विकिपीडिया mrwiki https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0 MediaWiki 1.47.0-wmf.17 first-letter मिडिया विशेष चर्चा सदस्य सदस्य चर्चा विकिपीडिया विकिपीडिया चर्चा चित्र चित्र चर्चा मिडियाविकी मिडियाविकी चर्चा साचा साचा चर्चा सहाय्य सहाय्य चर्चा वर्ग वर्ग चर्चा दालन दालन चर्चा मसुदा मसुदा चर्चा TimedText TimedText talk विभाग विभाग चर्चा Event Event talk 0 2588 2707016 2688658 2026-08-31T06:21:54Z ~2026-47184-77 186905 /* सन्मानित व्यक्तींची यादी */ 2707016 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय पुरस्कार | पुरस्कारनाव = भारतरत्‍न | चित्र =[[चित्र:Bharat_Ratna_Award.png|200px]] | प्रकार = नागरी | वर्ग = सामान्य | स्थापित = [[इ.स. १९५४|१९५४]] | प्रथम_पुरस्कार_वर्ष = [[इ.स. १९५४|१९५४]] | अलीकडचे_पुरस्कार_वर्ष = [[इ.स. २०१५|२०१५]] | एकूण = ५३ | सन्मानकर्ते = [[भारत सरकार]] | रोख_पुरस्कार = शून्य | माहिती = | पूर्व_नावे = | सुलट = पिंपळाच्या पानावर सूर्याची प्रतिमा व <br/>देवनागरीत कोरलेला भारतरत्‍न हा श्ब्द | उलट = भारताचे राजचिन्ह | रिबन = | प्रथम_पुरस्कारविजेते = * डॉ. [[सर्वपल्ली राधाकृष्णन]] * [[चक्रवर्ती राजगोपालचारी]] * डॉ. [[चंद्रशेखर वेंकट रामन]] (१९५४) | अलीकडचे_पुरस्कारविजेते = [[मदनमोहन मालवीय]] व [[अटलबिहारी बाजपेयी]] (२०१५) | पूर्व = | पश्चात = }} '''भारतरत्‍न''' हा भारतातील सर्वोच्च नागरी सन्मान आहे. देशासाठी सर्वोच्च प्रतीचे काम करणाऱ्या भारताची कीर्ती जगभरात वृद्धीगंत करणाऱ्या व्यक्तीस हा सर्वोच्च नागरी सन्मान देऊन गौरविले जाते. अशा व्यक्तींनी उभी हयात यासाठी घालविलेली असते. अनेकांना तर हा सन्मान मरणोत्तर दिला गेला आहे. [[सेवा]], [[कला]], [[साहित्य]], [[विज्ञान]] व [[विश्वशांती]], मानव विकास, कारखानदारी इत्यादी क्षेत्रांतील लोकांना, सनदी सेवा बजावलेल्या व्यक्तींना व अन्य अतुलनीय कामगिरी बजावणाऱ्यांना, हा अमूल्य [[पुरस्कार]] देऊन गौरवायचे, असा निर्णय इ.स. १९५४ मध्ये तत्कालीन [[भारत सरकार]]तर्फे घेण्यात आला २ जानेवारी १९५४ रोजी भारताच्या राष्ट्रपतींनी त्यावर मान्यतेची मोहर उठवली. १९५५ साली कायद्यात काही बदल करून मरणोपरान्त ‘भारतरत्‍न’ देण्याची सोय करण्यात आली. त्यानंतर १२हून अधिक जणांना मरणोपरान्त भारतरत्‍न दिले गेले आहे. २०१४ मध्ये वरील क्षेत्रांबरोबरच [[क्रीडा]] क्षेत्रातही उल्लेखनीय कामगिरी करणाऱ्या व्यक्तींना या पुरस्कारात स्थान देण्यात आले. २०२६ सालापर्यंत ५३ जणांना ‘भारतरत्‍न’ हा पुरस्कार लाभलेला आहे. त्यात तीन नावे परदेशी व्यक्तींची आहेत. या पुरस्काराचे वैशिष्ट्ये व तो देण्यासंबंधीचे नियम भारत सरकारच्या राजपत्रात नमूद केले आहेत. २ फेब्रुवारी १९५४ साली पहिला पुरस्कार [[डॉ. राजेंद्रप्रसाद]] यांच्या हस्ते दिला गेला.{{संदर्भ हवा}} '''भारतरत्न हा शब्द नावाआधी लिहिण्याचा एक किताब म्हणून वापरता येत नाही.''' इ.स. १९९२ साली [[सुभाषचंद्र बोस]] यांच्या नावाची ‘भारतरत्‍न’ पुरस्कारासाठी घोषणा करण्यात आली होती.{{संदर्भ हवा}} परंतु नेताजींच्या मृत्यूचा कुठलाही पुरावा उपलब्ध नसल्याने व त्यांच्या कुटुंबीयांच्या विरोधामुळे त्यांचे नाव मागे घेण्यात आले. == प्राथमिक वैशिष्ट्ये == '''पुरस्काराच्या प्राथमिक वैशिष्ट्यांचे स्वरूप पुढीलप्रमाणे होते :''' * [[पुरस्कार]] एका पदकाच्या स्वरूपाचा असेल आणि त्यास ‘भारतरत्न’ संबोधले जाईल. * हे पदक १.३७५ इंच आकाराच्या व्यासाचे असेल आणि दोन्ही बाजूला गोल कडा असतील. पदकाच्या शीर्ष पटलाच्या मध्ये उगवलेला सूर्य असून त्याची किरणे कडेपर्यंत पसरलेली असतील. सूर्यबिंबावर ‘भारतरत्न’ देवनागरी लिपीत कोरलेले असेल. पदकाच्या खालील कडेवर पुष्पमाला कोरलेली असेल. पदकाच्या मागील बाजूवर मधोमध भारताचे राजचिन्ह कोरले जाईल व त्याच्या खालील बाजूच्या कडेवर ‘[[सत्यमेव जयते]]’ देवनागरी लिपीमध्ये कोरले जाईल. * हे पदक ०.२५ इंच रुंदीच्या पांढऱ्या रंगाच्या फितीमध्ये बांधून पुरस्कृत व्यक्तीच्या गळ्यात घातले जाईल. * हे पदक [[राष्ट्रपती]]ंच्या हस्तेच घातले जाईल. * ‘भारतरत्न’ पुरस्काराने अलंकृत व्यक्तीचे नाव भारत सरकारच्या राजपत्रात प्रकाशित केले जाईल आणि राष्ट्रपतींच्या निर्देशाधीन रजिस्टरमध्ये नोंदवले जाईल. * एखाद्या व्यक्तीला दिले गेलेले पदक काढून घेणे व त्या व्यक्तीचे नाव रजिस्टरमधून कमी करण्याचा अधिकार राष्ट्रपतींना असेल. तसेच एकदा काढून घेतलेले पदक पुन्हा त्या व्यक्तीला परत करणे आणि त्याच्या नावाची रजिस्टरमध्ये नोंद करण्याचा आदेश देण्याचा अधिकारही राष्ट्रपतींना राहील. * जात, व्यावसायिक प्रतिष्ठा, लिंगभेद या कशाचाही परिणाम या पुरस्काराची पात्र व्यक्ती ठरविताना होणार नाही. * प्रत्येक वेळेला रद्द करण्याची व पुनर्नोंदणी करण्याची प्रक्रिया भारत सरकारच्या राजपत्रात प्रकाशित केली जाईल. ===नवीन बदल === '''राष्ट्रपतींनी दि. ८ जानेवारी १९५५ रोजी राजपत्रातून पदकासंबंधी काही नवीन बदल अधिसूचित केले. त्यातील प्रमुख मुद्दे खालीलप्रमाणे :''' * राष्ट्रपतींच्या हस्ते त्यांच्या मुद्रेसहित पुरस्कार प्रदान केला जाईल. हे पदक पिंपळाच्या पानाच्या आकाराचे असेल. त्याची लांबा २.३१२५ इंच, रुंदी १.८७५ इंच व जाडी ०.१२५ इंचाची राहील. हे पदक काशाचे बनवले जाईल. याच्या दर्शनी बाजूवर ०.६२५ इंच व्यासाच्या सूर्याची प्रतिकृती कोरलेली असेल. मागील बाजूवर राजचिन्ह कोरले जाईल. सूर्य व घेरा प्लॅटिनमचा असेल. अक्षरांवर चांदीचा मुलामा असेल. *२६ जानेवारी १९५७ च्या अधिसूचनेनुसार हे पदक चमकदार काशामध्ये बदलले. == मेडलची आजची स्थिती == ‘भारतरत्न’ मेडल ५.८ सें.मी. लांबीचे, ४.७ सें.मी. रूंदीचे आणि ३.१ मि.मी. जाडीचे [[पिंपळ]]ाच्या पानाच्या आकाराचे बनविलेले असते. हे कासे धातूचे बनवलेले असते. त्याच्या वरील बाजूवर १.६ सें.मी. व्यासाची [[सूर्य]]ाची आकृती कोरली जाते, ज्याच्या खाली देवनागरी लिपीमध्ये ‘भारतरत्न’कोरलेले असते. मेडलच्या मागील भागावर भारताचे राष्ट्रीय चिन्ह चार सिंहांची राजमुद्रा व आदर्श घोषवाक्य कोरलेले असते. सूर्य, राजचिन्ह व कडा प्लॅटिनमच्या आणि शब्द चमकदार पितळेचे बनवले जातात. हे मेडल पांढऱ्या रंगाच्या रिबीनीमध्ये ओवले जाते. कोलकत्याला असलेल्या टांकसाळीत हे मेडल बनवले जाते. == भारतरत्न विजेत्यांच्या सुविधा == '''‘भारतरत्न’ विजेत्याला खालील सुविधा मिळतात :''' * ‘व्हीव्हीआयपी’च्या समकक्ष श्रेणी * संसदेच्या बैठका व सत्रांमध्ये सहभागी होण्याची सवलत. * भारतीय [[भारतीय प्रजासत्ताक दिन|प्रजासत्ताक दिन]] आणि [[भारतीय स्वातंत्र्य दिन|स्वातंत्र्य दिन]] समारंभात सन्माननीय अतिथी. * भारतामध्ये कुठेही जाण्यासाठी प्रथम श्रेणीचे मोफत विमान व रेल्वे प्रवास तिकिट. * [[पंतप्रधान]]ांच्या वेतनाएवढे किंवा त्याच्या ५०% एवढे निवृत्ती वेतन. * आवश्यकेनुसार ‘झेड’ श्रेणीची सुविधा. * माजी पंतप्रधान, केंद्र सरकारमधील कॅबिनेट स्तराचे मंत्री, लोकसभा व राज्यसभेतील प्रमुख विरोधी पक्षनेता, भारतीय योजना आयोगाचे डेप्युटी चेरमन आणि राज्यांचे मुख्यमंत्री यांच्या नंतरच्या सातव्या स्थानाच्या दर्जाचा सन्मान ‘भारतरत्न’ विजेत्या व्यक्तीला दिलेला आहे. == पुरस्काराचे स्वरूप == सुरुवातीला हा पुरस्कार म्हणजे ३५ मिमी व्यासाचे एक वर्तुळाकार [[सुवर्णपदक]] असावे अशी कल्पना होती. त्यावर एका बाजूवर मधोमध सूर्याची प्रतिमा, त्याच्या वरच्या बाजूला देवनागरी लिपीत ‘भारतरत्‍न’ असे लिहिलेले व सूर्याच्या खालील बाजूस एक फुलांची [[माळ]] असावी, असे ठरले होते. पदकाच्या दुसऱ्या बाजूस संबंधित राज्याचे प्रतीकचिन्ह आणि त्या राज्याचे [[ब्रीदवाक्य]] (motto) असावा. अशी एक कल्पना पुढे आली होती. पण नंतर वर्षभरात त्यात बदल होत जात २०१५ साली दिले जाणारे स्मृतिचिन्ह पक्के करण्यात आले. या ‘भारतरत्‍न’ पुरस्काराच्या चिन्हाचे स्वरूप म्हणजे पदकावर एका सोनेरी [[पिंपळ]]पानावर एका बाजूला मधोमध [[सूर्य|सूर्याची]] प्रतिमा व तिच्याखाली ‘भारतरत्‍न’ असे शब्द, आणि पाठीमागच्या बाजूला देशाचे राष्ट्रीय चिन्ह (“चौमुखी सिंहाची प्रतिमा’) अशा प्रकारचे आहे. हा पुरस्कार मिळवणाऱ्यांना इतर कुठलीही विशेष पदवी किंवा मानधन वगैरे मिळत नाही. पण त्यांना Indian order of precedence मध्ये ७वे स्थान स्थान मिळते. 'हा पुरस्कार ज्या व्यक्तींना मिळाला आहे, त्यांच्या नावाआधी भारतरत्‍न हा शब्द उपाधीसारखा वापरायची मुभा नाही.हा पुरस्कार मिळणे खूप मानाचे समजले जाते. == सन्मानित व्यक्तींची यादी == {| class="wikitable" |- ! क्रमांक !! विजेते !! चित्र !! जन्म - मृत्यू !राज्य!! पुरस्कृत वर्ष !! क्षेत्र |- | १ || [[सर्वेपल्ली राधाकृष्णन]]|| [[चित्र:Radhakrishnan.jpg|100px]] || ([[इ.स. १८८८|१८८८]]-[[इ.स. १९७५|१९७५]]) |तामिळनाडू|| [[इ.स. १९५४|१९५४]] || भारताचे माजी राष्ट्रपती व नामांकीत शिक्षणतज्ञ. तत्त्वज्ञ राधाकृष्णन यांनी भारताचे पहिले उपराष्ट्रपती (१९५२-६२) आणि दुसरे राष्ट्रपती (१९६२-६७) म्हणून काम केले. १९६२ पासून, ५ सप्टेंबर हा त्यांचा जन्मदिवस भारतात "शिक्षक दिन" म्हणून साजरा केला जातो. |- | २ || [[चक्रवर्ती राजगोपालाचारी]]|| [[चित्र:Rajaji1939.jpg|100px]] || ([[इ.स. १८७८|१८७८]]-[[इ.स. १९७२|१९७२]]) |तामिळनाडू|| १९५४ || भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील नेते व शेवटचे गव्हर्नर जनरल. "विद्वान एमेरिटस" म्हणून ओळखले जाणारे, राजगोपालाचारी हे भारताचे गव्हर्नर-जनरल (१९४८-५०) होते. नेहरूंच्या पहिल्या मंत्रिमंडळात ते गृहमंत्री होते. राजाजी हे पश्चिम बंगालचे पहिले राज्यपाल होते. त्यांनी १९५२ ते १९५४ दरम्यान दोन वर्षांहून अधिक काळ तामिळनाडूचे मुख्यमंत्री म्हणूनही काम केले. ते भारतीय राजकीय पक्ष स्वतंत्र पक्षाचे संस्थापक आहेत. |- | ३ || [[चंद्रशेखर वेंकट रामन]]|| [[चित्र:Sir CV Raman.JPG|100px]] || ([[इ.स. १८८८|१८८८]]-[[इ.स. १९७०|१९७०]]) |तामिळनाडू|| १९५४ || प्रसिद्ध भारतीय भौतिकशास्त्रज्ञ. प्रकाशाचे विखुरणे आणि प्रभावाचा शोध यासाठी मोठ्या प्रमाणावर ओळखले जाणारे, "रामन स्कॅटरिंग" या नावाने ओळखले जाणारे, रामन यांनी प्रामुख्याने अणु भौतिकशास्त्र आणि विद्युत चुंबकत्व या क्षेत्रात काम केले आणि त्यांना १९३० मध्ये भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक देण्यात आले. |- | ४ || [[भगवान दास]] || [[File:Bhagwan_Das_1969_stamp_of_India.jpg|100px]]|| ([[इ.स. १८६९|१८६९]]-[[इ.स. १९५८|१९५८]]) |उत्तर प्रदेश|| [[इ.स. १९५५|१९५५]] || भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील नेते |- | ५ || [[मोक्षगुंडम विश्वेश्वरैया]]|| [[File:Vishveshvarayya in his 30's.jpg|100px]] || ([[इ.स. १८६१|१८६१]]-[[इ.स. १९६२|१९६२]]) |कर्नाटक|| १९५५ || पहिले अभियंता 'बँक ऑफ म्हैसूर'चे संस्थापक |- | ६ || [[जवाहरलाल नेहरू]] || [[चित्र:Jawaharlal Nehru 1949.jpg|100px]] || ([[इ.स. १८८९|१८८९]] -[[इ.स. १९६४|१९६४]]) | || १९५५ || भारताचे पहिले पंतप्रधान व भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीत अग्रणी असलेले काँग्रेसचे लोकप्रिय नेते |- | ७ || [[गोविंद वल्लभ पंत]] || [[File:Govind_Ballabh_Pant_1988_stamp_of_India.jpg|दुवा=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Govind_Ballabh_Pant_1988_stamp_of_India.jpg|149x149अंश]]|| ([[इ.स. १८८७|१८८७]]-[[इ.स. १९६१|१९६१]]) | || [[इ.स. १९५७|१९५७]] || भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील नेते व उत्तर प्रदेशाचे प्रथम मुख्यमंत्री व भारताचे दुसरे गृहमंत्री |- | ८ || [[धोंडो केशव कर्वे]] || [[File:Dhondo_Keshav_Karve_1958_stamp_of_India.jpg|दुवा=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Dhondo_Keshav_Karve_1958_stamp_of_India.jpg|115x115अंश]]|| ([[इ.स. १८५८|१८५८]]-[[इ.स. १९६२|१९६२]]) | || [[इ.स. १९५८|१९५८]] || समाजसुधारक, शिक्षणप्रसारक |- | ९ || [[बिधन चंद्र रॉय]] || [[File:Bidhan_Chandra_Roy_1982_stamp_of_India.jpg|दुवा=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bidhan_Chandra_Roy_1982_stamp_of_India.jpg|100x100अंश]]|| ([[इ.स. १८८२|१८८२]]-[[इ.स. १९६२|१९६२]]) | || [[इ.स. १९६१|१९६१]] || पश्चिम बंगालचे पहिले मुख्यमंत्री व वैद्यक |- | १० || [[पुरुषोत्तम दास टंडन]]|| [[File:Purushottam_Das_Tandon_1982_stamp_of_India.jpg|दुवा=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Purushottam_Das_Tandon_1982_stamp_of_India.jpg|100x100अंश]]|| ([[इ.स. १८८२|१८८२]]-[[इ.स. १९६२|१९६२]]) | || १९६१ || भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील नेते व शिक्षणप्रसारक |- | ११ || [[राजेंद्र प्रसाद]] || [[File:Rajendra_Prasad_2015_stamp_of_India.jpg|दुवा=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Rajendra_Prasad_2015_stamp_of_India.jpg|112x112अंश]]|| ([[इ.स. १८८४|१८८४]]-[[इ.स. १९६३|१९६३]]) | || [[इ.स. १९६२|१९६२]] || भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील नेते व भारताचे पहिले राष्ट्रपती |- | १२|| [[झाकिर हुसेन]] || [[File:President_Zakir_Husain_1998_stamp_of_India.jpg|दुवा=https://en.wikipedia.org/wiki/File:President_Zakir_Husain_1998_stamp_of_India.jpg|135x135अंश]]|| ([[इ.स. १८९७|१८९७]]-[[इ.स. १९६९|१९६९]]) | || [[इ.स. १९६३|१९६३]] || भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील नेते व भारताचे राष्ट्रपती |- | १३ || [[पांडुरंग वामन काणे]] || || ([[इ.स. १८८०|१८८०]]-[[इ.स. १९७२|१९७२]]) | || १९६३ || शिक्षणप्रसारक |- | १४ || [[लाल बहादूर शास्त्री]] (मरणोत्तर) || [[File:Lal_Bahadur_Shastri_1966_stamp_of_India.jpg|दुवा=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Lal_Bahadur_Shastri_1966_stamp_of_India.jpg|134x134अंश]]|| ([[इ.स. १९०४|१९०४]]-[[इ.स. १९६६|१९६६]]) | || [[इ.स. १९६६|१९६६]] || भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील नेते व भारताचे दुसरे पंतप्रधान |- | १५ | [[इंदिरा गांधी]] | [[चित्र:Indira Gandhi in 1967.jpg|75px]] | ([[इ.स. १९१७|१९१७]]-[[इ.स. १९८४|१९८४]]) | | [[इ.स. १९७१|१९७१]] | भारताच्या पहिल्या महिला पंतप्रधान |- bgcolor=#edf3fe | १६. | [[वराहगिरी वेंकट गिरी]] | [[File:VV_Giri_1974_stamp_of_India.jpg|दुवा=https://en.wikipedia.org/wiki/File:VV_Giri_1974_stamp_of_India.jpg|134x134अंश]] | ([[इ.स. १८९४|१८९४]]-[[इ.स. १९८०|१९८०]]) | | [[इ.स. १९७५|१९७५]] | कामगार युनियन पुढारी व भारताचे चौथे राष्ट्रपती |- | १७. | [[के. कामराज]] (मरणोत्तर) | [[File:K_Kamaraj_1976_stamp_of_India.jpg|दुवा=https://en.wikipedia.org/wiki/File:K_Kamaraj_1976_stamp_of_India.jpg|134x134अंश]] | ([[इ.स. १९०३|१९०३]]-[[इ.स. १९७५|१९७५]]) | | [[इ.स. १९७६|१९७६]] | भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील नेते, मद्रास राज्याचे मुख्यमंत्री |- bgcolor=#edf3fe | १८ | [[मदर तेरेसा]] | [[चित्र:MotherTeresa 090.jpg‎|75px]] | ([[इ.स. १९१०|१९१०]]-[[इ.स. १९९७|१९९७]]) | | [[इ.स. १९८०|१९८०]] | ख्रिश्चन मिशनरीची नन, समाजसेवक, मिशनरीज ऑफ चॅरिटीच्या संस्थापक |- | १९. | [[विनोबा भावे]] (मरणोत्तर) | [[चित्र:Gandhi and Vinoba.jpg‎|75px]] | ([[इ.स. १८९५|१८९५]]-[[इ.स. १९८२|१९८२]]) | | [[इ.स. १९८३|१९८३]] | भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील नेते व समाजसुधारक |- bgcolor=#edf3fe | २०. | [[खान अब्दुल गफारखान]] | [[चित्र:Khan Abdul Ghaffar Khan.jpg‎|75px]] | ([[इ.स. १८९०|१८९०]]-[[इ.स. १९८८|१९८८]]) | | [[इ.स. १९८७|१९८७]] | भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील पहिले बिगर भारतीय नेते |- | २१. | [[ए‍म.जी. रामचंद्रन|एम. जी. रामचंद्रन]] (मरणोत्तर) | [[File:MGR (cropped).jpg|75px]] | ([[इ.स. १९१७|१९१७]]-[[इ.स. १९८७|१९८७]]) | | [[इ.स. १९८८|१९८८]] | चित्रपट अभिनेते व तमिळनाडू राज्याचे मुख्यमंत्री |- bgcolor=#edf3fe | २२. | [[बाबासाहेब आंबेडकर]] (मरणोत्तर) | [[चित्र:Ambedkar Barrister.jpg|75px]] | ([[इ.स. १८९१|१८९१]]-[[इ.स. १९५६|१९५६]]) | | [[इ.स. १९९०|१९९०]] | [[भारतीय संविधान]]ाचे जनक, मानवी हक्कांचे कैवारी, अर्थशास्त्रज्ञ व भारताचे पहिले कायदामंत्री |- | २३. | [[नेल्सन मंडेला]] | [[चित्र:Nelson Mandela-2008 (edit).jpg|75px]] | ([[इ.स. १९१८|१९१८]]-[[इ.स. २०१३|२०१३]]) | | १९९० | वर्णभेद विरोधी चळवळीचे प्रणेते, द. आफ्रिकेचे पहिले कृष्णवर्णीय राष्ट्राध्यक्ष |- bgcolor=#edf3fe | २४. | [[राजीव गांधी]] (मरणोत्तर) | [[चित्र:Rajiv-Sapta.jpg|75px]] | ([[इ.स. १९४४|१९४४]]-[[इ.स. १९९१|१९९१]]) | | [[इ.स. १९९१|१९९१]] | भारताचे सातवे पंतप्रधान |- | २५. | [[वल्लभभाई पटेल]] ( मरणोत्तर) | [[चित्र:Sardarpatel.jpg‎|75px]] | ([[इ.स. १८७५|१८७५]]-[[इ.स. १९५०|१९५०]]) | | १९९१ | भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील नेते व भारताचे पहिले गृहमंत्री |- bgcolor=#edf3fe | २६. | [[मोरारजी देसाई]] | [[चित्र:Morarji Desai 1978.jpg‎|75px]] | ([[इ.स. १८९६|१८९६]]-[[इ.स. १९९५|१९९५]]) | | १९९१ | भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील नेते व भारताचे पाचवे पंतप्रधान |- | २७. | [[अबुल कलाम आझाद]] (मरणोत्तर) | [[चित्र:Maulana Abul Kalam Azad.jpg‎|75px]] | ([[इ.स. १८८८|१८८८]]-[[इ.स. १९५८|१९५८]]) | | [[इ.स. १९९२|१९९२]] | भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील नेते व भारताचे पहिले शिक्षणमंत्री |- bgcolor=#edf3fe | २८. | [[जे.आर.डी. टाटा]] | [[चित्र:J.R.D. Tata (1955).jpg|75px]] | ([[इ.स. १९०४|१९०४]]-[[इ.स. १९९३|१९९३]]) | | १९९२ | उद्योजक |- | २९. | [[सत्यजित राय]] | [[चित्र:SatyajitRay.jpg|75px]] | ([[इ.स. १९२२|१९२२]]-[[इ.स. १९९२|१९९२]]) | | १९९२ | बंगाली चित्रपट निर्माते |- bgcolor=#edf3fe | ३०. | [[ए.पी.जे. अब्दुल कलाम]] | [[चित्र:Abdulkalam04052007.jpg|75px]] | ( [[इ.स. १९३१|१९३१]]-[[इ.स. २०१५|२०१५]]) | | [[इ.स. १९९७|१९९७]] | शास्त्रज्ञ व भारताचे ११वे राष्ट्रपती |- | ३१. | [[गुलझारीलाल नंदा]] | [[File:Gulzarilal_Nanda_1999_stamp_of_India.jpg|दुवा=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gulzarilal_Nanda_1999_stamp_of_India.jpg|133x133अंश]] | ([[इ.स. १८९८|१८९८]]-[[इ.स. १९९८|१९९८]]) | | १९९७ | भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील नेते व भारताचे पंतप्रधान |- bgcolor=#edf3fe | ३२. | [[अरुणा असफ अली‎]] (मरणोत्तर) | [[File:Aruna_Asaf_Ali_1998_stamp_of_India.jpg|दुवा=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aruna_Asaf_Ali_1998_stamp_of_India.jpg|134x134अंश]] | ([[इ.स. १९०६|१९०६]]-[[इ.स. १९९५|१९९५]]) | | १९९७ | भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील नेत्या |- | ३३. | [[एम.एस. सुब्बुलक्ष्मी]] | [[चित्र:Ms subbulakshmi.jpg|75px]] | ([[इ.स. १९१६|१९१६]]-[[इ.स. २००४|२००४]]) | | [[इ.स. १९९८|१९९८]] | कर्नाटक शैलीतील गायिका |- bgcolor=#edf3fe | ३४. | [[चिदंबरम सुब्रमण्यम]] | [[File:Chidambaram_Subramaniam_2010_stamp_of_India.jpg|दुवा=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chidambaram_Subramaniam_2010_stamp_of_India.jpg|100x100अंश]] | ([[इ.स. १९१०|१९१०]]-[[इ.स. २०००|२०००]]) | | १९९८ | भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील नेते व भारताचे कृषीमंत्री |- | ३५. | [[जयप्रकाश नारायण]] (मरणोत्तर) | | ([[इ.स. १९०२|१९०२]]-[[इ.स. १९७९|१९७९]]) | | [[इ.स. १९९९|१९९९]] | भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील नेते |- bgcolor=#edf3fe | ३६. | [[पंडित रविशंकर]] | [[चित्र:Ravi Shankar 2009 crop.jpg|75px]] | ([[इ.स. १९२०|१९२०]])-[[इ.स. २०१२|२०१२]]) | | १९९९ | प्रसिद्ध सितारवादक |- | ३७. | [[अमर्त्य सेन]] | [[चित्र:Amartya Sen NIH.jpg|75px]] | ([[इ.स. १९३३|१९३३]] - हयात) | | १९९९ | प्रसिद्ध अर्थतज्ज्ञ |- bgcolor=#edf3fe | ३८. | [[गोपीनाथ बोरदोलोई]] (मरणोत्तर) | [[File:Gopinath_Bordoloi_1991_stamp_of_India.jpg|दुवा=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gopinath_Bordoloi_1991_stamp_of_India.jpg|134x134अंश]] | ([[इ.स. १८९०|१८९०]]-[[इ.स. १९५०|१९५०]]) | | १९९९ | भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील नेते व [[आसाम]]चे मुख्यमंत्री |- | ३९. | [[लता मंगेशकर]] | [[चित्र:Lata Mangeshkar - still 29065 crop.jpg‎|75px]] | ([[इ.स. १९२९|१९२९-२०२२]]) | | [[इ.स. २००१|२००१]] | पार्श्वगायिका |- bgcolor=#edf3fe | ४०. | [[बिस्मिल्ला खान]] | [[चित्र:Bismillah at Concert1 (edited).jpg|75px]] | ([[इ.स. १९१६|१९१६]]-[[इ.स. २००६|२००६]]) | | २००१ | शहनाईवादक |- | ४१. | [[भीमसेन जोशी]] | [[चित्र:Pandit Bhimsen Joshi (cropped).jpg|75px]] | ([[इ.स. १९२२|१९२२]]-[[इ.स. २०११|२०११]]) | | [[इ.स. २००८|२००८]] | शास्त्रीय गायक |- |४२. | [[चिंतामणी नागेश रामचंद्र राव]]<ref name=BR1>{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा=http://www.hindustantimes.com/india-news/sachinretirement/sachin-first-sportsperson-to-win-country-s-highest-civilian-honour-bharat-ratna/article1-1151983.aspx | title=Sachin first sportsperson to win country's highest civilian honour Bharat Ratna | प्रकाशक=''[[Hindustan Times]]'' | place=New Delhi | date=16 November 2013 | accessdate=16 November 2013 | archive-date=2014-01-17 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140117200437/http://www.hindustantimes.com/india-news/sachinretirement/sachin-first-sportsperson-to-win-country-s-highest-civilian-honour-bharat-ratna/article1-1151983.aspx | url-status=dead }}</ref><ref name=BR2>{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा=http://pmindia.nic.in/press-details.php?nodeid=1748 | title=Bharat Ratna for Prof CNR Rao and Sachin Tendulkar | प्रकाशक=[[Prime Minister's Office (India)|Prime Minister's Office]] | date=16 November 2013 | accessdate=16 November 2013}}</ref> | [[File:CNRrao2.jpg|75px]] | ([[इ.स. १९३४|१९३४]] - हयात) | | [[इ.स. २०१४|२०१४]] <br> | शास्त्रज्ञ |- | ४३. | [[सचिन तेंडुलकर]]<ref name=BR1/><ref name=BR2/> | [[File:Sachin at Castrol Golden Spanner Awards (crop).jpg|75px]] | ([[इ.स. १९७३|१९७३]] - हयात) | | २०१४ <br> | क्रिकेट खेळाडू |- | ४४. | [[मदनमोहन मालवीय]] (मरणोत्तर)<ref name=BR1/><ref name=BR2/> | [[File:Madan Mohan Malaviya1.jpg|75px]] | ([[इ.स. १८६१|१८६१]] - [[इ.स. १९४६|१९४६]]) | | [[इ.स. २०१५|२०१५]] <br> | भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील नेते, [[बनारस हिंदू विद्यापीठ|बनारस हिंदू विद्यापीठाचे]] संस्थापक |- | ४५. | [[अटलबिहारी वाजपेयी]]<ref name=BR1/><ref name=BR2/> | [[File:Ab vajpayee.jpg|75px]] | ([[इ.स. १९२४|१९२४]] - २०१८) | | २०१५ <br> | भारताचे पंतप्रधान |- | ४६. | [[नानाजी देशमुख]] | [[File:Nanaji Deshmukh 2017 stamp of India.jpg|75px]] | (१९१६ - २०१०) | | २०१९ | सामाजिक कार्यकर्ता |- | ४७. | [[भूपेन हजारिका]] | [[File:Bhupen Hazarika 2013 stamp of India.jpg|75px]] | (१९२६ - २०११) | | २०१९ | गायक |- | ४८. | [[प्रणब मुखर्जी]] | [[File:Pranab Mukherjee Portrait.jpg|75px]] | (१९३५ - २०२०) | | २०१९ | भारताचे १३वे राष्ट्रपती |- | ४९. | [[कर्पूरी ठाकुर]] | [[File:Karpoori Thakur 1991 stamp of India.jpg|75px]] | (१९२४-१९८८) | | २०२४ | [[बिहारचे मुख्यमंत्री|बिहारचे ११वे मुखमंत्री]] |- | ५०. | [[लालकृष्ण अडवाणी]] | [[File:Lkadvani.jpg|75px]] | (१९२७-) | | २०२४ | माजी उपपंतप्रधान. |- | ५१. | [[पी.व्ही. नरसिंहराव]] | [[File:Visit of Narasimha Rao, Indian Minister for Foreign Affairs, to the CEC (cropped)(2).jpg|75px]] | (१९२१-२००४) | | २०२४ | माजी पंतप्रधान. |- | ५२. | [[चौधरी चरण सिंह]] | [[File:Prime minister Charan Singh.jpg|75px]] | (१९०२-१९८७) | | २०२४ | माजी पंतप्रधान. |- | ५३. | [[एम.एस. स्वामीनाथन]] | [[File:Dr.M.S.Swaninathan05878 (cropped).JPG |75px]] | (१९२५-२०२३) | | २०२४ | भारतीय कृषी शास्त्रज्ञ |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{भारतरत्न}} {{भारतीय सन्मान व पुरस्कार}} [[वर्ग:भारतरत्न पुरस्कार|*]] [[वर्ग:गृह मंत्रालय]] [[वर्ग:भारत सरकारचे पुरस्कार]] 6vcdrmlmo4prv9b0v3pu12cf3issj6h 0 2948 2706988 2613651 2026-08-31T04:46:36Z ~2026-47184-77 186905 /* */ 2706988 wikitext text/x-wiki {{हा लेख|{{लेखनाव}}|दशावतार (निःसंदिग्धीकरण)}} {{बदल}} '''दशावतार''' हे [[विष्णू]]ने १० वेळा घेतलेले आहेत. हिंदू धर्मात विष्णू देवाला सृष्टीपालन करणारा मानले गेले आहे. धर्माच्या रक्षणासाठी हिंदू ग्रंथ भागवतपुराणानुसार [[सत्य युग|सतयुग]] ते [[कलि युग|कलीयुगापर्यंत]] [[विष्णू|विष्णूने]] २४ अवतार घेतले आहेत. त्यामधील दहा प्रमुख अवतार 'दशावतार' स्वरूपात प्रसिद्ध आहेत. भगवान श्रीकृष्ण अर्जुनाला भगवद्गीतेमध्ये म्हणतात<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा=https://mr.wikisource.org/wiki/%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E2%80%8C%E0%A4%AD%E0%A4%97%E0%A4%B5%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E2%80%8C%E0%A4%97%E0%A5%80%E0%A4%A4%E0%A4%BE_:_%E0%A4%9A%E0%A5%8C%E0%A4%A5%E0%A4%BE_%E0%A4%85%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF_(%E0%A4%9C%E0%A5%8D%E0%A4%9E%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97)|title=श्रीमद्‌भगवद्‌गीता : चौथा अध्याय (ज्ञानकर्मसंन्यासयोग)|last=|पहिले नाव=|दिनांक=|संकेतस्थळ=श्रीमद्‌भगवद्‌गीता : चौथा अध्याय (ज्ञानकर्मसंन्यासयोग)|archive-दुवा=|archive-date=|dead-दुवा=|ॲक्सेसदिनांक=}}</ref> '''यदा यदा ही धर्मस्य ग्लानिर्भवति भारत ।'''<br>'''अभ्युत्थानमधर्मस्य तदात्मानं सृजाम्यहम्‌ ॥ ४-७ ॥'''<br> {{माहितीचौकट हिंदू देवता|नाव=दशावतार|चित्र=Vishnu Avatars.jpg|चित्र_रुंदी=|चित्र_title=राजा रवी वर्मा यांनी काढलेले दशावतारांचे चित्र|आधिपत्य=विश्वाचे पालन|नाव_मराठी_देवनागरी_लेखन=दशावतार|नाव_संस्कृत_देवनागरी_लेखन=दश अवताराः|नाव_अन्य_लिपी=|निवासस्थान=क्षीरसागर [[स्वर्ग]] [[आकाश]] [[जल]]|लोक=[[वैकुंठ]]|वाहन=[[गरुड वैनतेय|गरुड]], [[शेष नाग]]|शस्त्र=सुदर्शन चक्र, [[कौमोदकी गदा]], [[कमळ]], [[शंख]]|वडील_नाव=|आई_नाव=|पत्नी_नाव=[[लक्ष्मी]]|अपत्ये=|अन्य_नावे=केशव, [[नारायण]], माधव, गोपाळ, [[गोविंद]], हरि, जनार्दन, अच्युत, पुरुषोत्तम, पद्मनाभ, पुरुष, उपेंद्र|या_देवतेचे_अन्य_अवतार=[[मत्स्य अवतार|मत्स्य]], [[कूर्म अवतार|कूर्म]], [[वराह अवतार|वराह]], [[नृसिंह अवतार|नृसिंह]], [[वामन अवतार|वामन]], [[परशुराम अवतार|परशुराम]], [[राम अवतार|राम]], [[कृष्ण अवतार|कृष्ण]], [[कल्की अवतार|कल्की]], [[दत्तात्रेय]], [[धन्वंतरी]],[[मोहिनी|मोहिनी अवतार ]],सूर्य|या_अवताराची_मुख्य_देवता=[[विष्णू]],[[नारायण]],|मंत्र=ॐ नमो भगवते वासुदेवाय नमः, ॐ नमो नारायणाय|नामोल्लेख_धार्मिक_साहित्य=[[भगवद्‌गीता|श्रीमद भागवत]], [[विष्णु पुराण]]|मुख्य_तीर्थक्षेत्रे=[[तिरुपती]], [[पंढरपूर]]|तळटिपा=}} '''संदर्भित अन्वयार्थ''' '''भारत''' = हे भारता(भरतवंशी अर्जुना), '''यदा यदा''' = जेव्हा जेव्हा, '''धर्मस्य''' = धर्माची, '''ग्लानिः''' = हानि, '''(च)''' = आणि, '''अधर्मस्य''' = अधर्माची, '''अभ्युत्थानम्‌''' = वृद्धी, '''भवति''' = होते, '''तदा हि''' = तेव्हा तेव्हा, '''अहम्‌''' = मी, '''आत्मानम्‌''' = आपले रूप, '''सृजामि''' = रचतो म्हणजे साकाररूपाने लोकांच्या समोर प्रकट होतो ॥ ४-७ ॥ (अर्थ- हे भारता(भरतवंशी अर्जुना), जेव्हा जेव्हा धर्माचा ऱ्हास आणि अधर्माची वाढ होत असते, तेव्हा तेव्हा मी आपले रूप रचतो म्हणजेच आकार घेऊन लोकांसमोर प्रकट होतो.) '''परित्राणाय साधूनां विनाशायच दुष्कृताम्‌ ।'''<br> '''धर्मसंस्थापनार्थाय सम्भवामि युगे युगे ॥ ४-८ ॥'''<br> '''संदर्भित अन्वयार्थ''' '''साधूनाम्‌''' = साधूंचा म्हणजे चांगल्या मनुष्यांचा, '''परित्राणाय''' = उद्धार करण्यासाठी, '''दुष्कृताम्‌''' = पापकर्म करणाऱ्यांचा, '''विनाशाय''' = विनाश करण्यासाठी, '''च''' = आणि, '''धर्मसंस्थापनार्थाय''' = धर्माची चांगल्या प्रकारे स्थापना करण्यासाठी, '''युगे युगे''' = युगायुगात, '''सम्भवामि''' = मी प्रकट होतो ॥ ४-८ ॥ (अर्थ- सज्जनांच्या उद्धारासाठी, पापकर्म करणाऱ्यांचा नाश करण्यासाठी आणि धर्माची उत्तम प्रकारे स्थापना करण्यासाठी मी युगायुगात प्रगट होतो.) '''अर्थात :''' हे अर्जुना (हे भारता), जेव्हा जेव्हा धर्माची हानी येते, आणि अधर्माची वाद होते, तेव्हा तेव्हा मी अवतार घेतो. सज्जनांच्या रक्षणासाठी व दुर्जनांच्या नाशासाठी तसेच पुन्हा धर्म संस्थापिण्यासाठी मी प्रत्येक युगात अवतार घेतो. '''मत्स्यः कूर्मो वराहश्च नरसिंहश्च वामनः रामो रामश्च रामश्च कृष्ण: कल्किच ते दश।''' मासा ,कासव , वराह, मानवी सिंह, वामन '''(बटू ब्राह्मण)''', परशुराम, दशराथी राम, बलराम,आणि कल्की ते दहा. -सॅन्टकम प्रवेशद्वार, आदिवराह गुफा (7 वे शतक), [[महाबलिपुरम]]; '''विष्णु''' '''एकूण दहा अवतार असल्याचे मानले जाते. ते दहा अवतार पुढील प्रमाणे आहेत.''' # [[मत्स्य]] # [[कूर्म]] # [[वराह]] # [[नृसिंह]] # [[वामन]] '''(बटू ब्राह्मण)''' दक्षिण भारतात '''उपेन्द्र''' नावाने ओळखले जाते. # [[परशुराम]] # [[राम]] # [[कृष्ण]] # [[गौतम बुद्ध]] # [[कल्की]] == विष्णूचे २४ अवतार == # [[सनकादि कुमार|सनकादि]] # [[पृथु]] # [[वराह]] # [[यज्ञ]] (सुयज्ञ) # [[कपिल]] # [[दत्तात्रेय]] # [[नर-नारायण]] # [[ऋषभ (अवतार)|ऋषभदेव]] # [[हयग्रीव]] # [[मत्स्य]] # [[कूर्म]] # [[धन्वंतरी]] # [[मोहिनी]] # गजेन्द्र-मोक्षदाता # [[नृसिंह]] # [[वामन]] # [[हंस]] # [[परशुराम]] # [[राम]] # [[व्यास]] # [[बलराम]] # [[कृष्ण]] # [[गौतम बुद्ध|बुद्ध]] # [[कल्की|कल्कि]] [[चित्र:Dashaavathaaram ദശാവതാരം.jpg|इवलेसे|दशावतार]] == विष्णूचे दशावतार == ===[[मत्स्य|मत्स्यावतार]]=== {{मुख्य लेख|मत्स्यावतार}} दशावतारांचा अनुक्रम आणि डार्विनचा उत्क्रांतिवाद यांच्यात एक विलक्षण साम्य आहे<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://shivjagar.blogspot.com/2011/12/blog-post.html|title=शिवजागर: डार्विनच्या उत्क्रांतीचा सिद्धांत आपल्या पुराणात दशावताराच्या रुपात खूप आगोदर सांगितला गेला आहे|last=शिवजागर|दिनांक=सोमवार, १९ डिसेंबर, २०११|संकेतस्थळ=शिवजागर|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-24}}</ref> आधुनिक [[जीवशास्त्र|जीवशास्त्राचे]] असे म्हणणे आहे कि सर्वप्रथम पृथ्वीवरचा एकपेशीय जीव पाण्यात जन्मला. तो पेशींची विभागणी करून प्रजोत्पादन करू लागला. त्यातूनच मग [[बहुपेशीय सजीव]] निर्माण झालेत व ते [[लिंग|लैंगिक]] प्रजोत्पादन करणारे [[जीव]] होते. [[मासा|मत्स्य]] हा त्यातील सर्वात विकसित जीव आहे. याचे प्रतिक म्हणून प्रथम अवतार हा मत्स्यावतार आहे. हा वैदिक प्रजापती व [[विष्णू]]चा पहिला अवतार आहे.<ref>{{जर्नल स्रोत|date=2019-09-15|title=Matsya|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Matsya&oldid=915882650|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> मत्स्यावतार हा भगवान विष्णूचा अवतार आहे त्याच्या दहा अवतारांपैकी पहिला आदिअवतार आहे. विष्णू हा एक पालनकर्ता आहे, म्हणून ते विश्वाचे रक्षण करण्यासाठी विविध अवतार धारण करतात.या अवतारामध्ये सत्ययुगात् प्रभु विष्णूंनी [[मासा|माशाचे]] रूप घेतले होते. सत्यव्रत मनु सकाळी सूर्यदेवला अर्घ्य देत होता तेव्हा त्याच्या कमंडलमध्ये लहान मासा अचानक आला. मासा पाण्यात परत फेकून देण्याच्या वेळी, मनुला असे वाटत होते की इतर राक्षस , त्याला खाईल. त्यामुळे मनुने मासा एका छोट्या कलशामध्ये ठेवला. दया आणि धर्मानुसार हा राजा आपल्या कमंडलुमध्ये मासा घेऊन राजवाड्याचे दिशेने निघाला, पण, रात्रीच्या वेळी, मासा मोठा झाला आणि म्हणून त्याला एका कलशमधुन हलवावे लागले. मोठा कुंभामध्ये ठेवला तरीही मासा वाढतच राहिला आणि म्हणून मनुने तळ्यात फेकला. तथापि, मासा वाढतच गेला आणि विशाल आकारात वाढला की मनुला समुद्रात टाकण्यास भाग पाडले गेले. माशाने नंतर एक भविष्यवाणी केली की सात दिवसांत मोठा पूर येईल परंतु या आपत्तीबद्दल मनू काळजी करू नको मग माशाने त्याला .विशाल मोठी बोट पाठविली . माशाने मनुला जगातील सर्व प्राण्यांच्या जोड्या आणि सर्व वनस्पतींचे बियाणे भरण्यास सांगितले,पुराच्या वेळी, वासुकी सापाला दोर वापरून माशाला बांधली त्यानंतर विष्णू विशाल माशाच्या रूपात पुन्हा दिसला, यावेळी सोनेरी तराजू आणि एकच शिंग घेऊन जहाज घेऊन गेले. सर्व तातडीने त्याच्या प्रचंड सर्व प्रजाती प्राण्यांच्या चढले काही काळानंतर, जसा माशाच्या अंदाजानुसार महासागर हळू हळू आणि अविश्वसनीयपणे उठला आणि जगाला पूर आला. आणि म्हणूनच, पूरातून वाचून,पृथ्वीवरील जीवनाच्या सर्व प्रजाती आपत्तीजनक पूरातून वाचल्या आहेत,पुर कमी झाल्यावर ,निर्सगमय प्रदेशात नेल .मानवजातीचा संस्थापक बनला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.sacred-texts.com/hin/hmvp/hmvp19.htm|title=Hindu Mythology, Vedic and Puranic: Chapter V. The Incarnations or Avatāras of Vishnu: 1. The Matsya or Fish Avatāra|संकेतस्थळ=www.sacred-texts.com|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-24}}</ref> ===[[कूर्म अवतार|कूर्मावतार]]=== प्रथम उद्भवलेल्या जलचर प्राण्यांतून उत्क्रांती होत-होत मग [[उभयचर प्राणी]] निर्माण झालेत.[[कासव|कूर्म]] हा एक उभयचर प्राणी होता. त्याचे प्रतिक म्हणून कूर्मावतार.कूर्माचे आयुष्यपण इतर प्राण्यांपेक्षा जास्तच असते.{{संदर्भ हवा}} [[आरण्यक|तैत्तरीय आरण्यक]] आणि [[शतपथ ब्राह्मण]] ग्रंथात याचा उल्लेख सापडतो. [[समुद्रमंथन]]ाचे वेळी जेंव्हा [[मेरू पर्वत]]ाची रवी करून देव व दैत्य हे त्यास घुसळू लागले, तेंव्हा मेरू पर्वताची उंची ही समुद्राच्या खोलीपेक्षा कमी पडली.त्यामुळे मेरू पर्वत बुडू लागतो. तेंव्हा विष्णूने कूर्मावतार घेऊन आपल्या पाठीवर त्यास तोलून धरले अशी आख्यायिका आहे. ===[[वराह अवतार|वराहावतार]]=== जामिनीवर राहणारे प्राणी मग उभयचरांतून उत्क्रांत झाले. त्यातील [[रानडुक्कर|वराह]] हा तिसरा अवतार होय. हा प्राणी आपल्या खास चार वैशिष्ट्यांमुळे सर्व प्राण्यात उठून दिसतो.१. त्याची प्रजननशक्ती २. त्याचे तीक्ष्ण [[नाक|घ्राणेंद्रीय]] जे सुमारे ८ ते १० किमी अंतरावरील तसेच जमिनीच्या खाली सुमारे ८ मीटर अंतरावरील वस्तूसुद्धा वास घेऊन हुडकू शकते.म्हणजेच माग काढण्याचे कौशल्य. ३.झाडांना आपल्या सुळ्याद्वारे समूळ उखडून टाकण्याचे कौशल्य. समूळ उच्चाटन करणे हा भाव. व ४. [[हाड|हाडांचा]]देखील चूरा करू शकणारा मजबूत ताकतीचा जबडा. वराहावतारात विष्णूने पृथ्वी उचलली असा समज आहे. वराह हा राजशक्तीचे प्रतिक आहे. राजाच्या अंगी आवश्यक असणारे सर्व गुण त्यात आहेत असा समज आहे. ===[[नृसिंह|नरसिंहावतार]]=== नरसिंह म्हणजे अर्धा नर व अर्धा सिंह(वनचर). या अवतारात श्रीविष्णूने आपल्या [[प्रल्हाद]] या भक्ताची जळी-स्थळी-काष्ठी-पाषाणी ही श्रद्धा व धारणा नक्की केली. ===[[वामन अवतार|वामनावतार]]=== वामन म्हणजे बुटका, बुद्धीचा वापर करणारा असा [[वामन अवतार|वामनाअवतार]].त्याने आपल्या बुद्धीने [[हिंदू पुराणे|पौराणिक]] [[बली|बली असुर राजा]] पातळात धाडले. '''बंगाली लोक्खी कथा मध्ये बली राजाचा द्वारपाल झाला''' ===[[परशुराम|परशुरामावतार]]=== पुढे मानवात अजून उत्क्रांती होत गेली.तो जीवनापयोगी व जीवन राखण्यास आवश्यक ती साधने बनवू लागला. त्याने धातूचा वापर सुरू केला.[[परशू|परशुसाठी]] धातूचे पाते वापरणारा तो परशुराम.त्यांनी या परशुच्या जोरावर २१ वेळा पृथ्वी निःक्षत्रीय केली.तसेच भारतातील कोकण गोवा व केरळ ही किनारपट्टी मागे हटवून स्वतःसाठी भूमी तयार केली.[[भीष्म]] [[द्रोण]] व [[कर्ण]] यांना धनुर्विद्या शिकविणारे हेच होते. हा अवतार म्हणजे [[ब्राह्मण|ब्राह्मतेज]] व [[क्षत्रिय|क्षात्रतेज]] याचा मिलापच होता. ===[[राम|रामावतार]]=== परशु हे शस्त्र असे आहे कि त्याचा शत्रुवर फार जवळून वापर करावा लागतो.त्यामध्ये शत्रुचा वार आपल्यावर देखील होण्याचा संभव असतो. यासाठी स्वतःस सुरक्षित ठेवून, दूरवर मारा करता येण्याजोगे शस्त्र [[धनुष्य]] व [[बाण]] वापरणारा हा राम.ही देखील पुढची उत्क्रांती.[[राम]] व [[कृष्ण]] यांना पूर्णावतार म्हणतात कारण यांनी जीवनाचे चारही आश्रम भोगले.जन्मापासून मृत्यूपर्यंत देहाच्या सर्व अवस्था पार केल्या.रामबाण हा प्रख्यात शब्द रामाच्या बाणावरूनच आला.अचूक वेध घेण्याचे कौशल्य असा याचा अर्थ होतो. === [[कृष्ण|कृष्णावतार]] === [[विष्णू|श्री विष्णूचा]] आठवा अवतार मानला जातो. श्रावण महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील अष्टमी तिथीला मध्यरात्री रोहिणी नक्षत्रावर श्रीकृष्णाचा जन्म झाला.त्यामुळे त्या अष्टमीला हा जन्मदिवस उत्साहाने साजरा होतो. महाराष्ट्रात त्या दिवशी श्रावण वद्य अष्टमी असते, उत्तरे कडे तो दिवस भाद्रपद वद्य अष्टमीचा असतो. लग्न झाल्यानंतर कृष्णाची माता देवकी आणि पिता वसुदेवला मथुरेचा राजाकंस रथात घेऊन जातात. मग आकाशवाणीत "देवकीचा पुत्र तुझा वध करेल" हे ऐकून मामा कंस भयभीत होऊन , देवकी आणि वसुदेवला कैदेत ठेवले आणि तिची पहिली सहा<ref>{{जर्नल स्रोत|date=2023-12-11|title=Devaki|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Devaki&oldid=1189450976|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> अपत्ये जन्मताक्षणी ठार केली. आठवे अपत्य जन्माला येताक्षणी वसुदेवाने त्याला आपला गोकुळातील मित्र गोपमहाराज नंदचा घरी नेले. श्रीकृष्णाच्या अवतारसमाप्तीनंतर [[द्वापरयुग]] संपून [[कलियुग|कलियुगाची]] सुरुवात झाल्याचे सांगितले जाते. त्याच्या जीवनाचा प्रत्येक पैलू जीवनातील कर्तव्याशी जोडलेला आहे. कृष्ण या शब्दाचा अर्थ "काळ्या मुखवर्णाचा" आणि "सर्वाना आकर्षित करणारा" असा होतो.होता.पराक्रमी,[[मुष्टियुद्ध|मुष्टीयोद्धा]],उत्कृष्ट सारथी,[[मित्र|सखा]], [[तत्त्वज्ञान|तत्त्वज्ञानी]] होता. खालील तक्त्यामध्ये दशावतारातील अवतारांच्या स्थानाचा सारांश दिलेला आहे परंतु सर्वच परंपरांमध्ये नाही:<ref>{{जर्नल स्रोत|date=2024-10-20|title=Dashavatara|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Dashavatara|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> {| class="wikitable sortable" |- |स्थिती |बलराम, कृष्ण [[स्मार्त|स्मार्त संप्रदाय,]] [[शैवसिद्धान्त]], [[श्रीवैष्णव संप्रदाय]] |कृष्ण, बुद्ध उत्तर भारतीय भागवत संप्रदाय , सद्वैष्णवसंप्रदाय , [[आंतरराष्ट्रीय कृष्णभावनामृत संघ]] |[[बलराम]], [[बुद्ध]] गौड़ीय वैष्णव संप्रदाय, [[आंतरराष्ट्रीय कृष्णभावनामृत संघ]] |[[बलराम]], [[:en:Jagannath|जगन्नाथ]] गोवर्धन मठ |[[कृष्ण]], [[विठ्ठल|विठोबा]] [[वारकरी संप्रदाय]] |''[[युग]]'' |- |१ | | colspan="4" | [[मत्स्य अवतार|मत्स्य]] <small>''(मासा)''</small> | rowspan="4" |''[[सत्य युग|सत्ययुग]]'' |- |२ | | colspan="4" |[[कूर्म अवतार|कुर्म]] <small>''(कासव)''</small> |- |३ | | colspan="4" |[[वराह अवतार|वराह]] <small>''(रानडुक्कर )''</small> |- |४ | | colspan="4" |[[नृसिंह|नरसिंह]] <small>''(man-lion)''</small> |- |५ | | colspan="4" | [[वामन अवतार|वामन]] <small>''(dwarf-god)''</small> | rowspan="3" |''[[त्रेता युग|त्रेतायुग]]'' |- |६ | | colspan="4" |[[परशुराम]] <small>''(Brahman warrior)''</small> |- |७ | | colspan="4" |[[राम]] |- |८ |[[बलराम]] |[[कृष्ण]] |[[बलराम]] |[[बलराम]] |[[कृष्ण]] | rowspan="2" |''[[द्वापर युग|द्वापरयुग]]'' , <small>बुद्धाच्या बाबतीत कलियुग</small> |- |९ |[[कृष्ण]] |[[बुद्ध]] |[[बुद्ध]] |[[:en:Jagannath|जगन्नाथ]] |[[विठ्ठल|विठोबा]] |- |१० | | colspan="4" |[[कल्की अवतार]] <small>''(कलियुगाचा अंत करणाऱ्या १०व्या अवताराची भविष्यवाणी केली)''</small> |''[[कलि युग|कलियुग]]'' |} == इतर == * हिंदू धर्म आणि सदभक्तांचे रक्षण करून सत्य श्रेष्ठ हिंदू धर्माची पुनः स्थापना करण्यासाठी श्री मन्महा मूळ जगत्पित्याच्या (ईश्वराच्या ) आद्नेने क्षत्रियाद्य श्रीहरी ने धारण केलेले १० शाश्वत आणि मूळ अवतार . या सर्व अवतारांत श्री हरी आपल्या पूर्ण सच्चिदानंद स्वरूपांत प्रकट झाला आहे . या सर्व अवतारांसंबंधी माहिती सांगणारा श्लोक "कलियुगाचे युगनेमस्त सत्य श्रेष्ठ ईश्वरीय ज्ञान उपदेशक श्रीमत सद्गुरू पद्मनाभाचार्य स्वामी" महाराजांच्या "श्रीजातवेद महावाक्यांग " या ग्रंथा मध्ये त्यांनी निरुपण केला आहे तो असा "मच्छा पासुनी चार स्वामी हरी 'जो अवतार घेतो कृती ' त्रेती वामन फर्श राम 'तिसरा श्रीराम सीतापती ' द्वापारी कृष्णनाथ बौध्य दुसरा 'पाळी स्वयें पांडवा ' कलीत अवतार एक हरीचा' कलंकी नमो केशवा " याचा अर्थ कि आजवर क्षत्रीयाद्य श्रीहरीने कुता युगात मच्छ ,कच्छ ,वराह ,नृसिंह त्रेतायुगात वामन ,परशुराम आणि श्रीराम त्याचप्रमाणे द्वापार युगात श्री कृष्ण आणि बौध्य म्हणजे बोधराज स्वामी श्री विठ्ठल (बौद्ध धर्म संस्थापक गौतम बुद्ध आणि बौध्य हे वेगळे शब्द आहेत . बौध्यचा अर्थ गरुड पुराणात सांगितल्याप्रमाणे असा आहे कि विशाल भाल असलेला ,संपूर्ण मौन धारण केलेला ,कटी कर ठेवून भक्त रक्षणासाठी उभा असलेला असा तो .पण सध्याचे आध्यात्मिक गुरू आणि धर्मप्रचारक यांच्या मौना मुळेच हरीचा ९वा अवतार लोक गौतम बुद्धाला मानतात पण गौतम बुद्ध हा हरी अवतार नाही '''अर्थात,''' जेव्हा जेव्हा धर्माची हानी होते म्हणजेच लोक धर्माचरण सोडून भ्रष्टाचारी ,व्यसनी होतात आणि वेद-शास्त्र , गोमाता ,यज्ञ -याग या सर्वांचा लोकांना विसर पडून दहशतवाद उफाळू लागतो तेव्हा आणि जेव्हा अधर्माची वाढ होते, तेव्हा तेव्हा मी या भारतवर्षात अवतार घेतो. सज्जनांच्या रक्षणासाठी व दुर्जनांच्या नाशासाठी तसेच पुन्हा धर्म संस्थापिण्यासाठी मी प्रत्येक युगात अवतार घेतो. == चित्र सज्जा == <gallery> चित्र:मत्स्यावतार.JPG|मत्स्यावतार. चित्र:कूर्मावतार.JPG|कूर्मावतार. चित्र:वराहावतार.JPG|वराहावतार. चित्र:नरसिंहावतार.JPG|नरसिंहावतार. चित्र:वामनावतार.JPG|वामनावतार. चित्र:परशुरामावतार.JPG|परशुरामावतार. चित्र:रामावतार.JPG|रामावतार. चित्र:कृष्णावतार.JPG|कृष्णावतार. चित्र:कल्कीअवतार.JPG|कल्की अवतार. </gallery> == संदर्भ यादी == <references /> {{दशावतार}} [[वर्ग:हिंदू दैवते]] [[वर्ग:दशावतार]] [[वर्ग:विष्णूचे अवतार]] [[वर्ग:वैष्णव पंथ]] c63bo22fkr1kvwiej6765hl2208hdm9 0 3336 2706951 2699589 2026-08-31T03:03:30Z ~2026-47482-45 186879 2706951 wikitext text/x-wiki 2706952 2706951 2026-08-31T03:03:51Z PieWriter 178426 Undid edits by [[Special:Contribs/~2026-47482-45|~2026-47482-45]] ([[User talk:~2026-47482-45|talk]]) to last version by अभय नातू 2706952 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट|=भारताचे|}} {{भारतामधील राजकारण}} '''भारताचे पंतप्रधान''' हे [[भारत]] देशामधील [[केंद्र सरकार]] चे [[सरकारप्रमुख|प्रमुख]] व देशाच्या [[भारताचे राष्ट्रपती|राष्ट्रपती]]<nowiki/>चे प्रमुख सल्लागार आहेत. [[पंतप्रधान]], [[भारताचे केंद्रीय मंत्रिमंडळ|भारताच्या मंत्रीमंडळाचा]] व [[भारताची संसद|संसदेमधील]] बहुमत मिळालेल्या राजकीय पक्षाचा नेता आहे. [[भारत सरकार]]च्या कार्यकारिणी शाखेचा तो प्रमुख आहे. पंतप्रधान बनणाऱ्या व्यक्तीला संसदेच्या [[लोकसभा]] व [[राज्यसभा]] ह्या दोन भवनांपैकी एकाचा सदस्य असणे बंधनकारक आहे. विद्यमान राष्ट्रपतीने नियुक्ती केलेला भारताचा पंतप्रधान देशामधील सर्वात बलाढ्य नेता समजला जातो. सरकारची स्थापना, मंत्रीमंडळाची निर्मिती, मंत्र्यांना पदे नियुक्त करणे इत्यादी महत्त्वाचे अधिकार पंतप्रधानाला आहेत. पंतप्रधानाचा मृत्यू अथवा राजीनाम्यानंतर मंत्रीमंडळ बरखास्त केले जाते. [[नरेंद्र मोदी]] हे भारताचे [[विद्यमान]] पंतप्रधान आहेत. ==मूळ== भारताला १९४७ साली [ ब्रिटिश भारत ]ब्रिटिश राजवटीपासून भारताचा स्वातंत्र्यलढा स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर भारताने युनायटेड किंग्डम ब्रिटनमधील संसदीय प्रजासत्ताक ह्या प्रकारच्या सरकारचे अंगीकरण केले. ह्यामध्ये राष्ट्रप्रमुखाला केवळ औपचारिक अधिकार असून बव्ह्ंशी महत्त्वाचे निर्णय पंतप्रधानाद्वारे घेतले जातात. ==नियुक्ती== भारतामध्ये साधारणपणे दर पाच वर्षांनी लोकसभा निवडणुका घेतल्या जातात. ह्या निवडणुकांमध्ये लोकसभेमध्ये सर्वाधिक जागा मिळवणाऱ्या राजकीय पक्षाला भारताचे विद्यमान राष्ट्रपती सरकार स्थापनेचे आमंत्रण देतात. ह्या राजकीय पक्षामधील प्रमुख नेत्याची पक्षातर्फे पंतप्रधान म्हणून निवड केली जाते. सरकार स्थापन केल्यानंतर ठराविक काळामध्ये त्याला बहुमत सिद्ध करणे बंधनकारक आहे. ह्यासाठी सरकार स्थापन करणारा पक्ष इतर पक्षांचा पाठिंबा घेऊ शकतो. ===पात्रता=== [[भारताचे संविधान|भारताच्या संविधानाच्या]] ७५ व्या व ८४व्या कलमांनुसार पंतप्रधान बनण्यासाठी खालील पात्रता पूर्ण करणे आवश्यक आहे. *भारत देशाचे नागरिकत्व *[[लोकसभा]] अथवा [[राज्यसभा|राज्यसभेचा]] खासदार. सरकार स्थापनेच्या वेळेला जर ही अट पूर्ण झाली नसेल तर त्या व्यक्तीला ६ महिन्यांच्या आत खासदार पद मिळवावे लागते. *लोकसभेचा सदस्य असल्यास किमान वय २५ वर्षे व राज्यसभेचा सदस्य असल्यास किमान वय ३० वर्षे. *केंद्रीय सरकार, राज्य सरकार इत्यादी सरकारी कार्यालयामध्ये फायदा असलेल्या पदावर नसणे. ===शपथ=== पंतप्रधानपद ग्रहण करण्यापूर्वी पंतप्रधानाला राष्ट्रपतीच्या उपस्थितीमध्ये खालील शपथा घ्याव्या लागतात: (इंग्लिश मजकूर)<br /> पदाची शपथ: {{Quotation|I, <नाव>, do swear in the name of God/solemnly affirm that I will bear true faith and allegiance to the Constitution of India as by law established, that I will uphold the sovereignty and integrity of India, that I will faithfully and conscientiously discharge my duties as prime minister for the Union and that I will do right to all manner of people in accordance with the Constitution and the law, without fear or favour, affection or ill-will.|भारताचे संविधान, तिसरी अनुसूची, भाग १}} गुप्ततेची शपथ: {{Quotation|I, <नाव>, do swear in the name of God/solemnly affirm that I will not directly or indirectly communicate or reveal to any person or persons any matter which shall be brought under my consideration or shall become known to me as prime minister for the Union except as may be required for the due discharge of my duties as such Minister.|भारताचे संविधान, तिसरी अनुसूची, भाग २}} ==वेतन== पंतप्रधान व मंत्रीमंडळाचे वेतन संसदेद्वारे ठरवले जाते व त्यात वेळोवेळी बदल केले जातात. जुलै २०१२ मध्ये पंतप्रधानाचे मासिक वेतन ५०००० व भत्ते ह्यांची रक्कम एकूण {{रुपया}} १६०००० (१.६ लाख) इतकी आहे. ==यादी== {{मुख्य लेख|भारताच्या पंतप्रधानांची यादी}} {|class="wikitable" style="width:100%;" |- ! क्रम ! width=100|'''चित्र''' ! style="width:25%;"|नाव<br /><small>(जन्म–मृत्यू); मतदारसंघ</small> ! style="width:7%;"|पदग्रहण ! style="width:7%;"|पद सोडले ! style="width:7%;"|कार्यकाळ ! निवडणुक<br /><small>(लोक सभा)</small> ! नियुक्ती ! राजकीय पक्ष ! width=5|संदर्भ |- align=center |rowspan="4"|१ |rowspan="4"|[[File:Jawaharlal Nehru, 1947.jpg|100px]] |rowspan="4"| [[जवाहरलाल नेहरू]]<br /><small>(इ.स.१८८९–इ.स.१९६४)</small><br />[[फूलपूर (लोकसभा मतदारसंघ)|फूलपूरचे]] खासदार |rowspan="4"|<small>१५ ऑगस्ट</small><br />१९४७ |rowspan="4"|<small>२७ मे</small><br />१९६४ <small>{{ref label|†|†|†}}</small> |rowspan="4"|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1947|08|15|1964|5|27}} |– |[[लुई माउंटबॅटन|लॉर्ड माउंटबॅटन]] |rowspan="10"|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |rowspan="4"|<ref>{{स्रोत बातमी |title=India Selects Nehru as Prime Minister |newspaper=[[Los Angeles Times]] |दिनांक=12 May 1952 |दुवा=http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/449275272.html?dids=449275272:449275272&FMT=CITE&FMTS=CITE:AI&type=historic&दिनांक=May+12,+1952&author=&pub=Los+Angeles+Times&desc=India+Selects+Nehru+as+Prime+Minister&pqatl=google }}{{मृत दुवा|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- align=center |१९५२ ([[पहिली लोकसभा|१]]) |rowspan=3|[[राजेंद्र प्रसाद]] |- align=center |१९५७ ([[दुसरी लोकसभा|२]]) |- align=center |१९६२ ([[तिसरी लोकसभा|३]]) |- align=center |– |[[File:Gulzarilal Nanda.jpg|100px]] |[[गुलजारी लाल नंदा]]<br /><small>(१८९८-१९९८)</small><br />[[साबरकांठा (लोकसभा मतदारसंघ)|साबरकांठाचे]] खासदार |<small>२७ मे </small><br />१९६४ |<small>९ जून</small><br />१९६४ |१३ दिवस |&nbsp;– ([[तिसरी लोकसभा|३]]) |rowspan="5"|[[सर्वपल्ली राधाकृष्णन]] |<ref name = "Nanda">{{स्रोत बातमी |title=Nanda |newspaper=[[The Virgin Islands Daily News]] |दिनांक=12 January 1966 |दुवा= http://news.google.com/newspapers?id=WVQJAAAAIBAJ&sjid=qEQDAAAAIBAJ&dq=nehru%20dies%20nanda&pg=6622%2C588699}}</ref> |- align=center |२ |[[File:Shastri in office.jpg|100px]] |[[लाल बहादूर शास्त्री]]<br /><small>(१९०४-६६)</small><br />[[अलाबाबाद (लोकसभा मतदारसंघ)|अलाबाबादचे]] खासदार |<small>९ जून</small><br />१९६४ |<small>११ जानेवारी</small><br />१९६६ <small>{{ref label|†|†|†}}</small> |{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1964|6|9|1966|1|11}} |&nbsp;– ([[तिसरी लोकसभा|३]]) |<ref>{{स्रोत बातमी |title=Shastri Is Elected by Party As India's Prime Minister |author=Thomas F. Brady |newspaper=[[न्यू यॉर्क टाइम्स]]|दिनांक=2 June 1964 |दुवा= http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F40B1FFA3A5415738DDDAB0894DE405B848AF1D3}}</ref> |- align=center |– |[[File:Gulzarilal Nanda.jpg|100px]] |[[गुलजारी लाल नंदा]]<br /><small>(१८९८-१९९८)</small><br />[[साबरकांठा (लोकसभा मतदारसंघ)|साबरकांठाचे]] खासदार |<small>११ जानेवारी</small><br />१९६६ |<small>२४ जानेवारी</small><br />१९६६ |१३ दिवस |&nbsp;– ([[तिसरी लोकसभा|३]]) |<ref name = "Nanda" /> |- align=center |rowspan="3"|3 |rowspan="3"|[[File:Indira Gandhi (cropped).jpg|100px]] |rowspan="3"|[[इंदिरा गांधी]]<br /><small>(१९१७-८४)</small><br />[[रायबरेली (लोकसभा मतदारसंघ)|रायबरेलीच्या]] खासदार |rowspan="3"|<small>२४ जानेवारी</small><br />१९६६ |rowspan="3"|<small>२४ मार्च</small><br />१९७७ |rowspan="3"|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1966|1|24|1977|3|24}} |&nbsp;– ([[तिसरी लोकसभा|३री]]) |rowspan="3"|<ref>{{स्रोत बातमी |title=Mrs. Gandhi wins handily in Party vote |newspaper=[[Milwaukee Journal]] |दिनांक=19 January 1966 |दुवा= http://news.google.com/newspapers?id=qAIqAAAAIBAJ&sjid=wycEAAAAIBAJ&dq=shastri%20becomes%20prime%20minister&pg=6273%2C4382193}}</ref> |- align=center |१९६७ ([[चौथी लोकसभा|४थी]]) |- align=center |१९७१ ([[पाचवी लोकसभा|५वी]]) |[[व्ही.व्ही. गिरी]] |- align=center |४ |[[File:Morarji Desai 1978b.jpg|100px]] |[[मोरारजी देसाई]]<br /><small>(१८९६-१९९५)</small><br />[[सुरत (लोकसभा मतदारसंघ)|सुरतचे]] खासदार |<small>२४ मार्च</small><br />१९७७ |<small>२८ जुलै</small><br />१९७९ <small>{{ref label|RES|RES|RES}}</small> |{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1977|3|24|1979|7|28}} |१९७७ ([[सहावी लोकसभा|६वी]]) |[[बी.डी. जत्ती]] |[[जनता पक्ष]] |<ref>{{स्रोत बातमी |title=Desai, 81, Succeeds Mrs. Gandhi |newspaper=[[Milwaukee Journal]] |दिनांक=24 March 1977 |दुवा= http://news.google.com/newspapers?id=GE4aAAAAIBAJ&sjid=bikEAAAAIBAJ&dq=morarji%20desai%20becomes%20prime%20minister&pg=6735%2C1353738}}</ref> |- align=center |५ |[[File:Prime minister Charan Singh.jpg|100px]] |[[चौधरी चरण सिंह]]<br /><small>(१९०२-८७)</small><br />[[बागपत (लोकसभा मतदारसंघ)|बागपतचे]] खासदार |<small>२८ जुलै</small><br />१९७९ |<small>१४ जानेवारी</small><br />१९८० <small>{{ref label|RES|RES|RES}} |{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1979|7|28|1980|1|14}} |&nbsp;– ([[सहावी लोकसभा|६वी]]) |rowspan=2| [[नीलम संजीव रेड्डी]] |जनता पार्टी (धर्मनिरपेक्ष)<br /><small>''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] सोबत'' |<ref>{{स्रोत बातमी |title=Dour farm leader of 76 named as India's fifth PM |newspaper=[[Montreal Gazette]] |दिनांक=27 July 1979 |दुवा= http://news.google.com/newspapers?id=nRQyAAAAIBAJ&sjid=dqQFAAAAIBAJ&dq=charan%20singh%20becomes%20prime%20minister&pg=3913%2C3452059}}</ref> |- align=center |<small>(3) |[[File:Indira Gandhi (cropped).jpg|100px]] |[[इंदिरा गांधी]]<br /><small>(१९१७-८४)<br />[[रायबरेली (लोकसभा मतदारसंघ)|रायबरेलीच्या]] खासदार |<small>१४ जानेवारी</small><br />१९८० <small>{{ref label|§|§|§}} |<small>३१ ऑक्टोबर</small><br />१९८४<small>{{ref label|†|†|†}} |{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1980|1|14|1984|10|31}} |१९८० ([[सातवी लोकसभा|७वी]]) |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (आय)]] |<ref>{{स्रोत बातमी |title=Indira Gandhi claims victory |newspaper=[[Anchorage Daily News]] |दिनांक=8 January 1980 |दुवा= http://news.google.com/newspapers?id=VUEdAAAAIBAJ&sjid=cKcEAAAAIBAJ&dq=indira%20gandhi%20becomes%20prime%20minister&pg=1418%2C1158244}}{{मृत दुवा}}</ref> |- align=center |rowspan=2|६ |rowspan=2|[[File:Rajiv Gandhi (cropped).jpg|100px]] |rowspan=2|[[राजीव गांधी]]<br /><small>(१९४४-९१)<br />[[अमेठी (लोकसभा मतदारसंघ)|अमेठीचे]] खासदार |rowspan=2|<small>३१ ऑक्टोबर</small><br />१९८४ |rowspan=2|<small>२ डिसेंबर</small><br />१९८९ |rowspan=2|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1984|10|31|1989|12|2}} |&nbsp;– ([[सातवी लोकसभा|७वी]]) |rowspan=2|[[झैल सिंग]] |rowspan=2|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |rowspan=2|<ref>{{स्रोत बातमी |title=Rajiv Gandhi Becomes Prime Minister Amid Thunderous Applause |author=Sanjoy Hazarika |newspaper=[[Sarasota Herald-Tribune]] |दिनांक=1 January 1985 |दुवा= http://news.google.com/newspapers?id=ndoeAAAAIBAJ&sjid=QWkEAAAAIBAJ&dq=rajiv%20gandhi%20becomes%20prime%20minister&pg=2610%2C82461}}</ref> |- align=center |१९८४ ([[आठवी लोकसभा|८वी]]) |- align=center |७ |[[File:V. P. Singh (cropped).jpg|100px]] |[[व्ही.पी. सिंग]]<br /><small>(१९३१-२००८)<br />[[फतेहपूर (लोकसभा मतदारसंघ)|फतेहपूरचे]] खासदार |<small>२ डिसेंबर</small><br />१९८९ |<small>१० नोव्हेंबर</small><br />१९९० <small>{{ref label|NC|NC|NC}} |{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1989|12|2|1990|11|10}} |१९८९ ([[नववी लोकसभा|नववी]]) |rowspan=3| [[रामस्वामी वेंकटरमण|आर. वेंकटरमण]] |[[जनता दल]]<br /><small>(''राष्ट्रीय आघाडी'')</small> |<ref>{{स्रोत बातमी |title=Indian Opposition Chooses a Premier |author=Barbara Crossette |newspaper=[[न्यू यॉर्क टाइम्स]] |दिनांक=2 December 1989 |दुवा= http://www.nytimes.com/1989/12/02/world/indian-opposition-chooses-a-premier.html}}</ref> |- align=center |८ | |[[चंद्रशेखर]]<br /><small>(१९२७-२००७)<br />[[बल्लिया (लोकसभा मतदारसंघ)|बल्लियाचे]] खासदार |<small>१० नोव्हेंबर</small><br />१९९० |<small>२१ जून</small><br />१९९१ |{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1990|11|10|1991|6|21}} |&nbsp;– ([[नववी लोकसभा|नववी]]) |समाजवादी जनता पक्ष<br /><small>''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] सोबत'' |<ref>{{स्रोत बातमी |title=Rival of Singh Becomes India Premier |author=Sanjoy Hazarika |newspaper=[[न्यू यॉर्क टाइम्स]] |दिनांक=10 November 1990 |दुवा= http://www.nytimes.com/1990/11/10/world/rival-of-singh-becomes-india-premier.html?pagewanted=1}}</ref> |- align=center |९ |[[File:P V Narasimha Rao.png|100px]] |[[पी.व्ही. नरसिंह राव]]<br /><small>(१९२१-२००४)<br />[[नंद्याल (लोकसभा मतदारसंघ)|नंद्यालचे]] खासदार |<small>२१ जून</small><br />१९९१ |<small>१६ मे</small><br />१९९६ |{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1991|6|21|1996|5|16}} |१९९१ ([[दहावी लोकसभा|१०वी]]) |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |<ref>{{स्रोत बातमी |title=MAN IN THE News; Congress Party's Calculating Loyalist: Pamulaparti Venkata Narasimha Rao |author=Bernard Weinraub |newspaper=[[न्यू यॉर्क टाइम्स]] |दिनांक=22 June 1991 |दुवा= http://www.nytimes.com/1991/06/22/world/man-congress-party-s-calculating-loyalist-pamulaparti-venkata-narasimha-rao.html}}</ref> |- align=center |१० |[[File:Ab vajpayee.jpg|100px]] |[[अटल बिहारी वाजपेयी]]<br /><small>(जन्म:१९२४-२०१८)<br />[[लखनौ (लोकसभा मतदारसंघ)|लखनौचे]] खासदार |<small>१६ मे</small><br />१९९६ |<small>१ जून</small><br />१९९६<small>{{ref label|RES|RES|RES}} |१६ दिवस |१९९६ ([[अकरावी लोकसभा|११वी]]) |rowspan=3|[[शंकर दयाळ शर्मा]] |[[भारतीय जनता पक्ष]] |<ref name = "Vajpayee">{{स्रोत बातमी |title=Hindu Nationalist Cabinet Quits in India as Defeat Looms |author=[[John F. Burns]] |newspaper=[[न्यू यॉर्क टाइम्स]] |दिनांक=May 29, 1996 |दुवा= http://www.nytimes.com/1996/05/29/world/hindu-nationalist-cabinet-quits-in-india-as-defeat-looms.html?pagewanted=all}}</ref> |- align=center |११ |[[File:Prime_Minister_H._D._Deve_Gowda_BNC.jpg|100px]] |[[एच.डी. देवेगौडा]]<br /><small>(जन्म १९३३)<br />[[कर्नाटक]]चे खासदार ([[राज्यसभा]]) |<small>१ जून</small><br />१९९६ |<small>२१ एप्रिल</small><br />१९९७<small>{{ref label|RES|RES|RES}} |{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1996|6|1|1997|4|21}} |– ([[अकरावी लोकसभा|११वी]]) |rowspan=2|[[जनता दल]]<br /><small>(''संयुक्त आधाडी'')</small> |<ref name="Vajpayee" /> |- align=center |१२ |[[File:Inder Kumar Gujral 071.jpg|100px]] |[[इंद्रकुमार गुजराल]]<br /><small>(१९१९-२०१२)<br /> [[बिहार]]चे खासदार ([[राज्यसभा]]) |<small>२१ एप्रिल</small><br />१९९७ |<small>१९ मार्च</small><br />१९९८ |{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1997|4|21|1998|3|19}} |&nbsp;– ([[अकरावी लोकसभा|११वी]]) |<ref name = "Gujral">{{स्रोत बातमी |title=New Indian Leader Pledges To Press Economic Changes |author=John F. Burns |newspaper=[[न्यू यॉर्क टाइम्स]] |दिनांक=22 April 1997 |दुवा= http://www.nytimes.com/1997/04/22/world/new-indian-leader-pledges-to-press-economic-changes.html}}</ref> |- align=center |rowspan="2"|<small>(10) |rowspan="2"|[[File:Ab vajpayee.jpg|100px]] |rowspan="2"|[[अटल बिहारी वाजपेयी]]<br /><small>( १९२४-२०१८)<br />[[लखनौ (लोकसभा मतदारसंघ)|लखनौचे]] खासदार |rowspan="2"|<small>१९ मार्च</small><br />१९९८ <small>{{ref label|§|§|§}} |rowspan="2"|<small>२२ मे</small><br />२००४ |rowspan="2"|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1998|3|19|2004|5|22}} |१९९८ ([[बारावी लोकसभा|१२वी]]) |rowspan=2|[[के.आर. नारायणन]] |rowspan="2"|[[भारतीय जनता पक्ष]]<br /><small>(''[[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]'')</small> |rowspan="2"|<ref name = "Vajpayee 2">{{स्रोत बातमी |title=Man in the News: Atal Bihari Vajpayee; Sworn In as India's Leader, Ambiguity in His Wake |author=John F. Burns |newspaper=[[न्यू यॉर्क टाइम्स]] |दिनांक=20 March 1998 |दुवा= http://www.nytimes.com/1998/03/20/world/man-Atal-Bihari-Vajpayee-sworn-india-s-leader-ambiguity-his-wake.html}}</ref> |- align=center |१९९९ ([[तेरावी लोकसभा|१३वी]]) |- align=center |rowspan="2"|१३ |rowspan="2"|[[File:Prime Minister Manmohan Singh in WEF ,2009 (cropped).jpg|100px]] |rowspan="2"|[[मनमोहन सिंग]]<br /><small>(१९३४- २०२४)<br />[[आसाम]]चे खासदार ([[राज्यसभा]]) |rowspan="2"|<small>२२ मे</small><br />२००४ |rowspan="2"|<small>२६ मे</small><br />२०१४ |rowspan="2"|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2004|5|22|2014|5|26}} |२००४ ([[चौदावी लोकसभा|१४वी]]) |[[ए.पी.जे. अब्दुल कलाम]] |rowspan="2"|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]<br /><small>(''[[संयुक्त पुरोगामी आघाडी]]'')</small> |rowspan="2"|<ref name = "Manmohan">{{स्रोत बातमी |title=India Swears In 13th Prime Minister and First Sikh in Job |author=Amy Waldman |newspaper=[[न्यू यॉर्क टाइम्स]] |दिनांक=23 May 2004 |दुवा= http://www.nytimes.com/2004/05/23/world/india-swears-in-13th-prime-minister-and-first-sikh-in-job.html?pagewanted=1}}</ref> |- align=center |२००९ ([[पंधरावी लोकसभा|१५वी]]) |[[प्रतिभा पाटील]], [[प्रणव मुखर्जी]] |- align=center |rowspan="3"|१४ |rowspan="3"|[[File:CM Narendra Damodardas Modi.jpg|100px]] |rowspan="3"|[[नरेंद्र मोदी]]<br /><small>(जन्म १९५०)<br />[[वाराणसी]]चे खासदार ([[लोकसभा]]) |rowspan="3"|<small>२६ मे</small><br />२०१४ |rowspan="3"|सद्य |rowspan="3"|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2014|5|26}} |[[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४]] ([[सोळावी लोकसभा|१६वी]]) |[[प्रणव मुखर्जी]] |rowspan="3"|[[भारतीय जनता पक्ष]]<br /><small>(राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी)</small> |rowspan="3"|<ref name = "Narendra Damodardas Modi">{{स्रोत बातमी |title=Narendra Modi sworn in as Indian prime minister |author=BBC |newspaper=[[BBC]] |दिनांक=26 May 2014 |दुवा= http://www.bbc.com/news/world-asia-india-27572807}}</ref> |- align=center |२०१९ ([[सतरावी लोकसभा|१७वी]]) |[[रामनाथ कोविंद]] |- align=center |२०२४ ([[अठरावी लोकसभा|१८वी]]) |[[द्रौपदी मुर्मू]] |- align=center |} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== *[http://pmindia.nic.in/index.php अधिकृत संकेतस्थळ] {{भारतीय पंतप्रधान}} {{भारताचे केंद्रीय मंत्रालय}} {{पंतप्रधान}} [[वर्ग:भारताचे पंतप्रधान|*]] [[वर्ग:देशानुसार पंतप्रधान]] [[वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख]] [[वर्ग:संदर्भांचे इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे]] szlh8c2bayggzzoe6rrjjzctq3hl8g1 0 3431 2706853 2706832 2026-08-30T14:19:53Z Ketaki Modak 21590 आशयाची भर - संदर्भासहित 2706853 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Gorakshanath.jpg|इवलेसे]] '''गोरखनाथ''' किंवा गोरक्षनाथ हे प्रथम शताब्दीच्या आधीचे नाथ योगी होते. ते [[नवनाथ|नवनाथांपैकी]] एक आहेत. गोरखनाथांनी संपूर्ण भारताचे भ्रमण केले आणि अनेक ग्रंथांची रचना केली. त्यांचे मंदिर उत्तर प्रदेशातील [[गोरखपूर|गोरखपूर]] नगरात स्थित आहे.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.com/hindi/india-39317123|title=राजनीति की धुरी रहा है योगी का गोरखनाथ मठ|access-date=19 मार्च 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170319040113/http://www.bbc.com/hindi/india-39317123|archive-date=19 मार्च 2017|url-status=live}}</ref> गोरखनाथ यांच्या नावावरूनच या जिल्ह्याचे नाव गोरखपूर असे पडले आहे. ==जन्माची आख्यायिका== मच्छिंद्रनाथ हे भारतभर भ्रमण करीत असत. असे फिरत असतांना ते एका घरी भिक्षा मागण्यास गेले. या घराला सगळे काही असले तरी संतती नव्हती. दारी एक तेजःपुंज साधू आलेला पाहून घरातल्या स्त्रीने भिक्षा वाढतांना आपल्याला मूल व्हावे असा आशीर्वाद मागितला. त्यावर मच्छिंद्रनाथांनी त्या स्त्रीला एक चिमूटभर भस्म दिले आणि आशीर्वाद दिला, की मुलगा होईल. स्त्री हरखून गेली व तिने शेजारी-पाजारी जाऊन सांगितले की, भिक्षा मागायला आलेल्या साधूंनी मला हे भस्म दिले आहे आणि आता मलाही तुमच्या सगळ्यांसारखा मुलगा होणार. हे ऐकून शेजारी पाजारी हसू लागले. त्यामुळे शरमून जाऊन त्या स्त्रीने ते भस्म शेणाच्या ढिगावर टाकून दिले. बारा वर्षांनी [[मच्छिंद्रनाथ]] परत तेथेच भिक्षा मागण्यास आले. परत तीच स्त्री भिक्षा देण्यास आली. तिला पाहून मच्छिंद्रनाथांनी विचारले की, मुलगा कसा आहे? तर स्त्री म्हणाली की मूल झालेच नाही. मच्छिंद्रनाथ म्हणाले की असे होणेच शक्य नाही. त्यावर तिने घडलेले सर्व कथन केले. मच्छिंद्रनाथ व ती स्त्री त्या शेणाच्या ढिगाजवळ गेले व त्यांनी हाक मारली "चलो गोरख!" त्याबरोबर त्या शेणातून एक मुलगा उभा राहिला व त्याने प्रत्युत्तर दिले "आदेश!" मग मच्छिंद्रनाथ त्या मुलाला घेऊन गेले. हाच मुलगा पुढे [[गोरक्षनाथ]] म्हणून प्रसिद्धीस आला. == गुरुशिष्यपरंपरा == [[मच्छिंद्रनाथ|मत्स्येंद्रनाथ]] - गोरक्षनाथ - [[गहिनीनाथ]] - [[निवृत्तिनाथ]] गोरखनाथांनी गहिनीनाथांना नाथसंप्रदायाची दीक्षा दिली. == कार्य == गोरक्षनाथांचे नाथसंप्रदायातील स्थान लक्षात येण्यासाठी त्यांनी केलेल्या कार्याची दखल घ्यावी लागते. “गोरक्षनाथ ही मध्ययुगीन भारतातील एक प्रभावी शक्ती होती. त्यांची संघटनशक्ती अपूर्व होती. स्फटिकासारखे निष्कलंक चारित्र्य व कुशाग्र बुद्धिमत्ता यामुळे त्यांचे तेज वाढले होते. त्या काळात भारतीय साधना तंत्रमार्गातील वामाचारांच्या प्रभावामुळे अधःपतित झाली होती. गोरक्षनाथांनी मृत्युंजयी निग्रहाने आणि वज्रकठोर सत्यनिष्ठेने भारतीय साधनेचे उत्थान घडविले आणि तिच्यात नवी प्राणशक्ति ओतली. त्यांनी भारतीय साधनेचे शुद्धीकरण केले आणि उत्तरकालीन अनेक महापुरुषांच्या जीवनकार्याच्या प्रेरणा निर्माण केल्या ही एकच गोष्ट त्यांची योग्यता सिद्ध करण्यास पुरेशी आहे. त्यांचे जीवन व कार्य ही मध्ययुगीन साधनेची गंगोत्री आहे," असे डॉ. रा.चिं.ढेरे यांनी सार्थपणे म्हटले आहे. <ref>गुरुमाउली दिवाळी अंक, १९८९, संपादक - डॉ. रा.चि.ढेरे, पृष्ठ क्रमांक ४८</ref> == ग्रंथलेखन == गोरक्षनाथांनी [[योग]] प्रकार जनमानसात रुजवला. त्यासाठी भारतभर भ्रमण केले. त्यांनी लिहिलेली पुस्तके पुढील प्रमाणे - # गोरक्ष संहिता # सिद्ध सिद्धान्त पद्धती # योग मार्तंड # योग सिद्धान्त पद्धती # योग बीज # योग चिंतामणी # '''गोरखबानी -''' गोरक्षनाथांची हिंदी रचना डॉ. पीतांबरदत्त बड़थ्वाल यांनी 'गोरखबानी' या नावाने संग्रहित केली आहे. यातील सबदी, पद व गोरखबोध यांचे कर्तृत्व नि:संशय गोरक्षनाथांचेच आहे हे त्यांनी नमूद केले आहे. सबदी या प्रकारामध्ये दोन ओळींच्या दोनशे पंच्याहत्तर विचार-कणिका समाविष्ट करण्यात आल्या आहेत. ही गोरक्षनाथांची सर्वाधिक अधिकृत रचना मानली जाते. <ref>मराठी संतसाहित्यातील नाथप्रतिपादित सोsहम साधना - एक अभ्यास; डॉ. केतकी मोडक यांचा प्रबंध, २०००</ref> == गोरक्षनाथांचा प्रभाव == गोरक्षनाथांचा प्रभाव फक्त [[नेपाळ]] व भारतावरच नाही तर [[अरब]] जगतातही होता.{{संदर्भ}} कानाला भोके पाडण्याची पद्धतीही गोरक्षनाथांनी सुरू केली. अशी भोके पाडण्याआधी साधकांना अतिशय कठोर हटयोगाची साधना करावी लागे. हे साधू अवधूत असत. सर्व नाथपंथीय जरी शिवापासूनच उत्पन्न झालेले असल्याचे मानत असले तरी, [[नाथ संप्रदाय]] [[अद्वैतवादी]] आहे. ता अणि स्वला जाणून घेणे हेच खरे ज्ञान आहे असे मूलतः मानणारा आहे असे समजले जाते. आणि हा 'जाणीवेचा मार्ग' योगाच्या माध्यमानेच साधला जातो. ==इतर नावे व कथा== [[त्र्यंबकेश्‍वर]] हे नाथसंप्रदायाचे उगमस्थान मानले जाते. याच ठिकाणी गुरू गोरक्षनाथांनी नऊ नाथांना व ८४ सिद्धांना उपदेश केला आहे. ते उपदेश केलेले ठिकाण म्हणजे अनुपम शिळा होय. या अनुपम शिळेला बोलीभाषेत अनुपान शिळा असेही म्हणले जाते. मनःशांतीच्या शोधात असलेल्या [[परशुरामा|परशुरामालाही]] गुरू गोरक्षनाथांनी याच अनुपम शिळेवर पात्र हातात दिले होते. त्या पात्रात ज्या ठिकाणी ज्योत पेटेल, तेथे [[तपश्‍चर्या]] करण्यास सांगितले होते. सध्याच्या [[कर्दळीवन]] येथे ज्योत पेटल्यानंतर तेथे ज्योतिस्वरूप गोरक्षनाथ प्रकट झाले, त्या वेळी तेथे मोठ्या प्रमाणात [[धुके]] पसरले होते. [[कन्नड]] भाषेत धुक्‍याला मंजू म्हणत असल्याने गुरू गोरक्षनाथांना '''मंजूनाथ''' असेही म्हणतात. याच परंपरेचा भाग म्हणून आजही नाथसंप्रदायातील १२ पंथांतील एका योग्याची आळीपाळीने [[लोकशाही]] पद्धतीने राजेपदी नियुक्ती करून त्या राजाच्या हातात पात्र देऊन नाथांची झुंडी त्र्यंबकेश्‍वर येथून कर्दळीवनाच्या दिशेने निघते. ==अनुपम शिळा== साठ हजार ऋषींच्या विनंतीवरून गुरू गोरक्षनाथांनी त्यांना उपदेश देण्याचे मान्य केले. त्या सर्व ऋषींना घेऊन गोरक्षनाथ [[कौलगिरी]]कडे गेले. तेथे त्यांनी एका शिळेवर सर्व ऋषींना बसवून उपदेश दिला. त्यातील गुरू गोरक्षनाथांची सांगितलेला प्रत्येक शब्द जसाच्या तसा नऊ जणांनी ग्रहण केला. त्यांना नवनाथ असे म्हणतात. तो उपदेश ऐकून ८४ जण उभे राहिले व त्यांना त्यातील भावार्थ समजला. म्हणून त्यांना '''सिद्ध''' म्हणतात. नवनाथ व ८४ सिद्धांना या शिळेवर गुरू गोरक्षनाथांची उपदेश केल्याने या शिळेला अनुपम शिळा म्हणतात. अनुपम म्हणजे उपमा नसलेली शिळा. {{नवनाथ}} {{हिंदू धर्मामधील पंथ आणि संप्रदाय}} [[वर्ग:नाथ संप्रदाय]] [[वर्ग:नाथ संप्रदायातील व्यक्ती]] == संदर्भ == s847c1ivyoat7tot61ehqyd96le57ak 2706854 2706853 2026-08-30T14:19:55Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — इंग्रजी colon चा मराठी विसर्ग ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#इंग्रजी colon चा मराठी विसर्ग|अधिक माहिती]]) 2706854 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Gorakshanath.jpg|इवलेसे]] '''गोरखनाथ''' किंवा गोरक्षनाथ हे प्रथम शताब्दीच्या आधीचे नाथ योगी होते. ते [[नवनाथ|नवनाथांपैकी]] एक आहेत. गोरखनाथांनी संपूर्ण भारताचे भ्रमण केले आणि अनेक ग्रंथांची रचना केली. त्यांचे मंदिर उत्तर प्रदेशातील [[गोरखपूर|गोरखपूर]] नगरात स्थित आहे.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.com/hindi/india-39317123|title=राजनीति की धुरी रहा है योगी का गोरखनाथ मठ|access-date=19 मार्च 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170319040113/http://www.bbc.com/hindi/india-39317123|archive-date=19 मार्च 2017|url-status=live}}</ref> गोरखनाथ यांच्या नावावरूनच या जिल्ह्याचे नाव गोरखपूर असे पडले आहे. ==जन्माची आख्यायिका== मच्छिंद्रनाथ हे भारतभर भ्रमण करीत असत. असे फिरत असतांना ते एका घरी भिक्षा मागण्यास गेले. या घराला सगळे काही असले तरी संतती नव्हती. दारी एक तेजःपुंज साधू आलेला पाहून घरातल्या स्त्रीने भिक्षा वाढतांना आपल्याला मूल व्हावे असा आशीर्वाद मागितला. त्यावर मच्छिंद्रनाथांनी त्या स्त्रीला एक चिमूटभर भस्म दिले आणि आशीर्वाद दिला, की मुलगा होईल. स्त्री हरखून गेली व तिने शेजारी-पाजारी जाऊन सांगितले की, भिक्षा मागायला आलेल्या साधूंनी मला हे भस्म दिले आहे आणि आता मलाही तुमच्या सगळ्यांसारखा मुलगा होणार. हे ऐकून शेजारी पाजारी हसू लागले. त्यामुळे शरमून जाऊन त्या स्त्रीने ते भस्म शेणाच्या ढिगावर टाकून दिले. बारा वर्षांनी [[मच्छिंद्रनाथ]] परत तेथेच भिक्षा मागण्यास आले. परत तीच स्त्री भिक्षा देण्यास आली. तिला पाहून मच्छिंद्रनाथांनी विचारले की, मुलगा कसा आहे? तर स्त्री म्हणाली की मूल झालेच नाही. मच्छिंद्रनाथ म्हणाले की असे होणेच शक्य नाही. त्यावर तिने घडलेले सर्व कथन केले. मच्छिंद्रनाथ व ती स्त्री त्या शेणाच्या ढिगाजवळ गेले व त्यांनी हाक मारली "चलो गोरख!" त्याबरोबर त्या शेणातून एक मुलगा उभा राहिला व त्याने प्रत्युत्तर दिले "आदेश!" मग मच्छिंद्रनाथ त्या मुलाला घेऊन गेले. हाच मुलगा पुढे [[गोरक्षनाथ]] म्हणून प्रसिद्धीस आला. == गुरुशिष्यपरंपरा == [[मच्छिंद्रनाथ|मत्स्येंद्रनाथ]] - गोरक्षनाथ - [[गहिनीनाथ]] - [[निवृत्तिनाथ]] गोरखनाथांनी गहिनीनाथांना नाथसंप्रदायाची दीक्षा दिली. == कार्य == गोरक्षनाथांचे नाथसंप्रदायातील स्थान लक्षात येण्यासाठी त्यांनी केलेल्या कार्याची दखल घ्यावी लागते. “गोरक्षनाथ ही मध्ययुगीन भारतातील एक प्रभावी शक्ती होती. त्यांची संघटनशक्ती अपूर्व होती. स्फटिकासारखे निष्कलंक चारित्र्य व कुशाग्र बुद्धिमत्ता यामुळे त्यांचे तेज वाढले होते. त्या काळात भारतीय साधना तंत्रमार्गातील वामाचारांच्या प्रभावामुळे अधःपतित झाली होती. गोरक्षनाथांनी मृत्युंजयी निग्रहाने आणि वज्रकठोर सत्यनिष्ठेने भारतीय साधनेचे उत्थान घडविले आणि तिच्यात नवी प्राणशक्ति ओतली. त्यांनी भारतीय साधनेचे शुद्धीकरण केले आणि उत्तरकालीन अनेक महापुरुषांच्या जीवनकार्याच्या प्रेरणा निर्माण केल्या ही एकच गोष्ट त्यांची योग्यता सिद्ध करण्यास पुरेशी आहे. त्यांचे जीवन व कार्य ही मध्ययुगीन साधनेची गंगोत्री आहे," असे डॉ. रा.चिं.ढेरे यांनी सार्थपणे म्हटले आहे. <ref>गुरुमाउली दिवाळी अंक, १९८९, संपादक - डॉ. रा.चि.ढेरे, पृष्ठ क्रमांक ४८</ref> == ग्रंथलेखन == गोरक्षनाथांनी [[योग]] प्रकार जनमानसात रुजवला. त्यासाठी भारतभर भ्रमण केले. त्यांनी लिहिलेली पुस्तके पुढील प्रमाणे - # गोरक्ष संहिता # सिद्ध सिद्धान्त पद्धती # योग मार्तंड # योग सिद्धान्त पद्धती # योग बीज # योग चिंतामणी # '''गोरखबानी -''' गोरक्षनाथांची हिंदी रचना डॉ. पीतांबरदत्त बड़थ्वाल यांनी 'गोरखबानी' या नावाने संग्रहित केली आहे. यातील सबदी, पद व गोरखबोध यांचे कर्तृत्व निःसंशय गोरक्षनाथांचेच आहे हे त्यांनी नमूद केले आहे. सबदी या प्रकारामध्ये दोन ओळींच्या दोनशे पंच्याहत्तर विचार-कणिका समाविष्ट करण्यात आल्या आहेत. ही गोरक्षनाथांची सर्वाधिक अधिकृत रचना मानली जाते. <ref>मराठी संतसाहित्यातील नाथप्रतिपादित सोsहम साधना - एक अभ्यास; डॉ. केतकी मोडक यांचा प्रबंध, २०००</ref> == गोरक्षनाथांचा प्रभाव == गोरक्षनाथांचा प्रभाव फक्त [[नेपाळ]] व भारतावरच नाही तर [[अरब]] जगतातही होता.{{संदर्भ}} कानाला भोके पाडण्याची पद्धतीही गोरक्षनाथांनी सुरू केली. अशी भोके पाडण्याआधी साधकांना अतिशय कठोर हटयोगाची साधना करावी लागे. हे साधू अवधूत असत. सर्व नाथपंथीय जरी शिवापासूनच उत्पन्न झालेले असल्याचे मानत असले तरी, [[नाथ संप्रदाय]] [[अद्वैतवादी]] आहे. ता अणि स्वला जाणून घेणे हेच खरे ज्ञान आहे असे मूलतः मानणारा आहे असे समजले जाते. आणि हा 'जाणीवेचा मार्ग' योगाच्या माध्यमानेच साधला जातो. ==इतर नावे व कथा== [[त्र्यंबकेश्‍वर]] हे नाथसंप्रदायाचे उगमस्थान मानले जाते. याच ठिकाणी गुरू गोरक्षनाथांनी नऊ नाथांना व ८४ सिद्धांना उपदेश केला आहे. ते उपदेश केलेले ठिकाण म्हणजे अनुपम शिळा होय. या अनुपम शिळेला बोलीभाषेत अनुपान शिळा असेही म्हणले जाते. मनःशांतीच्या शोधात असलेल्या [[परशुरामा|परशुरामालाही]] गुरू गोरक्षनाथांनी याच अनुपम शिळेवर पात्र हातात दिले होते. त्या पात्रात ज्या ठिकाणी ज्योत पेटेल, तेथे [[तपश्‍चर्या]] करण्यास सांगितले होते. सध्याच्या [[कर्दळीवन]] येथे ज्योत पेटल्यानंतर तेथे ज्योतिस्वरूप गोरक्षनाथ प्रकट झाले, त्या वेळी तेथे मोठ्या प्रमाणात [[धुके]] पसरले होते. [[कन्नड]] भाषेत धुक्‍याला मंजू म्हणत असल्याने गुरू गोरक्षनाथांना '''मंजूनाथ''' असेही म्हणतात. याच परंपरेचा भाग म्हणून आजही नाथसंप्रदायातील १२ पंथांतील एका योग्याची आळीपाळीने [[लोकशाही]] पद्धतीने राजेपदी नियुक्ती करून त्या राजाच्या हातात पात्र देऊन नाथांची झुंडी त्र्यंबकेश्‍वर येथून कर्दळीवनाच्या दिशेने निघते. ==अनुपम शिळा== साठ हजार ऋषींच्या विनंतीवरून गुरू गोरक्षनाथांनी त्यांना उपदेश देण्याचे मान्य केले. त्या सर्व ऋषींना घेऊन गोरक्षनाथ [[कौलगिरी]]कडे गेले. तेथे त्यांनी एका शिळेवर सर्व ऋषींना बसवून उपदेश दिला. त्यातील गुरू गोरक्षनाथांची सांगितलेला प्रत्येक शब्द जसाच्या तसा नऊ जणांनी ग्रहण केला. त्यांना नवनाथ असे म्हणतात. तो उपदेश ऐकून ८४ जण उभे राहिले व त्यांना त्यातील भावार्थ समजला. म्हणून त्यांना '''सिद्ध''' म्हणतात. नवनाथ व ८४ सिद्धांना या शिळेवर गुरू गोरक्षनाथांची उपदेश केल्याने या शिळेला अनुपम शिळा म्हणतात. अनुपम म्हणजे उपमा नसलेली शिळा. {{नवनाथ}} {{हिंदू धर्मामधील पंथ आणि संप्रदाय}} [[वर्ग:नाथ संप्रदाय]] [[वर्ग:नाथ संप्रदायातील व्यक्ती]] == संदर्भ == 91bv62t2k7rxmy4q3culwh6y82xbmue 0 3432 2706855 2475376 2026-08-30T14:37:31Z Ketaki Modak 21590 आशयाची भर - संदर्भासहित 2706855 wikitext text/x-wiki {{विस्तार}} [[नवनाथ|नवनाथांपैकी]] एक. गहिनीनाथ हे [[निवृत्तीनाथ|निवृत्तीनाथांचे]] गुरू होते. नाथसंप्रदायाचा महाराष्ट्राशी अनुबंध ज्यांच्यामुळे जोडला गेले ते नाथसिद्ध म्हणजे गहिनीनाथ होत. निवृत्तिनाथांचे आजोबा-आजी गोविंदपंत व निराई तसेच स्वत: निवृत्तिनाथ यांना गहिनीनाथांचा अनुग्रह प्राप्त झाला होता. <ref>मराठी संतसाहित्यातील नाथप्रतिपादित सोsहम साधना - एक अभ्यास; डॉ. केतकी मोडक यांचा प्रबंध, २०००</ref> ===गहिनीनाथाचा मातीच्या पुतळ्यापासून जन्म, मधुनाभा ब्राह्मणाकडून संगोपन=== कनकागिरी गावात मच्छिंद्राने गोरक्षनाथास उपदेश करून सर्व वेदशास्त्रांत प्रवीण केले, चौदा विद्याहि त्यास पक्क्या पढविल्या; सकल अस्त्रात वाकब केले, साबरी विद्या शिकविली व सर्व देवाच्या पायांवर त्यास घातले. नरशी, कालिका, म्हंदा, म्हैशासुर, झोटिंग वेताळ, मारुती, श्रीराम इत्यादिकांची दर्शने करविली. जेव्हा रामाची भेट झाली, तेव्हा रामाने गोरक्षनाथास मांडीवर बसवून आशीर्वाद दिले. असो बावन वीरांसहवर्तमान श्रीराम, सूर्य, आदिकरून सर्वांनी गोरक्षास वरदाने दिली व त्यास तपास बसविण्यासाठी मच्छिंद्रनाथांना सांगून ते आपापल्या ठिकाणी गेले. एके दिवशी गोरक्षनाथ संजीवनीमंत्र पाठ करीत बसले होते. जवळ मच्छिंद्रनाथ नव्हते. तो एकटाच त्या ठिकाणी बसला आहे अशा संधीस गावची मुले खेळत खेळत त्याच्या जवळ गेली. ती मुले चिखलाचा गोळा घेऊन आपसात खेळत होती. त्यांनी गोरक्षास चिखलाची गाडी करावयास सांगितले, पण त्याने आपणास गाडी करता येत नाही म्हणून सांगितल्यावर ती मुले आपणच करू लागली. त्यांनी चिखलाची गाडी तयार केली. त्या गाडीवर बसावयासाठी एक गाडीवान असावा असे त्या मुलांच्या मनात येऊन ती चिखलाचा पुतळा करू लागली, परंतु त्यांना साधेना, म्हणून ती एक मातीचा पुतळा करून देण्याविषयी गोरक्षनाथाची प्रार्थना करू लागली. त्याने त्यांची ती विनवणी कबूल केली व चिखल घेऊन पुतळा करावयास आरंभ केला. गोरक्षनाथ जो चिखलाचा पुतळा करील त्यापासून गहिनीनाथाचा अवतार व्हावयाचा, वगैरे संकेत पूर्वी ठरलेला होता. त्या अन्वये त्यास पुतळा करून देण्याची बुद्धि उत्पन्न झाली. नवनारायणांपैकी करभंजन हा अवतार ह्या मातीच्या पुतळ्यापासून व्हावयाचा, म्हणून गोरक्षास तशी बुद्धि होऊन त्याने पुतळा करावयास घेतला. त्या वेळी मुखाने संजीवनी मंत्राचा पाठ चालला होता. संपूर्ण पुतळा तयार झाला अशी संधि पाहून करभंजनाने त्यात प्रवेश केला. तेव्हा अस्थी, त्वचा, मांस, रक्त इत्यादी सर्व होऊन मनुष्याचा तेजःपुंज पुतळा बनला. मग तो रडू लागला. हा आवाज जवळ असलेल्या मुलांनी ऐकिला. तेव्हा गोरक्षनाथाने भूत आणिले. असा त्या मुलांनी बोभाटा केला व लागलेच सर्वजण भिऊन पळून गेले. पुढे मार्गात मच्छिंद्रनाथांशी भेट होताच, त्याने त्या मुलास भिण्याचे व ओरड करून लगबगीने धावण्याचे कारण विचारिले व तुम्ही भिऊ नका म्हणून सांगितले. तेव्हा पुतळ्याचा मजकूर मुलांनी सांगितला. मुलांचे भाषण ऐकून मच्छिंद्रनाथ विस्मयात पडला व काय चमत्कार आहे तो आपण स्वतः डोळ्यांनी पहावा असे त्याने मनात आणिले आणि मुलांस जवळ बसवून सर्व खाणाखुणा विचारून घेतल्या. मच्छिंद्रनाथांस मुलांनी दुरून ठिकाण दाखविले होतेच. तेथून एक मुलाचा शब्द त्यास ऐकू येऊ लागला. तेव्हा हा करभंजन नारायणाचा अवतार झाला, असे मच्छिंद्रनाथाने समजून मुलास उचलून घेतले व तो मार्गाने चालू लागला. गोरक्षनाथाने पुतळा केला असूनहि तो जवळ दिसेना, म्हणून मच्छिंद्रनाथ मुलास घेऊन जात असता, गोरक्षनाथास हाका मारीत चालला. ती गुरूची हाक ऐकून गोरक्ष एका घरात लपला होता तेथून बाहेर आला. पण मच्छिंद्राच्या हातातील मुलास पाहताच त्यालाहि भीति वाटली. त्याची गुरूजवळ येण्यास हिंमत होईना. हे पाहून गोरक्षास भय वाटते असे मच्छिंद्रनाथ समजले. मग त्याने मुलास चिरगुटात गुंडाळून ठेविले व गोरक्षापाशी जाऊन सांगितले की. हा मनुष्य आहे व तो नवनारायणापैकी एक नारायणाचा अवतार आहे. मग गोरक्षानेही कसा काय प्रकार झाला होता तो सांगितला तेव्हा ते वर्तमान ऐकून मच्छिंद्रनाथांसआनंद झाला जसा तू गोवरामध्ये झालास तसाच तू संजीवनी मंत्र म्हणून हा पुतळा केलास. त्यात करभंजन नारायणाने संचार केला आहे; तो भूत नसून मनुष्य झाला आहे, अशी साद्यंत हकीगत सांगून मच्छिंद्रनाथाने गोरक्षाची भीति उडविली मग त्यासहवर्तमान मुलास घेऊन मच्छिंद्रनाथ आपल्या आश्रमास गेला तेथे त्याने गाईचे दूध आणून मुलास पाजिले व त्यास झोळीत घालून हालवून निजविले. याप्रमाणे प्रकार घडल्याची बातमी गावभर झाली. तेव्हा गावचे लोक भेटीस जाऊन मुलाची चौकशी करीत तेव्हा नाथहि सर्व वृत्तांत सांगत; तो ऐकून त्यांना नवल वाटे. मच्छिंद्रनाथाने आपल्या शिष्याकडून मातीचा पुतळा जिवंत करविला, ह्यास्तव ब्रह्मदेवापेक्षा मच्छिंद्रनाथाची योग्यता विशेष होय, असे जो तो बोलू लागला तेथून पुढे तीर्थयात्रा करीत फिरताना मुलासहि बरोबर नेणार असा मच्छिंद्राचा मानस पाहून, त्यामुळे मुलाची अनास्था होईल मुलाचे आईवाचून संरक्षण व्हावयाचे नाही, म्हणून मुलास कोणाच्या तरी हवाली करा, असे पुष्कळांनी मच्छिंद्रनाथांस सुचविले. ते ऐकून, तसे होईल तर फारच चांगले होईल असे नाथाने उत्तर दिले. अशा तऱ्हेने मच्छिंद्रनाथांचा रुकार मिळाल्यानंतर मुलास कोणाच्या तरी माथी मारावा असा गावकऱ्यांनी घाट घातला. मग मधुनाभा या नावाचा एक ब्राह्मण तेथे राहात होता. त्याची गंगा ह्या नावाची स्त्री महापतिव्रता होती. उभयता संतती नसल्याने नेहमी रंजीस असत व त्यांस कोणत्याच गोष्टीची हौस वाटत नसे. ते दोघे ह्या मुलाचा प्रतिपाळ आस्थेने करतील असे जाणून त्यांच्याबद्दल सर्वांनी मनापासून मच्छिंद्राकडे शिफारस केली. मग अशा लोकप्रिय स्त्रीपुरुषांच्या हातात गहिनीनाथांसारखे रत्‍न देणे नाथासहि प्रशस्त वाटले. त्याने मुलास गंगाबाईच्या ओटीत घातले आणि सांगितले की, मातोश्री ! हा पुत्र वरदायक आहे. करभंजन म्हणून जो नवनारायणांपैकी एक त्याचाच हा अवतार आहे. ह्याचे उत्तम रितीने संगोपन कर, तेणेकरून तुझे कल्याण होईल व जगाने नावाजण्यासारखा हा निपजेल; हा पुढे कसा होईल हे मातोश्री, मी तुला आता काय सांगू? पण याचे सेवेसाठी मूर्तिमंत कैलासपति उतरेल. ज्याचे नाव निवृत्ति असेल त्यास हा अनुग्रह करील. याचे नाव गहिनीनाथ असे ठेव. आम्ही तीर्थयात्रेस जातो. पुन्हा बारा वर्षांनी हा आमचा बाळ गोरक्षनाथ येथे येईल, तेव्हा तो ह्यास अनुग्रह करील. मग मोहनास्त्र मंत्र म्हणून विभूति तिचे अंगावर टाकताच, तिच्या स्तनात दूध उत्पन्न झाले. मग मुलास स्तनपान करविल्यानंतर तिने गावातील सुवासिनी बोलावून मुलास पाळण्यात घालून गहिनीनाथ असे त्याचे नाव ठेविले. पुढे मच्छिंद्रनाथ काही दिवस तेथे राहिला व गावकऱ्यांची रजा घेऊन गोरक्षासहवर्तमान तो तीर्थयात्रेस गेला. जाताना गोरक्ष अजून कच्चा आहे असे मच्छिंद्रनाथास दिसून आले. मग त्यास बदरिकेद्वार स्वामींच्या हवाली करून तपास लावावे असे मनात जाणून अनेक तीर्थयात्रा करीत करीत ते बदरिकाश्रमास गेले. ===मच्छिंद्रनाथास सोन्याच्या विटेचा मोह, समाराधना, गहिनीनाथास गोरक्षाचा उपदेश=== मच्छिंद्र व गोरक्षनाथ सौराष्ट्र गावांहून निघाले ते मार्ग क्रमीत तैलंगणांत गेले. तेथें त्यांनीं गोदेचे संगमीं स्नान करून श्रीशिवाचे पूजन केले. पुढे आंवढ्यानागनाथ, परळीवैजनाथ आदिकरून तीर्थे केल्यावर महारण्यात गर्भागिरी पर्वतावर जे वाल्मीकिऋषीचे स्थान आहे, तेथे ते आले. ते अरण्य महाभयंकर, वाट देखील धड उमगेना; अशा त्या घोर अरण्यांतून प्रवास करण्याचा प्रसंग आल्यामुळे मच्छिंद्रनाथ भिऊन गेला. त्याचे कारण असे होते कीं, स्त्रीराज्यातून निघतांना त्यास मैनाकिनी राणीने जी सोन्याची वीट दिली होती ती कोणास न समजू देता त्याने झोळीत ठेविली होती. ती वीट चोर नेतील या धास्तीने त्याच्या जिवात-जीव नव्हता. ही सर्व भीति गोरक्षनाथाच्या लोभाबद्दल परीक्षा पाहण्यासाठीच होती, नाही तर मच्छिंद्रनाथास भीति कशाची असणार ! तो मार्गात चालत असतां गोरक्षास विचारी की, ह्या घोर अरण्यात चोरांची धास्ती तर नाहींना ? हे ऐकून गुरूला चोराचे भय कशासाठी असावे, ही कल्पना गोरक्षनाथाच्या मनात उत्पन्न झाली. गुरूजवळ काही तरी वित्त असले पाहिजे व ते चोर लुटून नेतील ही भीति त्यांना आहे, असा त्याने तर्क केला व ते भय निरसन होण्याचा उपाय योजावा, असा मनात विचार करून तो काही उत्तर न देतां तसाच मुकाटयाने चालत होता. इतक्यात त्यांस एक पाण्याचे ठिकाण लागले तेथे मच्छिंद्रनाथाने गोरक्षास अंमळ थांबावयास सांगितले व आपली झोळी त्याच्याजवळ देऊन तो शौचास गेला. तेव्हा गोरक्षनाथाने गुरूच्या झोळीत पाहिले तो सोन्याची वीट दिसली. तेव्हा हेच भीतीचे मूळ असे जाणून त्याने ती वीट फेंकून देऊन तितक्याच वजनाचा एक दगड तीत भरून ठेविला व आपण चालू लागला. मच्छिंद्रनाथहि मागून चालू लागला. गोरक्ष बराच लांब गेल्यावरही गुरू मागून येतच होता. त्याची वाट पहात तो विसावा घेत बसला. तितक्यात एक विहीर त्याचे नजरेस पडली. तीत त्याने स्नान केले, मीननाथास स्नान घातले व नित्यकर्म उरकून घेत आहे तो मच्छिंद्रनाथ जवळ आला आणि पूर्ववत् ’येथून पुढे काही भय वगैरे नाहीना ?’ असे विचारू लागला. त्यावर ’भय होते ते मागे राहिले, आतां काळजी न वाहतां स्वस्थ असावे’ असे गोरक्षनाथाने उत्तर दिले. अशा उडवाउडवीच्या गोष्टी जेव्हा गोरख सांगू लागला तेव्हा मच्छिंद्रनाथ चकित झाला.मग त्याने आपणांस वीट मिळाल्याची हकीकत सांगितली व तिला कोणी चोरटे येऊन लुटून नेतील, ही मोठी मला धास्ती आहे, म्हणून बोलला. ते ऐकून गोरक्ष म्हणाला, अशाश्वत वित्त आता आपल्याजवळ नाही म्हणून भय देखील नाही ! हें ऐकून काहींतरी दगा झाल्याची कल्पना मच्छिंद्रनाथाच्या मनांत उद्भवली व त्यास तळमळ लागली. तेव्हा गोरक्षानें मच्छिंद्रनाथाचा हात धरला आणि उभयतांनी आपापल्या झोळ्या घेऊन पर्वतावर जाण्याची तयारी केली. निघण्यापूर्वी झोळी तपासतां झोळींत वीट नाही असे पाहून मच्छिंद्र गोरक्षास पुष्कळ टाकून बोलला व रडून त्याने एकच गोंधळ केला. त्या दुःखाने तो गडबडा लोळू लागला व मोठमोठ्याने रडून पिशाच्चासारखा चौफेर फिरू लागला. त्याने गोरक्षास नाही नाही ते बोलून शेवटी निघून जा. तोंड दाखवू नको, इतकेसुद्धा सांगितले. मच्छिंद्रनाथाचे ते काळजास झोंबणारे शब्द ऐकून देखील गोरक्ष उगाच राहिला व त्याचा हात धरून त्यास पर्वतशिखरावर घेऊन गेला. जातांना पर्वतावर गोरक्षाने सिद्धयोगमंत्र जपून लघवी केली. त्यामुळे तो सर्व पर्वत सुवर्णमय होऊन गेला. मग लागेल तितके सुवर्ण नेण्यास त्याने गुरूस विनंति केली. ते अघटित कृत्य पाहून त्याने गोरक्षाची वाहवा करून त्यास शाबासकी दिली आणि त्यास आलिंगन देऊन पोटाशी धरून म्हणले, बाळा गोरक्षा, तुझ्यासारखा परीस सोडून सोन्याला घेऊन काय करू ? अशा प्रकारच्या अनेक उपमा देऊन मच्छिंद्रनाथानेेंे त्याची पुष्कळ वाखाणणी केली. गोरक्षानेंगुरूच्या बोलण्याचा तो झोंक पाहिला, तेव्हा आजपर्यंत सुवर्णाची वीट कोणत्या कारणास्तव जपून ठेविली होती ते मला सांगावे, असा त्यानें आग्रह धरिला. तेव्हा मच्छिंद्रनाथ म्हणाला की, माझ्या मनात अशी इच्छा होती की, आपल्या देशी गेल्यावर साधुसंतांची पूजा करून एक मोठी समाराधना घालावी. ते ऐकून तुमचा हा हेतु मी पुरवितो, म्हणून गोरक्षाने त्यास सांगितले. मग गोरक्षाने गंधर्वास्त्रमंत्र म्हणून भस्माची एक चिमटी स्वर्गाकडे फेकली; त्याबरोबर चित्रसेन गंधर्व येऊन नाथास वंदन करून काय आज्ञा आहे म्हणून विचारू लागला. तेव्हा गोरक्षाने सांगितले की, आणखी काही गंधर्वांस बोलाव आणि त्यांना चौफेर पाठवून बैरागी, संन्यासी, जपी, तपी, संतसाधु, देव, गंधर्व, दानव किन्नर या सर्वांस येथे आणावे. कां की, आम्हांस एक टोलेजंग जेवणावळ घालावयाची आहे. मग चित्रसेनाने शंभर गंधर्व आणून जिकडे तिकडे पाठविले. ते गंधर्व पुष्कळांस आमंत्रण करून त्यांस घेऊन आले. नवनाथ, शुक्राचार्य, दत्तात्रेय, याज्ञवल्क्य, वसिष्ठ, वामदेव, कपिल, व्यास, पराशर, नारद, वाल्मीकि, आदिकरून मुनिगण तेथे थोडक्याच वेळां येऊन पोहोचले. नंतर गोरक्षनाथाने मच्छिंद्रनाथास सांगितले की, भोजनसमारंभास पुष्कळ मंडळी जमली आहे; तरी तुमची मी मागे मार्गांत टाकून दिलेली सोन्याची वीट आणून देतो, ती घेऊन समारंभ साजरा करावा. यावर मच्छिंद्रनाथाने त्याचे समाधान केले कीं, बाळा तुझ्यासारखा शिष्य असल्यावर मला यःकश्चित् सोन्याची वीट घेऊन काय करावयाची आहे ? मग गोरक्ष म्हणाला, सर्व यथासांग होईल; पण हा सर्व आपल्या कृपेचा प्रताप, मजकडे काही नाही, असे बोलून त्याने चरणांवर मस्तक ठेविले व मी सर्व व्यवस्था लावून बंदोबस्त करितो, आपण काही काळजी न करितां स्वस्थ असावे असे सांगितले. नंतर त्याने अष्टसिद्धींस बोलावून त्यांच्याकडे स्वयंपाकाचे काम देऊन उंची उंची अनेक पक्वान्ने तयार करण्याची आज्ञा केली व बंदोवस्त नीट राहून काही एक न्यून न पडू देण्याची सक्त ताकीद दिली. मग त्याने एकंदर कामाची व्यवस्था लाविली व उत्सवाचा बंदोवस्त उत्तम प्रकारचा ठेविला. त्या वेळेस सर्वांना अत्यानंद झाला. या भोजनसमारंभांत गहिनीनाथ आले नव्हते. म्हणून गोरक्षनाथानें ही गोष्ट मच्छिंद्रनाथास सुचविली. तेव्हा मधुब्राह्मणाकडे एका गंधर्वास पाठवून पुत्रासह त्यास घेऊन येण्यास सांग, म्हणजे तो त्यास आणील, असे मच्छिंद्रनाथाने गोरक्षास सांगितले. त्यावरून गोरक्षनाथाने चित्रसेनगंधर्वास सर्व वृत्तान्त कळविला व त्याच्या अनुमतीने एक पत्र लिहविले. ते त्यानेंसुरोचन नामक गंधर्वाजवळ दिले. ते त्याने कनकगिरीस जाऊन त्या मधुब्राह्मणास दिले व इकडील सविस्तर मजकूर सांगितला. मग तो ब्राह्मण मोठया आनंदाने मुलास आणि गहिनीनाथास घेऊन निघाला, तो मजल दरमजल करीत करीत गर्भाद्रिपर्वती येऊन पोहोचल्यावर त्याने गहिनीनाथास मच्छिंद्रनाथाच्या पायांवर घातले. त्या वेळेस त्याचे वय सात वर्षाचे होते. मच्छिंद्रनाथ मुलाचे मुके घेऊं लागला. त्या नंतर हा गहिनीनाथ करभजन नारायणाचा अवतार असल्याचे त्याने सर्वांस निवेदन केले. त्या वेळीं शंकरानें मच्छिंद्रनाथास सांगितलें कीं, आम्हास पुढें अवतार घ्यावयाचा आहे, त्या वेळीं मी निवृत्ति या नांवानें प्रसिद्धीस येईन व हा गहिनीनाथास अनुग्रह करील; यास्तव यास अनुग्रह देऊन सकल विद्यांमध्यें प्रवीण करावें. हें ऐकून मच्छिंद्रनाथानें गोरक्षनाथाकडून गहिनीनाथास लागलाच अनुग्रह देवविला. तसेंच संपूर्ण देवांच्या समक्ष त्याच्या मस्तकावर आपला वरदहस्त ठेविला हा समराधनेचा समारंभ एक महिनाभर सतत चालला होता. मग गोरक्षानें कुबेरास सांगितलें कीं, तूं हा सुवर्णाचा पर्वत घेऊन जा आणि ह्याच्या मोबदला आम्हांस अमोल वस्त्रें-भूषणें दे; म्हणजे तीं सर्व मंडळीस देऊन रवाना करतां येईल. हें भाषण ऐकून कुबेरानें येथील धन येथेंच असूं द्या. आज्ञा कराल त्याप्रमाणें वस्त्रालंकार मी घेऊन येतों. मग त्यानें वस्त्रांचीं दिंडें व तऱ्हेतऱ्हेचे पुष्कळ अलंकार आणून दिले. तीं वस्त्रें भूषणें सर्वांना दिलीं; याचकांना द्रव्य देऊन त्या सर्वांच्या इच्छा तृप्त केल्या व मोठया सन्मानानें सर्वांची रवानगी करून दिली. समारंभ झाल्यावर उपरिक्ष वसूसमागमें मीननाथास सिंहलद्वीपास त्याच्या तिलोत्तमा मातोश्रीकडे पाठवून दिलें. त्यानें मीननाथास तिलोत्तमेच्या स्वाधीन केलें व मच्छिंद्रनाथाचा सारा वृत्तांत तिला सांगितला. तेव्हां मच्छिंद्रनाथाच्या भेटीची निराशा झाल्यामुळें तिच्या डोळ्यांस पाणी आले. तें पाहून एक वेळ तुला मच्छिंद्रनाथ भेटेल, तूं कांहीं चिंता करुं नको, असें सांगून उपरिक्षवासु आपल्या स्थानीं गेला. मग ती मुलावर प्रीति करून आनंदानें राहिली. इकडे गर्भाद्रिपर्वतावर गहिनीनाथास अभ्यास करविण्याकरितां गोरक्ष व मच्छिंद्रनाथ राहिले. उमाकांतहि तेथेंच होते. त्या सुवर्ण पर्वतावर अदृश्यास्त्राची योजना करून कुबेर आपल्या स्थानीं गेला. अदृश्यास्त्राच्या योगानें सुवर्णाचा वर्ण झांकून गेला; परंतु त्या पर्वतावर शंकर राहिले. ते अद्यापि तेथेंच आहेत. त्यास ’म्हातारदेव’ असें म्हणतात. त्याच्या पश्चिमेस कानिफनाथ राहिला; त्यानें त्या गांवाचें नांव मढी असें ठेविलें. त्याच्या दक्षिणेस मच्छिंद्रनाथानें वसति स्थान केलें. त्याच्या पूर्वेस जालंदरनाथ राहिला. त्याच पर्वताच्या पलीकडे वडवानळ गांवीं नागनाथानें वस्ती केली. विटे गांवांत रेवणसिद्ध राहिला. गर्भाद्रिपर्वतावर वामतीर्थी गोरक्षनाथ राहिला. त्यानें तेथेंच गहिनीनाथाकडून विद्याभ्यास करविला. एका वर्षांत तो सर्व विद्येंत निपुण झाला. नंतर त्यास मधुब्राह्मणांकडे पाठवून दिलें. पुढें त्या ठिकाणीं बहुत दिवसपर्यंत राहून शके दहाशें या वर्षीं त्यांनीं समाधि घेतल्या. कबरीच्या घाटाच्या समाधी बांधण्याचा मुख्य मुद्दा हाच होता की, पुढें यवनराजाकडून उपद्रव होऊ नये. एकदांऔरंगजेबबादशहाने ह्या समाधी कोणाच्या आहेत म्हणून विचारल्यावरून लोकांनीं त्यास सांगितले कीं, तुमच्या पूर्वजांच्या आहेत. मठात कान्होबा, पर्वती, मच्छिंद्र, त्याच्या पूर्वेस जालंदर, त्याच्या पलीकडे गहिनीनाथ असे ऐकून त्याने तीं नावे पालटून दुसरी ठेविली, तीं अशीं: जानपीर असें नांव जालंदरास दिलें. गैरीपीर हें नांव गहिनीनाथास ठेविलें. मच्छिंद्राचें मायाबाबलेन व कानिफाचें कान्होबा अशी नांवें ठेवून तेथें यवन पुजारी ठेविले. कल्याण कलयुगीं बाबाचैतन्य यांची समाधि होती, पण तें नांव बदलून राववागशर असें नांव ठेविलें. गोरक्ष आपल्या आश्रमीं सटव्यांस ठेवून तीर्थयात्रेस गेला. ===गैरीपीर === नवनाथ बहुत दिवसपर्यंत तीर्थयात्रा करित होते. शके सत्राशे दहापर्यंत ते प्रकटरूपाने फिरत होते. नंतर गुप्त झाले. एका मढीमध्ये कानिफा राहिले. त्यांच्या पण वरच्या बाजूने मच्छिंद्रनाथ ज्यांना मायंबा असे म्हणतात ते राहिले. जालंदरनाथास जानपीर म्हणतात,तेो गर्भगरीोवर राहलेा आणित्यांच्या खालच्या बाजूस गहिनीनाथ ज्यांना गैबीपीर म्हणतात. वडवाळेस नागनाथ व रेवणनाथ वीटगांवी राहीले. चरपटीनाथ, चौरंगीनाथ व अंडबंगी नाथ गुप्तरूपाने अद्याप तीर्थयात्रा करीत आहेत. भर्तरी ( भर्तृहरि ) पाताळी राहिला. मीननाथाने स्वर्गास जाऊन वास केला. गिरिनारपर्वती श्रीदत्तात्रेयाच्या आश्रमात गोरक्षनाथ राहलेा. गोपीचंद्र व धर्मनाथ हे वैकुंठास गेले. मग विष्णूने विमान पाठवून मैनावतीस वैकुंठास नेले. चौऱ्यांयशी सिद्धांपासून नाथपंथ भरभराटीस आला. == संदर्भ == {{साचा:नवनाथ}} {{हिंदू धर्मामधील पंथ आणि संप्रदाय}} [[वर्ग:नाथ संप्रदाय]] [[वर्ग:नाथ संप्रदायातील व्यक्ती]] 3iqiv97ues2nymaatsi0oibn4c0u6wu 2706856 2706855 2026-08-30T14:37:33Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — इंग्रजी colon चा मराठी विसर्ग ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#इंग्रजी colon चा मराठी विसर्ग|अधिक माहिती]]) 2706856 wikitext text/x-wiki {{विस्तार}} [[नवनाथ|नवनाथांपैकी]] एक. गहिनीनाथ हे [[निवृत्तीनाथ|निवृत्तीनाथांचे]] गुरू होते. नाथसंप्रदायाचा महाराष्ट्राशी अनुबंध ज्यांच्यामुळे जोडला गेले ते नाथसिद्ध म्हणजे गहिनीनाथ होत. निवृत्तिनाथांचे आजोबा-आजी गोविंदपंत व निराई तसेच स्वतः निवृत्तिनाथ यांना गहिनीनाथांचा अनुग्रह प्राप्त झाला होता. <ref>मराठी संतसाहित्यातील नाथप्रतिपादित सोsहम साधना - एक अभ्यास; डॉ. केतकी मोडक यांचा प्रबंध, २०००</ref> ===गहिनीनाथाचा मातीच्या पुतळ्यापासून जन्म, मधुनाभा ब्राह्मणाकडून संगोपन=== कनकागिरी गावात मच्छिंद्राने गोरक्षनाथास उपदेश करून सर्व वेदशास्त्रांत प्रवीण केले, चौदा विद्याहि त्यास पक्क्या पढविल्या; सकल अस्त्रात वाकब केले, साबरी विद्या शिकविली व सर्व देवाच्या पायांवर त्यास घातले. नरशी, कालिका, म्हंदा, म्हैशासुर, झोटिंग वेताळ, मारुती, श्रीराम इत्यादिकांची दर्शने करविली. जेव्हा रामाची भेट झाली, तेव्हा रामाने गोरक्षनाथास मांडीवर बसवून आशीर्वाद दिले. असो बावन वीरांसहवर्तमान श्रीराम, सूर्य, आदिकरून सर्वांनी गोरक्षास वरदाने दिली व त्यास तपास बसविण्यासाठी मच्छिंद्रनाथांना सांगून ते आपापल्या ठिकाणी गेले. एके दिवशी गोरक्षनाथ संजीवनीमंत्र पाठ करीत बसले होते. जवळ मच्छिंद्रनाथ नव्हते. तो एकटाच त्या ठिकाणी बसला आहे अशा संधीस गावची मुले खेळत खेळत त्याच्या जवळ गेली. ती मुले चिखलाचा गोळा घेऊन आपसात खेळत होती. त्यांनी गोरक्षास चिखलाची गाडी करावयास सांगितले, पण त्याने आपणास गाडी करता येत नाही म्हणून सांगितल्यावर ती मुले आपणच करू लागली. त्यांनी चिखलाची गाडी तयार केली. त्या गाडीवर बसावयासाठी एक गाडीवान असावा असे त्या मुलांच्या मनात येऊन ती चिखलाचा पुतळा करू लागली, परंतु त्यांना साधेना, म्हणून ती एक मातीचा पुतळा करून देण्याविषयी गोरक्षनाथाची प्रार्थना करू लागली. त्याने त्यांची ती विनवणी कबूल केली व चिखल घेऊन पुतळा करावयास आरंभ केला. गोरक्षनाथ जो चिखलाचा पुतळा करील त्यापासून गहिनीनाथाचा अवतार व्हावयाचा, वगैरे संकेत पूर्वी ठरलेला होता. त्या अन्वये त्यास पुतळा करून देण्याची बुद्धि उत्पन्न झाली. नवनारायणांपैकी करभंजन हा अवतार ह्या मातीच्या पुतळ्यापासून व्हावयाचा, म्हणून गोरक्षास तशी बुद्धि होऊन त्याने पुतळा करावयास घेतला. त्या वेळी मुखाने संजीवनी मंत्राचा पाठ चालला होता. संपूर्ण पुतळा तयार झाला अशी संधि पाहून करभंजनाने त्यात प्रवेश केला. तेव्हा अस्थी, त्वचा, मांस, रक्त इत्यादी सर्व होऊन मनुष्याचा तेजःपुंज पुतळा बनला. मग तो रडू लागला. हा आवाज जवळ असलेल्या मुलांनी ऐकिला. तेव्हा गोरक्षनाथाने भूत आणिले. असा त्या मुलांनी बोभाटा केला व लागलेच सर्वजण भिऊन पळून गेले. पुढे मार्गात मच्छिंद्रनाथांशी भेट होताच, त्याने त्या मुलास भिण्याचे व ओरड करून लगबगीने धावण्याचे कारण विचारिले व तुम्ही भिऊ नका म्हणून सांगितले. तेव्हा पुतळ्याचा मजकूर मुलांनी सांगितला. मुलांचे भाषण ऐकून मच्छिंद्रनाथ विस्मयात पडला व काय चमत्कार आहे तो आपण स्वतः डोळ्यांनी पहावा असे त्याने मनात आणिले आणि मुलांस जवळ बसवून सर्व खाणाखुणा विचारून घेतल्या. मच्छिंद्रनाथांस मुलांनी दुरून ठिकाण दाखविले होतेच. तेथून एक मुलाचा शब्द त्यास ऐकू येऊ लागला. तेव्हा हा करभंजन नारायणाचा अवतार झाला, असे मच्छिंद्रनाथाने समजून मुलास उचलून घेतले व तो मार्गाने चालू लागला. गोरक्षनाथाने पुतळा केला असूनहि तो जवळ दिसेना, म्हणून मच्छिंद्रनाथ मुलास घेऊन जात असता, गोरक्षनाथास हाका मारीत चालला. ती गुरूची हाक ऐकून गोरक्ष एका घरात लपला होता तेथून बाहेर आला. पण मच्छिंद्राच्या हातातील मुलास पाहताच त्यालाहि भीति वाटली. त्याची गुरूजवळ येण्यास हिंमत होईना. हे पाहून गोरक्षास भय वाटते असे मच्छिंद्रनाथ समजले. मग त्याने मुलास चिरगुटात गुंडाळून ठेविले व गोरक्षापाशी जाऊन सांगितले की. हा मनुष्य आहे व तो नवनारायणापैकी एक नारायणाचा अवतार आहे. मग गोरक्षानेही कसा काय प्रकार झाला होता तो सांगितला तेव्हा ते वर्तमान ऐकून मच्छिंद्रनाथांसआनंद झाला जसा तू गोवरामध्ये झालास तसाच तू संजीवनी मंत्र म्हणून हा पुतळा केलास. त्यात करभंजन नारायणाने संचार केला आहे; तो भूत नसून मनुष्य झाला आहे, अशी साद्यंत हकीगत सांगून मच्छिंद्रनाथाने गोरक्षाची भीति उडविली मग त्यासहवर्तमान मुलास घेऊन मच्छिंद्रनाथ आपल्या आश्रमास गेला तेथे त्याने गाईचे दूध आणून मुलास पाजिले व त्यास झोळीत घालून हालवून निजविले. याप्रमाणे प्रकार घडल्याची बातमी गावभर झाली. तेव्हा गावचे लोक भेटीस जाऊन मुलाची चौकशी करीत तेव्हा नाथहि सर्व वृत्तांत सांगत; तो ऐकून त्यांना नवल वाटे. मच्छिंद्रनाथाने आपल्या शिष्याकडून मातीचा पुतळा जिवंत करविला, ह्यास्तव ब्रह्मदेवापेक्षा मच्छिंद्रनाथाची योग्यता विशेष होय, असे जो तो बोलू लागला तेथून पुढे तीर्थयात्रा करीत फिरताना मुलासहि बरोबर नेणार असा मच्छिंद्राचा मानस पाहून, त्यामुळे मुलाची अनास्था होईल मुलाचे आईवाचून संरक्षण व्हावयाचे नाही, म्हणून मुलास कोणाच्या तरी हवाली करा, असे पुष्कळांनी मच्छिंद्रनाथांस सुचविले. ते ऐकून, तसे होईल तर फारच चांगले होईल असे नाथाने उत्तर दिले. अशा तऱ्हेने मच्छिंद्रनाथांचा रुकार मिळाल्यानंतर मुलास कोणाच्या तरी माथी मारावा असा गावकऱ्यांनी घाट घातला. मग मधुनाभा या नावाचा एक ब्राह्मण तेथे राहात होता. त्याची गंगा ह्या नावाची स्त्री महापतिव्रता होती. उभयता संतती नसल्याने नेहमी रंजीस असत व त्यांस कोणत्याच गोष्टीची हौस वाटत नसे. ते दोघे ह्या मुलाचा प्रतिपाळ आस्थेने करतील असे जाणून त्यांच्याबद्दल सर्वांनी मनापासून मच्छिंद्राकडे शिफारस केली. मग अशा लोकप्रिय स्त्रीपुरुषांच्या हातात गहिनीनाथांसारखे रत्‍न देणे नाथासहि प्रशस्त वाटले. त्याने मुलास गंगाबाईच्या ओटीत घातले आणि सांगितले की, मातोश्री ! हा पुत्र वरदायक आहे. करभंजन म्हणून जो नवनारायणांपैकी एक त्याचाच हा अवतार आहे. ह्याचे उत्तम रितीने संगोपन कर, तेणेकरून तुझे कल्याण होईल व जगाने नावाजण्यासारखा हा निपजेल; हा पुढे कसा होईल हे मातोश्री, मी तुला आता काय सांगू? पण याचे सेवेसाठी मूर्तिमंत कैलासपति उतरेल. ज्याचे नाव निवृत्ति असेल त्यास हा अनुग्रह करील. याचे नाव गहिनीनाथ असे ठेव. आम्ही तीर्थयात्रेस जातो. पुन्हा बारा वर्षांनी हा आमचा बाळ गोरक्षनाथ येथे येईल, तेव्हा तो ह्यास अनुग्रह करील. मग मोहनास्त्र मंत्र म्हणून विभूति तिचे अंगावर टाकताच, तिच्या स्तनात दूध उत्पन्न झाले. मग मुलास स्तनपान करविल्यानंतर तिने गावातील सुवासिनी बोलावून मुलास पाळण्यात घालून गहिनीनाथ असे त्याचे नाव ठेविले. पुढे मच्छिंद्रनाथ काही दिवस तेथे राहिला व गावकऱ्यांची रजा घेऊन गोरक्षासहवर्तमान तो तीर्थयात्रेस गेला. जाताना गोरक्ष अजून कच्चा आहे असे मच्छिंद्रनाथास दिसून आले. मग त्यास बदरिकेद्वार स्वामींच्या हवाली करून तपास लावावे असे मनात जाणून अनेक तीर्थयात्रा करीत करीत ते बदरिकाश्रमास गेले. ===मच्छिंद्रनाथास सोन्याच्या विटेचा मोह, समाराधना, गहिनीनाथास गोरक्षाचा उपदेश=== मच्छिंद्र व गोरक्षनाथ सौराष्ट्र गावांहून निघाले ते मार्ग क्रमीत तैलंगणांत गेले. तेथें त्यांनीं गोदेचे संगमीं स्नान करून श्रीशिवाचे पूजन केले. पुढे आंवढ्यानागनाथ, परळीवैजनाथ आदिकरून तीर्थे केल्यावर महारण्यात गर्भागिरी पर्वतावर जे वाल्मीकिऋषीचे स्थान आहे, तेथे ते आले. ते अरण्य महाभयंकर, वाट देखील धड उमगेना; अशा त्या घोर अरण्यांतून प्रवास करण्याचा प्रसंग आल्यामुळे मच्छिंद्रनाथ भिऊन गेला. त्याचे कारण असे होते कीं, स्त्रीराज्यातून निघतांना त्यास मैनाकिनी राणीने जी सोन्याची वीट दिली होती ती कोणास न समजू देता त्याने झोळीत ठेविली होती. ती वीट चोर नेतील या धास्तीने त्याच्या जिवात-जीव नव्हता. ही सर्व भीति गोरक्षनाथाच्या लोभाबद्दल परीक्षा पाहण्यासाठीच होती, नाही तर मच्छिंद्रनाथास भीति कशाची असणार ! तो मार्गात चालत असतां गोरक्षास विचारी की, ह्या घोर अरण्यात चोरांची धास्ती तर नाहींना ? हे ऐकून गुरूला चोराचे भय कशासाठी असावे, ही कल्पना गोरक्षनाथाच्या मनात उत्पन्न झाली. गुरूजवळ काही तरी वित्त असले पाहिजे व ते चोर लुटून नेतील ही भीति त्यांना आहे, असा त्याने तर्क केला व ते भय निरसन होण्याचा उपाय योजावा, असा मनात विचार करून तो काही उत्तर न देतां तसाच मुकाटयाने चालत होता. इतक्यात त्यांस एक पाण्याचे ठिकाण लागले तेथे मच्छिंद्रनाथाने गोरक्षास अंमळ थांबावयास सांगितले व आपली झोळी त्याच्याजवळ देऊन तो शौचास गेला. तेव्हा गोरक्षनाथाने गुरूच्या झोळीत पाहिले तो सोन्याची वीट दिसली. तेव्हा हेच भीतीचे मूळ असे जाणून त्याने ती वीट फेंकून देऊन तितक्याच वजनाचा एक दगड तीत भरून ठेविला व आपण चालू लागला. मच्छिंद्रनाथहि मागून चालू लागला. गोरक्ष बराच लांब गेल्यावरही गुरू मागून येतच होता. त्याची वाट पहात तो विसावा घेत बसला. तितक्यात एक विहीर त्याचे नजरेस पडली. तीत त्याने स्नान केले, मीननाथास स्नान घातले व नित्यकर्म उरकून घेत आहे तो मच्छिंद्रनाथ जवळ आला आणि पूर्ववत् ’येथून पुढे काही भय वगैरे नाहीना ?’ असे विचारू लागला. त्यावर ’भय होते ते मागे राहिले, आतां काळजी न वाहतां स्वस्थ असावे’ असे गोरक्षनाथाने उत्तर दिले. अशा उडवाउडवीच्या गोष्टी जेव्हा गोरख सांगू लागला तेव्हा मच्छिंद्रनाथ चकित झाला.मग त्याने आपणांस वीट मिळाल्याची हकीकत सांगितली व तिला कोणी चोरटे येऊन लुटून नेतील, ही मोठी मला धास्ती आहे, म्हणून बोलला. ते ऐकून गोरक्ष म्हणाला, अशाश्वत वित्त आता आपल्याजवळ नाही म्हणून भय देखील नाही ! हें ऐकून काहींतरी दगा झाल्याची कल्पना मच्छिंद्रनाथाच्या मनांत उद्भवली व त्यास तळमळ लागली. तेव्हा गोरक्षानें मच्छिंद्रनाथाचा हात धरला आणि उभयतांनी आपापल्या झोळ्या घेऊन पर्वतावर जाण्याची तयारी केली. निघण्यापूर्वी झोळी तपासतां झोळींत वीट नाही असे पाहून मच्छिंद्र गोरक्षास पुष्कळ टाकून बोलला व रडून त्याने एकच गोंधळ केला. त्या दुःखाने तो गडबडा लोळू लागला व मोठमोठ्याने रडून पिशाच्चासारखा चौफेर फिरू लागला. त्याने गोरक्षास नाही नाही ते बोलून शेवटी निघून जा. तोंड दाखवू नको, इतकेसुद्धा सांगितले. मच्छिंद्रनाथाचे ते काळजास झोंबणारे शब्द ऐकून देखील गोरक्ष उगाच राहिला व त्याचा हात धरून त्यास पर्वतशिखरावर घेऊन गेला. जातांना पर्वतावर गोरक्षाने सिद्धयोगमंत्र जपून लघवी केली. त्यामुळे तो सर्व पर्वत सुवर्णमय होऊन गेला. मग लागेल तितके सुवर्ण नेण्यास त्याने गुरूस विनंति केली. ते अघटित कृत्य पाहून त्याने गोरक्षाची वाहवा करून त्यास शाबासकी दिली आणि त्यास आलिंगन देऊन पोटाशी धरून म्हणले, बाळा गोरक्षा, तुझ्यासारखा परीस सोडून सोन्याला घेऊन काय करू ? अशा प्रकारच्या अनेक उपमा देऊन मच्छिंद्रनाथानेेंे त्याची पुष्कळ वाखाणणी केली. गोरक्षानेंगुरूच्या बोलण्याचा तो झोंक पाहिला, तेव्हा आजपर्यंत सुवर्णाची वीट कोणत्या कारणास्तव जपून ठेविली होती ते मला सांगावे, असा त्यानें आग्रह धरिला. तेव्हा मच्छिंद्रनाथ म्हणाला की, माझ्या मनात अशी इच्छा होती की, आपल्या देशी गेल्यावर साधुसंतांची पूजा करून एक मोठी समाराधना घालावी. ते ऐकून तुमचा हा हेतु मी पुरवितो, म्हणून गोरक्षाने त्यास सांगितले. मग गोरक्षाने गंधर्वास्त्रमंत्र म्हणून भस्माची एक चिमटी स्वर्गाकडे फेकली; त्याबरोबर चित्रसेन गंधर्व येऊन नाथास वंदन करून काय आज्ञा आहे म्हणून विचारू लागला. तेव्हा गोरक्षाने सांगितले की, आणखी काही गंधर्वांस बोलाव आणि त्यांना चौफेर पाठवून बैरागी, संन्यासी, जपी, तपी, संतसाधु, देव, गंधर्व, दानव किन्नर या सर्वांस येथे आणावे. कां की, आम्हांस एक टोलेजंग जेवणावळ घालावयाची आहे. मग चित्रसेनाने शंभर गंधर्व आणून जिकडे तिकडे पाठविले. ते गंधर्व पुष्कळांस आमंत्रण करून त्यांस घेऊन आले. नवनाथ, शुक्राचार्य, दत्तात्रेय, याज्ञवल्क्य, वसिष्ठ, वामदेव, कपिल, व्यास, पराशर, नारद, वाल्मीकि, आदिकरून मुनिगण तेथे थोडक्याच वेळां येऊन पोहोचले. नंतर गोरक्षनाथाने मच्छिंद्रनाथास सांगितले की, भोजनसमारंभास पुष्कळ मंडळी जमली आहे; तरी तुमची मी मागे मार्गांत टाकून दिलेली सोन्याची वीट आणून देतो, ती घेऊन समारंभ साजरा करावा. यावर मच्छिंद्रनाथाने त्याचे समाधान केले कीं, बाळा तुझ्यासारखा शिष्य असल्यावर मला यःकश्चित् सोन्याची वीट घेऊन काय करावयाची आहे ? मग गोरक्ष म्हणाला, सर्व यथासांग होईल; पण हा सर्व आपल्या कृपेचा प्रताप, मजकडे काही नाही, असे बोलून त्याने चरणांवर मस्तक ठेविले व मी सर्व व्यवस्था लावून बंदोबस्त करितो, आपण काही काळजी न करितां स्वस्थ असावे असे सांगितले. नंतर त्याने अष्टसिद्धींस बोलावून त्यांच्याकडे स्वयंपाकाचे काम देऊन उंची उंची अनेक पक्वान्ने तयार करण्याची आज्ञा केली व बंदोवस्त नीट राहून काही एक न्यून न पडू देण्याची सक्त ताकीद दिली. मग त्याने एकंदर कामाची व्यवस्था लाविली व उत्सवाचा बंदोवस्त उत्तम प्रकारचा ठेविला. त्या वेळेस सर्वांना अत्यानंद झाला. या भोजनसमारंभांत गहिनीनाथ आले नव्हते. म्हणून गोरक्षनाथानें ही गोष्ट मच्छिंद्रनाथास सुचविली. तेव्हा मधुब्राह्मणाकडे एका गंधर्वास पाठवून पुत्रासह त्यास घेऊन येण्यास सांग, म्हणजे तो त्यास आणील, असे मच्छिंद्रनाथाने गोरक्षास सांगितले. त्यावरून गोरक्षनाथाने चित्रसेनगंधर्वास सर्व वृत्तान्त कळविला व त्याच्या अनुमतीने एक पत्र लिहविले. ते त्यानेंसुरोचन नामक गंधर्वाजवळ दिले. ते त्याने कनकगिरीस जाऊन त्या मधुब्राह्मणास दिले व इकडील सविस्तर मजकूर सांगितला. मग तो ब्राह्मण मोठया आनंदाने मुलास आणि गहिनीनाथास घेऊन निघाला, तो मजल दरमजल करीत करीत गर्भाद्रिपर्वती येऊन पोहोचल्यावर त्याने गहिनीनाथास मच्छिंद्रनाथाच्या पायांवर घातले. त्या वेळेस त्याचे वय सात वर्षाचे होते. मच्छिंद्रनाथ मुलाचे मुके घेऊं लागला. त्या नंतर हा गहिनीनाथ करभजन नारायणाचा अवतार असल्याचे त्याने सर्वांस निवेदन केले. त्या वेळीं शंकरानें मच्छिंद्रनाथास सांगितलें कीं, आम्हास पुढें अवतार घ्यावयाचा आहे, त्या वेळीं मी निवृत्ति या नांवानें प्रसिद्धीस येईन व हा गहिनीनाथास अनुग्रह करील; यास्तव यास अनुग्रह देऊन सकल विद्यांमध्यें प्रवीण करावें. हें ऐकून मच्छिंद्रनाथानें गोरक्षनाथाकडून गहिनीनाथास लागलाच अनुग्रह देवविला. तसेंच संपूर्ण देवांच्या समक्ष त्याच्या मस्तकावर आपला वरदहस्त ठेविला हा समराधनेचा समारंभ एक महिनाभर सतत चालला होता. मग गोरक्षानें कुबेरास सांगितलें कीं, तूं हा सुवर्णाचा पर्वत घेऊन जा आणि ह्याच्या मोबदला आम्हांस अमोल वस्त्रें-भूषणें दे; म्हणजे तीं सर्व मंडळीस देऊन रवाना करतां येईल. हें भाषण ऐकून कुबेरानें येथील धन येथेंच असूं द्या. आज्ञा कराल त्याप्रमाणें वस्त्रालंकार मी घेऊन येतों. मग त्यानें वस्त्रांचीं दिंडें व तऱ्हेतऱ्हेचे पुष्कळ अलंकार आणून दिले. तीं वस्त्रें भूषणें सर्वांना दिलीं; याचकांना द्रव्य देऊन त्या सर्वांच्या इच्छा तृप्त केल्या व मोठया सन्मानानें सर्वांची रवानगी करून दिली. समारंभ झाल्यावर उपरिक्ष वसूसमागमें मीननाथास सिंहलद्वीपास त्याच्या तिलोत्तमा मातोश्रीकडे पाठवून दिलें. त्यानें मीननाथास तिलोत्तमेच्या स्वाधीन केलें व मच्छिंद्रनाथाचा सारा वृत्तांत तिला सांगितला. तेव्हां मच्छिंद्रनाथाच्या भेटीची निराशा झाल्यामुळें तिच्या डोळ्यांस पाणी आले. तें पाहून एक वेळ तुला मच्छिंद्रनाथ भेटेल, तूं कांहीं चिंता करुं नको, असें सांगून उपरिक्षवासु आपल्या स्थानीं गेला. मग ती मुलावर प्रीति करून आनंदानें राहिली. इकडे गर्भाद्रिपर्वतावर गहिनीनाथास अभ्यास करविण्याकरितां गोरक्ष व मच्छिंद्रनाथ राहिले. उमाकांतहि तेथेंच होते. त्या सुवर्ण पर्वतावर अदृश्यास्त्राची योजना करून कुबेर आपल्या स्थानीं गेला. अदृश्यास्त्राच्या योगानें सुवर्णाचा वर्ण झांकून गेला; परंतु त्या पर्वतावर शंकर राहिले. ते अद्यापि तेथेंच आहेत. त्यास ’म्हातारदेव’ असें म्हणतात. त्याच्या पश्चिमेस कानिफनाथ राहिला; त्यानें त्या गांवाचें नांव मढी असें ठेविलें. त्याच्या दक्षिणेस मच्छिंद्रनाथानें वसति स्थान केलें. त्याच्या पूर्वेस जालंदरनाथ राहिला. त्याच पर्वताच्या पलीकडे वडवानळ गांवीं नागनाथानें वस्ती केली. विटे गांवांत रेवणसिद्ध राहिला. गर्भाद्रिपर्वतावर वामतीर्थी गोरक्षनाथ राहिला. त्यानें तेथेंच गहिनीनाथाकडून विद्याभ्यास करविला. एका वर्षांत तो सर्व विद्येंत निपुण झाला. नंतर त्यास मधुब्राह्मणांकडे पाठवून दिलें. पुढें त्या ठिकाणीं बहुत दिवसपर्यंत राहून शके दहाशें या वर्षीं त्यांनीं समाधि घेतल्या. कबरीच्या घाटाच्या समाधी बांधण्याचा मुख्य मुद्दा हाच होता की, पुढें यवनराजाकडून उपद्रव होऊ नये. एकदांऔरंगजेबबादशहाने ह्या समाधी कोणाच्या आहेत म्हणून विचारल्यावरून लोकांनीं त्यास सांगितले कीं, तुमच्या पूर्वजांच्या आहेत. मठात कान्होबा, पर्वती, मच्छिंद्र, त्याच्या पूर्वेस जालंदर, त्याच्या पलीकडे गहिनीनाथ असे ऐकून त्याने तीं नावे पालटून दुसरी ठेविली, तीं अशीं: जानपीर असें नांव जालंदरास दिलें. गैरीपीर हें नांव गहिनीनाथास ठेविलें. मच्छिंद्राचें मायाबाबलेन व कानिफाचें कान्होबा अशी नांवें ठेवून तेथें यवन पुजारी ठेविले. कल्याण कलयुगीं बाबाचैतन्य यांची समाधि होती, पण तें नांव बदलून राववागशर असें नांव ठेविलें. गोरक्ष आपल्या आश्रमीं सटव्यांस ठेवून तीर्थयात्रेस गेला. ===गैरीपीर === नवनाथ बहुत दिवसपर्यंत तीर्थयात्रा करित होते. शके सत्राशे दहापर्यंत ते प्रकटरूपाने फिरत होते. नंतर गुप्त झाले. एका मढीमध्ये कानिफा राहिले. त्यांच्या पण वरच्या बाजूने मच्छिंद्रनाथ ज्यांना मायंबा असे म्हणतात ते राहिले. जालंदरनाथास जानपीर म्हणतात,तेो गर्भगरीोवर राहलेा आणित्यांच्या खालच्या बाजूस गहिनीनाथ ज्यांना गैबीपीर म्हणतात. वडवाळेस नागनाथ व रेवणनाथ वीटगांवी राहीले. चरपटीनाथ, चौरंगीनाथ व अंडबंगी नाथ गुप्तरूपाने अद्याप तीर्थयात्रा करीत आहेत. भर्तरी ( भर्तृहरि ) पाताळी राहिला. मीननाथाने स्वर्गास जाऊन वास केला. गिरिनारपर्वती श्रीदत्तात्रेयाच्या आश्रमात गोरक्षनाथ राहलेा. गोपीचंद्र व धर्मनाथ हे वैकुंठास गेले. मग विष्णूने विमान पाठवून मैनावतीस वैकुंठास नेले. चौऱ्यांयशी सिद्धांपासून नाथपंथ भरभराटीस आला. == संदर्भ == {{साचा:नवनाथ}} {{हिंदू धर्मामधील पंथ आणि संप्रदाय}} [[वर्ग:नाथ संप्रदाय]] [[वर्ग:नाथ संप्रदायातील व्यक्ती]] r3wx48w42tvkxanuce3l703hc1zzndi 2706859 2706856 2026-08-30T14:42:07Z Ketaki Modak 21590 आशयाची भर - संदर्भासहित 2706859 wikitext text/x-wiki {{विस्तार}} [[नवनाथ|नवनाथांपैकी]] एक. गहिनीनाथ हे [[निवृत्तीनाथ|निवृत्तीनाथांचे]] गुरू होते. नाथसंप्रदायाचा महाराष्ट्राशी अनुबंध ज्यांच्यामुळे जोडला गेले ते नाथसिद्ध म्हणजे गहिनीनाथ होत. निवृत्तिनाथांचे आजोबा-आजी गोविंदपंत व निराई तसेच स्वतः निवृत्तिनाथ यांना गहिनीनाथांचा अनुग्रह प्राप्त झाला होता. <ref name=":0">मराठी संतसाहित्यातील नाथप्रतिपादित सोsहम साधना - एक अभ्यास; डॉ. केतकी मोडक यांचा प्रबंध, २०००</ref> == लेखन == गहिनीनाथांची फारशी अभंगसंपदा प्राप्त होत नाही. मुमुक्षूच्या एका अंकात कै. [[लक्ष्मण रामचंद्र पांगारकर|ल. रा. पांगारकरां]]<nowiki/>नी गहिनीनाथांचे तीन अभंग उद्धृत केले आहेत. त्यातील पहिल्या अभंगामध्ये आत्मनिष्ठा भंगू देऊ नये याबद्दलचा विचार मांडला आहे. तर उरलेल्या दोन अभंगांमध्ये [[सोऽहम् (साधना)|सोऽहं]]<nowiki/>चे सूचन केले असल्याचे आढळते. त्यातील एका अभंगामध्ये त्यांनी निवृत्तिनाथांना साधनेचे रहस्य सांगितलेले आहे. <ref name=":0" /> ===गहिनीनाथाचा मातीच्या पुतळ्यापासून जन्म, मधुनाभा ब्राह्मणाकडून संगोपन=== कनकागिरी गावात मच्छिंद्राने गोरक्षनाथास उपदेश करून सर्व वेदशास्त्रांत प्रवीण केले, चौदा विद्याहि त्यास पक्क्या पढविल्या; सकल अस्त्रात वाकब केले, साबरी विद्या शिकविली व सर्व देवाच्या पायांवर त्यास घातले. नरशी, कालिका, म्हंदा, म्हैशासुर, झोटिंग वेताळ, मारुती, श्रीराम इत्यादिकांची दर्शने करविली. जेव्हा रामाची भेट झाली, तेव्हा रामाने गोरक्षनाथास मांडीवर बसवून आशीर्वाद दिले. असो बावन वीरांसहवर्तमान श्रीराम, सूर्य, आदिकरून सर्वांनी गोरक्षास वरदाने दिली व त्यास तपास बसविण्यासाठी मच्छिंद्रनाथांना सांगून ते आपापल्या ठिकाणी गेले. एके दिवशी गोरक्षनाथ संजीवनीमंत्र पाठ करीत बसले होते. जवळ मच्छिंद्रनाथ नव्हते. तो एकटाच त्या ठिकाणी बसला आहे अशा संधीस गावची मुले खेळत खेळत त्याच्या जवळ गेली. ती मुले चिखलाचा गोळा घेऊन आपसात खेळत होती. त्यांनी गोरक्षास चिखलाची गाडी करावयास सांगितले, पण त्याने आपणास गाडी करता येत नाही म्हणून सांगितल्यावर ती मुले आपणच करू लागली. त्यांनी चिखलाची गाडी तयार केली. त्या गाडीवर बसावयासाठी एक गाडीवान असावा असे त्या मुलांच्या मनात येऊन ती चिखलाचा पुतळा करू लागली, परंतु त्यांना साधेना, म्हणून ती एक मातीचा पुतळा करून देण्याविषयी गोरक्षनाथाची प्रार्थना करू लागली. त्याने त्यांची ती विनवणी कबूल केली व चिखल घेऊन पुतळा करावयास आरंभ केला. गोरक्षनाथ जो चिखलाचा पुतळा करील त्यापासून गहिनीनाथाचा अवतार व्हावयाचा, वगैरे संकेत पूर्वी ठरलेला होता. त्या अन्वये त्यास पुतळा करून देण्याची बुद्धि उत्पन्न झाली. नवनारायणांपैकी करभंजन हा अवतार ह्या मातीच्या पुतळ्यापासून व्हावयाचा, म्हणून गोरक्षास तशी बुद्धि होऊन त्याने पुतळा करावयास घेतला. त्या वेळी मुखाने संजीवनी मंत्राचा पाठ चालला होता. संपूर्ण पुतळा तयार झाला अशी संधि पाहून करभंजनाने त्यात प्रवेश केला. तेव्हा अस्थी, त्वचा, मांस, रक्त इत्यादी सर्व होऊन मनुष्याचा तेजःपुंज पुतळा बनला. मग तो रडू लागला. हा आवाज जवळ असलेल्या मुलांनी ऐकिला. तेव्हा गोरक्षनाथाने भूत आणिले. असा त्या मुलांनी बोभाटा केला व लागलेच सर्वजण भिऊन पळून गेले. पुढे मार्गात मच्छिंद्रनाथांशी भेट होताच, त्याने त्या मुलास भिण्याचे व ओरड करून लगबगीने धावण्याचे कारण विचारिले व तुम्ही भिऊ नका म्हणून सांगितले. तेव्हा पुतळ्याचा मजकूर मुलांनी सांगितला. मुलांचे भाषण ऐकून मच्छिंद्रनाथ विस्मयात पडला व काय चमत्कार आहे तो आपण स्वतः डोळ्यांनी पहावा असे त्याने मनात आणिले आणि मुलांस जवळ बसवून सर्व खाणाखुणा विचारून घेतल्या. मच्छिंद्रनाथांस मुलांनी दुरून ठिकाण दाखविले होतेच. तेथून एक मुलाचा शब्द त्यास ऐकू येऊ लागला. तेव्हा हा करभंजन नारायणाचा अवतार झाला, असे मच्छिंद्रनाथाने समजून मुलास उचलून घेतले व तो मार्गाने चालू लागला. गोरक्षनाथाने पुतळा केला असूनहि तो जवळ दिसेना, म्हणून मच्छिंद्रनाथ मुलास घेऊन जात असता, गोरक्षनाथास हाका मारीत चालला. ती गुरूची हाक ऐकून गोरक्ष एका घरात लपला होता तेथून बाहेर आला. पण मच्छिंद्राच्या हातातील मुलास पाहताच त्यालाहि भीति वाटली. त्याची गुरूजवळ येण्यास हिंमत होईना. हे पाहून गोरक्षास भय वाटते असे मच्छिंद्रनाथ समजले. मग त्याने मुलास चिरगुटात गुंडाळून ठेविले व गोरक्षापाशी जाऊन सांगितले की. हा मनुष्य आहे व तो नवनारायणापैकी एक नारायणाचा अवतार आहे. मग गोरक्षानेही कसा काय प्रकार झाला होता तो सांगितला तेव्हा ते वर्तमान ऐकून मच्छिंद्रनाथांसआनंद झाला जसा तू गोवरामध्ये झालास तसाच तू संजीवनी मंत्र म्हणून हा पुतळा केलास. त्यात करभंजन नारायणाने संचार केला आहे; तो भूत नसून मनुष्य झाला आहे, अशी साद्यंत हकीगत सांगून मच्छिंद्रनाथाने गोरक्षाची भीति उडविली मग त्यासहवर्तमान मुलास घेऊन मच्छिंद्रनाथ आपल्या आश्रमास गेला तेथे त्याने गाईचे दूध आणून मुलास पाजिले व त्यास झोळीत घालून हालवून निजविले. याप्रमाणे प्रकार घडल्याची बातमी गावभर झाली. तेव्हा गावचे लोक भेटीस जाऊन मुलाची चौकशी करीत तेव्हा नाथहि सर्व वृत्तांत सांगत; तो ऐकून त्यांना नवल वाटे. मच्छिंद्रनाथाने आपल्या शिष्याकडून मातीचा पुतळा जिवंत करविला, ह्यास्तव ब्रह्मदेवापेक्षा मच्छिंद्रनाथाची योग्यता विशेष होय, असे जो तो बोलू लागला तेथून पुढे तीर्थयात्रा करीत फिरताना मुलासहि बरोबर नेणार असा मच्छिंद्राचा मानस पाहून, त्यामुळे मुलाची अनास्था होईल मुलाचे आईवाचून संरक्षण व्हावयाचे नाही, म्हणून मुलास कोणाच्या तरी हवाली करा, असे पुष्कळांनी मच्छिंद्रनाथांस सुचविले. ते ऐकून, तसे होईल तर फारच चांगले होईल असे नाथाने उत्तर दिले. अशा तऱ्हेने मच्छिंद्रनाथांचा रुकार मिळाल्यानंतर मुलास कोणाच्या तरी माथी मारावा असा गावकऱ्यांनी घाट घातला. मग मधुनाभा या नावाचा एक ब्राह्मण तेथे राहात होता. त्याची गंगा ह्या नावाची स्त्री महापतिव्रता होती. उभयता संतती नसल्याने नेहमी रंजीस असत व त्यांस कोणत्याच गोष्टीची हौस वाटत नसे. ते दोघे ह्या मुलाचा प्रतिपाळ आस्थेने करतील असे जाणून त्यांच्याबद्दल सर्वांनी मनापासून मच्छिंद्राकडे शिफारस केली. मग अशा लोकप्रिय स्त्रीपुरुषांच्या हातात गहिनीनाथांसारखे रत्‍न देणे नाथासहि प्रशस्त वाटले. त्याने मुलास गंगाबाईच्या ओटीत घातले आणि सांगितले की, मातोश्री ! हा पुत्र वरदायक आहे. करभंजन म्हणून जो नवनारायणांपैकी एक त्याचाच हा अवतार आहे. ह्याचे उत्तम रितीने संगोपन कर, तेणेकरून तुझे कल्याण होईल व जगाने नावाजण्यासारखा हा निपजेल; हा पुढे कसा होईल हे मातोश्री, मी तुला आता काय सांगू? पण याचे सेवेसाठी मूर्तिमंत कैलासपति उतरेल. ज्याचे नाव निवृत्ति असेल त्यास हा अनुग्रह करील. याचे नाव गहिनीनाथ असे ठेव. आम्ही तीर्थयात्रेस जातो. पुन्हा बारा वर्षांनी हा आमचा बाळ गोरक्षनाथ येथे येईल, तेव्हा तो ह्यास अनुग्रह करील. मग मोहनास्त्र मंत्र म्हणून विभूति तिचे अंगावर टाकताच, तिच्या स्तनात दूध उत्पन्न झाले. मग मुलास स्तनपान करविल्यानंतर तिने गावातील सुवासिनी बोलावून मुलास पाळण्यात घालून गहिनीनाथ असे त्याचे नाव ठेविले. पुढे मच्छिंद्रनाथ काही दिवस तेथे राहिला व गावकऱ्यांची रजा घेऊन गोरक्षासहवर्तमान तो तीर्थयात्रेस गेला. जाताना गोरक्ष अजून कच्चा आहे असे मच्छिंद्रनाथास दिसून आले. मग त्यास बदरिकेद्वार स्वामींच्या हवाली करून तपास लावावे असे मनात जाणून अनेक तीर्थयात्रा करीत करीत ते बदरिकाश्रमास गेले. ===मच्छिंद्रनाथास सोन्याच्या विटेचा मोह, समाराधना, गहिनीनाथास गोरक्षाचा उपदेश=== मच्छिंद्र व गोरक्षनाथ सौराष्ट्र गावांहून निघाले ते मार्ग क्रमीत तैलंगणांत गेले. तेथें त्यांनीं गोदेचे संगमीं स्नान करून श्रीशिवाचे पूजन केले. पुढे आंवढ्यानागनाथ, परळीवैजनाथ आदिकरून तीर्थे केल्यावर महारण्यात गर्भागिरी पर्वतावर जे वाल्मीकिऋषीचे स्थान आहे, तेथे ते आले. ते अरण्य महाभयंकर, वाट देखील धड उमगेना; अशा त्या घोर अरण्यांतून प्रवास करण्याचा प्रसंग आल्यामुळे मच्छिंद्रनाथ भिऊन गेला. त्याचे कारण असे होते कीं, स्त्रीराज्यातून निघतांना त्यास मैनाकिनी राणीने जी सोन्याची वीट दिली होती ती कोणास न समजू देता त्याने झोळीत ठेविली होती. ती वीट चोर नेतील या धास्तीने त्याच्या जिवात-जीव नव्हता. ही सर्व भीति गोरक्षनाथाच्या लोभाबद्दल परीक्षा पाहण्यासाठीच होती, नाही तर मच्छिंद्रनाथास भीति कशाची असणार ! तो मार्गात चालत असतां गोरक्षास विचारी की, ह्या घोर अरण्यात चोरांची धास्ती तर नाहींना ? हे ऐकून गुरूला चोराचे भय कशासाठी असावे, ही कल्पना गोरक्षनाथाच्या मनात उत्पन्न झाली. गुरूजवळ काही तरी वित्त असले पाहिजे व ते चोर लुटून नेतील ही भीति त्यांना आहे, असा त्याने तर्क केला व ते भय निरसन होण्याचा उपाय योजावा, असा मनात विचार करून तो काही उत्तर न देतां तसाच मुकाटयाने चालत होता. इतक्यात त्यांस एक पाण्याचे ठिकाण लागले तेथे मच्छिंद्रनाथाने गोरक्षास अंमळ थांबावयास सांगितले व आपली झोळी त्याच्याजवळ देऊन तो शौचास गेला. तेव्हा गोरक्षनाथाने गुरूच्या झोळीत पाहिले तो सोन्याची वीट दिसली. तेव्हा हेच भीतीचे मूळ असे जाणून त्याने ती वीट फेंकून देऊन तितक्याच वजनाचा एक दगड तीत भरून ठेविला व आपण चालू लागला. मच्छिंद्रनाथहि मागून चालू लागला. गोरक्ष बराच लांब गेल्यावरही गुरू मागून येतच होता. त्याची वाट पहात तो विसावा घेत बसला. तितक्यात एक विहीर त्याचे नजरेस पडली. तीत त्याने स्नान केले, मीननाथास स्नान घातले व नित्यकर्म उरकून घेत आहे तो मच्छिंद्रनाथ जवळ आला आणि पूर्ववत् ’येथून पुढे काही भय वगैरे नाहीना ?’ असे विचारू लागला. त्यावर ’भय होते ते मागे राहिले, आतां काळजी न वाहतां स्वस्थ असावे’ असे गोरक्षनाथाने उत्तर दिले. अशा उडवाउडवीच्या गोष्टी जेव्हा गोरख सांगू लागला तेव्हा मच्छिंद्रनाथ चकित झाला.मग त्याने आपणांस वीट मिळाल्याची हकीकत सांगितली व तिला कोणी चोरटे येऊन लुटून नेतील, ही मोठी मला धास्ती आहे, म्हणून बोलला. ते ऐकून गोरक्ष म्हणाला, अशाश्वत वित्त आता आपल्याजवळ नाही म्हणून भय देखील नाही ! हें ऐकून काहींतरी दगा झाल्याची कल्पना मच्छिंद्रनाथाच्या मनांत उद्भवली व त्यास तळमळ लागली. तेव्हा गोरक्षानें मच्छिंद्रनाथाचा हात धरला आणि उभयतांनी आपापल्या झोळ्या घेऊन पर्वतावर जाण्याची तयारी केली. निघण्यापूर्वी झोळी तपासतां झोळींत वीट नाही असे पाहून मच्छिंद्र गोरक्षास पुष्कळ टाकून बोलला व रडून त्याने एकच गोंधळ केला. त्या दुःखाने तो गडबडा लोळू लागला व मोठमोठ्याने रडून पिशाच्चासारखा चौफेर फिरू लागला. त्याने गोरक्षास नाही नाही ते बोलून शेवटी निघून जा. तोंड दाखवू नको, इतकेसुद्धा सांगितले. मच्छिंद्रनाथाचे ते काळजास झोंबणारे शब्द ऐकून देखील गोरक्ष उगाच राहिला व त्याचा हात धरून त्यास पर्वतशिखरावर घेऊन गेला. जातांना पर्वतावर गोरक्षाने सिद्धयोगमंत्र जपून लघवी केली. त्यामुळे तो सर्व पर्वत सुवर्णमय होऊन गेला. मग लागेल तितके सुवर्ण नेण्यास त्याने गुरूस विनंति केली. ते अघटित कृत्य पाहून त्याने गोरक्षाची वाहवा करून त्यास शाबासकी दिली आणि त्यास आलिंगन देऊन पोटाशी धरून म्हणले, बाळा गोरक्षा, तुझ्यासारखा परीस सोडून सोन्याला घेऊन काय करू ? अशा प्रकारच्या अनेक उपमा देऊन मच्छिंद्रनाथानेेंे त्याची पुष्कळ वाखाणणी केली. गोरक्षानेंगुरूच्या बोलण्याचा तो झोंक पाहिला, तेव्हा आजपर्यंत सुवर्णाची वीट कोणत्या कारणास्तव जपून ठेविली होती ते मला सांगावे, असा त्यानें आग्रह धरिला. तेव्हा मच्छिंद्रनाथ म्हणाला की, माझ्या मनात अशी इच्छा होती की, आपल्या देशी गेल्यावर साधुसंतांची पूजा करून एक मोठी समाराधना घालावी. ते ऐकून तुमचा हा हेतु मी पुरवितो, म्हणून गोरक्षाने त्यास सांगितले. मग गोरक्षाने गंधर्वास्त्रमंत्र म्हणून भस्माची एक चिमटी स्वर्गाकडे फेकली; त्याबरोबर चित्रसेन गंधर्व येऊन नाथास वंदन करून काय आज्ञा आहे म्हणून विचारू लागला. तेव्हा गोरक्षाने सांगितले की, आणखी काही गंधर्वांस बोलाव आणि त्यांना चौफेर पाठवून बैरागी, संन्यासी, जपी, तपी, संतसाधु, देव, गंधर्व, दानव किन्नर या सर्वांस येथे आणावे. कां की, आम्हांस एक टोलेजंग जेवणावळ घालावयाची आहे. मग चित्रसेनाने शंभर गंधर्व आणून जिकडे तिकडे पाठविले. ते गंधर्व पुष्कळांस आमंत्रण करून त्यांस घेऊन आले. नवनाथ, शुक्राचार्य, दत्तात्रेय, याज्ञवल्क्य, वसिष्ठ, वामदेव, कपिल, व्यास, पराशर, नारद, वाल्मीकि, आदिकरून मुनिगण तेथे थोडक्याच वेळां येऊन पोहोचले. नंतर गोरक्षनाथाने मच्छिंद्रनाथास सांगितले की, भोजनसमारंभास पुष्कळ मंडळी जमली आहे; तरी तुमची मी मागे मार्गांत टाकून दिलेली सोन्याची वीट आणून देतो, ती घेऊन समारंभ साजरा करावा. यावर मच्छिंद्रनाथाने त्याचे समाधान केले कीं, बाळा तुझ्यासारखा शिष्य असल्यावर मला यःकश्चित् सोन्याची वीट घेऊन काय करावयाची आहे ? मग गोरक्ष म्हणाला, सर्व यथासांग होईल; पण हा सर्व आपल्या कृपेचा प्रताप, मजकडे काही नाही, असे बोलून त्याने चरणांवर मस्तक ठेविले व मी सर्व व्यवस्था लावून बंदोबस्त करितो, आपण काही काळजी न करितां स्वस्थ असावे असे सांगितले. नंतर त्याने अष्टसिद्धींस बोलावून त्यांच्याकडे स्वयंपाकाचे काम देऊन उंची उंची अनेक पक्वान्ने तयार करण्याची आज्ञा केली व बंदोवस्त नीट राहून काही एक न्यून न पडू देण्याची सक्त ताकीद दिली. मग त्याने एकंदर कामाची व्यवस्था लाविली व उत्सवाचा बंदोवस्त उत्तम प्रकारचा ठेविला. त्या वेळेस सर्वांना अत्यानंद झाला. या भोजनसमारंभांत गहिनीनाथ आले नव्हते. म्हणून गोरक्षनाथानें ही गोष्ट मच्छिंद्रनाथास सुचविली. तेव्हा मधुब्राह्मणाकडे एका गंधर्वास पाठवून पुत्रासह त्यास घेऊन येण्यास सांग, म्हणजे तो त्यास आणील, असे मच्छिंद्रनाथाने गोरक्षास सांगितले. त्यावरून गोरक्षनाथाने चित्रसेनगंधर्वास सर्व वृत्तान्त कळविला व त्याच्या अनुमतीने एक पत्र लिहविले. ते त्यानेंसुरोचन नामक गंधर्वाजवळ दिले. ते त्याने कनकगिरीस जाऊन त्या मधुब्राह्मणास दिले व इकडील सविस्तर मजकूर सांगितला. मग तो ब्राह्मण मोठया आनंदाने मुलास आणि गहिनीनाथास घेऊन निघाला, तो मजल दरमजल करीत करीत गर्भाद्रिपर्वती येऊन पोहोचल्यावर त्याने गहिनीनाथास मच्छिंद्रनाथाच्या पायांवर घातले. त्या वेळेस त्याचे वय सात वर्षाचे होते. मच्छिंद्रनाथ मुलाचे मुके घेऊं लागला. त्या नंतर हा गहिनीनाथ करभजन नारायणाचा अवतार असल्याचे त्याने सर्वांस निवेदन केले. त्या वेळीं शंकरानें मच्छिंद्रनाथास सांगितलें कीं, आम्हास पुढें अवतार घ्यावयाचा आहे, त्या वेळीं मी निवृत्ति या नांवानें प्रसिद्धीस येईन व हा गहिनीनाथास अनुग्रह करील; यास्तव यास अनुग्रह देऊन सकल विद्यांमध्यें प्रवीण करावें. हें ऐकून मच्छिंद्रनाथानें गोरक्षनाथाकडून गहिनीनाथास लागलाच अनुग्रह देवविला. तसेंच संपूर्ण देवांच्या समक्ष त्याच्या मस्तकावर आपला वरदहस्त ठेविला हा समराधनेचा समारंभ एक महिनाभर सतत चालला होता. मग गोरक्षानें कुबेरास सांगितलें कीं, तूं हा सुवर्णाचा पर्वत घेऊन जा आणि ह्याच्या मोबदला आम्हांस अमोल वस्त्रें-भूषणें दे; म्हणजे तीं सर्व मंडळीस देऊन रवाना करतां येईल. हें भाषण ऐकून कुबेरानें येथील धन येथेंच असूं द्या. आज्ञा कराल त्याप्रमाणें वस्त्रालंकार मी घेऊन येतों. मग त्यानें वस्त्रांचीं दिंडें व तऱ्हेतऱ्हेचे पुष्कळ अलंकार आणून दिले. तीं वस्त्रें भूषणें सर्वांना दिलीं; याचकांना द्रव्य देऊन त्या सर्वांच्या इच्छा तृप्त केल्या व मोठया सन्मानानें सर्वांची रवानगी करून दिली. समारंभ झाल्यावर उपरिक्ष वसूसमागमें मीननाथास सिंहलद्वीपास त्याच्या तिलोत्तमा मातोश्रीकडे पाठवून दिलें. त्यानें मीननाथास तिलोत्तमेच्या स्वाधीन केलें व मच्छिंद्रनाथाचा सारा वृत्तांत तिला सांगितला. तेव्हां मच्छिंद्रनाथाच्या भेटीची निराशा झाल्यामुळें तिच्या डोळ्यांस पाणी आले. तें पाहून एक वेळ तुला मच्छिंद्रनाथ भेटेल, तूं कांहीं चिंता करुं नको, असें सांगून उपरिक्षवासु आपल्या स्थानीं गेला. मग ती मुलावर प्रीति करून आनंदानें राहिली. इकडे गर्भाद्रिपर्वतावर गहिनीनाथास अभ्यास करविण्याकरितां गोरक्ष व मच्छिंद्रनाथ राहिले. उमाकांतहि तेथेंच होते. त्या सुवर्ण पर्वतावर अदृश्यास्त्राची योजना करून कुबेर आपल्या स्थानीं गेला. अदृश्यास्त्राच्या योगानें सुवर्णाचा वर्ण झांकून गेला; परंतु त्या पर्वतावर शंकर राहिले. ते अद्यापि तेथेंच आहेत. त्यास ’म्हातारदेव’ असें म्हणतात. त्याच्या पश्चिमेस कानिफनाथ राहिला; त्यानें त्या गांवाचें नांव मढी असें ठेविलें. त्याच्या दक्षिणेस मच्छिंद्रनाथानें वसति स्थान केलें. त्याच्या पूर्वेस जालंदरनाथ राहिला. त्याच पर्वताच्या पलीकडे वडवानळ गांवीं नागनाथानें वस्ती केली. विटे गांवांत रेवणसिद्ध राहिला. गर्भाद्रिपर्वतावर वामतीर्थी गोरक्षनाथ राहिला. त्यानें तेथेंच गहिनीनाथाकडून विद्याभ्यास करविला. एका वर्षांत तो सर्व विद्येंत निपुण झाला. नंतर त्यास मधुब्राह्मणांकडे पाठवून दिलें. पुढें त्या ठिकाणीं बहुत दिवसपर्यंत राहून शके दहाशें या वर्षीं त्यांनीं समाधि घेतल्या. कबरीच्या घाटाच्या समाधी बांधण्याचा मुख्य मुद्दा हाच होता की, पुढें यवनराजाकडून उपद्रव होऊ नये. एकदांऔरंगजेबबादशहाने ह्या समाधी कोणाच्या आहेत म्हणून विचारल्यावरून लोकांनीं त्यास सांगितले कीं, तुमच्या पूर्वजांच्या आहेत. मठात कान्होबा, पर्वती, मच्छिंद्र, त्याच्या पूर्वेस जालंदर, त्याच्या पलीकडे गहिनीनाथ असे ऐकून त्याने तीं नावे पालटून दुसरी ठेविली, तीं अशीं: जानपीर असें नांव जालंदरास दिलें. गैरीपीर हें नांव गहिनीनाथास ठेविलें. मच्छिंद्राचें मायाबाबलेन व कानिफाचें कान्होबा अशी नांवें ठेवून तेथें यवन पुजारी ठेविले. कल्याण कलयुगीं बाबाचैतन्य यांची समाधि होती, पण तें नांव बदलून राववागशर असें नांव ठेविलें. गोरक्ष आपल्या आश्रमीं सटव्यांस ठेवून तीर्थयात्रेस गेला. ===गैरीपीर === नवनाथ बहुत दिवसपर्यंत तीर्थयात्रा करित होते. शके सत्राशे दहापर्यंत ते प्रकटरूपाने फिरत होते. नंतर गुप्त झाले. एका मढीमध्ये कानिफा राहिले. त्यांच्या पण वरच्या बाजूने मच्छिंद्रनाथ ज्यांना मायंबा असे म्हणतात ते राहिले. जालंदरनाथास जानपीर म्हणतात,तेो गर्भगरीोवर राहलेा आणित्यांच्या खालच्या बाजूस गहिनीनाथ ज्यांना गैबीपीर म्हणतात. वडवाळेस नागनाथ व रेवणनाथ वीटगांवी राहीले. चरपटीनाथ, चौरंगीनाथ व अंडबंगी नाथ गुप्तरूपाने अद्याप तीर्थयात्रा करीत आहेत. भर्तरी ( भर्तृहरि ) पाताळी राहिला. मीननाथाने स्वर्गास जाऊन वास केला. गिरिनारपर्वती श्रीदत्तात्रेयाच्या आश्रमात गोरक्षनाथ राहलेा. गोपीचंद्र व धर्मनाथ हे वैकुंठास गेले. मग विष्णूने विमान पाठवून मैनावतीस वैकुंठास नेले. चौऱ्यांयशी सिद्धांपासून नाथपंथ भरभराटीस आला. == संदर्भ == {{साचा:नवनाथ}} {{हिंदू धर्मामधील पंथ आणि संप्रदाय}} [[वर्ग:नाथ संप्रदाय]] [[वर्ग:नाथ संप्रदायातील व्यक्ती]] rale54qpj9894seadkecw1dp60krnah 0 7283 2706896 2343520 2026-08-30T19:02:09Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2706896 wikitext text/x-wiki सेंद्रिय खते म्हणजे जनावरांचे पदार्थ, जनावरांचे मल ([[खत]]), मानवी मलमूत्र आणि [[भाजीपाला]] पदार्थ (उदा. [[कंपोस्ट खत|कंपोस्ट]] आणि पिकाचे अवशेष) यापासून तयार केलेली खते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://marathi.krishijagran.com//agripedia/methods-of-preparation-of-organic-manure-and-quantity-of-nutrients/|title=सेंद्रिय खते तयार करण्याच्या पद्धती आणि अन्नद्रव्यांचे प्रमाण|last=Staff|first=K. J.|website=marathi.krishijagran.com|access-date=2020-11-27|archive-date=2020-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201030193851/https://marathi.krishijagran.com/agripedia/methods-of-preparation-of-organic-manure-and-quantity-of-nutrients/|url-status=dead}}</ref>नैसर्गिकरित्या उद्भवणाऱ्या सेंद्रिय खतांमध्ये मांस प्रक्रिया, कुजून रूपांतर झालेले वनस्पतिजन्य पदार्थ (सरपणासाठी याचा वापर होतो) , खत, स्लरी आणि सागरी पक्ष्यांच्या विष्ठेपासून बनवलेल्या खतापासून होणारा जनावरांचा कचरा यांचा समावेश आहे. याउलट, व्यावसायिक शेतीत वापरण्यात येणारी बहुतेक खते, [[खनिज|खनिजे]] (उदा. [[फॉस्फेट]] खडक) मधून काढली जातात किंवा औद्योगिकरित्या उत्पादित केली जातात (उदा. [[अमोनिया]]).{{विस्तार}} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:शेती]] [[वर्ग:खते]] 1b1flsv4q0sypbfnkbyl4h8gwkn1723 0 7491 2706999 2546171 2026-08-31T05:36:17Z ~2026-47184-77 186905 /* */ 2706999 wikitext text/x-wiki सप्टेंबर २४, १८७३ रोजी [[महात्मा फुले]] यांनी '''सत्यशोधक समाजाची''' स्थापना केली. {{माहितीचौकट समाजकारणी संस्था|संस्था_नाव=सत्यशोधक समाज|मुख्यालय=पुणे|स्थापना=२४ सप्टेंबर १८७३|प्रसिद्ध_सदस्य१=महात्मा फुले|प्रसिद्ध_सदस्य५=ताराबाई शिंदे}} जमीनदार, शेटजी व पुरोहितांकडून होणाऱ्या अन्याय, अत्याचारापासून , गुलामगिरीतून शूद्रातिशूद्र समाजाची मुक्तता करणे व त्यांना हक्काची जाणीव करून देणे हे सत्यशोधक समाजाचे ध्येय होते. '''`निर्मिकाचा धर्म सत्य आहे एक, भांडणे अनेक कशासाठी’ ''' हा विचार फुले यांनी मांडला. देवाविषयी किंवा निसर्गाविषयी '''निर्मिक''' हा शब्द वापरला, त्यावरून सत्यशोधक समाज व अर्थातच महात्मा जोतिबा फुले आस्तिक होते, हे स्पष्ट होते. महात्मा फुले यांनी कनिष्ठ वर्गातील लोकांसाठी गुलामगिरी हा उपदेशपर ग्रंथ लिहून झाल्यानंतर महाराष्ट्रात पंतोजी व शेटजींच्या मानसिक गुलामगिरीतून कनिष्ठ वर्गाला मुक्त करण्यासाठी चळवळ सुरू करण्याचा निर्धार केला. जोतिबा फुले हे क्रांतिकारी नेते असल्याने त्यांच्या वृत्तीशी सुसंगत व धोरणाला पोषक असे [[तत्त्वज्ञान]] व व्यासपीठ निर्माण करणे त्यांना अत्यंत गरजेचे वाटले. यातूनच सत्यशोधक समाजाची निर्मिती झाली. सत्यशोधक समाजाचे तत्त्वज्ञान मानताना एकेश्वरवाद ईश्वर भक्ती, व्यक्तीचे श्रेष्ठत्व, त्याचप्रमाणे ग्रंथप्रामाण्य त्याला विरोध, सत्य हेच परम मानवी सद्गुणांची जोपासना अशाप्रकारे वैचारिक आणि प्राथमिक भूमिका घेऊन सत्यशोधक समाजाने आपले तत्त्वज्ञान मांडले. ईश्वराची भक्ती ही निरपेक्ष भावनेने असावी, त्यामध्ये मध्यस्थाची अथवा भट भिक्षूची आवश्यकता नाही, याचं प्रतिपादन सत्यशोधक समाजाने केलं. त्याचप्रमाणे व्यक्ती ही जन्माने श्रेष्ठ नसून ती गुणकर्माने श्रेष्ठ ठरते, याचं स्पष्टीकरणही सत्यशोधक समाजाने दिलं. पाप-पुण्य स्वर्ग-नरक पुनर्जन्म या गोष्टीला त्यांनी थारा दिला नाही, तर सत्य हेच परब्रम्ह आहे, अशा प्रकारचा विचार सत्यशोधक समाजाने मांडला. मानवाच्या अंगी असलेल्या सद्गुणांची जोपासना व्हावी, हा विचार दृढ करण्याचा प्रयत्न सत्यशोधक समाजाने केला. *'''<nowiki/>'सार्वजनिक सत्यधर्म'''' हा सत्यशोधक समाजाचा प्रमाण ग्रंथ मानला जातो. सार्वजनिक सत्यधर्म या ग्रंथामध्ये महात्मा फुले यांनी सत्यशोधक समाजाच्या विचारांना प्रस्तूत केले आहे. मानवता धर्माची शिकवण सत्यशोधक समाजाच्या माध्यमातून देण्याचा प्रयत्न केला गेला. सामाजिक परिवर्तनाची दिशा ठरवताना सत्यशोधक समाजाने समाजातील दीनदलित उपेक्षीत समाजाला समाजाच्या मुख्य प्रवाहामध्ये आणण्याचा प्रयत्न केला. * सत्यशोधक समाजातर्फे '''<nowiki/>'दीनबंधू'''' नावाचे एक साप्ताहिक मुखपत्र म्हणून चालविले जात असे. हे वृत्तपत्र संपादक 'कृष्णराव भालेकर यांनी इ.स 1 जानेवारी 1877 मध्ये पुणे येथे स्थापन केले. हे वृत्तपत्र मराठी भाषेत होते. लोकशिक्षण व लोकजागृती प्रभावी माध्यम म्हणून दिनबंधूचा उल्लेख करावा लागतो. *'''<nowiki/>'सर्वसाक्षी जगत्पती । त्याला नकोच मध्यस्ती ॥'''<nowiki/>' हे या समाजाचे घोषवाक्य होते. * सत्यशोधक समाजाने गुलामगिरीच्या विरुद्ध आवाज उठविला आणि सामाजिक न्यायाची व सामाजिक पुनर्रचनेची मागणी केली. * सत्यशोधक समाजातर्फे पुरोहिताशिवाय विवाह लावण्यास सुरुवात केली. * त्यासाठी मराठीत मंगलाष्टके रचली. * समाजातील विषमता नष्ट करणे व तळागाळातील समाजापर्यंत शिक्षण पोहचवणे हे सत्यशोधक समाजाचे ध्येय होते. * सत्यशोधक समाजाचे '''मुंबई शाखेचे अध्यक्ष नारायण मेघाजी लोखंडे''' हे होते. इ.स 1890 मध्ये यांनी दिनबंधु या वृत्तपत्राचे संपादन आणि मुद्रण [[मुंबई]] येथून केले. == अधिवेशने/संमेलने : == कमीअधिक प्रमाणात सत्यशोधक चळवळ झपाटयाने/काही वेळा मंदपणे फोफावत असली, तरी सत्यशोधक समाजाच्या वतीने तिच्या ध्येय-उद्दिष्टांच्या पूर्ततेसाठीच चळवळीचे हे महायान सुरू होते. लोकजागरण, लोकप्रबोधन, लोकसंघटन आणि नवसमाजनिर्मिती या सत्यशोधक समाजाच्या ध्येयसिद्धीसाठी हा सारा खटाटोप, हा उभा प्रयास होता. १८७३ मध्ये सत्यशोधक समाजाची म. फुले यांनी स्थापना केली मात्र समाज अधिवेशनांची सुरुवात १९११ पासून झाली. १९११ पासून २००७ पर्यंत सत्यशोधक समाजाची एकूण ३५ अधिवेशने संपन्न झाली. पहिले अधिवेशन १७ एप्रिल १९११ रोजी '''पुणे येथे स्वामी रामय्या व्यंकय्या अय्यावरू''' यांच्या अध्यक्षतेने पार पडले. त्याच्या स्वागताध्यक्षपदी गणपतराव बिरमल होते. पस्तीसावे अधिवेशन २२ डिसेंबर २००७ रोजी गेवराई (जिल्हा [[बीड]], मराठवाडा) येथे डॉ. आ. ह. साळुंखे यांच्या अध्यक्षतेखाली संपन्न झाले. ‘ मराठवाडा सार्वजनिक सभेचे ’ अध्यक्ष पद्माकरराव मुळे यांनी स्वागताध्यक्षपद भूषविले होते. पुणे ते गेवराई या प्रवासामधली सलग ३३ अधिवेशने अशी आहेत : नासिक, ठाणे, सासवड (पुणे), अहमदनगर, निपाणी, आडगाव (जळगाव), अकोला, सातारा, दांडेगाव (हिंगोली), बेळगाव, शेगाव (हिंगोली), अमरावती, मुंबई, पुन्हा मुंबई, कोल्हापूर, पाडळी (सातारा), मौजे भक्तवाडी (सातारा), औरंगाबाद, पुन्हा पाडळी (सातारा), बोराडी (धुळे), पुन्हा नासिक, नागपूर, वर्धा, यवतमाळ, सांगली, मुकुंदवाडी (अहमदनगर), वान्द्रे (पूर्व), अकोला, लातूर, सातारा, पुन्हा औरंगाबाद, चिखली, गेवराई.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://vishwakosh.marathi.gov.in/33899/|title=सत्यशोधक समाज|दिनांक=2019-07-04|संकेतस्थळ=मराठी विश्वकोश प्रथमावृत्ती|भाषा=mr-IN|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-07}}{{मृत दुवा|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == कार्य व उपक्रम : == सत्यशोधक समाजाच्या कार्यासाठी म. फुले यांनी घटना बनविली. तद्नुषंगाने नियमावली तयार केली. मूलतः सत्यशोधक समाज एकच निर्मिक, एक धर्म, एक मनुष्यजात मानणारा म्हणून स्थापन झाला. त्याची आचारसंहिता सार्वजनिक सत्यधर्म या ग्रंथात दिली असून, त्यात ढोबळ नियम सांगितले आहेत. त्यांनुसार समाजाच्या कार्यकारिणीत सुरुवातीस '''म. जोतीराव फुले हे चिटणीस आणि डॉ. विश्राम रामजी घोले हे अध्यक्ष''' होते. वर्षातून कार्यकारिणीच्या सर्वसाधारण चार सभा, लोकशाही पद्धतीने कार्यकारी मंडळाची निवड व बहुमताने निर्णय, अशी सर्वसाधारण सूत्रे होती. '''सुरुवातीस दर रविवारी डॉ. गावडे यांच्याकडे अनौपचारिकरीत्या मंडळी जमत'''. समाजापुढील प्रश्न, सोडवणुकीचे उपाय व सदयःस्थिती यांविषयी चर्चा होत आणि दर '''पंधरा दिवसांतून एक व्याख्यान असा उपक्रम''' असे. सत्यशोधक समाजातील व्यक्तींनी पुढील काही सूत्रे काटेकोरपणे पाळावीत, अशी भूमिका आहे. (१) ईश्वर (निर्मिक) एक असून तो सर्वव्यापी, निर्गुण, निर्विकार व सत्यरूप आहे आणि सर्व माणसे त्याची लेकरे आहेत. या निर्मिकाशिवाय (निर्मात्याशिवाय) मी इतर कशाचीही पूजा करणार नाही. (२) निर्मिकाची भक्ती करण्याचा पूर्ण अधिकार प्रत्येकाला आहे. त्यासाठी पुरोहित किंवा मध्यस्थाची आवश्यकता नाही. (३) माणूस जातीने श्रेष्ठ ठरत नसून गुणांनी श्रेष्ठ ठरतो. (४) निर्मिक सावयव रूपाने अवतरत नाही. (५) पुनर्जन्म, परलोक, मोक्ष, कर्मकांड, जपतप या गोष्टी अज्ञानमूलक आहेत त्यांचा अवलंब माझ्याकडून होणार नाही. (६) जनावरांना मारण्यात मी सहभागी होणार नाही. (७) दारूच्या व्यसनापासून अलिप्त राहण्याचा मी प्रयत्न करीन आणि (८) तसेच समाजाचा खर्च चालावा म्हणून मी माझ्या उत्पन्नातून काही वर्गणी देईन. <br /> [[वर्ग:भारतामधील समाजसेवी संघटना]] [[वर्ग:जोतीराव फुले]] 4x9gil40nlxdbao0uxv3m9r2gdaca31 2707000 2706999 2026-08-31T05:41:04Z ~2026-47184-77 186905 /* */ 2707000 wikitext text/x-wiki सप्टेंबर २४, १८७३ रोजी [[महात्मा फुले]] यांनी '''सत्यशोधक समाजाची''' स्थापना केली. {{माहितीचौकट समाजकारणी संस्था|संस्था_नाव=सत्यशोधक समाज|मुख्यालय=पुणे|स्थापना=२४ सप्टेंबर १८७३|प्रसिद्ध_सदस्य१=महात्मा फुले|प्रसिद्ध_सदस्य५=ताराबाई शिंदे|प्रसिद्ध_सदस्य४=नारायण मेघाजी लोखंडे}} जमीनदार, शेटजी व पुरोहितांकडून होणाऱ्या अन्याय, अत्याचारापासून, गुलामगिरीतून शूद्रातिशूद्र समाजाची मुक्तता करणे व त्यांना हक्काची जाणीव करून देणे हे सत्यशोधक समाजाचे ध्येय होते. ‘'''निर्मिकाचा धर्म सत्य आहे एक, भांडणे अनेक कशासाठी’ ''' हा विचार फुले यांनी मांडला. देवाविषयी किंवा निसर्गाविषयी '''निर्मिक''' हा शब्द वापरला, त्यावरून सत्यशोधक समाज व अर्थातच महात्मा जोतिबा फुले आस्तिक होते, हे स्पष्ट होते. महात्मा फुले यांनी कनिष्ठ वर्गातील लोकांसाठी गुलामगिरी हा उपदेशपर ग्रंथ लिहून झाल्यानंतर महाराष्ट्रात पंतोजी व शेटजींच्या मानसिक गुलामगिरीतून कनिष्ठ वर्गाला मुक्त करण्यासाठी चळवळ सुरू करण्याचा निर्धार केला. जोतिबा फुले हे क्रांतिकारी नेते असल्याने त्यांच्या वृत्तीशी सुसंगत व धोरणाला पोषक असे [[तत्त्वज्ञान]] व व्यासपीठ निर्माण करणे त्यांना अत्यंत गरजेचे वाटले. यातूनच सत्यशोधक समाजाची निर्मिती झाली. सत्यशोधक समाजाचे तत्त्वज्ञान मानताना एकेश्वरवाद ईश्वर भक्ती, व्यक्तीचे श्रेष्ठत्व, त्याचप्रमाणे ग्रंथप्रामाण्य त्याला विरोध, सत्य हेच परम मानवी सद्गुणांची जोपासना अशाप्रकारे वैचारिक आणि प्राथमिक भूमिका घेऊन सत्यशोधक समाजाने आपले तत्त्वज्ञान मांडले. ईश्वराची भक्ती ही निरपेक्ष भावनेने असावी, त्यामध्ये मध्यस्थाची अथवा भट भिक्षूची आवश्यकता नाही, याचं प्रतिपादन सत्यशोधक समाजाने केलं. त्याचप्रमाणे व्यक्ती ही जन्माने श्रेष्ठ नसून ती गुणकर्माने श्रेष्ठ ठरते, याचं स्पष्टीकरणही सत्यशोधक समाजाने दिलं. पाप-पुण्य स्वर्ग-नरक पुनर्जन्म या गोष्टीला त्यांनी थारा दिला नाही, तर सत्य हेच परब्रम्ह आहे, अशा प्रकारचा विचार सत्यशोधक समाजाने मांडला. मानवाच्या अंगी असलेल्या सद्गुणांची जोपासना व्हावी, हा विचार दृढ करण्याचा प्रयत्न सत्यशोधक समाजाने केला. *'''<nowiki/>'सार्वजनिक सत्यधर्म'''' हा सत्यशोधक समाजाचा प्रमाण ग्रंथ मानला जातो. सार्वजनिक सत्यधर्म या ग्रंथामध्ये महात्मा फुले यांनी सत्यशोधक समाजाच्या विचारांना प्रस्तूत केले आहे. मानवता धर्माची शिकवण सत्यशोधक समाजाच्या माध्यमातून देण्याचा प्रयत्न केला गेला. सामाजिक परिवर्तनाची दिशा ठरवताना सत्यशोधक समाजाने समाजातील दीनदलित उपेक्षीत समाजाला समाजाच्या मुख्य प्रवाहामध्ये आणण्याचा प्रयत्न केला. * सत्यशोधक समाजातर्फे '''<nowiki/>'दीनबंधू'''' नावाचे एक साप्ताहिक मुखपत्र म्हणून चालविले जात असे. हे वृत्तपत्र संपादक 'कृष्णराव भालेकर यांनी इ.स 1 जानेवारी 1877 मध्ये पुणे येथे स्थापन केले. हे वृत्तपत्र मराठी भाषेत होते. लोकशिक्षण व लोकजागृती प्रभावी माध्यम म्हणून दिनबंधूचा उल्लेख करावा लागतो. *'''<nowiki/>'सर्वसाक्षी जगत्पती । त्याला नकोच मध्यस्ती ॥'''<nowiki/>' हे या समाजाचे घोषवाक्य होते. * सत्यशोधक समाजाने गुलामगिरीच्या विरुद्ध आवाज उठविला आणि सामाजिक न्यायाची व सामाजिक पुनर्रचनेची मागणी केली. * सत्यशोधक समाजातर्फे पुरोहिताशिवाय विवाह लावण्यास सुरुवात केली. * त्यासाठी मराठीत मंगलाष्टके रचली. * समाजातील विषमता नष्ट करणे व तळागाळातील समाजापर्यंत शिक्षण पोहचवणे हे सत्यशोधक समाजाचे ध्येय होते. * सत्यशोधक समाजाचे '''मुंबई शाखेचे अध्यक्ष नारायण मेघाजी लोखंडे''' हे होते. इ.स 1890 मध्ये यांनी दिनबंधु या वृत्तपत्राचे संपादन आणि मुद्रण [[मुंबई]] येथून केले. == अधिवेशने/संमेलने : == कमीअधिक प्रमाणात सत्यशोधक चळवळ झपाटयाने/काही वेळा मंदपणे फोफावत असली, तरी सत्यशोधक समाजाच्या वतीने तिच्या ध्येय-उद्दिष्टांच्या पूर्ततेसाठीच चळवळीचे हे महायान सुरू होते. लोकजागरण, लोकप्रबोधन, लोकसंघटन आणि नवसमाजनिर्मिती या सत्यशोधक समाजाच्या ध्येयसिद्धीसाठी हा सारा खटाटोप, हा उभा प्रयास होता. १८७३ मध्ये सत्यशोधक समाजाची म. फुले यांनी स्थापना केली मात्र समाज अधिवेशनांची सुरुवात १९११ पासून झाली. १९११ पासून २००७ पर्यंत सत्यशोधक समाजाची एकूण ३५ अधिवेशने संपन्न झाली. पहिले अधिवेशन १७ एप्रिल १९११ रोजी [[पुणे]] येथे '''स्वामी रामय्या व्यंकय्या अय्यावरू''' यांच्या अध्यक्षतेने पार पडले. त्याच्या स्वागताध्यक्षपदी गणपतराव बिरमल होते. पस्तीसावे अधिवेशन २२ डिसेंबर २००७ रोजी गेवराई ([[बीड जिल्हा]], [[मराठवाडा]]) येथे डॉ. आ. ह. साळुंखे यांच्या अध्यक्षतेखाली संपन्न झाले. ‘ मराठवाडा सार्वजनिक सभेचे ’ अध्यक्ष पद्माकरराव मुळे यांनी स्वागताध्यक्षपद भूषविले होते. पुणे ते गेवराई या प्रवासामधली सलग ३३ अधिवेशने अशी आहेत : [[नाशिक]], [[ठाणे]], [[सासवड]] ([[पुणे]]), [[अहिल्यानगर|अहमदनगर]], [[निपाणी]], आडगाव ([[जळगाव]]), [[अकोला]], [[सातारा]], दांडेगाव ([[हिंगोली]]), [[बेळगांव]], शेगाव ([[हिंगोली]]), [[अमरावती]], [[मुंबई]], पुन्हा मुंबई, [[कोल्हापूर]], पाडळी (सातारा), मौजे भक्तवाडी (सातारा), [[छत्रपती संभाजीनगर|औरंगाबाद]], पुन्हा पाडळी (सातारा), बोराडी ([[धुळे]]), पुन्हा [[नाशिक]], [[नागपूर]], वर्धा, [[यवतमाळ]], [[सांगली]], मुकुंदवाडी ([[अहिल्यानगर|अहमदनगर]]), वान्द्रे (पूर्व), [[अकोला]], [[लातूर]], [[सातारा]], पुन्हा [[छत्रपती संभाजीनगर|औरंगाबाद]], [[चिखली (बुलढाणा)|चिखली]], गेवराई.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://vishwakosh.marathi.gov.in/33899/|title=सत्यशोधक समाज|दिनांक=2019-07-04|संकेतस्थळ=मराठी विश्वकोश प्रथमावृत्ती|भाषा=mr-IN|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-07}}{{मृत दुवा|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == कार्य व उपक्रम : == सत्यशोधक समाजाच्या कार्यासाठी म. फुले यांनी घटना बनविली. तद्नुषंगाने नियमावली तयार केली. मूलतः सत्यशोधक समाज एकच निर्मिक, एक धर्म, एक मनुष्यजात मानणारा म्हणून स्थापन झाला. त्याची आचारसंहिता सार्वजनिक सत्यधर्म या ग्रंथात दिली असून, त्यात ढोबळ नियम सांगितले आहेत. त्यांनुसार समाजाच्या कार्यकारिणीत सुरुवातीस '''म. जोतीराव फुले हे चिटणीस आणि डॉ. विश्राम रामजी घोले हे अध्यक्ष''' होते. वर्षातून कार्यकारिणीच्या सर्वसाधारण चार सभा, लोकशाही पद्धतीने कार्यकारी मंडळाची निवड व बहुमताने निर्णय, अशी सर्वसाधारण सूत्रे होती. '''सुरुवातीस दर रविवारी डॉ. गावडे यांच्याकडे अनौपचारिकरीत्या मंडळी जमत'''. समाजापुढील प्रश्न, सोडवणुकीचे उपाय व सदयःस्थिती यांविषयी चर्चा होत आणि दर '''पंधरा दिवसांतून एक व्याख्यान असा उपक्रम''' असे. सत्यशोधक समाजातील व्यक्तींनी पुढील काही सूत्रे काटेकोरपणे पाळावीत, अशी भूमिका आहे. (१) ईश्वर (निर्मिक) एक असून तो सर्वव्यापी, निर्गुण, निर्विकार व सत्यरूप आहे आणि सर्व माणसे त्याची लेकरे आहेत. या निर्मिकाशिवाय (निर्मात्याशिवाय) मी इतर कशाचीही पूजा करणार नाही. (२) निर्मिकाची भक्ती करण्याचा पूर्ण अधिकार प्रत्येकाला आहे. त्यासाठी पुरोहित किंवा मध्यस्थाची आवश्यकता नाही. (३) माणूस जातीने श्रेष्ठ ठरत नसून गुणांनी श्रेष्ठ ठरतो. (४) निर्मिक सावयव रूपाने अवतरत नाही. (५) पुनर्जन्म, परलोक, मोक्ष, कर्मकांड, जपतप या गोष्टी अज्ञानमूलक आहेत त्यांचा अवलंब माझ्याकडून होणार नाही. (६) जनावरांना मारण्यात मी सहभागी होणार नाही. (७) दारूच्या व्यसनापासून अलिप्त राहण्याचा मी प्रयत्न करीन आणि (८) तसेच समाजाचा खर्च चालावा म्हणून मी माझ्या उत्पन्नातून काही वर्गणी देईन. <br /> [[वर्ग:भारतामधील समाजसेवी संघटना]] [[वर्ग:जोतीराव फुले]] tpv2bncdohuq4puurnb02a7speca8vl 2707001 2707000 2026-08-31T05:42:15Z ~2026-47184-77 186905 /* */ 2707001 wikitext text/x-wiki सप्टेंबर २४, १८७३ रोजी [[महात्मा फुले]] यांनी '''सत्यशोधक समाजाची''' स्थापना केली. {{माहितीचौकट समाजकारणी संस्था|संस्था_नाव=सत्यशोधक समाज|मुख्यालय=पुणे|स्थापना=२४ सप्टेंबर १८७३|प्रसिद्ध_सदस्य५=ताराबाई शिंदे|प्रसिद्ध_सदस्य४=नारायण मेघाजी लोखंडे|संस्था_चिन्ह_आकारमान=|अध्यक्ष=महात्मा फुले}} जमीनदार, शेटजी व पुरोहितांकडून होणाऱ्या अन्याय, अत्याचारापासून, गुलामगिरीतून शूद्रातिशूद्र समाजाची मुक्तता करणे व त्यांना हक्काची जाणीव करून देणे हे सत्यशोधक समाजाचे ध्येय होते. ‘'''निर्मिकाचा धर्म सत्य आहे एक, भांडणे अनेक कशासाठी’ ''' हा विचार फुले यांनी मांडला. देवाविषयी किंवा निसर्गाविषयी '''निर्मिक''' हा शब्द वापरला, त्यावरून सत्यशोधक समाज व अर्थातच महात्मा जोतिबा फुले आस्तिक होते, हे स्पष्ट होते. महात्मा फुले यांनी कनिष्ठ वर्गातील लोकांसाठी गुलामगिरी हा उपदेशपर ग्रंथ लिहून झाल्यानंतर महाराष्ट्रात पंतोजी व शेटजींच्या मानसिक गुलामगिरीतून कनिष्ठ वर्गाला मुक्त करण्यासाठी चळवळ सुरू करण्याचा निर्धार केला. जोतिबा फुले हे क्रांतिकारी नेते असल्याने त्यांच्या वृत्तीशी सुसंगत व धोरणाला पोषक असे [[तत्त्वज्ञान]] व व्यासपीठ निर्माण करणे त्यांना अत्यंत गरजेचे वाटले. यातूनच सत्यशोधक समाजाची निर्मिती झाली. सत्यशोधक समाजाचे तत्त्वज्ञान मानताना एकेश्वरवाद ईश्वर भक्ती, व्यक्तीचे श्रेष्ठत्व, त्याचप्रमाणे ग्रंथप्रामाण्य त्याला विरोध, सत्य हेच परम मानवी सद्गुणांची जोपासना अशाप्रकारे वैचारिक आणि प्राथमिक भूमिका घेऊन सत्यशोधक समाजाने आपले तत्त्वज्ञान मांडले. ईश्वराची भक्ती ही निरपेक्ष भावनेने असावी, त्यामध्ये मध्यस्थाची अथवा भट भिक्षूची आवश्यकता नाही, याचं प्रतिपादन सत्यशोधक समाजाने केलं. त्याचप्रमाणे व्यक्ती ही जन्माने श्रेष्ठ नसून ती गुणकर्माने श्रेष्ठ ठरते, याचं स्पष्टीकरणही सत्यशोधक समाजाने दिलं. पाप-पुण्य स्वर्ग-नरक पुनर्जन्म या गोष्टीला त्यांनी थारा दिला नाही, तर सत्य हेच परब्रम्ह आहे, अशा प्रकारचा विचार सत्यशोधक समाजाने मांडला. मानवाच्या अंगी असलेल्या सद्गुणांची जोपासना व्हावी, हा विचार दृढ करण्याचा प्रयत्न सत्यशोधक समाजाने केला. *'''<nowiki/>'सार्वजनिक सत्यधर्म'''' हा सत्यशोधक समाजाचा प्रमाण ग्रंथ मानला जातो. सार्वजनिक सत्यधर्म या ग्रंथामध्ये महात्मा फुले यांनी सत्यशोधक समाजाच्या विचारांना प्रस्तूत केले आहे. मानवता धर्माची शिकवण सत्यशोधक समाजाच्या माध्यमातून देण्याचा प्रयत्न केला गेला. सामाजिक परिवर्तनाची दिशा ठरवताना सत्यशोधक समाजाने समाजातील दीनदलित उपेक्षीत समाजाला समाजाच्या मुख्य प्रवाहामध्ये आणण्याचा प्रयत्न केला. * सत्यशोधक समाजातर्फे '''<nowiki/>'दीनबंधू'''' नावाचे एक साप्ताहिक मुखपत्र म्हणून चालविले जात असे. हे वृत्तपत्र संपादक 'कृष्णराव भालेकर यांनी इ.स 1 जानेवारी 1877 मध्ये पुणे येथे स्थापन केले. हे वृत्तपत्र मराठी भाषेत होते. लोकशिक्षण व लोकजागृती प्रभावी माध्यम म्हणून दिनबंधूचा उल्लेख करावा लागतो. *'''<nowiki/>'सर्वसाक्षी जगत्पती । त्याला नकोच मध्यस्ती ॥'''<nowiki/>' हे या समाजाचे घोषवाक्य होते. * सत्यशोधक समाजाने गुलामगिरीच्या विरुद्ध आवाज उठविला आणि सामाजिक न्यायाची व सामाजिक पुनर्रचनेची मागणी केली. * सत्यशोधक समाजातर्फे पुरोहिताशिवाय विवाह लावण्यास सुरुवात केली. * त्यासाठी मराठीत मंगलाष्टके रचली. * समाजातील विषमता नष्ट करणे व तळागाळातील समाजापर्यंत शिक्षण पोहचवणे हे सत्यशोधक समाजाचे ध्येय होते. * सत्यशोधक समाजाचे '''मुंबई शाखेचे अध्यक्ष नारायण मेघाजी लोखंडे''' हे होते. इ.स 1890 मध्ये यांनी दिनबंधु या वृत्तपत्राचे संपादन आणि मुद्रण [[मुंबई]] येथून केले. == अधिवेशने/संमेलने : == कमीअधिक प्रमाणात सत्यशोधक चळवळ झपाटयाने/काही वेळा मंदपणे फोफावत असली, तरी सत्यशोधक समाजाच्या वतीने तिच्या ध्येय-उद्दिष्टांच्या पूर्ततेसाठीच चळवळीचे हे महायान सुरू होते. लोकजागरण, लोकप्रबोधन, लोकसंघटन आणि नवसमाजनिर्मिती या सत्यशोधक समाजाच्या ध्येयसिद्धीसाठी हा सारा खटाटोप, हा उभा प्रयास होता. १८७३ मध्ये सत्यशोधक समाजाची म. फुले यांनी स्थापना केली मात्र समाज अधिवेशनांची सुरुवात १९११ पासून झाली. १९११ पासून २००७ पर्यंत सत्यशोधक समाजाची एकूण ३५ अधिवेशने संपन्न झाली. पहिले अधिवेशन १७ एप्रिल १९११ रोजी [[पुणे]] येथे '''स्वामी रामय्या व्यंकय्या अय्यावरू''' यांच्या अध्यक्षतेने पार पडले. त्याच्या स्वागताध्यक्षपदी गणपतराव बिरमल होते. पस्तीसावे अधिवेशन २२ डिसेंबर २००७ रोजी गेवराई ([[बीड जिल्हा]], [[मराठवाडा]]) येथे डॉ. आ. ह. साळुंखे यांच्या अध्यक्षतेखाली संपन्न झाले. ‘ मराठवाडा सार्वजनिक सभेचे ’ अध्यक्ष पद्माकरराव मुळे यांनी स्वागताध्यक्षपद भूषविले होते. पुणे ते गेवराई या प्रवासामधली सलग ३३ अधिवेशने अशी आहेत : [[नाशिक]], [[ठाणे]], [[सासवड]] ([[पुणे]]), [[अहिल्यानगर|अहमदनगर]], [[निपाणी]], आडगाव ([[जळगाव]]), [[अकोला]], [[सातारा]], दांडेगाव ([[हिंगोली]]), [[बेळगांव]], शेगाव ([[हिंगोली]]), [[अमरावती]], [[मुंबई]], पुन्हा मुंबई, [[कोल्हापूर]], पाडळी (सातारा), मौजे भक्तवाडी (सातारा), [[छत्रपती संभाजीनगर|औरंगाबाद]], पुन्हा पाडळी (सातारा), बोराडी ([[धुळे]]), पुन्हा [[नाशिक]], [[नागपूर]], वर्धा, [[यवतमाळ]], [[सांगली]], मुकुंदवाडी ([[अहिल्यानगर|अहमदनगर]]), वान्द्रे (पूर्व), [[अकोला]], [[लातूर]], [[सातारा]], पुन्हा [[छत्रपती संभाजीनगर|औरंगाबाद]], [[चिखली (बुलढाणा)|चिखली]], गेवराई.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://vishwakosh.marathi.gov.in/33899/|title=सत्यशोधक समाज|दिनांक=2019-07-04|संकेतस्थळ=मराठी विश्वकोश प्रथमावृत्ती|भाषा=mr-IN|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-07}}{{मृत दुवा|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == कार्य व उपक्रम : == सत्यशोधक समाजाच्या कार्यासाठी म. फुले यांनी घटना बनविली. तद्नुषंगाने नियमावली तयार केली. मूलतः सत्यशोधक समाज एकच निर्मिक, एक धर्म, एक मनुष्यजात मानणारा म्हणून स्थापन झाला. त्याची आचारसंहिता सार्वजनिक सत्यधर्म या ग्रंथात दिली असून, त्यात ढोबळ नियम सांगितले आहेत. त्यांनुसार समाजाच्या कार्यकारिणीत सुरुवातीस '''म. जोतीराव फुले हे चिटणीस आणि डॉ. विश्राम रामजी घोले हे अध्यक्ष''' होते. वर्षातून कार्यकारिणीच्या सर्वसाधारण चार सभा, लोकशाही पद्धतीने कार्यकारी मंडळाची निवड व बहुमताने निर्णय, अशी सर्वसाधारण सूत्रे होती. '''सुरुवातीस दर रविवारी डॉ. गावडे यांच्याकडे अनौपचारिकरीत्या मंडळी जमत'''. समाजापुढील प्रश्न, सोडवणुकीचे उपाय व सदयःस्थिती यांविषयी चर्चा होत आणि दर '''पंधरा दिवसांतून एक व्याख्यान असा उपक्रम''' असे. सत्यशोधक समाजातील व्यक्तींनी पुढील काही सूत्रे काटेकोरपणे पाळावीत, अशी भूमिका आहे. (१) ईश्वर (निर्मिक) एक असून तो सर्वव्यापी, निर्गुण, निर्विकार व सत्यरूप आहे आणि सर्व माणसे त्याची लेकरे आहेत. या निर्मिकाशिवाय (निर्मात्याशिवाय) मी इतर कशाचीही पूजा करणार नाही. (२) निर्मिकाची भक्ती करण्याचा पूर्ण अधिकार प्रत्येकाला आहे. त्यासाठी पुरोहित किंवा मध्यस्थाची आवश्यकता नाही. (३) माणूस जातीने श्रेष्ठ ठरत नसून गुणांनी श्रेष्ठ ठरतो. (४) निर्मिक सावयव रूपाने अवतरत नाही. (५) पुनर्जन्म, परलोक, मोक्ष, कर्मकांड, जपतप या गोष्टी अज्ञानमूलक आहेत त्यांचा अवलंब माझ्याकडून होणार नाही. (६) जनावरांना मारण्यात मी सहभागी होणार नाही. (७) दारूच्या व्यसनापासून अलिप्त राहण्याचा मी प्रयत्न करीन आणि (८) तसेच समाजाचा खर्च चालावा म्हणून मी माझ्या उत्पन्नातून काही वर्गणी देईन. <br /> [[वर्ग:भारतामधील समाजसेवी संघटना]] [[वर्ग:जोतीराव फुले]] f98ss8of92bis1z70c4l1ecqjm7kw5d 0 7694 2707060 2705895 2026-08-31T11:14:28Z Dharmadhyaksha 28394 2707060 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} भारताच्या इशान्या भागातील [[आसाम]] राज्यात ३५ जिल्हे आहेत. ==इतिहास== [[File:AssamProvince1936 Map.png|thumb|आसाम जिल्हा, ब्रिटिश भारत – १९३६]] [[File:Assam 1950.svg|thumb|अविभाजित आसाममधील जिल्हा – १९५०]] देशाच्या स्वातंत्रावेळी आसाममधील जिल्ह्यांची संख्या ही १३ होती. ३१ डिसेंबर २०२२ ला आसाम सरकारच्या निर्णयाने ४ जिल्हे इतर जिल्ह्यांत विलीन करण्यात आले व ३१ जिल्हे राहिले.<ref>{{Cite web |date=2022-12-31 |title=Assam merges 4 districts, redraws boundaries ahead of EC’s delimitation deadline |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/assam-merges-4-districts-redraws-14-boundaries-ahead-of-delimitation-deadline-101672483337819.html |access-date=2023-01-01 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> २५ ऑगस्ट २०२३ रोजी, आसामचे मुख्यमंत्री हिमंता बिस्वा सर्मा यांनी बिस्वनाथ, होजई, बाजाली आणि तामुलपूर या चार नव्याने विलीन झालेले जिल्हे त्यांच्या मूळ जिल्ह्यांमधून पुन्हा निर्माण करण्याचा निर्णय जाहीर केला. त्यामुळे आसाममधील एकूण जिल्ह्यांची संख्या ३५ झाली आहे.<ref>{{Cite web |title=Assam Cabinet decides to 'create' 4 districts |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assam-cabinet-decides-to-create-4-districts/article67235407.ece |access-date=1 November 2023|website=thehindu.com}}</ref> == प्रशासकीय विभाग == [[File:Assam districts map.svg|thumb|300px|आसामचे ५ प्रशासकीय विभाग: {{legend|#02D554|लोअर आसाम विभाग}} {{legend|#CE88E0|उत्तर आसाम विभाग}} {{legend|#FF8182|अप्पर आसाम विभाग}} {{legend|#FFCD01|केंद्रीय आसाम विभाग}} {{legend|#FF8027|डोंगरी आणि बराक खोरे विभाग}} ]] आसामचे ५ प्रशासकीय विभाग आहे: {| class="wikitable sortable" |- ! क्र. !! विभाग !! colspan=2 | जिल्हे |- | १ || अप्पर आसाम विभाग || ९ || # [[चराईदेव जिल्हा]] # [[धेमाजी जिल्हा]] # [[दिब्रुगढ जिल्हा]] # [[गोलाघाट जिल्हा]] # [[जोरहाट जिल्हा]] # [[लखीमपुर जिल्हा]] # [[माजुली जिल्हा]] # [[सिबसागर जिल्हा]] # [[तिनसुकिया जिल्हा]] |- | २ || लोअर आसाम विभाग || १३ || # [[बक्सा जिल्हा]] # [[बाजाली जिल्हा]] # [[बारपेटा जिल्हा]] # [[बाँगाइगांव जिल्हा]] # [[चिरांग जिल्हा]] # [[धुब्री जिल्हा]] # [[गोवालपारा जिल्हा]] # [[कामरूप मेट्रोपॉलिटन जिल्हा]] # [[कामरूप जिल्हा]] # [[कोक्राझार जिल्हा]] # [[नलबारी जिल्हा]] # [[दक्षिण शालमारा मानकाचर जिल्हा]] # [[तामुलपूर जिल्हा]] |- | ३ || उत्तर आसाम विभाग || ४ || # [[विश्वनाथ जिल्हा]] # [[दर्रांग जिल्हा]] # [[सोणितपूर जिल्हा]] # [[उदलगुडी जिल्हा]] |- | ४ || केंद्रीय आसाम विभाग || ६ || # [[नागांव जिल्हा]] # [[मोरीगांव जिल्हा]] # [[कर्बी आंगलाँग जिल्हा]] # [[होजाई जिल्हा]] # [[दिमो हसाओ जिल्हा]] # [[पश्चिम कर्बी आंगलाँग जिल्हा]] |- | ५ || डोंगरी आणि बराक खोरे विभाग || ३ || # [[काछाड जिल्हा]] # [[हैलाकंडी जिल्हा]] # [[करीमगंज जिल्हा]] |- |} == यादी == {| class="wikitable sortable" |- ! क्र. !! संकेत !! जिल्हा !! प्रशासकीय केंद्र !! निर्मीती !! लोकसंख्या <br>(२०११ची गणना)<ref name="districtcensus">{{cite web |url=http://www.census2011.co.in/district.php |title= District Census 2011 |publisher=Census2011.co.in }}</ref> !! क्षेत्रफळ <br>(किमी²) !! वस्तीघनता <br>(प्रती किमी²) !! नकाशा |- | १ || BK || '''[[बक्सा जिल्हा|बक्सा]]'''{{efn|name=बोडोलँड|[[बोडोलँड प्रादेशिक क्षेत्र|बोडोलँड प्रादेशिक क्षेत्रामधील]] जिल्हा.}}|| [[मुशलपुर]] || २००४ || ९,५०,०७५ || २,४५७ || ३८७ || [[File:Assam district locator map Baksa.png|100x100px]] |- | २ || || '''[[बाजाली जिल्हा|बाजाली]]''' || [[पाठशाला (आसाम)|पाठशाला]] || २०२१ || २,५३,८१६ || ४१८ || ६१० || [[File:Bajali in Assam (India).svg|100x100px]] |- | ३ || BA || '''[[बारपेटा जिल्हा|बारपेटा]]'''|| [[बारपेटा]] || १९८३ || १६,९३,६२२ || ३,१८२ || ५३२ || [[File:Assam district locator map Barpeta.png|100x100px]] |- | ४ || BO || '''[[बाँगाइगांव जिल्हा|बाँगाइगांव]]'''|| [[बाँगाइगांव]] || १९८९ || ७,३८,८०४ || १,०९३ || ६७६ || [[File:Assam district locator map Bongaigaon.png|100x100px]] |- | ५ || CA || '''[[काछाड जिल्हा|काछाड]]'''|| [[सिलचर]] || १९४७ || १७,३६,३१९ || ३,७८६ || ४५९ || [[File:Assam district locator map Cachar.png|100x100px]] |- | ६ || CD || '''[[चराईदेव जिल्हा|चराईदेव]]'''<ref>{{cite news|title=Charaideo inaugurated as a new dist|url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=feb1516/state050|newspaper=Assam Tribune|access-date=15 February 2016|archive-date=2020-11-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20201125110703/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=feb1516%2Fstate050|url-status=dead}}</ref> || [[सोनारी]] || २०१५ || ४,७१,४१८ || १,०६९ || ४४१ || [[File:Assam district locator map Charaideo.png|100x100px]] |- | ७ || || '''[[विश्वनाथ जिल्हा|विश्वनाथ]]''' || [[विश्वनाथ चारिआली]] || २०१५ || ६,१२,४९१ || १,४१५ || ४३० || [[File:Biswanath in Assam (India).svg|100x100px]] |- | ८ || CH || '''[[चिरांग जिल्हा|चिरांग]]'''{{efn|name=बोडोलँड}} || [[काजलगाव]] || २००४ || ४,८२,१६२ || १,१७० || ४१२ || [[File:Assam district locator map Chirang.png|100x100px]] |- | ९ || DA || '''[[दर्रांग जिल्हा|दर्रांग]]''' || [[मंगलदाई]] || १९४७ आधी || ९,२८,५०० || १,५८५ || ५८६ || [[File:Assam district locator map Darrang.png|100x100px]] |- | १० || DM || '''[[धेमाजी जिल्हा|धेमाजी]]''' || [[धेमाजी]] || १९८९ || ६,८६,१३३ || ३,२३७ || २१२ || [[File:Assam district locator map Dhemaji.png|100x100px]] |- | ११ || DB || '''[[धुब्री जिल्हा|धुब्री]]''' || [[धुब्री]] || १९४७ आधी || १३,९४,१४४ || १,६०८ || ८६७ || [[File:Assam district locator map Dhubri.png|100x100px]] |- | १२ || DI || '''[[दिब्रुगढ जिल्हा|दिब्रुगढ]]''' || [[दिब्रुगढ]] || १९७१ || १३,२६,३३५ || ३,३८१ || ३९२ || [[File:Assam district locator map Dibrugarh.png|100x100px]] |- | १३ || DH || '''[[दिमो हसाओ जिल्हा|दिमो हसाओ]]''' {{efn|[[दिमा हसाओ स्वायत्त परिषद|दिमा हसाओ स्वायत्त परिषदेमधील]] जिल्हा.}} || [[हाफलाँग]] || १९७० || २,१४,१०२ || ४,८९० || ४४ || [[File:Assam district locator map Dima Hasao.png|100x100px]] |- | १४ || GP || '''[[गोवालपारा जिल्हा|गोवालपारा]]'''|| [[गोवालपारा]] || १९९४ || १०,०८,१८३ || १,८२४ || ५५३ || [[File:Assam district locator map Goalpara.png|100x100px]] |- | १५ || GG || '''[[गोलाघाट जिल्हा|गोलाघाट]]'''|| [[गोलाघाट]] || १९८७ || १०,६६,८८८ || ३,५०२ || ३०५ || [[File:Assam district locator map Golaghat.png|100x100px]] |- | १६ || HA || '''[[हैलाकंडी जिल्हा|हैलाकंडी]]''' || [[हैलाकंडी]] || १९८९ || ६,५९,२९६ || १,३२७ || ४९७ || [[File:Assam district locator map Hailakandi.png|100x100px]] |- | १७ || || '''[[होजाई जिल्हा|होजाई]]''' || [[शंकरदेव नगर]] || २०१५ || ९,३१,२१८ || १,६८६ || ५५० || [[File:Hojai in Assam (India).svg|100x100px]] |- | १८ || JO || '''[[जोरहाट जिल्हा|जोरहाट]]''' || [[जोरहाट]] || १९८३ || ९,२४,९५२ || २,८५१ || ३२४ || [[File:Assam district locator map Jorhat.png|100x100px]] |- | १९ || KM || '''[[कामरूप मेट्रोपॉलिटन जिल्हा|कामरूप मेट्रोपॉलिटन]]''' || [[गुवाहाटी]] || २००३ || १२,५३,९३८ || १,५२८ || ८२१ || [[File:Assam district locator map Kamrup Metropolitan.png|100x100px]] |- | २० || KU || '''[[कामरूप जिल्हा|कामरूप]]'''|| [[अमिनगाव]] || १९४७ आधी || १५,१७,५४२ || ३,१०५ || ४८९ || [[File:Assam district locator map Kamrup.png|100x100px]] |- | २१ || KA || '''[[कर्बी आंगलाँग जिल्हा|कर्बी आंगलाँग]]'''{{efn|name=कार्बी|[[कार्बी आंगलाँग स्वायत्त परिषद]] मधील जिल्हे.}} || १९७० || [[दिफु]] || ६,६०,९५५ || ७,३६६ || ९० || [[File:Assam district locator map Karbi Anglong.png|100x100px]] |- | २२ || KR || '''[[करीमगंज जिल्हा|करीमगंज]]'''|| [[करीमगंज]] || १९८३ || १२,२८,६८६ || १,८०९ || ६७९ || [[File:Assam district locator map Karimganj.png|100x100px]] |- | २३ || KK || '''[[कोक्राझार जिल्हा|कोक्राझार]]'''{{efn|name=बोडोलँड}} || [[कोक्राझार]] || १९८३ || ८,८७,१४२ || ३,१६९ || २८० || [[File:Assam district locator map Kokrajhar.png|100x100px]] |- | २४ || LA || '''[[लखीमपुर जिल्हा|लखीमपुर]]''' || [[लखीमपुर]] || १९४७ आधी || १०,४२,१३७ || २,२७७ || ४५८ || [[File:Assam district locator map Lakhimpur.png|100x100px]] |- | २५ || MJ || '''[[माजुली जिल्हा|माजुली]]'''<ref>{{cite news|title=Majuli to function as new district from today|url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep0816/at050|newspaper=Assam Tribune|access-date=9 September 2016|archive-date=2020-10-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20201023023219/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep0816%2Fat050|url-status=dead}}</ref> || [[गारामूर]] || २०१६ || १,६७,३०४ || ८८० || १९० || [[File:Assam district locator map Majuli.png|100x100px]] |- | २६ || MA || '''[[मोरीगांव जिल्हा|मोरीगांव]]''' || [[मरीगांव]] || १९८९ || ९,५७,४२३ || १,७०४ || ५६२ || [[File:Assam district locator map Morigaon.png|100x100px]] |- | २७ || NG || '''[[नागांव जिल्हा|नागांव]]'''|| [[नागांव]] || १९४७ आधी || २८,२३,७६८ || ३,९७३ || ७११ || [[File:Assam district locator map Nagaon.png|100x100px]] |- | २८ || NL || '''[[नलबारी जिल्हा|नलबारी]]'''|| [[नलबारी]] || १९८५ || ७,७१,६३९ || १,०५२ || ७३३ || [[File:Assam district locator map Nalbari.png|100x100px]] |- | २९ || SV || '''[[सिबसागर जिल्हा|सिबसागर]]''' || [[सिबसागर]] || १९४७ आधी || ६,७९,६३२ || २,६६८ || २५५ || [[File:Assam district locator map Sivasagar.png|100x100px]] |- | ३० || SO || '''[[सोणितपूर जिल्हा|सोणितपूर]]'''|| [[तेजपूर]] || १९८४ || १९,२४,११० || ३,१७६ || ६०६ || [[File:Assam district locator map Sonitpur.png|100x100px]] |- | ३१ || SSM || '''[[दक्षिण शालमारा मानकाचर जिल्हा|दक्षिण शालमारा मानकाचर]]''' || [[हाटशिंगिमारी]] || २०१६ || ५,५५,११४ || ५६८ || ९७७ || [[File:Assam district locator map South Salmara-Mankachar.png|100x100px]] |- | ३२ || || '''[[तामुलपूर जिल्हा|तामुलपूर]]''' || [[तामुलपूर]] || २०२२ || ३,८९,१५० || ८८४ || ४४० || [[File:Tamulpur in Assam (India).svg|100x100px]] |- | ३३ || TI || '''[[तिनसुकिया जिल्हा|तिनसुकिया]]'''|| [[तिनसुकिया]] || १९८९ || १३,२७,९२९ || ३,७९० || ३५० || [[File:Assam district locator map Tinsukia.png|100x100px]] |- | ३४ || UD || '''[[उदलगुडी जिल्हा|उदलगुडी]]'''{{efn|name=बोडोलँड}} || [[उदलगुडी]] || २००४ || ८,३१,६८८ || १,८५२ || ४४९ || [[File:Assam district locator map Udalguri.png|100x100px]] |- | ३५ || WKA || '''[[पश्चिम कर्बी आंगलाँग जिल्हा|पश्चिम कर्बी आंगलाँग]]'''{{efn|name=कार्बी}} || [[हामरेन]] || २०१६ || २,९५,३५८ || ३,०३५ || ९७ || [[File:Assam district locator map West Karbi Anglong.png|100x100px]] |- |} {{notelist}} <!---- | NC|| [[उत्तर कचर हिल्स जिल्हा|उत्तर कचर हिल्स]]|| [[हाफलॉॅंग]]|| १८६,१८९|| ४,८८८|| ३८ || [[File:|100x100px]] |- | SI|| [[सिबसागर जिल्हा|सिबसागर]]|| [[सिबसागर]]|| १,०५२,८०२|| २,६६८|| ३९५ || [[File:|100x100px]] |- ---> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{भारतामधील जिल्हे}} [[वर्ग:आसाममधील जिल्हे|*]] [[वर्ग:भारतामधील जिल्हे]] 1x4iq1bhzed4gczmq4mgn8muikmkrvl 10 7697 2707082 2544248 2026-08-31T11:49:30Z Dharmadhyaksha 28394 2707082 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = आसाम - जिल्हे |state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} |title = [[आसाम]]मधील [[आसाममधील जिल्हे|जिल्हे]] |listclass = hlist |liststyle = |group1 = विभाग |list1 = * [[अप्पर आसाम विभाग]] * [[लोअर आसाम विभाग]] * [[उत्तर आसाम विभाग]] * [[केंद्रीय आसाम विभाग]] * [[डोंगरी आणि बराक खोरे विभाग]] |group2 = जिल्हे |list2 = * [[चराईदेव जिल्हा]] * [[धेमाजी जिल्हा]] * [[दिब्रुगढ जिल्हा]] * [[गोलाघाट जिल्हा]] * [[जोरहाट जिल्हा]] * [[लखीमपुर जिल्हा]] * [[माजुली जिल्हा]] * [[सिबसागर जिल्हा]] * [[तिनसुकिया जिल्हा]] * [[बक्सा जिल्हा]] * [[बाजाली जिल्हा]] * [[बारपेटा जिल्हा]] * [[बाँगाइगांव जिल्हा]] * [[चिरांग जिल्हा]] * [[धुब्री जिल्हा]] * [[गोवालपारा जिल्हा]] * [[कामरूप मेट्रोपॉलिटन जिल्हा]] * [[कामरूप जिल्हा]] * [[कोक्राझार जिल्हा]] * [[नलबारी जिल्हा]] * [[दक्षिण शालमारा मानकाचर जिल्हा]] * [[तामुलपूर जिल्हा]] * [[विश्वनाथ जिल्हा]] * [[दर्रांग जिल्हा]] * [[सोणितपूर जिल्हा]] * [[उदलगुडी जिल्हा]] * [[नागांव जिल्हा]] * [[मोरीगांव जिल्हा]] * [[कर्बी आंगलाँग जिल्हा]] * [[होजाई जिल्हा]] * [[दिमो हसाओ जिल्हा]] * [[पश्चिम कर्बी आंगलाँग जिल्हा]] * [[काछाड जिल्हा]] * [[हैलाकंडी जिल्हा]] * [[करीमगंज जिल्हा]] }} <noinclude>[[वर्ग:आसाममधील जिल्हे|D]] [[वर्ग:भारतीय मार्गक्रमण साचे|{{PAGENAME}}]]</noinclude> k2qmef5joachpvt669tzm8dcaelsqxq 0 12113 2706875 2706598 2026-08-30T16:31:42Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2706875 wikitext text/x-wiki {{सप्टेंबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|सप्टेंबर|१|२४४|२४५}} '''१ सप्टेंबर''' हा [[ग्रेगरी दिनदर्शिका|ग्रेगरी दिनदर्शिकेनुसार]] वर्षातील '''२४४ वा''' (लीप वर्षात २४५ वा) दिवस असतो. या नंतर वर्षात १२१ दिवस बाकी राहतात. == ठळक घटना आणि घडामोडी == === इसवी सन पूर्व छप्पन्नावे शतक === * [[इ.स.पू. ५५०९|५५०९ BC]] - [[बायझंटाईन साम्राज्य|बायझंटाईन साम्राज्यातील]] कालगणनेनुसार व परंपरेनुसार या दिवशी ईश्वराने सृष्टीची रचना केली.<ref name="mhalss-sep1">{{cite web |title=इतिहासातील आजचा दिवस - १ सप्टेंबर |url=https://marathivishwakosh.org/ |publisher=[[मराठी विश्वकोश]] |access-date=२७ ऑगस्ट २०२६ |archive-date=2019-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191102022302/https://marathivishwakosh.org/ |url-status=dead }}</ref> === बारावे शतक === * [[इ.स. ११ bowl|११८१]] - [[पोप लुसियस तिसरा]] कॅथलिक चर्चचे २७१ वे पोप बनले.<ref name="mhalss-sep1" /> === अठरावे शतक === * [[इ.स. १७१५|१७१५]] - [[फ्रान्स|फ्रांसचा]] राजा [[लुई चौदावा, फ्रान्स|लुई चौदावा]] ७२ वर्षांच्या राज्यकारभारानंतर मृत्यू पावला. त्याचा राज्यकाळ कोणत्याही युरोपीय राज्यकर्त्यापेक्षा जास्त होता.<ref name="mhalss-sep1" /> === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८६२|१८६२]] - [[अमेरिकन यादवी युद्ध]]: उत्तरेच्या जनरल [[विल्यम टी. शेरमान|विल्यम टी. शेर्मनने]] घातलेल्या चार महिन्यांच्या वेढ्याला कंटाळून जनरल [[जॉन बेल हूड]] याने [[अटलांटा]]तून माघार घेतली.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १८९४|१८९४]] - [[हिंकली, मिनेसोटा]] येथे लागलेल्या भीषण वणव्यात ४०० पेक्षा अधिक लोकांचा मृत्यू झाला.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १८९७|१८९७]] - [[बोस्टन सबवे]] या उत्तर अमेरिकेतील पहिल्या भूमिगत रेल्वेचे उद्घाटन झाले.<ref name="mhalss-sep1" /> === विसावे शतक === * [[इ.स. १९०५|१९०५]] - [[आल्बर्टा]] आणि [[सास्काचेवान]] हे प्रांत [[कॅनडा]] संघराज्यात दाखल झाले.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९१४|१९१४]] - [[रशिया]]ने [[सेंट पीटर्सबर्ग]] शहराचे नाव बदलून 'पेट्रोग्राड' असे केले.<ref name="mhalss-aug31" /> * [[इ.स. १९२३|१९२३]] - [[जपान]]मधील [[टोक्यो]] आणि [[योकोहामा]] परिसरात आलेल्या विनाशकारी भूकंपात १,०५,००० हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९३९|१९३९]] - [[दुसरे महायुद्ध]]: [[जर्मनी]]ने [[पोलंड]]वर आक्रमण केले व महायुद्धास तोंड फुटले.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९५६|१९५६]] - [[भारतीय आयुर्विमा महामंडळ]] (एलआयसी) ची स्थापना झाली.<ref name="loksatta-sep1">{{cite news |title=१ सप्टेंबर इतिहासाच्या पानावरील घटना |url=https://www.loksatta.com/ |work=[[लोकसत्ता]] |access-date=२७ ऑगस्ट २०२६}}</ref> * [[इ.स. १९६४|१९६४]] - [[इंडियन ऑइल रिफायनरीझ]] आणि [[इंडियन ऑइल कंपनी]] यांचे विलीनीकरण होऊन [[इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशन]] ही कंपनी स्थापन झाली.<ref name="loksatta-sep1" /> * [[इ.स. १९६९|१९६९]] - [[लिबिया]] देशात कर्नल [[मुअम्मर गदाफी|मुअम्मर गद्दाफी]]ने सत्तापालट करून सत्ता बळकावली.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९७२|१९७२]] - [[रेक्याविक]] येथे [[बॉबी फिशर]]ने [[बोरिस स्पास्की]]चा पराभव करून [[बुद्धिबळ|बुद्धिबळाचे]] जागतिक विजेतेपद मिळवले.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९७४|१९७४]] - एस.आर.-७१ ब्लॅकबर्ड या विमानाने [[न्यू यॉर्क]] ते [[लंडन]] हे अंतर १ तास ५४ मिनिटे व ५६.४ सेकंदात पार करून जागतिक विक्रम रचला.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९७९|१९७९]] - [[नासा]]चे [[पायोनियर ११]] हे अंतराळयान [[शनि ग्रह|शनि ग्रहाच्या]] २१,००० किमी जवळून गेले.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९८३|१९८३]] - [[शीत युद्ध]]: [[कोरियन एर फ्लाइट ००७]] हे बोईंग ७४७ विमान सोव्हिएत हद्दीत घुसल्याने [[सोव्हिएत युनियन|सोव्हिएत संघाने]] ते पाडले; २६९ प्रवासी ठार.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९९१|१९९१]] - [[उझबेकिस्तान]]ने [[सोव्हिएत युनियन|सोव्हिएत संघापासून]] स्वातंत्र्य जाहीर केले.<ref name="mhalss-sep1" /> === एकविसावे शतक === * [[इ.स. २००४|२००४]] - [[रशिया]]तील [[बेस्लान शाळा ओलीस नाट्य|बेस्लान शाळेत दहशतवाद्यांनी]] शेकडो विद्यार्थ्यांना ओलीस ठेवले.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. २०१९|२०१९]] - [[दोरियन चक्रीवादळ|दोरियन चक्रीवादळाने]] [[बहामास]] बेटांवर भीषण तडाखा दिला.<ref name="mhalss-sep1" /> == जन्म == === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८७५|१८७५]] - [[एडगर राईस बरोज]], अमेरिकन लेखक व 'टारझन'चे निर्माते.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १८९६|१८९६]] - [[ए.सी. भक्तिवेदांत स्वामी प्रभुपाद]], वैष्णव तत्त्वज्ञानी व [[इस्कॉन|इस्कॉन (हरे कृष्ण) पंथाचे]] संस्थापक.<ref name="loksatta-sep1" /> === विसावे शतक === * [[इ.स. १९०६|१९०६]] - [[होआकिन बॅलाग्वेर]], डॉमिनिकन प्रजासत्ताकचे राष्ट्राध्यक्ष.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९०८|१९०८]] - [[के. एन. सिंग]], हिंदी चित्रपटांतील खलनायक.<ref name="loksatta-sep1" /> * [[इ.स. १९२१|१९२१]] - [[माधव मंत्री]], भारतीय क्रिकेट खेळाडू.<ref name="loksatta-sep1" /> * [[इ.स. १९२६|१९२६]] - [[अब्दुर रहमान बिश्वास]], बांगलादेशचे राष्ट्राध्यक्ष.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[लक्ष्मीकांत शांताराम कुडालकर|लक्ष्मीकांत कुडालकर]], भारतीय संगीतकार (लक्ष्मीकांत-प्यारेलाल जोडीतील).<ref name="loksatta-sep1" /> * [[इ.स. १९४६|१९४६]] - [[रोह मू-ह्युन]], दक्षिण कोरियाचे राष्ट्राध्यक्ष.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९४९|१९४९]] - [[पी. ए. संगमा]], भारतीय राजकारणी आणि लोकसभा अध्यक्ष.<ref name="loksatta-sep1" /> * [[इ.स. १९५१|१९५१]] - [[डेव्हिड बेरस्टो]], इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९६८|१९६८]] - [[मोहम्मद अट्टा]], सप्टेंबर ११, २००१ च्या दहशतवादी हल्ल्याचा मुख्य सूत्रधार.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९७६|१९७६]] - [[क्लेर कॉनोर]], इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९९७|१९९७]] - [[जंगकुक|जॉन जंगकुक]], दक्षिण कोरियन गायक आणि बीटीएस बँडचा सदस्य.<ref name="mhalss-sep1" /> == मृत्यू == === अकरावे शतक === * [[इ.स. १०६७|१०६७]] - [[बाल्ड्विन पाचवा, फ्लँडर्स|बाल्ड्विन पाचवा]], फ्लँडर्सचा काउंट.<ref name="mhalss-sep1" /> === बारावे शतक === * [[इ.स. ११५९|११५९]] - [[पोप एड्रियान चौथा]], एकमेव इंग्लिश पोप.<ref name="mhalss-sep1" /> === तेरावे शतक === * [[इ.स. १२५६|१२५६]] - [[कुजो योरित्सुने]], जपानी शोगन.<ref name="mhalss-sep1" /> === सोळावे शतक === * [[इ.स. १५७४|१५७४]] - [[गुरू अमरदास]], तिसरे शीख गुरू.<ref name="loksatta-sep1" /> * [[इ.स. १५८१|१५८१]] - [[गुरू रामदास]], चौथे शीख गुरू.<ref name="loksatta-sep1" /> === अठरावे शतक === * [[इ.स. १७१५|१७१५]] - [[लुई चौदावा, फ्रान्स|लुई चौदावा]], फ्रान्सचा राजा.<ref name="mhalss-sep1" /> === विसावे शतक === * [[इ.स. १९७०|१९७०]] - [[फ्रांस्वा मोरियाक]], नोबेल पारितोषिक विजेते फ्रेंच लेखक.<ref name="mhalss-sep1" /> === एकविसावे शतक === * [[इ.स. २०१५|२०लीस]] - [[दीपक सातव]], प्रसिद्ध मराठी दिग्दर्शक.<ref name="loksatta-sep1" /> == प्रतिवार्षिक पालन == * क्रांती दिन - [[लिबिया]]. * ज्ञान दिन - [[रशिया]]. * शिक्षक दिन - [[सिंगापूर]]. * संविधान दिन - [[स्लोव्हाकिया]]. * स्वातंत्र्य दिन - [[उझबेकिस्तान]]. == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||september/1}} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} ---- [[ऑगस्ट ३०]] - [[ऑगस्ट ३१]] - '''सप्टेंबर १''' - [[सप्टेंबर २]] - [[सप्टेंबर ३]] - ([[सप्टेंबर महिना]]) {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:सप्टेंबर]] crh5bwitjtxvdr9kvxpeubah2ucr474 2706949 2706875 2026-08-31T02:30:01Z अभय नातू 206 /* विसावे शतक */ 2706949 wikitext text/x-wiki {{सप्टेंबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|सप्टेंबर|१|२४४|२४५}} '''१ सप्टेंबर''' हा [[ग्रेगरी दिनदर्शिका|ग्रेगरी दिनदर्शिकेनुसार]] वर्षातील '''२४४ वा''' (लीप वर्षात २४५ वा) दिवस असतो. या नंतर वर्षात १२१ दिवस बाकी राहतात. == ठळक घटना आणि घडामोडी == === इसवी सन पूर्व छप्पन्नावे शतक === * [[इ.स.पू. ५५०९|५५०९ BC]] - [[बायझंटाईन साम्राज्य|बायझंटाईन साम्राज्यातील]] कालगणनेनुसार व परंपरेनुसार या दिवशी ईश्वराने सृष्टीची रचना केली.<ref name="mhalss-sep1">{{cite web |title=इतिहासातील आजचा दिवस - १ सप्टेंबर |url=https://marathivishwakosh.org/ |publisher=[[मराठी विश्वकोश]] |access-date=२७ ऑगस्ट २०२६ |archive-date=2019-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191102022302/https://marathivishwakosh.org/ |url-status=dead }}</ref> === बारावे शतक === * [[इ.स. ११ bowl|११८१]] - [[पोप लुसियस तिसरा]] कॅथलिक चर्चचे २७१ वे पोप बनले.<ref name="mhalss-sep1" /> === अठरावे शतक === * [[इ.स. १७१५|१७१५]] - [[फ्रान्स|फ्रांसचा]] राजा [[लुई चौदावा, फ्रान्स|लुई चौदावा]] ७२ वर्षांच्या राज्यकारभारानंतर मृत्यू पावला. त्याचा राज्यकाळ कोणत्याही युरोपीय राज्यकर्त्यापेक्षा जास्त होता.<ref name="mhalss-sep1" /> === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८६२|१८६२]] - [[अमेरिकन यादवी युद्ध]]: उत्तरेच्या जनरल [[विल्यम टी. शेरमान|विल्यम टी. शेर्मनने]] घातलेल्या चार महिन्यांच्या वेढ्याला कंटाळून जनरल [[जॉन बेल हूड]] याने [[अटलांटा]]तून माघार घेतली.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १८९४|१८९४]] - [[हिंकली, मिनेसोटा]] येथे लागलेल्या भीषण वणव्यात ४०० पेक्षा अधिक लोकांचा मृत्यू झाला.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १८९७|१८९७]] - [[बोस्टन सबवे]] या उत्तर अमेरिकेतील पहिल्या भूमिगत रेल्वेचे उद्घाटन झाले.<ref name="mhalss-sep1" /> === विसावे शतक === * [[इ.स. १९०५|१९०५]] - [[आल्बर्टा]] आणि [[सास्काचेवान]] हे प्रांत [[कॅनडा]] संघराज्यात दाखल झाले.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९१४|१९१४]] - [[रशिया]]ने [[सेंट पीटर्सबर्ग]] शहराचे नाव बदलून 'पेट्रोग्राड' असे केले.<ref name="mhalss-aug31" /> * [[इ.स. १९२३|१९२३]] - [[जपान]]मधील [[टोक्यो]] आणि [[योकोहामा]] परिसरात आलेल्या विनाशकारी भूकंपात १,०५,००० हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९३९|१९३९]] - [[दुसरे महायुद्ध]]: [[जर्मनी]]ने [[पोलंड]]वर आक्रमण केले व महायुद्धास तोंड फुटले.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९५६|१९५६]] - [[भारतीय आयुर्विमा महामंडळ]] (एलआयसी) ची स्थापना झाली.<ref name="loksatta-sep1">{{cite news |title=१ सप्टेंबर इतिहासाच्या पानावरील घटना |url=https://www.loksatta.com/ |work=[[लोकसत्ता]] |access-date=२७ ऑगस्ट २०२६}}</ref> * [[इ.स. १९६४|१९६४]] - [[इंडियन ऑइल रिफायनरीझ]] आणि [[इंडियन ऑइल कंपनी]] यांचे विलीनीकरण होऊन [[इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशन]] ही कंपनी स्थापन झाली.<ref name="loksatta-sep1" /> * [[इ.स. १९६९|१९६९]] - [[लिबिया]] देशात कर्नल [[मुअम्मर गदाफी|मुअम्मर गद्दाफी]]ने सत्तापालट करून सत्ता बळकावली.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९७२|१९७२]] - [[रेक्याविक]] येथे [[बॉबी फिशर]]ने [[बोरिस स्पास्की]]चा पराभव करून [[बुद्धिबळ|बुद्धिबळाचे]] जागतिक विजेतेपद मिळवले.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९७४|१९७४]] - एस.आर.-७१ ब्लॅकबर्ड या विमानाने [[न्यू यॉर्क]] ते [[लंडन]] हे अंतर १ तास ५४ मिनिटे व ५६.४ सेकंदात पार करून जागतिक विक्रम रचला.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९७९|१९७९]] - [[नासा]]चे [[पायोनियर ११]] हे अंतराळयान [[शनि ग्रह|शनि ग्रहाच्या]] २१,००० किमी जवळून गेले.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९८३|१९८३]] - [[शीत युद्ध]]: [[कोरियन एर फ्लाइट ००७]] हे बोईंग ७४७ विमान सोव्हिएत हद्दीत घुसल्याने [[सोव्हिएत युनियन|सोव्हिएत संघाने]] ते पाडले; २६९ प्रवासी ठार.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९९१|१९९१]] - [[उझबेकिस्तान]]ने [[सोव्हिएत युनियन|सोव्हिएत संघापासून]] स्वातंत्र्य जाहीर केले.<ref name="mhalss-sep1" /> === एकविसावे शतक === * [[इ.स. २००४|२००४]] - [[रशिया]]तील [[बेस्लान शाळा ओलीस नाट्य|बेस्लान शाळेत दहशतवाद्यांनी]] शेकडो विद्यार्थ्यांना ओलीस ठेवले.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. २०१९|२०१९]] - [[दोरियन चक्रीवादळ|दोरियन चक्रीवादळाने]] [[बहामास]] बेटांवर भीषण तडाखा दिला.<ref name="mhalss-sep1" /> == जन्म == === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८७५|१८७५]] - [[एडगर राईस बरोज]], अमेरिकन लेखक व 'टारझन'चे निर्माते.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १८९६|१८९६]] - [[ए.सी. भक्तिवेदांत स्वामी प्रभुपाद]], वैष्णव तत्त्वज्ञानी व [[इस्कॉन|इस्कॉन (हरे कृष्ण) पंथाचे]] संस्थापक.<ref name="loksatta-sep1" /> === विसावे शतक === * [[इ.स. १९०६|१९०६]] - [[होआकिन बॅलाग्वेर]], डॉमिनिकन प्रजासत्ताकचे राष्ट्राध्यक्ष.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९०८|१९०८]] - [[के. एन. सिंग]], हिंदी चित्रपटांतील खलनायक.<ref name="loksatta-sep1" /> * [[इ.स. १९२१|१९२१]] - [[माधव मंत्री]], भारतीय क्रिकेट खेळाडू.<ref name="loksatta-sep1" /> * [[इ.स. १९२६|१९२६]] - [[अब्दुर रहमान बिश्वास]], बांगलादेशचे राष्ट्राध्यक्ष.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[लक्ष्मीकांत शांताराम कुडाळकर|लक्ष्मीकांत कुडाळकर]], भारतीय संगीतकार (लक्ष्मीकांत-प्यारेलाल जोडीतील).<ref name="loksatta-sep1" /> * [[इ.स. १९४६|१९४६]] - [[रोह मू-ह्युन]], दक्षिण कोरियाचे राष्ट्राध्यक्ष.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९४९|१९४९]] - [[पी.ए. संगमा]], भारतीय राजकारणी आणि लोकसभा अध्यक्ष.<ref name="loksatta-sep1" /> * [[इ.स. १९५१|१९५१]] - [[डेव्हिड बेरस्टो]], इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९६८|१९६८]] - [[मोहम्मद अट्टा]], सप्टेंबर ११, २००१ च्या दहशतवादी हल्ल्याचा मुख्य सूत्रधार.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९७६|१९७६]] - [[क्लेर कॉनोर]], इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९९७|१९९७]] - [[जंगकुक|जॉन जंगकुक]], दक्षिण कोरियन गायक आणि बीटीएस बँडचा सदस्य.<ref name="mhalss-sep1" /> == मृत्यू == === अकरावे शतक === * [[इ.स. १०६७|१०६७]] - [[बाल्ड्विन पाचवा, फ्लँडर्स|बाल्ड्विन पाचवा]], फ्लँडर्सचा काउंट.<ref name="mhalss-sep1" /> === बारावे शतक === * [[इ.स. ११५९|११५९]] - [[पोप एड्रियान चौथा]], एकमेव इंग्लिश पोप.<ref name="mhalss-sep1" /> === तेरावे शतक === * [[इ.स. १२५६|१२५६]] - [[कुजो योरित्सुने]], जपानी शोगन.<ref name="mhalss-sep1" /> === सोळावे शतक === * [[इ.स. १५७४|१५७४]] - [[गुरू अमरदास]], तिसरे शीख गुरू.<ref name="loksatta-sep1" /> * [[इ.स. १५८१|१५८१]] - [[गुरू रामदास]], चौथे शीख गुरू.<ref name="loksatta-sep1" /> === अठरावे शतक === * [[इ.स. १७१५|१७१५]] - [[लुई चौदावा, फ्रान्स|लुई चौदावा]], फ्रान्सचा राजा.<ref name="mhalss-sep1" /> === विसावे शतक === * [[इ.स. १९७०|१९७०]] - [[फ्रांस्वा मोरियाक]], नोबेल पारितोषिक विजेते फ्रेंच लेखक.<ref name="mhalss-sep1" /> === एकविसावे शतक === * [[इ.स. २०१५|२०लीस]] - [[दीपक सातव]], प्रसिद्ध मराठी दिग्दर्शक.<ref name="loksatta-sep1" /> == प्रतिवार्षिक पालन == * क्रांती दिन - [[लिबिया]]. * ज्ञान दिन - [[रशिया]]. * शिक्षक दिन - [[सिंगापूर]]. * संविधान दिन - [[स्लोव्हाकिया]]. * स्वातंत्र्य दिन - [[उझबेकिस्तान]]. == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||september/1}} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} ---- [[ऑगस्ट ३०]] - [[ऑगस्ट ३१]] - '''सप्टेंबर १''' - [[सप्टेंबर २]] - [[सप्टेंबर ३]] - ([[सप्टेंबर महिना]]) {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:सप्टेंबर]] 9h4hcys51tf0ijds8tbo4t4sm59c9gg 2706950 2706949 2026-08-31T02:32:11Z अभय नातू 206 /* एकविसावे शतक */ 2706950 wikitext text/x-wiki {{सप्टेंबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|सप्टेंबर|१|२४४|२४५}} '''१ सप्टेंबर''' हा [[ग्रेगरी दिनदर्शिका|ग्रेगरी दिनदर्शिकेनुसार]] वर्षातील '''२४४ वा''' (लीप वर्षात २४५ वा) दिवस असतो. या नंतर वर्षात १२१ दिवस बाकी राहतात. == ठळक घटना आणि घडामोडी == === इसवी सन पूर्व छप्पन्नावे शतक === * [[इ.स.पू. ५५०९|५५०९ BC]] - [[बायझंटाईन साम्राज्य|बायझंटाईन साम्राज्यातील]] कालगणनेनुसार व परंपरेनुसार या दिवशी ईश्वराने सृष्टीची रचना केली.<ref name="mhalss-sep1">{{cite web |title=इतिहासातील आजचा दिवस - १ सप्टेंबर |url=https://marathivishwakosh.org/ |publisher=[[मराठी विश्वकोश]] |access-date=२७ ऑगस्ट २०२६ |archive-date=2019-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191102022302/https://marathivishwakosh.org/ |url-status=dead }}</ref> === बारावे शतक === * [[इ.स. ११ bowl|११८१]] - [[पोप लुसियस तिसरा]] कॅथलिक चर्चचे २७१ वे पोप बनले.<ref name="mhalss-sep1" /> === अठरावे शतक === * [[इ.स. १७१५|१७१५]] - [[फ्रान्स|फ्रांसचा]] राजा [[लुई चौदावा, फ्रान्स|लुई चौदावा]] ७२ वर्षांच्या राज्यकारभारानंतर मृत्यू पावला. त्याचा राज्यकाळ कोणत्याही युरोपीय राज्यकर्त्यापेक्षा जास्त होता.<ref name="mhalss-sep1" /> === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८६२|१८६२]] - [[अमेरिकन यादवी युद्ध]]: उत्तरेच्या जनरल [[विल्यम टी. शेरमान|विल्यम टी. शेर्मनने]] घातलेल्या चार महिन्यांच्या वेढ्याला कंटाळून जनरल [[जॉन बेल हूड]] याने [[अटलांटा]]तून माघार घेतली.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १८९४|१८९४]] - [[हिंकली, मिनेसोटा]] येथे लागलेल्या भीषण वणव्यात ४०० पेक्षा अधिक लोकांचा मृत्यू झाला.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १८९७|१८९७]] - [[बोस्टन सबवे]] या उत्तर अमेरिकेतील पहिल्या भूमिगत रेल्वेचे उद्घाटन झाले.<ref name="mhalss-sep1" /> === विसावे शतक === * [[इ.स. १९०५|१९०५]] - [[आल्बर्टा]] आणि [[सास्काचेवान]] हे प्रांत [[कॅनडा]] संघराज्यात दाखल झाले.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९१४|१९१४]] - [[रशिया]]ने [[सेंट पीटर्सबर्ग]] शहराचे नाव बदलून 'पेट्रोग्राड' असे केले.<ref name="mhalss-aug31" /> * [[इ.स. १९२३|१९२३]] - [[जपान]]मधील [[टोक्यो]] आणि [[योकोहामा]] परिसरात आलेल्या विनाशकारी भूकंपात १,०५,००० हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९३९|१९३९]] - [[दुसरे महायुद्ध]]: [[जर्मनी]]ने [[पोलंड]]वर आक्रमण केले व महायुद्धास तोंड फुटले.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९५६|१९५६]] - [[भारतीय आयुर्विमा महामंडळ]] (एलआयसी) ची स्थापना झाली.<ref name="loksatta-sep1">{{cite news |title=१ सप्टेंबर इतिहासाच्या पानावरील घटना |url=https://www.loksatta.com/ |work=[[लोकसत्ता]] |access-date=२७ ऑगस्ट २०२६}}</ref> * [[इ.स. १९६४|१९६४]] - [[इंडियन ऑइल रिफायनरीझ]] आणि [[इंडियन ऑइल कंपनी]] यांचे विलीनीकरण होऊन [[इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशन]] ही कंपनी स्थापन झाली.<ref name="loksatta-sep1" /> * [[इ.स. १९६९|१९६९]] - [[लिबिया]] देशात कर्नल [[मुअम्मर गदाफी|मुअम्मर गद्दाफी]]ने सत्तापालट करून सत्ता बळकावली.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९७२|१९७२]] - [[रेक्याविक]] येथे [[बॉबी फिशर]]ने [[बोरिस स्पास्की]]चा पराभव करून [[बुद्धिबळ|बुद्धिबळाचे]] जागतिक विजेतेपद मिळवले.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९७४|१९७४]] - एस.आर.-७१ ब्लॅकबर्ड या विमानाने [[न्यू यॉर्क]] ते [[लंडन]] हे अंतर १ तास ५४ मिनिटे व ५६.४ सेकंदात पार करून जागतिक विक्रम रचला.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९७९|१९७९]] - [[नासा]]चे [[पायोनियर ११]] हे अंतराळयान [[शनि ग्रह|शनि ग्रहाच्या]] २१,००० किमी जवळून गेले.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९८३|१९८३]] - [[शीत युद्ध]]: [[कोरियन एर फ्लाइट ००७]] हे बोईंग ७४७ विमान सोव्हिएत हद्दीत घुसल्याने [[सोव्हिएत युनियन|सोव्हिएत संघाने]] ते पाडले; २६९ प्रवासी ठार.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९९१|१९९१]] - [[उझबेकिस्तान]]ने [[सोव्हिएत युनियन|सोव्हिएत संघापासून]] स्वातंत्र्य जाहीर केले.<ref name="mhalss-sep1" /> === एकविसावे शतक === * [[इ.स. २००४|२००४]] - [[रशिया]]तील [[बेस्लान शाळा ओलीस नाट्य|बेस्लान शाळेत दहशतवाद्यांनी]] शेकडो विद्यार्थ्यांना ओलीस ठेवले.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. २०१९|२०१९]] - [[दोरियन चक्रीवादळ|दोरियन चक्रीवादळाने]] [[बहामास]] बेटांवर भीषण तडाखा दिला.<ref name="mhalss-sep1" /> == जन्म == === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८७५|१८७५]] - [[एडगर राईस बरोज]], अमेरिकन लेखक व 'टारझन'चे निर्माते.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १८९६|१८९६]] - [[ए.सी. भक्तिवेदांत स्वामी प्रभुपाद]], वैष्णव तत्त्वज्ञानी व [[इस्कॉन|इस्कॉन (हरे कृष्ण) पंथाचे]] संस्थापक.<ref name="loksatta-sep1" /> === विसावे शतक === * [[इ.स. १९०६|१९०६]] - [[होआकिन बॅलाग्वेर]], डॉमिनिकन प्रजासत्ताकचे राष्ट्राध्यक्ष.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९०८|१९०८]] - [[के. एन. सिंग]], हिंदी चित्रपटांतील खलनायक.<ref name="loksatta-sep1" /> * [[इ.स. १९२१|१९२१]] - [[माधव मंत्री]], भारतीय क्रिकेट खेळाडू.<ref name="loksatta-sep1" /> * [[इ.स. १९२६|१९२६]] - [[अब्दुर रहमान बिश्वास]], बांगलादेशचे राष्ट्राध्यक्ष.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[लक्ष्मीकांत शांताराम कुडाळकर|लक्ष्मीकांत कुडाळकर]], भारतीय संगीतकार (लक्ष्मीकांत-प्यारेलाल जोडीतील).<ref name="loksatta-sep1" /> * [[इ.स. १९४६|१९४६]] - [[रोह मू-ह्युन]], दक्षिण कोरियाचे राष्ट्राध्यक्ष.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९४९|१९४९]] - [[पी.ए. संगमा]], भारतीय राजकारणी आणि लोकसभा अध्यक्ष.<ref name="loksatta-sep1" /> * [[इ.स. १९५१|१९५१]] - [[डेव्हिड बेरस्टो]], इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९६८|१९६८]] - [[मोहम्मद अट्टा]], सप्टेंबर ११, २००१ च्या दहशतवादी हल्ल्याचा मुख्य सूत्रधार.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९७६|१९७६]] - [[क्लेर कॉनोर]], इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू.<ref name="mhalss-sep1" /> * [[इ.स. १९९७|१९९७]] - [[जंगकुक|जॉन जंगकुक]], दक्षिण कोरियन गायक आणि बीटीएस बँडचा सदस्य.<ref name="mhalss-sep1" /> == मृत्यू == === अकरावे शतक === * [[इ.स. १०६७|१०६७]] - [[बाल्ड्विन पाचवा, फ्लँडर्स|बाल्ड्विन पाचवा]], फ्लँडर्सचा काउंट.<ref name="mhalss-sep1" /> === बारावे शतक === * [[इ.स. ११५९|११५९]] - [[पोप एड्रियान चौथा]], एकमेव इंग्लिश पोप.<ref name="mhalss-sep1" /> === तेरावे शतक === * [[इ.स. १२५६|१२५६]] - [[कुजो योरित्सुने]], जपानी शोगन.<ref name="mhalss-sep1" /> === सोळावे शतक === * [[इ.स. १५७४|१५७४]] - [[गुरू अमरदास]], तिसरे शीख गुरू.<ref name="loksatta-sep1" /> * [[इ.स. १५८१|१५८१]] - [[गुरू रामदास]], चौथे शीख गुरू.<ref name="loksatta-sep1" /> === अठरावे शतक === * [[इ.स. १७१५|१७१५]] - [[लुई चौदावा, फ्रान्स|लुई चौदावा]], फ्रान्सचा राजा.<ref name="mhalss-sep1" /> === विसावे शतक === * [[इ.स. १९७०|१९७०]] - [[फ्रांस्वा मोरियाक]], नोबेल पारितोषिक विजेते फ्रेंच लेखक.<ref name="mhalss-sep1" /> === एकविसावे शतक === * [[इ.स. २०१५|२०लीस]] - [[दीपक सातव]], मराठी दिग्दर्शक.<ref name="loksatta-sep1" /> == प्रतिवार्षिक पालन == * क्रांती दिन - [[लिबिया]]. * ज्ञान दिन - [[रशिया]]. * शिक्षक दिन - [[सिंगापूर]]. * संविधान दिन - [[स्लोव्हाकिया]]. * स्वातंत्र्य दिन - [[उझबेकिस्तान]]. == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||september/1}} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} ---- [[ऑगस्ट ३०]] - [[ऑगस्ट ३१]] - '''सप्टेंबर १''' - [[सप्टेंबर २]] - [[सप्टेंबर ३]] - ([[सप्टेंबर महिना]]) {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:सप्टेंबर]] 59cpq8d64g4qewy5p8nx9qr6iwer6dh 0 14046 2707066 1826666 2026-08-31T11:28:38Z अमर तिवारी 184549 अमर तिवारी ने लेख [[इग्नास पादेरेव्स्की]] वरुन [[इग्नात्सी पादेरेव्स्की]] ला हलविला 1826666 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Ignacy Jan Paderewski.PNG|thumb|right|इग्नास पादेरेव्स्की]] <div style="clear:both;"></div> {{विस्तार}} {{DEFAULTSORT:पादेरेव्स्की, इग्नास}} [[वर्ग:पोलंडचे राष्ट्राध्यक्ष]] [[वर्ग:इ.स. १८६० मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १९४१ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] l8lj08ul3m7dff6n99vjqielzoy1a4o 0 14497 2706930 2440605 2026-08-31T00:54:19Z अभय नातू 206 शुद्धलेखन 2706930 wikitext text/x-wiki {{भारतामधील राजकारण}} [[भारतीय प्रजासत्ताक]]मध्ये, २८ राज्यांपैकी प्रत्येक राज्याचा [[मुख्य मंत्री (भारत)|मुख्यमंत्री]] निवडून आलेला सरकारप्रमुख असतो आणि काहीवेळा [[केंद्रशासित प्रदेश]] (सध्या, फक्त [[दिल्ली]], [[पुद्दुचेरी (केंद्रशासित प्रदेश)|पुद्दुचेरी]] आणि [[जम्मू आणि काश्मीर (केंद्रशासित प्रदेश)|जम्मू आणि काश्मीर]] या केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये मुख्यमंत्र्यांचे पद अस्तित्वात आहे).<ref>{{cite web |title=States and Union Territories |url=https://www.india.gov.in/states-and-union-territories |website=india.gov.in |access-date=2026-05-15 |publisher=[[भारत सरकार]] |language=en}}</ref> [[भारतीय संविधान|भारतीय राज्यघटनेनुसार]], [[राज्यपाल (भारत)|राज्यपाल]] हा राज्याचा घटनात्मक प्रमुख असतो, परंतु वास्तविक कार्यकारी अधिकार मुख्यमंत्र्यांकडे असतात.<ref name="constitutional_status">{{cite web |title=Article 163 in Constitution of India |url=https://indiankanoon.org/doc/880220/ |website=Indian Kanoon |access-date=2026-05-15 |language=en}}</ref> राज्यातील [[विधानसभा|विधानसभेच्या]] निवडणुकांनंतर, राज्याचे राज्यपाल सहसा बहुमत असलेल्या पक्षाला (किंवा युतीला) सरकार स्थापन करण्यासाठी आमंत्रित करतात. राज्यपाल मुख्यमंत्र्यांची नियुक्ती करतात आणि शपथ देतात, ज्यांची मंत्री परिषद एकत्रितपणे विधानसभेला जबाबदार असते. [[वेस्टमिन्स्टर प्रणाली|वेस्टमिन्स्टर प्रणालीवर]] आधारित, त्यांनी विधानसभेचा विश्वास टिकवून ठेवल्यामुळे, मुख्यमंत्र्यांचा कार्यकाळ विधानसभेच्या आयुष्यभर, कमाल पाच वर्षांपर्यंत टिकू शकतो.<ref name="constitutional_status"/> मुख्यमंत्री किती वेळा पदावर काम करू शकतात याला कोणतीही संवैधानिक मर्यादा नाही.<ref name="constitutional_status"/> मुख्यमंत्री राज्य सरकारच्या मंत्रिमंडळाचे प्रमुख असतात आणि [[उपमुख्यमंत्री (भारत)|उपमुख्यमंत्र्यांकडून]] त्या भूमिकेत मदत घेतली जाऊ शकते. मुख्यमंत्री सामान्यतः मुख्य सचिवांची निवड करतात आणि त्यांच्या राज्याच्या कॅबिनेट मंत्री आणि राज्यमंत्र्यांना त्यांच्या स्वतःच्या इच्छेनुसार विभागांचे वाटप देखील करू शकतात. ते मुख्य सचिवांना त्यांच्या राज्यातील अधिकाऱ्यांची बदली, निलंबन किंवा पदोन्नती करण्याचे निर्देश देतात. == निवड प्रक्रिया == === पात्रता === भारतीय राज्यघटनेने मुख्यमंत्रिपदासाठी पात्र होण्यासाठी खालील अटी निश्चित केल्या आहेत. मुख्यमंत्री ही व्यक्ती:<ref>{{cite web |title=Article 173 in Constitution of India |url=https://indiankanoon.org/doc/1400615/ |website=Indian Kanoon |access-date=2026-05-15 |language=en}}</ref> * [[भारताचा नागरिक|भारताची नागरिक]] असावी. * राज्य विधिमंडळाची ([[विधानसभा]] किंवा [[विधान परिषद]]) सदस्य असावी. * वय २५ वर्षे किंवा त्याहून अधिक असावे (विधान परिषदेच्या सदस्यासाठी ३० वर्षे).<ref>{{cite web |title=Qualifications for Chief Minister |url=https://mha.gov.in/ |website=Ministry of Home Affairs |access-date=2026-05-15 |publisher=[[गृह मंत्रालय (भारत)|गृह मंत्रालय]] |language=en}}</ref> विधिमंडळाचा सदस्य नसलेली व्यक्तीही मुख्यमंत्री म्हणून नियुक्त केली जाऊ शकते, जर ती तिच्या नियुक्तीच्या तारखेपासून सहा महिन्यांच्या आत राज्य विधिमंडळावर निवडून आली. तसे न झाल्यास तिचे मुख्यमंत्रीपद संपुष्टात येते.<ref name="constitutional_status"/> === निवडणूक === राज्याच्या विधानसभेत बहुमताने मुख्यमंत्री निवडला जातो. नियुक्ती प्राधिकारी असलेल्या राज्याच्या राज्यपालाने सुचविल्याप्रमाणे विधानसभेतील विश्वासाच्या मताने हे प्रक्रियात्मकरीत्या स्थापित केले जाते. ते पाच वर्षांसाठी निवडले जातात.<ref name="constitutional_status"/> राज्यपालांच्या मर्जीनुसार मुख्यमंत्री पद धारण करतात, मात्र जोपर्यंत विधानसभेत बहुमत असते तोपर्यंत राज्यपालांना मुख्यमंत्र्यांना पदावरून हटवता येत नाही.<ref name="constitutional_status"/> === शपथ === राज्यघटनेनुसार मुख्यमंत्र्यांची नियुक्ती राज्यपाल करत असल्याने राज्यपालांसमोर शपथविधी होतो. '''पदाची शपथ:''' <blockquote> मी, <नाव>, ईश्वराच्या नावाने शपथ घेतो / गांभीर्याने प्रतिज्ञा करतो की, मी कायद्याद्वारे स्थापित झालेल्या भारतीय संविधानाबद्दल खरी श्रद्धा आणि निष्ठा बाळगीन, मी भारताचे सार्वभौमत्व आणि अखंडता उन्नत राखीन, मी <राज्याचे नाव> राज्याचा मंत्री म्हणून माझी कर्तव्ये विश्वासाने आणि सद्सद्विवेकबुद्धीने पार पाडीन आणि मी भय वा पक्षपात, आपुलकी किंवा आकस यांच्याशिवाय सर्व प्रकारच्या लोकांशी संविधान आणि कायद्यानुसार योग्य तेच वर्तन करीन. — [[भारतीय संविधान|भारतीय राज्यघटना]], अनुसूची ३, परिच्छेद ५<ref>{{cite web |title=Third Schedule of Indian Constitution |url=https://www.meity.gov.in/writereaddata/files/coi_part_full.pdf |website=MeitY |access-date=2026-05-15 |publisher=[[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय]] |language=mr}}</ref> </blockquote> '''गोपनीयतेची शपथ:''' <blockquote> मी, <नाव>, ईश्वराच्या नावाने शपथ घेतो / गांभीर्याने प्रतिज्ञा करतो की, <राज्याचे नाव> राज्याचा मंत्री म्हणून माझ्या विचारार्थ आणली जाणारी किंवा मला समजणारी कोणतीही बाब, अशा मंत्री म्हणून माझी कर्तव्ये योग्य प्रकारे पार पाडण्यासाठी आवश्यक असेल त्याव्यतिरिक्त, मी कोणत्याही व्यक्तीला किंवा व्यक्तींना प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्षपणे कळवणार नाही किंवा उघड करणार नाही. — [[भारतीय संविधान|भारतीय राज्यघटना]], अनुसूची ३, परिच्छेद ६<ref>{{cite web |title=Third Schedule of Indian Constitution |url=https://www.meity.gov.in/writereaddata/files/coi_part_full.pdf |website=MeitY |access-date=2026-05-15 |publisher=[[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय]] |language=mr}}</ref> </blockquote> === राजीनामा === पारंपरिकपणे सार्वत्रिक निवडणुकीनंतर किंवा विधानसभेतील बहुमताच्या संक्रमणाच्या टप्प्यात मुख्यमंत्र्यांनी राजीनामा दिल्यास, राज्यपाल एकतर नवीन मुख्यमंत्री नियुक्त करेपर्यंत किंवा विधानसभा विसर्जित करेपर्यंत पद सोडणाऱ्या मुख्यमंत्र्यांकडे "काळजीवाहू मुख्यमंत्री" हे अनौपचारिक पद सोपवतात. या पदाची संवैधानिक व्याख्या नसल्यामुळे काळजीवाहू मुख्यमंत्र्यांना नियमित मुख्यमंत्री म्हणून सर्व अधिकार मिळतात, परंतु काळजीवाहू म्हणून त्यांच्या अल्प कार्यकाळात कोणतेही मोठे धोरणात्मक निर्णय किंवा मंत्रिमंडळात बदल करता येत नाहीत. == मानधन == {{मुख्य|भारतातील सरकारी अधिकाऱ्यांचे वेतन}} भारतीय राज्यघटनेच्या कलम १६४ नुसार, मुख्यमंत्र्यांचे तसेच इतर मंत्र्यांचे मानधन संबंधित राज्यांच्या विधिमंडळांनी ठरवायचे असते.<ref>{{cite web |title=Article 164 in Constitution of India |url=https://indiankanoon.org/doc/1296068/ |website=Indian Kanoon |access-date=2026-05-15 |language=en}}</ref> जोपर्यंत राज्याचे विधिमंडळ वेतनाबाबत कायदा करत नाही तोपर्यंत ते दुसऱ्या अनुसूचीमध्ये नमूद केल्याप्रमाणे असेल. अशा प्रकारे पगार राज्यानुसार बदलतात. [[तेलंगणा]]च्या मुख्यमंत्र्यांचे वेतन सर्वाधिक (सुमारे ₹४,१०,००० प्रति महिना) मानले जाते, तर [[त्रिपुरा]]च्या मुख्यमंत्र्यांचे वेतन सर्वात कमी वेतनांपैकी एक आहे.<ref>{{cite news |title=Salaries of Chief Ministers in India |url=https://www.business-standard.com/ |work=[[बिझनेस स्टँडर्ड]] |access-date=2026-05-15 |language=en}}</ref> == उपमुख्यमंत्री == {{मुख्य|उपमुख्यमंत्री (भारत)}} इतिहासात विविध राज्यांनी उपमुख्यमंत्र्यांची नियुक्ती केली आहे. घटनेत किंवा कायद्यात स्वतंत्रपणे या पदाचा स्पष्ट उल्लेख नसतानाही, उपमुख्यमंत्री कार्यालयाचा वापर अनेकदा पक्ष किंवा युतीमधील गटबाजी शांत करण्यासाठी किंवा राजकीय संतुलन साधण्यासाठी केला जातो.<ref>{{cite news |title=Constitutional status of Deputy Chief Minister |url=https://www.thehindu.com/news/national/explained-the-post-of-deputy-chief-minister/article67748895.ece |work=[[द हिंदू]] |access-date=2026-05-15 |language=en}}</ref> हे भारताच्या केंद्र सरकारमध्ये क्वचितच वापरल्या जाणाऱ्या [[उपपंतप्रधान (भारत)|उप-पंतप्रधान]] पदासारखे आहे. मुख्यमंत्र्यांच्या अनुपस्थितीत, उपमुख्यमंत्री मंत्रिमंडळाच्या बैठकीचे अध्यक्षस्थान करू शकतात. मुख्यमंत्र्यांच्या बरोबरीने उपमुख्यमंत्र्यांनाही राज्यमंत्रिपदाची आणि गोपनीयतेची शपथ दिली जाते. == हे सुद्धा पहा == * [[भारतातील महिला मुख्यमंत्र्यांची यादी]] * [[सर्वाधिक काळ राज्य करणाऱ्या भारतीय मुख्यमंत्र्यांची यादी]] * [[विद्यमान भारतीय मुख्यमंत्र्यांची यादी]] * [[सध्याच्या भारतीय उपमुख्यमंत्र्यांची यादी]] * [[भारतातील संघराज्य]] == संदर्भ == {{संदर्भसूची}} {{विद्यमान भारतीय मुख्यमंत्री}} [[वर्ग:मुख्य मंत्री (भारत)| ]] [[वर्ग:भारतीय राजकारण]] 5kqfv0h4muefp1z33srg4g7c6g8n75b 2706935 2706930 2026-08-31T00:58:10Z अभय नातू 206 removed [[Category:मुख्य मंत्री (भारत)]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2706935 wikitext text/x-wiki {{भारतामधील राजकारण}} [[भारतीय प्रजासत्ताक]]मध्ये, २८ राज्यांपैकी प्रत्येक राज्याचा [[मुख्य मंत्री (भारत)|मुख्यमंत्री]] निवडून आलेला सरकारप्रमुख असतो आणि काहीवेळा [[केंद्रशासित प्रदेश]] (सध्या, फक्त [[दिल्ली]], [[पुद्दुचेरी (केंद्रशासित प्रदेश)|पुद्दुचेरी]] आणि [[जम्मू आणि काश्मीर (केंद्रशासित प्रदेश)|जम्मू आणि काश्मीर]] या केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये मुख्यमंत्र्यांचे पद अस्तित्वात आहे).<ref>{{cite web |title=States and Union Territories |url=https://www.india.gov.in/states-and-union-territories |website=india.gov.in |access-date=2026-05-15 |publisher=[[भारत सरकार]] |language=en}}</ref> [[भारतीय संविधान|भारतीय राज्यघटनेनुसार]], [[राज्यपाल (भारत)|राज्यपाल]] हा राज्याचा घटनात्मक प्रमुख असतो, परंतु वास्तविक कार्यकारी अधिकार मुख्यमंत्र्यांकडे असतात.<ref name="constitutional_status">{{cite web |title=Article 163 in Constitution of India |url=https://indiankanoon.org/doc/880220/ |website=Indian Kanoon |access-date=2026-05-15 |language=en}}</ref> राज्यातील [[विधानसभा|विधानसभेच्या]] निवडणुकांनंतर, राज्याचे राज्यपाल सहसा बहुमत असलेल्या पक्षाला (किंवा युतीला) सरकार स्थापन करण्यासाठी आमंत्रित करतात. राज्यपाल मुख्यमंत्र्यांची नियुक्ती करतात आणि शपथ देतात, ज्यांची मंत्री परिषद एकत्रितपणे विधानसभेला जबाबदार असते. [[वेस्टमिन्स्टर प्रणाली|वेस्टमिन्स्टर प्रणालीवर]] आधारित, त्यांनी विधानसभेचा विश्वास टिकवून ठेवल्यामुळे, मुख्यमंत्र्यांचा कार्यकाळ विधानसभेच्या आयुष्यभर, कमाल पाच वर्षांपर्यंत टिकू शकतो.<ref name="constitutional_status"/> मुख्यमंत्री किती वेळा पदावर काम करू शकतात याला कोणतीही संवैधानिक मर्यादा नाही.<ref name="constitutional_status"/> मुख्यमंत्री राज्य सरकारच्या मंत्रिमंडळाचे प्रमुख असतात आणि [[उपमुख्यमंत्री (भारत)|उपमुख्यमंत्र्यांकडून]] त्या भूमिकेत मदत घेतली जाऊ शकते. मुख्यमंत्री सामान्यतः मुख्य सचिवांची निवड करतात आणि त्यांच्या राज्याच्या कॅबिनेट मंत्री आणि राज्यमंत्र्यांना त्यांच्या स्वतःच्या इच्छेनुसार विभागांचे वाटप देखील करू शकतात. ते मुख्य सचिवांना त्यांच्या राज्यातील अधिकाऱ्यांची बदली, निलंबन किंवा पदोन्नती करण्याचे निर्देश देतात. == निवड प्रक्रिया == === पात्रता === भारतीय राज्यघटनेने मुख्यमंत्रिपदासाठी पात्र होण्यासाठी खालील अटी निश्चित केल्या आहेत. मुख्यमंत्री ही व्यक्ती:<ref>{{cite web |title=Article 173 in Constitution of India |url=https://indiankanoon.org/doc/1400615/ |website=Indian Kanoon |access-date=2026-05-15 |language=en}}</ref> * [[भारताचा नागरिक|भारताची नागरिक]] असावी. * राज्य विधिमंडळाची ([[विधानसभा]] किंवा [[विधान परिषद]]) सदस्य असावी. * वय २५ वर्षे किंवा त्याहून अधिक असावे (विधान परिषदेच्या सदस्यासाठी ३० वर्षे).<ref>{{cite web |title=Qualifications for Chief Minister |url=https://mha.gov.in/ |website=Ministry of Home Affairs |access-date=2026-05-15 |publisher=[[गृह मंत्रालय (भारत)|गृह मंत्रालय]] |language=en}}</ref> विधिमंडळाचा सदस्य नसलेली व्यक्तीही मुख्यमंत्री म्हणून नियुक्त केली जाऊ शकते, जर ती तिच्या नियुक्तीच्या तारखेपासून सहा महिन्यांच्या आत राज्य विधिमंडळावर निवडून आली. तसे न झाल्यास तिचे मुख्यमंत्रीपद संपुष्टात येते.<ref name="constitutional_status"/> === निवडणूक === राज्याच्या विधानसभेत बहुमताने मुख्यमंत्री निवडला जातो. नियुक्ती प्राधिकारी असलेल्या राज्याच्या राज्यपालाने सुचविल्याप्रमाणे विधानसभेतील विश्वासाच्या मताने हे प्रक्रियात्मकरीत्या स्थापित केले जाते. ते पाच वर्षांसाठी निवडले जातात.<ref name="constitutional_status"/> राज्यपालांच्या मर्जीनुसार मुख्यमंत्री पद धारण करतात, मात्र जोपर्यंत विधानसभेत बहुमत असते तोपर्यंत राज्यपालांना मुख्यमंत्र्यांना पदावरून हटवता येत नाही.<ref name="constitutional_status"/> === शपथ === राज्यघटनेनुसार मुख्यमंत्र्यांची नियुक्ती राज्यपाल करत असल्याने राज्यपालांसमोर शपथविधी होतो. '''पदाची शपथ:''' <blockquote> मी, <नाव>, ईश्वराच्या नावाने शपथ घेतो / गांभीर्याने प्रतिज्ञा करतो की, मी कायद्याद्वारे स्थापित झालेल्या भारतीय संविधानाबद्दल खरी श्रद्धा आणि निष्ठा बाळगीन, मी भारताचे सार्वभौमत्व आणि अखंडता उन्नत राखीन, मी <राज्याचे नाव> राज्याचा मंत्री म्हणून माझी कर्तव्ये विश्वासाने आणि सद्सद्विवेकबुद्धीने पार पाडीन आणि मी भय वा पक्षपात, आपुलकी किंवा आकस यांच्याशिवाय सर्व प्रकारच्या लोकांशी संविधान आणि कायद्यानुसार योग्य तेच वर्तन करीन. — [[भारतीय संविधान|भारतीय राज्यघटना]], अनुसूची ३, परिच्छेद ५<ref>{{cite web |title=Third Schedule of Indian Constitution |url=https://www.meity.gov.in/writereaddata/files/coi_part_full.pdf |website=MeitY |access-date=2026-05-15 |publisher=[[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय]] |language=mr}}</ref> </blockquote> '''गोपनीयतेची शपथ:''' <blockquote> मी, <नाव>, ईश्वराच्या नावाने शपथ घेतो / गांभीर्याने प्रतिज्ञा करतो की, <राज्याचे नाव> राज्याचा मंत्री म्हणून माझ्या विचारार्थ आणली जाणारी किंवा मला समजणारी कोणतीही बाब, अशा मंत्री म्हणून माझी कर्तव्ये योग्य प्रकारे पार पाडण्यासाठी आवश्यक असेल त्याव्यतिरिक्त, मी कोणत्याही व्यक्तीला किंवा व्यक्तींना प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्षपणे कळवणार नाही किंवा उघड करणार नाही. — [[भारतीय संविधान|भारतीय राज्यघटना]], अनुसूची ३, परिच्छेद ६<ref>{{cite web |title=Third Schedule of Indian Constitution |url=https://www.meity.gov.in/writereaddata/files/coi_part_full.pdf |website=MeitY |access-date=2026-05-15 |publisher=[[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय]] |language=mr}}</ref> </blockquote> === राजीनामा === पारंपरिकपणे सार्वत्रिक निवडणुकीनंतर किंवा विधानसभेतील बहुमताच्या संक्रमणाच्या टप्प्यात मुख्यमंत्र्यांनी राजीनामा दिल्यास, राज्यपाल एकतर नवीन मुख्यमंत्री नियुक्त करेपर्यंत किंवा विधानसभा विसर्जित करेपर्यंत पद सोडणाऱ्या मुख्यमंत्र्यांकडे "काळजीवाहू मुख्यमंत्री" हे अनौपचारिक पद सोपवतात. या पदाची संवैधानिक व्याख्या नसल्यामुळे काळजीवाहू मुख्यमंत्र्यांना नियमित मुख्यमंत्री म्हणून सर्व अधिकार मिळतात, परंतु काळजीवाहू म्हणून त्यांच्या अल्प कार्यकाळात कोणतेही मोठे धोरणात्मक निर्णय किंवा मंत्रिमंडळात बदल करता येत नाहीत. == मानधन == {{मुख्य|भारतातील सरकारी अधिकाऱ्यांचे वेतन}} भारतीय राज्यघटनेच्या कलम १६४ नुसार, मुख्यमंत्र्यांचे तसेच इतर मंत्र्यांचे मानधन संबंधित राज्यांच्या विधिमंडळांनी ठरवायचे असते.<ref>{{cite web |title=Article 164 in Constitution of India |url=https://indiankanoon.org/doc/1296068/ |website=Indian Kanoon |access-date=2026-05-15 |language=en}}</ref> जोपर्यंत राज्याचे विधिमंडळ वेतनाबाबत कायदा करत नाही तोपर्यंत ते दुसऱ्या अनुसूचीमध्ये नमूद केल्याप्रमाणे असेल. अशा प्रकारे पगार राज्यानुसार बदलतात. [[तेलंगणा]]च्या मुख्यमंत्र्यांचे वेतन सर्वाधिक (सुमारे ₹४,१०,००० प्रति महिना) मानले जाते, तर [[त्रिपुरा]]च्या मुख्यमंत्र्यांचे वेतन सर्वात कमी वेतनांपैकी एक आहे.<ref>{{cite news |title=Salaries of Chief Ministers in India |url=https://www.business-standard.com/ |work=[[बिझनेस स्टँडर्ड]] |access-date=2026-05-15 |language=en}}</ref> == उपमुख्यमंत्री == {{मुख्य|उपमुख्यमंत्री (भारत)}} इतिहासात विविध राज्यांनी उपमुख्यमंत्र्यांची नियुक्ती केली आहे. घटनेत किंवा कायद्यात स्वतंत्रपणे या पदाचा स्पष्ट उल्लेख नसतानाही, उपमुख्यमंत्री कार्यालयाचा वापर अनेकदा पक्ष किंवा युतीमधील गटबाजी शांत करण्यासाठी किंवा राजकीय संतुलन साधण्यासाठी केला जातो.<ref>{{cite news |title=Constitutional status of Deputy Chief Minister |url=https://www.thehindu.com/news/national/explained-the-post-of-deputy-chief-minister/article67748895.ece |work=[[द हिंदू]] |access-date=2026-05-15 |language=en}}</ref> हे भारताच्या केंद्र सरकारमध्ये क्वचितच वापरल्या जाणाऱ्या [[उपपंतप्रधान (भारत)|उप-पंतप्रधान]] पदासारखे आहे. मुख्यमंत्र्यांच्या अनुपस्थितीत, उपमुख्यमंत्री मंत्रिमंडळाच्या बैठकीचे अध्यक्षस्थान करू शकतात. मुख्यमंत्र्यांच्या बरोबरीने उपमुख्यमंत्र्यांनाही राज्यमंत्रिपदाची आणि गोपनीयतेची शपथ दिली जाते. == हे सुद्धा पहा == * [[भारतातील महिला मुख्यमंत्र्यांची यादी]] * [[सर्वाधिक काळ राज्य करणाऱ्या भारतीय मुख्यमंत्र्यांची यादी]] * [[विद्यमान भारतीय मुख्यमंत्र्यांची यादी]] * [[सध्याच्या भारतीय उपमुख्यमंत्र्यांची यादी]] * [[भारतातील संघराज्य]] == संदर्भ == {{संदर्भसूची}} {{विद्यमान भारतीय मुख्यमंत्री}} [[वर्ग:भारतातील मुख्यमंत्री| ]] [[वर्ग:भारतीय राजकारण]] t7xw95w4d1h14prddv2hy6l9nh61qbx 0 15070 2706969 2681751 2026-08-31T03:47:22Z ~2026-47219-30 186896 /* वातानुकूलित */ 2706969 wikitext text/x-wiki '''पश्चिम''' हा [[मुंबई उपनगरी रेल्वे]]च्या तीन प्रमुख मार्गांपैकी एक आहे. [[पश्चिम रेल्वे]]द्वारे चालवला जाणारा हा मार्ग दक्षिण [[मुंबई]]मधील [[चर्चगेट रेल्वे स्थानक|चर्चगेट]]पासून सुरू होतो व मुंबई बेटाच्या पश्चिम भागातून धावतो. मुंबईची पश्चिम उपनगरे जोडणारा हा मार्ग [[भाईंदर]], [[वसई]], [[विरार]] इत्यादी महत्त्वाच्या शहरांमधून धावतो. अनेक वर्षे [[चर्चगेट रेल्वे स्थानक|चर्चगेट]] ते [[विरार रेल्वे स्थानक|विरार]] दरम्यान सेवा पुरवणाऱ्या पश्चिम मार्गाची सेवा १६ एप्रिल २०१३ पासून [[डहाणू रोड रेल्वे स्थानक|डहाणू रोड]]पर्यंत वाढवण्यात आली. [[चित्र:ChurchGateStation.jpg|250px|इवलेसे|चर्चगेट हे पश्चिम मार्गाचे दक्षिण मुंबईमधील टर्मिनस आहे.]] [[चित्र:Mumbai Train.JPG|250px|इवलेसे|नव्या लोकल गाड्या]] {{मुंबई उपनगरी रेल्वे पश्चिम मार्ग नकाशा}} [[दादर रेल्वे स्थानक|दादर]], [[प्रभादेवी रेल्वे स्थानक|प्रभादेवी]] आणि [[माटुंगा रोड रेल्वे स्थानक|माटुंगा रोड]] येथे पश्चिम व [[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य]] दोन्ही मार्ग असल्यामुळे मार्ग बदलणे शक्य होते. तसेच [[माहिम जंक्शन रेल्वे स्थानक|माहिम]] ते [[गोरेगाव रेल्वे स्थानक|गोरेगाव]] दरम्यान कोणत्याही स्थानकावरून [[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर]] मार्गाद्वारे [[छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस]]पर्यंत प्रवासाची सोय उपलब्ध आहे. [[वसई रोड रेल्वे स्थानक|वसई रोड]] येथेसुद्धा [[वसई रोड-रोहा रेल्वेमार्ग]]ची जोड आहे. ==स्थानके== {| class="wikitable" style="text-align:center" ! क्रमांक ! स्थानक नाव ! स्थानक कोड ! जोडमार्ग |- |१||'''{{rws|चर्चगेट}}'''|| C / CH || |- |२||{{rws|मरीन लाइन्स}}|||| |- |३||{{rws|चर्नी रोड}}|||| |- |४||{{rws|ग्रँट रोड}}|||| |- |५||'''{{rws|मुंबई सेंट्रल}}'''|| BCL || |- |६||{{rws|महालक्ष्मी}}|||| |- |७||{{rws|लोअर परळ}}|||| |- |८||{{rws|प्रभादेवी}}||||[[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य मार्ग]] |- |९||'''{{rws|दादर}}'''|| D ||[[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य मार्ग]] |- |१०||{{rws|माटुंगा रोड}}||||[[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य मार्ग]] |- |११||{{rws|माहिम जंक्शन}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |१२||'''{{rws|वांद्रे}}'''|| B ||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |१३||{{rws|खार रोड}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |१४||{{rws|सांताक्रुझ}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |१५||{{rws|विलेपार्ले}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |१६||'''{{rws|अंधेरी}}'''|| A / AD ||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |१७||{{rws|जोगेश्वरी}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |१८||{{rws|राम मंदिर}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |१९||'''{{rws|गोरेगाव}}'''|| GO ||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |२०||{{rws|मालाड}}|| M || |- |२१||{{rws|कांदिवली}}|||| |- |२२||'''{{rws|बोरीवली}}'''|| BO || |- |२३||{{rws|दहिसर}}|||| |- |२४||{{rws|मीरा रोड}}|||| |- |२५||'''{{rws|भाईंदर}}'''|| BY || |- |२६||{{rws|नायगाव}}|||| |- |२७||'''{{rws|वसई रोड}}'''|| BS ||[[वसई रोड-रोहा रेल्वेमार्ग]] |- |२८||{{rws|नालासोपारा}}|| NS || |- |२९||'''{{rws|विरार}}'''|| V || |- |३०||{{rws|वैतरणा}}|||| |- |३१||{{rws|सफाळे}}|||| |- |३२||{{rws|केळवे रोड}}|||| |- |३३||'''{{rws|पालघर}}'''|||| |- |३४||{{rws|उमरोळी}}|||| |- |३५||'''{{rws|बोईसर}}'''|||| |- |३६||{{rws|वाणगाव}}|||| |- |३७||'''{{rws|डहाणू रोड}}'''|| DN || |- |३८||{{rws|घोलवड}}|||| |- |३९||{{rws|बोर्डी रोड}}|||| |} == वातानुकूलित == {| class="wikitable sortable" ! फेऱ्या !! वार !! सुरुवात |- | style="background:gray"|१२ |दररोज |२५ डिसेंबर २०१७ |- | style="background:teal"|११ |दररोज |२२ नोव्हेंबर २०२१ |- | style="background:pink"|१३ |सोम-शुक्र |१६ मे २०२२ |- | style="background:brown"|८+७ |दररोज |२० जून व ८ ऑगस्ट २०२२ |- | style="background:green"|१३ |दररोज |१ ऑक्टोबर २०२२ |- | style="background:aqua"|१३ |दररोज |१ ऑक्टोबर २०२२ |- | style="background:violet"|१६ |सोम-शुक्र |६ नोव्हेंबर २०२३ |- | style="background:crimson"|१३ |सोम-शुक्र |२७ नोव्हेंबर २०२४ |- | style="background:orange"|१२ |दररोज |२६ जानेवारी २०२६ |- | style="background:yellow"|१२ |दररोज |१९ फेब्रुवारी २०२६ |- | style="background:maroon"|१२ |दररोज |१ मे २०२६ |- |१४३+२ |एकूण | |} {| class="wikitable sortable" |+ style="background:#afeeee"| बोरीवली / अंधेरी / वांद्रे / दादर / चर्चगेट कडे ! # ! गाडी क्रमांक ! सुटण्याची वेळ ! स्थानक ! पोहोचण्याची वेळ ! अंतिम स्थानक ! वेग |- style="background:pink" | १ || ९४००२/४ || ४:०० || नालासोपारा || ५:३६ || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:violet" | २ || ९४००६ || ४:५० || नालासोपारा || ६:२९ || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:orange" | ३ || ९४११० || ५:१४ || गोरेगाव || ६:११ || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:maroon" | rowspan="2"| ४ || ९४१३४ || ५:२५ || भाईंदर || ६:३० || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:yellow" | ५ || ९४१२२ || ५:४५ || बोरीवली || ६:५१ || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:brown" | rowspan="2"| ६ || ९४००८ || ५:५७ || विरार || ७:२२ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:green" | rowspan="2"| ७ || ९४०१० || ६:३६ || बोरीवली || ७:३२ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:pink" | rowspan="2"| ८ || ९४०१२ || ६:५१ || बोरीवली || ७:४८ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:teal" | rowspan="2"| ९ || ९४०१६ || ७:१५ || विरार || ८:४९ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:orange" | rowspan="2"| १० || ९४११२ || ७:२५ || बोरीवली || ८:२० || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:violet" | rowspan="2"| ११ || ९४०१४ || ७:४६ || बोरीवली || ८:४२ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:aqua" | rowspan="2"| १२ || ९४०२० || ७:५९ || विरार || ९:२२ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:yellow" | १३ || ९४१२४ || ८:०६ || बोरीवली || ९:११ || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:gray" | rowspan="2"| १४ || ९४०२२ || ८:२४ || भाईंदर || ९:२७ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:brown" | rowspan="2"| १५ || ९४०१८ || ८:२६ || बोरीवली || ९:१९ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:maroon" | rowspan="2"| १६ || ९४१३६ || ८:२८ || विरार || ९:५० || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:crimson" | १७ || ९४०२४ || ८:३३ || विरार || १०:२० || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:green" | rowspan="2"| १८ || ९४०२८ || ९:०९ || विरार || १०:३२ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:pink" | rowspan="2"| १९ || ९४०३० || ९:२३ || विरार || १०:५० || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:violet" | rowspan="2"| २० || ९४०२६ || ९:३५ || बोरीवली || १०:२९ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:orange" | rowspan="2"| २१ || ९४११४ || १०:०८ || विरार || ११:२७ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:yellow" | २२ || ९४१२६ || १०:११ || गोरेगाव || ११:०९ || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:aqua" | rowspan="2"| २३ || ९४०३२ || १०:१६ || बोरीवली || ११:१२ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:teal" | rowspan="2"| २४ || ९४०३४ || १०:२० || विरार || ११:४४ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:maroon" | rowspan="2"| २५ || ९४१३८ || १०:५० || बोरीवली || ११:४७ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:brown" | rowspan="2"| २६ || ९४०३८ || १०:५२ || विरार || १२:१९ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:gray" | rowspan="2"| २७ || ९४०४२ || ११:०० || विरार || १२:२७ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:violet" | rowspan="2"| २८ || ९४०३६ || ११:२३ || बोरीवली || १२:१२ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे मंदगती |- style="background:crimson" | २९ || ९४०४० || ११:३५ || बोरीवली || १२:४० || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:green" | rowspan="2"| ३० || ९४०४४ || ११:५४ || भाईंदर || १२:५७ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:pink" | rowspan="2"| ३१ || ९४०४६ || १२:२० || विरार || १३:४१ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:orange" | rowspan="2"| ३२ || ९४११६ || १२:४४ || भाईंदर || १३:४८ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:aqua" | rowspan="2"| ३३ || ९४०४८ || १२:४५ || विरार || १४:०० || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' वसई रोड, भाईंदर, बोरीवली, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे मंदगती |- style="background:teal" | rowspan="2"| ३४ || ९४०५० || १३:१८ || विरार || १४:४४ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:violet" | rowspan="2"| ३५ || ९४०५४ || १३:३४ || विरार || १४:५३ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' वसई रोड, भाईंदर, बोरीवली, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे मंदगती |- style="background:crimson" | ३६ || ९४०५२ || १३:५५ || बोरीवली || १५:०० || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:gray" | rowspan="2"| ३७ || ९४०५८ || १४:०५ || विरार || १५:२८ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:brown" | rowspan="2"| ३८ || ९४०५६ || १४:०६ || विरार || १५:२३ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:green" | ३९ || ९४०६० || १५:०० || विरार || १५:३६ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:pink" | rowspan="2"| ४० || ९४०६४ || १५:२७ || विरार || १६:४७ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' वसई रोड, भाईंदर, बोरीवली, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे मंदगती |- style="background:aqua" | rowspan="2"| ४१ || ९४०६२ || १५:३२ || भाईंदर || १६:३५ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:orange" | rowspan="2"| ४२ || ९४११८ || १५:४५ || विरार || १७:०९ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट |- style="background:crimson" | rowspan="2"| ४३ || ९४०६६ || १६:१८ || बोरीवली || १७:१२ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट |- style="background:teal" | rowspan="2"| ४४ || ९४०६८ || १६:२० || विरार || १७:३९ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट |- style="background:green" | rowspan="2"| ४५ || ९४०७२ || १६:३२ || विरार || १७:५८ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट |- style="background:gray" | rowspan="2"| ४६ || ९४०७० || १६:४५ || भाईंदर || १७:१५ || अंधेरी || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी |- style="background:violet" | rowspan="2"| ४७ || ९४०७४/७६ || १६:४८ || विरार || १८:१७ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट |- style="background:brown" | rowspan="2"| ४८ || ९४०७८ || १७:०० || विरार || १८:२५ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट |- style="background:yellow" | ४९ || ९४१२८ || १७:२७ || बोरीवली || १८:३५ || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:crimson" | rowspan="2"| ५० || ९४०८० || १८:०८ || बोरीवली || १८:५२ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट |- style="background:aqua" | rowspan="2"| ५१ || ९४०८४ || १८:२० || विरार || १९:३१ || दादर || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर |- style="background:gray" | ५२ || ९४०८८ || १८:३० || विरार || १९:४४ || वांद्रे || मंदगती |- style="background:maroon" | rowspan="2"| ५३ || ९४१४० || १८:३२ || मालाड || १९:१९ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट |- style="background:pink" | rowspan="2"| ५४ || ९४०८६ || १८:३३ || विरार || १९:५५ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट |- style="background:teal" | rowspan="2"| ५५ || ९४०८२ || १८:५२ || बोरीवली || १९:३६ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट |- style="background:orange" | ५६ || ९४१२० || १९:०६ || गोरेगाव || २०:०१ || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:green" | rowspan="2"| ५७ || ९४०९० || १९:२३ || भाईंदर || २०:२३ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट |- style="background:violet" | rowspan="2"| ५८ || ९४०९२ || १९:५१ || विरार || २१:१९ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:brown" | rowspan="2"| ५९ || ९४०९४ || २०:०७ || विरार || २१:१४ || दादर || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर |- style="background:yellow" | ६० || ९४१३० || २०:२० || भाईंदर || २०:५९ || अंधेरी || मंदगती |- style="background:maroon" | ६१ || ९४१४२ || २०:२५ || बोरीवली || २१:३४ || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:crimson" | rowspan="2"| ६२ || ९४०९८ || २०:२९ || विरार || २१:५३ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:aqua" | rowspan="2"| ६३ || ९४०९६ || २०:३६ || भाईंदर || २१:३६ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:gray" | rowspan="2"| ६४ || ९४१०८ || २१:१५ || भाईंदर || २२:२१ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:teal" | rowspan="2"| ६५ || ९४१०० || २१:१६ || विरार || २२:३८ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:pink" | rowspan="2"| ६६ || ९४१०२ || २१:२८ || विरार || २२:५२ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:yellow" | ६७ || ९४१३२ || २२:२० || वसई रोड || २२:४६ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:brown" | rowspan="2"| ६८ || ९४१०६ || २२:४४ || विरार || २३:३७ || अंधेरी || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी |- style="background:violet" | ६९ || ९४१०४ || २२:५६ || भाईंदर || २३:११ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:maroon" | ७० || ९४१४४ || २२:५८ || बोरीवली || ०:०८ || चर्चगेट || मंदगती |} {| class="wikitable sortable" |+ style="background:#afeeee"| मुंबई सेंट्रल / गोरेगाव / मालाड / बोरीवली / भाईंदर / वसई रोड / नालासोपारा / विरार कडे ! # ! गाडी क्रमांक ! सुटण्याची वेळ ! स्थानक ! पोहोचण्याची वेळ ! अंतिम स्थानक ! वेग |- style="background:brown" | १ || ९४००१ || ५:०७ || बोरीवली || ५:४५ || विरार || मंदगती |- style="background:green" | २ || ९४००३ || ५:३५ || महालक्ष्मी || ६:३० || बोरीवली || मंदगती |- style="background:pink" | ३ || ९४००५ || ५:४० || चर्चगेट || ६:४५ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:orange" | ४ || ९४१११ || ६:१४ || चर्चगेट || ७:१९ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:violet" | ५ || ९४००९ || ६:३५ || चर्चगेट || ७:४१ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:gray" | ६ || ९४१०७ || ६:३९ || महालक्ष्मी || ७:३४ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:yellow" | ७ || ९४१२३ || ६:५५ || चर्चगेट || ८:०० || बोरीवली || मंदगती |- style="background:crimson" | ८ || ९४०११ || ६:५७ || महालक्ष्मी || ८:२३ || विरार || मंदगती |- style="background:maroon" | rowspan="2"| ९ || ९४१३५ || ७:०३ || चर्चगेट || ८:२३ || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली, भाईंदर, वसई रोड, विरार |- style="background:aqua" | rowspan="2"| १० || ९४००७ || ७:२७ || भाईंदर || ७:५२ || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' विरार |- style="background:brown" | rowspan="2"| ११ || ९४०१३ || ७:२९ || चर्चगेट || ८:१६ || बोरीवली || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली |- style="background:green" | rowspan="2"| १२ || ९४०१५ || ७:३६ || चर्चगेट || ८:५८ || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:gray" | rowspan="2"| १३ || ९४१०९ || ७:३७ || बोरीवली || ७:५२ || भाईंदर || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' भाईंदर |- style="background:pink" | rowspan="2"| १४ || ९४०१७ || ७:५४ || चर्चगेट || ९:१५ || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:orange" | rowspan="2"| १५ || ९४११३ || ८:२७ || चर्चगेट || ९:५१ || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:violet" | rowspan="2"| १६ || ९४०१९ || ८:४६ || चर्चगेट || ९:३० || बोरीवली || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली |- style="background:teal" | rowspan="2"| १७ || ९४०२१ || ८:५३ || चर्चगेट || १०:१२ || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे मंदगती |- style="background:yellow" | १८ || ९४१२५ || ९:१४ || चर्चगेट || १०:०७ || गोरेगाव || मंदगती |- style="background:brown" | rowspan="2"| १९ || ९४०२३ || ९:२३ || चर्चगेट || १०:४४ || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:aqua" | rowspan="2"| २० || ९४०२५ || ९:२७ || चर्चगेट || १०:११ || बोरीवली || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली |- style="background:gray" | rowspan="2"| २१ || ९४०२७ || ९:३० || चर्चगेट || १०:५२ || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली, भाईंदर, वसई रोड, विरार |- style="background:maroon" | rowspan="2"| २२ || ९४१३७ || ९:५६ || चर्चगेट || १०:४२ || बोरीवली || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली |- style="background:crimson" | २३ || ९४०२९ || १०:२४ || चर्चगेट || ११:३१ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:violet" | rowspan="2"| २४ || ९४०३१ || १०:३२ || चर्चगेट || ११:१८ || बोरीवली || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली |- style="background:green" | rowspan="2"| २५ || ९४०३३ || १०:३६ || चर्चगेट || ११:३८ || भाईंदर || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे मंदगती |- style="background:pink" | rowspan="2"| २६ || ९४०३५ || १०:५३ || चर्चगेट || १२:१४ || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे मंदगती |- style="background:yellow" | २७ || ९४१२७ || ११:१२ || चर्चगेट || ११:२२ || मुंबई सेंट्रल || मंदगती |- style="background:aqua" | rowspan="2"| २८ || ९४०३७ || ११:१५ || चर्चगेट || १२:३८ || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:orange" | rowspan="2"| २९ || ९४११५ || ११:३० || चर्चगेट || १२:३१ || भाईंदर || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:teal" | rowspan="2"| ३० || ९४०३९ || ११:४८ || चर्चगेट || १३:०८ || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:maroon" | rowspan="2"| ३१ || ९४१३९ || ११:५१ || चर्चगेट || १२:३६ || मालाड || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, मालाड |- style="background:violet" | rowspan="2"| ३२ || ९४०४१ || १२:१६ || चर्चगेट || १३:२७ || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली, भाईंदर, वसई रोड, विरार |- style="background:brown" | rowspan="2"| ३३ || ९४०४३ || १२:२९ || चर्चगेट || १३:४६ || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली, भाईंदर, वसई रोड, विरार |- style="background:gray" | rowspan="2"| ३४ || ९४०४५ || १२:३४ || चर्चगेट || १३:५९ || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:crimson" | ३५ || ९४०४७ || १२:४५ || चर्चगेट || १३:५० || बोरीवली || मंदगती |- style="background:green" | ३६ || ९४०४९ || १३:०८ || चर्चगेट || १४:५२ || विरार || मंदगती |- style="background:orange" | ३७ || ९४११७ || १३:५२ || चर्चगेट || १५:३६ || विरार || मंदगती |- style="background:pink" | rowspan="2"| ३८ || ९४०५१ || १३:५३ || चर्चगेट || १५:०८ || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली, भाईंदर, वसई रोड, विरार |- style="background:aqua" | rowspan="2"| ३९ || ९४०५३ || १४:१५ || चर्चगेट || १५:१७ || भाईंदर || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:teal" | rowspan="2"| ४० || ९४०५५ || १४:५३ || चर्चगेट || १६:१४ || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:crimson" | ४१ || ९४०५९ || १५:०५ || चर्चगेट || १६:१३ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:violet" | rowspan="2"| ४२ || ९४०६१ || १५:०७ || चर्चगेट || १६:३० || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:brown" | rowspan="2"| ४३ || ९४०६३ || १५:२६ || चर्चगेट || १६:४५ || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:gray" | rowspan="2"| ४४ || ९४०६५ || १५:३२ || चर्चगेट || १६:३५ || भाईंदर || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:green" | ४५ || ९४०५७ || १५:४४ || बोरीवली || १६:२५ || विरार || मंदगती |- style="background:yellow" | ४६ || ९४१२९ || १६:३० || महालक्ष्मी || १७:२३ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:aqua" | rowspan="2"| ४७ || ९४०६७ || १६:३९ || चर्चगेट || १८:०४ || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:pink" | rowspan="2"| ४८ || ९४०७१ || १७:०३ || चर्चगेट || १८:२८ || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:crimson" | rowspan="2"| ४९ || ९४०७३ || १७:१५ || चर्चगेट || १८:०२ || बोरीवली || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली |- style="background:gray" | rowspan="2"| ५० || ९४०६९ || १७:२५ || अंधेरी || १८:२० || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पुढे मंदगती |- style="background:teal" | rowspan="2"| ५१ || ९४०७५ || १७:५० || चर्चगेट || १८:३८ || बोरीवली || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली |- style="background:orange" | ५२ || ९४११९ || १७:५७ || चर्चगेट || १८:५१ || गोरेगाव || मंदगती |- style="background:green" | rowspan="2"| ५३ || ९४०७७ || १८:०६ || चर्चगेट || १९:१३ || भाईंदर || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:violet" | rowspan="2"| ५४ || ९४०७९ || १८:२२ || चर्चगेट || १९:४६ || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:brown" | rowspan="2"| ५५ || ९४०८१ || १८:२८ || चर्चगेट || १९:५६ || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:yellow" | ५६ || ९४१३१ || १८:३८ || चर्चगेट || २०:०३ || भाईंदर || मंदगती |- style="background:crimson" | rowspan="2"| ५७ || ९४०८३ || १९:०० || चर्चगेट || २०:२२ || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:maroon" | rowspan="2"| ५८ || ९४१४१ || १९:२५ || चर्चगेट || २०:१९ || बोरीवली || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, जोगेश्वरी, गोरेगाव पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:aqua" | rowspan="2"| ५९ || ९४०८५ || १९:३८ || दादर || २०:२७ || भाईंदर || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे मंदगती |- style="background:teal" | rowspan="2"| ६० || ९४०८९ || १९:४३ || चर्चगेट || २१:०९ || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:gray" | ६१ || ९४०८७ || १९:५२ || वांद्रे || २०:४३ || भाईंदर || मंदगती |- style="background:pink" | rowspan="2"| ६२ || ९४०९१ || १९:५८ || चर्चगेट || २१:२१ || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:orange" | ६३ || ९४१२१ || २०:०७ || चर्चगेट || २१:०२ || गोरेगाव || मंदगती |- style="background:green" | rowspan="2"| ६४ || ९४०९३ || २०:२७ || चर्चगेट || २१:४५ || नालासोपारा || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:yellow" | ६५ || ९४१३३ || २१:०८ || अंधेरी || २१:५८ || वसई रोड || मंदगती |- style="background:brown" | rowspan="2"| ६६ || ९४०९५ || २१:१९ || दादर || २२:३२ || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे मंदगती |- style="background:violet" | ६७ || ९४०९७ || २१:२३ || चर्चगेट || २२:४३ || भाईंदर || मंदगती |- style="background:maroon" | ६८ || ९४१४३ || २१:३९ || चर्चगेट || २२:४६ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:aqua" | rowspan="2"| ६९ || ९४०९९ || २१:५१ || चर्चगेट || २२:३४ || मालाड || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, जोगेश्वरी, गोरेगाव |- style="background:crimson" | rowspan="2"| ७० || ९४१०१ || २१:५७ || चर्चगेट || २३:२२ || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती |- style="background:violet" | ७१ || ९४१०३ || २३:१९ || बोरीवली || २३:५६ || विरार || मंदगती |- style="background:brown" | rowspan="2"| ७२ || ९४१०५ || २३:५५ || अंधेरी || ०:२५ || भाईंदर || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पुढे मंदगती |- style="background:maroon" | ७३ || ९४१४५ || ०:१३ || चर्चगेट || १:३३ || भाईंदर || मंदगती |} [[वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वेमार्ग]] [[वर्ग:पश्चिम रेल्वे]] nxalkxdtvzzx41003d0a9xvcl5l0b2p 0 29916 2706851 2300439 2026-08-30T14:10:18Z Ketaki Modak 21590 आशयाची भर - संदर्भासहित 2706851 wikitext text/x-wiki त्रिगुणी का शाब्दिक अर्थ है तीन गुणों वाला, अर्थात जिसमें प्रकृति के तीनो गुण- सत्त्व, रजस् और तम एक साथ उपस्थित हो! सामान्यतः सत्त्व गुण से तात्पर्य श्रेष्ठ गुणों से है जिनमें सत्य, पवित्रता, दया, ज्ञान शामिल हैं| रज गुण में राजसी प्रवृत्ति की प्रधानता होती है इसमें मनुष्य रुप, सन्मान और अहंकार आदि भावों के अधीन रहता है| तम गुण क्रोध, असत्य, मद, नकारात्मक ऊर्जा का भंडार माना जाता है सामान्यतः मनुष्य में किसी एक गुण की प्रधानता होती है, किंतु जब मनुष्य में इन तीनों गुणों का एक साथ समान रूप से उपस्थित होने पर वह अद्वितीय गुणों का स्वामी माना जाता है इसी स्थिति को त्रिगुणी कहा जाता हैं| लाखों में से किसी एक मनुष्य में यह त्रिगुण एक साथ उपस्थित होते हैं, इसलिए यह असंभव ही प्रतीत होता है ==अर्थ== [[सत्त्व]], [[रज]] व [[तम]] हे तीन गुण. प्रत्येक व्यक्तीवर कुठल्याही क्षणी हे तीन गुण विविध प्रमाणात प्राबल्य करीत असतात. [[मोक्ष]] किंवा [[मुक्ती]] मिळविण्यासाठी या तीन गुणांच्या पलिकडे जाणे आवश्यक असते. [[ज्ञानेश्वरी]], [[दासबोध]], [[गीता]], [[गीताई]] इ. ग्रंथांमध्ये यांबद्दल विस्तृत विवरण आढळते. '''गुण आणि त्याचे दृश्य रूप''' <ref>स्वामी स्वरूपानंद (१९६०). ''श्रीमत अभंग ज्ञानेश्वरी (पूर्वार्ध)''. पावस: स्वामी स्वरूपानंद सेवा मंडळ, पावस.</ref> {| class="wikitable" |+ !गुण !दृश्य रूप |- |सत्त्व |शांतपणा व ज्ञान |- |रज |चंचलता व क्रियाशीलता |- |तम |जडता व आळस |} == गीताई अ. १४ मधील वर्णन == प्रकृतीपासुनी होती गुण सत्त्व-रजस्-तम । ते निर्विकार आत्म्यास जणू देहांत जुंपिती ॥ ५ ॥ त्यांत निर्मळ ते सत्त्व ज्ञान आरोग्य वाढवी । मी सुखी आणि मी ज्ञानी शृंखला ही चि लेववी ॥ ६ ॥ रज ते वासना-रूप तृष्णा आसक्ति वाढवी । आत्म्यास कर्म-संगाने टाकिते जखडूनि ते ॥ ७ ॥ गुंगवी तम सर्वांस अज्ञान चि विरूढले । झोप आळस दुर्लक्ष ह्यांनी घेरूनि बांधिते ॥ ८ ॥ सुखात घालिते सत्त्व रज कर्मात घालिते । ज्ञान झाकूनि संपूर्ण दुर्लक्षी घालिते तम ॥ ९ ॥ अन्य दोघांस जिंकूनि तिसरे करिते बळ । असे चढे कधी सत्त्व कधी रज कधी तम ॥ १० ॥ प्रज्ञेचा इंद्रिय-द्वारा प्रकाश सगळीकडे । देहांत पसरे तेंव्हा जाणावे रज वाढले ॥ ११ ॥ प्रवृत्ति लालसा लोभ कर्मारंभ अशांतता । ही देही उठती तेंव्हा जाणावे रज वाढले ॥ १२ ॥ अंधार मोह दुर्लक्ष अपप्रवृत्ति चहूकडे । देहांत माजली तेंव्हा जाणावे तम वाढले ॥ १३ ॥ == स्थूल सात्त्विक आणि सूक्ष्म सात्त्विक == सिद्ध-सिद्धांत-पद्धतीच्या सहाव्या प्रकरणात [[गोरखनाथ|गोरक्षनाथां]]<nowiki/>नी स्थूल सात्त्विक आणि सूक्ष्म सात्त्विक कोणाला म्हणावे ते विशद केले आहे. * स्थूल सात्त्विक व्यक्ती ईश्वरावर प्रेम करते, आपल्या इंद्रियांवर तिचा ताबा असतो. * सूक्ष्म सात्त्विक व्यक्ती सर्वाकार व निराकार परमेश्वराला जाणते. हृदयस्थ जो हंस आहे, जो अजपेच्या माध्यमात शरीरात अनुभवास येतो, त्या हंसाचा तिला पूर्णबोध झालेला असतो. ईश्वरप्राप्ती होण्यासाठी केवळ सात्त्विक असणे पुरेसे नसते तर गोरक्षनाथांनी ज्याला 'सूक्ष्म सात्त्विक' म्हटले आहे त्याची आवश्यकता असते, हे अत्यंत परखडपणे गोरक्षनाथांनी सांगितले आहे. <ref>सिद्ध-सिद्धांत-पद्धती, संपादक - भट व आघारकर, जुलै १९७९</ref> == संदर्भ == [[वर्ग:अध्यात्म]] [[वर्ग:तत्त्वज्ञान]] [[वर्ग:सांख्य तत्त्वज्ञान]] [[वर्ग:याद्या]] rempm444315zbeh2wq5ybe9xl1bkhwk 2706852 2706851 2026-08-30T14:11:11Z Ketaki Modak 21590 2706852 wikitext text/x-wiki त्रिगुणी का शाब्दिक अर्थ है तीन गुणों वाला, अर्थात जिसमें प्रकृति के तीनो गुण- सत्त्व, रजस् और तम एक साथ उपस्थित हो! सामान्यतः सत्त्व गुण से तात्पर्य श्रेष्ठ गुणों से है जिनमें सत्य, पवित्रता, दया, ज्ञान शामिल हैं| रज गुण में राजसी प्रवृत्ति की प्रधानता होती है इसमें मनुष्य रुप, सन्मान और अहंकार आदि भावों के अधीन रहता है| तम गुण क्रोध, असत्य, मद, नकारात्मक ऊर्जा का भंडार माना जाता है सामान्यतः मनुष्य में किसी एक गुण की प्रधानता होती है, किंतु जब मनुष्य में इन तीनों गुणों का एक साथ समान रूप से उपस्थित होने पर वह अद्वितीय गुणों का स्वामी माना जाता है इसी स्थिति को त्रिगुणी कहा जाता हैं| लाखों में से किसी एक मनुष्य में यह त्रिगुण एक साथ उपस्थित होते हैं, इसलिए यह असंभव ही प्रतीत होता है ==अर्थ== [[सत्त्व]], [[रज]] व [[तम]] हे तीन गुण. प्रत्येक व्यक्तीवर कुठल्याही क्षणी हे तीन गुण विविध प्रमाणात प्राबल्य करीत असतात. [[मोक्ष]] किंवा [[मुक्ती]] मिळविण्यासाठी या तीन गुणांच्या पलिकडे जाणे आवश्यक असते. [[ज्ञानेश्वरी]], [[दासबोध]], [[गीता]], [[गीताई]] इ. ग्रंथांमध्ये यांबद्दल विस्तृत विवरण आढळते. '''गुण आणि त्याचे दृश्य रूप''' <ref>स्वामी स्वरूपानंद (१९६०). ''श्रीमत अभंग ज्ञानेश्वरी (पूर्वार्ध)''. पावस: स्वामी स्वरूपानंद सेवा मंडळ, पावस.</ref> {| class="wikitable" |+ !गुण !दृश्य रूप |- |सत्त्व |शांतपणा व ज्ञान |- |रज |चंचलता व क्रियाशीलता |- |तम |जडता व आळस |} == गीताई अ. १४ मधील वर्णन == प्रकृतीपासुनी होती गुण सत्त्व-रजस्-तम । ते निर्विकार आत्म्यास जणू देहांत जुंपिती ॥ ५ ॥ त्यांत निर्मळ ते सत्त्व ज्ञान आरोग्य वाढवी । मी सुखी आणि मी ज्ञानी शृंखला ही चि लेववी ॥ ६ ॥ रज ते वासना-रूप तृष्णा आसक्ति वाढवी । आत्म्यास कर्म-संगाने टाकिते जखडूनि ते ॥ ७ ॥ गुंगवी तम सर्वांस अज्ञान चि विरूढले । झोप आळस दुर्लक्ष ह्यांनी घेरूनि बांधिते ॥ ८ ॥ सुखात घालिते सत्त्व रज कर्मात घालिते । ज्ञान झाकूनि संपूर्ण दुर्लक्षी घालिते तम ॥ ९ ॥ अन्य दोघांस जिंकूनि तिसरे करिते बळ । असे चढे कधी सत्त्व कधी रज कधी तम ॥ १० ॥ प्रज्ञेचा इंद्रिय-द्वारा प्रकाश सगळीकडे । देहांत पसरे तेंव्हा जाणावे रज वाढले ॥ ११ ॥ प्रवृत्ति लालसा लोभ कर्मारंभ अशांतता । ही देही उठती तेंव्हा जाणावे रज वाढले ॥ १२ ॥ अंधार मोह दुर्लक्ष अपप्रवृत्ति चहूकडे । देहांत माजली तेंव्हा जाणावे तम वाढले ॥ १३ ॥ == स्थूल सात्त्विक आणि सूक्ष्म सात्त्विक == सिद्ध-सिद्धांत-पद्धतीच्या सहाव्या प्रकरणात [[गोरखनाथ|गोरक्षनाथां]]<nowiki/>नी स्थूल सात्त्विक आणि सूक्ष्म सात्त्विक कोणाला म्हणावे ते विशद केले आहे. * स्थूल सात्त्विक व्यक्ती ईश्वरावर प्रेम करते, आपल्या इंद्रियांवर तिचा ताबा असतो. * सूक्ष्म सात्त्विक व्यक्ती सर्वाकार व निराकार परमेश्वराला जाणते. हृदयस्थ जो हंस आहे, जो अजपेच्या माध्यमात शरीरात अनुभवास येतो, त्या हंसाचा तिला पूर्णबोध झालेला असतो. ईश्वरप्राप्ती होण्यासाठी केवळ सात्त्विक असणे पुरेसे नसते तर गोरक्षनाथांनी ज्याला 'सूक्ष्म सात्त्विक' म्हटले आहे त्याची आवश्यकता असते, हे अत्यंत परखडपणे गोरक्षनाथांनी सांगितले आहे. <ref>सिद्ध-सिद्धांत-पद्धती, संपादक - भट व आघारकर, जुलै १९७९</ref> == संदर्भ == [[वर्ग:अध्यात्म]] [[वर्ग:तत्त्वज्ञान]] [[वर्ग:सांख्य तत्त्वज्ञान]] [[वर्ग:याद्या]] o7ho067h2c4tgby776joxgcot7u3x5i 0 32609 2706841 2706791 2026-08-30T12:31:54Z ~2026-41910-22 185743 2706841 wikitext text/x-wiki {{मुंबई उपनगरी रेल्वे हार्बर मार्ग नकाशा}} '''हार्बर मार्ग''' हा [[मुंबई उपनगरी रेल्वे]]च्या मार्गांपैकी एक आहे. [[मध्य रेल्वे]]द्वारे चालवला जाणारा हा मार्ग दक्षिण [[मुंबई]]मधील [[छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस]]पासून सुरू होतो व मुंबई बेटाच्या पूर्व भागातून धावतो. [[नवी मुंबई]] शहर हार्बर मार्गाद्वारे मुंबईसोबत जोडले गेले आहे. हार्बर मार्गावरील सर्व लोकल धीम्या गतीच्या असून छशिमट ते [[पनवेल]] व [[गोरेगाव]]पर्यंत सेवा पुरवली जाते. ==नकाशा== {{Location map+|Mumbai|width=800|float=center|caption=मुंबई उपनगरी रेल्वे हार्बर आणि ट्रान्सहार्बर मार्ग नकाशा|places= {{Location map~|Mumbai|lat=18.94|long=72.8353|position=left|background=#FFFFFF|label=[[छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस]]}} {{Location map~|Mumbai|lat=18.951667|long=72.838056|position=right|background=#FFFFFF|label={{rws|मशीद}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=18.960833|long=72.839444|position=left|background=#FFFFFF|label={{rws|सँडहर्स्ट रोड}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=18.966111|long=72.844167|position=right|background=#FFFFFF|label={{rws|डॉकयार्ड रोड}}}} {{Location map~|Mumbai |lat=18.976111 |long=72.844167|position=right|background=#FFFFFF|label={{rws|रे रोड}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=18.985833 |long=72.842778|position=left|background=#FFFFFF|label={{rws|कॉटन ग्रीन}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=18.998611 |long=72.854722|position=left|background=#FFFFFF|label={{rws|शिवडी}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=19.015556 |long=72.859167|position=left|background=#FFFFFF|label={{rws|वडाळा रोड}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=19.028187 |long=72.862089|position=top|background=#FFFFFF|label={{rws|गुरू तेग बहादुर नगर}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=19.051667 |long=72.868889|position=left|background=#FFFFFF|label={{rws|चुनाभट्टी}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=19.065 |long=72.879444|position=left|background=#FFFFFF|label={{rws|कुर्ला}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=19.065833 |long=72.889722|position=top|background=#FFFFFF|label={{rws|टिळक नगर}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=19.0625|long=72.900833|position=bottom|background=#FFFFFF|label={{rws|चेंबूर}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=19.055|long=72.915278|position=top|background=#FFFFFF|label={{rws|गोवंडी}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=19.048056|long=72.931667|position=bottom|background=#FFFFFF|label={{rws|मानखुर्द}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=19.063056|long=72.998333|position=left|background=#FFFFFF|label={{rws|वाशी}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=19.065833|long=73.009444|position=right|background=#FFFFFF|label={{rws|सानपाडा}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=19.055833|long=73.017778|position=bottom|background=#FFFFFF|label={{rws|जुईनगर}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=19.033333|long=73.018056|position=left|background=#FFFFFF|label={{rws|नेरूळ}}}} {{Location map~|Mumbai |lat=19.021667|long=73.018611|position=left|background=#FFFFFF|label={{rws|सीवूड्स-दारावे-करावे}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=19.018611|long=73.039167|position=bottom|background=#FFFFFF|label={{rws|सी.बी.डी. बेलापूर}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=19.025556|long=73.059167|position=left|background=#FFFFFF|label={{rws|खारघर}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=19.016667|long=73.080278|position=left|background=#FFFFFF|label={{rws|मानसरोवर}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=19.007222|long=73.095|position=left|background=#FFFFFF|label={{rws|खांदेश्वर}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=18.991111|long=73.120278|position=left|background=#FFFFFF|label={{rws|पनवेल}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=19.030222|long=72.856944|position=left|background=#FFFFFF|label={{rws|किंग्ज सर्कल}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=19.046111|long=72.846667|position=left|background=#FFFFFF|label={{rws|माहिम जंक्शन}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=19.054444|long=72.840556|position=left|background=#FFFFFF|label={{rws|वांद्रे}}}} {{Location map~|Mumbai |lat=19.069167|long=72.84|position=left|background=#FFFFFF|label={{rws|खार रोड}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=19.081667|long=72.841389|position=left|background=#FFFFFF|label={{rws|सांताक्रुझ}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=19.1|long=72.843889|position=left|background=#FFFFFF|label={{rws|विलेपार्ले}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=19.119167|long=72.846944|position=Right|background=#FFFFFF|label={{rws|अंधेरी}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=19.139167|long=72.847644|position=Right|background=#FFFFFF|label={{rws|जोगेश्वरी}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=19.159167|long=72.847944|position=Right|background=#FFFFFF|label={{rws|राम मंदिर}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=19.189167|long=72.847544|position=Right|background=#FFFFFF|label={{rws|गोरेगाव}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=19.076111|long=73.0175|position=left|background=#FFFFFF|label={{rws|तुर्भे}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=19.093056|long=73.014556|position=left|background=#FFFFFF|label={{rws|कोपरखैरणे}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=19.116111|long=73.006944|position=left|background=#FFFFFF|label={{rws|घणसोली}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=19.136389|long=73.0025|position=left|background=#FFFFFF|label={{rws|रबाळे}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=19.158333|long=72.999167|position=left|background=#FFFFFF|label={{rws|ऐरोली}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=19.175833|long=72.995556|position=left|background=#FFFFFF|label={{rws|दिघा गाव}}}} {{Location map~|Mumbai|lat=19.185833|long=72.975556|position=left|background=#FFFFFF|label={{rws|ठाणे}}}} }} ==स्थानके== ===मुख्य मार्ग=== {| class="wikitable" style="text-align:center" ! style="width:1%;" |# ! style="width:5%;" |स्थानक नाव ! style="width:1%;" |स्थानक कोड |- |१||'''[[छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस]]'''|| CSMT / ST |- |२||{{rws|मशीद}}|| |- |३||{{rws|सँडहर्स्ट रोड}}|| |- |४||{{rws|डॉकयार्ड रोड}}|| |- |५||{{rws|रे रोड}}|| |- |६||{{rws|कॉटन ग्रीन}}|| |- |७||{{rws|शिवडी}}|| |- |८||'''{{rws|वडाळा रोड}}'''|| VD |} ===मुख्य मार्ग फाटे=== {| class="wikitable" style="text-align:center" |+पश्चिम मार्ग ! style="width:1%;" |# ! style="width:5%;" |स्थानक नाव ! style="width:1%;" |स्थानक कोड |- |१||'''{{rws|वडाळा रोड}}'''|| VD |- |२||{{rws|किंग्ज सर्कल}}|| |- |३||{{rws|माहिम जंक्शन}}|| |- |४||'''{{rws|वांद्रे}}'''|| B |- |५||{{rws|खार रोड}}|| |- |६||{{rws|सांताक्रुझ}}|| |- |७||{{rws|विलेपार्ले}}|| |- |८||'''{{rws|अंधेरी}}'''|| AD |- |९||{{rws|जोगेश्वरी}}|| |- |१०||{{rws|राम मंदिर}}|| |- |११||'''{{rws|गोरेगाव}}'''|| GO |} {| class="wikitable" style="text-align:center" |+नवी मुंबई मार्ग ! style="width:1%;" |# ! style="width:5%;" |स्थानक नाव ! style="width:1%;" |स्थानक कोड |- |१||'''{{rws|वडाळा रोड}}'''|| VD |- |२||{{rws|गुरू तेग बहादुर नगर}}|| |- |३||{{rws|चुनाभट्टी}}|| |- |४||'''{{rws|कुर्ला}}'''|| C |- |५||{{rws|टिळक नगर}}|| |- |६||'''{{rws|चेंबूर}}'''|| CM |- |७||{{rws|गोवंडी}}|| |- |८||'''{{rws|मानखुर्द}}'''|| M |- |९||'''{{rws|वाशी}}'''|| VA |- |१०||{{rws|सानपाडा}}|| |- |११||{{rws|जुईनगर}}|| |- |१२||'''{{rws|नेरूळ}}'''|| NU |- |१३||{{rws|सीवूड्स-दारावे-करावे}}|| |- |१४||'''{{rws|सी.बी.डी. बेलापूर}}'''|| BR |- |१५||{{rws|खारघर}}|| |- |१६||{{rws|मानसरोवर}}|| |- |१७||{{rws|खांदेश्वर}}|| |- |१८||'''{{rws|पनवेल}}'''|| PL |} == वातानुकूलित == {| class="wikitable sortable" ! फेऱ्या !! वार !! सुरुवात |- | style="background:aqua"|१४ |सोम-शनि |२६ जानेवारी २०२६ |- | style="background:teal"|१४ |सोम-शनि |१ मे २०२६ |- |२८ |एकूण | |} {{static row numbers}} {| class="wikitable sortable static-row-numbers static-row-numbers-center" |+ style="background:#afeeee"| वडाळा रोड / छशिमट कडे ! गाडी क्रमांक ! सुटण्याची वेळ ! स्थानक ! पोहोचण्याची वेळ ! अंतिम स्थानक |- style="background:aqua" | ९८५०६ || ४:१५ || वाशी || ४:४६ || वडाळा रोड |- style="background:aqua" | ९८०२० || ६:१७ || पनवेल || ७:३६ || छशिमट |- style="background:teal" | ९८५२० || ६:२३ || वाशी || ७:१३ || छशिमट |- style="background:teal" | ९८०५२ || ८:४५ || पनवेल || १०:०६ || छशिमट |- style="background:aqua" | ९८०५८ || ९:०९ || पनवेल || १०:३० || छशिमट |- style="background:teal" | ९८०९२ || ११:४३ || पनवेल || १३:०२ || छशिमट |- style="background:aqua" | ९८०९६ || १२:०३ || पनवेल || १३:०४ || वडाळा रोड |- style="background:teal" | ९८३५६ || १४:२८ || बेलापूर || १५:३२ || छशिमट |- style="background:aqua" | ९८१२८ || १४:३१ || पनवेल || १५:५० || छशिमट |- style="background:aqua" | ९८५५८ || १६:५५ || वाशी || १७:२६ || वडाळा रोड |- style="background:teal" | ९८१६६ || १७:०७ || पनवेल || १८:२६ || छशिमट |- style="background:aqua" | ९८१८४ || १८:३७ || पनवेल || १९:५६ || छशिमट |- style="background:teal" | ९८२०४ || २०:०७ || पनवेल || २१:२६ || छशिमट |- style="background:teal" | ९८२४२ || २२:५८ || पनवेल || ०:१७ || छशिमट |} {| class="wikitable sortable static-row-numbers static-row-numbers-center" |+ style="background:#afeeee"| वाशी / बेलापूर / पनवेल कडे ! गाडी क्रमांक ! सुटण्याची वेळ ! स्थानक ! पोहोचण्याची वेळ ! अंतिम स्थानक |- style="background:aqua" | ९८००९ || ५:०६ || वडाळा रोड || ६:०८ || पनवेल |- style="background:teal" | ९८०४५ || ७:१७ || छशिमट || ८:३७ || पनवेल |- style="background:aqua" | ९८०५१ || ७:४० || छशिमट || ९:०० || पनवेल |- style="background:teal" | ९८०८३ || १०:१० || छशिमट || ११:३० || पनवेल |- style="background:aqua" | ९८०८९ || १०:३४ || छशिमट || ११:५४ || पनवेल |- style="background:teal" | ९८३३९ || १३:०७ || छशिमट || १४:१३ || बेलापूर |- style="background:aqua" | ९८११९ || १३:१७ || वडाळा रोड || १४:२० || पनवेल |- style="background:teal" | ९८१५७ || १५:३६ || छशिमट || १६:५६ || पनवेल |- style="background:aqua" | ९८५३३ || १५:५४ || छशिमट || १६:४३ || वाशी |- style="background:aqua" | ९८१८१ || १७:३० || वडाळा रोड || १८:३२ || पनवेल |- style="background:teal" | ९८२०१ || १८:३३ || छशिमट || १९:५४ || पनवेल |- style="background:aqua" | ९८२२१ || २०:०० || छशिमट || २१:२१ || पनवेल |- style="background:teal" | ९८२३९ || २१:३० || छशिमट || २२:५० || पनवेल |- style="background:teal" | ९८००३ || ०:२४ || छशिमट || १:१३ || वाशी |} == पश्चिम रेल्वे विशेष गाड्या == {| class="wikitable sortable static-row-numbers static-row-numbers-center" |+ style="background:#afeeee"| छशिमट कडे ! गाडी क्रमांक ! सुटण्याची वेळ ! स्थानक ! पोहोचण्याची वेळ ! अंतिम स्थानक |- | ९१३९२ || ११:३४ || गोरेगाव || १२:२८ || छशिमट |- | ९१३९४ || १३:३८ || गोरेगाव || १४:३२ || छशिमट |- | ९१३९६ || १९:४५ || गोरेगाव || २०:३९ || छशिमट |} {| class="wikitable sortable static-row-numbers static-row-numbers-center" |+ style="background:#afeeee"| गोरेगाव / बोरीवली कडे ! गाडी क्रमांक ! सुटण्याची वेळ ! स्थानक ! पोहोचण्याची वेळ ! अंतिम स्थानक |- | ९१३९३ || १२:३६ || छशिमट || १३:२९ || गोरेगाव |- | ९१३९५ || १४:४० || छशिमट || १५:३५ || गोरेगाव |- | ९१४९१ || २०:४६ || छशिमट || २१:५३ || बोरीवली |} [[वर्ग:मध्य रेल्वे]] [[वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वेमार्ग]] [[वर्ग:नवी मुंबई मधील वाहतूक]] r16h50ac5ckkd98ktiy8s8obymx2c0n 0 36133 2707003 2684128 2026-08-31T05:47:58Z ~2026-47184-77 186905 /* अकबराचा नवरत्न दरबार */ 2707003 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = अकबर | पदवी = बादशाह | चित्र = Akbar.jpg | चित्र_title = कैसर अकबर या पुस्तकातील मुखचित्र | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_title = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_title = | राज्य_काळ = [[इ.स. १५५६]]-[[इ.स. १६०५]] | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = | पूर्ण_नाव = जलालुद्दीन मुहम्मद अकबर | इतर_पदव्या = [[अकबर]] [[गाझी]] अल-सुलतान अल-आजम वल खक़म अल-मुकर्रम, इमाम-इ-'आदिल, सुलतान उल-इस्लाम काफ्फात्त उल-अनम, आमीर उल-मु'मिनीन, खलीफत उल-मुता'अली साहिब-इ-झमन,पदशहा गाझी जीउअल्ला: 'आर्ष-अश्यानी, शहनश-ए-सुल्तनत उई हिंदिया वल मुघलीया, एम्परर ऑफ इंडिया <ref name="Biodiversity Profile of India">{{संकेतस्थळ स्रोत |title = The South Asian. Retrieved 2008-05-23 |दुवा = http://www.the-south-asian.com/Dec2000/Akbar.htm |अ‍ॅक्सेसदिनांक = २३-०७-२०१०}}</ref> | जन्म_दिनांक = [[ऑक्टोबर १५]], [[इ.स. १५४२]] | जन्म_स्थान = [[उमरकोट]], [[सिंध]], [[पाकिस्तान]] | मृत्यू_दिनांक = [[ऑक्टोबर १२]], [[इ.स. १६०५]] | मृत्यू_स्थान = [[आग्रा]], [[उत्तर प्रदेश]], [[भारत]] | पूर्वाधिकारी = [[हुमायूॅं]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[जहांगीर]] | वडील = [[हुमायूॅं]] | आई = [[हमीदा बानू बेगम]] | पत्नी = [[रुकय्या सुलतान बेगम]] | इतर_पत्नी = * [[जोधा बाई]] * [[सलिमा सुल्तान]] * [[रूकैय्या सुल्तान]] * [[सकीना बानू बेगम]] | पती = | इतर_पती = | संतती = * शाहझादा ''नुरुद्दीन मोहम्मद सलीम'' तथा [[जहांगीर]], पुत्र * शाहझादा [[शाह मुराद]], पुत्र * शाहझादा [[दन्याल]], पुत्र * शाहझादा [[खुसरो]], पुत्र * शाहझादा [[शाह मुराद]], पुत्र * शाहझादी [[खनीम सुलतान]], पुत्री * शाहझादी [[शक्रुन्निसा बेगम]], पुत्री * शाहझादी [[आराम बानू बेगम]], पुत्री * शाहझादी [[जहान बेगम]], पुत्री * शाहझादी [[झिमिनी बेगम]], पुत्री | राजवंश = [[मुघल]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = |}} '''जलालुद्दीन मुहम्मद अकबर''' (جلال الدین محمد اکبر) ([[ऑक्टोबर १५]], [[इ.स. १५४२]] - [[ऑक्टोबर १२]], [[इ.स. १६०५]]) हा [[इ.स. १५५६]] पासून मृत्यूपर्यंत मुघल सम्राट होता.<ref name="Biodiversity Profile of India"/><ref name="BookRags. Retrieved 2008-05-23.">{{संकेतस्थळ स्रोत |title = Jalal-ud-din Mohammed Akbar Biography |दुवा = http://www.bookrags.com/biography/jalal-ud-din-mohammed-akbar/ |अ‍ॅक्सेसदिनांक = २४-०७-२०१०}}</ref><ref name="Conversion of Islamic and Christian dates (Dual)">{{संकेतस्थळ स्रोत |title = As per the date convertor Baadshah Akbar's birth date, as per Humayun nama, of 04 Rajab, 949 AH, corresponds to 14 October 1542. |दुवा = http://www.oriold.uzh.ch/static/hegira.html |अ‍ॅक्सेसदिनांक = २३-०७-२०१० |archive-date = 2009-08-01 |archive-url = https://web.archive.org/web/20090801034114/http://www.oriold.uzh.ch/static/hegira.html |url-status = dead }}</ref> हा भारताचा चा तिसरा मुघल सम्राट होता. याला ''अकबर-ए-आझम'' (''महान अकबर'' किंवा ''अकबर द ग्रेट'') असेही संबोधले जाते. अकबर [[तीमुरीद]] घराण्यातील नसिरुद्दीन [[हुमायूॅं]]चा पुत्र आणि भारतात मुघल घराण्याची स्थापना करणाऱ्या झाहीरुद्दिन मुहम्मद [[बाबर]] चा नातू व वारसदार होता. अकबरचा राज्यकाळ १६०५ साली संपण्या आधी, शेवटच्या वर्षानमध्ये मुघल साम्राज्याने जवळ जवळ संपूर्ण उत्तर आणि मध्य भारत व्यापला होता, व ते तत्कालीन शक्तिशाली राज्यांपैकी एक होते.{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.writespirit.net/authors/akbar|title=विस्तीर्ण राज्य}} हुमायूंच्या मृत्यूपश्चात वयाच्या १३व्या वर्षी सम्राटपदी विराजमान झाला.<ref name=bolo>{{संकेतस्थळ स्रोत|अ‍ॅक्सेसदिनांक=2008-05-23|दुवा=http://www.boloji.com/history/022.htm|title=The Nine Gems of Akbar|प्रकाशक=Boloji|archive-date=2010-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20100114183721/http://boloji.com/history/022.htm|url-status=dead}}</ref> आपल्या राज्यकाळादरम्यान त्याने [[शेरशाह सूरी]]चा पाडाव केला व [[पानिपतची दुसरी लढाई|पानिपतच्या दुसऱ्या लढाईत]] [[हिंदू]] राजा [[हेमचंद्र विक्रमादित्य|सम्राट हेमचंद्र विक्रमादित्य ऊर्फ हेमूचा]] पराभव केला.<ref name="AknamaVolII">{{स्रोत पुस्तक|लेखक=Fazl, Abul|title=Akbarnama Volume II}}</ref><ref name="avasthy">{{स्रोत पुस्तक|title=The life and times of Humayun|लेखक=Prasad, Ishwari|वर्ष=1970|दुवा=http://scholar.google.com/scholar?q=Ishwari%20Prasad%20life%20and%20times%20of%20humayun&hl=en&lr=&oi=scholart}}</ref> पुढे संपूर्ण [[भारतीय भूगोल|उत्तर आणि मध्ये भारत]] त्याच्या एकत्रित सत्तेत आणायला जवळ जवळ वीस वर्ष लागली. अर्थातच संपूर्ण भारतीय उपमहाद्विपावर त्याचा ठळक प्रभाव पडला. सम्राट असताना त्याने आपले राज्य आणखी बळकट करण्यासाठी तत्कालीन बलाढ्य हिंदू [[राजपूत]] जातीशी सुत जुलावण्याचेही प्रयत्न केले. त्यासाठी त्याने राजपूत राजकन्येला आपल्या [[हारेम|हरम]] मध्ये दाखल केले.<ref name="AknamaVolII" /><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|अ‍ॅक्सेसदिनांक=२०१०-०७-२४|दुवा=http://www.encyclopedia.com/doc/1E1-Akbar.html|title=Akbar|प्रकाशक=[[Columbia Encyclopedia]]|वर्ष=2008}}</ref> अकबर चा एकूण देशाच्या संस्कृतीवर बराच प्रभाव पडला.<ref name="Art">{{जर्नल स्रोत|author=Maurice S. Dimand|year=1953|title=Mughal Painting under Akbar the Great |journal=The Metropolitan Museum of Art Bulletin|volume=12|issue=2 |pages=46–51 |दुवा=http://www.jstor.org/stable/3257529 |doi= }}</ref> अकबराला स्वतःला रंग्कामांत भरपूर रुची होती, व त्याच्या महालांच्या [[भिंती वरील कलाकृती|भिंती आखीव कलाकृतींनी]] सजवलेल्या असायच्या. [[मुघल रंगकाम|मुघल कले]] बरोबरच त्याने युरोपिअन कलानाही प्रोत्साहन दिले. स्वतः साहित्याचा रसिक असल्याने त्यांनी बरेच [[संस्‍कृत भाषा|संस्कृत]] साहित्य पर्शियन मध्ये आणि पर्शियन साहित्त्य संस्कृत मध्ये भाषांतर करून घेतले. हिंदू आणि इस्लामेतर धर्मान विषयीचा त्याचा असहिष्णू दृष्टीकोन, राजपूत राजकन्येशी वैवाहिक बोलणी सुरू झाल्यानंतर बराच बदलला, व नंतर तो इस्लामेतर धर्मांविषयी बरीच सहनशीलता बाळगून राहिला. पुढे त्यांनी धार्मिक चर्चा सुरू केल्या, ज्यात [[अलीम|मुसलीम विद्वान]] [[सिख]], हिंदू, [[चार्वाक]], [[नास्तिक]], [[ज्यू]], [[पोर्तुगीज]] आणि [[ख्रिश्चन]] विद्वानांबरोबर धार्मिक विषयांवर चर्चा करत असत. ह्या सगळ्या विद्वानांचा तो सन्मान करत असे.<ref name="Hasan 2007 73">{{Harvnb|Hasan|2007|p=73}}</ref> त्याच्या सहनशीलतेचे उदाहरण म्हणजे त्याने मुघल झेंड्यावर [[कॅथोलिक]] अल्पसंख्यकांच्या सन्मानार्थ ख्रिस्ती क्रॉस कार्यरत केला.{{Citation needed|date=July 2010}} पुढे त्याने [[दीन-ए-इलाही]] या धर्माची स्थापना केली. दुर्दैवाने हा [[धर्म]] म्हणजे व्यक्तीप्रभावित [[पंथ]]च ठरला व त्याच्या मृत्यूनंतर नाहीसा झाला . == बालपण == अकबरचा जन्म [[पाकिस्तान]]मधील [[सिंध]] प्रांतातल्या [[उमरकोट]] येथील किल्ल्यात झाला. या काळात हुमायूॅं व त्याची नवीन पत्नी हमीदा बानू बेगम परागंदा झालेले होते. अकबरच्या जन्मानंतर लगेचच हुमायूॅं आपल्या कुटुंबाला घेउन [[मध्य प्रदेश]]मधील [[रेवा संस्थान]]ात गेला. तेथे अकबर व रेवाचा राजकुमार [[राम सिंग, रेवा|राम सिंग]] एकत्र वाढले. त्यांची ही मैत्री अखेरपर्यंत टिकून होती. हुमायूॅं पुन्हा बादशहा झाल्यावर अकबर [[दिल्ली]]स गेला परंतु [[शेरशाह सुरी]]च्या दिल्लीवरील आक्रमणामुळे त्याने परत [[पर्शिया]]ला पळ काढला. अकबरला त्याच्या काकाने [[अफगाणिस्तान]]मध्ये नेले. असे केल्यामुळे इराणी ऐशारामा ऐवजी अकबरला अनेक कष्टांना सामोरे जाउन त्याच्यात सम्राट होण्याची ताकद येईल हा उद्देश होता. अकबरने आपले लहानपण शिकार, मर्दानी खेळ व भांडण-हाणामाऱ्या करीत घालवले परंतु तो कधीच लिहा-वाचायला शिकला नाही. * [[बाबर]]च्या वंशजांमधील हा एकच निरक्षर बादशहा होता. असे असूनही अकबरला कधी याची उणीव भासली नाही. त्याची कला, साहित्य, स्थापत्य व संगीतातील जाण कोणत्याही विद्वानाला साजेशी होती. याहूनही महत्त्वाचे म्हणजे अकबरला इतरांच्या मताची कदर होती. शेरशाहचा मुलगा [[इस्लामशाह]]च्या मृत्यूनंतर दिल्लीत वारसाहक्कावरून अनागोंदी माजली. याचा फायदा घेउन हुमायूॅंने [[इ.स. १५५५]]मध्ये [[इराण]]च्या शहाच्या सैन्याच्या मदतीने पुन्हा दिल्ली काबीज केली. यानंतर काही महिन्यांतच जिन्यावरून घसरून हुमायूॅं मरण पावला. [[फेब्रुवारी १४]], [[इ.स. १५५६]], रोजी अकबर सम्राटपदी आरुढ झाला. यावेळी [[सिकंदर शाह सुरी]]ने दिल्लीवर आक्रमण केले, परंतु अकबरच्या सैन्याने त्यांना रोखुन धरले. * १३ वर्षांचा अकबर कलानौर येथे मुघल सम्राट झाला व त्याने स्वतःला ''शहंशाह'' ([[पर्शियन भाषा|पर्शियन भाषेत]] राजांचा राजा) ही पदवी बहाल केली. == नामकरण == अकबरचा जन्म पौर्णिमेच्या दिवशी झाला, म्हणून त्याचे नाव बदरुद्दीन मोहम्मद अकबर ठेवले गेले. बद्र म्हणजे पूर्ण चंद्र आणि अकबर हे त्याचे आजोबा शेख अली अकबर जामी यांचे वंशज होते. काबूलच्या विजयानंतर, त्याचे वडील हुमायूंने अकबराची जन्म तारीख आणि त्याचे नाव बदलून वाईट डोळे टाळण्यासाठी असे म्हणले जाते. अरबी भाषेत अकबर शब्दाचा अर्थ "महान" किंवा मोठा आहे. == राज्याभिषेक == १५५५ मध्ये शेरशाह सुरीचा मुलगा इस्लाम शहा याच्या वारसाहक्काच्या वादांच्या कारभारामुळे हुमायूने ​​दिल्ली परत मिळवली. यामध्ये, त्याच्या सैन्याचा एक मोठा भाग पर्शियन सहयोगी तहमासप पहिला होता. काही महिन्यांनंतर वयाच्या ४८ व्या वर्षी हुमायूंचा त्याच्या लायब्ररीच्या पायऱ्यांवरून पडून अपघाती मृत्यू झाला. त्यानंतर अकबरचा मार्गदर्शक बैराम खान याने साम्राज्याच्या हितासाठी हा मृत्यू लपवून ठेवला आणि  काही काळानंतर अकबरला वारसासाठी तयार केले. १४ फेब्रुवारी १५५७ रोजी अकबरचा राज्याभिषेक झाला. हे सर्व मुगल साम्राज्यापासून दिल्लीच्या सिंहासनावर अधिकार परत मिळवण्यासाठी सिकंदर शाह सूरींशी सुरू असलेल्या युद्धादरम्यान घडले. पंजाबच्या कळनौर येथे १३ वर्षाच्या अकबरचा राज्याभिषेक मुकुट, सोन्याच्या झगा आणि गडद पगडीमध्ये नव्याने तयार केलेल्या व्यासपीठावर झाला. हे व्यासपीठ अजूनही आहे. त्याला फारसी भाषेत सम्राटासाठी शहंशाह असे संबोधले जात असे. प्रौढ होईपर्यंत त्याचे राज्य बैराम खानच्या संरक्षणाखाली राहिले. == अकबराचा नवरत्न दरबार == अकबराचा नवरत्न दरबार प्रसिद्ध होता. दरबारातील हे एकेक रत्न आपापल्या क्षेत्रात नामवंत होते. १. अब्दुल रहीम 'खान-इ-खान’ २. [[अबुल फझल]], लेखक ३. [[अबुल फैजी]], कवि ४. [[तानसेन]], गायक ५. [[राजा तोडरमल]], अर्थमंत्री ६. [[राजा बिरबल]], वजीर ७. [[राजा मानसिंग]] ८. मुल्ला दो प्याजा ९. हकिम हुमाम == अकबराचे सामाजिक विचार == अकबराने गुलामांची पद्धत बंद केली. गुलामांच्या खरेदी विक्रि बंदीचा हुकुम काढला. कोणत्याही मानसाने एकापेक्षा अधिक बायका करण्यास बंदी. पहिल्या बायकोपासून मूल न झाल्यास् पुन्हा लग्न करण्याची सूट. [[विधवा|विधवां]]<nowiki/>ना वाटल्यास पुनर्विवाह करण्याची परवानगी कायद्याने दिली. इच्छा नसेल तर विधवेस सती जाण्याची सक्ती करु नये असा कायदा पास केला. मशीद, मंदिरे,चर्च बांधण्यावर कोणतेही बंधन राहणार नाही. दारु तयार करणे व विकणे यावर बंदी घालण्यात आली. भीक मागणे यावर बंदी घातली. भीक मागणाऱ्या लोकांना त्याने कामे दिली. या व अशा अनेक सामाजिक सुधारणांचे कायदे अकबराने आपल्या प्रशासनात पास केले<ref>{{स्रोत पुस्तक | title = "मोगलकालीन भारताचा इतिहास (इ.स.१५२६ ते १७०७)" | लेखक = प्राचार्य डॉ. एस.एस.गाठाळ | प्रकाशक = कैलाश पब्लिकेशन्स, औरंगपुरा, औरंगाबाद, महाराष्ट्र | भाषा = मराठी }}</ref> == सुरुवातीचा राज्यकाल == [[चित्र:Mogulreich Akbar.png|इवलेसे|डावे|250px|अकबरचे साम्राज्य.]] अकबरने राज्यावर आल्याआल्या ठरवले की [[शेरशाह सूरी|शेरशाह सुरी]]<nowiki/>च्या, ज्याने [[हुमायूँ|हुमायूॅं]]<nowiki/>ला [[दिल्ली]]<nowiki/>तून हाकलुन देउन दिल्लीचे तख्त काबीज केले होते, वंशाचा नायनाट करायचा. शेरशाहची तीन मुले वेगवेगळ्या ठिकाणी स्वतंत्र राज्ये चालवित होती. अकबरने त्यातील सगळ्या बलाढ्य अशा [[सिकंदरशाह सुरी]] वर चाल केली. दिल्लीची सल्तनत [[तर्दी बेग खान]]च्या हातात सोपवून अकबर स्वतः [[पंजाब]]कडे चालून गेला. सिकंदरशाहने अकबरचा सामना न करता त्याला हुलकावण्या देणे पसंत केले. अकबर त्याचा पाठलाग करीत असताना दिल्लीवर सिकंदरशाहचा भाऊ [[आदिलशाह सुरी]]च्या [[हेमचंद्र विक्रमादित्य]] नावाच्या [[हिंदू]] सेनापतीने चाल केली. तर्दी खानने दिल्लीची तटबंदी केलेली नव्हती व हेमूचा हल्ला होताच तो शहर सोडून पळून गेला. हेमूने दिल्ली जिंकल्यावर आदिलशाहची सत्ता झुगारून दिली व स्वतःला ''राजा विक्रमादित्य'' या नावाने राज्याभिषेक करून घेतला. अशा प्रकारे हेमू दिल्लीवर राज्य करणारा शेवटचा हिंदू सम्राट झाला. दिल्लीने अशाप्रकारे नांगी टाकल्याची खबर अकबरला मिळाल्यावर त्याच्या सल्लागारांनी त्याला आल्यावाटेने काबूलला पळ काढण्याचा सल्ला दिला. राजधानी गमावलेली असताना व सम्राट होउन अवघे काही महिने झालेले असताना राज्य परत मिळवण्याऐवजी काबूलमधील आपल्या नातेवाईकांचा आसरा घेणे जास्त हितावह असल्याचा तो सल्ला होता. अकबरच्या सेनानींपैकी एक [[बयराम खान]]ने याचा विरोध केला व दिल्लीतून घूसखोरांना हाकलून देउन आपले राज्य परत घेण्यास अकबरला उद्युक्त केले. अकबरने आपले असलेले सगळे सैन्य घेउन दिल्लीवर चाल केली. दिल्लीतून पळालेला तर्दी बेग खान आता परत अकबरला येउन मिळाला व त्यानेही दिल्लीकडे न जाता परस्पर काबूलला जाण्याचा सल्ला दिला. काही काळानंतर बयरामखानने तर्दी बेग खानवर पळपुटेपणाचा आरोप ठेवून त्याला मृत्युदंड दिला. [[अबुल फझल]] व [[जहांगीर]]च्या मते बयरामखानने हे निमित्त काढून आपल्या प्रतिस्पर्ध्याचा निकाल लावला. ==अकबरासंबंधी मराठी पुस्तके== * अकबर ते [[औरंगजेब]] (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - डब्ल्यू. एच. मूरलॅंड; मराठी अनुवाद - [[राजेंद्र बनहट्टी]]) * [[c:File:अकबर_१९०८.pdf|अकबर १९०८,]] लेखक - अनंत केशव चितळे, मोदवृत्त छापखाना, वाई (ऐतिहासिक कादंबरी) * [[c:File:अकबर_बादशाहा.pdf|अकबर बादशाहा]], लेखक - गोविंद वासुदेव कानिटकर, १८७९ * [[c:File:अकबर_बादशाहाचें_चरित्र.pdf|अकबर बादशाहाचें चरित्र]], अनुवादक - माधवराव व्यंकटेश लेले, १८९८ * [[c:File:अकबर.pdf|अकबर अथवा मोंगल बादशाहीचा उत्कर्ष]] - अनुवादक - वासुदेव विठ्ठल चांदेकर, १८९७ == हे ही पहा == * [[मुघल साम्राज्य]] * [[सम्राट अशोक]] * [[सिकंदर]] == संदर्भ == <references /> {{commons|Category:Akbar|अकबर}} {{क्रम |यादी=[[:वर्ग:मुघल सम्राट|मुघल सम्राट]] |पासून=[[फेब्रुवारी १४]], [[इ.स. १५५६]] |पर्यंत=[[ऑक्टोबर १२]], [[इ.स. १६०५]] |मागील=[[हुमायूॅं]] |पुढील=[[जहांगीर]] }} [[वर्ग:इ.स. १५४२ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १६०५ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:मुघल सम्राट]] [[वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख]] [[वर्ग:संदर्भांचे इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 9yqyf1f2yzeo5ylt4gbykpy0iuu6z3t 0 38035 2706876 2697314 2026-08-30T16:53:46Z ~2026-47111-64 186871 /* अतुल पेठे यांची भूमिका असलेली आणि दिग्दर्शित केलेली नाटके */ 2706876 wikitext text/x-wiki {{संदर्भहीन लेख}} {{माहितीचौकट अभिनेता | पार्श्वभूमी_रंग = | नाव = अतुल पेठे | चित्र = | चित्र_रुंदी = | चित्र_शीर्षक = अतुल पेठे | पूर्ण_नाव = अतुल पेठे | जन्म_दिनांक = {{जन्म दिनांक आणि वय|1964|7|14}} | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | इतर_नावे = | कार्यक्षेत्र = अभिनय | राष्ट्रीयत्व =[[भारतीय]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]] | कारकीर्द_काळ = | प्रमुख_नाटके = | प्रमुख_चित्रपट = | प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम = | पुरस्कार = | वडील_नाव = | आई_नाव = | पती_नाव = | पत्नी_नाव = | अपत्ये = पर्ण पेठे (मुलगी) | संकेतस्थळ = | तळटीपा = }} अतुल सदाशिव पेठे (जन्म : १४ जुलै १९६४) हे एक मराठी नाट्यलेखक, नाट्य‍अभिनेते, नाट्यप्रशिक्षक, आरोग्यसंवादक व नाट्यदिग्दर्शक आहेत. ==विशेष== लेखक, अभिनेता, दिग्दर्शक, छायाचित्रकार, माहितीपटकार, निर्माता, प्रशिक्षक अशीही अतुल पेठेंची ओळख आहे. त्यांची विचारशील प्रायोगिक नाटके राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय नाट्यमहोत्सवांत गाजली. १९९० नंतरच्या मराठी रंगभूमीवर जोरकसपणे काम करून स्वतःची वेगळी ओळख त्यांनी निर्माण केली. ज्या नाटक करायला अवघड होते, अशा काळात त्यांनी हिमतीने महाराष्ट्रभर स्वतःचे नाटक नेले. त्यावर चर्चा झाल्या आणि नवे नाटक पुन्हा रुजले गेले. त्यांनी अनेक नाट्यकार्यशाळा घेतल्या. त्यांतून नवे रंगकर्मी तयार झाले. आशयघन नाटके हा त्यांचा विशेष आहे. नाट्यगट, सांस्कृतिक मंडळे, काही संवेदनशील मंडळी आणि काही स्वयंसेवी संस्था यांच्याद्वारेच पेठे त्यांचे नाट्यप्रयोग घडवून आणतात. ते नाटकाबरोबरच इतर क्षेत्रांतील लोकांकरिता कार्यशाळाही घेत असतात. आरोग्य क्षेत्र आणि त्यातून ‘आरोग्य-संवाद’ या संकल्पनेवर काम करणारे महाराष्ट्रात अत्यंत वेगळ्या रीतीने काम करणारे डॉक्टर्स आणि त्यांच्या संस्था आहेत. त्यांच्याशी जोडले जाऊन अतुल पेठे यांनी त्यांच्या कार्यशाळा घेतल्या. नाटक या माध्यमाचा वापर करून समाजप्रबोधन आणि विचारप्रसार करणे हे ज्यांचे उद्दिष्ट आहे अशा समकालीन मित्रमैत्रिणींच्या संघटनांकरताही त्यांनी कार्यशाळा घेतल्या. या साऱ्या संस्था, संघटना आणि व्यक्ती या भारतीय राज्यघटनेला आणि लोकशाहीच्या मूल्यांना केंद्रस्थानी मानणाऱ्या होत्या. त्या धंदेवाईक उद्देशाने स्थापन झालेल्या नव्हत्या. त्यामुळे अशा स्वयंसेवी संस्थांबरोबर काम करून हुकूमशाही, एकाधिकारशाही, धर्माधता आणि दहशत असा विषयांवरची नाटके अतुल पेठे यांनी स्वीकारली आणि सादर केली. त्यांना या मार्गाने वंचित, पीडित, शोषितांचे प्रश्न तळमळीने सोडवायचे आहेत. * ‘सत्यशोधक’ हे नाटक अतुल पेठे यांनी पुणे महापालिकेतील अभिनयाची पार्श्वभूमी नसलेल्या सफाई कामगारांना घेऊन केले. * ‘दलपतसिंग..’ हे माहितीचा अधिकार या विषयावरचे नाटक दुर्गम खेडय़ातील कलाकारांना घेऊन केले. * कॉ. पानसरे आणि डॉ. दाभोलकर यांच्या हत्येनंतर अतुल पेठे यांनी ‘रिंगणनाट्य’ कार्यशाळा घेतल्या. त्यातून अडीचशे कार्यकर्त्यां कलावंतांनी १६ नाटके सादर केली. त्या नाटकांचे एक हजाराच्या आसपास प्रयोग झाले. 'रंगधर्मी'हे विशेषण विशेष गांभीर्याने लावता येईल अशी फार थोडी माणसे मराठी नाट्यसृष्टीत आहेत, त्यातले एक प्रमुख नाव म्हणजे अतुल पेठे. १९९० नंतरच्या तीन दशकांत त्यांनी किती विविध प्रकारची नाटके रंगमंचावर आणली आणि त्यांच्या उभारणीतही किती वैविध्य आहे, यावर दृष्टिक्षेप टाकला तर कोणीही जाणकार नाट्यप्रेमी चकितच होईल. त्यातही विशेष हे आहे की, नाट्यसृष्टीत नाव कमावलेल्या व यशस्वी म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या लहानथोरांना मोह व्हावा किंवा त्यांनी प्रलोभनाला बळी पडावे असे दृकश्राव्य माध्यमातील कितीतरी पर्याय मागील तीन दशकांत उपलब्ध झालेले आहेत. तरीही अतुल पेठे नाटकच करतात. त्याचे कारण सांगताना ते असे म्हणतात की, "टीव्ही माणसाला आहे त्यापेक्षा लहान दाखवतो, सिनेमा माणसाला आहे त्यापेक्षा मोठा दाखवतो, नाटक मात्र माणसाला आहे तेवढाच दाखवते. ==अतुल पेठे यांनी लिहिलेली नाटके== * आनंदीगावचा गंमतराव (बालनाट्य) * दी ग्रेट गाढव सर्कस (बालनाट्य) * चेस * पाऊस आता थांबलाय * मंथन * यात्रा * अंक दुसरा * आविष्कार * गाणे गुलमोहोराचे * डायरीची दहा पाने * शोध अंधार अंधार * क्षितिज * अवशेष * शीतयुद्ध सदानंद (श्याम मनोहरांच्या कादंबरीचे नाट्यरूपांतर) * दलपतसिंग येती गावा (सहलेखक) ==अतुल पेठे यांची भूमिका असलेली आणि दिग्दर्शित केलेली नाटके== * चेस (एकांकिका) * पाऊस आता थांबलाय * मंथन * क्षितिज * सापत्‍नेकराचे मूल * पडघम * प्रलय * अतिरेकी * घाशीराम कोतवाल * वेटिंग फॉर गोदो * शीतयुद्ध सदानंद * प्रेमाची गोष्ट ? * मी जिंकलो - मी हरलो * ठोंब्या * गोळायुग * सूर्य पाहिलेला माणूस * समाजस्वास्थ्य * किमया (अभिवाचन) * तर्काच्या खुंटीवरून निसटलेले रहस्य * परवा आमचा पोपट वारला * रेड रेबिट व्हाईट रेबिट * शब्दांची रोजनिशी * ताल-भवताल * अडलंय का ? * Confessions * डबर * अडोस पडोस - चित्रनाट्य खेळ * बागुलबुवा * साठेचं काय करायचं? * एका नटाचा मृत्यू ==अतुल पेठे यांनी दिग्दर्शित केलेली नाटके आणि प्रयोग * चेस (५०) * डायरीची दहा पाने (२५) * क्षितिज (१५) * शीतयुद्ध सदानंद (११) * बसस्टॉप (२५) * मामका:पांडवाश्चैव (२५) * वळण (१०) * टॅक्स फ्री (१०) * शीतयुद्ध सदानंद (५०) * वेटिंग फॉर गोदो (४५) * ऐस पैस सोयीने बैस (२५) * प्रेमाची गोष्ट ? (७७) * सूर्य पाहिलेला माणूस (१००) * आनंदओवरी (७०) * उजळल्या दिशा (६५) * चौक (सहदिग्दर्शक - मकरंद साठे)(३८) * गोळायुग (४) * मी ... माझ्याशी (४०) * दलपतसिंग येती गावा (२०) * सत्यशोधक (११८) * सत्यशोधक (कन्नड)(७५) * आषाढातील एक दिवस (७७) * तर्कांच्या खुंटीवरून निसटलेले रहस्य (५२) * प्रोटेस्ट(१) * समाजस्वास्थ्य (७८) * किमया (४०) * परवा आमचा पोपट वारला (५५) * शहर - तूट के क्षण (४) * शब्दांची रोजनिशी (५९) * ताल-भवताल (६) * MallPractice and the show (२४) * बिगडे बिम्ब (६) * Confessions (१) * डबर (१) * अडोस पडोस - चित्रनाट्य खेळ (३) * बागुलबुवा (१) * साठेचं काय करायचं? (२०) * एका नटाचा मृत्यू (८) ==अतुल पेठे य़ांनी भूमिका असलेले चित्रपट== * कथा दोन गणपतरावांची * कलाकार * म्हादू * यकीन मानो ==आत्मचरित्रवजा आठवणी आणि अन्य लेखन== * चेस आणि इतर एकांकिका * नाटकवाल्यांचे प्रयोग (लेखक अतुल पेठे) * रिंगणनाट्य (सहलेखक : राजू इनामदार) इतर कामे : * कोसला (दिग्दर्शन,आकाशवाणी पुणे केंद्र २५ भाग) * हिंदू (वाचन स्टोरीटेल) * रिपोर्टिंगचे दिवस (वाचन स्टोरीटेल) * अज्ञात गांधी (वाचन स्टोरीटेल) * रानमित्र (वाचन स्टोरीटेल) * कुतूहलपोटी (वाचन स्टोरीटेल) * समांतर, रंगवाचा या नाट्यविषयक मासिकांचे संपादक मंडळात सहभाग * रंगसंगत नाट्यकार्यशाळेचे आयोजन. * नाटकघरतर्फे नाट्यप्रयोग आयोजन. * 'मानसरंग'नाट्य संकल्पना आणि नाट्यमहोत्सव ==अतुल पेठे यांना मिळालेले पुरस्कार== * पुरुषोत्तम करंडक - केशवराव दाते अभिनय नैपुण्य पुरस्कार * पुरुषोत्तम करंडक - गो.गं. पारखी लेखन पुरकार * नाट्यदर्पण - अरविंद देशपांडे दिग्दर्शन पुरस्कार - शीतयुद्ध सदानंद * रंगदर्पण गजानन सरपोतदार पुरस्कार * महाराष्ट्र शासनाचा सर्वोत्कृष्ट व्यावसायिक दिग्दर्शक आणि संगीत - उजळल्या दिशा * बलराज साहनी पुरस्कार २०१० * सत्यशोधक पुरस्कार - पुणे म न पा कामगार युनियन * डॉ. विठ्ठलराव विखे पाटील कलागौरव पुरस्कार * महाराष्ट्र फौंडेशनचा नाट्यगौरव पुरस्कार * मुंबई मराठी साहित्य संघाचा के.नारायण काळे पुरस्कार * मुंबई मराठी साहित्य संघाचा मो.ग.रांगणेकर पुरस्कार * मुंबई मराठी साहित्य संघाचा पार्श्वनाथ आळतेकर पुरस्कार * अखिल भारतीय नाट्य परिषदेचा चित्तरंजन कोल्हटकर पुरस्कार * प्रमोद कोपर्डे प्रतिष्ठान पुरस्कार, सातारा * बिष्णू बसू सन्मान, कोलकत्ता * अमेरिकेतील महाराष्ट्र फाउंडेशनचा डॉ.नरेंद्र दाभोलकर स्मृती पुरस्कार २०१७ * अस्मि कृतज्ञता सन्मान २०१८ * 'सूर्य पाहिलेला माणूस'ला दीनानाथ मंगेशकर पुरस्कार * 'समाजस्वास्थ्य'नाटकातील भूमिकेकरता महाराष्ट्र शासनाचा सर्वोत्कृष्ट अभिनयाचा पुरस्कार २०१८ * प्रभाकर पाटणकर स्मृती पुरस्कार, नाशिक * 'तन्वीर सन्मान २०१८' - डॉ.श्रीराम लागू यांच्या 'रूपवेध' तर्फे मानाचा सन्मान * कुसुमाग्रज प्रतिष्ठानचा 'गोदावरी गौरव पुरस्कार २०२२' * मुंबई मराठी साहित्य संघाचा के.ना.काळे पुरस्कार २०२२ * नंदकुमार रावते उत्कृष्ट नाट्य दिग्दर्शक पुरस्कार २०२३ * सर्वोत्कृष्ट प्रायोगिक नाटक आर्यन्स पुरस्कार २०२३ * महाराष्ट्र कल्चरल सेंटरचा डॉ. रवींद्र दामले स्मृती पुरस्कार २०२४ * चैत्र चाहूल तर्फे 'ध्यास सन्मान' पुरस्कार २०२४ * महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचा कमलाकर सारंग पुरस्कार २०२४ * राजारामबापू पाटील ललित कला अकादमी तर्फे प्रयोगशील रंगकर्मी राष्ट्रीय कलासन्मान २०२४ * समाज साहित्य प्रतिष्ठानचा कृष्णराव केळुसकर पुरस्कार २०२४ * मराठवाडा साहित्य परिषदेचा नटवर्य लोटू पाटील पुरस्कार २०२६ * लोकमत साहित्य पुरस्कार : 'नाटक नावाचा तराफा' २०२६ {{DEFAULTSORT:पेठे, अतुल}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:मराठी अभिनेते]] j822bod1ng9a8tgx6w1bphblxzks7ep 0 60917 2706840 2343832 2026-08-30T12:14:46Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2706840 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट रेल्वे गाडी | चौकटरुंदी = 25em | नाव = वडोदरा एक्सप्रेस | मानचिह्न = | मानचिह्नरुंदी = | चित्र = 12927 Vadodara Express (2).jpg | चित्ररुंदी = 300px | चित्रनाव = वडोदरा एक्सप्रेसचा फलक | प्रकार = जलद एक्सप्रेस | सद्यस्थिती = | प्रदेश = [[महाराष्ट्र]], [[गुजरात]] | पहिली_धाव = | शेवटची_धाव = अद्याप सुरू | चालक_कंपनी= [[पश्चिम रेल्वे]], [[भारतीय रेल्वे]]चा विभाग | पूर्वीच्या_चालक_कंपन्या= | प्रवासी = | सुरुवात = [[मुंबई सेंट्रल]] | थांबे = ४ | अपक्रमांक = १२९२८ | डाउनक्रमांक = १२९२७ | निवेळ१ = २३:३० | पोवेळ१ = ०६:०५ | निवेळ२ = २२:३५ | पोवेळ२ = ०५:०० | शेवट = [[वडोदरा]] | अंतर = ३९२ किमी | प्रवासवेळ = ६ तास २५ मिनिट | वारंवारिता = रोज | वर्ग = वातानुकुलित १, वातानुकुलित २,वातानुकुलित ३, शयनयान ३, सर्वसाधारण | अपंगसोय = नाही | बसण्याची_सोय = १२ आसनांचा कंपार्टमेंट | झोपण्याची_सोय = ४ शायिकांचा कंपार्टमेंट (वा.१)<br> ६ शायिकाचा कंपार्टमेंट (वा.२)<br> ८ शायिकांचा कंपार्टमेंट (वा.३ आणि श.३) | कार = | खानपान = नाही | निरीक्षण = | मनोरंजन = | सामान = प्रवासी कंपार्टमेंटमध्येच | इतर_सुविधा = | डबे = डब्ल्यु.ए.पी-४ इंजिन <br> २ एस.एल.आर डबे<br> १ वातानुकुलित १<br> १ वातानुकुलित २<br> ५ वातानुकुलित ३<br> ६ शयनयान ३ | गेज = ब्रॉडगेज | विद्युतीकरण = पूर्ण मार्ग | गती = | प्रवासमार्ग = | नकाशा_दाखवा = collapsed }} '''वडोदरा एक्सप्रेस''' ही [[भारत|भारताच्या]] [[पश्चिम रेल्वे]]वरील [[मुंबई]] व [[वडोदरा]] शहरांदरम्यान धावणारी जलद प्रवासी रेल्वे गाडी आहे. रोज धावणारी ही गाडी मुंबई व् वडोदरा दरम्यानचे ३९२ किमी अंतर ६ तास व २० मिनिटांमध्ये पूर्ण करते. [[चित्र:Vadodara Express at Vadodara station.JPG|right|250px|thumb|[[वडोदरा]] स्थानकात उभी असलेली वडोदरा एक्सप्रेस.]] ==मार्ग== {| class="wikitable plainrowheaders unsortable" style="text-align:center" |- !scope="col" rowspan="2" style="background:gold;"| स्थानक संकेत !scope="col" rowspan="2" style="background:gold;"| स्थानक नाव !scope="col" colspan="2" style="background:gold;"| '''12927 - [[मुंबई सेंट्रल]] ते [[वडोदरा रेल्वे स्थानक|वडोदरा]] '''<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.makemytrip.com/railways/Vadodara_express-12927-train.html|title=Vadodara Express - 12927|accessdate=3 Sep 2012|archive-date=2013-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20131221110414/http://www.makemytrip.com/railways/vadodara_express-12927-train.html|url-status=dead}}</ref> !scope="col" rowspan="2" style="background:gold;"| अंतर<br> स्रोत स्थानापासून <br>किमीमध्ये !scope="col" rowspan="2" style="background:gold;"| दिवस !scope="col" colspan="2" style="background:gold;"| '''12928 - [[वडोदरा रेल्वे स्थानक|वडोदरा]] ते [[मुंबई सेंट्रल]]'''<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://indiarailinfo.com/train/timeline/edits-Vadodara-express-12928-brc-to-bct/459/297/65|title=Vadodara Express 12928|accessdate=18 Oct 2012}}</ref> !scope="col" rowspan="2" style="background:gold;"| अंतर<br> स्रोत स्थानापासून <br>किमीमध्ये !scope="col" rowspan="2" style="background:gold;"| दिवस |- !scope="col" colspan="1" style="background:gold;"|आगमन !scope="col" colspan="1" style="background:gold;"|प्रस्थान !scope="col" colspan="1" style="background:gold;"|आगमन !scope="col" colspan="1" style="background:gold;"|प्रस्थान |- | valign="center" | BCT | valign="center" | [[मुंबई सेंट्रल]] | valign="center" | '''स्रोत''' | valign="center" | '''23:40''' | valign="center" | 0 | valign="center" | 1 | valign="center" | '''04:50''' | valign="center" | '''शेवट''' | valign="center" | 392 | valign="center" | 2 |- | valign="center" | DDR | valign="center" | [[दादर रेल्वे स्थानक|दादर]] | valign="center" | थांबा नाही | valign="center" | थांबा नाही | valign="center" | 6 | valign="center" | 1 | valign="center" | 04:19 | valign="center" | 04:21 | valign="center" | 386 | valign="center" | 2 |- | valign="center" | BVI | valign="center" | [[बोरिवली रेल्वे स्थानक|बोरिवली]] | valign="center" | 00:14 | valign="center" | 00:16 | valign="center" | 30 | valign="center" | 2 | valign="center" | 03:44 | valign="center" | 03:46 | valign="center" | 362 | valign="center" | 2 |- | valign="center" | ST | valign="center" |[[सुरत रेल्वे स्थानक|सुरत]] | valign="center" | 04:03 | valign="center" | 04:05 | valign="center" | 263 | valign="center" | 2 | valign="center" | 00:25 | valign="center" | 00:27 | valign="center" | 129 | valign="center" | 2 |- | valign="center" | BH | valign="center" | [[भरुच रेल्वे स्थानक|भरुच]] | valign="center" | 04:51 | valign="center" | 04:53 | valign="center" | 322 | valign="center" | 2 | valign="center" | 23:26 | valign="center" | 23:28 | valign="center" | 71 | valign="center" | 1 |- | valign="center" | VS | valign="center" | [[विश्वामित्री रेल्वे स्थानक|विश्वामित्री]] | valign="center" | 05:36 | valign="center" | 05:38 | valign="center" | 389 | valign="center" | 2 | valign="center" | थांबत नाही | valign="center" | थांबत नाही | valign="center" | | valign="center" | 1 |- | valign="center" | BRC | valign="center" | [[वडोदरा रेल्वे स्थानक|वडोदरा]] | valign="center" | '''०५:५५''' | valign="center" | '''शेवट''' | valign="center" | ३९२ | valign="center" | २ | valign="center" | '''स्रोत''' | valign="center" | '''२२:३०''' | valign="center" | ० | valign="center" | १ |} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:भारतातील नामांकित रेल्वेगाड्या]] [[वर्ग:पश्चिम रेल्वेच्या प्रवासी गाड्या]] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक]] [[वर्ग:गुजरातमधील रेल्वे वाहतूक]] m52ngw2x0athc0qo5fcvhd3evfm5v9h 0 66639 2706943 420436 2026-08-31T01:46:21Z Xqbot 6858 Bot: Fixing double redirect from [[बिलासपूर जिल्हा]] to [[बिलासपूर जिल्हा (छत्तीसगड)]] 2706943 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[बिलासपूर जिल्हा (छत्तीसगड)]] kwqcmxzt9u37v52fa0t7k947b0mgr25 0 72533 2706997 2533248 2026-08-31T05:30:45Z ~2026-47184-77 186905 /* व्यक्तिगत माहिती */ 2706997 wikitext text/x-wiki {{विकिकरण}} {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''ताराबाई शिंदे''' यांचा जन्म इ.स. १८५० साली व मृत्यू इ.स. १९१०मध्ये झाला. ह्या महाराष्ट्रातील एक [[स्त्रीवाद|स्त्रीवादी]] लेखिका व [[सत्यशोधक समाज|सत्यशोधक समाजाच्या]] कार्यकर्त्या होत. १८८२ साली प्रसिद्ध झालेल्या स्त्री--पुरुष तुलना या पुस्तकाच्या त्या लेखिका होत्या. == व्यक्तिगत माहिती == ताराबाई ह्या [[बुलढाणा]] येथील रहिवासी होत्या. त्यांचे वडील '''बापुजी हरी शिंदे''' हे एक जमीनदार होते. ते सत्यशोधक समाजाचे सभासद होते. ताराबाई शिंदे यांचे भाऊ, रामचंद्र हरी शिंदे [[महात्मा फुले|जोतिबांच्या]] कॉन्ट्रक्टिंग कंपनीत भागीदार होते. त्यामुळे ताराबाईंच्या घरात सुरुवातीपासूनच स्त्री-पुरुष समानतेचे वातावरण होते. <ref>[http://navshakti.co.in/womensday/44551/ स्त्रीमुक्तीचा पहिला हुंकार ताराबाई शिंदे -दैनिक नवशक्ती -मुखपृष्ठ महिला दिन विशेष संकेतस्थळ पान]{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} दिनांक १३ ऑगस्ट २०१३ भाप्रवे सायं ४ वाजता जसे अभ्यासले</ref> शिक्षणाने त्यांचे व्यक्तिमत्त्व विकसित झाले होते. त्या मराठी, संस्कृत तसेच इंग्रजी शिकल्या. शिक्षणामुळे त्यांना वाचनाची आवड होती. स्त्री असूनही घोडा चालवायला शिकल्या. ताराबाई शेतीच्या कामात लक्ष घालीत तसेच कोर्टाचीही कामे करत. ताराबाई स्वभावाने तापट होत्या. ताराबाईना लग्न करण्याची इच्छा नव्हती. पण १९व्या शतकात मराठा समाजातील, शेतकरी कुटुंबातील स्त्रीला लग्न न करता जीवन जगणे शक्य नव्हते आणि विवाहसुद्धा वडील माणसाच्या सांगण्यानुसार करावा लागे. त्यांचे लग्न एका सर्व सामान्य माणसाबरोबर झाले. परंतु त्यांचा संसार सुखाचा झाला नाही. मुलबाळ होऊनही त्या संसारात रमल्या नाही.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=१०१ कर्तुत्वान स्त्रिया|last=कर्वे|first=स्वाती|publisher=उत्कर्ष प्रकाशन|year=२०१४|isbn=978-81-7425-310-1|location=पुणे|pages=४७}}</ref> स्त्रियांमध्ये जसे दुर्गुण असतात तसेच पुरुषांमध्येही ते काठोकाठ भरलेले आहेत, हे एकोणिसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धात स्पष्टपणे मांडण्याचे धैर्य दाखवणारी आणि त्यासंबंधीचा जाब समाजाला विचारणारी धडाडीची स्त्री अशी ओळख असणारी धडाडीची स्त्री म्हणून त्यांची ओळख होती. किमान हजार वर्षे परंपरेने चालत आलेल्या समाज व्यवस्थेला कारणमीमांसा विचारण्याचे धैर्य दाखवणारी एकोणिसाव्या शतकातील बंडखोर स्त्री म्हणजे ताराबाई शिंदे. त्यांचे वडील [[महात्मा फुले]] यांचे सहकारी होते. ते जहाल मतवादी होते. महसूल खात्यात उपायुक्त पदावर ते काम करीत होते. सुरक्षित स्थानांना इशारा हे पुस्तक त्यांनी १८७१ साली लिहिले. ताराबाई ही त्यांची एकुलती एक मुलगी. पुरोगामी विचारांच्या या मुलीला त्यांनी मराठी बरोबर संस्कृत आणि इंग्रजी भाषाही शिकविल्या  होत्या. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=karmyogini|last=patil|first=prakash|publisher=mukta publishing house|year=2012|isbn=978-93-81249-09-3|location=kolhapur|pages=33-34}}</ref>ताराबाई या अतिशय बुद्धिमान, बहुश्रुत, वादकुशल, स्त्रियांच्या दुखाविषयी अत्यंत आस्था आणि कळवळा बाळगणाऱ्या होत्या. महात्मा फुले यांचे विचार त्यांना त्या स्वतः आचरणात आणत असत. ताराबाईचे  विवाह विषयक मत विचारात न घेता त्याच्या वडिलांनी ताराबाईचे लग्न अत्यंत सामान्य पुरुषाबरोबर घरातच लावून दिले. ताराबाईंच्या वाचन दांडगे होते. समकालीन वृत्तपत्रे, नियतकालिके, वैचारिक निबंध, ग्रंथ, संत कवियित्रीच्या रचना, पंडिती काव्य, महात्मा फुले आणि [[विष्णुशास्त्री चिपळूणकर|विष्णूशास्त्री चिपळूणकरांचे]] लेखन यांचा त्यांना अभ्यास होता. प्रतिष्ठित जमीनदार मराठा कुटुंबात त्या जन्माला आलेल्या आणि वाढलेल्या असल्यामुळे अश्या कुटुंबातील चालीरीती त्यांना चांगल्या माहित होत्या. वडिलांच्या नोकरीमुळे कार्यालयीन कामकाजाच्या वेळा, कामाच्या पद्धती, स्वरूप,वरिष्ठ कनिष्ठांचे परस्परांशी असणारे नटे, परस्परांशी चालणाऱ्या कारवाया, खरेखोटे व्यवहार, माणसातील हेवेदावे, लोभ, मत्सर हे सारे त्यांनी जवळून पहिले होते. त्या अनुभवाचे प्रतिबिंम्ब त्यांच्या लेखनात उमटलेले दिसते. ताराबाईची क्षमता आणि योग्यता महात्मा फुले यांना यथार्थपणे जाणवली होती. त्यांच्या बुद्धीची तीक्ष्णता आणि अभिव्यक्तीची सहजता त्यांनी ओळखली होती आणि म्हणूनच महात्मा फुले यांच्या 'सत्सार ' या अनियतकालिकांच्या दुसऱ्या अंकात ताराबाईचे मनापासून कौतुक झाले. ताराबाईंनी स्वतः शेतजमिनीचे व्यवहार लक्षपूर्वक आणि कर्तबगारीने पहिले होते. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=karmayogini|last=patil|first=prakash|publisher=mukta publishng house|year=2012|isbn=978-93-81249-09-3|location=kolhapur|pages=34-35}}</ref> == स्त्रीपुरुष तुलना == ताराबाईंनी आपल्या पुस्तकात विधवा-विवाहास उच्चवर्णीयांनी केलेली मनाई, तिचे हाल, शिक्षण नसल्याने स्त्रीची होणारी कुचंबणा त्यांच्या भोवताच्या परिस्थितीत त्या बघत होत्या. परंपरेने रूढी संस्कृतीने स्त्रियांना कुटुंबात दिलेले गौण स्थान, सर्व बंधने स्त्रीवर घालण्याची पद्धत, पुरुषांना गरजेपेक्षा दिलेले महत्त्व ताराबाईना पटत नव्हते. त्या काळात घडलेल्या महत्त्वाच्या घटनेने त्यांना प्रेरणा मिळाली. १८८१ सालच्या मे महिन्यात [[द टाइम्स ऑफ इंडिया]] या इंग्रजी वृत्तपत्रात एक बातमी छापून अली होती. [[सुरत]] मधील विजयालक्ष्मी या विधवेने समाजाच्या भीतीने तिच्या मुलाची हत्या केल्याने तिच्या विरोधात दाखल झालेल्या खटल्याची ही बातमी होती. विजयालक्ष्मी या तरुण विधवेवर खटला भरला गेला होता. तिला शिक्षा झाली होती. खटल्याविषयी ताराबाईनी वृत्तातून वाचले.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=कर्मयोगी|last=पाटील|first=प्रकाश|publisher=मुक्ता पब्लिशिंग हाऊस|year=२०१२|isbn=978-93-81249-09-3|location=कोल्हापूर|pages=३५}}</ref> त्याच्या अनुषंगाने 'पुणे वैभव' या तत्कालीन सनातनी वृत्तपत्रात एक लेख आला होता. त्याला प्रतिसाद म्हणून १८८२ साली ताराबाई शिंदे यांनी 'स्त्री पुरुष तुलना' हा निबंध लिहिला होता. या निबंधाच्या ५०० प्रति पुण्याच्या शिवाजी प्रेस मध्ये छापल्या होत्या. त्याची किंमत ९ अणे होती. या निबंधाची दुसरी आवृत्ती येऊ नये, यासाठी समाजातून सनातनी, प्रतिगामी लोकांमधून मोठ्या प्रतिक्रिया, दबाव आणण्यात आला. महात्मा फुले यांच्या [[सत्यशोधक समाज|सत्यशोधक समाजाच्या]] सत्सरच्या दुसऱ्या अंकात यासंबंधीचा लेख सापडतो. त्यानंतर १९७५ पर्यंत हा निबंध अज्ञात राहिला. एका स्त्रीची [[केशवपन|केशवपनासारख्या]] दुष्ट रूढी, तसेच पुरुषांना अनेक लग्न करण्याची असलेली मुभा या सर्व प्रश्नांवर टीका केलेली दिसते. तत्कालीन महाराष्ट्रातील स्त्री समाजसुधारक म्हणून त्याचा उल्लेख केला जातो. यांनी अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीतदेखील सामाजिक सुधारणांच्या क्षेत्रात योगदान दिले. त्यानी स्त्रियांच्या शोषणाविरोधात दिलेला लढा हा सामाजिक परिवर्तनाच्या प्रक्रियेस चालना देणारा होता.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=महात्मा फुले समग्र वाङ्मय|last=संपा. फडके य. दि.|first=|publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य व संस्कृती मंडळ|year=१९९१|isbn=|location=मुंबई|pages=७५२}}</ref>स्त्रियांचा कैवार घेण्याच्या हेतूने त्यांनी 'स्त्री पुरुष तुलना' लिहिल्याचे स्पष्टपणे म्हंटले आहे. त्याच बरोबर विधवांच्या जीवनाचे विदारक चित्र त्यांनी रेखाटले आहे. विवाहित स्त्रियांवर होणारे अत्याचार आणि मुलींच्या लग्नाच्या विचित्र तऱ्हाहि त्यांनी या अनुषंगाने सांगितल्या आहेत. एकूणच स्त्रीच्या वाट्याला येणाऱ्या यमयताणांमुळे त्यांचे मन विषन्न झाले होते. म्हणून त्यांनी तीन पृष्ठांची प्रस्तावना आणि एकोणपन्नास पृष्ठांचे विवेचन असा बावन्न पानाचा निबांध लिहिला. वस्तुतः स्त्री पुरुषपेक्षा अधिक शोषिक, अल्पसंतुष्ट, पुरुष प्रेमाची भुकेली असते. तरी सुद्धा स्त्रीच्या वाट्याला उपेक्षा, वंचना, शोषण व यातना येतात. त्याचा त्यांना त्रास होतो. म्हणून त्या पोटतिडकीने लेखन करतात. ताराबाई शिंदे यांनी 'इंग्रज सरकारचे राज्य ईश्वर राज्य असे सदोदित चिरकाल ठेवो' अशी इच्छा व्यक्त केली होती. त्याचे कारण इंग्रजांच्या आगमनामुळे अनेकानेक भौतिक सुधारणा झाल्या. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Karmyogini|last=Patil|first=Prakash|publisher=Mukta publishing house|year=2012|isbn=978-93-81249-09-3|location=Kolhapur|pages=37}}</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{मराठी साहित्यिक}} {{DEFAULTSORT:शिंदे,ताराबाई}} [[वर्ग:मराठी समाजसुधारक]] [[वर्ग:मराठी लेखिका]] [[वर्ग:इ.स. १८५० मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १९१० मधील मृत्यू]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] gecrlkcmm24qv5sqivhp6vx5xoztbwn 2706998 2706997 2026-08-31T05:32:15Z ~2026-47184-77 186905 /* */ 2706998 wikitext text/x-wiki {{विकिकरण}} '''ताराबाई शिंदे''' यांचा जन्म इ.स. १८५० साली व मृत्यू इ.स. १९१०मध्ये झाला. ह्या महाराष्ट्रातील एक [[स्त्रीवाद|स्त्रीवादी]] लेखिका व [[सत्यशोधक समाज|सत्यशोधक समाजाच्या]] कार्यकर्त्या होत. १८८२ साली प्रसिद्ध झालेल्या स्त्री--पुरुष तुलना या पुस्तकाच्या त्या लेखिका होत्या. {{माहितीचौकट व्यक्ती|जन्म_दिनांक=१८५०|मृत्यू_दिनांक=१९१०|जन्म_स्थान=[[बुलढाणा]]}} == व्यक्तिगत माहिती == ताराबाई ह्या [[बुलढाणा]] येथील रहिवासी होत्या. त्यांचे वडील '''बापुजी हरी शिंदे''' हे एक जमीनदार होते. ते सत्यशोधक समाजाचे सभासद होते. ताराबाई शिंदे यांचे भाऊ, रामचंद्र हरी शिंदे [[महात्मा फुले|जोतिबांच्या]] कॉन्ट्रक्टिंग कंपनीत भागीदार होते. त्यामुळे ताराबाईंच्या घरात सुरुवातीपासूनच स्त्री-पुरुष समानतेचे वातावरण होते. <ref>[http://navshakti.co.in/womensday/44551/ स्त्रीमुक्तीचा पहिला हुंकार ताराबाई शिंदे -दैनिक नवशक्ती -मुखपृष्ठ महिला दिन विशेष संकेतस्थळ पान]{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} दिनांक १३ ऑगस्ट २०१३ भाप्रवे सायं ४ वाजता जसे अभ्यासले</ref> शिक्षणाने त्यांचे व्यक्तिमत्त्व विकसित झाले होते. त्या मराठी, संस्कृत तसेच इंग्रजी शिकल्या. शिक्षणामुळे त्यांना वाचनाची आवड होती. स्त्री असूनही घोडा चालवायला शिकल्या. ताराबाई शेतीच्या कामात लक्ष घालीत तसेच कोर्टाचीही कामे करत. ताराबाई स्वभावाने तापट होत्या. ताराबाईना लग्न करण्याची इच्छा नव्हती. पण १९व्या शतकात मराठा समाजातील, शेतकरी कुटुंबातील स्त्रीला लग्न न करता जीवन जगणे शक्य नव्हते आणि विवाहसुद्धा वडील माणसाच्या सांगण्यानुसार करावा लागे. त्यांचे लग्न एका सर्व सामान्य माणसाबरोबर झाले. परंतु त्यांचा संसार सुखाचा झाला नाही. मुलबाळ होऊनही त्या संसारात रमल्या नाही.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=१०१ कर्तुत्वान स्त्रिया|last=कर्वे|first=स्वाती|publisher=उत्कर्ष प्रकाशन|year=२०१४|isbn=978-81-7425-310-1|location=पुणे|pages=४७}}</ref> स्त्रियांमध्ये जसे दुर्गुण असतात तसेच पुरुषांमध्येही ते काठोकाठ भरलेले आहेत, हे एकोणिसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धात स्पष्टपणे मांडण्याचे धैर्य दाखवणारी आणि त्यासंबंधीचा जाब समाजाला विचारणारी धडाडीची स्त्री अशी ओळख असणारी धडाडीची स्त्री म्हणून त्यांची ओळख होती. किमान हजार वर्षे परंपरेने चालत आलेल्या समाज व्यवस्थेला कारणमीमांसा विचारण्याचे धैर्य दाखवणारी एकोणिसाव्या शतकातील बंडखोर स्त्री म्हणजे ताराबाई शिंदे. त्यांचे वडील [[महात्मा फुले]] यांचे सहकारी होते. ते जहाल मतवादी होते. महसूल खात्यात उपायुक्त पदावर ते काम करीत होते. सुरक्षित स्थानांना इशारा हे पुस्तक त्यांनी १८७१ साली लिहिले. ताराबाई ही त्यांची एकुलती एक मुलगी. पुरोगामी विचारांच्या या मुलीला त्यांनी मराठी बरोबर संस्कृत आणि इंग्रजी भाषाही शिकविल्या  होत्या. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=karmyogini|last=patil|first=prakash|publisher=mukta publishing house|year=2012|isbn=978-93-81249-09-3|location=kolhapur|pages=33-34}}</ref>ताराबाई या अतिशय बुद्धिमान, बहुश्रुत, वादकुशल, स्त्रियांच्या दुखाविषयी अत्यंत आस्था आणि कळवळा बाळगणाऱ्या होत्या. महात्मा फुले यांचे विचार त्यांना त्या स्वतः आचरणात आणत असत. ताराबाईचे  विवाह विषयक मत विचारात न घेता त्याच्या वडिलांनी ताराबाईचे लग्न अत्यंत सामान्य पुरुषाबरोबर घरातच लावून दिले. ताराबाईंच्या वाचन दांडगे होते. समकालीन वृत्तपत्रे, नियतकालिके, वैचारिक निबंध, ग्रंथ, संत कवियित्रीच्या रचना, पंडिती काव्य, महात्मा फुले आणि [[विष्णुशास्त्री चिपळूणकर|विष्णूशास्त्री चिपळूणकरांचे]] लेखन यांचा त्यांना अभ्यास होता. प्रतिष्ठित जमीनदार मराठा कुटुंबात त्या जन्माला आलेल्या आणि वाढलेल्या असल्यामुळे अश्या कुटुंबातील चालीरीती त्यांना चांगल्या माहित होत्या. वडिलांच्या नोकरीमुळे कार्यालयीन कामकाजाच्या वेळा, कामाच्या पद्धती, स्वरूप,वरिष्ठ कनिष्ठांचे परस्परांशी असणारे नटे, परस्परांशी चालणाऱ्या कारवाया, खरेखोटे व्यवहार, माणसातील हेवेदावे, लोभ, मत्सर हे सारे त्यांनी जवळून पहिले होते. त्या अनुभवाचे प्रतिबिंम्ब त्यांच्या लेखनात उमटलेले दिसते. ताराबाईची क्षमता आणि योग्यता महात्मा फुले यांना यथार्थपणे जाणवली होती. त्यांच्या बुद्धीची तीक्ष्णता आणि अभिव्यक्तीची सहजता त्यांनी ओळखली होती आणि म्हणूनच महात्मा फुले यांच्या 'सत्सार ' या अनियतकालिकांच्या दुसऱ्या अंकात ताराबाईचे मनापासून कौतुक झाले. ताराबाईंनी स्वतः शेतजमिनीचे व्यवहार लक्षपूर्वक आणि कर्तबगारीने पहिले होते. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=karmayogini|last=patil|first=prakash|publisher=mukta publishng house|year=2012|isbn=978-93-81249-09-3|location=kolhapur|pages=34-35}}</ref> == स्त्रीपुरुष तुलना == ताराबाईंनी आपल्या पुस्तकात विधवा-विवाहास उच्चवर्णीयांनी केलेली मनाई, तिचे हाल, शिक्षण नसल्याने स्त्रीची होणारी कुचंबणा त्यांच्या भोवताच्या परिस्थितीत त्या बघत होत्या. परंपरेने रूढी संस्कृतीने स्त्रियांना कुटुंबात दिलेले गौण स्थान, सर्व बंधने स्त्रीवर घालण्याची पद्धत, पुरुषांना गरजेपेक्षा दिलेले महत्त्व ताराबाईना पटत नव्हते. त्या काळात घडलेल्या महत्त्वाच्या घटनेने त्यांना प्रेरणा मिळाली. १८८१ सालच्या मे महिन्यात [[द टाइम्स ऑफ इंडिया]] या इंग्रजी वृत्तपत्रात एक बातमी छापून अली होती. [[सुरत]] मधील विजयालक्ष्मी या विधवेने समाजाच्या भीतीने तिच्या मुलाची हत्या केल्याने तिच्या विरोधात दाखल झालेल्या खटल्याची ही बातमी होती. विजयालक्ष्मी या तरुण विधवेवर खटला भरला गेला होता. तिला शिक्षा झाली होती. खटल्याविषयी ताराबाईनी वृत्तातून वाचले.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=कर्मयोगी|last=पाटील|first=प्रकाश|publisher=मुक्ता पब्लिशिंग हाऊस|year=२०१२|isbn=978-93-81249-09-3|location=कोल्हापूर|pages=३५}}</ref> त्याच्या अनुषंगाने 'पुणे वैभव' या तत्कालीन सनातनी वृत्तपत्रात एक लेख आला होता. त्याला प्रतिसाद म्हणून १८८२ साली ताराबाई शिंदे यांनी 'स्त्री पुरुष तुलना' हा निबंध लिहिला होता. या निबंधाच्या ५०० प्रति पुण्याच्या शिवाजी प्रेस मध्ये छापल्या होत्या. त्याची किंमत ९ अणे होती. या निबंधाची दुसरी आवृत्ती येऊ नये, यासाठी समाजातून सनातनी, प्रतिगामी लोकांमधून मोठ्या प्रतिक्रिया, दबाव आणण्यात आला. महात्मा फुले यांच्या [[सत्यशोधक समाज|सत्यशोधक समाजाच्या]] सत्सरच्या दुसऱ्या अंकात यासंबंधीचा लेख सापडतो. त्यानंतर १९७५ पर्यंत हा निबंध अज्ञात राहिला. एका स्त्रीची [[केशवपन|केशवपनासारख्या]] दुष्ट रूढी, तसेच पुरुषांना अनेक लग्न करण्याची असलेली मुभा या सर्व प्रश्नांवर टीका केलेली दिसते. तत्कालीन महाराष्ट्रातील स्त्री समाजसुधारक म्हणून त्याचा उल्लेख केला जातो. यांनी अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीतदेखील सामाजिक सुधारणांच्या क्षेत्रात योगदान दिले. त्यानी स्त्रियांच्या शोषणाविरोधात दिलेला लढा हा सामाजिक परिवर्तनाच्या प्रक्रियेस चालना देणारा होता.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=महात्मा फुले समग्र वाङ्मय|last=संपा. फडके य. दि.|first=|publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य व संस्कृती मंडळ|year=१९९१|isbn=|location=मुंबई|pages=७५२}}</ref>स्त्रियांचा कैवार घेण्याच्या हेतूने त्यांनी 'स्त्री पुरुष तुलना' लिहिल्याचे स्पष्टपणे म्हंटले आहे. त्याच बरोबर विधवांच्या जीवनाचे विदारक चित्र त्यांनी रेखाटले आहे. विवाहित स्त्रियांवर होणारे अत्याचार आणि मुलींच्या लग्नाच्या विचित्र तऱ्हाहि त्यांनी या अनुषंगाने सांगितल्या आहेत. एकूणच स्त्रीच्या वाट्याला येणाऱ्या यमयताणांमुळे त्यांचे मन विषन्न झाले होते. म्हणून त्यांनी तीन पृष्ठांची प्रस्तावना आणि एकोणपन्नास पृष्ठांचे विवेचन असा बावन्न पानाचा निबांध लिहिला. वस्तुतः स्त्री पुरुषपेक्षा अधिक शोषिक, अल्पसंतुष्ट, पुरुष प्रेमाची भुकेली असते. तरी सुद्धा स्त्रीच्या वाट्याला उपेक्षा, वंचना, शोषण व यातना येतात. त्याचा त्यांना त्रास होतो. म्हणून त्या पोटतिडकीने लेखन करतात. ताराबाई शिंदे यांनी 'इंग्रज सरकारचे राज्य ईश्वर राज्य असे सदोदित चिरकाल ठेवो' अशी इच्छा व्यक्त केली होती. त्याचे कारण इंग्रजांच्या आगमनामुळे अनेकानेक भौतिक सुधारणा झाल्या. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Karmyogini|last=Patil|first=Prakash|publisher=Mukta publishing house|year=2012|isbn=978-93-81249-09-3|location=Kolhapur|pages=37}}</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{मराठी साहित्यिक}} {{DEFAULTSORT:शिंदे,ताराबाई}} [[वर्ग:मराठी समाजसुधारक]] [[वर्ग:मराठी लेखिका]] [[वर्ग:इ.स. १८५० मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १९१० मधील मृत्यू]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] bos2ugchg56c8j3vba5kzl2d3dyvmco 0 75120 2706891 2680250 2026-08-30T18:11:45Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2706891 wikitext text/x-wiki {{गल्लत|सुधा कुलकर्णी}} {{माहितीचौकट व्यक्ती | चौकट_रुंदी = | नाव = सुधा कुळकर्णी-मूर्ती | चित्र = Sudha Murthy.jpg | चित्र_आकारमान = 220px | चित्रशीर्षक = सुधा कुळकर्णी-मूर्ती | जन्मनाव = | जन्म_दिनांक = १९ ऑगस्ट १९५० | जन्म_स्थान = शिगगाव, [[कर्नाटक]] | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | मृत्यू_कारण = | कलेवर_सापडलेले_स्थान = | चिरविश्रांतिस्थान = | चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = | निवासस्थान = | राष्ट्रीयत्व = {{ध्वजचिन्ह|भारत}} [[भारतीय]] | टोपणनावे = | वांशिकत्व = | नागरिकत्व = | शिक्षण = अभियंता | प्रशिक्षणसंस्था = बी.व्ही. भूमराद्दी कॉलेज ऑफ इंजिनीअरिंग अँड टेक्नॉलॉजी (बीव्हीबीसीईटी) | पेशा = सामाजिक कार्य, अभियंत्रिकी, लेखिका | कारकीर्द_काळ = | मालक = | प्रसिद्ध_कामे = | मूळ_गाव = | पगार = | निव्वळ_मालमत्ता = | उंची = | वजन = | ख्याती = | पदवी_हुद्दा = | कार्यकाळ = | पूर्ववर्ती = | परवर्ती = | राजकीय_पक्ष = | विरोधक = | संचालकमंडळ = | धर्म = | वडील = रामचंद्र कुळकर्णी | आई = विमल कुळकर्णी | जोडीदार = [[एन.आर. नारायण मूर्ती]] | अपत्ये = रोहन मूर्ती (मुलगा), [[अक्षता मूर्ती]] (मुलगी). | वडील = | आई = | नातेवाईक = [[ऋषी सुनक]] (जावई) | पुरस्कार = {{*}}[[पद्मश्री पुरस्कार]] (इ.स. २००६),<br> {{*}} दान चिंतामणी अतिमब्बे पुरस्कार,<br> {{*}}[[पद्मभूषण]] (इ.स. २०२३) | स्वाक्षरी = | स्वाक्षरीशीर्षक_पर्याय = | संकेतस्थळ = | तळटिपा = | संकीर्ण = }} {{माहितीचौकट संसद सदस्य | नाव = | लघुचित्र= | पद = [[संसद सदस्य|संसद सदस्य (राज्यसभा)]] | कार्यकाळ_आरंभ = ८ मार्च २०२४ | कार्यकाळ_समाप्ती = | राष्ट्रपती = | मागील = रिक्त | पुढील = | मतदारसंघ = [[राज्यसभा सदस्य|राष्ट्रपतीद्वारा मनोनित]] }} '''सुधा कुळकर्णी-मूर्ती''' (जन्म : शिगगाव-[[कर्नाटक]], १९ ऑगस्ट १९५०) या एक भारतीय सामाजिक कार्यकर्त्या व लेखिका आहेत. विमल कुळकर्णी आणि डॉ. आर.एच .'''कुळकर्णी''' हे त्यांचे आई वडील होत. ग्रामीण भागातील विकासासाठी त्या काम करत असतात.<ref name=":0">{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.karnataka.com/personalities/sudha-murty/|title=Sudha Murthy {{!}} Sudha Murthy Biography {{!}} Sudha Murthy Awards|date=2016-12-01|work=Karnataka.com|access-date=2018-07-05|language=en-US}}</ref> संगणक क्षेत्रातील व्यावसायिक आणि [[इन्फोसिस]] या प्रसिद्ध संस्थेचे संस्थापक [[एन.आर. नारायणमूर्ती|एन.आर.नारायणमूर्ती]] ह्यांच्या त्या पत्‍नी आहेत. त्या अमेरिकेतील कॅलटेक ह्या प्रसिद्ध कंपनीतील शास्त्रज्ञ [[श्रीनिवास कुळकर्णी]] यांच्या, तसेच प्रसिद्ध अमेरिकन व्यावसायिक [[गुरुराज देशपांडे]] यांच्या पत्‍नी-[[जयश्री कुळकर्णी-देशपांडे]]- ह्यांच्या भगिनी आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://jivani.org/Biography/828/%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%A7%E0%A4%BE-%E0%A4%AE%E0%A5%82%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BF--%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8%E0%A5%80---biography-of-sudha-murthy|title=सुधा मूर्ति जीवनी - Biography of Sudha Murthy|last=eBiography|website=jivani.org|language=en|access-date=2018-07-05|archive-date=2020-08-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20200814075013/https://jivani.org/Biography/828/%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%A7%E0%A4%BE-%E0%A4%AE%E0%A5%82%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BF--%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8%E0%A5%80---biography-of-sudha-murthy|url-status=dead}}</ref> सुधा मूर्ती यांनी नऊहून अधिक कादंबऱ्या लिहिल्या आहेत. त्यांच्या नावावर अनेक कथासंग्रह आहेत. ==शैक्षणिक अर्हता== * सुधा मूर्ती यांनी भारती विद्यापीठाच्या इंजिनीअरिंग काॅलेजमधून बी.ई. इलेक्ट्रिकलची पदवी सुवर्णपदकासह मिळवली आहे. * इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स येथून त्या संगणक शास्त्रात एम.ई. झाल्या आहेत.<ref name=":0"/> * त्यांच्याकडे कॉम्प्युटर सायन्स या विषयातील एम्. टेक. ही पदवी आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=सामान्यांतले असामान्य|last=मूर्ती|first=सुधा, अनुवाद - उमा कुलकर्णी|publisher=मेहता पब्लिशिंग हाऊस|year=२०१७|location=पुणे|pages=मुखपृष्ठाच्या आतील पान}}</ref> ==कामाचा अनुभव== सुधा मूर्तीनी संगणक शास्त्रज्ञ व अभियंता म्हणून आपल्या करिअरची सुरुवात केली. [[टेल्को]] कंपनीत निवड झालेल्या त्या पहिल्या महिला अभियंत्या होत्या.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.scoopwhoop.com/sudha-murthy-and-her-inspiring-journey/#.ffxmovt5e|title=Brilliant, Brave & Badass, Sudha Murthy Is The Kind Of Role Model We Women Need Today(इंग्रजी मजकूर) (१९.८. २०१७)|last=नेगी दिव्या|first=|date=|work=|access-date=|archive-दुवा=|archive-date=2018-11-03|dead-दुवा=|archive-url=https://web.archive.org/web/20181103011408/https://www.scoopwhoop.com/sudha-murthy-and-her-inspiring-journey/#.ffxmovt5e|url-status=dead}}</ref> टाटा कंपन्यांसाठी त्यांनी [[पुणे]], [[मुंबई]] आणि [[जमशेदपूर]] येथे काम केले आहे.<ref name=":0" /> शिवाय, पुण्याच्या ख्राईस्ट कॉलेजात त्या प्राध्यापक होत्या. [[बंगळूर|बंगलोर]] विद्यापीठात त्या अभ्यागत प्राध्यापिका आहेत. इन्फोसिस या संस्थेच्या कार्यात त्यांचा विशेष सहभाग आहे. या संस्थेच्या विश्वस्त म्हणूनही त्या काम पाहतात. ==सामाजिक योगदान== त्या विख्यात सामाजिक कार्यकर्त्या आणि कुशल लेखिका आहेत. सुधा मूर्ती या मराठी, कन्नड आणि इंग्रजी भाषेमधून लिखाण करतात. [[इन्फोसिस फाऊंडेशन]] या एक सामाजिक कार्य करणाऱ्या संस्थेच्या निर्मितीमध्ये त्यांचा सक्रिय सहभाग होता. या संस्थेच्या त्या सह-संस्थापिका आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.spotyourstory.com/sudha-murthy-biography-in-hindi/|title=Infosys Co-Founder Sudha Murthy Biography in Hindi । सुधा मूर्ति कीजीवनी|website=www.spotyourstory.com|language=en-US|access-date=2018-07-05|archive-date=2018-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20180818141126/http://www.spotyourstory.com/sudha-murthy-biography-in-hindi/|url-status=dead}}</ref> इन्फोसिस फाऊंडेशनच्या माध्यमातून मूर्ती यांनी समाजाच्या विविध क्षेत्रांत विकासकामांना प्रोत्साहन दिले आहे. कर्नाटक सरकारच्या '''सर्व'''(?) शाळांत त्यांनी संगणक आणि ग्रंथालये उपलब्ध करून दिली आहेत. त्यांनी [[हार्वर्ड विद्यापीठ|हार्वर्ड]] विद्यापीठात मूर्ती क्लासिकल लायब्ररी ऑफ इंडिया या नावाचे ग्रंथालय सुरू केले आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|दुवा=http://dx.doi.org/10.1093/ww/9780199540884.013.u230950|title=Rhodes, Charles Kenneth, (5 May 1889–6 Jan. 1941), Joint Secretary, Home Department, Government of India|date=2007-12-01|publisher=Oxford University Press|series=Who Was Who}}</ref><ref>{{जर्नल स्रोत|last=Chaturvedi|first=Vishnu|last2=Chaturvedi|first2=Sudha|date=|title=Cryptococcus gattii: a resurgent fungal pathogen|दुवा=http://dx.doi.org/10.1016/j.tim.2011.07.010|journal=Trends in Microbiology|volume=19|issue=11|pages=564–571|doi=10.1016/j.tim.2011.07.010|issn=0966-842X}}</ref> कर्नाटकातील ग्रामीण भागांत आणि बंगलोर शहर व परिसरात त्यांनी सुमारे १०,००० शौचालये संस्थेच्या माध्यमातून बांधली आहेत. [[तमिळनाडू]] आणि [[अंदमान आणि निकोबार|अंदमान]] येथे सुनामीच्या काळात त्यांनी विशेष सेवाकार्य केले आहे. महाराष्ट्रातील दुष्काळी भागातील लोकांनाही संस्थेने मदत दिलेली आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.csrvision.in/sudha-murthy/|title=Sudha Murthy {{!}} CSR Vision|website=www.csrvision.in|language=en-US|access-date=2018-07-06|archive-date=2019-03-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20190330075522/http://www.csrvision.in/sudha-murthy|url-status=dead}}</ref> == सुधा मूर्ती यांचे प्रकाशित साहित्य == * अस्तित्त्व * आजीच्या पोतडीतील गोष्टी<ref>{{स्रोत पुस्तक|दुवा=https://books.google.co.in/books?id=ziMyA201VdkC&printsec=frontcover&dq=sudha+murthy&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjrgbOAqIfcAhULSo8KHUq2DZ8Q6AEIVDAH#v=onepage&q&f=false|title=Grandma's Bag of Stories|last=Murty|first=Sudha|date=2015-02-06|publisher=Penguin UK|isbn=9788184756036|language=en}}</ref> * आयुष्याचे धडे गिरवताना * द ओल्ड मॅन अँड हिज गॉड (इंग्रजी) * कल्पवृक्षाची कन्या: पुराणांतील स्त्रियांच्या अनन्यसाधारण कथा (मूळ इंग्रजी-द डाॅटर्स फ्राॅम अ विशिंग ट्री, मराठी अनुवाद - [[लीना सोहोनी]]) * गोष्टी माणसांच्ता * जेन्टली फॉल्स द बकुला (इंग्रजी)<ref name="books.google.co.in">{{स्रोत पुस्तक|दुवा=https://books.google.co.in/books?id=hccDAQAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=sudha+murthy&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjrgbOAqIfcAhULSo8KHUq2DZ8Q6AEIYDAJ#v=onepage&q&f=false|title=Gently Falls the Bakula|last=Murty|first=Sudha|date=2008-02-14|publisher=Penguin UK|isbn=9789351183396|language=en}}</ref> * डॉलर बहू (इंग्रजी)-(मराठी) * तीन हजार टाके (मूळ इंग्रजी, ’थ्री थाउजंड स्टिचेस’; मराठी अनुवाद [[लीना सोहोनी]]) * थैलीभर गोष्टी * परिधी (कानडी) [1] * परीघ (मराठी) * पितृऋण * पुण्यभूमी भारत * बकुळ (मराठी)<ref name="books.google.co.in"/> * द मॅजिक ड्रम अँड द अदर फेव्हरिट स्टोरीज (इंग्रजी) * महाश्वेता (कानडी व इंग्रजी) * वाइज अँड अदरवाइज (इंग्रजी), (मराठी)<ref>{{स्रोत पुस्तक|दुवा=https://books.google.co.in/books?id=7geQ-wo4mLYC&printsec=frontcover&dq=sudha+murthy&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjrgbOAqIfcAhULSo8KHUq2DZ8Q6AEINjAC#v=onepage&q=sudha%20murthy&f=false|title=Wise & Otherwise|last=Murthy|first=Sudha|date=2006-07-18|publisher=Penguin Random House India Private Limited|isbn=9788184759006|language=en}}</ref> * सामान्यांतले असामान्य (अनुवाद [[उमा कुलकर्णी]]) २०१७ * सुकेशिनी * हाऊ आय टॉट माय ग्रँडमदर टु रीड अँड अदर स्टोरीज (इंग्रजी) == पुरस्कार आणि सन्मान == * इ.स.१९९५ साली उत्तम शिक्षक पुरस्कार (बेस्ट टीचर अवोर्ड ) * इ.स.२००१ साली ओजस्विनी पुरस्कार * [[इ.स. २००६]] - भारत सरकारने [[पद्मश्री पुरस्कार]] देऊन गौरवले. * इ.स. २००६ साहित्य क्षेत्रातील योगदानासाठी आर. के. नारायण पुरस्कार * श्री राणी-लक्ष्मी फाऊंडेशनकडून १९ नोव्हेंबर, इ.स. २००४ रोजी राजलक्ष्मी पुरस्कार.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.hindu.com/2004/08/15/stories/2004081501332200.htm |title=संग्रहित प्रत |access-date=2011-05-29 |archive-date=2014-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140118175741/http://www.hindu.com/2004/08/15/stories/2004081501332200.htm |url-status=dead }}</ref> * [[इ.स. २०१०]] - एम.आय.टी.कॉलेजकडून [[भारत अस्मिता राष्ट्रीय पुरस्कार]]. * सामाजिक कामासाठी राष्ट्रीय स्तरावरील सन्मान * सत्यभामा विद्यापीठातर्फे सन्माननीय डॉक्टरेट पदवी * इ.स. २०२३ - भारत सरकारचा [[पद्मभूषण पुरस्कार|पद्मभूषण]] पुरस्कार<ref>{{स्रोत बातमी|title=PadmaAwardees2023 |url=https://www.padmaawards.gov.in/Content/PadmaAwardees2023.pdf|year=२०२३}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == {{कॉमन्स वर्ग|Sudha Murthy|सुधा मूर्ती}} * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.karnataka.com/personalities/sudha-murty/ | title = सुधा मूर्ती यांचा परिचय | भाषा = इंग्लिश }} * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.hindu.com/2004/08/15/stories/2004081501332200.htm | title = राजलक्ष्मी पुरस्कार | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2011-05-29 | archive-date = 2014-01-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140118175741/http://www.hindu.com/2004/08/15/stories/2004081501332200.htm | url-status = dead }} {{विस्तार}} {{DEFAULTSORT:मूर्ती,सुधा}} [[वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म]] [[वर्ग:कन्नड साहित्यिक]] [[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:मराठी लेखिका]] [[वर्ग:इयत्ता ७ वी बालभारती अभ्यासक्रम संदर्भलेख]] [[वर्ग:सामाजिक कार्यकर्त्या]] [[वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] 3hl0cg5n8nn863xcpwqflxd3qzo9bqq 0 78529 2706874 2706776 2026-08-30T16:18:00Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2706874 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Samvrutha Sunil 2008.jpg|इवलेसे|right|180px|२००८मध्ये संवृता]] '''संवृता सुनिल''' ही [[मल्याळम]], [[तेलुगू]] आणि [[तमिळ]] चित्रपटांतून अभिनय करणारी अभिनेत्री आहे. हीने ३०पेक्षा जास्त मल्याळम चित्रपटांतून काम केलेले आहे. == कारकीर्द == === चित्रपट === {| class="wikitable sortable" style="width:auto;" ! वर्ष !! चित्रपट !! भूमिका !! भाषा !! नोंदी / विशेष |- | २००४ || [[रसिकल]] || पार्वती / थंकी || [[मलयाळम भाषा|मलयाळम]] || पहिला प्रदर्शित चित्रपट<ref name="mhalss-samvrutha">{{cite web |title=संस्कृत / संवृथा सुनील - चित्रपट सूची |url=https://marathivishwakosh.org/ |publisher=[[मराठी विश्वकोश]] |access-date=२९ ऑगस्ट २०२६ |archive-date=2019-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191102022302/https://marathivishwakosh.org/ |url-status=dead }}</ref> |- | २००५ || [[चंद्रोत्सवम]] || मालविका || मलयाळम || [[मोहनलाल]] यांच्यासोबत अभिनय |- | २००५ || [[नेरारियान सीबीआय]] || मैथिली || मलयाळम || [[मम्मुट्टी]] यांच्यासोबत अभिनय |- | २००६ || [[अचनुरंगथा वीडू]] || शेर्ली || मलयाळम || [[लाल जोस]] दिग्दर्शित चित्रपट |- | २००६ || [[उयिर]] || आनंदी || [[तमिळ भाषा|तमिळ]] || तमिळ भाषेतील पहिला चित्रपट |- | २००६ || [[वासथवम]] || सुरभी || मलयाळम || नाट्यात्मक चित्रपट |- | २००७ || [[एवदैथे नाकेंती]] || प्रिया || [[तेलुगू भाषा|तेलुगू]] || तेलुगू भाषेतील पहिला चित्रपट |- | २००७ || [[अरबिकथा]] || माया || मलयाळम || व्यावसायिक दृष्ट्या यशस्वी चित्रपट |- | २००७ || [[चॉकलेट (२००७ चित्रपट)|चॉकलेट]] || नंदना || मलयाळम || [[पृथ्वीराज सुकुमारन]] यांच्यासोबतचा यशस्वी चित्रपट |- | २००८ || [[मिन्नामिन्निकूट्टम]] || मुम्थास || मलयाळम || [[कमल (दिग्दर्शक)|कमल]] दिग्दर्शित चित्रपट |- | २००८ || [[थिरक्कथा]] || देवयानी || मलयाळम || [[रंजित]] दिग्दर्शित चित्रपट |- | २००९ || [[नीलतामरा (२००९ चित्रपट)|नीलतामरा]] || रत्नम || मलयाळम || समीक्षकांनी नावाजलेली भूमिका |- | २०१० || [[हॅपी हजबंड्स]] || श्रेया || मलयाळम || व्यावसायिक दृष्ट्या अत्यंत यशस्वी चित्रपट |- | २०१० || [[कॉकटेल (२०१० चित्रपट)|कॉकटेल]] || पार्वती || मलयाळम || थ्रिलर चित्रपट |- | २०११ || [[माणिक्यक्कल्लू]] || चांदणी || मलयाळम || व्यावसायिक चित्रपट |- | २०११ || [[स्वप्न संचारी]] || रश्मी || मलयाळम || कौटुंबिक चित्रपट |- | २०१२ || [[डायमंड नेकलेस]] || माया || मलयाळम || [[फहाद फाजिल]] यांच्यासोबत यशस्वी चित्रपट |- | २०१२ || [[मल्लू सिंग]] || अश्वथी || मलयाळम || व्यावसायिक दृष्ट्या यशस्वी चित्रपट |- | २०१२ || [[आरिके]] || कल्पना || मलयाळम || [[श्यामप्रसाद]] दिग्दर्शित चित्रपट |- | २०१२ || [[अयालुम न्जानुम थम्मिल]] || सैनू || मलयाळम || समीक्षकांनी नावाजलेली भूमिका |- | २०१९ || [[सत्यम परांजा विश्वासिकुवो]] || गीता || मलयाळम || चित्रपटांमध्ये पुनरागमन |- | २०२१ || [[कालचिलंबू]] || कार्तिका थंबुरट्टी || मलयाळम || २००८ मध्ये चित्रीकरण झालेला चित्रपट |} === दूरचित्रवाणी === {| class="wikitable sortable" style="width:100%;" ! वर्ष !! शीर्षक !! भूमिका !! वाहिनी !! नोंदी / विशेष |- | २०१८ || [[नायिका नायकन]] || परीक्षक/मुख्य जज || [[मजहविल मनोरमा]] || रिअॅलिटी शो |} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:मल्याळी व्यक्ती]] [[वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:इ.स. १९८६ मधील जन्म]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] pzbdrcnahnspu2krcrds553ypbdix9e 0 86636 2706980 2669038 2026-08-31T04:04:50Z Dharmadhyaksha 28394 2706980 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पंतप्रधान | नाव = हाराल्ड पाचवा<br />Harald V | लघुचित्र = | चित्र = Harald V Norge.jpg | चित्र आकारमान = 250 px | पद = [[नॉर्वे]]चे राजे | कार्यकाळ_आरंभ = १७ जानेवारी १९९१ | कार्यकाळ_समाप्ती = २८ ऑगस्ट २०२६ | राजा = | पंतप्रधान = | मागील = [[ओलाव पाचवा, नॉर्वे|ओलाव पाचवा]] | पुढील = | क्रम = | जन्मदिनांक = {{जन्म दिनांक|1937|2|21}} | जन्मस्थान = [[स्टॉकहोम]], [[स्वीडन]] | मृत्युदिनांक = {{मृत्यु दिनांक आणि वय|2026|8|28|1937|2|21}} | मृत्युस्थान = [[ओस्लो]], नॉर्वे | राष्ट्रीयत्व = | पक्ष = | इतरपक्ष = | पती = | पत्नी = | नाते = | अपत्ये = | निवास = | शाळा_महाविद्यालय = | व्यवसाय = | धंदा = | धर्म = | सही = Harald V of Norway Signature.svg | संकेतस्थळ = | तळटीपा = }} '''हाराल्ड पाचवा''' ([[२१ फेब्रुवारी]], [[इ.स. १९३७|१९३७]]:[[आकेर्शुस]], [[नॉर्वे]] - २८ ऑगस्ट २०२६<ref>{{Cite news |last=Henley |first=Jon |date=28 August 2026 |title=Norway's King Harald dies at age of 89 |url=https://www.theguardian.com/world/2026/aug/28/norway-king-harald-dies-leaving-stormy-succession-mette-marit-crown-princesss-epstein-links |access-date=28 August 2026 |work=The Guardian}}</ref>) हे १९९१ ते २०२६ पर्यंत [[नॉर्वे]] देशाचे राजे होते. वडील [[ओलाव पाचवा, नॉर्वे|ओलाव पाचवा]] ह्यांच्या मृत्यूनंतर १९९१ साली हाराल्ड ५ ह्यांनी राजेपद स्वीकारले होते. यांनी नौकाविहार खेळांमध्ये [[१९६४ उन्हाळी ऑलिंपिक|१९६४]], [[१९६८ उन्हाळी ऑलिंपिक|१९६८]] आणि [[१९७२ उन्हाळी ऑलिंपिक|१९७२ च्या ऑलिंपिक खेळांमध्ये]] नॉर्वेचे प्रतिनिधित्व केले होते.<ref>{{Cite web |date=28 August 2026 |title=Norway's King Harald dies aged 89: A beloved monarch buffeted by family crises |url=https://www.bbc.com/news/articles/clykn5p5172o |access-date=30 August 2026 |website=BBC |language=en-GB}}</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == *[http://www.kongehuset.no/english/vis.html नॉर्वेच्या शाही घराण्याचे संकेतस्थळ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101227122352/http://www.kongehuset.no/english/vis.html |date=2010-12-27 }} *[http://odin.dep.no/odin/engelsk/norway/system/032091-991076/index-dok000-b-n-a.html नॉर्वेचे सरकारी संकेतस्थळ] {{Commons|Harald V of Norway|हाराल्ड पाचवा}} [[वर्ग:नॉर्वेचे राज्यकर्ते|हाराल्ड ०५]] [[वर्ग:इ.स. १९३७ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 0z6cmpolcdjbqypcp0aptfef1fp51lt 2706983 2706980 2026-08-31T04:07:37Z अभय नातू 206 साचा 2706983 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पंतप्रधान | नाव = हाराल्ड पाचवा<br />Harald V | लघुचित्र = | चित्र = Harald V Norge.jpg | चित्र आकारमान = 250 px | पद = [[नॉर्वे]]चे राजे | कार्यकाळ_आरंभ = १७ जानेवारी १९९१ | कार्यकाळ_समाप्ती = २८ ऑगस्ट २०२६ | राजा = | पंतप्रधान = | मागील = [[ओलाव पाचवा, नॉर्वे|ओलाव पाचवा]] | पुढील = [[नॉर्वेचा आठवा हाकोन|आठवा हाकोन]] | क्रम = | जन्मदिनांक = {{जन्म दिनांक|1937|2|21}} | जन्मस्थान = [[स्टॉकहोम]], [[स्वीडन]] | मृत्युदिनांक = {{मृत्यु दिनांक आणि वय|2026|8|28|1937|2|21}} | मृत्युस्थान = [[ओस्लो]], नॉर्वे | राष्ट्रीयत्व = | पक्ष = | इतरपक्ष = | पती = | पत्नी = | नाते = | अपत्ये = | निवास = | शाळा_महाविद्यालय = | व्यवसाय = | धंदा = | धर्म = | सही = Harald V of Norway Signature.svg | संकेतस्थळ = | तळटीपा = }} '''हाराल्ड पाचवा''' ([[२१ फेब्रुवारी]], [[इ.स. १९३७|१९३७]]:[[आकेर्शुस]], [[नॉर्वे]] - २८ ऑगस्ट २०२६<ref>{{Cite news |last=Henley |first=Jon |date=28 August 2026 |title=Norway's King Harald dies at age of 89 |url=https://www.theguardian.com/world/2026/aug/28/norway-king-harald-dies-leaving-stormy-succession-mette-marit-crown-princesss-epstein-links |access-date=28 August 2026 |work=The Guardian}}</ref>) हे १९९१ ते २०२६ पर्यंत [[नॉर्वे]] देशाचे राजे होते. वडील [[ओलाव पाचवा, नॉर्वे|ओलाव पाचवा]] ह्यांच्या मृत्यूनंतर १९९१ साली हाराल्ड ५ ह्यांनी राजेपद स्वीकारले होते. यांनी नौकाविहार खेळांमध्ये [[१९६४ उन्हाळी ऑलिंपिक|१९६४]], [[१९६८ उन्हाळी ऑलिंपिक|१९६८]] आणि [[१९७२ उन्हाळी ऑलिंपिक|१९७२ च्या ऑलिंपिक खेळांमध्ये]] नॉर्वेचे प्रतिनिधित्व केले होते.<ref>{{Cite web |date=28 August 2026 |title=Norway's King Harald dies aged 89: A beloved monarch buffeted by family crises |url=https://www.bbc.com/news/articles/clykn5p5172o |access-date=30 August 2026 |website=BBC |language=en-GB}}</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == *[http://www.kongehuset.no/english/vis.html नॉर्वेच्या शाही घराण्याचे संकेतस्थळ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101227122352/http://www.kongehuset.no/english/vis.html |date=2010-12-27 }} *[http://odin.dep.no/odin/engelsk/norway/system/032091-991076/index-dok000-b-n-a.html नॉर्वेचे सरकारी संकेतस्थळ] {{Commons|Harald V of Norway|हाराल्ड पाचवा}} [[वर्ग:नॉर्वेचे राज्यकर्ते|हाराल्ड ०५]] [[वर्ग:इ.स. १९३७ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] tr4y7eij4y89o9i82o8qt4ddd145trc 0 86911 2706993 2231355 2026-08-31T05:17:14Z ~2026-47184-77 186905 /* */ 2706993 wikitext text/x-wiki '''चोळपुरम/चोळपूर'''([[तमिळ]]: சோழபுரம்) ही [[तमिळनाडू]] राज्यातील [[तंजावूर]] जिल्ह्यातील ग्रामपंचायत आहे. तमिळनाडूतील प्राचीन राज्यकर्ते [[चोळ साम्राज्य]] ह्यांच्या नावावरून ह्या गावाचे नाव चोळपुरम असे ठेवण्यात आले आहे. {{तमिळनाडू राज्य}} [[वर्ग:तमिळनाडूमधील शहरे]] [[वर्ग:तंजावूर जिल्हा]] 5biypjtxuxv97q1nyrgmopols3vuj2s 0 92354 2707004 1641369 2026-08-31T05:49:23Z ~2026-47184-77 186905 /* विक्रमाची नवरत्‍ने */ 2707004 wikitext text/x-wiki {{गल्लत|नवरत्‍ने|नवरत्न कंपन्या}} जुन्या काळात राजे, महाराजे, बादशहा आणि सम्राटांच्या दरबारात अनेक गुणी माणसे असत. ती दरबारी रत्‍ने म्हणून प्रसिद्ध होती. ==विक्रमाची नवरत्‍ने== सम्राट विक्रमादित्याच्या सभेत असलेली नवरत्‍ने : १. [[धन्वंतरी]] २. क्षपणक ३. अमरसिंह ४. शंकु ५. वेतालभट्ट ६. घटखर्पर ७. [[कालिदास]] ८. [[वराहमिहिर|वराहमिहीर]] ९. वररुचि ==अकबराच्या दरबारातील नवरत्‍ने== १. अब्दुल रहीम 'खान-इ-खान’ २.[[अबुल फझल]] ३.[[अबुल फैजी]] ४.[[तानसेन]] ५.[[राजा तोडरमल]] ६.[[राजा बिरबल]] ७.[[राजा मानसिंग]] ८.मुल्ला दो प्याजा ९. हकीम हुमाम ==हे सुद्धा पहा== * [[नवरत्‍ने]] - मौल्यवान खडे * [[रत्नचिकित्सा]] - रत्‍नांचे औषधी उपयोग [[वर्ग:ऐतिहासिक व्यक्ती]] fxov1b0gbo7ieuu3cyian1ts1ilc2ha 0 103083 2706942 853422 2026-08-31T01:46:16Z Xqbot 6858 Bot: Fixing double redirect from [[हमीरपूर जिल्हा]] to [[हमीरपूर जिल्हा (उत्तर प्रदेश)]] 2706942 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[हमीरपूर जिल्हा (उत्तर प्रदेश)]] 97q799rq6qzv2rbwgbj0jhrvsaxi971 3 115542 2706846 2706241 2026-08-30T12:37:12Z Khirid Harshad 138639 [[Special:Contributions/~2026-46800-32|~2026-46800-32]] ([[User talk:~2026-46800-32|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:निनावी|निनावी]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले. 914032 wikitext text/x-wiki {{स्वागत}} 6tmpim0dou1zu3xx6d3rdhzgmbkti17 0 129035 2707009 2704472 2026-08-31T06:14:35Z ~2026-47184-77 186905 /* */ 2707009 wikitext text/x-wiki {{बदल}} कोणीही चांगले काम केले आहे अशा व्यक्तीला एखाद्या संस्थेकडून बक्षीस (पारितोषिक), पदक, चषक (करंडक), ढाल, मानपत्र, ताम्रपट, हारतुरे, श्रीफल, शाल, स्मृतिचिन्ह किंवा रोख रकमेच्या रूपात सन्मानित केले जाते त्या वस्तुस पुरस्कार म्हणतात. ज्ञान, साहित्य, कला, समाजकार्य आदि विविध क्षेत्रांमध्ये उत्तम काम करणाऱ्या व्यक्तीला अनेक संस्था पुरस्कार देतात. हे पुरस्कार मानपत्राच्या रूपात, रोख रकमेच्या स्वरूपात किंवा स्मृतिचिन्हाच्या रूपात असतात. संस्थांनी दिलेल्या पुरस्कारांची माहिती वेळोवेळी वर्तमानपत्रांमधून किंवा त्या संस्थांच्या मुखपत्रांतून प्रसिद्ध होत असते. [[पद्मश्री]], [[पद्मभूषण]], [[भारतरत्‍न]] या सरकारने दिलेल्या पुरस्कारांप्रमाणेच हे पुरस्कार केवळ मानाचे असतात, व्यक्तिनामाच्या आधी किंवा नंतर त्यांचा लिखित उल्लेख करता येत नाही. त्या व्यक्तीला असा पुरस्कार मिळाला आहे असा उल्लेख केवळ बोलताना, भाषण करताना किंवा व्यक्तिवृत्त (Biodata) लिहिताना करता येतो. असाच प्रकार विद्यापीठांनी दिलेल्या डी.लिट. या सन्मानार्थ दिलेल्या पदवीचा आहे. ही पदवी मिळवण्यासाठी कोणताही अभ्यास करावा लागत नाही, परीक्षा द्यावी लागत नाही किंवा जगावेगळे असे काही काम करावे लागतेच असे नाही. ही पदवी मिळालेल्या व्यक्तीच्या नावाआधी डॉ.(डॉक्टर) असे लिहिण्याची प्रथा अयोग्य आहे. हाच प्रकार परदेशी विद्यापीठे करतात. भारतावर जेव्हा ब्रिटिश राज्य करीत होते तेव्हा ते, ब्रिटिशांशी जुळते घेणाऱ्या सन्माननीय भारतीय व्यक्तींना सर, [[रावबहादुर]], रायबहादुर, रावसाहेब, खान बहादुर, दिवाण बहादुर, राजबहादुर, नवाबबहादुर अशा उपाध्या देत. या उपाध्या नावाआधी लावण्याची मुभा होती. त्याशिवाय आजही लोकांनी महान व्यक्तींना दिलेल्या क्रांतिवीर, क्रांतिसिंह, महात्मा, लोकनायक, लोकमान्य, लोकशाहीर, सेनापती, स्वातंत्र्यवीर, हिंदुहृदयसम्राट आदी उपाधी, त्या त्या व्यक्तीच्या नावाआधी लावण्याचा प्रघात आहे. असे असले तरी पद्मश्री, पद्मभूषण, पद्मविभूषण, भारतरत्न आदी उपाध्या नावाआधी लावायाला मनाई आहे. पुरस्कारांच्या माध्यमातून चांगले काम करणाऱ्या व्यक्तींचा गौरव होतो. महाराष्ट्र सरकार ग्रंथलेखकांना देत असलेले अगणित पुरस्कार हे याचे जिवंत उदाहरण आहे. [[रामदास कामत]] यांना [[राम मराठे]] यांच्या नावाचा पुरस्कार देताना [[सुरेश खरे]] यांनी हाच शेरा मारला आहे. महाराष्ट्र साहित्य परिषदेतर्फेदेखील पुरस्कार दिले जातात. टप्पू सुलतान ([[मुकुंद टाकसाळे]]) यांनी या समारंभाचे यथातथ्य पण विनोदी चित्रण लोकसत्तेतील एका लेखात केले होते.{{संदर्भ}} ==पुरस्कारांचे प्रकार== :या पुरस्कारांत पुढील प्रकार आहेत: - * अशोक पुरस्कार * औपचारिक पुरस्कार * कला, वक्तृत्व-कौशल्य पुरस्कार * गुणवंत गौरव पुरस्कार * गौरव/सन्मान पुरस्कार * जीवनगौरव पुरस्कार * तंत्रज्ञानासाठीचे पुरस्कार * परदेशी पुरस्कार * भूषण पुरस्कार * महोत्सवी पुरस्कार * वाङमयीन (साहित्य किंवा साहित्यिक) लेखन पुरस्कार * रत्‍न पुरस्कार * राष्ट्रीय पुरस्कार * विद्वत्ता पुरस्कार * व्यवसाय पुरस्कार * शौर्य पुरस्कार * सद्‌भावना पुरस्कार * समाजसेवा पुरस्कार * सरकारी पुरस्कार * साहस पुरस्कार * स्मृति पुरस्कार, व * अन्य पुरस्कार. ==अशोक पुरस्कार== हे पुरस्कार पिंपरी येथील अशोक सर्वांगीण विकास सोसायटीच्या वतीने दिले जातात. २०१२साली दिले गेलेले पुरस्कार :- * अशोक रत्‍न पुरस्कार ज्येष्ठ साहित्यिक डॉ. [[गंगाधर पानतावणे]] यांना<ref>{{स्रोत बातमी | url=http://www.esakal.com/NewsDetails.aspx?NewsId=5674594231230532485&SectionId=10&SectionName=%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%A3%E0%A5%87&NewsDate=20120311&Provider=-&NewsTitle=%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%A6%20%E0%A4%98%E0%A5%8B%E0%A4%B3%E0%A4%B5%E0%A5%87%20%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%A8%E0%A4%BE%20%E0%A4%85%E0%A4%B6%E0%A5%8B%E0%A4%95%20%E0%A4%AE%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0 | title=गोविंद घोळवे यांना अशोक मित्र पुरस्कार | work=सकाळ | date=११ मार्च २०१२ | accessdate=30 जानेवारी 2014 | location=पुणे | archive-date=2016-03-06 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160306033751/http://www.esakal.com/NewsDetails.aspx?NewsId=5674594231230532485&SectionId=10&SectionName=%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%A3%E0%A5%87&NewsDate=20120311&Provider=-&NewsTitle=%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%A6%20%E0%A4%98%E0%A5%8B%E0%A4%B3%E0%A4%B5%E0%A5%87%20%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%A8%E0%A4%BE%20%E0%A4%85%E0%A4%B6%E0%A5%8B%E0%A4%95%20%E0%A4%AE%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0 | url-status=dead }}</ref> * अशोक विभूषण : भन्ते उपगुप्त, भन्ते आनंद महाथेरो यांना * अशोक भूषण पुरस्कार : वरिष्ठ पोलीस निरीक्षक, पुणे रेल्वे महेंद्र रोकडे, डॉ. लारी आझाद (उत्तर प्रदेश), न्यायमूर्ती भैराविया (अहमदाबाद), रामजीलाल सुमन (आग्रा), शिक्षणमंत्री डॉ. अनिल सरकार (त्रिपुरा), सुधाकर कांबळे (सांगली) यांना * अशोक संघमित्र पुरस्कार : राज्यमंत्री वर्षा गायकवाड, लालती देवी (लखनौ), डॉ. कुसुम मेघवाल (जयपूर), सरोज राजोरे (परतवाडा), मधुमाया जयंत (आग्रा), निर्मला पाटील (नागपूर) यांना * अशोक सांस्कृतिक सेवा पुरस्कार : सचिन मून (लॉर्ड बुद्धा चॅनेल), प्रदीप लाठी (पुणे), डॉ. चंद्रकांत पांडव (दिल्ली), डॉ. मोहनदास नैमिशराय (दिल्ली), सुनंदा रांगडे ([[पाँडिचेरी|पॉंडिचेरी]]), भिकमसिंह सेकसरिया (आग्रा) यांना * अशोक मित्र पुरस्कार : सकाळ माध्यम समूहा'चे कार्यकारी संपादक (राजकीय) गोविंद घोळवे यांना आणि लक्ष्मीनारायण रोहिवाल (नगर), सरकार निंबाळकर (फलटण), डी.टी. गायकवाड (पुणे) यांना * अशोक धम्मसेवक पुरस्कार : डॉ. दयानंद सोनसळे, बाळकृष्ण सातपुते, सिद्धार्थ कदम, श्रीरंग देसाई, प्रभाकर आवळे, चंद्रप्रभा खाडे यांना * महेंद्र पुरस्कार : आनंद देसाई, दीपराज मुदलिया, सुभेदार कृष्णाजी जगताप, मानदेव महादू शिंदे यांना ==उद्योग पुरस्कार== हे अनेक आहेत उदा० ===महाराष्ट्र राज्य औद्योगिक परिषदेकडून दिले जाणारे जे.आर.डी. टाटा उद्योग पुरस्कार=== * उद्योगभूषण * उद्योगरत्‍न * उद्योगविकास * उद्योगविभूषण * उद्योगसखी ==कला-वक्तृत्व-कौशल्य-नृत्य-नाट्य-अभिनय यांसाठी पुरस्कार मिळालेल्या व्यक्ती== * नर्गिस दत्त महिला पतसंस्थेतर्फे नर्गिस दत्त पुरस्कार : अभिनेत्री [[केतकी माटेगावकर]] व अभिनेता [[ओम भुतकर]] यांना. * उत्कर्ष कलामंचचे बाबासाहेब पुरंदरे यांच्या हस्ते दिले गेलेले रणरागिणी पुरस्कार : भरतनाट्यम नर्तिका आणि गोखले कन्स्ट्रक्शनच्या संचालक पूनम गोखले, अभिनेत्री [[देविका दफ्तरदार]], अभिनेत्री व दिगदर्शिका प्रतिमा दाते, गरजूंना वैद्यकीय सेवा पुरवणाऱ्या डॉ. अनिता पाटील आणि पोलीस अधिकारी मनीषा झेंडे यांना. * गानवर्धन संस्थेतर्फे ’अप्पासाहेब जळगावकर स्मृती स्वर-लय-रत्‍न’ पुरस्कार : पेटीवादक सुधीर नायक यांना * साईनाथ मंडळ ट्रस्टच्या वतीने दिला गेलेला साई पुरस्कार : नृत्यांगना [[शर्वरी जमेनीस]] यांना. * नांदी संस्थेतर्फे कृष्णदेव मुळगुंद यांच्या स्मरणार्थ दिला जाणारा कला समर्पण पुरस्कार : कथक नृत्यांगना [[शर्वरी जमेनीस]] आणि रंगकर्मी योगेश सोमण यांना. * रोटरी क्लब ऑफ पुणे ईस्टचा ’रोटरी युवा गुणवत्ता’ पुरस्कार : जलतरणपटू आणि ’यलो’ चित्रपटातील अभिनेत्री गौरी गाडगीळ यांना. * ब्रह्मानंद कला मंडळाचा ब्रह्मनाद कलागौरव पुरस्कार : नर्तक पं. डॉ. [[नंदकिशोर कपोते]] यांना. * पुण्याच्या श्री महर्षी व्यास प्रतिष्ठानचा ** राम डवरी कलागौरव पुरस्कार : [[शशांक केतकर]] आणि [[तेजश्री प्रधान]] यांना ** महर्षी व्यास पुरस्कार : पोटोदा गावाच्या आदर्श ग्रामपंचायतीला. * कीर्तन जुगलबंदी परिवारातर्फे इचलकरंजी येथील ज्येष्ठ तबलावादक बाबुराव गुरव यांना जगतगुरू पुरस्कार, पुण्यातील हार्मोनिअमवादक बापू सुतार यांना पं. श्रीनिवास जोगळेकर पुरस्कार (१५ मार्च २०१४) * आनंद परिवारातर्फे अभिनेते कै.आनंद अभ्यंकर यांच्या प्रथम स्मृतिदिनानिमित्त दिला जाणारा पहिला आनंदरंग पुरस्कार : पडद्यामागे काम करणाऱ्या दिनेश गोसावी यांना. * द आर्ट अँड म्युझिक फाउंडेशनचा ’पुणे पंडित पुरस्कार’ : [[अमिताभ बच्चन]] यांना. * शरद क्रीडा व सांस्कृतिक प्रतिष्ठानचा ’राम कदम कलागौरव’ पुरस्कार [[सुरेश वाडकर]] यांना * आकुर्डी येथील विजया महिलाविकास केंद्रातर्फे विशेष पुरस्कार : सिनेजगतातील मेकअप आर्टिस्ट पंढरीदादा जुकर यांना. * पुणे जिल्हा परिषदेतर्फे कला शिक्षक पुरस्कार : सागर बंडलकर यांना. * वसंतराव देशपांडे प्रतिष्ठानचा उदयोन्मुख कलाकार पुरस्कार : युवा गायक लतेश पिंपळखरे यांना. * नवी सांगवी (पुणे) येथील कलाश्री संगीत मंडळाच्या वतीने कलाश्री पुरस्कार : व्हायोलीनवादक अतुलकुमार उपाध्ये यांना. * सांगवी (पुणे) येथील कलाश्री संगीत मंडळाच्या वतीने कलाश्री पुरस्कार : उस्ताद सईदउद्दीन डागर यांना<ref>{{स्रोत बातमी | url=http://maharashtratimes.indiatimes.com/maharashtra/pune/--/articleshow/11719419.cms? | title='कलाश्री' पुरस्काराने डागर यांचा गौरव | work=महाराष्ट्र टाइम्स | date=२ फेब्रुवारी २०१२ | accessdate=३० जानेवारी २०१४ | author=म. टा. प्रतिनिधी, पिंपरी | location=पुणे | भाषा=मराठी }}{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * क्रीडामहर्षी हरिभाऊ साने प्रतिष्ठानच्या वतीने दिला जाणारे क्रीडामहर्षी हरिभाऊ साने पुरस्कार : २००८मध्ये खो-खो पटू डॉ. मधुसूदन झंवर यांना व पार्श्‍वगायक [[रवींद्र साठे]] यांना, २००९मध्ये विठ्ठल काटे व शिल्पकार [[द.श्री. खटावकर]] यांना आणि २०१० साली आंतरराष्ट्रीय कबड्डीपटू दीपिका जोसेफ व लिटल चॅम्प [[आर्या आंबेकर]] यांना.<ref>{{स्रोत बातमी | url=http://www.esakal.com/esakal/20100728/5147986706998193458.htm | title=दीपिका जोसेफ, आर्या आंबेकरला हरिभाऊ साने पुरस्कार | work=सकाळ | date=२८ जुलै २०१० | accessdate=३० जानेवारी २०१४ | location=पुणे | भाषा=मराठी | archive-date=2011-07-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110710201617/http://www.esakal.com/esakal/20100728/5147986706998193458.htm | url-status=dead }}</ref> * पुण्यातील आपटे प्रशालेतर्फे माजी विद्यार्थ्याला देण्यात येणारा पु.ग. वैद्य पुरस्कार : अभिनेते [[अशोक शिंदे]] यांना. * पुणे महापालिकेमार्फत दिला जाणारा रोहिणी भाटे पुरस्कार : कथक नृत्यांगना प्रभा मराठे यांना. * पुणे महापालिकेमार्फत सहकलाकारांना दिला जाणारा रोहिणी भाटे सन्मान : ** सहकलाकार बासरी वादक सुनील अवचट यांना ** नवोदित नृत्य कलाकार अमृता गोगटे यांना ** व्हायोलीन वादक राजलक्ष्मी पिचूमणी यांना ** प्रकाशयोजनाकार बाळ मोघे यांना ** ज्येष्ठ नृत्य कलाकार मैथिली राघवन यांना * सुखकर्ता सांस्कृतिक प्रतिष्ठानचे ** सुखकर्ता पुरस्कार : सचिन जांभेकर (हार्मोनियमवादन); अनंत ढगे (मूर्तिकार); प्रवीण तरडे (नाट्यदिग्दर्शक); डॉ. मोहन दरेकर (शास्त्रीय गायन) आणि रेश्मा पारितेकर (लावणी कलावंत) यांना. ** सुखकर्ता कलाउपासक पुरस्कार : निवृत्त कॅप्टन नीलेश गायकवाड; ॲडव्होकेट दीपक गिरमे; हनुमंत तोडकर; अमित देवकुळे; शरयू मोडक; मधुकर रेवाणीकर; रेशमा ललवाणी आणि गोकुळ शिंदे यांना. * रावसाहेब गुरव आर्ट फाउंडेशनचा कलानिधी पुरस्कार : * मोहंमद रफी आर्ट्‌स फाउंडेशनचा मोहंमद रफी पुरस्कार : सुलोचना चव्हाण यांना. * [[स्वरानंद प्रतिष्ठान]]चा ** अजित सोमण पुरस्कार : श्रीधर फडके. ** केशवराव भोळे पुरस्कार : संगीतकार अविनाश चंद्रचूड आणि विश्वजित जोशी यांना (२०१२); आशिष मुजुमदार (२०१३) ** माणिक वर्मा पुरस्कार : गायिका मंजिरी कर्वे आलेगावकर यांना(२०१२); हेमंत पेंडसे (२०१३). ** उषा अत्रे-वाघ पुरस्कार : गायिका सुनेत्रा भागवत यांना(२०१२); [[वैशाली सामंत]] (२०१३) ** विजया गदगकर पुरस्कार : व्हायोलीन वादक महेश खानोलकर यांना(२०१२); डॉ. नरेंद्र चिपळूणकर (२०१३) * [[अर्जुन पुरस्कार]] : पहा सरकारी पुरस्कार * आचार्य अत्रे स्मृति प्रतिष्ठान(पुणे)चा रंगकर्मी आचार्य अत्रे पुरस्कार : [[फैयाज शेख]] * भारतीय भटके आणि विमुक्त संशोधनसंस्थेचा राजर्षी छत्रपती शाहू कलागौरव पुरस्कार : डॉ. [[श्रीराम लागू]] * आपुलकी सांस्कृतिक संस्थेचा कलागौरव पुरस्कार : आश्विनी कदम, मंजिरी आलेगावकर, मदन ओक, मेघना जोशी, शशी केरकर व सुरंजन खंडाळकर यांना * [[मेजर ध्यान चंद खेलरत्न पुरस्कार]] : पहा शासकीय पुरस्कार * महाराष्ट्र सरकारचे उत्कृष्ट चित्रपट पुरस्कार : ताऱ्यांचे बेट, [[देऊळ (चित्रपट)|देऊळ]], [[बालगंधर्व (चित्रपट)|बालगंधर्व]], [[शाळा (चित्रपट)|शाळा]] (२०११) * कलामहर्षी बाबूराव पेंटर सन्मान : [[सई परांजपे]] यांना * आनंदराव पेंटर सन्मान : पुण्यातील राष्ट्रीय चित्रपट संग्रहालयातील फिल्म संकलक पी.के. नायर यांना * अखिल भारतीय मराठी चित्रपट महामंडळातर्फे चित्रभूषण पुरस्कार : सचिन पिळगावकर; उमा भेंडे (२०१२) * [[ध्यानचंद पुरस्कार]] : पहा सरकारी पुरस्कार * लता मंगेशकर पुरस्कार : संगीत दिग्दर्शक आनंदजी * अखिल भारतीय मराठी चित्रपट महामंडळातर्फे ‘मानाचा’ मुजरा पुरस्कार : विविध कलावंत, निर्माते, दिग्दर्शक, तंत्रज्ञ वगैरे (२०१२) * लळित रंगभूमीतर्फे लळित साहित्य पुरस्कार * अखिल भारतीय नाट्यविद्या मंदिर(सांगली)चा विष्णुदास भावे पुरस्कार : [[अमोल पालेकर]] (२०१२) * वैभव पुरस्कार : [[रमेश देव]] वगैरे १२जण * शंकरभय्या पुरस्कार : सुरेश तळवलकर (तबला-पखवाज वादनविद्येसाठी) * गिमा(ग्लोबल इंडियन म्युझिक अवॉर्ड) : * राज्यस्तरीय योगासन स्पर्धा पुरस्कार : सलोनी जाधव (२०१२ची सर्वोत्कृष्ट योगपटू) * राज्यस्तरीय योगासन सांघिक पुरस्कार : पुणे जिल्हा योग संस्था (२०१२) * अण्णा भाऊ साठे विकास महामंडळातर्फे कलारत्‍न पुरस्कार : मंगला बनसोडे (तमाशा कलावंत) * बोरीवली नाट्य परिषदेचा स्वररंगराज पुरस्कार (२००९) : [[फैयाज शेख]] * अखिल नाट्य विद्यामंदिर समिती(सांगली)आणि अखिल महाराष्ट्र राज्य नाट्य परिषद यांच्यातर्फे '''विष्णुदास भावे''' गौरव पदक(२०१०) : [[फैयाज शेख]] * ‘चंद्रलेखा’चा ज्येष्ठ रंगकर्मींसाठी असलेला शारदाबाई वाघ पुरस्कार (२०१०) : [[फैयाज शेख]] * अजित सोमण यांच्या जयंती निमित्त देण्यात येणारा स्वरशब्दप्रभू पुरस्कार : [[श्रीधर फडके]] (२०१२) * फिल्मफेअर मासिकातर्फे भारतीय चित्रपटांना आणि त्यांतील चित्रपटकर्मींना दिले जाणारे [[फिल्मफेर पुरस्कार]] * पेबल बीच कॉंकर्सचा पेबल बीच ल्यूसिअस बीबे पुरस्कार : उदयपूरच्या महाराज अरविंदसिंह मेवाड यांच्या रॉल्स रॉयसला (२०१२) * कै. सुनील तारे पुरस्कार : पिंजरा फेम संस्कृती बालगुडे हिला. * विनोदी कलाकार वसंत शिंदे पुरस्कार : विजय पटवर्धन * संगीत क्षेत्रातील योगदानाबद्दलचा पुरस्कार : शैला दातार * नाट्य सेवा पुरस्कार : प्रकाश पारखी * राम नगरकर स्मृती पुरस्कार : दशरथ वाघुले * पुणे महापालिकेचा रोहिणी भाटे पुरस्कार : कथ्थक गुरू शरदिनी गोळे यांना * पंडित सातवळेकर पुरस्कार : चित्रकार संजय शेलार * वसंतराव देशपांडे मेमोरियल फाउंडेशनचा वसंतराव देशपांडे युवा कलाकार पुरस्कार : तबलावादक सावनी तळवलकर * शिवगर्जना प्रतिष्ठानतर्फे पारंपरिक चर्मवादन पुरस्कार : दिलीप गरुड ([[संबळ]]), दत्तात्रेय माझिरे ([[ताशा]]), अर्जुन केंचे (हलगी), केदार मोरे (ढोलकी), जयंत नगरकर (चौघडा), डॉ. राजेंद्र दुरकर (मृदंग). * कार्टूनिस्ट्‌स राइट्‌स नेटवर्क इंटरनॅशनलचे ‘करेज इन एडिटोरियल कार्टूनिंग’ पुरस्कार : असीम त्रिवेदी (वय २५, कानपूर, भारत); अली फरजत (वय ६०, सीरिया) * आयसीसीचा हॉल ऑफ फेम पुरस्कार : [[ब्रायन लारा]] * शंकरराव जाधव प्रतिष्ठानचा तालमणी पुरस्कार : तबलावादक अविनाश पाटील * [[अखिल भारतीय मराठी नाट्य परिषद]] (पिंपरी-चिंचवड)चा आशा भोसले पुरस्कार : संतूर वादक शिवकुमार शर्मा, [[सुरेश वाडकर]] (२०१३) * दया पवार पुरस्कार : ** अभिनेत्री-दिग्दर्शिका [[सुषमा देशपांडे]] ** नाटककार, संवाद-पटकथाकार [[संजय पवार]] * मराठी इंटरनॅशनल फिल्म अँड थिएटर अवॉर्ड्‌स ** गर्व महाराष्ट्राचा पुरस्कार : [[आशा भोसले]] ** नाटक विभाग - *** सहायक अभिनेत्री : सीमा देशमुख (नाटक अलिबाबा आणि चाळिशीतले चोर) *** सहायक अभिनेता : [[विद्याधर जोशी]] (नाटक अलिबाबा आणि चाळिशीतले चोर) *** सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री : कादंबरी कदम (टॉम अँड जेरी) *** सर्वोत्कृष्ट अभिनेता : [[आनंद इंगळे]] (लग्नबंबाळ) *** सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक : [[निखिल रत्‍नपारखी]] (टॉम अँड जेरी) *** उत्कृष्ट नाटक : (टॉम अँड जेरी - अश्वमी थिएटर) ** चित्रपट विभाग - *** सहायक अभिनेत्री : [[मेधा मांजरेकर]] ([[काकस्पर्श]]) *** सहायक अभिनेता : केतन पवार (शाळा) *** सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री :[[केतकी माटेगावकर]] ([[काकस्पर्श]]) *** सर्वोत्कृष्ट अभिनेता : [[सचिन खेडेकर]] ([[काकस्पर्श]]) *** सर्वोत्कृष्ट चित्रपट : [[काकस्पर्श]] * हृदयेश आर्ट्‌सचा हृदयनाथ मंगेशकर पुरस्कार : [[आशा भोसले]] * पुणे नवरात्र महोत्सवाचे लक्ष्मीमाता कला-संस्कृती पुरस्कार : संगीतकार [[अजय-अतुल]], नाट्य‍अभिनेते चेतन दळवी, नृत्यांगना रेश्मा मुसळे, पत्रकार मधुकर भावे व पुणे नाट्यपरिषदेचे अध्यक्ष डॉ. सतीश देसाई यांना * सातारा येथील भटके विमुक्त विकास व संशोधनसंस्थेचा राजर्षी शाहू कला गौरव पुरस्कार : डॉ. [[श्रीराम लागू]] * वसंतराव देशपांडे मेमोरियल फाउंडेशनचा वसंतराव देशपांडे युवा कलाकार पुरस्कार : तबलावादक सावनी तळवलकर * देवल स्मारक मंदिराचा नाट्याचार्य गोविंद बल्लाळ देवल सन्मान पुरस्कार(२०१२) : [[मधुवंती दांडेकर]] * ऑस्ट्रेलियाच्या सरकारचा ऑर्डर ऑफ ऑस्ट्रेलिया पुरस्कार : [[सचिन तेंडुलकर]] * पुलोत्सवात पु.ल. सन्मान पुरस्कार : [[परेश रावळ]] * अनंतरंग आर्ट फाउंडेशनतर्फे विश्वजित भिडे स्मृतिप्रीत्यर्थ कलागौरव पुरस्कार : अभिनेते चारुदत्त आफळे आणि तबला वादक संजय करंदीकर * रावसाहेब गुरव आर्ट फाउंडेशनचे पुरस्कार : ** कलानिधी पुरस्कार : शारदाप्रसाद अहिर, वैशाली ओक, राम खटरमल, कै. डॉ. दिवाकर डेंगळे(मृत्युपश्चात), प्रा. दिनकर थोपटे, डॉ. सुभाष पवार, डॉ. श्रीकांत प्रधान, डॉ. दत्तात्रय बनकर, डॉ. नितीन हडप यांना ** कलानिधी जीवनगौरव (पहिला) पुरस्कार : प्रा. सुधाकर चव्हाण यांना * शरद क्रीडा आणि सांस्कृतिक प्रतिष्ठान यांच्यातर्फे दिला जाणारा राम कदम कलागौरव पुरस्कार : संगीतकार [[अशोक पत्की]]; गायक [[सुरेश वाडकर]] यांना * रत्‍नागिरीच्या आर्ट सर्कल, आशय सांस्कृतिकतर्फे पुलोत्सव सन्मान पुरस्कार : [[विजया मेहता]] यांना * एशिया पॅसिफिक ब्रॅंडर्स फाउंडेशन(मलेशिया)तर्फे ब्रॅंडलॉरेट लिजंडरी अवॉर्ड : [[शाहरुख खान]] * महंमद रफी आर्ट्‌स फाउंडेशनचा चौथा महंमद रफी पुरस्कार : [[कल्याणजी-आनंदजी]] यांना * वेदकालीन शास्त्रे, पुराणे आणि त्याकाळच्या संस्कृतीचे अभ्यासक प्रभाकर सरदेशमुख यांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ संगीत क्षेत्रातल्या उदयोन्मुख कलाकाराला देण्यात येणारा पुरस्कार : सतार वादिका निधी चित्कारिया हिला * पठ्ठे बापूराव प्रतिष्ठान आणि सांस्कृतिक कला मंडळ यांच्या तर्फे शाहीर पठ्ठे बापूराव पुरस्कार : लावणी नृत्यांगना संजीवनी मुळे नगरकर यांना * पुणे महानगरपालिकेचा अमर शेख पुरस्कार : गफूर शेख * संगीतोन्मेष संस्थेचा गीत-नृत्य-वाद्य पुरस्कार : निंबराज महाराज जाधव यांना * भरत मित्रमंडळ पुणे यांचा शिवशक्ती पुरस्कार : गायक [[सोनू निगम]] यांना * नादब्रह्म परिवार(चिंचवड) यांचा पं. रतिलाल भावसार पुरस्कार युवा गायक रमाकांत गायकवाड यांना * मधुरिता सारंग स्कूल ऑफ कथक(पुणे) या संस्थेचे मधुरिता स्मृती सन्मान पुरस्‍कार : अहमदबादच्या सतारवादक मंजू मेहता, आणि कथक नृत्यांगना शमा भाटे यांना. * नांदेड येथील प्रजावाणी आणि समर्थ संस्थेतर्फे स्वरभास्कर पुरस्कार : गायक नाथराव नेरळकर यांना * पुण्याच्या संत विचार प्रबोधिनीचा ** गुरुवर्य कला पुरस्कार : हेमंतराजे मावळे यांना ** गुरुवर्य सेवा पुरस्कार ज्योती दळवी यांना * आम्ही एकपात्री या संस्थेचा एकपात्री कला सन्मान : ’व्हय मी सावित्रीबाई फुले’ हा एकपात्री प्रयोग करणाऱ्या सुषमा देशपांडे यांना * गानवर्धनचा अप्पासाहेब जळगावकर संवादिनीवादन पुरस्कार : दिल्लीतील संगीत नाटक अकादमीच्या कथक केंद्राचे माजी संचालक जयराम पोतदार यांना * नृत्य कला मंदिर, चिंचवड या संस्थेचे: ** नृत्यगुरू पुरस्कार : बंटी धारीवाल यांना ** नृत्यभूषण पुरस्कार : पुण्यकर उपाध्याय याला ** नृत्यश्री युवा पुरस्कार : श्रुती कुलकर्णीला * स्वामी विवेकानंद सांस्कृतिक प्रतिष्ठानचा ’राम डवरी स्मृती कला गौरव’ पुरस्कार : [[राजदत्त]] * दत्तात्रेय येन्नेवार स्मृती पुरस्कार : बाल शाहीर प्रथमेश हांडे व प्रणव कापसे यांना * राजू गांधी प्रतिष्ठानचा विठ्ठल उमप पुरस्कार : बालशाहीर ओंकार चव्हाण, प्रतीक ढमे व रोहित दडवले यांना. * पुणे भारत गायन समाज या संस्थेतर्फे माणिक वर्मा पुरस्कार : सुनीता खाडिलकर यांना * संस्कृती प्रतिष्ठानचा कला पुरस्कार (२०१३) : डॉ. [[सलील कुलकर्णी]] यांना * संगीत कला केंद्राचा आदित्य विक्रम बिर्ला कलाशिखर पुरस्कार (दोन लाख रुपये रोख अधिक बरेच काही) : लावणी गायिका यमुनाबाई वाईकर यांना * आशय सांस्कृतिकचे कृतज्ञता पुरस्कार : डॉ [[अभय बंग]] आणि [[राणी बंग]] यांना. * आशय सांस्कृतिकचा पु.ल. स्मृती पुरस्कार : अभिनेते [[परेश रावळ|परेश रावल]] यांना. * आशय सांस्कृतिकचे पुलोत्सव पुरस्कार : गुरू ठाकूर, आनंद भाटे व [[सुबोध भावे]] यांना. * मंगल थिएटर्स आणि मातृगौरव न्यास यांच्या तर्फे आईचा आशीर्वाद पुरस्कार : आकाशवाणी मान्यताप्राप्त कीर्तनकार-तबलावादक निवेदिता मेहेंदळे यांना * अखिल भारतीय मराठी नाट्य परिषदेच्या पुणे शाखेचा ** अखंड नाट्यसेवा पुरस्कार : रंगभूषाकार [[प्रभाकर भावे]] यांना, ** केशवराव दाते स्मृती पुरस्कार : अभिनेते उदय लागू यांना, ** गो.रा. देसाई नाट्यसमीक्षक पुरस्कार : विनायक लिमये यांना, ** पु.श्री. काळे पुरस्कार : नेपथ्यकार प्रदीप गिरी यांना, ** भार्गवराम आचरेकर पुरस्कार : अभिनेत्री ललिता देसाई यांना, ** माणिक वर्मा पुरस्कार : तबलावादक माधव मोडक यांना, ** सुनील तारे पुरस्कार : अभिनेत्री मृण्मयी देशपांडे यांना. * पुणे महापालिकेचा बालगंधर्व पुरस्कार : गायक नाट्यअभिनेत्री वंदना घांगुर्डे यांना * विश्वकर्मा प्रतिष्ठानचा निळू फुले स्मृती कलागौरव पुरस्कार : कुमार आहेर, सुदेश कांबळे, शांताई गडपायले, सुधाकर गव्हाळे आणि अभिषेक शिंदे यांना * महाराष्ट्र साहित्य कला प्रसारिणी सभेचे डॉ. निर्मलकुमार फडकुले पुरस्कार : उल्हास पवार, सदानंद मोरे यांना * राजीव गांधी राष्ट्रीय सद्‌भावना पुरस्कार : मदर तेरेसा, [[बिस्मिल्ला खान]], महंमद युनूस, तिस्ता सेटलवाड, स्वामी अग्निवेश, हर्ष मंदर, [[सुनील दत्त]], [[दिलीपकुमार]], मौलाना वहीउद्दीन खान, [[के.आर. नारायणन|के.आर नारायणन]] आणि २०१३साली, [[अमजद अली खान]] यांना. * अखिल भारतीय मराठी नाट्य परिषदेच्या पिंपरी शाखेचे पुरस्कार : ** आचार्य अत्रे पुरस्कार : निवेदनाचे काम करणारे सुधीर गाडगीळ यांना ** जयवंत दळवी पुरस्कार : [[प्रशांत दळवी]] यांना ** बालगंधर्व पुरस्कार : आनंद भाटे यांना ** विशेष पुरस्कार : केदार अभ्यंकर, नीलम कदम, सुहास गवते, सागर चव्हाण, इक्बाल दरबार, अविनाश देशमुख, मैथिली पाटील, सुहास मुळे, केतन लुंकड, प्राजक्ता वाणी, यांना * घोरपडकर परिवारातर्फे देण्यात येणारा मृदंगाचार्य शंकरभय्या पुरस्कार : ह.भ.प. मृदंगाचार्य ज्ञानोबा महाराज लटपटे यांना * पुणे भारत गायन समाजातर्फे वसुंधरा पंडित पुरस्कार : व्हायोलिनवादक प्रभाकर जोग यांना * सरस्वती लायब्ररी आणि साहित्यवेध प्रतिष्ठान यांच्या तर्फे भारतभूषण पुरस्कार : व्यंगचित्रकार आर.के. लक्ष्मण यांना * ॲग्रिकल्चरल टूरिझमच्या वतीने देण्यात येणारा कृषी पर्यटन गौरव पुरस्कार : रोहिणी गवाणकर (वसई),आनंदराव थोपट (मोराची चिंचोली), बाबाराव पिसोरे (दौला वडगाव-बीड जिल्हा),मनोज हाडवळे (राजुरी-पुणे जिल्हा) * अभिनेते किरण भोगले यांच्या स्मरणार्थ देण्यात येणारा ’किरण पुरस्कार’ : शाहीर दादा पासलकर यांना * नृत्यदिग्दर्शक कै. कृष्णदेव मुळगुंद याच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ पुण्यातील नांदी संस्थेतर्फे दिला जाणारा कलासमर्पण पुरस्कार (३रे वर्ष) : रंगभूषाकार [[प्रभाकर भावे]] यांना आणि नृत्यकलावंत सुचेता भिडे-चापेकर यांना. * ’अखिल महाराष्ट्र नाट्य विद्यामंदिर’च्या वतीने दिला जाणारा विष्णुदास भावे पुरस्कार : नाटककार महेश एलकुंचवार यांना * वसंतदादा सेवा संस्थेचा ’राजीव गांधी कलागौरव पुरस्कार’ : स्मिता तळवलकर यांना. * प्रभा अत्रे यांनी सुरू केलेला इंदिरा अत्रे पुरस्कार : कलाशिक्षक मिलिंद सबनीस यांना * अभिनेते किरण भोगले यांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ मराठी रंगभूमी आणि दीप्ती भोगले यांच्या वतीने दिला जाणारा ’किरण पुरस्कार’ : रंगकर्मी शाहीर पासलकर यांना. * पिंपरी-चिंचवड समाजभूषण पुरस्कार : महापालिकेचे माजी महापौर आर.एस. कुमार यांना * शाहीर हिंगे लोककला प्रबोधिनीचा ’शाहीर हिंगे युवा कलागौरव पुरस्कार’ : निशांत शेख यांना * स्व-रूपवर्धिनीचा स्वामी विवेकानंद मातृभूमी गौरव पुरस्कार : निनाद बेडेकर यांना. ==क्रीडा पुरस्कार== * जागृती प्रतिष्ठानतर्फे दिला जाणारा फिदा कुरेशी स्मृती पुरस्कार : राणाप्रताप संघाचे राष्ट्रीय कबड्डीपटू अशोक कोंढरे यांना. * लक्ष्मीबाई गोखले प्रतिष्ठानचा पुरस्कार : खेळाडू जुई जांभूळकर यांना. * फेडरेशन ऑफ मोटरस्पोर्ट्‌स क्लब्ज ऑफ इंडिया (FMSCI) आशिया-पॅसिफिक रॅली मालिकेचे २ पुरस्कार : पुण्याचा आंतरराष्ट्रीय रॅली ड्रायव्हर विजेता संजय टकले यांना. * पुणे आंतरराष्ट्रीय मॅरेथॉन व नॅशनल स्पोर्ट्‌सच्या वतीने तुळजाभवानी पुरस्कार : सुधा कुलकर्णी, अंजनी ठमके, कल्पना तेंडुलकर, शोभा निकम, गौरवी बांबूरकर, जान्हवी मुळे, प्रियंका मोहिते, वंदना लोंढे यांना. * महाराष्ट्र सरकारचे छत्रपती जीवनगौरव पुरस्कार : कुस्तीचे संघटक बाळासाहेब लांडगे (२००९-१०); अटल बहादुर सिंग(२०१०-११); क्रीडा मानसोपचारतज्ज्ञ [[भीष्मराज बाम]] (२०११-१२) यांना. * महाराष्ट्र सरकारचे क्रीडा मार्गसर्शक पुरस्कार : वर्षा उपाध्ये, नरेंद्र कुमार व अन्य सहा जणांना * महाराष्ट्र सरकारचे जिजामाता (क्रीडा) पुरस्कार : कल्पना तेंडुलकरसह आणखी तीन जणांना. * महाराष्ट्र सरकारचे शिवछत्रपती (क्रीडा) पुरस्कार : क्षिप्रा जोशी, सुवर्णा बारटक्के, धनंजय महाडिक आणि स्नेहल साळुंखे यांना. * महाराष्ट्र सरकारचे छत्रपती साहस पुरस्कार : संजय टकले आणि स्वप्नाली यादव यांना. * सिम्बायोसिसचे ’सिम्बायोसिस क्रीडाभूषण’ पुरस्कार : प्रकाश कुंटे यांना. * क्रीडामहर्षी हरिभाऊ साने प्रतिष्ठानच्या वतीने दिला जाणारे क्रीडामहर्षी हरिभाऊ साने पुरस्कार : २००८मध्ये डॉ. मधुसूदन झंवर व पार्श्‍वगायक रवींद्र साठ्ये यांना, २००९मध्ये विठ्ठल काटे व शिल्पकार डी. एस. खटावकर यांना आणि २०१०साली आंतरराष्ट्रीय कबड्डीपटू दीपिका जोसेफ व लिटल चॅम्प आर्या आंबेकर यांना. * इंटरनॅशनल क्रिकेट कौन्सिल(ICC)चे २०१३सालचे पुरस्कार : ** सर्वोत्कृष्ट क्रिकेट खेळाडू : [[मायकेल क्लार्क]] (ऑस्ट्रेलिया) ** सर्वोत्कृष्ट कसोटीपटू : [[मायकेल क्लार्क]] (ऑस्ट्रेलिया) ** सर्वोत्कृष्ट महिला क्रिकेट खेळाडू : [[सुझी बेट्स]] ([[न्यू झीलंड]]) ** सर्वोत्कृष्ट वन-डे क्रिकेट खेळाडू : [[कुमार संघकारा]] (श्रीलंका) ** सर्वोत्कृष्ट उदयोन्मुख क्रिकेट खेळाडू : [[चेतेश्वर पुजारा]] ([[भारत]]) ** सर्वोत्कृष्ट सहयोगी क्रिकेट खेळाडू : [[केव्हिन ओ'ब्रायन]] ([[आयर्लंड]]) ** सर्वोत्कृष्ट पंच : रिचर्ड केटलबॉरॉफ (इंग्लंड) ** स्पिरिट ऑफ क्रिकेट पुरस्कार : [[माहेला जयवर्दने]] (श्रीलंका) * टी-२० सर्वोत्कृष्ट कामगिरी : ** (गोलंदाजी) : [[उमर गुल]] (पाकिस्तान) ** सर्वोत्कृष्ट महिला क्रिकेट खेळाडू : [[सॅराह टेलर]] (इंग्लंड) * बॉंबे क्रिकेट क्लब ऑफ इंडियाचे पुरस्कार :- ** पॉली उम्रीगर पुरस्कार : सचिन तेंडुलकर (२००६-०७ आणि २००९-१०); [[वीरेंद्र सेहवाग]] (२००७-०८); [[गौतम गंभीर]] (२००८-०९); [[राहुल द्रविड]] (२०१०-११); [[विराट कोहली]] (२०११-१२) आणि [[रविचंद्रन आश्विन]](२०१२-१३)ला. * भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळाचा सी.के. नायडू जीवनगौरव पुरस्कार : क्रिकेट खेळाडू [[कपिल देव निखंज]] यांना * पुणे जिल्हा ॲथलेटिक्स संघटनेचा ** रत्‍नकर सावंत जीवनगौरव पुरस्कार : राष्ट्रीय मॅरेथॉन स्पर्धेत विजेते, क्रीडा प्रशिक्षक, सामन्यांतले पंच वगैरे असणारे बाळकृष्ण अकोटकर यांना ** रत्‍नाकर सावंत जीवनगौरव पुरस्कार माजी हॉकी खेळाडू, संघटक, पंच वगैरे असणारे अर्नवाझ दमानिया यांना ** बी.पी. झंवर पुरस्कार : अनीश जोशी, चंद्रकांत मानवतकर यांना ** गुरुबन्स पुरस्कार : अंकिता गोसावी, सोनिया शिंदे यांना * सुशीला बापट परब्रह्म पुरस्कार : क्रीडाशिक्षिका मीनाक्षी जोशी यांना * शिवसेना या राजकीय पक्षाच्या बोपोडी(पुणे) येथील शाखेतर्फे दिलेले क्रीडा पुरस्कार : ** आंतराराष्ट्रीय कुस्तीगीर : अभिषेक फुगे ** राष्ट्रीय हॉकी खेळाडू : संतोष कस्तुरे ** स्केटिंग : (गिनेस वर्ल्ड रेकॉर्ड बुकात नाव असलेला) प्रणव सुपनेकर ** ॲथलेटिक्स : अनिल पवार ** क्रीडा शिक्षक : मिलिंद संधान **क्रीडा संघटक : शरद रोच ** क्रीडा शिक्षिका : मनीषा चपणे. * बारामतीत झालेल्या राज्यस्तरीय कुस्तीतील कौशल्याबद्दल अजितदादा केसरी किताब : देवेंद्र पवार(२०१२) * शिवरामपंत दामले स्मृति (क्रीडा)पुरस्कार : भा.स. गोडबोले, भास्कर जोशी, अनंतराव थोपटे (व्यायामविद्येसाठी), सदाशिव नातू, माजी आंतरराष्ट्रीय बॅडमिंटनपटू आणि प्रशिक्षक उदय पवार * क्रीडामहर्षी बा.प्रे. झंवर यांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ क्रीडा जीवनगौरव पुरस्कार : पुण्यातील महाराष्ट्रीय मंडळाचे सरचिटणीस रमेश दामले यांना प्रदान(२०१२). * महाराष्ट्र सरकारचे शिवछत्रपती क्रीडा पुरस्कार : ??? * ध्यानचंद क्रीडा पुरस्कार : राहुल द्रविड * द्रोणाचार्य पुरस्कार : जे.एस. भाटिया (ॲथलेटिक्स-जीवनगौरव), सुनील दब्बास(कबड्डी), यशवीर सिंग(कुस्ती), भवानी मुखर्जी([[टेबल टेनिस]]-जीवनगौरव), वीरेंद्र पुनिया(थाळी-भालाफेक), बी.आय. फर्नांडिस([[मुष्टियुद्ध]]), सुनील दवास([[कबड्डी]]), डॉ.सत्यपाल(पॅराॲथलेटिक्स), हरिंदर सिंग (हॉकी) (सर्व २०१२) * केंद्रीय क्रीडा मंत्रालयाचे तेनसिंग नोर्गे साहस पुरस्कार : भक्ती शर्मा(आर्क्टिक महासागरात जलतरण), मनदीपसिंग सोईन(शिखरचढाई), कर्नल आनंद स्वरूप([[गिर्यारोहण]]), सुभेदार राजेंद्रसिंग जलाल(स्काय डायव्हिंग वगैरे) (सर्व २०११) * पुणे जिल्हा प्रशासनाचे क्रीडा पुरस्कार : ** चीनमधल्या आशियायी क्रॉस कंट्री स्पर्धेत भाग घेणारी स्वाती गाढवे, [[कझाकस्तान|कझाकस्तानात]] झालेल्या आशियायी [[जिम्नॅस्टिक्स|ऱ्हिदमिक्जिम्नॅस्टिक्समध्ये]] भाग घेणारी निष्ठा शहा, राष्ट्रीय मल्लखांबपटू शशिधर म्हसकर, राष्ट्रीय जिम्नॅस्ट ऋचा दिवेकर यांना * पुणे जिल्हा प्रशासनाचा गुणवंत क्रीडा मार्गदर्शक पुरस्कार : रणजित चामले यांना * पुणे जिल्हा प्रशासनाचा गुणवंत क्रीडा संघटक पुरस्कार : सुंदर अय्यर यांना * * पुणे जिल्हा प्रशासनाचा गुणवंत क्रीडा शिक्षक पुरस्कार : [[पुणे महानगरपालिका]] क्षेत्रात विल्सन ॲन्‍ड्ऱ्यूज व रणजित चामले यांना, पिंपरी चिंचवड क्षेत्रात शैलेंद्र पोतनीस यांना आणि जिल्हा क्षेत्रात बाळू खानदेशे यांना. * क्रीडा क्षेत्रात ३० वर्षांहून अधिक काम केल्याबद्दल सुशिला बापट परब्रह्म पुरस्कार : हुजुरपागा शाळेच्या शिक्षिका मीनाक्षी जोशी यांना. * पुणे महापालिकेचा (१९९५सालापासूनचा १९वा) पठ्ठे बापूराव पुरस्कार : कांताबाई तुकाराम खेडेकर (सातारकर) यांना -५१ हजार रुपये रोख + स्मृतिचिन्ह * पुणे महापालिकेचा (१९वा) पठ्ठे बापूराव पुरस्कार : नृत्यांगना [[जयमाला प्रकाश इनामदार|जयमाला इनामदार]], गायिका ममताबाई शंकर यादव, पेटीवादक शेख हसन ऊर्फ हीरो परभणीकर, तबलावादक मदन खंडागळे, आणि ढोलकीवादक राजकुमार संभाजी गायकवाड यांना प्रत्येकी ११ हजार रुपये रोख + स्मृतिचिन्ह * महाराष्ट्रीय मंडळाचे संस्थापक शिवा दामले( कॅ. शिवरामपंत दामले) यांच्या स्मरणार्थ देण्यात येणारा दामले पुरस्कार : पुणे बॅडमिंटन संघटनेचे उपाध्यक्ष व क्रीडासंघटक एस.व्ही ऊर्फ अण्णा नातू यांना. * महाराष्ट्र राज्य कबड्डी संघटनेचे ** ज्येष्ठ कार्यकर्ता पुरस्कार : पुणे जिल्हा संघटनेचे सरकार्यवाह मधुकर नलावडे यांना ** ज्येष्ठ प्रशिक्षक पुरस्कार : अनंता शेळके यांना ** मधुसूदन पाटील पुरस्कार : मुंबई उपनगरचे नितीन मोरे ** अरुणा साटम पुरस्कार : पुण्याची स्नेहल्शिंदे ** कबड्डीभूषण पुरस्कार : कल्लप्पाण्णा आवाडे ** ज्येष्ठ खेळाडू पुरस्कार : विद्या आपटे, वत्सला कदम, हिंदुराव कोंदळे, आनंद गंभीर, जयश्री वर्तक, सीताराम शिंदे यांना ** सर्वोत्तम कबड्डी वृत्तांकन पुरस्कार : औरंगाबादचे पत्रकार प्रमोद माने आणि कोल्हापूरचे संजीव खाडे यांना. * क्रीडामहर्षी हरीभाऊ साने प्रतिष्ठानचे हरीभाऊ साने पुरस्कार : उमेश झिरपे, आनंद भाटे व प्रल्हाद सावंत यांना * भोसरी येथील लोककल्याण मंडळाच्या वतीने क्रीडा क्षेत्रात उल्लेखनीय काम करणाऱ्या व्यक्तींच्या मातांना दिला जाणारा राजमाता जिजाऊ पुरस्कार : रेणुका गुंड, हिराबाई घुले, सुशीला तापकीर, रेखा पालकर, सुशीला बनसोडे, वत्सला माने, शोभा लांडगे आणि अनेकांना. * संकेत कला क्रीडा प्रतिष्ठानचे ’संकेत पुरस्कार’ : अविनाश खरात, सचिन जगताप,नितीन थोरात व श्रीकांत लिपाणे यांना. * रोटरी क्लब ईस्टचा व्यावसायिक गुणवत्ता पुरस्कार : क्रिकेट खेळाडू [[महेंद्र सिंह धोनी]] यांना * हवेली तालुका बॅडमिंटन संघटनेतर्फे हवेली जीवनगौरव पुरस्कार : क्रीडाप्रशिक्षक अनिल मोडक यांना. * शरीरसौष्ठव आणि वेटलिफ्टिंगच्या क्षेत्रातील कामाबद्दल क्रीडामहर्षी बा.प्रे. झंवर यांच्या स्मरणार्थ दिला जाणारा क्रीडा जीवनगौरव पुरस्कार डॉ. अरुण दातार यांना * नामवंत ॲथलेटिक्स मार्गदर्शक सुरेश गुजराती यांच्या स्मरणार्थ क्रीडा महारथी पुरस्कार - मुष्टियुद्ध संघटक विजय सावंत यांना * प्रा. जयकुमार झंवर यांच्या स्मरणार्थ क्रीडा महारथी पुरस्कार - [[फर्ग्युसन महाविद्यालय|फर्ग्युसन महाविद्यालयचे]] माजी क्रीडा संचालक श्यामराव करंदीकर यांना * अन्य क्रीडा महारथी पुरस्कारार्थी - बलदेवराज गुलाती (वेटलिफ्टिंग संघटक), क्रीडा पत्रकार वि.वि. करमरकर आणि हेमंत जोगदेव * क्रीडा परंपरा पुरस्कार - अजय सिधये आणि नेहा सिधये (दोघेही टेबल टेनिस खेळाडू) यांना * क्रीडा प्रेरणा पुरस्कार - चंद्रकांत गोखले आणि आकांक्षा हगवणे (दोघेही बुद्धिबळपटू) यांना * दीर्घायू (क्रीडा) पुरस्कार - ॲडव्होकेट जी.डी. शर्मा आणि पद्माकर अन्‍नछत्रे यांना == कृषी पुरस्कार == कृषी क्षेत्रातील उल्लेखनीय कार्याबद्दल महाराष्ट्र शासनामार्फत खालील पुरस्कार दिले जातात * डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषिरत्न पुरस्कार - ७५ हजार रुपये, प्रशस्तिपत्र व स्मृतिचिन्ह - * वसंतराव नाईक कृषिभूषण पुरस्कार - ५० हजार रुपये, प्रशस्तिपत्र व स्मृतिचिन्ह - * जिजामाता कृषिभूषण पुरस्कार - ५० हजार रुपये, प्रशस्तिपत्र व स्मृतिचिन्ह - * कृषिभूषण (सेंद्रिय शेती गट) - ५० हजार रुपये, प्रशस्तिपत्र व स्मृतिचिन्ह - * कृषिभूषण (सेंद्रिय शेती संस्था गट) - ५० हजार रुपये, प्रशस्तिपत्र व स्मृतिचिन्ह - * वसंतराव नाईक शेतीमित्र पुरस्कार - ३० हजार रुपये, प्रशस्तिपत्र व स्मृतिचिन्ह - * उद्यानपंडित पुरस्कार - १५ हजार रुपये, प्रशस्तिपत्र व स्मृतिचिन्ह - * वसंतराव नाईक शेतीनिष्ठ शेतकरी पुरस्कार (सर्वसाधारण गट) - ११ हजार रुपये, प्रशस्तिपत्र व स्मृतिचिन्ह - * वसंतराव नाईक शेतीनिष्ठ शेतकरी पुरस्कार (आदिवासी गट) - ११ हजार रुपये, प्रशस्तिपत्र व स्मृतिचिन्ह - ==गुणवत्ता गौरव/सन्मान पुरस्कार== * अखिल महाराष्ट्र नाट्यविद्यामंदिर समितीतर्फे दिले गेलेले (४९वे) [[विष्णुदास भावे]] गौरव पदक : डॉ. [[जब्बार पटेल]] यांना. * आगरवाल समाजाच्या ब्रदरहुड फाउंडेशनतर्फे पुण्यगौरव पुरस्कार : डॉ. वासुदेव गाडे, डॉ. मधुसूदन झंवर, डॉ. गणेश राख, दिव्या देशपांडे व अमेय वाघ यांना (२०-२-२०१६) * ब्रह्मानंद कला मंडळाचा ब्रह्मनाद कलागौरव पुरस्कार : नर्तक पं. डॉ. [[नंदकुमार कपोते]] यांना. * अखिल भारतीय मराठा महासंघाचा जिजाऊ गौरव पुरस्कार : शिक्षण उपसंचालिका सुमन शिंदे यांना * पुण्याच्या श्री महर्षी व्यास प्रतिष्ठानचा राम डवरी कलागौरव पुरस्कार : शशांक केतकर आणि तेजश्री प्रधान-केतकर यांना * मुंबई दूरदर्शनच्या सह्याद्री वाहिनीचे ’सह्याद्री संजीवनी सन्मान’ पुरस्कार : ** गडचिरोली जिल्ह्यात लोकबिरादरी प्रकल्प राबविणारे डॉ. प्रकाश आणि सौ. मंदाकिनी आमटे यांना. ** महात्मे आय बँक अँड आय वेलफेअर चॅरिटेबल ट्रस्टच्या माध्यमातून असंख्य रुग्णांना दृष्टी देणारे डॉ. विकास आणि डॉ. सुनीता महात्मे यांना ** बालरोगतज्ज्ञ डॉ. उदय बोधनकर यांना. ** पुण्यातील लोकमान्य हॉस्पिटलमध्ये देशातील पहिली इमर्जन्सी मेडिकल सर्व्हिस विकसित करणारे डॉ. नरेंद्र वैद्य यांना ** दुर्गम भागातील गरोदर महिला आणि मुलांना आरोग्यसेवा देण्यासाठी आयुष्य खर्चणारे डॉ. रवींद्र आणि डॉ. स्मिता कोल्हे यांना ** ’तुम्ही आम्ही पालक’ व सर फाउंडेशन यांच्यातर्फे डॉ. रवींद्र आणि डॉ. स्मिता कोल्हे यांना ३रा महापालक सन्मान (२६-७-२०१५) ** सर्च या संस्थेतर्फे बालमृत्युदरात घट व गरिबांच्या आरोग्यसेवा शुश्रूषेमध्ये क्रांतिकारी बदल घडविणारे डॉ अभय आणि राणी बंग यांना. * मराठी स्पंदन या संस्थेतर्फे मराठी भाषा संवर्धन काव्यगौरव पुरस्कार : सुमारे १०० कवी-कवयित्रींना * पर्वती टाइम्स व लक्ष्मण शिंदे प्रतिष्ठानचे गुणवंत पुरस्कार : शीतल आमराळे, सागर आल्हाट, सुभाष कर्णिक, रवि कुलकर्णी, के.डी. गव्हाणे, रवींद्र चौधरी, नंदकिशोर जकातदार, तेजस्विनी थिटे, कलास मानकर, चारुशीला वंजारी, अस्मिता शिंदे, ॲड. संतोषी साठे, आदींना. * महाराष्ट्र शाहीर परिषदेचा शाहीर गौरव पुरस्कार : जळगावचे बाबुराव मोरे आणि पुण्याच्या कांचन जोशी यांना. * शरद क्रीडा व सांस्कृतिक प्रतिष्ठानचा ’[[राम कदम]] कलागौरव’ पुरस्कार [[सुरेश वाडकर]] यांना * [[प्रबोधनकार ठाकरे विचार साहित्य संमेलन]]ातर्फे ** डॉ. विठ्ठल वाघ यांना साहित्य गौरव पुरस्कार ** रविमुकुल यांना कलागौरव पुरस्कार. * रोटरी क्लब ऑफ ईशान्य पुणे तर्फे व्यावसायिक गुणवत्ता गौरव पुरस्कार : ढोले-पाटील एज्युकेशन सोसायटीचे अध्यक्ष सागर ढोले-पाटील यांना * सेवा मित्र मंडळ गटाच्या वतीने दिलेले आदर्श माता (मातृगौरव)पुरस्कार : एव्हरेस्टवीर भूषण हर्षेची आई भाग्यश्री हर्षे, नवोदित क्रिकेट खेळाडू हर्षद खडीवालेची आई प्रतिभा खडीवाले, एन.डी.ए.त प्रवेश मिळविलेल्या सौरभ थोरवेची आई आश्विनी थोरवे वगैरे. * पुण्यातील लक्ष्मणराव आपटे प्रशालेचा कार्यगौरव पुरस्कार : प्रशालेचे माजी विद्यार्थी आणि डेक्कन जिमखाना पोलीस स्टेशनचे कर्मचारी महेश निंबाळकर यांना. * वंचित विकास संस्थेचा ’अरुणा-मोहन’ गौरव पुरस्कार : अमित जोशी यांना. * फर्ग्युसन गौरव-अभिमान पुरस्कार : * चिंचवडच्या मोरया गोसावी संजीवन समाधी महोत्सवात केलेले गौरव : चारुदत्त आफळे (कीर्तनकार), डॉ.प्रकाश आमटे (सामाजिक), देवदत्त कशाळीकर (छायाचित्रकार), समशेर केळशीकर (सैन्यदल), सतीश गोवेकर (पोलीस), घनपाठी दंडगे (वेदाभ्यास), विजय भोसले (पत्रकार), दूर्वा मिरजकर (स्केटिंग), प्जुगल राठी (सार्वजनिक वाहतूक), र.चि. शेजवलकर (व्यवस्थापन), इत्यादींना * पर्वती नागरिक कृती समितीचा पर्वतीगौरव पुरस्कार : * संजीवन सामाजिक विकास प्रतिष्ठानचा संजीवन समाजगौरव पुरस्कार : दादाभाऊ भोसले प्रतिष्ठानचे अध्यक्ष श्रीधर भोसले यांना. * महाराजा [[यशवंतराव होळकर]] गौरव प्रतिष्ठानचे महाराजा [[यशवंतराव होळकर]] गौरव पुरस्कार : डॉ. सुधाकर जाधवर यांना * वाग्यज्ञे साहित्य गौरव पुरस्कार : कवी संदीप खरे; [[बाबासाहेब पुरंदरे]] * वाग्यज्ञे कला गौरव पुरस्कार : गायक व संगीतकार [[सलील कुलकर्णी]]; [[सुरेश वाडकर]] * एकता कल्चरल अकादमीचा एकता गौरव पुरस्कार : अभिनेत्री सुलभा देशपांडे यांना * मध्य प्रदेशच्या आयुक्त जिल्हाधिकारी परिषदेचा मुख्यमंत्री उत्कृष्टता पुरस्कार : दतिया जिल्ह्याचे माजी जिल्हाधिकारी संकेत भोंडवे यांना. * सिद्धार्थ वाचनालय आणि ग्रंथालयाचा गुणवंत गौरव पुरस्कार : * सुस्वराज्य प्रतिष्ठानचा गुणवंत युवक पुरस्कार : इस्माईल शेख * महाराष्ट्र शासनाचा गुणवंत कामगार पुरस्कार : दिलीप पाळेकर * शरद क्रीडा आणि सांस्कृतिक प्रतिष्ठान यांच्यातर्फे दिला जाणारा राम कदम कलागौरव पुरस्कार : संगीतकार अशोक पत्की यांना * महाराष्ट्र कामगार कल्याण मंडळाचे गुणवंत पुरस्कार (१२-२-२०१३ रोजी) : एकूण ९० कामगार * आपुलकी सांस्कृतिक संस्थेचा कलागौरव पुरस्कार : आश्विनी कदम, मंजिरी आलेगावकर, मदन ओक, मेघना जोशी, शशी केरकर व सुरंजन खंडाळकर यांना * बहुजन भीमसेनेतर्फे बाबासाहेब आंबेडकर समाजगौरव पुरस्कार : * काव्यमंच संस्थेचे नक्षत्राचे देणे पुरस्कार: ** कुसुमाग्रज स्मृति गौरव पुरस्कार : कवी प्रा. शांताराम हिवराळे ** नक्षत्र गौरव पुरस्कार : पवन चिमोटे आदी दहा कवी ** श्रावणी पुरस्कार : काही उद्योजक आणि अनेक काव्यस्पर्धक * युवाभारती सेवा समितीच्या वतीने युवागौरव व कृषिगौरव पुरस्कार : ज्ञानेश्वर सालगुडे, राहुल बच्छाव, ज्ञानेश्वर दराडे, पूजा गिते, दीपक अहिरे, शाम खांडबहाले, रत्‍नप्रभा वाघ, आदी. * वसंतराव नाईक कृषि गौरव पुरस्कार : * मराठीमूव्हीवर्ल्डडॉटकॉमचे गौरव पुरस्कार : * सोलापूरच्या साई महिला प्रतिष्ठानतर्फे अलकनंदा जोशी गौरव पुरस्कार : कॉसमॉस बँकेच्या सरव्यवस्थापिका हिमानी गोखले यांना(२०१२) * झी गौरव पुरस्कार : * शिवाजीभाई ढमढेरे चॅरिटेबल ट्रस्टच्या वतीने स्मृति गौरव पुरस्कार : ** शिवाजीभाई ढमढेरे सहकार महर्षी पुरस्कार : भगिनी निवेदिता बँकेच्या संस्थापिका शीला काळे यांना ** शिवाजीभाई ढमढेरे आदर्श उद्योजक पुरस्कार : पुणे अर्बन बँकेच्या खातेदार व सभासद मंगला अरविंद गुरव यांना ** शिवाजीभाई ढमढेरे खेलरत्‍न पुरस्कार : कबड्डीपटू शीतल मारणे यांना * महाराष्ट्र संपादक परिषदेचे आदर्श पत्रकारिता गौरव पुरस्कार : ** [[आचार्य अत्रे]] स्मृति पुरस्कार : नंदकुमार सोनार (२०१२) ** दादासाहेब काळमेघ स्मृति पुरस्कार : श्रीपाद अपराजित (२०१२) ** [[गोपाळ गणेश आगरकर|गो.ग. आगरकर]] स्मृति पुरस्कार : महेश म्हात्रे (२०१२) ** दर्पणकार [[बाळशास्त्री जांभेकर]] स्मृति पुरस्कार : श्याम अग्रवाल (२०१२) ** [[प्रबोधनकार ठाकरे]] स्मृति पुरस्कार : डॉ.माधव रा.पोतदार (२०१२) **नानासाहेब वैराळे ज्येष्ठ आदर्श संपादक पुरस्कार : सुदेश द्वादशीवार (२०१२) ** [[शिवराम महादेव परांजपे]] स्मृति पुरस्कार : मदन बडगुजर (२०१२) ** [[लोकमान्य टिळक]] स्मृति पुरस्कार : [[अरविंद व्यं.गोखले]] (२०१२) * मोलेक्यूल कम्युनिकेशन्सचा सक्षम महिलांच्या गौरवासाठी ठेवलेला ‘फेमपॉवरमेंट’ पुरस्कार : यूटीव्हीच्या झरीना मेहता आणि ॲक्सिस बँकेच्या शिखा शर्मा. * कलकत्ता येथील ब्रात्तोजोन नाट्यसंस्थेतर्फे विष्णू बसु सन्मान पुरस्कार : कौशिक सेन(१ल्या वर्षी), बहारूल इस्लाम(२ऱ्या वर्षी), अतुल पेठे(३ऱ्या वर्षी) * साई प्रतिष्ठान(वडगाव शेरी)तर्फे नेताजी सुभाषचंद्र बोस स्मृतिगौरव पुरस्कार * इंडिया इंटरनॅशनल फाउंडेशन(लंडन)चे भारतगौरव पुरस्कार : लॉर्ड पाल (२००८), मोटासिंह-ब्रिटिश जज्ज(२०१०), मनोजकुमार-अभिनेता (२०१२) * भारतीय भटके आणि विमुक्त संशोधनसंस्थेचा राजर्षी छत्रपती शाहू कलागौरव पुरस्कार : डॉ. [[श्रीराम लागू]] * मणिभाई देसाई मानवसेवा ट्रस्टचा मणिरत्‍न शिक्षक गौरव पुरस्कार : * महाराष्ट्र गौरव पुरस्कार : [[रविकिशन]]-भोजपुरी अभिनेता (२०११) * मित्र फाउंडेशनचा गौरव निधी (पुरस्कार) : संगीत समीक्षक [[अशोक रानडे]] * युवाभारती सेवा समितीच्या वतीने युवागौरव व कृषिगौरव पुरस्कार : ज्ञानेश्वर सालगुडे, राहुल बच्छाव, ज्ञानेश्वर दराडे, पूजा गिते, दीपक अहिरे, शाम खांडबहाले, रत्‍नप्रभा वाघ, आदी. * इंडिया इंटरनॅशनल फ्रेंडशिप सोसायटीचे राष्ट्रीय गौरव पुरस्कार : हिंदुराव नाईक निंबाळकर (२०१२) * भारतीय भटके आणि विमुक्त संशोधनसंस्थेचा राजर्षी छत्रपती शाहू कलागौरव पुरस्कार : डॉ. [[श्रीराम लागू]] * बी.आर.खेडकर प्रतिष्ठानचा शिल्पगौरव पुरस्कार : * समर्थ प्रतिष्ठानचा समर्थ गौरव पुरस्कार : * मानव विकास सामाजिक ट्रस्टचा समाजसेवा गौरव पुरस्कार : पाठराखीण भगिनी साहाय्य समितीच्या संचालिका संगीता प्रभू * गुजरात सरकारचे संस्कृत गौरव पुरस्कार : * आम्ही सांगलीकर संघटनेचे सांगली गौरव पुरस्कार : उद्योगपती मारुती पवार, कुस्तीगीर उत्तमराव पाटील, चित्रपट दिग्दर्शक केदार शिंदे, शासकीय अधिकारी एस.के.पाटील, संगणकतज्ज्ञ दीपक शिकारपूर (सर्व २०१२) * मारुंजी (तालुका मावळ-पुणे) येथील संग्राम प्रतिष्ठानचे संग्राम गौरव पुरस्कार (८वे वर्ष) : ** नोकरी सांभाळून राज्यभर मोफत व्याख्यानांद्वारे समाज प्रबोधन, योगप्रचार आणि विपश्यना ध्यान यांचा प्रचार करणारे दत्ता कोहीनकर यांना * संग्राम संतसेवा गौरव पुरस्कार : अश्विन महाराज शिंदे (रामायणाचार्य) यांना * संग्राम कलागौरव पुरस्कार : ** अशोक समर्थ (अभिनय), राज-काझे(लेखन-दिग्दर्शन), मेघराज राजे भोसले (निर्मिती), राज काझी (लेखन-दिग्दर्शन) * संग्राम सेवा गौरव पुरस्कार : ** दत्ता कोहीनकर पाटील (योगशिक्षक), वसुंधरा सरदार (सेंद्रिय शेती प्रकल्प), किरण बोरा (शैक्षणिक), प्रमोद काकडे (पर्यावरण) * संग्राम क्रीडागौरव पुरस्कार : ** संजय दुधाणे (क्रीडा पत्रकारिता), चंद्रकांत पाटील (राष्ट्रकुल पंच), राजेंद्र वाघमारे (क्रीडा प्रशिक्षक), , रमेश वाघमारे (प्रशिक्षण ?) * संग्राम विद्यागौरव पुरस्कार : ** सुभाष वारे (ई-लर्निंग), राजेंद्र जगताप, (एड्‌स जनजागृती), हनुमंत कुंभार (माध्यमिक शिक्षक), नवनाथ कदम (आदर्श शिक्षक), दत्तात्रेय वारे (?) * संग्राम कृषी गौरव पुरस्कार : ** दत्तात्रेय उमाप (समूह शेती), गोरख रसाळ (ठिबक सिंचन).प्रमोद मनोहर मांडेकर (प्रगत कृषी तंत्रज्ञान) * संग्राम सामाजिक गौरव पुरस्कार : ** बाळासाहेब गुणवरे(आदर्श सरपंच), बाळासाहेब मेंगडे(सामुदायिक विवाह सोहळा), राजेंद्र कोंडे(कामगार चळवळ), डॉ. दत्ताजी पायमोडे (आरोग्य) वगैरेंना. * हिमाचल गौरव पुरस्कार : * महागणपती धार्मिक गौरव पुरस्कार : प्रतापराव गोडसे (मरणोपरान्त) * महागणपती उद्योजकता गौरव पुरस्कार : डी.एस. कुलकर्णी * महागणपती ग्रामगौरव पुरस्कार : हृदयरोगतज्ञ डॉ.ज्ञानेश गवारे * * महागणपती देशसेवा गौरव पुरस्कार : पोलीस आयुक्त गुलाबराव पोळ * * महागणपती सांस्कृतिक व कला गौरव पुरस्कार : संगीत दिग्दर्शक अजय-अतुल * सातारा येथील भटके विमुक्त विकास व संशोधनसंस्थेचा राजर्षी शाहू कला गौरव पुरस्कार : डॉ. श्रीराम लागू * जयगुरू दत्त सेवा संस्थेचा राज्यस्तरीय समाजसेवा गौरव पुरस्कार : रामलिंग आढाव (नवी सांगवी) * देवल स्मारक मंदिराचा नाट्याचार्य गोविंद बल्लाळ देवल सन्मान पुरस्कार(२०१२) : [[मधुवंती दांडेकर]] * आशय सांस्कृतिकतर्फे आयोजित पुलोत्सवात पु.ल. सन्मान/जीवनगौरव पुरस्कार : पं. जसराज, परेश रावल * द फर्ग्युसोनियन्स या संस्थेचा ** फर्ग्युसन गौरव पुरस्कार : राम प्रधान यांना ** फर्ग्युसन अभिमान पुरस्कार : [[सतीश आळेकर]], भूषण गोखले, माधव घारपुरे, कृत्तिका दिवाडकर, अनुराधा देसाई, आणि सविता भावे यांना. * पुण्यातील अंबिकामाता भजनी मंडळाचा अंबिकामाता पुरस्कार : पुरातत्त्व खात्याचे कर्मचारी रामभाऊ ढेबे यांना, राजगडावरील २५ वर्षांच्या सेवेबद्दल. * रूपवेध प्रतिष्ठानचा ** तन्वीर सन्मान पुरस्कार : गिरीश कर्नाड यांना ** तन्वीर नाट्यधर्मी पुरस्कार : नाट्यलेखन, अभिनय, प्रकाशयोजना आणि संगीत दिग्दर्शन करणारे प्रदीप वैद्य यांना * अनंतरंग आर्ट फाउंडेशनतर्फे विश्वजित भिडे स्मृतिप्रीत्यर्थ कलागौरव पुरस्कार : अभिनेते चारुदत्त आफळे आणि तबला वादक संजय करंदीकर * प्रिय जीए सन्मान पुरस्कार : [[सुनीता देशपांडे]], डॉ. [[श्रीराम लागू]], कवी [[ग्रेस]], डॉ. [[रा.चिं. ढेरे]], [[महेश एलकुंचवार]] यांना वेगवेगळ्या वर्षी मिळाले. * दिल्लीतील इंडियन अचीव्हर फोरम या आंतरराष्ट्रीय संघटनेकडून देण्यात आलेला भारत गौरव पुरस्कार : भोसरी(पुणे) येथील वक्रतुंड चिटफंडचे चेरमन दत्ता फुगे यांना अल्पकाळातील भरीव कामगिरीप्रीत्यर्थ * रत्‍नागिरीच्या आर्ट सर्कल, आशय सांस्कृतिकतर्फे पुलोत्सव सन्मान पुरस्कार : विजया मेहता यांना * वाग्यज्ञे साहित्य गौरव पुरस्कार : कवी संदीप खरे * वाग्यज्ञे कला गौरव पुरस्कार : गायक व संगीतकार सलील कुलकर्णी * पंडित दीनदयाळ उपाध्याय पतसंस्थेतर्फे कार्यगौरव पुरस्कार : पतित पावन संघटनेचे शिवाजीराव चव्हाण यांना * आनंदवन बहुउद्देशीय संस्थेतर्फे समाज गौरव पुरस्कार : धनश्री तोडकर, हर्षदा दगडे, दिव्या देशपांडे, शोभना पवार आणि डॉ.गणेश राख यांना * जन‌अदालत संस्थेचा वकील गौरव ॲडव्होकेट असुंता पारधे यांना * मराठी चित्रपट व नाटके यांच्यासाठीचे झी गौरव पुरस्कार * बनारस हिंदू विश्वविद्यालयाच्या भारतीय मुद्रा परिषदेतर्फे एम. रामाराव सन्मान : नाणकशास्त्राचे संशोधक संजय गोडबोले यांना. * महाराष्ट्र नवनिर्माण विद्यार्थी सेनेचे राज गौरव व राज सन्मान पुरस्कार : * आचार्य विनोबा लोकसेवक संघ यांचे आचार्य विनोबा भावे स्त्री सन्मान पुरस्कार : स्मिता उदावंत, शर्मिला ओसवाल, प्राची कुलकर्णी, पूजा घाटघर, आश्विनी जाधव, मनीषा दुगड, डॉ. स्मिता नगरकर, आशाबी मुल्ला, कमल मोरे, शालन वाघमारे,रंजना सांकला यांना. * महाराष्ट्र कॉस्मॉपॉलिटन एज्युकेशन सोसायटीच्या अल्लाना इन्स्टिट्यूटतर्फे उत्तम गुणवत्ता पुरस्कार : जाहिरात गुरू प्रल्हाद कक्कर यांना * महाराजा यशवंतराव होळकर गौरव प्रतिष्ठानतर्फे युवा गौरव पुरस्कार : ॲड. विठ्ठल आदित्य यांना. * भारत सरकारचे निर्यात पुरस्कार : जॅब्स इंटरनॅशनल या मसाले निर्यात करणाऱ्या कंपनीला (एकूण ८ पुरस्कार) * तळेगाव दाभाडे येथील कालेकर एज्युकेशन सोसायटीतर्फे स्त्रीशक्ती गौरव पुरस्कार : कमल गायकवाड, चंपाबाई पवार आणि कुंदा म्हस्के यांना. * रेसिडन्सी क्लबचे पुणे प्राईड पुरस्कार : सराफ दाजीकाका गाडगीळ, बॅडमिंटनपटू नंदू नाटेकर, शिक्षणतज्‍ज्ञ राम ताकवले, सामाजिक कार्यकर्ते अरमीन मोदी, डॉ.प्रियदर्शिनी कर्वे, गायक संजीव अभ्यंकर वगैरेंना. * जैन सोशल ग्रुप इंटरनॅशनल फेडरेशनचा महाराष्ट्र गौरव पुरस्कार : अनेक वर्षे धार्मिक, शैक्षणिक व सामाजिक संस्थांचे संस्थापक वा विश्वस्त असून ३४ वर्षे प्राध्यापकी करणाऱ्या अशोककुमार पगारिया यांना. * प्रेरणा आर्ट फाउंडेशनचा कलागौरव पुरस्कार : दादासाहेब फाळके चित्रनगरीचे व्यवस्थापकीय संचालक लक्ष्मीकांत देशमुख यांना. * भारती विद्यापीठाचे जीवनसाधना गौरव पुरस्कार : अभिनेत्री उषा चव्हाण, लेखक मारुती चितमपल्ली, कवी नामदेव ढसाळ, हिवरे बाजारचे सरपंच पोपटराव पवार आणि ’पुण्यनगरी’ दैनिकाचे संस्थापक मुरलीधर शिंगोटे यांना. * चित्रकार व्ही.एस. कुलकर्णी प्रतिष्ठानचा चित्रकार गौरव पुरस्कार : नागपूर येथील चित्रकार चंद्रकांत चन्ने यांना *कै. सावित्रीबाई जोशी स्मृती प्रतिष्ठानचा पुरस्कार. सत्यजित खारकर यांच्या '''"करू का गुदगुल्या"''' या मराठी विनोदी कथासंग्रहाला.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=http://124.30.219.86/EpaperData/Sakal/Aurangabad/2018/12/29/Aurangabad-Today/Sakal_Aurangabad_2018_12_29_Aurangabad-Today_TD_008/1220_2180_1906_3006.jpg|title=कै. सावित्री बाई जोशी प्रतिष्ठान यांचा २०१८ चा पुरस्कार सत्यजित खारकर याना प्रदान.|last=|first=|date=|work=|access-date=|archive-url=https://web.archive.org/web/20190731102329/http://124.30.219.86/EpaperData/Sakal/Aurangabad/2018/12/29/Aurangabad-Today/Sakal_Aurangabad_2018_12_29_Aurangabad-Today_TD_008/1220_2180_1906_3006.jpg|archive-date=2019-07-31|dead-url=|url-status=dead}}</ref> ==जीवनगौरव पुरस्कार== * उगम संस्थेतर्फे पं. उमादत्त शर्मा जीवनगौरव पुरस्कार :[[प्रभा अत्रे]] यांना (सप्टेंबर २०१४) * दि इन्स्टिट्यूट ऑफ कॉस्ट अकाउंटिंग ऑफ इंडियाचा जीवनगौरव पुरस्कार : भारत सरकारच्या संरक्षण मंत्रालयाचे माजी आर्थिक सल्लागार : गजानन काशिनाथ अभ्यंकर यांना. * राजा परांजपे प्रतिष्ठानचा जीवनगौरव पुरस्कार : [[रमेश देव]] आणि [[सीमा देव]] यांना. * जागतिक किडनी दिनानिमित्त किडनी सपोर्ट ग्रुपचा जीवनगौरव पुरस्कार : डॉ. फारुख वाडिया यांना. * पिंपरी पत्रकार संघाच्या वतीने पत्रकारितेतील योगदानाबद्दल जीवनगौरव पुरस्कार : विनायक चक्रे यांना * हिंद तिरंगा प्रतिष्ठानच्या वतीने देण्यात येणारा जीवनगौरव पुरस्कार : पुण्यातील नूतन मराठी विद्यालय मुलींच्या प्रशालेच्या मुख्याध्यापिका मधुरा कुलकर्णी यांना * पुण्यातील विमाननगर भागातील सिम्बायोसिस इन्स्टिट्यूट ऑफ डिझाइनतर्फे ’टायपोग्राफी डे’ हा जीवनगौरव पुरस्कार : अरविंद पटेल यांना. * महाराष्ट्र सरकारचा [[विंदा करंदीकर]] जीवनगौरव पुरस्कार : साहित्यिक [[वसंत आबाजी डहाके]] यांना. * रोटरी जिल्हा ३१३१चा जीवनगौरव पुरस्कार : उद्योगपती राहुल बजाज यांना (२०१४) * बाबू जगजीवनदास कला संस्कृती व साहित्य अकादमीतर्फे महात्मा फुले जीवनगौरव पुरस्कार : बेलसर (तालुका पुरंदर-जिल्हा पुणे) येथील सरपंच निवृत्ती आबनावे यांना . * यशवंतराव चव्हाण प्रतिष्ठान(पिंपरी-चिंचवड)चा जीवनगौरव पुरस्कार : लेखक अरुण सावळेकर यांना. * सीआयपी सोसायटीचा जीवनगौरव पुरस्कार : वास्तुशास्त्र व ज्योतिषशास्त्र यांत उल्लेखनीय काम करण्याऱ्या शिवकुमारश्री यांना. * महाराष्ट्र सरकारचे छत्रपती जीवनगौरव पुरस्कार : कुस्तीचे संघटक बाळासाहेब लांडगे (२००९-१०); अटल बहादुर सिंग(२०१०-११); क्रीडा मानसोपचारतज्ज्ञ [[भीष्मराज बाम]] (२०११-१२) यांना. * रोटरी क्लब ऑफ चिंचवड तर्फे जीवनगौरव पुरस्कार : कवी [[मंगेश पाडगावकर]] यांना * पुणे विद्यापीठाचा जीवन साधना गौरव पुरस्कार : डॉ. [[नरेंद्र दाभोलकर]], डॉ.[[वसंत गोवारीकर]] आणि डॉ.[[सायरस पूनावाला]] यांना. * माहेश्वरी समाजाचा ‘जीवनगौरव पुरस्कार’ : नेत्रतज्ज्ञ मधुसूदन झंवर यांना * महाराष्ट्र राज्य नेत्र संघटनेचा २०११सालचा ‘जीवनगौरव पुरस्कार’ : नेत्रतज्ज्ञ मधुसूदन झंवर यांना * प्रा. डॉ. [[र.बा. मंचरकर]] स्मृती प्रतिष्ठानचा ’डॉ. [[र.बा. मंचरकर]] स्मृती जीवनगौरव पुरस्कार : पुण्यातील साहित्य समीक्षक व संशोधक डॉ. विलास खोले यांना. * आठव्या किर्लोस्कर वसुंधरा आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवात दिले गेलेला वसुंधरा जीवनगौरव पुरस्कार : आबासाहेब गरवारे महाविद्यालयाच्या प्राध्यापिका वनस्पतितज्ज्ञ डॉ. [[हेमा साने]] यांना. * उरवडे(तालुका मुळशी-जिल्हा पुणे) येथी शिवबा प्रतिष्ठानचे जीवनगौरव पुरस्कार : मतिमंद शाळेच्या संस्थापिका प्रतिमा केंजळे यांना, आणि ’सकाळ’चे बातमीदार राजेंद्र मारणे यांना. * [[महाराष्ट्र फाउंडेशन]]चा जीवनगौरव पुरस्कार : रयत शिक्षण संस्थेला. * [[महाराष्ट्र फाउंडेशन]]चा साहित्यातील जीवनगौरव पुरस्कार : पत्रकार कुमार केतकर यांना. * चिंचवडच्या मोरया गोसावी संजीवन समाधी महोत्सवात दिलेला मोरया गोसावी जीवनगौरव पुरस्कार : सकाळचे व्यवस्थापकीय संपादक अभिजित पवार यांना * प्राज इंडस्ट्रीजतर्फे ’महाआंत्रप्रेन्युअर जीवनगौरव पुरस्कार : शास्त्रज्ञ डॉ [[रघुनाथ माशेलकर]] यांना * बिल्डर्स असोसिएशन ऑफ इंडिया (पुणे शाखा) यांचा बी,जी. शिर्के जीवनगौरव पुरस्कार : कॉन्फिडरेशन ऑफ रियल इस्टेट डेव्हलपर्स ऑफ इंडिया (क्रेडाई)चे संस्थापक अध्यक्ष कुमार गेरा यांना * महाराष्ट्र एज्युकेशन सोसायटीतर्फे शिक्षण जीवनगौरव पुरस्कार : शिक्षणतज्ज्ञ प्र.ल. गावडे यांना * भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळाचा जीवनगौरव पुरस्कार : क्रिकेट खेळाडू कपिलदेव यांना * अखिल भारतीय मराठी नाट्यपरिषदेचा जीवनगौरव पुरस्कार : [[लीला गांधी]] * अखिल भारतीय मराठी बालकुमार साहित्य संस्थेचा जीवनगौरव पुरस्कार : लेखिका डॉ. लीला दीक्षित * आंतरराष्ट्रीय आयुर्वेद संघटनेचा चरक संहिता जीवनगौरव पुरस्कार : * आपुलकी सांस्कृतिक संस्थेचा जीवनगौरव पुरस्कार : अजय मोरे, अवधूत गांधी, भास्कर पावसकर, मोहन आडसूळ, यादवराव फड व डॉ. राम घोंगडे यांना * एका आर्थिक नियतकालिकाचा जीवनगौरव पुरस्कार : [[व्हर्गीज कुरियन]] * घोटावडे(ता. मुळशी, जि. पुणे) ग्रामपंचायतीचा जीवनगौरव पुरस्कार : निवृत्ती भेगडे यांना वारकरी संप्रदायात राहून समाजकार्य केल्याबद्दल * चतुरंग प्रतिष्ठानचा जीवनगौरव पुरस्कार : विजया मेहता (२०१२) * पत्रकारितेसाठी जीवनगौरव पुरस्कार : प्रभाकर पाणसरे * पुणे-महाराष्ट्र फाउंडेशन(अमेरिका)चा साहित्य जीवनगौरव आणि समाजकार्य जीवनगौरव पुरस्कार : अनुक्रमे जयंत नारळीकर आणि ठाकुरदास बंग यांना * बा.प्रे. झंवर स्मृतिप्रीत्यर्थ क्रीडा जीवनगौरव पुरस्कार : पुण्यातील महाराष्ट्रीय मंडळाचे सरचिटणीस रमेश दामले यांना प्रदान(२०१२). * विधिलिखित ग्रुपतर्फे देण्यात येणारा ब्रह्मलिखित जीवनगौरव पुरस्कार : [[अनुराधा पौडवाल]] यांना * भारत सरकारचे जीवनगौरव द्रोणाचार्य पुरस्कार : जे.एस. भाटिया (ॲथलेटिक्स), भवानी मुखर्जी(टेबल टेनिस) * मराठा सेवा संघाचा २२व्या वर्धापनदिनानिमित्त जीवनगौरव पुरस्कार(२०१२) : इतिहासाचे अभ्यासक प्रा. मा.म. देशमुख * महाराष्ट्र असोसिएशन(चेन्नई)चा द ग्रेट मराठा जीवनगौरव पुरस्कार :आर्किटेक्ट अरुण बादेकर (२०१२) * महाराष्ट्र सरकारचा अण्णासाहेब किर्लोस्कर जीवनगौरव पुरस्कार(२०११) : जयमाला शिलेदार * महाराष्ट्र सरकारचा जीवनगौरव पुरस्कार : चित्रपट अभिनेत्री [[रेखा]] * महाराष्ट्र सरकारचा [[प्रभाकर पणशीकर]] जीवनगौरव पुरस्कार : [[मधुकर तोरडमल]], [[सुधा करमरकर]], [[भालचंद्र पेंढारकर]], [[आत्माराम भेंडे]](२०१२) * महाराष्ट्र शासनाचा '''[[बळवंत पांडुरंग किर्लोस्कर|अण्णासाहेब किर्लोस्कर]]''' संगीत रंगभूमी जीवनगौरव पुरस्कार : [[फैय्याज]] (२०११) * महाराष्ट्र सरकारचा विठाबाई भाऊ मांग नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार : अंकुश संभाजी खाडे ऊर्फ बाळू (२०१२) * महाराष्ट्र सरकारचा ज्ञानोबा तुकाराम जीवनगौरव पुरस्कार : [[यू.म. पठाण]], प्राचार्य रामदास डांगे यांना * [[राज कपूर]] जीवनगौरव पुरस्कार : * लिटरेचर साहित्य महोत्सवाचा जीवनगौरव पुरस्कार : व्ही.एस. नायपॉल * लोकसेवा सहकारी बँकेतर्फे जीवनगौरव पुरस्कार : चंद्रकांत इंदुरे, रांगोळीकार वसंतराव थिटे, पांडुरंग दातार, शंकरराव निम्हण, डॉ. अशोक मुथा, डॉ. दिलीप मुरकुटे, अरुण रोडे यांना * [[व्ही. शांताराम]] जीवनगौरव पुरस्कार : * पिंपरी-चिंचवड कुस्तीगीर संघाचा जीवनगौरव पुरस्कार : किसन भालेकर पाटील * आशय सांस्कृतिकचा जीवनगौरव पुरस्कार : पंडित जसराज, परेश रावल यांना. * रत्‍नाकर सावंत जीवनगौरव पुरस्कार : राष्ट्रीय मॅरेथॉन स्पर्धेत विजेते, क्रीडा प्रशिक्षक, सामन्यांतले पंच वगैरे असणारे बाळकृष्ण अकोटकर यांना * रत्‍नाकर सावंत जीवनगौरव पुरस्कार माजी हॉकी खेळाडू, संघटक, पंच वगैरे असणारे अर्नवाझ दमानिया यांना * क्रीडामहर्षी बा.प्रे. झंवर यांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ क्रीडा जीवनगौरव पुरस्कार : पुण्यातील महाराष्ट्रीय मंडळाचे सरचिटणीस रमेश दामले यांना प्रदान(२०१२). * रावसाहेब गुरव आर्ट फाउंडेशनचे पुरस्कार : ** कलानिधी पुरस्कार : शारदाप्रसाद अहिर, वैशाली ओक, राम खटरमल, कै. डॉ. दिवाकर डेंगळे(मृत्युपश्चात), प्रा. दिनकर थोपटे, डॉ. सुभाष पवार, डॉ. श्रीकांत प्रधान, डॉ. दत्तात्रय बनकर, डॉ. नितीन हडप यांना ** कलानिधी जीवनगौरव (पहिला) पुरस्कार : प्रा. सुधाकर चव्हाण यांना * शाहीर हिंगे लोककला प्रबोधिनीचा राष्ट्रीय कीर्तनकार कै. कमलबुवा औरंगाबादकर स्मृति जीवन गौरव पुरस्कार : ह.भ.प. गजाननबुवा राईलकर यांना * पुणे सांस्कृतिक महिला संघातर्फे त्यागमूर्ती श्रीमती प्रयागअक्का कराड यांना समर्पित जीवन गौरव पुरस्कार * महाराष्ट्र सरकारचा [[बळवंत पांडुरंग किर्लोस्कर|अण्णासाहेब किर्लोस्कर]] संगीत रंगभूमी जीवनगौरव पुरस्कार : [[अरविंद पिळगावकर]] * इंडियन एरोबायॉजिकल सोसायटीच्या १७व्या वर्षात देण्यात आलेले जीवनगौरव पुरस्कार :डॉ. एस.टी. टिळक व डॉ. सुनिर्मल चंदा यांना * महाराष्ट्र फाउंडेशनचे जीवनगौरव पुरस्कार : ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते ठाकुरदास बंग(सामाजिक कार्य) व डॉ. जयंत नारळीकर(साहित्य) यांना * आंतरराष्ट्रीय पातळीवर मानाचा समजला जाणारा ग्रॅमी जीवनगौरव पुरस्कार : सतारवादक रविशंकर यांना(मरणोपरान्त) * पुणे विद्यापीठाचा जीवनसाधना गौरव पुरस्कार : यशवंतराव गडाख, डॉ. जयंत नारळीकर, नलिनी नावरेकर, डॉ. जब्बार पटेल, प्रतापराव पवार आणि डॉ. विलास वाघ यांना. * पंडित दीनदयाळ उपाध्याय जीवनगौरव पुरस्कार : ब्रिगेडियर हेमंत महाजन यांना. * बृहन्महाराष्ट्र कॉलेज ऑफ कॉमर्स(पुणे) यांच्यातर्फे उल्लेखनीय कार्य करणाऱ्या माजी विद्यार्थ्याला देण्यात येणारा प्राईड ऑफ बीएमसीसी जीवनगौरव पुरस्कार : माजी पोलीस महासंचालक श्रीकांत बापट यांना. * महाराष्ट्र सरकारचा भीमसेन जोशी जीवनगौरव पुरस्कार : किशोरी आमोणकर * महाराष्ट्र सरकारचा भीमसेन जोशी शास्त्रीय संगीत जीवनगौरव पुरस्कार : पंडित जसराज यांना * महाराष्ट्र सरकारचा विंदा करंदीकर जीवनगौरव पुरस्कार : के.ज.पुरोहित (ऊर्फ शांताराम) आणि ना.धों. महानोर यांना * आर्किटेक्ट्स, इंजिनिअर्स आणि सर्व्हेअर्स असोसिएशनतर्फे जीवनगौरव पुरस्कार : स्ट्रक्चरल इंजिनिअर्स वसंतराव कानिटकर व वामनराव कुलकर्णी आणि वास्तुरचनाकार पद्माकर पेशवे यांना. * लोकसेवा सहकारी बँक(पाषाण, पुणे) याचे तर्फे लोकसेवा जीवनगौरव पुरस्कार : मृदुंगवादक पांडुरंग दातार, माजी उपमहापौर शंकर निम्हण, बाणेर पतसंस्थेचे अध्यक्ष डॉ. दिलीप मुरकुटे, आणि रांगोळीकार वसंतराव थिटे यांना. * जागतिक वार्षिक लस परिषदेचा जीवनगौरव पुरस्कार : पूनावाला ग्रुप ऑफ सीरम इंडस्ट्रीजचे डॉ.सायरस पूनावाला यांना * बार्शी तालुका भगवंत मित्रमंडळ यांचे बार्शी तालुकाभूषण, भगवंतरत्‍न आणि जीवनगौरव पुरस्कार : अनुक्रमे कमलेश मेहता, राजेंद्र मिरगणे आणि नामदेव घायतिडक यांना. * महाराष्ट्र कॉस्मॉपॉलिटन एज्युकेशन सोसायटीच्या अल्लाना इन्स्टिट्यूटतर्फे जीवनगौरव पुरस्कार : व्यंगचित्रकार आर. के. लक्ष्मण यांना * महाराजा यशवंतराव होळकर गौरव प्रतिष्ठानतर्फे जीवनगौरव पुरस्कार : के.एम. खाडे यांना * हवेली तालुका बॅडमिंटन संघटनेतर्फे हवेली जीवनगौरव पुरस्कार : क्रीडाप्रशिक्षक अनिल मोडक यांना. * पुणे जिल्हा ॲथलेटिक्स संघटनेचा ** रत्‍नाकर सावंत जीवनगौरव पुरस्कार : राष्ट्रीय मॅरेथॉन स्पर्धेत विजेते, क्रीडा प्रशिक्षक, सामन्यांतले पंच वगैरे असणारे बाळकृष्ण अकोटकर यांना ** रत्‍नाकर सावंत जीवनगौरव पुरस्कार माजी हॉकी खेळाडू, संघटक, पंच वगैरे असणारे अर्नवाझ दमानिया यांना ** बी.पी. झंवर पुरस्कार : अनीश जोशी, चंद्रकांत मानवतकर यांना ** गुरुबन्स पुरस्कार : अंकिता गोसावी, सोनिया शिंदे यांना * पुणे जिल्हा ॲथलेटिक्स संघटनेचा * संस्कृती कलाबोधिनी व क्रांती समाचारचे संस्कृती कला क्रांती जीवनगौरव पुरस्कार : ??? * हस्को कंपनी (नवलाख उंबरे-मावळ तालुका) यांचे सर्वांगीण गुणवंत विद्यार्थी पुरस्कार : कौशिक रोहिदास पडवळ आणि प्रियांका संतोष शेटे यांना * स्वामी विवेकानंद सांस्कृतिक प्रतिष्ठानचा ’राम डवरी स्मृती कला गौरव’ पुरस्कार : राजदत्त * १६मे या जागतिक कृषी पर्यटन दिनानिमित्त कृषी पर्यटन विकास संस्थेतर्फे देण्यात येणारे जागतिक कृषी पर्यटन गौरव पुरस्कार : ** दौला वडगाव(बीड जिल्हा) येथील बाबासाहेब पिसोरे यांना ** मोराची चिंचोली(पुणे जिल्हा) येथील आनंद थोपटे यांना ** राजुरी(पुणे जिल्हा) येथील मनोज हाडवळे यांना आणि ** वसई (ठाणे जिल्हा)येथील रोहिणी गवाणकर यांना. * स्वामी विवेकानंद सांस्कृतिक प्रतिष्ठानचा ’राम डवरी स्मृती कला गौरव’ पुरस्कार : राजदत्त * बिजलीनगर (चिंचवड-पुणे) येथील लोकशाही प्रतिष्ठानचा बाबासाहेब आंबेडकर कार्यगौरव पुरस्कार : अशोक सर्वांगीण विकास सोसायटीचे अध्यक्ष अशोक शीलवंत यांना * ब्राह्मण सर्व सेवा संघ, (पिंपरी)तर्फे ब्रह्मर्षी पुरस्कार : विलास मडिगेरी यांना * सिद्धी फाउंडेशनचा सिद्धी गौरव पुरस्कार : सामाजिक व शैक्षणिक क्षेत्रात काम करणारे बाळासाहेब चव्हाण + विनायक अभ्यंकर, नितीन छेडा, शीला जोशी, मनाली देव, डॉ. भूषण फडतरे, तुकाराम भोसले, फिरोज मुजावर, ऋतुजा मोरे, आरती संत व परमेश्वर हुणजगी यांना. * सत्यशोधक छत्रपती विचार व जागृती मंचातर्फे सत्यशोधक जीवनगौरव पुरस्कार : उत्तम पाटील यांना * सातपुडा निवासिनी मनुदेवी सांस्कृतिक संस्थान यांचा मनुश्री पुरस्कार : रत्‍नाकर पाटील यांना * लोकशाही प्रतिष्ठान (बिजलीनगर-चंचवड) यांच्यातर्फे आंबेडकर कार्यगौरव पुरस्कार * शेठ चिमणराव गोविंददास मेमोरिअल ट्रस्टतर्फे ** उद्यमगौरव पुरस्कार : ** सेवागौरव पुरस्कार : * ‘आरोग्य ज्ञानेश्वरी’ दिवाळी अंकातर्फे दिला जाणारा २००९ सालचा ’आरोग्य ज्ञानेश्वरी’ पुरस्कार : आरोग्यविषयक लेखन करणारे व 'लोकसत्ता'चे स्तंभलेखक डॉ. अमोल अन्नदाते यांना. * किवळे-विकासनगर ग्रामस्थांच्या वतीने ** विजयालक्ष्मी किशोरीलाल आगरवाल यांच्या स्मरणार्थ दिले जाणारे हिरकणी गौरव पुरस्कार : चंदा मुथियान * पुणे महापालिकेतर्फे गद्य व संगीत नाट्यसेवेसाठी सन्मान : नृत्यांगना योगिता काजळे, संवाद लेखक प्रवीण तरडे, पुरुषोत्तम करंडक विजेता क्षितिज दाते, कलाकार रजनी भट, सतारवादक प्रमोद रोटे यांचा. * कसबा संस्कार केंद्राचे कसबा गौरव पुरस्कार : * बालगंधर्व रसिक मंडळाचा ’बालगंधर्व गुणगौरव पुरस्कार’ : आनंद भाटे यांना * विश्वकर्मा प्रतिष्ठानचा निळू फुले स्मृती कलागौरव पुरस्कार : कुमार आहेर, सुदेश कांबळे, शांताई गडपायले, सुधाकर गव्हाळे आणि अभिषेक शिंदे यांना * बालगंधर्व संगीत रसिक मंडळाचे बालगंधर्व गुणगौरव पुरस्कार : ** ऑर्गन वादक संजय गोगटे ** गायक आनंद भाटे ** गायिका अस्मिता चिंचाळकर, गीतांजली जेधे ** नाट्य कलाकार नारायण भालेराव ** नाट्य दिग्दर्शक रवींद्र खरे ** नाट्य लेखक रंजन दारव्हेकर * भास्करराव माने स्मृती प्रीत्यर्थ अक्षरगौरव पुरस्कार : * सर फाउंडेशनचे महापालक पुरस्कार : भामरागडच्या दुर्गम भागातील आदिवासी बांधवांचे तसेच अनाथ प्राण्यांचे पालकत्व स्वीकारणाऱ्या डॉ. प्रकाश व डॉ. मंदाकिनी आमटे यांना. * शिल्पकार बी.आर. खेडकर प्रतिष्ठानचा २०१३ सालचा शिल्पगौरव पुरस्कार : युवा शिल्पकार प्रमोद कांबळे यांना * महाराष्ट्र संपादक परिषदेचा डॉ. अजिंक्य डी.वाय. पाटील पुरस्कृत जीवनगौरव पुरस्कार : कवी मंगेश पाडगावकर यांना * पुणे विद्यापीठाच्या [[महाराष्ट्रातील अध्यासने|संत नामदेव अध्यासनाचा]] ’संत [[नामदेव]] जीवनगौरव पुरस्कार’ : [[नामदेव|नामदेवांच्या]] साहित्याचे अभ्यासक व मराठीतील आधुनिक साहित्याचे साक्षेपी समीक्षक प्रा. विलास खोले यांना. * ह्युमन राइट्स असोसिएशन फॉर प्रोटेक्शन्या संस्थेचा कार्यगौरव पुरस्कार : डॉ. सुदर्शन बच्छाव यांना * ह्युमन राइट्स असोसिएशन फॉर प्रोटेक्शन या संस्थेचे अन्य पुरस्कार : डॉ. स्वाती गुजराती, समाजसेवक अनिल घोजगे, डॉ. राहुल जाधव, डॉ. लक्ष्मण बिराजदार आणि डॉ. विलास भेगडे यांना. * मामि (मुंबई अकॅडमी ऑफ मुव्हिंग इमेज) या संस्थेच्या महोत्सवात दिला गेलेला जीवनगौरव पुरस्कार : कमल हासन आणि फ्रेन्च चित्रपटकर्मी कोस्टा गवारस यांना. * बँक ऑफ बडोदाचा राष्ट्रीय स्तरावरील ’बडोदा सन जीवनगौरव पुरस्कार’ : सकाळ वृत्तपत्र-समूहाचे संपादक संचालक [[उत्तम कांबळे]] यांना. * पुणे जिल्हा माध्यमिक व उच्च माध्यमिक मुख्याध्यापक संघातर्फे गुणवंत पुरस्कार : मावळातील निगडे गावच्या प्रतीक विद्या निकेतनमधील लेखनिक सूर्यकांत भोईरकर यांना. * अखिल भारतीय मराठी नाट्य परिषदेचे (तळेगाव दाभाडे शाखा) कलागौरव पुरस्कार : अभिनेत्री प्रतीक्षा लोणकर आणि अभिनेता प्रसाद ओक यांना ** अखिल भारतीय मराठी नाट्य परिषदेचा (तळेगाव दाभाडे शाखा) प्रेरणा पुरस्कार : अभिनेत्री नेहा महाजन हिला. * हैदराबाड येथील युनिफाइड काउन्सिल संस्थेचा ’नॅशनल टॅलेंट सर्च’साठीचा पुरस्कार : यमुनानगर(पिंपरी)च्या अमृता विद्यालयम्‌ला * डेक्कन चेंबर ऑफ कॉमर्स, इंडस्ट्रीज अँड ॲग्रिकल्चरतर्फे देण्यात येणारा जीवनगौरव पुरस्कार : डॉ. रघुनाथ माशेलकर यांना * डॉ. मधुसूदन घाणेकर ब्रम्हध्यान विद्यापीठ यांच्या तर्फे [[स्वामी विवेकानंद]] पुरस्कार आणि बाल युवा गौरव पुरस्कार : * महाराष्ट्र साहित्य कलाप्रसारिणी सभेतर्फे ’नारायण सुर्वे’ जीवनगौरव पुरस्कार : भाई वैद्य यांना. * संग्राम प्रतिष्ठान(दौंड)चे संग्राम गौरव पुरस्कार : ** संतसेवा गौरव : ** कला गौरव ** सेवा गौरव ** क्रीडा गौरव ** विद्या गौरव ** कृषी गौरव ** वगैरे ’गौरव’ पुरस्कार, सुमारे ४० लोकांना.. * जयहिंद परिवार भारत यांचे तर्फे गौरव पुरस्कार : डी.एस. कुलकर्णी, सुरेश चव्हाणके, सिंधुताई सपकाळ, राम सुतार यांना * रोटरी क्लब ईस्टचा व्यावसायिक गुणवत्ता पुरस्कार : क्रिकेट खेळाडू महेंद्रसिंग धोनी यांना * नाते समाजाशी आणि जयहिंद परिवार या संस्थांतर्फे ’महाराष्ट्र गौरव’ पुरस्कार : ** आंतरराष्ट्रीय पुरस्कार : सुरेश चव्हाणके, बापूसाहेब भोसले आणि राम सुतार यांना ** राष्ट्रीय पुरस्कार : कर्नल मोहन काकतीकर, डी.एस. कुलकर्णी, सुभाष देशमुख, डॉ.एन.एस. पठाण, डॉ. सुरेखा पाटील, श्यामजी महाराज राठोड, रत्‍ना वाघ आणि सिंधूताई सपकाळ यांना. * महाराष्ट्र राज्य सरकारचा पं.भीमसेन जोशी जीवनगौरव पुरस्कार : पंडित जसराज यांना * औरंगाबाद येथील कलावैभव संस्थेचा भीमसेन जोशी पुरस्कार : तबलावादक अरविंदकुमार आझाद यांना. * भाग्यसंकेत गौरव पुरस्कार ** म.दा. भट पुरस्कार : [[रा.चिं. ढेरे]] यांना. ** आयुर्वेदाचार्य काशीनाथ तोष्णीवाल गौरव पुरस्कार : डॉ. एच.आर. नागेंद्र यांना. * काशीनाथ राठी व सरोजदेवी राठी स्वतंत्रता पुरस्कार : स्वातंत्र्यसैनिक आणि समाजसेविका चंदाबेन जरीवाल यांना. ** जीवेत शरदः शतम्‌ पुरस्कार : ज्योतिष अभ्यासक व.दा. भट व चंद्रकांत शेवाळे यांना, आणि कवयित्री लीलादेवी तोष्णीवाल व प्रतिभा मोडक यांना. * वसंतदादा सेवा संस्थेचा ’राजीव गांधी कलागौरव पुरस्कार’ : स्मिता तळवलकर यांना. * अखिल भारतीय [[नवोदित मराठी साहित्य संमेलन|नवोदित मराठी साहित्य संमेलनाचा]] लावणी कलागौरव पुरस्कार : प्रमिला सूर्यवंशी-लोदगेकर यांना. * महाराष्ट्र ग्रंथोत्तेजक संस्थेचा आनंद केळकर स्मृतिप्रीत्यर्थ देण्यात येणारा ’महाराष्ट्र ग्रंथोत्तेजक संस्था गौरव पुरस्कार’ : रमेश पानसे यांना * शाहीर हिंगे लोककला प्रबोधिनीचा ’शाहीर हिंगे युवा कलागौरव पुरस्कार’ : निशांत शेख यांना * शिवसेनेच्या वतीने शहीदांचा गौरव करणारा सेनापती बापट पुरस्कार : २६/११ चे शहीद तुकाराम ओंबाळे, भारतीय सीमेवर शहीद झालेले सातप्पा पाटील व कुंडलिक माने यांच्या कुटुंबीयांना. * शिवसेनेच्या वतीने अन्य गौरव करणारे सेनापती बापट पुरस्कार : मल्ल राहुल खानेकर, गिर्यारोहक प्रसाद जोशी, पूजा दाभाडे, नृत्यांगना वैष्णवी पाटील, हिंदकेसरी अमोल बराटे, ऋतुराज महालीम, साईनाथ रानवडे आणि पायल शिंदे यांना. * आशय सांस्कृतिक आणि पु. ना. गाडगीळ अँड सन्स यांच्यातर्फे 'पुलोत्सव जीवन गौरव पुरस्कार : बाबासाहेब पुरंदरे यांना * दि फर्ग्युसोनियन्स संस्थेचा फर्ग्युसन गौरव पुरस्कार : प्रतापराव पवार यांना * दि फर्ग्युसोनियन्स संस्थेचा फर्ग्युसन अभिमान पुरस्कार : अभिनेते जयराम कुलकर्णी, न्यायमूर्ती साधना जाधव, डॉ. शिरीष प्रयाग आणि निवृत्त जनरल चंद्रशेखर सावंत यांना * मामि (मुंबई अकॅडमी ऑफ मुव्हिंग इमेज) या संस्थेच्या महोत्सवात दिला गेलेला जीवनगौरव पुरस्कार : कमल हासन आणि फ्रेन्च चित्रपटकर्मी कोस्टा गवारस यांना. * कीर्तन संजीवनी [[पुष्पलता रानडे]] यांच्या स्मरणार्थ दिला जाणारा सेवागौरव सन्मान पुरस्कार : रुग्णमित्र अरुण कोंडेजकर यांना * अनंतरंग आर्ट फाउंडेशनच्या वतीने देण्यात येणारा कै. विश्वनाथ भिडे स्मृती कलागौरव पुरस्कार : गायक यादवराज फड आणि गायिका भक्ती गोखले-पागे यांना. * डॉ. अरुण दाते यांना क्रीडामहर्षी बा.प्रे. झंवर यांच्या स्मरणार्थ दिला जाणारा क्रीडा जीवनगौरव पुरस्कार ==आर्य चाणक्य पुरस्कार== * सह्याद्री दूरचित्रवाणी वाहिनी, माईर्स एम‍आयटी स्कूल, आणि भारतीय छात्र संसद फाउंडेशन यांच्या वतीने दिले गेलेले ’आर्य चाणक्य’ महाराष्ट्र राज्य पुरस्कार (२०१३) : ** आर्य चाणक्य ’न्यायश्रेष्ठ पुरस्कार : ॲडव्होकेट दरीयस खंबाटा यांना ** आर्य चाणक्य ’लोकप्रतिनिधीश्रेष्ठ’ पुरस्कार : ओमप्रकाश कडू यांना ** आर्य चाणक्य ’प्रशासनश्रेष्ठ’ पुरस्कार : पिंपरी-चिंचवड महापालिकेचे आयुक्त श्रीकर परदेशी यांना ** आर्य चाणक्य ’जनजागरणश्रेष्ठ’ पुरस्कार :सुरेश द्वादशीवार यांना. ==चित्रपट पुरस्कार/नाट्य पुरस्कार== * भारत सरकारचे राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार (२०१३) : ** दादासाहेब फाळके पुरस्कार : गीतकार गुलझार यांना ** सर्वोत्कृष्ट चित्रपट ; आनंद गांधी यांनी दिग्दर्शित केलेला शिप ऑफ थिसस याला सुवर्णकमळ आणि अडीच लाख रुपयांचा पुरस्कार.. ** राकेश ओमप्रकाश मेहरा यांनी दिग्दर्शित केलेला लोकप्रिय चित्रपट बाग मिल्खा भाग याला. ** सर्वोत्कृष्ट दिगदर्शक : हंसल मेहता यांना सुवर्णकमळ आणि अडीच लाख रुपयांचा पुरस्कार. ** सर्वोत्कृट अभिनेता पुरस्कार : राजकुमार राव यांना. ** सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री पुरस्कार : गीतांजली थापा यांना. ** सर्वोत्कृष्ट गायिका पुरस्कार : बेला शेंडे यांना ’तुह्या धर्म कोणचा’ या चित्रपटातील गाण्यासाठी. ** पदार्पणातील सर्वोत्कृष्ट चि्त्रपटाचा पुरस्कार : फॅंड्रीचे दिग्दर्शक नागराज मंजुळे यांना. ** सर्वोत्कृष्ट बालकलाकार : फॅंड्रीत काम करणाऱ्या सोमनाथ अवघडे याला. * मराठी चित्रपट परिवार आणि ए थ्री मीडियातर्फे चौथे चित्रपदार्पण पुरस्कार : ** सर्वोत्कृष्ट चित्रपट : आदित्य सरपोतदार यांचा ’नारबाची वाडी’ ** सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक : ’प्रेम म्हणजे प्रेम म्हणजे प्रेम असतं’ चित्रपटाच्या दिग्दर्शिका मृणाल कुलकर्णी यांना ** सर्वोत्कृष्ट अभिनेता : ’जय महाराष्ट्र ढाबा भटिंडा’चे अभिजित खांडेकर आणि ’थोडं तुझं थोडं माझं’चे निखिल काकडे यांना ** सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री : ’जय महाराष्ट्र ढाबा भटिंडा’च्या प्रार्थना बेहेरे आणि ’रंगकर्मी’च्या शीतल दाभोळकर यांना. * सर्वोत्कृष्ट संगीतकार : ’प्रेम म्हणजे प्रेम म्हणजे प्रेम असतं’चे सुरेल इंगळे यांना ** विशेष लक्षणीय पुरस्कार : ’अंगारकी’ आणि ’दणक्यावर दणके’च्या अभिनेत्री सुवर्णा काळे यांना. ** सर्वोत्कृष्ट अल्बम पुरस्कार : युनिव्हर्सल म्युझिकचा ’कण्हेरीची फुले’ला. * स्क्रीन लाईफ ओके वार्षिक पुरस्कार : ** सर्वोत्कृष्ठ मराठी चित्रपट : दुनियादारी आणि बीपी (विभागून) ** सर्वोत्कृष्ठ मराठी दिग्दर्शक : रवी जाधव (बीपी) ** सर्वोत्कृष्ठ मराठी अभिनेता : सचिन खेडेकर (पितृऋण आणि आजचा दिवस माझा) ** सर्वोत्कृष्ठ मराठी अभिनेत्री : तनुजा (पितृऋण) ** सर्वोत्कृष्ट हिंदी चित्रपट : भाग मिल्खा भाग ** सर्वोत्कृष्ट हिंदी दिग्दर्शक : सुजित सरकार (मद्रास कॅफे) ** सर्वोत्कृष्ट हिंदी अभिनेता - परीक्षक पुरस्कार - फरहान अख्तर (भाग मिल्खा भाग) ** सर्वोत्कृष्ट हिंदी लोकप्रिय अभिनेत्री : दीपिका पडुकोण ** सर्वोत्कृष्ट हिंदी अभिनेत्री - परीक्षक पुरस्कार - दीपिका पडुकोण ** सर्वोत्कृष्ट हिंदी सहायक अभिनेता : सौरभ शुक्ला (जॉली एल‍एलबी) ** सर्वोत्कृष्ट हिंदी सहायक अभिनेत्री : स्वरा भास्कर (रांझणा) ** सर्वोत्कृष्ट हिंदी खलनायक : ऋषी कपूर (डी डे) ** सर्वोत्कृष्ट हिंदी खलनायिका : शिल्पा शुक्ला (बीए पास) ** सर्वोत्कृष्ट हिंदी विनोदी भूमिका : रिचा चढ्ढा (फुकरे) ** सर्वोत्कृष्ट हिंदी नवोदित अभिनेता : सुशांतसिंह राजपूत (कायपोचे) ** सर्वोत्कृष्ट हिंदी नवोदित अभिनेत्री: आईदा अल काशेफ (शिप ऑफ थिसस) ** सर्वोत्कृष्ट हिंदी बालकलाकार : जपतेजसिंग (भाग मिल्खा भाग) * नॅशनल लाडली मीडिया अँड ॲडव्हर्टायझिंग पुरस्कार : मृणाल कुलकर्णी दिग्दर्शित ’प्रेम म्हणजे प्रेम म्हणजे प्रेम असतं’ या चित्रपटाला. * या आधीचे नॅशनल लाडली मीडिया अँड ॲडव्हर्टायझिंग पुरस्कार : हिंदी चित्रपट - डोर, चक दे इंडिया, मातृभूमि, इंग्लिश विग्लिश, ब्यारी वगैरे चित्रपटांना. * स्मार्ट मीडिया स्कूलचा प्रथम पुरस्कार : हेमंत आवताडे दिग्दर्शित ’होमिसाईड’ या लघुपटाला. * पुणे इंटरनॅशनल फिल्म फेस्टिव्हल (पिफ)मध्ये दिले गेलेले पुरस्कार : ** विशेष योगदान पुरस्कार : सिनेदिग्दर्शक [[अदूर गोपालकृष्णन]] आणि अभिनेते विनोद खन्ना यांना ** [[एस.डी. बर्मन]] पुरस्कार : [[हृदयनाथ मंगेशकर]] यांना * एकता कल्चरल अकादमीचे पुरस्कार :- ** एकता गौरव पुरस्कार : अभिनेत्री सुलभा देशपांडे यांना ** अन्य पुरस्कार : नृत्य दिग्दर्शिका अर्चना पालेकर, कवी अशोक बागवे, नेते कमलेश सावंत, चित्रकार चंद्रकांत गणाचार्य, नाटककार जयंत पवार, चित्रपट समीक्षक दिलीप ठाकूर, पत्रकार देवदास मटाले, साहित्यकार नारायण लाळे आणि पत्रकार भगवान निळे यांना. * कोल्हापूर आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवातला कलामहर्षी बाबूराव पेंटर पुरस्कार : श्याम बेनेगल यांना. * महाराष्ट्र सरकारचे उत्कृष्ट चित्रपट पुरस्कार : ताऱ्यांचे बेट, देऊळ, [[बालगंधर्व]], शाळा (२०११) * अखिल भारतीय मराठी चित्रपट महामंडळातर्फे चित्रभूषण पुरस्कार : सचिन पिळगावकर; उमा भेंडे (२०१२) * अखिल भारतीय मराठी चित्रपट महामंडळातर्फे ‘मानाचा’ मुजरा पुरस्कार : विविध कलावंत, निर्माते, दिग्दर्शक, तंत्रज्ञ वगैरे (२०१२) * [[फिल्मफेअर]] मासिकातर्फे भारतीय चित्रपटांना आणि त्यांतील चित्रपटकर्मींना दिले जाणारे [[फिल्मफेअर पुरस्कार]] * कै. सुनील तारे पुरस्कार : पिंजरा फेम संस्कृती बालगुडे हिला. * विनोदी कलाकार वसंत शिंदे पुरस्कार : विजय पटवर्धन * मराठी इंटरनॅशनल फिल्म अँड थिएटर अवॉर्ड्‌स ** चित्रपट विभाग - *** सहायक अभिनेत्री : मेधा मांजरेकर (काकस्पर्श) *** सहायक अभिनेता : केतन पवार (शाळा) *** सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री : [[केतकी माटेगावकर]] (काकस्पर्श) *** सर्वोत्कृष्ट अभिनेता : सचिन खेडेकर (काकस्पर्श) *** सर्वोत्कृष्ट चित्रपट : काकस्पर्श * चित्रपट क्षेत्रातील उल्लेखनीय योगदानासाठी, वल्लभभाई पटेल प्रतिष्ठानचा सरदार पटेल समाजभूषण पुरस्कार : बाळासाहेब भालेराव यांना आणि अन्य २९ जणांना * पुण्याच्या सरहद्द संस्थेचा पहिला भूपेन हजारिका राष्ट्रीय पुरस्कार : चित्रपट निर्माते, दिग्दर्शक जातू बरूवा यांना * पुण्याच्या सरहद्द संस्थेचा दुसरा भूपेन हजारिका राष्ट्रीय पुरस्कार : रंगकर्मी रतन थिय्याम यांना * मराठी चित्रपट परिवारातर्फे देण्यात येत असलेला चित्रपदार्पण पुरस्कार : अभिनेत्री उषा जाधव, सर्वोत्कृष्ट चित्रपट (खेळ मांडला), संगीतकार हर्षित अभिराज, गायिका केतकी माटेगावकर (अल्बम ’नकोशी’), संगीतकार क्षितिज वाघ (येड्यांची जत्रा), दिग्दर्शक समीर सुर्वे, अभिनेता पद्मनाभ भिंड, अभिनेत्री श्वेता पवार (श्री पार्टनर), गीतकार अजय नाईक (सतरंगी रे). शिवाय तू मी आणि पाऊस हे आल्बम. * मराठी चित्रपट व नाटके यांच्यासाठीचे झी गौरव पुरस्कार * मराठी चित्रपट व नाटके यांच्यासाठी म.टा. सन्मान * मराठी चित्रपट व नाटके यांच्यासाठी [[कोहिनूर म.टा. सन्मान]] * आशियाई चित्रपट पुरस्कार : ** तलाश चित्रपटातील लंगडा तैमूर या भूमिकेसाठी हिंदी अभिनेता नवाझुद्दिन याला ** सर्वोत्कृष्ट संगीतकार म्हणून बर्फी चित्रपटासाठी प्रीतम चक्रवर्ती यांना. * सर्वोत्तम ॲनिमेशन फिल्मसाठी भारत सरकारचा राष्ट्रीय पुरस्कार : चित्रपट दिल्ली सफारी * [[दीनानाथ मंगेशकर]] पुरस्कार : चित्रपट कलावंत जया बच्चन, वंदना गुप्ते, आणि गणपतराव पाटील यांना * [[मोहन वाघ]] पुरस्कार : जुन्या नाटकांना पुन्हा रंगभूमीवर आणणाऱ्या सुनील बर्वे यांना * टॉयफा पुरस्कार :(TOIFA) - टाइम्स ऑफ इंडिया फ़िल्म अवॉर्ड्‌ज : ** सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक : अनुराग बसू (चित्रपट बर्फी) ** सर्वोत्कृष्ट अभिनेता : रणबीर कपूर (चित्रपट बर्फी) ** सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री : प्रियांका चोप्रा (चित्रपट बर्फी) ** सर्वोत्कृष्ट विनोदी अभिनेता : अभिषेक बच्चन (चित्रपट बोलबच्चन) ** पदार्पणातील सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री : इलियाना डिक्रूझ (चित्रपट बर्फी) ** सर्वोत्कृष्ट साहाय्यक अभिनेता : अन्नू कपूर (चित्रपट विकी डोनर) ** सर्वोत्कृष्ट साहाय्यक अभिनेत्री : डॉली अहलुवालिया (चित्रपट विकी डोनर) ** पदार्पणातील सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शिकेला समीक्षकांचा खास पुरस्कार : गोरी शिंदे (चित्रपट ’इंग्लिश-विंग्लिश’) ** समीक्षकांचा सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री पुरस्कार : दीपिका पदुकोण (चित्रपट कॉकटेल) ** सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका : शाल्मली खोलगडे (इशकजादे चित्रपटातील ’परेशान’ या गाण्यासाठी ** सर्वोत्कृष्ट संगीतकार : अजय-अतुल (चित्रपट अग्निपथ) * मराठी चित्रपट परिवार आणि नलिनोत्तम संस्था यांनी भरवलेल्या चित्रपट महोत्सवात दिले गेलेले पुरस्कार : ** सर्वोत्कृष्ट चित्रपट पुरस्कार : गजेंद्र अहिरे दिग्दर्शित ’अनुमती’ला ** सर्वोत्कृष्ट दिगदर्शक पुरस्कार :शिवाजी लोटन पाटील यांना ’धग’साठी. ** सर्वोत्कृष्ट पटकथालेखन पुरस्कार ’श्रीपार्टनर’च्या समीर सुर्वे यांना * महाराष्ट्र राज्य मराठी चित्रपट पुरस्कार (५०वे वर्ष) : ** सर्वोत्कृष्ट चित्रपट : क्रमाने १. काकस्पर्श; २. तुकाराम; ३. अजिंठा ** ग्रामीण प्रश्न हाताळणारा चित्रपट :धग ** सामाजिक प्रश्न हाताळणारा चित्रपट : श्यामचे वडील ** पटकथा - रवी जाधव, अंबर हडप व गणेश पंडित (बालक पालक) ** कथा : उषा दातार (काकस्पर्श) ** संवाद :संजय पवार (भारतीय) ** संगीत - कौशल इनामदार (अजिंठा) ** गीत - ना. धों. महानोर (मन चिंब..., अजिंठा) ** पार्श्‍वगायक - ज्ञानेश्‍वर मेश्राम (जगण्याचा पाया..., तुकाराम) ** पार्श्‍वगायिका - हंसिका अय्यर (मन चिंब..., अजिंठा) ** नृत्यदिग्दर्शक - सुभाष नकाशे (लाल होली..., अजिंठा) ** "प्रथम निर्मिती' व "प्रथम दिग्दर्शन' या पदार्पणाच्या पुरस्कारांसाठी रवी जाधव (बालक पालक), व निखील महाजन (पुणे ५२) ** अभिनेत्री - उषा जाधव (धग), प्रिया बापट (काकस्पर्श) विभागून. ** पदार्पण अभिनेत्री - श्वेता साळवी (कुरुक्षेत्र) ** सहायक अभिनेत्री - मृण्मयी देशपांडे (मोकळा श्‍वास) ** विशेष अभिनेत्री - हेमांगी कवी (पिपाणी) ** सहायक अभिनेता - अरुण नलावडे (शूर आम्ही सरदार) ** उत्कृष्ट अभिनेता - सचिन खेडेकर (काकस्पर्श) ** विशेष अभिनेता - उमेश कामत (परीस) ** सर्वोत्कृष्ट बालकलाकार : हंसराज जगताप (धग) ** तांत्रिक विभागातील उत्कृष्ट कामगिरीसाठीच्या पारितोषिक विजेत्यांमध्ये प्रशांत राणे, अभिषेक विजयकर (कला दिग्दर्शन - काकस्पर्श), राजन कोठारी (छायालेखन - तुकाराम), प्रशांत खेडेकर (संकलन - अजिंठा), अनिल निकम, पी. के. शनील (ध्वनिमुद्रण - येडा), पूर्णिमा ओक (वेशभूषा - तुकाराम), विक्रम गायकवाड, हेन्‍री मार्टिस (रंगभूषा - काकस्पर्श) अथांश कम्युनिकेशन (जाहिरात - बालक पालक) यांचा समावेश आहे. * भारतीय फिल्म अँड टेलिव्हिजन इन्स्टिट्यूटचे पुरस्कार : ** उत्कृष्ट चित्रपट पुरस्कार : १ पोला, २ थुग बेराम; ३ पंचभूत; या चित्रपटांना ** उत्कृष्ट लघुपट दिग्दर्शक : १ ’कातळ’साठी(विक्रांत पवार); २ ’अ पिंच ऑफ स्किन’साठी (प्रिया गोस्वामी) यांना ** उत्कृष्ट अभिनय : ख्याती त्रेहान यांना ** उत्कृष्ट ॲनिमेशन फिल्म: स्पेलबाउंड (रिलायन्स एम्स.) ** सर्वोत्कृष्ट नॉन फिक्शन फिल्म : पंचभूत (एस‍आरएफटीआय) ** सर्वोत्कृष्ट नॉन फिक्शन फिल्म दिग्दर्शक : प्रिया गोस्वामी (अ पिंच ऑफ स्किन-नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ डिझाइन) * * सर्वोत्कृष्ट ॲनिमेशन फिल्म दिग्दर्शक : स्पेलबाउंड (विवेक सुर्वे व रजनीकांत आर्य) ** सर्वोत्कृष्ट शॉर्ट फिल्म (१० मिनिटे) : थुग बेराम (एस‍आरएफटीआय) ** सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक (१० मिनिटांहून मोठी फिल्म) कातळसाठी विक्रांत पवार ** उत्कृष्ट लेखन ** उत्कृष्ट डिझाईन ** उत्कृष्ट एडिटिंग ...वगैरे * महेश टिळेकर यांच्या ’वरदलक्ष्मी चित्र’च्या वतीने उमेद पुरस्कार : उषा उत्थुप, अभिजित खांडकेकर, भार्गवी चिरमुले, दिलीप प्रभावळकर, वहिदा रेहमान आणि अशोक समर्थ * ’अनुमती’ या चित्रपटातील भूमिकेसाठी २०१३सालचा सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा राष्ट्रीय पुरस्कार (इरफान खान यांच्याबरोबर विभागून) : विक्रम गोखले यांना * महाराष्ट्र शाहीर परिषदेचा शाहीर योगेश स्मृतिगंध पुरस्कार : [[बुलढाणा]]<nowiki/>चे शाहीर निवृत्ती घोंगटे यांना. * प्रभात पुरस्कार : ** जीवनगौरव : [[श्रीराम लागू]] ** प्रभातचे बालकलाकार : यशवंत दामले, वासंती पटेल, [[बेबी शकुंतला]] ** खास पुरस्कार : शशिकांत केणीकर, पी.के. नायर, [[शिरीष पै]], इसाक मुजावर ** उत्कृष्ट अभिनयाचे पुरस्कार : मकरंद अनासपुरे (भारतीय), सचिन खेडेकर (काकस्पर्श), विक्रम गोखले (चित्रपट अनुमती), देविका दप्तरदार (संहिता), मृण्मयी देशपांडे (मोकळा श्वास), शिवाजी लोटन पाटील (दिगर्शन -धग) ** उत्कृष्ट चित्रपट : धग * बालगंधर्व संगीत रसिक मंडळाचे बालगंधर्व गुणगौरव पुरस्कार : ** ऑर्गन वादक संजय गोगटे ** गायक आनंद भाटे ** गायिका अस्मिता चिंचाळकर, गीतांजली जेधे ** नाट्य कलाकार नारायण भालेराव ** नाट्य दिग्दर्शक रवींद्र खरे ** नाट्य लेखक रंजन दारव्हेकर * अखिल भारतीय मराठी नाट्यपरिषद पिंपरी-चिंचवड यांचे ** बालगंधर्व पुरस्कार : गायक आनंद भाटे यांना ** आचार्य अत्रे पुरस्कार : निवेदक सुधीर गाडगीळ यांना ** जयवंत दळवी पुरस्कार : लेखक प्रशांत दळवी यांना ** अरुण सरनाईक पुरस्कार : अभिनेते चिन्मय मंडलेकर यांना ** स्मिता पाटील पुरस्कार : अभिनेत्री सोनाली कुलकर्णी यांना ** स्थानिक पुरस्कार : अविनाश देशमुख, इक्बाल दरबार, केतन लुंकड, केदार अभ्यंकर, नीलम कदम, प्राजक्ता वाणी-बजाज, मैथिली पाटील, सागर चव्हाण सुहास गवते आणि सुहास मुळे यांना * लंडन येथील ’सत्यजित रे फाउंडेशन लघुपट’ पुरस्कार : ’कौन कमलेश्वर’ हा लघुपट दिग्दर्शित करणाऱ्या पुण्याच्या फिल्म आणि टेलिव्हिजन संस्थेतील अनुराग गोस्वामी याला. * मामि (मुंबई अकॅडमी ऑफ मुव्हिंग इमेज) या संस्थेच्या महोत्सवात दिला गेलेला जीवनगौरव पुरस्कार : कमल हासन आणि फ्रेन्च चित्रपटकर्मी कोस्टा गवारस यांना * दोन राष्ट्रीय पुरस्कार आणि २० इतर पुरस्कार : मुक्ता आर्ट्‌सचा ’संहिता’ चित्रपट. ==तंत्रज्ञानविषयक किंवा वैज्ञानिक पुरस्कार== * रोटरी क्लब ऑफ इंदापूरतर्फे एक्सलन्स अवॉर्ड : योगगुरू रामदेवबाबा यांना * बंगलोरच्या सस्त्रा युनिव्हर्सिटीकडून सीएन्‌आर राव पुरस्कार : राष्ट्रीय रासायनिक प्रयोगशाळेचे डॉ. सौरभ पाल यांना.. * इन्फॉसिस फाउंडेशनचा विज्ञान पुरस्कार : दिल्लीच्या आंतररराष्ट्रीय जैव अभियांत्रिकी केंद्रातील मलेरियावर संशोधन करणारे डॉ. [[चेतन एकनाथ चिटणिस]] यांना. * भटनागर पुरस्कार : टाटा मूलभूत संशोधन केंद्रातील न्यूट्रिगो किरणांचा अभ्यास करणारे डॉ. अमोल दिघे यांना आणि नंबर थिअरीसंशोधक डॉ. एकनाथ घाटे यांना. * ’रिसर्चर्स अँड नॅचरली क्लेव्हर ह्यूमन ऑर्गनायझेशन (रॅंचो)’तर्फे युवा संशोधकांना प्रोत्साहनार्थ दिला जाणारा ’सर एस.व्ही. रमण पुरस्कार’ : गरवारे महाविद्यालयातील प्राध्यापिका डॉ. करुणा परदेशी आणि विज्ञान पत्रकार मयुरेश प्रभुणे यांना. * एस्‌‍बीसीआय (सोसायटी ऑफ बायॉलॉजिकल केमिस्ट्‌सतर्फे दिला जाणारा ’एम.सदाक्षरस्वामी एन्डॉमेन्ट लेक्चर’ पुरस्कार : पुणे विद्यापीठातील प्राध्यापक जयंत पाल यांना. * CSIR(सेन्ट्रल इन्स्टिट्यूट ऑफ सायंटिफिक रिसर्च)चा तरुण शास्त्रज्ञ पुरस्कार : पुण्याच्या राष्ट्रीय रासायनिक प्रयोगशाळेच्या(NCL) डॉ.मुग्धा गाडगीळ (२०१२) * DRDO(डिफेन्स रिसर्च अँड डेव्हलपमेंट ऑर्गनायझेशन)चे राष्ट्रीय सायंटिस्ट ऑफ द इयर पुरस्कार(२०११) : डॉ.के.एम.राजन(पुणे). एन.बी.विजयकुमार, आलोक मुखर्जी * OPPI(ऑर्गनायझेशन ऑफ फार्मास्युटिकल प्रोड्युसर ऑफ इंडिया)चा तरुण शास्त्रज्ञ पुरस्कार : NCLचे डॉ.ए.टी.बिजू (२०१२) * OPPI(ऑर्गनायझेशन ऑफ फार्मास्युटिकल प्रोड्युसर ऑफ इंडिया)चा शास्त्रज्ञ पुरस्कार : NCLचे डॉ. प्रदीप कुमार (२०१२) * सारथी आय.टी. पुरस्कार * दक्षिण आफ्रिका सरकारचा़ विज्ञानक्षेत्रातील कामगिरीसाठी ‘असाधारण युवती’ पुरस्कार : सरोजिनी नाडर * [[एच.के. फिरोदिया]] पुरस्कार : शास्त्रज्ञ डॉ. टी.व्ही. रामकृष्णन, डॉ. के. विजयराघवन * थॉमसन रॉयटर्स संस्थेचे इंडिया सायटेशन पुरस्कार (२०१२) : ** हैदराबाद विद्यापीठातले प्राध्यापक अनुनय सामंता (फिजिकल केमिस्ट्री, फोटोकेमिस्ट्री) ** इंडिया इनोव्हेशन सेंटर(डी‌एसएम इंडिया प्रा.लि)चे मुरली शास्त्री (नॅनोबायोटेक्नॉलॉजी) ** एसएनबो नॅशनल सेंटर फॉर बेसिक सायन्सेसमधले प्रा.रबिन बॅनर्जी व टाटा मूलभूत संशोधन संस्थेतले प्रा.संदीप त्रिवेदी (सैद्धान्तिक भौतिकशास्त्र व विश्वरचना विज्ञान) ** जवाहरलाल नेहरू सेंटर फॉर ॲडव्हान्स्ड सायंटिफिक रिसर्चचे प्रा.उमेश वाघमारे (उपयोजित भौतिकशास्त्र व मटेरियल सायन्स,कॉंप्युटेशनल मेथड्स) ** आय‌आय‌टी मद्रासमधले प्रा. सरितकुमार दास (मेकॅनिकल इंजिनिअरिंग) ** वेलायुथम मुरुगेशन (फिजिकल ऑरगॅनिक एनव्हायरॉनमेन्टल केमिस्ट्री) ** आयुका(इंटर युनिव्हर्सिटी सेंटर फॉर ॲस्ट्रॉनॉमी अँड ॲस्ट्रॉफिजिक्स) पुणे येथील धनू पद्मनाभम, वरुण साहनी, विनोदकुमार गर्ग * इको रिव्हॉल्यूशन२०१२-एनव्हायरमेन्ट अँड ह्युमॅनिटी या आंतरराष्ट्रीय परिषदेत कोलंबो येथे डिस्टिंगविश्ड बेस्ट रिसर्चर अँड ॲकॅडेमिशियन्स पुरस्कार : डॉ.बालाप्रसाद अंकमवार * बायर कंपनीचा आंतरराष्ट्रीय बायर पुरस्कार : स्वप्नील कोकाटे यांना विजेच्या वापराविना कोंबडीची अंडी उबवणाऱ्या यंत्रासाठी * सीताराम जिंदाल फाउंडेशन पुरस्कार : संगणकतज्ज्ञ डॉ. विजय भटकर यांना * ई-इंडियाचा २०१२ ज्यूरीज चॉइस पुरस्कार : जेटकिंग इन्फाट्रेन या हार्डवेर आणि नेटवर्किंगमधील आघाडीच्या शिक्षण संस्थेला * इन्फोसिस फाउंडेशनचे पारितोषिक(सुवर्णपदक आणि रोख ५० लाख रुपये) : पॉलिमर सायन्समधील संशोधनासाठी (राष्ट्रीय रासायनिक प्रयोगशाळा(पुणे) येथील आशिश लेले यांना * ग्लोबल सायन्स अँड टेक्नॉलॉजी फोरमचा बेस्ट स्टुडन्ट रिसर्च पेपर पुरस्कार : आनंद वडोदेकरला त्याच्या गॅस सेन्सर या प्रकल्पासाठी * इंडियन एरोबायॉजिकल सोसायटीच्या १७व्या वर्षात देण्यात आलेले ** जीवनगौरव पुरस्कार :डॉ. एस.टी. टिळक व डॉ. सुनिर्मल चंदा यांना ** डॉ. पी.एच. ग्रेगरी पुरस्कार : तीन शास्त्रज्ञांना * पुण्याच्या इंजिनिअरिंग कॉलेजच्या आनंद वडोदेकर या विद्यार्थ्याला सिंगापूर येथील ग्लोबल सायन्स अँड टेक्नॉलॉजी या संस्थेचा गॅस सेन्सरच्या आविष्काराबद्दल बेस्ट स्टुडन्ट पुरस्कार * भाऊ इन्स्टिट्यूट ऑफ इनोव्हेशन यांचे इग्निटेड इनोव्हेटर्स ऑफ इंडिया पुरस्कार : २१३ प्रकल्पांपैकी सुमारे १०-१२ प्रकल्प सादर करणारे विद्यार्थी आणि एक कॉलेज यांना. * लोकसेवा जीवनगौरव पुरस्कार : रांगोळीकार वसंतराव थिटे यांना. * थेरगाव (पुणे) येथील साईराज शिक्षण संस्थेचा कलागौरव पुरस्कार : अभिनेत्री वर्षा उसगांवकर यांना. * ॲडव्हेन्टिस्‍ट मीडिया सेंटरतर्फे इंटरनॅशनल पॉवर जीवनगौरव पुरस्कार : पुण्यातील डॉ. फिलिप व टॉप मॅनेजमेन्ट कन्सॉर्टियमचे अध्यक्ष बहारी मलहोत्रा यांना. * साहित्य जीवनगौरव पुरस्कार (२०१३) : डॉ. माधवी वैद्य * वासंती गंगाधर गाडगीळ विश्वस्त निधीतर्फे दिला जाणारा [[गंगाधर गाडगीळ]] साहित्य पुरस्कार (२०१२सालचा) : लेखक राजीव नाईक यांना * विज्ञान-तंत्रज्ञान क्षेत्रातील उल्लेखनीय योगदानाबद्दल दिला जाणारा ’एच.के. फिरोदिया पुरस्कार’ : गणितज्ञ प्रा.डॉ. एस.एम. नरसिंहन आणि भौतिकशास्त्रज्ञ प्रा. डॉ. दीपांकरदास शर्मा यांना. * रिसचर्स अँड नॅचरली क्लेव्हर ह्यूमन ऑर्गनायझेशन यांचा ’सर सी.व्ही. रामन पुरस्कार’ : डॉ. करुणा परदेशी, मयूरेश प्रभुणे यांना * [[सुनील खांडबहाले]] यांना विज्ञान आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रातील राष्ट्रीय आयसीटी वास्विक औद्योगिक संशोधन पुरस्कार.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/VASVIK_Industrial_Research_Award</ref><ref>{{cite web | title=Sunil KHANDBAHALE | website=sunilkhandbahale.com | date=2024-03-02 | url=http://sunilkhandbahale.com/ | access-date=2025-11-13}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.vasvik.org/Information_%26_Communication_Technology.html |title=संग्रहित प्रत |access-date=2022-01-19 |archive-date=2022-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220114192056/http://www.vasvik.org/Information_%26_Communication_Technology.html |url-status=dead }}</ref> ==नाट्य पुरस्कार== * [[आचार्य अत्रे]] स्मृति प्रतिष्ठान(पुणे)चा रंगकर्मी [[आचार्य अत्रे]] पुरस्कार : [[फैय्याज]] * अखिल भारतीय नाट्यविद्या मंदिर(सांगली)चा [[विष्णुदास भावे]] पुरस्कार : अमोल पालेकर (२०१२) * बोरीवली नाट्य परिषदेचा स्वररंगराज पुरस्कार (२००९) : [[फैय्याज]] * अखिल नाट्य विद्यामंदिर समिती(सांगली)आणि अखिल महाराष्ट्र राज्य नाट्य परिषद यांच्यातर्फे '''[[विष्णुदास भावे]]''' गौरव पदक(२०१०) : [[फैय्याज]] * ‘चंद्रलेखा’चा ज्येष्ठ रंगकर्मींसाठी असलेला शारदाबाई वाघ पुरस्कार (२०१०) : [[फैय्याज]] * नाट्य सेवा पुरस्कार : प्रकाश पारखी * राम नगरकर स्मृती पुरस्कार : दशरथ वाघुले * अखिल भारतीय मराठी नाट्य परिषद (पिंपरी-चिंचवड)चा * दया पवार पुरस्कार : ** अभिनेत्री-दिग्दर्शिका [[सुषमा देशपांडे]] ** नाटककार, संवाद-पटकथाकार [[संजय पवार]] * मराठी इंटरनॅशनल फिल्म अँड थिएटर अवॉर्ड्‌सचे नाट्य पुरस्कार : *** सहायक अभिनेत्री : सीमा देशमुख (नाटक अलिबाबा आणि चाळिशीतले चोर) *** सहायक अभिनेता : विद्याधर जोशी (नाटक अलिबाबा आणि चाळिशीतले चोर) *** सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री : कादंबरी कदम (टॉम अँड जेरी) *** सर्वोत्कृष्ट अभिनेता : आनंद इंगळे (लग्नबंबाळ) *** सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक : निखिल रत्‍नपारखी (टॉम अँड जेरी) *** उत्कृष्ट नाटक : (टॉम अँड जेरी - अश्वमी थिएटर) * पुणे नवरात्र महोत्सवाचे लक्ष्मीमाता कला-संस्कृती पुरस्कार : नाट्य‍अभिनेते चेतन दळवी व पुणे नाट्यपरिषदेचे अध्यक्ष डॉ. सतीश देसाई यांना * सातारा येथील भटके विमुक्त विकास व संशोधनसंस्थेचा राजर्षी शाहू कला गौरव पुरस्कार : डॉ. [[श्रीराम लागू]] * आम्ही एकपात्री या संस्थेचा एकपात्री कला सन्मान : ’व्हय मी सावित्रीबाई फुले’ हा एकपात्री प्रयोग करणाऱ्या सुषमा देशपांडे यांना * [[अखिल भारतीय मराठी नाट्य परिषद|अखिल भारतीय मराठी नाट्य परिषदेच्या]] पुणे शाखेचा ** अखंड नाट्यसेवा पुरस्कार : रंगभूषाकार प्रभाकर भावे यांना, ** [[केशवराव दाते]] स्मृती पुरस्कार : अभिनेते उदय लागू यांना, ** गो.रा. देसाई नाट्यसमीक्षक पुरस्कार : विनायक लिमये यांना, ** [[पु.श्री. काळे]] पुरस्कार : नेपथ्यकार प्रदीप गिरी यांना, ** [[भार्गवराम आचरेकर]] पुरस्कार : अभिनेत्री ललिता देसाई यांना, ** [[माणिक वर्मा]] पुरस्कार : तबलावादक माधव मोडक यांना, ** सुनील तारे पुरस्कार : अभिनेत्री मृण्मयी देशपांडे यांना. * पुणे महापालिकेचा बालगंधर्व पुरस्कार : गायक नाट्यअभिनेत्री वंदना घांगुर्डे यांना * [[अखिल भारतीय मराठी नाट्य परिषद|अखिल भारतीय मराठी नाट्य परिषदेच्या]] पिंपरी शाखेचे पुरस्कार : ** आचार्य अत्रे पुरस्कार : निवेदनाचे काम करणारे सुधीर गाडगीळ यांना ** जयवंत दळवी पुरस्कार : [[प्रशांत दळवी]] यांना ** बालगंधर्व पुरस्कार : आनंद भाटे यांना ** विशेष पुरस्कार : केदार अभ्यंकर, नीलम कदम, सुहास गवते, सागर चव्हाण, इक्बाल दरबार, अविनाश देशमुख, मैथिली पाटील, सुहास मुळे, केतन लुंकड, प्राजक्ता वाणी, यांना * ’अखिल महाराष्ट्र नाट्य विद्यामंदिर’च्या वतीने दिला जाणारा विष्णुदास भावे पुरस्कार : नाटककार महेश एलकुंचवार यांना * नृत्यदिग्दर्शक कृष्णराव मुळगुंद यांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ नांदी संस्थेच्या वतीने देण्यात येणारा कलासमर्पण पुरस्कार : रंगभूषाकार प्रभाकर भावे यांना * अभिनेते किरण भोगले यांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ मराठी रंगभूमी आणि दीप्ती भोगले यांच्या वतीने दिला जाणारा ’किरण पुरस्कार’ : रंगकर्मी शाहीर पासलकर यांना. ==निसर्ग पुरस्कार== * ॲड-व्हेंचर फाउंडेशनचा [[मारुती चितमपल्ली]] पाचवा निसर्गमित्र पुरस्कार(२०१०) : डॉ. रमेश गोडबोले यांना * ॲड-व्हेंचर फाउंडेशनचा [[मारुती चितमपल्ली]] सातवा निसर्गमित्र पुरस्कार(२०१२) : लोकविज्ञान चळवळीचे कार्यकर्ते सोलापूर जिल्ह्यातील अंकोली येथील : अरुण व सुमंगला देशपांडे यांना. * ॲड-व्हेंचर फाउंडेशनचा आठवा [[मारुती चितमपल्ली]] निसर्गमित्र पुरस्कार(२०१३) : डॉ. कृष्णमेघ कुंटे यांना * निसर्ग व पर्यावरणाच्या जतन-संवर्धनाचा संदेश देणाऱ्या किर्लोस्कर वसुंधरा आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवात दिले गेलेले पुरस्कार ** किर्लोस्कर वसुंधरा सन्मान पुरस्कार : ठाण्याच्या ’जलवर्धिनी’ संस्थेचे उल्हास परांजपे यांना. ** वसुंधरा मित्र पुरस्कार : संजय अणेराव (चिपळूण), प्रेमसागर मेस्त्री (महाड) आणि जिल्पा व प्रशांत निजसुरे (दापोली) यांना. * आठव्या किर्लोस्कर वसुंधरा आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवात दिले गेलेले पुरस्कार : ** वसुंधरा सन्मान : शास्त्रज्ञ डॉ. ए.जे.टी. जॉनसिंग यांना ** वसुंधरा जीवनगौरव : आबासाहेब गरवारे महाविद्यालयाच्या प्राध्यापिका वनस्पतितज्ज्ञ डॉ. हेमा साने यांना. ** वसुंधरा सन्मान २०२३ : शिवाजी विद्यापीठाचे कुलसचिव डॉ.व्ही.एन. शिंदे यांना ==परदेशी पुरस्कार== * हॉर्वर्ड बिझिनेस स्कूलच्या स्पर्धेत मिळालेले अभिनव उद्योजक पुरस्कार : विद्यार्थिनी अमृता सियागल आणि विद्यार्थी सौरभ महाजन, मीरा मेहता आणि प्रीतम कुमार यांना * फ्रान्स सरकारचा ’नाइट ऑफ द ऑर्डर ऑफ मेरिट’ पुरस्कार : ’इन्स्टिट्यूट ऑफ अप्लाईड रिसर्च संस्थे’चे प्रमुख आणि लघु-उद्योजक व्ही.व्ही. मुजुमदार यांना. * अमेरिकन सरकारचा आंयरराष्ट्रीय धैर्य पुरस्कार : मित्राच्या भावाने ॲसिड फेकल्याने चेहरा विद्रूप झालेल्या लक्ष्मीला. * वॉशिंग्टन येथील बायलर विद्यापीठाचा ज्ञानदानाचे अविश्वसनीय काम करणाऱ्या शिक्षकाला देण्यात येणारा (२०१४ सालचा) ’रॉबर्ट फॉस्टर चेरी’ पुरस्कार : मीरा चंद्रशेखर यांना. * कॅलिफोर्निया येथील वूमन्स इंटरनॅशनल सेंटरचा लिव्हिंग लीगसी पुरस्कार : अल्पवयीन मुलांच्या बेकायदा वाहतुकीच्या विरोधात काम करणाऱ्या अंजली पवार यांना. * फ्रान्स सरकारचा ’नाइट ऑफ दि ऑर्डर ऑफ आर्ट्‌स न्ड लेटर्स’ पुरस्कार : भारतीय चित्र-नाट्य अभिनेता आणि दिग्दर्शक राहुल व्होरा यांना. * ब्रिटिश सेफ्टी काउंसिलतर्फे स्वोर्ड ऑफ ऑनर पुरस्कार : भारत फोर्ज लिमिटेड या कंपनीला. * कॅनडा सरकारचा ऑर्डर ऑफ कॅनडा पुरस्कार : स्किझोफ्रेनिया अवेअरनेस असोसिएशनचे संस्थापक अध्यक्ष डॉ. [[जगन्नाथ वाणी]] यांना * इंटरनॅशनल विमेन्स आंत्रप्रेनियल चॅलेंज पुरस्कार : कांचन नायकवाडी, सुजाता सारावगी, किरण शर्मा यांना * अमेरिकन सरकारचे आंतरराष्ट्रीय महिला धैर्य पुरस्कार : निर्भया (मरणोत्तर, दिल्ली), अफगाणिस्तान नॅशनल इंटरडिक्शन युनिटच्या मलालाई बहादुरी, होंडुराजच्या नॅशनल ऑटॉनॉमस युनिव्हर्सिटीच्या ज्युलिटा कॅस्टेलनॉस रेक्टर, नायजेरियातील कॅंपेन फॉर डेमॉक्रसीच्या डॉ. जोसेफाइन ओबियाजुलू ओडुमाकिन, रशियातील मानवी हक्क पत्रकार एलिना मिलाशिना, सोमालियातील एलमन पीस अँड ह्यूमन राइट्‌स सेन्टरच्या कार्यकारी संचालक फरतुन अदान, चीनमधील तिबेटी ब्लॉगर त्सेरिंग वोसर, सीरियातील मानवी हक्क वकील व स्थानिक समन्वय समितीच्या संस्थापक रझान झेतुनहा, व्हिएटनामच्या ब्लॉगर ता फोंग, या सर्वांना. * आशियाई चित्रपट पुरस्कार : ** तलाश चित्रपटातील लंगडा तैमूर या भूमिकेसाठी हिंदी अभिनेता नवाझुद्दिन याला ** सर्वोत्कृष्ट संगीतकार म्हणून बर्फी चित्रपटासाठी प्रीतम चक्रवर्ती यांना. * अमेरिकेचे सॉलिडॅरिटी ॲवॉर्ड : महिलांवर होणाऱ्या अत्याचाराविरुद्ध आवाज उठवून भारत सरकारला अत्याचार प्रतिबंधक कायदा करायला भाग पाडणाऱ्या दिल्लीच्या शक्तिवाहिनी संस्थेच्या रवी, ऋषी आणि निशी या कांत बंधूंना. * इंटरनॅशनल एज्युकेशन एक्सलन्स व एशिया पॅसिफिक इंटरनॅशनल पुरस्कार : इंग्लिश स्पीकिंग युनियनच्या भारत शाखेचे अध्यक्ष डॉ. दिलीप बोरावके यांना. * अमेरिकेतील ’पोएट्री डॉट कॉम’ या संकेतस्थळातर्फे देण्यात आलेली ’पोएट लॉरिएट’ व लिजंडरी पोएट’ ही सन्मानचिन्हे आणि १०० कवितांची संकेतस्थळावर प्रसिद्धी : लाभार्थी कवी डॉ. शंतनू चिंधडे. * एच अँड आर जॉन्सन आर्टिस्ट इन कॉंक्रीट अवॉर्ड फॉर एशिया -२०१२ : लॅन्डस्केप डिझायनर महेश नामपूरकर यांना. * शिक्षणातील नोबेल समजला जाणारा वर्ल्ड इंटरनॅशनल समिट फॉर एज्युकेशन( वाईज) पुरस्कार : माधव चव्हाण यांना. * ब्रिटिश ओरिगामी सोसायटीने भरविलेल्या आंतरराष्ट्रीय ओरिगामी स्पर्धेमध्ये प्रथम क्रमांकाचा एक्सलन्स पुरस्कार : तेजा बांदल यांना * अमेरिकेतील सोसायटी फॉर टेक्निकल कम्युनिकेशन या संस्थेतर्फे ’असोसिएट फेलो ऑफ सोसायटी फॉर टेक्निकल एज्युकेशन’ (एटीसी) पुरस्कार : पुण्याच्या मकरंद पंडित यांना * कॅनडातील ब्रिटिश कोलंबिया विद्यापीठातर्फे आंतरराष्ट्रीय एकात्मता पुरस्कार : अण्णा हजारे यांना. * ब्रिटिश पार्लमेंटचा वैश्विक विविधता २०१३ पुरस्कार : [[अमिताभ बच्चन]] यांना. * टिपररी आंतरराष्ट्रीय शांतता पुरस्कार : पाकिस्तानची १६-वर्षीय मलाला युसुफजई हिला. * नेदरलॅंडच्या बाल हक्क संस्थेचा आंतराराष्ट्रीय चिल्ड्रेन पीस पुरस्कार : पाकिस्तानची १६-वर्षीय मलाला युसुफझाई हिला. * य़ुरोप संसदेचा सखरोव्ह मानवाधिकार पुरस्कार : पाकिस्तानातील किशोरवयीन स्त्रीशिक्षण कार्यकर्ती मलाला युसुफझाई हिला. * ज्‍यूडी विल्केनफील्ड आंतरराष्ट्रीय तंबाखू नियंत्रण पुरस्कार : मुंबईच्या टाटा रुग्णालयातील डॉक्टर आणि व्हॉइस ऑफ टॉबॅको व्हिक्टिम्स गटाचे प्रमुख पंकज चतुर्वेदी यांना * साहित्याचा नोबेल पुरस्कार (२०१३) : कॅनडाच्या [[ॲलिस मन्‍रो]] यांना * इंटरनॅशनल मिलेनियम अवॉर्ड : अशोककुमार नाईक आणि डॉ. मधुसूदन घाणेकर यांना ==भूषण पुरस्कार/वैभव पुरस्कार/गौरव पुरस्कार/प्राइड पुरस्कार== * अखिल महाराष्ट्र नाट्यविद्यामंदिर समितीतर्फे दिले गेलेले (४९वे) [[विष्णुदास भावे]] गौरव पदक : डॉ. [[जब्बार पटेल]] यांना. * महाराष्ट्र नाभिक महामंडळाच्या पिंपरी-चिंचवड शाखेतर्फे समाजभूषण पुरस्कार : बोपखेल कन्याशाळेचे मुख्याध्यापक प्रकाश पावडे यांना. * काव्यमित्र संस्थेचे कामगारभूषण पुरस्कार : मुकुल ओगले, अरुण खोत, संतोष गर्जे, मुकेश गुजराती, डॉ. सुनील चौधरी, नारायण ढेबे, रामराव नवघन, सरूबाई वाघमारे, नंदू वाळके, माधव सगर, योगेश साळुंके, रामदास सैंदाणे आणि आर.बी. सोनवणे यांना. * संगीतकार अरुण पौडवाल यांच्या स्मरणार्थ दिला जाणारा कृतज्ञता गौरव पुरस्कार : हिंदी चित्रपट सृष्टीतील ध्वनिमुद्रक अविनंदन टागोर यांना. * श्रीधरनगर-चिंचवड येथील दत्त सेवा ट्रस्टतर्फे समाजभूषण पुरस्कार :पं. नारायणभाऊ नखाते यांना. * रेसिडेन्सी क्लब तर्फे देण्यात येणारे पुणे प्राइड पुरस्कार : ** नावीन्यता विभागात अनिरुद्ध अत्रे आणि आशिष गावडे यंना ** एक्सलन्स इन द कॉर्पोरेट वर्ल्ड विभागात प्रतापराव पवार यांना ** देवेन वर्मा यांना कला आणि संस्कृती विभागात ** विवेक सावंत यांना शिक्षण विभागात आणि ** सामाजिक कार्य विभागात डॉ. अनिल अवचट यांना. * काव्यमित्र संस्थेचे आदर्श समाजभूषण पुरस्कार : हंबीरराव आवटे, चंद्रकांत जाधव, अनघा जोशी, बाळकृष्ण तारी, रमेश पाचंगे, उमा माने, प्रदीप वाघ, डॉ. एन.व्ही. वैद्य, शिवराम साळुंके आणि जयवंत हापन यांना. * मराठा युवा फाउंडेशनचे मराठा समाजभूषण पुरस्कार : संजय गायकवाड, निवृत्ती जाधव, सुनील जोरी, स्वप्नील झांजे, गुलाबराव दाभेकर, सागर पांगारे, सुधाकर पाटील, मेघराज राजेभोसले, श्रीकांत लिराणे, वनमाला शिंदे आणि अशोक साळेकर यांना. * श्री गुरुदेव दत्त सेवा ट्रस्टतर्फे ४था समाजभूषण पुरस्कार : स्वरूपानंद सरस्वती यांना. * कोथरूडच्या श्री संत शिरोमणी नरहरी महाराज लाड सुवर्णकार मंडळाचा ८वा राज्यस्तरीय ’लाड सुवर्णकार समाजभूषण’ पुरस्कार : नर्तक डॉ. [[नंदकुमार कपोते]] यांना. * स्वानंद महिला संस्था आणि भारतीय जैन संघटना यांनी भरविलेल्या ११व्या अखिल भारतीय [[स्त्री साहित्य कला संमेलन]]ात दिला गेलेला राष्ट्रीय महिला भूषण पुरस्कार : मद्रास जैन कॉन्फरन्स महिला विभागाच्या अध्यक्षा कमला मेहता यांना. * महाराष्ट्र शाहीर परिषदेचा शाहीर भूषण पुरस्कार : नागपूचे ज्ञानेश्वर वांढरे यांना * ’आम्ही सारे ब्राह्मण’ पाक्षिकातर्फे ब्राह्मणभूषण पुरस्कार : अखिल भारतीय ब्राह्मण महासंघाचे संस्थापक गोविंदराव कुलकर्णी यांना. * बृहन्महाराष्ट्र वाणिज्य महाविद्यालयाच्या माजी विद्यार्थी संघटनेकडून देण्यात येत असलेला ’प्राईड ऑफ बीएमसीसी’ पुरस्कार : माजी केंद्रीय मंत्री राम नाईक, विधानसभेचे माजी सभापती अरुण गुजराती, उद्योजक रवी पंडित, खेळाडू आणि उद्योजक अजय शिर्के, अभिनेते मोहन जोशी आणि सहकारक्षेत्रातील नेते विदूरा नवले यांना. * अखिल भारतीय ब्राह्मण महासंघाचे समाजभूषण पुरस्कार : मिलिंद कांबळे, विश्वंभर चौधरी, भाग्यलता पाटसकर, मधुकर पाठक, रवींद्र प्रभुदेसाई, सुबोध भावे यांना. * निगडी (पुणे)च्या खानदेश मराठा मंडळाचा खानदेशभूषण पुरस्कार : * पुण्याच्या श्री शिवराय खान्देश मराठा मंडळाचे पुण्यभूषण पुरस्कार : * सावंतवाडी(माणगाव)मध्ये झालेल्या कीर्तन संएलनाचा कीर्तनभूषण पुरस्कार : निगडी(पुणे)चे कीर्तनकार विनायकबुवा शाळिग्राम यांना. * सिम्बॉयोसिस क्रीडा संस्थेचा सिम्बॉयोसिस क्रीडाभूषण पुरस्कार : बुद्धिबळ संघटक प्रकाश कुंटे यांना. * निसर्ग व पर्यावरणाच्या जतन-संवर्धनाचा संदेश देणाऱ्या सातव्या किर्लोस्कर वसुंधरा आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवात दिले गेलेले पुरस्कार ** किर्लोस्कर वसुंधरा सन्मान पुरस्कार : ठाण्याच्या ’जलवर्धिनी’ संस्थेचे उल्हास परांजपे यांना. ** वसुंधरा मित्र पुरस्कार : संजय अणेराव (चिपळूण), प्रेमसागर मेस्त्री (महाड) आणि जिल्पा व प्रशांत निजसुरे (दापोली) यांना. * आठव्या किर्लोस्कर वसुंधरा आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवात दिले गेलेले पुरस्कार : ** वसुंधरा सन्मान : शास्त्रज्ञ डॉ. ए.जे.टी. जॉनसिंग यांना ** वसुंधरा जीवनगौरव : आबासाहेब गरवारे महाविद्यालयाच्या प्राध्यापिका वनस्पतितज्ज्ञ डॉ. हेमा साने यांना. * आम्ही मुळशीकर प्रतिष्ठानचा मुळशीची शान पुरस्कार : चित्रपट अभिनेते प्रवीण तरडे यांना * पर्वती नागरिक कृती समितीचे पुरस्कार : ** पर्वतीभूषण : ** पर्वती पुण्यभूषण : * चिंचवडच्या महात्मा ज्योतिबा फुले मंडळातर्फे सावित्रीबाई पुरस्कार : ** कलाभूषण : रुपाली पाथरे व नीता चोरडिया ** क्रीडाभूषण : ऑलिव्हा एम. पिपिन ** पत्रकारभूषण : सकाळच्या बातमीदार आशा साळवी ** युवाभूषण : ऋतुजा भट ** शिक्षकभूषण : आशुपती शिंदे ** समाजभूषण : सुजाता चिंचवडे * देशस्थ ऋग्वेदी ब्राह्मण शिक्षणोत्तेजक सभेचे ऋग्वेदभूषण पुरस्कार : डॉ.प्रभा अत्रे; सावनी कुलकर्णी यांना. * स्वरांजली कला मंचातर्फे देण्यात येणारा धम्मभूषण पुरस्कार : सत्यशोधक समाज प्रबोधनकार किशोर मांदळे यांना. * आंतरराष्ट्रीय आयुर्वेद संघटनेचा आयुर्वेद भूषण पुरस्कार : * मराठी व्यापारी मित्र मंडळाचा वार्षिक ’मराठी उद्योग भूषण पुरस्कार’(इ.स.१९८६पासून) * महाराष्ट्र कबड्डी भूषण पुरस्कार : आबा नाईक(२०१२) * अखिल भारतीय चित्रपट महामंडळाचे चित्रभूषण पुरस्कार : अभिनेत्री उमा भेंडे, अभिनेते सचिन पिळगावकर (२०१२) * चंद्रपूर भूषण पुरस्‍कार : डॉ. विकास आमटे (२०१२) * ठाणे महापालिकेकडून मिळणारा ठाणे भूषण पुरस्कार : त्र्यंबक जोशी, श्रीराम नानिवडेकर, मोहम्मद हरून शेख, सरलाबेन, डॉ. किशोर भिसे * निफाड भूषण पुरस्कार * पुण्य भूषण पुरस्कार * आम्ही सांगलीकर संघटनेचा सांगलीभूषण पुरस्कार : महाराष्ट्राचे ग्रामविकास मंत्री जयंत पाटील (२०१२) * सिंधुदुर्ग जिल्हा उत्कर्ष मंडळाचा सिंधुदुर्गभूषण पुरस्कार : परशुराम प्रभू व प्रमोद राणे (दोन्ही २०१२) * घरटी एकजण पोलीस किंवा सैन्यदलात असल्याबद्दल दिला जाणारा ‘पुरंदर भूषण’ पुरस्कार : पिंगोरी गावाला(२०१२) * महाराष्ट्र सरकारचा [[महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार]] * बंगाल सरकारचा वंगभूषण पुरस्कार : सतारवादक पंडित रविशंकर आणि बंगाली अभिनेत्री सुचित्रा सेन (२०१२) * नातू फाउंडेशनचा बालसाहित्य भूषण पुरस्कार : [[दिलीप प्रभावळकर]] आणि डॉ. [[अनिल अवचट]] (२०१२) * अखिल भारतीय भाषा साहित्य संमेलनाचा भाषा, साहित्य सेवेसाठी "भारत भाषा-भूषण" पुरस्कार : मेहरुन्निसा परवेज (संपादक आणि कथालेखक) (२००३) * राष्ट्रभाषा हिंदी प्रचार परिषद(सिंधुदुर्ग) यांचेकडून कै. द्रौपदी नारायण तारी यांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ 'राज्यस्तरीय भाषा भूषण पुरस्कार' (२००८) : श्रीमती सुनीता प्रेम यादव (औरंगाबाद येथील हिंदी शिक्षिका) * शशि भूषण स्मृति नाट्य लेखन पुरस्कार (बिहार) : हृषीकेश सुलभ (नाटककार)(२०१०) * पंतप्रधानांचा श्रम भूषण पुरस्कार : भूपेंद्रकुमार राठोड (२००८) * बाबासाहेब आंबेडकर समाज भूषण पुरस्कार(नागपूर) * नवनिर्माण विकासमंडळाचा समाजभूषण पुरस्कार : रामकृष्ण(बापूजी) भारद्वाज * भगवानबाबा प्रतिष्ठानचा वंजारी समाजभूषण पुरस्कार : डॉ. तात्याराव लहाने (नेत्रशल्यचिकित्सक)(२०१२) * जिल्हा मराठा सेवा संघाच्या वतीने एका सभेत नाशिक जिल्ह्यातील मराठा जातीच्या तमाम खासदार, आमदार, जिल्हा परिषद सदस्य, नाशिक व मालेगाव महापालिकेतील नगरसेवक यांना सरसकट समाजभूषण पुरस्कार(२५-८-२०१२) दिले. * औरंगाबाद येथील मातंग समाज सद्भावना मित्रमंडळातर्फे देवरुखच्या युयुत्सु आर्ते यांना २०१२ सालचा राज्यस्तरीय लोकशाहीर अण्णा भाऊ साठे स्मृती समाजभूषण पुरस्कार * सातगाव पठार येथे प्रदान केलेले अण्णा भाऊ साठे समाजभूषण पुरस्कार : तमाशा कलावंत दत्ता नेटके व संध्या नेटके * महाराष्ट्र सरकारचा वृत्तभूषण पुरस्कार : पत्रकार सुरेश भुजबळ * कमला गोयंका फाउंडेशनचा स्नेहलता गोयंका स्मृति व्यंग्य भूषण पुरस्कार : गोपाल चतुर्वेदी (२०१२) * नक्षत्राचे देणे काव्यमंचाचा नक्षत्र जोतिषरत्‍न पुरस्कार : * नक्षत्राचे देणे काव्यमंचाचा समाजभूषण पुरस्कार : * ’नाते समाजाशी’ या राज्यस्तरीय व्यासपीठातर्फे समाजभूषण आदर्श कार्यकारी संपादक पुरस्कार : श्रीक्षेत्र भगवानगडचे सचिव तसेच ’सकाळ’चे संपादक घोळवे यांना * यमुनानगर (निगडी-पुणे) येथील मॉडन शैक्षणिक संकुलाच्या वतीने समाजभूषण पुरस्कार : सकाळचे कार्यकारी संपादक गोविंद घोळवे, डॉ. डी.वाय. पाटील, डॉ. पी.डी. पाटील, डॉ रामचंद्र देखणे, गिरीश प्रभुणे, विलास लांडे, लक्ष्मण जगताप, कीर्तनकार मंगला कांबळे आदींना. * यशवंतराव प्रतिष्ठानचे पर्वतीभूषण पुरस्कार : * चित्रपट क्षेत्रातील उल्लेखनीय योगदानासाठी, वल्लभभाई पटेल प्रतिष्ठानचा सरदार पटेल समाजभूषण पुरस्कार : बाळासाहेब भालेराव यांना आणि अन्य २९जणांना * शिवसेनेतर्फे दिला जाणारा मराठी भूषण पुरस्कार : प्रा. [[हरी नरके]] यांना * जागृती सामाजिका आणि शैक्षणिक विकास संस्थेतर्फे देण्यात येणारा झरे पंचक्रोशी भूषण पुरस्कार : वॉटरशेड ऑर्गनायझेशन ट्रस्टचे धर्मराज पाटील यांना * पिंपरी-चिंचवड सार्वजनिक विश्वस्त प्रतिष्ठानच्या वतीने दिला जाणारा ** पिंपरी-चिंचवड भूषण पुरस्कार : राष्ट्रपती पुरस्कारप्राप्त मुख्याध्यापक किसन महाराज चौधरी यांना ** सहकारभूषण पुरस्कार बाळासाहेब नेवाळे यांना * तिळवण तेली समाजाचा समाजभूषण पुरस्कार : आबा बागूल * संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार : [[वामन केंद्रे]], [[पुरुषोतम दारव्हेकर]], [[विक्रम गोखले]], [[दिलीप प्रभावळकर]], वगैरे * पिंपरी-चिंचवड बुरूड समाजभूषण पुरस्कार : नगरसेविका आशा सूर्यवंशी यांना. * संभाजी ब्रिगेडचे ** समाजभूषण पुरस्कार : नगरसेवक महेश लांडगे, माजी नगरसेवक मारुती भापकर आणि भाजपचे शहराध्यक्ष एकनाथ पवार यांना, ** युवाभूषण पुरस्कार : प्रशांत पाटणे यांना. * बार्शी तालुका भगवंत मित्रमंडळ यांचे बार्शी तालुकाभूषण, भगवंतरत्‍न आणि जीवनगौरव पुरस्कार : अनुक्रमे कमलेश मेहता, राजेंद्र मिरगणे आणि नामदेव घायतिडक यांना. * महाराष्ट्र टाइम्सचा महाराष्ट्रभूषण पुरस्कार : [[आशा भोसले]] यांना * महाराष्ट्र टाइम्सचा युवा आयकॉन पुरस्कार : बारा भाषांचे संगणकीय शब्दकोश निर्माण करणाऱ्या सुनील खांडबहाले यांना * शाहूनगर (पिंपरी-चिंचवड) येथील शिवशंभो फाउंडेशनचा समाजभूषण पुरस्कार :स्त्री-भ्रूणहत्या या विषयावर २५ रांगोळ्या साकारणाऱ्या राजेश हजारे यांना * महाराष्ट्रीय यादव ट्रस्ट(पुणे जिल्हा)चा समाजभूषण पुरस्कार : सुभाष यादव यांना * आदित्य प्रतिष्ठानचा लक्ष्मी वासुदेव राष्ट्रभूषण पुरस्कार (मरणोत्तर) : [[बाळ ठाकरे]] यांना * हिंदू स्वाभिमान प्रतिष्ठानचा हिंदू भूषण पुरस्कार : अभिनेते शरद पोंक्षे यांना. * हडपसर साहित्य आणि संस्कृती मंडळाचा हडपसर भूषण पुरस्कार : पुणे अंधजन मंडळाचे अध्यक्ष पद्मश्री डॉ. निरंजन पंड्या यांना * माथेरान प्रतिष्ठानचा माथेरान भूषण पुरस्कार : दिलीप गुप्ता यांना * माथेरान प्रतिष्ठानचा माथेरान मित्र पुरस्कार : विजय काटे, नीलिमकुमार खैरे, नितीन नाणेकर, संजोग वाघेरे आणि आब्री लुईस यांना. * महाराष्ट्र राज्य औद्योगिक विकास परिषदेच्या वतीने महाराष्ट्र श्रमभूषण पुरस्कार : हरिहर सासवडे यांना * हुतात्मा(?) अपंग बहुउद्देशीय विकास कल्याणकारी संस्थेचा राज्यस्तरीय अक्कलकोटभूषण आदर्श शिक्षक पुरस्कार : भागूजी शिखरे यांना. * नृत्य कला मंदिर, चिंचवड या संस्थेचा नृत्यभूषण पुरस्कार : पुण्यकर उपाध्याय याला. * अण्णासाहेब मगर स्पोर्ट्‌स फाउंडेशनचे पुरस्कार(एकूण ५३) : ** पिंपरी-चिंचवडभूषण : ज्ञानेश्वर म्हेत्रे ** उद्योगभूषण : मिलिंद चौधरी ** युवाभूषण :सुनील जाधव ** शिक्षणभूषण : प्रवीण शिंदे ** सामाजिक महिला भूषण : सुरेखा काळभोर * महाराष्ट्र सरकारचा डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर समाजभूषण पुरस्कार : ॲडव्होकेट एम.बी. वाघमारे यांना. * शाहूनगर (पिंपरेचिंचवड) येथील साई मंदिर देवस्थान ट्रस्टतर्फे साई समाजभूषण पुरस्कार : बांधकाम व्यावसायिक रवी नामदे यांना. * विकासनगर-किवळे (पुणे जिल्हा) येथील नारायणीदेवी आगरवाल चॅरिटेबल ट्रस्टतर्फे भूषण पुरस्कार : ** किवळेभूषण : सुदाम तरस यांना ** समाजभूषण : सुरेश लुणावत ** देहूरोडभूषण : गणेश चव्हाण ** क्रीडाभूषण : विक्रम शिंदे यांना ** अन्य भूषण पुरस्कार : बाळासाहेब तरस (कार्यक्षम नगरसेवक), डॉ. सुचिता नाळे(वैद्यकीय सेवा), धनराज शिंदे (समाजसेवा), इलियास शेख (ज्येष्ठ नागरिक संघ), गफूर शेख (भाईचारा), ए.व्ही. साळवे (आदर्श शिक्षक) यांना. * पुण्याच्या स्टेशनरी, कटलरी अँड जनरल मर्चन्ट्‌स असोसिएशनचा व्यापारभूषण पुरस्कार : ग्राहक पेठेचे सूर्यकांत पाठक यांना * मराठी वृत्तपत्र संघाचा कलाभूषण पुरस्कार : व्यंग्यचित्रकार बापू घावरे यांना. * वैजापूर येथील श्री स्वामी समर्थ सांस्कृतिक मंडळाद्वारे दिला गेलेला सहावा वैजापूर भूषण पुरस्कार : वैजापूरमध्ये ५२ वर्षांपासून रुग्णांची सेवा करीत असलेले ज्येष्ठ डॉक्टर पी.यू.परदेशी यांना. * महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाचा पुणे विभाग आणि एन्व्हायरमेंटल क्लब ऑफ इंडिया यांच्या वतीने पर्यावरणभूषण पुरस्कार : सामाजिक कार्यकर्ते आणि पर्यावरणतज्ज्ञ विश्वंभर चौधरी यांना. * महाराष्ट्र कबड्डी संघटनेचा कबड्डीभूषण पुरस्कार : कल्लप्पाण्णा आवाडे * अखिल महाराष्ट्र मध्यवर्ती गुरव समाज परिषद(पुणे शाखा)च्या वतीने सहकारभूषण पुरस्कार : काँग्रेसचे माजी नगरसेवकअमर मूलचंदानी यांना * पी.डी. पाटील प्रतिष्ठानचे ’पी.ड्डी. पाटील महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार : जयंत नारळीकर यांना. * सरस्वती लायब्ररी आणि साहित्यवेध प्रतिष्ठान यांच्या तर्फे भारतभूषण पुरस्कार : व्यंगचित्रकार आर.के. लक्ष्मण यांना * कैकाडी समाज युवक संघटनेतर्फे कैकाडी समाजभूषण पुरस्कार : अशोक माने, अभिनेत्री उषा जाधव, निशा जाधव, बाबू पवार, भीमाण्णा जाधव, मरगू जाधव, रघुनाथ जाधव, रामजी जाधव, लक्ष्मण माने आणि डॉ. विनोदकुमार गायकवाड यांना. * महाराष्ट्र साहित्य कलाप्रसारिणी सभेतर्फे कविवर्य [[नारायण सुर्वे]] श्रमभूषण पुरस्कार : दशरथ पवार यांना. * ब्रह्मानंद संगीत महोत्सवात दिला गेलेला ब्रह्मानंद भूषण पुरस्कार : संजय गरुड, राम खळदकर, रंजना टोणपे, रामदास पळसुले, विवेक सोनार, आदी बारा जणांना * [[भटक्या विमुक्तांचे साहित्य संमेलन|भटक्या विमुक्त साहित्य संमेलनात]] दिला जाणारा भूषण पुरस्कार : * वरळी(मुंबई) येथील मावळ मराठा व्यायाम मंदिर आणि हनुमान व्यायामशाळा यांच्या संयुक्त विद्यमाने देण्यात येणारा समाजभूषण पुरस्कार : मुळशी तालुक्यातील ज्येष्ठ समाजसेवक डी.एन. सपकाळ यांना * कोल्हापूर येथील वीमेन्स डेव्हलपमेंट, एज्युकेशन अँड पब्लिक वेलफेअर फाउंडेशनच्या वतीने दिला जाणारा ’उद्योगभूषण पुरस्कार’ : इंदापूर येथील डेरी अँड मिल्क प्रॉडक्ट्स लिमिटेडचे(सोनाई दूधचे) अध्यक्ष दशरथ माने यांना. * जळगाव येथील सूर्योदय मंडळाचा ४था अखिल भारतीय दलुभाई जैन मराठी साहित्यभूषण पुरस्कार : [[गिरिजा कीर]] यांना. (पूर्वीचे पुरस्कार अनुराधा पाटील, डॉ. [[सदानंद मोरे]], डॉ. [[यू.म. पठाण]] यांना. * दादा कोंडके मेमोरिअल फाउंडेशनचा ’दादा कोंडके समाज भूषण पुरस्कार’ : सर्वेश जोशी यांना * पिंपरी-चिंचवड समाजभूषण पुरस्कार : महापालिकेचे माजी महापौर आर.एस. कुमार यांना * पिंपरी-चिंचवड भूषण पुरस्कार : डी.वाय. पाटील कॉलेजचे अध्यक्ष डॉ. पी.डी. पाटील यांना. * पुणे जिल्हा सहकारभूषण पुरस्कार : पुणे जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेचे माजी अध्यक्ष आत्माराम कलाटे यांना * देशस्थ ऋग्वेदी ब्राह्मण शिक्षणोत्तेजक संस्थेचा ऋग्वेदभूषण पुरस्कार : औरंगाबादच्या माधव व्यंकटेश रत्‍नपारखी उपाख्य मंगलनाथ महाराज यांना * विद्या-वैभव प्रकाशनाचा वैभव पुरस्कार : श्रीकांत परांजपे यांना * महाराष्ट्र सरकारचा महाराष्ट्र वैभव पुरस्कार : [[सुधीर गाडगीळ]]; शांतिलाल मुथ्था (१-५-२०१७) ==महोत्सवी पुरस्कार== * स्वानंद महिला संस्था आणि भारतीय जैन संघटना यांनी भरविलेल्या ११व्या अखिल भारतीय स्त्री साहित्य कलासंमेलनात दिले गेलेले पुरस्कार : ** राष्ट्रीय महिला भूषण पुरस्कार : मद्रास जैन कॉन्फरन्स महिला विभागाच्या अध्यक्षा कमला मेहता यांना. ** राष्ट्रीय साहित्यरत्‍न पुरस्कार : साहित्यिका लीलावती शिंदे यांना. ** कर्तव्यदक्ष स्वानंद भरारी पुरस्कार : राहुल इंगळे (कला), प्रा. राजन खान (साहित्य), सुशीला संचेती (गृहिणी), वैशाली तळेगावकर (शैक्षणिक), निशा पाटील (पत्रकारिता), मीना फडे (सामाजिक), श्याम बनबेरू ( युवा), डॉ.अशोक बोरा (वैद्यकीय), ललिता मुथा (औद्योगिक), प्रीती वैद्य (सामाजिक), जयश्री शहा (सामाजिक), सुरेखा शहा (औद्योगिक) आणि सुमन शिंदे (प्रशासन) यांना. ** कर्तृत्‍ववान माता पुरस्कार : कुसुम जैन, बिजाबाई धाडीवाल, मंगर धोका, राधा बाफना आणि शारदा मेहाडिया यांना. * पुणे इंटरनॅशनल फिल्म फेस्टिव्हल(पिफ)मध्ये दिले गेलेले पुरस्कार : ** विशेष योगदान पुरस्कार : सिनेदिग्दर्शक [[अदूर गोपालकृष्णन]] यांना ** [[एस.डी. बर्मन]] पुरस्कार : [[हृदयनाथ मंगेशकर]] यांना * कोल्हापूर आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवातला कलामहर्षी बाबूराव पेंटर पुरस्कार : श्याम बेनेगल यांना. * फिल्मफेर मासिकातर्फे भारतीय चित्रपटांना आणि त्यांतील चित्रपटकर्मींना दिले जाणारे [[फिल्मफेअर पुरस्कार]] * मामि (मुंबई अकॅडमी ऑफ मुव्हिंग इमेज) या संस्थेच्या महोत्सवात दिला गेलेला जीवनगौरव पुरस्कार : कमल हासन आणि फ्रेन्च चित्रपटकर्मी कोस्टा गवारस यांना. * पुणे नवरात्र महोत्सव ’महर्षी पुरस्कार : डॉ. विनोद शहा यांना ==रत्‍न पुरस्कार== * काव्यमित्र संस्थेचे जमशेदजी टाटा उद्योगरत्‍न पुरस्कार : ध्रुव आगरवाल, एम.डी. कवितके, प्रमोद गायकवाड, जगदीश थोरवे, शरद थोरात, सुनीता पाटसकर, माणिक रसाळ, महादेव वैरागे आणि व्ही.एम. शिंदे यांना. * गानवर्धन संस्थीतर्फे ’अप्पासाहेब जळगावकर स्मृती स्वर-लय-रत्‍न’ पुरस्कार : पेटीवादक सुधीर नायक यांना * नवी दिल्ली येथील ’ग्लोबल सोसायटी फॉर हेल्थ अँड एज्युकेशनल ग्रोथ’तर्फे भारत शिक्षणर‍त्‍न पुरस्कार : पुणे विद्यापीठाचे माजी सपर्क अधिकारी गंगाधर जंगमवाड यांना * महात्मा फुले बहुजन महासंघाचा त्रिरत्‍न पुरस्कार : पुणे विद्यापीठाचे माजी सपर्क अधिकारी गंगाधर जंगमवाड यांना * डी.एस.के. विश्व ज्येष्‍ठ नागरिक संघातर्फे विश्वरत्‍न पुरस्कार : डी.एस. कुलकर्णी यांना * बुद्धविहार कृती समितीचे पुरस्कार : ** प्रबुद्ध साहित्यरत्‍न पुरस्कार : सूर्यकांत कदम यांना ** क्रांतिरत्‍न पुरस्कार : अशोक बापू गायकवाड यांना ** खेलरत्‍न पुरस्कार : एस.एल. गिहारा यांना ** युवारत्‍न पुरस्कार : अरविंद वाघमारे यांना. ** भीमरत्‍न पुरस्कार : डॉ. राजकुमार यांना * सृजन फाउंडेशनचा सृजन कोहिनूर पुरस्कार : चित्रकार [[शि.द. फडणीस]] यांना. * स्वानंद महिला संस्था आणि भारतीय जैन संघटना यांनी भरविलेल्या ११व्या अखिल भारतीय [[स्त्री साहित्य कला संमेलन]]ात दिला गेलेला राष्ट्रीय साहित्यरत्‍न पुरस्कार : साहित्यिका लीलावती शिंदे यांना. * जेम्स अँड ज्युवेलरी फेडरेशन(जीजे‍एफ)चा युवारत्‍न पुरस्कार : इंडिया बुलियन अँड ज्युवेलरी असोसिएशन (पूर्वीची बॉम्बे बुलियन अँड ज्युवेलरी असोसिएशन)चे मोहित कंबोज यांना. * सह्याद्री वाहिनीतर्फे दिला जाणारा साहित्य क्षेत्रातील नवरत्त्‍न पुरस्कार : डॉ. [[प्रतिमा इंगोले]] यांना. * चेन्नई येथील प्राइम पॉइंट फाउंडेशनचे ’संसदरत्‍न पुरस्कार : खासदार गजानन बाबर, खासदार आढळराव पाटील आणि खासदार सुप्रिया सुळे यांना. * नक्षत्राचे देणे काव्यमंच संस्थेचे पुरस्कार: ** समाजसेवक सावळेराम रखमाजी डबडे कविरत्‍न पुरस्कार : कवी बा.ह. मगदूम * पुण्यातील कोकणवासीय महासंघातर्फे देण्यात येणारे कोकण रत्‍न पुरस्कार : अरुण शेठ(उद्योजक), आश्लेषा बोडस(क्रीडा), कॅ. काशीराम चव्हाण(सैनिक), चंद्रकांत चिवेलकर(पत्रकार), जयंत देवरे(कला), विठ्ठल चव्हाण(पोलीस), डॉ.सतीश देसाई(वैद्यकक्षेत्र), सुरेखा मोरे(शिक्षण) * वाल्मीकी समाज संस्थेचा समाजर‍त्‍न पुरस्कार : रामकिशोर बडगुजर * राजीव गांधी प्रतिष्ठान (पिंपरी-चिंचवड) यांचे क्रीडारत्‍न पुरस्कार : श्रेयस धनेवार, अखिल पिल्ले(रोलबॉल),रामदास कुदळे(व्यायाम प्रशिक्षक), संजू मेनन(हॉकी प्रशिक्षक), बाळा कांबळे(अपंग खेळाडू), प्रमोद कांबळे(मुष्टियुद्ध प्रशिक्षक) * नामदेव शिंपी समाजाचा समाजरत्‍न पुरस्कार : कवि रामदास फुटाणे * महाराष्ट्र प्रदेश माहेश्वरी युवा संघटनेचे माहेश्वरी रत्‍न पुरस्कार : * अण्णा भाऊ साठे विकास महामंडळातर्फे कलारत्‍न पुरस्कार : मंगला बनसोडे (तमाशा कलावंत) * भारत सरकारचे [[भारतररत्‍नपुरस्कार]] : भी.रा.आंबेडकर, [[लता मंगेशकर]], [[वल्लभभाई पटेल]] * भारत सरकारचे राजीव गांधी [[खेलररत्‍नपुरस्कार]] : ऑलिंपिक पदक विजेते नेमबाज विजय कुमार आणि कुस्तीगीर योगेश्वर दत्त (२०१२) * ’नाते समाजाशी’ या राज्यस्तरीय व्यासपीठातर्फे दिलेले पुरस्कार : ** आरोग्यसेवाररत्‍न: डॉ. युवराज सानप ** उद्योगरत्‍न : डी. ए. गोल्हार ** कलारत्‍न : यादवराज फड ** खेलरत्‍न : पंकज शिरसाट ** प्रबोधरत्‍न : ह.भ.प. राधाबाई सानप ** प्रशासकीयरत्‍न : रामचंद्र जायभाय ** वैद्यकीयरत्‍न : डॉ. प्राभाकरराव पालवे ** शिक्षणरत्‍न : गोपीचंद चाटे ** समाजरत्‍न : वामनराव सांगळे ** समाजसेवारत्‍न : ज्ञानोबा ऊर्फ भाई मुंडे ** साहित्य-संस्कृतिरत्‍न : वाल्मीक मुरकुटे * संघर्ष युवा प्रतिष्ठान यांच्या वतीने पिंपरी-चिंचवडमधील व्यक्तींना(कंसात संस्थांची नावे) एकतारत्‍न पुरस्कार : आनंदा कुदळे (महात्मा फुले समता परिषद पिंचवड-पुणे), गोरोबा गुजर (संत रोहिदास मंच विचार संस्था), अनिल पालकर (वनवासी कल्याण आश्रम), मंदाकिनी रोकडे (सामाजिक कार्यकर्त्या), जलीलभाई शेख (अब्दुल शेख मेमोरिअल चॅरिटेबल ट्रस्ट) * विश्वमाता फाउंडेशनचे विश्वरत्‍न पुरस्कार : (६वे) ** राष्ट्रीय विश्वरत्‍न पुरस्कार : शिवाजीराव झावरे ** राज्यस्तरीय आदर्श माता विश्वरत्‍न पुरस्कार : केसाबाई कुंभार, सूर्यप्रभा पाटील, कस्तुर भोईटे, लक्ष्मी राऊत व देऊबाई रासकर यांना आणि आणखी १११ मातांना ** राज्यस्तरीय आदर्श पिता विश्वरत्‍न पुरस्कार : दिनेश गोरे, दिगंबर जोशी व सुभाष देवकर यांना * महाराष्ट्र राज्य मुख्य अधिकारी संघटना (मुंबई) यांच्या तर्फे दिला गेलेला नगरनिर्माणरत्‍न पुरस्कार : ग्रामविकास मंत्री जयंतपाटील यांना * संत कक्कय्या रत्‍न पुरस्कार : राजकुमार सोनवणे, अजित खंदारे व डॉ. इंदिरा चौधरी यांना * अखिल संत तुकारामनगर महिला प्रतिष्ठानच्या वतीने दिले जाणारे स्त्री नवरत्‍न पुरस्कार : ** पत्रकारिता रत्‍न : महाराष्ट्र टाइम्सच्या सीमा शेख ** संरक्षणरत्‍न : पोलीस उपमहानिरीक्षक शैलजा सावंत ** कलारत्‍न : लावणी नृत्यांगना सुरेखा पुणेकर ** उगवती तारका रत्‍न : सिनेअभिनेत्री सुवर्णा काळे ** जिद्दरत्‍न : चऱ्होलीतील सामाजिक कार्यकर्त्या शैला मोळक ** शौर्यरत्‍न : महिला पोलीस नाईक कृष्णा जाधव ** बँकिंगरत्‍न : अशोक नागरी सहकारी बँकेच्या संचालिका सुलक्षणा धर ** वैद्यकीयरत्‍न : यशवंतराव स्मृती रुग्णालयाच्या स्त्रीरोगतज्ज्ञ डॉ. मीना खरात ** वीरपत्‍नीरत्‍न : दिवंगत गिर्यारोहक रमेश गुळवे यांच्या पत्‍नी मर्यादा गुळवे यांना. * सावित्रीबाई फुले महिलामंडळाच्या वतीने विविध क्षेत्रात काम करणाऱ्या स्त्रियांना दिले जाणारे स्त्रीरत्‍न पुरस्कार : आय.ए.एस अधिकारी संकेत भोंडवे यांच्या मातुश्री सुमन भोंडवे (आदर्शमाता रत्‍न), प्रेरणा फाइल्सच्या संचालिका संजीवनी करपे (उद्योग रत्‍न), नृत्यदिग्दर्शिका तेजश्री अडिगे (कला रत्‍न), स्मिता वाल्हेकर (क्रीडा रत्‍न), आम्रपाली गायकवाड (जिद्द रत्‍न), निशा पाटील (पत्रकारिता रत्‍न), आशा पाचपांडे (प्रशासकीय रत्त्‍न), दिवंगत गिर्यारोहक रमेश गुळवे यांच्या पत्‍नी मर्यादा गुळवे (वीरपत्‍नीरत्‍न), मेनका लष्करे (शिक्षण रत्‍न). * आपुलकी सांस्कृतिक संस्था (पुणे) यांचा रणरागिणी पुरस्कार : * संभाजी ब्रिगेडचा समाजरत्‍न पुरस्कार : बाबूराव शितोळे यांना. * बार्शी तालुका भगवंत मित्रमंडळ यांचे बार्शी तालुकाभूषण, भगवंतरत्‍न आणि जीवनगौरव पुरस्कार : अनुक्रमे कमलेश मेहता, राजेंद्र मिरगणे आणि नामदेव घायतिडक यांना. * जेम्स अँड ज्युवेलरी फेडरेशनचा अनमोल रत्‍न पुरस्कार : पु.ना. गाडगीळ ज्युवेलर्सचे संस्थापक दाजीकाका गाडगीळ यांना. * महाराष्ट्र टाइम्सचा युवा आयकॉन पुरस्कार : बारा भाषांचे संगणकीय शब्दकोश निर्माण करणाऱ्यासुनील खांडबहाले यांना * हडपसर साहित्य आणि संस्कृती मंडळाचा हडपसर साहित्यरत्‍न पुरस्कार : खगोलशास्त्रातील भरीव साहित्यसेवेबद्दल ज्योतिर्विद्या परिसंस्थेचे अध्यक्ष डॉ. प्रकाश तुपे यांना * हडपसर साहित्य आणि संस्कृती मंडळाचा हडपसर क्रीडारत्‍न पुरस्कार : संजय टकले यांना * अण्णासाहेब मगर फाउंडेशनचा उद्योगरत्‍न पुरस्कार : सचिन चावरे * अजमेर (राजस्थान) येथील सकल जैन समाजातर्फे महावीर अहिंसा जीवदया रत्‍न पुरस्कार : डॉ. [[कल्याण गंगवाल]] यांना * अण्णा भाऊ साठे विकास महामंडळातर्फे कलारत्‍न पुरस्कार : मंगला बनसोडे (तमाशा कलावंत) * पिंपरीतील अशोक सर्वांगीण सोसायटीच्या वतीने अशोकरत्‍न पुरस्कार : केंद्रीय क्रीडा आणिरोजगार मंत्री मल्लिकार्जुन खर्गे यांना * साहित्य कलायात्रीच्या वतीने ** उद्योगरत्‍न पुरस्कार : कृष्णकुमार गोयल आणि उमेश हरपळे यांना ** समाजरत्‍न पुरस्कार : चलवादी शिक्षण मंडळाचे संस्थापक मरिअप्पा चलवादी, पोलीस निरीक्षक नारायण पवार, नगरसेवक मोरेश्वर भोंडवे व भ्रष्टाचार निर्मूलन जनसंघटनेचे उपाध्यक्ष राजेंद्र शेवाळे यांना. * किवळे-विकासनगर ग्रामस्थांच्या वतीने ** रावेत (पुणे) येथील कै. विजयालक्ष्मी आगरवाल यांच्या स्मरणार्थ हिरकणी पुरस्कार : वर्षा कडलक, वर्षा टाटिया, पल्लवी बनसोडे,आरती बोडके, चंदा मुथियान यांना ** रावेत (पुणे) येथील कै. अंजलीबाई सोनटक्के यांच्या स्मरणार्थ युवारत्‍न पुरस्कार : अजय चव्हाण, दादा तरस, अतुल राऊत, रघुवीर शेलार यांना. * अण्णा भाऊ साठे कलारत्‍न पुरस्कार : लोककलावंत शाहीर नामदेव वैरागर यांना * अण्णा भाऊ साठे समाजरत्‍न पुरस्कार : भाऊसाहेब अडागळे आणि प्रल्हाद सुधारे यांना. * अमेरिकेत आणि युरोपातील अनेक देशांत तिळाची यशस्वी निर्यात करण्याबद्दल, पुण्याच्या ग्रीन वर्ल्ड पब्लिकेशन संस्थेचा ग्रीन वर्ल्ड कृषिरत्‍न पुरस्कार : बोरा ॲग्रो फूड्स या उद्योगसमूहाला. * कलारंग सांस्कृतिक कलासंस्थेचा अण्णा भाऊ साठे साहित्यरत्‍न पुरस्कार : डॉ. नरेंद्र जाधव यांना. * फुले आंबेडकर शाहू विचारमंचाच्या वतीने दिला गेलेला समाजरत्‍न पुरस्कार : सामाजिक कार्यकर्ते शंकर गायकवाड यांना * श्री चैतन्य चॅरिटेबल ट्रस्टचा चैतन्यरत्‍न पुरस्कार : पंढरपूरच्या ’हेल्पर्स ऑफ दि हॅन्डिकॅप’ संस्थेच्या संस्थापिका मीनाक्षी देशपांडे यांना * फुले-शाहू-आंबेडकर विचारमंचाच्या वतीने ’आमी बी घडलो, तुमीबी घडाना’ या अभियानाअंतर्गत ’समाजरत्‍न पुरस्कार’ : शंकर गायकवाड यांना * श्री काळभैरव ग्रामरत्‍न पुरस्कार : कात्रज(पुणे) येथील साई स्नेह मल्टिस्पेशालिटी हॉस्पिटलचे व्यवस्थापकीय संचालक डॉ. सुनील जगताप यांना * जळगाव येथील सूर्योदय मंडळाचा कादंबरीलेखनाचा दलुभाई जैन साहित्यरत्‍न पुरस्कार : * ओम साईसेवा ट्रस्टचा साईरत्‍न पुरस्कार : काकासाहेब दीक्षित यांना * पिंपरी येथील अशोक सर्वांगीण विकास सोसायटीच्या वतीने दिला जाणारा अशोकरत्त्‍न पुरस्कार ज्येष्ठ साहित्यिक डॉ. गंगाधर पानतावणे यांना (२०१२) * विश्वशक्ती इंटरनॅशनल फाउंडेशनचा २०१३ सालचा महाराष्ट्ररत्‍न पुरस्कार : अपंगांना स्वावलंबी आणिआत्मनिर्भर बनविण्याचे काम करणाऱ्या वानवडी(पुणे) येथील अपंग कल्याणकारी शिक्षण संस्‍थेला. ==राजकीय पुरस्कार== * राजकीय क्षेत्रात उल्लेखनीय कामगिरीबद्दल महाराष्ट्र चेंबर ऑफ कॉमर्सच्या वतीने २०१३सालचा महासन्मान पुरस्कार : महाराष्ट्राचे गृहमंत्री आर.आर. ऊर्फ आबा पाटील यांना. * भारतीय दलित साहित्य अकादमीचा डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर राष्ट्रीय फेलोशिप पुरस्कार : महाराष्ट्र प्रदेश काँग्रेसच्या सांस्कृतिक सेलचे सरचिटणीस विनोद निनारिया यांना. ==वसुंधरा पुरस्कार== * निसर्ग व पर्यावरणाच्या जतन-संवर्धनाचा संदेश देणाऱ्या किर्लोस्कर वसुंधरा आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवात दिले गेलेले पुरस्कार ** किर्लोस्कर वसुंधरा सन्मान पुरस्कार : ठाण्याच्या ’जलवर्धिनी’ संस्थेचे उल्हास परांजपे यांना. ** वसुंधरा मित्र पुरस्कार : संजय अणेराव (चिपळूण), प्रेमसागर मेस्त्री (महाड) आणि जिल्पा व प्रशांत निजसुरे (दापोली) यांना. * आठव्या किर्लोस्कर वसुंधरा आंततराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवात दिले गेलेले पुरस्कार : ** वसुंधरा सन्मान : शास्त्रज्ञ डॉ. ए.जे.टी. जॉनसिंग यांना ** वसुंधरा जीवनगौरव : आबासाहेब गरवारे महाविद्यालयाच्या प्राध्यापिका वनस्पतितज्ज्ञ डॉ. हेमा साने यांना. * वसुंधरा मित्र : वन्यजीव फिल्ममेकर आशिष चंडोला यांना, आणि ईशान्य भारताच्या ’हेल्प टुरिझम’ संस्थेला. * वसुंधरा मित्र कार्यकर्ता : कर्नाटकातील बेल्लारी जिल्ह्यातील वनांमध्ये कार्य करणारे समद कोट्टर यांना. ** वसुंधरा इको-जर्नालिस्ट : पर्यावरणावर लेखन करणारे लातूरचे अतुल देऊळगावकर यांना. ** वसुंधर ग्रीन टीचर : पक्षितज्ज्ञ~ सतीश पांडे यांना. ==विद्वत्ता पुरस्कार== * श्री क्षेत्र भीमाशंकर रुद्र स्वाहाकार सप्ताह सांगता समारंभाचे वैदिक पुरस्कार : पुण्याचे घनपाठी वेदमूर्ती दिनकरगुरू महादेव फडके गुरुजी यांना आणि भामचंद्र डोंगर येथील भक्तिनिष्ठ शंकर महाराज मराठे यांना. * श्रीशिवसाम्राज्य प्रतिष्ठान ट्रस्टतर्फे मराठी विषयातील पीएच.डी.धारकांना मातृभाषा पुरस्कार : अनेक पुरस्कारार्थी. * ८व्या राष्ट्रीय गणित परिषदेत दिला गेलेला रामानुजम पुरस्कार : आनंद कुमार यांना. * श्री गुरुचरित्र अखंड पारण संस्थेचे ’श्री गुरुदत्त पुरस्कार’ : मोरेश्वर घैसास व डॉ. आर.एन. शुक्ल यांना * रामटेक येथील कालिदास संस्कृत विद्यापीठाचा महामहोपाध्याय पुरस्कार आणि उपाधी : वेदाचार्य मोरेश्वर घैसास गुरुजी * अन्य महामहोपाध्याय पुरस्कार आणि उपाधीप्राप्त विद्वान : पां.वा. काणे, दत्तो वामन पोतदार, लक्ष्मणशास्त्री जोशी * देशस्थ ऋग्वेदी ब्राह्मण शिक्षणोत्तेजक संस्थेचा ऋग्वेदभूषण पुरस्कार : औरंगाबादच्या माधव व्यंकटेश रत्‍नपारखी उपाख्य मंगलनाथ महाराज यांना * देशस्थ ऋग्वेदी ब्राह्मण शिक्षणोत्तेजक संस्थेचा ऋग्वेद पुरस्कार : प्रकाश दंडगे गुरुजी यांना * श्रीपाद सेवा मंडळाचे विविध स्मृती पुरस्कार : ** टेंबेस्वामी वेदमूर्ती पुरस्कार : डॉ.देवदत्त पाटील(पुणे) ** गुळवणी महाराज संतसाहित्य पुरस्कार : पंडित विनायक देसाई ** संत ज्ञानेश्वर विज्ञानाचार्य पुरस्कार : डॉ.जयदेव पंचवाघ ** [मामासाहेब देशपांडे] साहित्यिक पुरस्कार : तुकाराम विप्र ** [मामासाहेब देशपांडे] वेदाध्ययन पुरस्कार :रामचंद्र वल्लभ मुंडले, तेंडोली व उज्जैनचे संजीवकुमार शर्मा यांना ** पार्वतीदेवी संतसाहित्य अभ्यासक पुरस्कार : पुण्याचे राजेंद्र दहिभाते आणि शुभदा महाजनी यांना * विद्या सहकारी बँकेचे विद्या व्यास पुरस्कार (२०१३) : बाबा महाराज सातारकर आणि गायक शौनक अभिषेकी यांना * [[टिळक महाराष्ट्र विद्यापीठ|टिळक महाराष्ट्र विद्यापीठाचा]] [[लोकमान्य टिळक]] [[संस्कृत]] पुरस्कार : पंडित विघ्नहरी देव यांना * संत ज्ञानेश्वर अध्यासन (पुणे विद्यापीठ) व शुक्ल यजुर्वेदीय माध्यंदिन महाराष्ट्रीय ब्राह्मण मंडळाच्या वेदविद्यासंवर्धन समितीतर्फे वेदाध्यापक पुरस्कार : वेदमूर्ती गोपाळ जोशी यांना. * श्रीकृष्ण भट्ट गोडशे गुरुजी घन पारायण समितीतर्फे वेदभास्कर पुरस्कार : प्रशांत जोशी यांना * महाराष्ट्र सरकारचे महाकवी संस्कृत साधना पुरस्कार : ललिताशास्त्री आर्वीकर (नागपूर), डॉ. अजित कुलकर्णी (पुणे), डॉ. शं.भा. चांदेकर (पुणे), डॉ. शिवराम जाधव (सातारा), पंडित श्रीनिवास पुजारी मदनूरकर (नांदेड), वेदशास्त्रसंपन्न शांतारामशास्त्री भानोसे आणि डॉ. उमा वैद्य (मुंबई) यांना. ==उत्तम व्यवसायासाठीचे पुरस्कार== * काव्यमित्र संस्थेचे ** जमशेदजी टाटा उद्योगरत्‍न पुरस्कार : ध्रुव आगरवाल, एम.डी. कवितके, प्रमोद गायकवाड, जगदीश थोरवे, शरद थोरात, सुनीता पाटसकर, माणिक रसाळ, महादेव वैरागे आणि व्ही.एम. शिंदे यांना. ** कामगारभूषण पुरस्कार : मुकुल ओगले, अरुण खोत, संतोष गर्जे, मुकेश गुजराती, डॉ. सुनील चौधरी, नारायण ढेबे, रामराव नवघन, सरूबाई वाघमारे, नंदू वाळके, माधव सगर, योगेश साळुंके, रामदास सैंदाणे आणि आर.बी. सोनवणे यांना. * वर्ल्डवाईड अचीव्हर्स संस्थेतर्फे ’वर्ल्डवाईल्ड अचीव्हर्स इंडिया एज्युकेशन एक्सलन्स अवॉर्ड २०१४ : हॉस्पिटॅलिटी आणि हॉटेल मॅनेजमेन्टमधील सूर्यदत्त शैक्षणिक संस्थेला. * चिंचवड येथील निवेदक कै. सतीश दिवाण यांच्या द्वितीय स्मृतिप्रीत्यर्थ शब्दमैफल पुरस्कार : निवेदिका मंजिरी जोशी यांना. * श्री समता पतसस्थेतर्फे ** श्री समता पुरस्कार: केपीआयटीचे रवी पंडित आणि दैनिक सकाळ यांना. ** श्री समता सहकारी पुरस्कार : इंदापूर येथील अष्टविनायक नागरी सहकारी पतसंस्थेला. * कृष्णकांत कुदळे फाउंडेशनतर्फे ** सर्वोत्कृष्ट पतसंस्था पुरस्कार : तळेगाव ढमढेरे येथील संभाजी भुजबळ ग्रामीण बिगरशेती सहकारी पतसंस्थेला. * नर्गिस दत्त महिला पतसंस्थेतर्फे ** नर्गिस दत्त पुरस्कार : अभिनेत्री केतकी माटेगावकर व अभिनेता ओम भूतकर यांना. ** सुनील दत्त पुरस्कार : कष्टकरी समाजासाठी काम करणारे नितीन पवार व ’सरहद’ संस्थेचे संजय नहार यांना. * रोटरी क्लबच्या पुणे मेट्रोच्या वतीने उत्कृष्ट ग्राहकसेवेसाठी व्यावसायिक सेवा पुरस्कार : महावितरणचे जनमित्र नीलेशकुमार इंगळे, प्रकाश खाडे, गुलाब गायकवाड, प्रकाश गायकवाड, दिलीप चव्हाण, सागर जाधव, मंगेश डावंगे, हरी दुगाने, अशोक बनकर, सुरेश भोकरे, गणेश राऊत, बळीराम लोंढे, आणि विजय शिंदे यांना. * पत्रकार वरुणराज भिडे मित्रमंडळातर्फे पत्रकार पुरस्कार : ** वरुणराज भिडे पुरस्कार : ’लोकसत्ता’चे रत्‍नागिरी येथील प्रतिनिधी व सामाजिक कार्यकर्ते पत्रकार सतीश कामत यांना. ** आश्वासक पत्रकारिता पुरस्कार : पुण्यातील ’केसरी’च्या बातमीदार नम्रता फडणीस, बीड येथील ’प्रजापत्र’चे संपादक सुनील क्षीरसागर आणि ’आयबीएन लोकमत’च्या नाशिक येथील प्रतिनिधी दीप्ती राऊत याना. * रोटरी इंटरनॅशनलच्या वतीने व्होकेशनल सर्विस लीडरशिप पुरस्कार : बजाज ऑटोचे उपाध्यक्ष जे. श्रीधर यांना. * गांधीभवन रोटरी क्लब ऑ्फ पुणे तेफे रोटरी व्यावसायिक गुणवत्ता पुरस्कार : २४ वर्षांपासून ’सवाई गंधर्व महोत्सवा’चे निवेदन करणारे आनंद देशमुख यांना. * दि इन्स्टिट्यूड ऑफ चार्टर्ड अकाउंटन्‍ट्स ऑफ इंडियाचा(ICAI) बेस्ट ब्रॅन्च : पिंपरीच्या ICAIच्या शाखेला. * लक्ष्मीबाई गोखले प्रतिष्ठानचा पुरस्कार : उद्योजिका अमृता कोल्हटकर, ग्रामीण भागात वैद्यकीय सेवा देणाऱ्या डॉ. वर्षा वाढोवकर आणि खेळाडू जुई जांभूळकर यांना. * महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचा उत्कृष्ट ग्रंथनिर्मितीचा पुष्पा पुसाळकर पुरस्कार : रोहन प्रकाशनाच्या ’असा घडला भारत’ या ग्रंथास. * जे.आर.डी. टाटा पुरस्कार : ** टाटा उद्योग पुरस्कार : पिंपरीतील थिसेकक्रूप इंडस्ट्रीजला ** उद्योग विभूषण पुरस्कार : कल्पक इंडस्ट्रीजचे संचालक गणपतराव कोलते यांना. ** उद्योगभूषण पुरस्कार : वसंत ग्रुप ऑफ इंडस्ट्रीजचे चेरमन प्रेमचंद मित्तल यांना. : ** युवा उद्योगमित्र पुरस्कार : युनिटी फॅसिलिटीजचे संचालक महानंद यादव यांना ** उद्योगसखी पुरस्कार : शाहूनगर(चिंचवड)च्या महिला उद्योजक कल्पना पठारे यांना. * मुंबई दूरदर्शनच्या सह्याद्री वाहिनीचे ’सह्याद्री संजीवनी सन्मान’ पुरस्कार : ** गडचिरोली जिल्ह्यात लोकबिरादरी प्रकल्प राबविणारे डॉ. प्रकाश आणि सौ. मंदाकिनी आमटे यांना. ** महात्मे आय बँक अँड आय वेलफेअर चॅरिटेबल ट्रस्टच्या माध्यमातून असंख्य रुग्णांना दृष्टी देणारे डॉ. विकास आणि डॉ. सुनीता महात्मे यांना ** बालरोगतज्ज्ञ डॉ. उदय बोधनकर यांना. ** पुण्यातील लोकमान्य हॉस्पिटलमध्ये देशातील पहिली इमर्जन्सी मेडिकल सर्व्हिस विकसित करणारे डॉ. नरेंद्र वैद्य यांना ** दुर्गम भागातील गरोदर महिला आणि मुलांना आरोग्यसेवा देण्यासाठी आयुष्य खर्चणारे डॉ. रवींद्र आणि डॉ. स्मिता कोल्हे यांना ** सर्च या संस्थेतर्फे बालमृत्युदरात घट व गरिबांच्या आरोग्यसेवा शुश्रूषेमध्ये क्रांतिकारी बदल घडविणारे डॉ अभय आणि राणी बंग यांना. * मुंबई दूरदर्शनच्या सह्याद्री वाहिनीचे ’अन्य’ पुरस्कार : ** अस्तित्त्व संस्थेच्या माध्यमातून अपंगांसाठी काम करणारे डॉ. सुरेश व्ही. आडकर यांना. ** बाळांमधील जन्मजात एच.आय.व्ही. पॉझिटिव्हचे प्रमाण कमी करण्यासाठी शर्थीचे प्रयत्‍न करणाऱ्या डॉ. रेखा दावर यांना ** विंचूदंशावरील संशोधन व उपचारांबद्दल जगभरातून सन्मान मिळालेले डॉ.हिंमतराव बावस्कर यांना ** दंत आरोग्यासाठी जनजागृती करणारे डो. उल्हास वाघ यांना आणि, ** गोरगरीब रुग्णांना आर्थिक मदत मिळवून देणाऱ्या श्रीसिद्धिविनायक न्यासाला. * वर्ल्ड विमेन लीडरशिप काँग्रेस अँड अवॉर्डतर्फे दिला जाणारा वूमन आंत्रप्रेन्युअर ऑफ द इयर पुरस्कार : पुण्यातील उद्योजिका आणि ’एस‍आरपी इलेक्ट्रॉनिका’च्या संचालिका शिल्‍पा पोफळे यांना. * पिंपरी पत्रकार संघाच्या वतीने पत्रकारितेतील योगदानाबद्दल जीवनगौरव पुरस्कार : विनायक चक्रे यांना * नॅशनल सेफ्टी ऑर्गनायझेशनचे पुरस्कार ** बांधकाम क्षेत्रात विनाअपघात कामासाठी कस्ट्रक्शन सेफ्टी पुरस्कार : एका वर्षात ३५ लाखाहून अधिक तास विनाअपघात काम करवून घेणारे डीएसके कंपनीचे सुरक्षा अधिकारी पंडित पाटील यांना ** व्होकेशनल एक्सलन्स सेफ्टी पुरस्कार :२० देशांतील ५१ कारखान्यांमध्ये सुरक्षिततेसंदर्भात अतुलनीय कामगिरी करणारे संतोष कुलकर्णी यांना. ** मेरिटोरिअस स्ट्युडन्ट पुरस्कार : संतोष यादव यांना ** बेस्ट सेफ्टी स्ट्युडन्ट पुरस्कार : नरेंद्र पुंडेकर यांना. * कै. वा.ग. ऊर्फ अण्णासाहेब चिरमुले चॅरिटेबल ट्रस्टचा ’वा.ग. चिरमुले पुरस्कार’ : टाटा समूहाचे माजी अध्यक्ष रतन टाटा यांना. * ऑल इंडिया जेम्स अँड ज्‍युवेलरी ट्रेड फेडरेशनचा ’बेस्ट रीटेल चेन’साठी पुरस्कार : मलाबार गोल्ड अँड डायमंड्‌सला. * महाराष्ट्र सरकारचा महात्मा गांधी तंटामुक्त गाव मोहिमेतला उत्कृष्ट वार्तांकनाबद्दल पुणे विभागासाठीचा प्रथम पुरस्कार : दैनिक सकाळचे ज्ञानेश्वर रायते यांना. * सहकारी बँकेच्या क्षेत्रातला बँकिंग फ्रंटियर पुरस्कार २०१३ : शामराव विठ्ठल सहकारी बँकेला * MPCIच्या NFS एक्सलन्स द्वितीय पुरस्कार २०१३ : शामराव विठ्ठल बँकेच्या एटीएम सेवेला * बँकिंग फ्रंटियर सर्वोत्कृष्ट कार्यकारी अधिकारी पुरस्कार : शामराव विठ्ठल बँकेच्या श्रीनिवास जोशी यांना. * मोठ्या सहकारी बँक गटात सर्वोत्कृष्ट डेटा सेंटर इनोव्हेशन्चा पुरस्कार : शामराव विठ्ठल बँकेला. * .कोअर बँकिंग सोल्युशन्सची सर्वोत्कृष्ट अंमलबजावणीसाठीचा पुरस्कार :शामराव विठ्ठल बँकेला. * देवांग मेहता फाउंडेशन ट्रस्टचा उत्कृष्ट माहिती अधिकारी पुरस्कार : शामराव विठ्ठल बँकेच्या आयटी विभागाचे प्रमुख व मुख्य महाव्यवस्थापक रविकिरण मंकीकर यांना. * महाराष्ट्र सरकारचा [[श्री.पु. भागवत]] उत्कृष्ट प्रकाशक पुरस्कार : [[राजहंस प्रकाशक]]संस्थेला. * जेम्स अँड ज्युवेलरी फेडरेशन(जीजे‍एफ)चा युवारत्‍न पुरस्कार : इंडिया बुलियन अँड ज्युवेलरी असोसिएशन (पूर्वीची बॉम्बे बुलियन अँड ज्युवेलरी असोसिएशन)चे मोहित कंबोज यांना. * उत्कृष्ट संयुक्त वनव्यवस्थापन समितीच्या जिल्हास्तरीय पुरस्कारांमध्ये प्रथम पारितोषिक बुचकेवाडी (ता. जुन्नर) आणि साकुर्डे (ता. पुरंदर), द्वितीय पारितोषिक करंजगाव (ता. भोर) आणि कन्हेरी (ता. बारामती), तृतीय पारितोषिक राजेवाडी (ता. पुरंदर) आणि वागजवाडी (किकवी) या गावांना देण्यात आला. * महाराष्ट्र शासनाचा राज्य शिक्षक पुरस्कार : पुणे महापालिकेच्या ६ नंबरच्या शाळेचे मुख्याद्यापक बाळकृष्ण बाचल यांना. * हृदयमित्र प्रतिष्ठानचा डायबेटिस मित्र पुरस्कार : ३०६ मधुमेही बालकांना दत्तक घेऊन त्यांची जबाबदारी घेणाऱ्या मधुमेह तज्ज्ञ डॉ. अभय मुथा यांना * पुणे विद्यापीठाचे वार्षिक पुरस्कार : ** उत्कृष्ट महाविद्यालय पुरस्कार : अव्यावसायिक विभागात - गरवारे वाणिज्य महाविद्यालय (पुणे); हडपसर येथील अण्णासाहेब मगर महाविद्यालयाला (दुसरा क्रमांक); ग्रामीण विभागात - इंदापूरच्या इंदापूर तालुका कला, विज्ञान, वाणिज्य महाविद्यालयाला; अहमदनगरच्या न्यू आर्ट्‌स, कॉमर्स ॲन्‍ड सायन्स कॉलेजाला (दुसरा क्रमांक). ** व्यावसायिक विभागात आकुर्डी येथील डी.वाय. पाटील महाविद्यालय (दुसरा क्रमांक); ग्रामीण विभागात आळंदीच्या एम.आय.टी. अभियांत्रिकी महाविद्यालयाला; भोरच्या निर्मलाताई थोपटे महाविद्यालयाला (दुसरा क्रमांक); * पहिल्या क्रमांकाचा विभागीय व राजस्तरीय पंचायतराज पुरस्कार : जुन्नर तालुक्यातील ठिकेकेरवाडी ग्रामपंचायतीला * पब्लिक रिलेशन काउंन्सिल ऑफ इंडियाचा ’पब्लिशर ऑफ द इयर’ पुरस्कार : [[रोहन प्रकाशन]]चे संचालक प्रदीप चंपानेरकर यांना. * यशवंतराव चव्हाण प्रतिष्ठान (पिंपरी-चिंचवड)चा यशवंत-विठाईपुरस्कार : गुणवंत कामगार सुनील आव्हाळे आणि त्यांच्या मातुःश्री कुसुमबाई आव्हाळे यांना. * बीड जिल्हा पत्रकार संघाच्या वतीने देण्यात येणारा स.मा.गर्गे पत्रकारिता पुरस्कार : दैनिक सकाळ संस्थेचे अध्यक्ष प्रतापराव पवार यांना. * रोटरी क्लब ऑफ ईशान्य पुणे तर्फे व्यावसायिक गुणवत्ता गौरव पुरस्कार : ढोले-पाटील एज्युकेशन सोसायटीचे अध्यक्ष सागर ढोले-पाटील यांना * पुणे जिल्हा परिषदेचा गुणवंत अधिकारी पुरस्कार : शाखा अभियंते एम.एम. कुरेशी यांना. * कॉंप्यूटर सोसायटी ऑफ इंडियातर्फे दुसरा राष्ट्रीय पुरस्कार : मराठी विश्वकोशाच्या संकेतस्थळाला. * स्वरानंद प्रतिष्ठानचा व्यावसायिक गुणवत्ता पुरस्कार : संगीतकार [[श्रीधर फडके]] यांना. * प्रोग्रेसिव्ह एज्युकेशन सोसायटीतर्फे दिलेला गुरुवर्य [[शंकरराव कानिटकर]] पुरस्कार : डॉ. [[ह.वि. सरदेसाई]] यांना. * रोटरी क्लब ऑफ पुणे (शनवारवाडा)तर्फे व्यावसायिक निपुणता पुरस्कार : डॉ. मिलिंद भोई यांना * पिंपरी चिंचवड महापालिकाचा ३ऱ्या आठवड्यासाठीचा ’ऑफिसर ऑफ दि वीक’ पुरस्कार : शहर सहअभियंते राजन पाटील यांना. * के. सुब्रमणियम पारितोषिक : दिल्लीच्या आयडीएसए संस्स्थेचे संरक्षण विश्लेषक डॉ. अजेय लेले यांना. * नेत्रतज्ज्ञ मधुसूदन झंवर यांना एक्सलन्स पुरस्कार * सरदार वल्लभभाई पटेल प्रतिष्ठानतर्फे ’सरदार वल्लभभाई पटेल पुरस्कार’ : पुण्यातील ग्रंथपाल प्रसाद भेडसावळे यांना. * इंटरनॅशनल ग्लोबल कौन्सिल व इंडियन सॉलिडॅरिटी मिशनतर्फे देण्यात येणारा ’इंदिरा गांधी एक्सलन्स पुरस्कार’ : नेत्रसेवा प्रतिष्ठानचे अध्यक्ष नेत्रतज्ज्ञ डॉ. मधुसूदन झंवर यांना. * पुण्यातील लक्ष्मणराव आपटे प्रशालेचा कार्यगौरव पुरस्कार : प्रशालेचे माजी विद्यार्थी आणि डेक्कन जिमखाना पोलीस स्टेशनचे कर्मचारी महेश निंबाळकर यांना. * मध्य प्रदेश सरकारचा ’कुपोषणमुक्त मूल’ या कार्यासाठीचा २०११-१२ सालचा मुख्यमंत्री उत्कृष्टता पुरस्कार : शाजापूर जिल्ह्याच्या तत्कालीन जिल्हाधिकारी सोनाली वायंगणकर यांना. * इंटरनॅशनल बिझिनेस काउन्सिलतर्फे दिला जाणारा इंदिरा गांधी बिझिनेस एक्सलन्स पुरस्कार : ॲग्री डेरी अँड फूड इंडस्ट्री फोरमचे अध्यक्ष आनंद गोरड यांना. * मावळ तालुका पत्रकार संघाचे विविध क्षेत्रांत उल्लेखनीय काम केल्याबद्दल दिले गेलेले पुरस्कार : महेंद्र कांबळे, उमेश काळे, वनिता कोरे, गणेश खांडगे, भास्कर घोलप, पत्रकार सचिन चपळगावकर, सत्येंद्रराजे दाभाडे, संजय दुधाणे, दिवाण देवकर, कोंडिबा पाचर्णे, सुकन बाफना, बबनराव भेगडे, सुनील भोंगाडे, डॉ. कृष्णकांत वाढोकर, तरिता शंकर, विठ्ठल शितोळे, असिफ शेख, सुनील शेळके, इत्यादींना. * खत निर्मात्यांच्या राष्ट्रीय संघटनेचे (फर्टिलायझर असोसिएशन ऑफ इंडियाचे) जैव खतांची निर्मिती, प्रोत्साहन व विपणन, फॉस्फॉरिक ॲसिडचे उत्पादन,आणि पर्यावरण संरक्षाण या बाबतीतले चार पुरस्कार : गुजरात स्टेट फर्टिलायझर्स या कंपनीला. * सी.एन.बी.सी. आवाज रिअल इस्टेट अवॉर्ड्‌स २०१३ च्या सोहळ्यात दिले गेलेले पुरस्कार : मध्यम श्रेणीच्या गटात ५०% पूर्ण झालेला सर्वोत्कृष्ट निवासी प्रकल्प पुरस्कार : परांजपे स्कीम्सच्या हिंजवडीतील ’ब्लू रिज’ या टाउनशिपला. * केसरी-मराठा संस्थेचा [[लोकमान्य टिळक]] पुरस्कार : ’मनोरमा मल्याळम’चे मुख्य संपादक मॅमन मॅथ्यू यांना. आधीच्या वर्षी एन. राम यांना. * [[वल्लभभाई पटेल]] पुरस्कार : दापोडीतील सी.के. गोयल कला व वाणिज्य महाविद्यालया्तील शिक्षण शास्त्र विभागाचे प्रमुख प्रा. डॉ. बाळासाहेब माशार यांना. * बिल्डर्स असोसिएशन ऑफ इंडिया (पुणे शाखा) यांचा बी,जी. शिर्के जीवनगौरव पुरस्कार : कॉन्फिडरेशन ऑफ रियल इस्टेट डेव्हलपर्स ऑफ इंडिया (क्रेडाई)चे संस्थापक अध्यक्ष कुमार गेरा यांना. * प्राज इंडस्ट्रीजतर्फे ** ’महाआंत्रप्रेन्युअर जीवनगौरव पुरस्कार : शास्त्रज्ञ डॉ [[रघुनाथ माशेलकर]] यांना ** अन्य पुरस्कार : सुश्रुत अपशंकर, डॉ. संजीव कुलकर्णी, बीना राय, मंजुला एम.के., अनंत सरदेशमुख व गिरीश सोहनी यांना * रोटरीक्लब ऑफ पुणे डाउनटाउनचे ’रोटरी व्यावसायिक गुणवत्ता पुरस्कार’ : ** रोटरी जनरल करानी खेल पुरस्कार : बाल जलतरणपटू अलिवाह कुवावाला हिला ** रोटेरियन रणवीर व नीलम राठोड व्यावसायिक गुणवत्ता पुरस्कार : गंगाराम चव्हाण याला; ** कै. रुक्मिणी नारायण करवा उभरता व्यावसायिक पुरस्कार : स्वतःचा व्यवसाय करून वार्षिक उलाढाल एक कोटीच्या वर नेणाऱ्यादिनेश देसाई या उद्योजकाला. * सीआयआय-एक्झिम बँकेतर्फे ’सिग्निफिकंट अचिव्हमेन्ट ऑन द जर्नी टुअर्ड्‌स बिझिनेस एक्सलन्स’ पुरस्कार : किर्लोस्कर न्यूमॅटिक कंपनीला. * सहकारी बँकांसाठी देण्यात येणारा ’बँको’पुरस्कार : पुण्यातील कॉसमॉस बँकेला. * ब्रिटिश सेफ्टी काउंसिलतर्फे स्वोर्ड ऑफ ऑनर पुरस्कार : भारत फोर्ज लिमिटेड या कंपनीला. * [[आचार्य अत्रे]] स्मृति पुरस्कार : महेश लोहोकरे (उद्योजकता) * आंत्रप्रेन्युअर्स इंटरनॅशनल संस्थेतर्फे उद्योजकता पुरस्कार : कॉटनकिंगचे मालक प्रदीप मराठे * अनंतश्री पुरस्कार (नांदेडच्या इंदिरा सेवा समितीचा अनंत दामोदर आठवले स्मृति पुरस्कार) : वैद्य जयंत दातार * आंतरराष्ट्रीय आयुर्वेद संघटनेचा धन्वंतरी पुरस्कार : डॉ. मीरा मधुकर परांजपे * [[नारायण सुर्वे]] साहित्य कला अकादमीतर्फे श्री शिवछत्रपती शिवाजीराजे माध्यमिक विद्यालय(चिंचवड)ला [[नारायण सुर्वे]] संस्कारक्षम शाळा पुरस्कार (२०१२) * [[आंबेडकर समाजगौरव पुरस्कार]] : कुलगुरू वासुदेव गाडे, अस्थिरोगतज्‍ज्ञ मदन हर्डीकर, सामाजिक कार्यकर्ते मानव कांबळे आदी ८जण. * ‘समर्थ’ संस्थेचा राज्यस्तरीय मानवी हक्क वार्ता पुरस्कार : सूर्यकांत नेटके (दैनिक सकाळचे अहमदनगर येथील बातमीदार) * [[आचार्य अत्रे]] स्मृति प्रतिष्ठान(पुणे)चा ‘पत्रकार [[आचार्य अत्रे]] प्रेरणा’ पुरस्कार : भक्ती सोमण * तंटामुक्त अभियान (पत्रकारिता) पुरस्कार : सूर्यकांत नेटके * संपूर्ण स्वच्छता (पत्रकारिता) पुरस्कार : सूर्यकांत नेटके * अनंत भालेराव पत्रकारिता पुरस्कार : सूर्यकांत नेटके * [[पु.भा.भावे पुरस्कार]] : राजदत्त (चित्रपट दिग्दर्शन); विक्रमसिंह ओक (पत्रकारिता); * संकेत कला क्रीडा प्रतिष्ठान(पुणे)चे संकेत आदर्श मुख्याध्यापक पुरस्कार * साहित्य कला अकादमीतर्फे दूरचित्रवाणी निवेदक प्रदीप भिडे यांना [[नारायण सुर्वे]] शब्दयात्री पुरस्कार (२०१२) * आदर्श शिक्षक पुरस्कार * महाराष्ट्र सरकारचे आदर्श शिक्षक पुरस्कार * संकेत कला क्रीडा प्रतिष्ठान(पुणे)चे संकेत आदर्श शिक्षक पुरस्कार * [[आचार्य अत्रे]] स्मृति प्रतिष्ठान(पुणे)चा शिक्षणतज्ज्ञ [[आचार्य अत्रे]] पुरस्कार : डॉ.आनंद शेडगे * सुधाताई अत्रे पुरस्कार : गीता महाजन; ज्योत्स्ना कदम * कूल फाउंडेशनचा प्र.द.कुलकर्णी स्मृतिप्रीत्यर्थ सत्त्वशील पुरस्कार : अभिनव विद्यालय(पुणे)चे दयानंद घोटकर * कूल फाउंडेशनचा प्र.द.कुलकर्णी स्मृतिप्रीत्यर्थ उपक्रमशील शिक्षक पुरस्कार : राजेश पाटील * द फेडरेशन ऑफ इंडियन पब्लिशर्सतर्फे देण्यात येणारा उत्कृष्ट प्रकाशनाचा पहिला पुरस्कार : मेहता प्रकाशन(पुणे)च्या ‘[[अ-मृत पंथाचा यात्री]]’ या पुस्तकाला * द फेडरेशन ऑफ इंडियन पब्लिशर्सतर्फे देण्यात येणारा ग्रंथसूची विभागाचा पहिला पुरस्कार : मेहता प्रकाशन(पुणे)च्या २०१२सालच्या ग्रंथसूचीला मिळाला. * द फेडरेशन ऑफ इंडियन पब्लिशर्स या संस्थेतर्फे दर्जेदार पुस्तक निर्मितीसाठी राजहंस प्रकाशनाला एक झुंज शर्तीची या पुस्तकाबद्दल पहिला पुरस्कार * द फेडरेशन ऑफ इंडियन पब्लिशर्स या संस्थेतर्फे माहितीपुस्तिका आणि सूचीसाठी राजहंस प्रकाशनाच्या ’राजहंस ग्रंथवेध २०११’ला पहिला पुरस्कार * द फेडरेशन ऑफ इंडियन पब्लिशर्स या संस्थेतर्फे राजहंस प्रकाशनाच्या ’संस्कृतीरंग’ला गुणवत्ता प्रमाणपत्र * द फेडरेशन ऑफ इंडियन पब्लिशर्स या संस्थेतर्फे उत्कृष्ट पुस्तक प्रकाशनासाठी पुरस्कार * इंडियन इकॉनॉमिकल डेव्हलपमेन्ट अँड रिसर्च संस्थेचा, इंडियन अचिव्हर्स अवॉर्ड फॉर इंडस्ट्रियल एक्सलन्स (२०१२): निशिकांत दीक्षित यांना. * फ्रेन्ड्‌स इंटरनॅशनलचा २०१२ चेपुरस्कार : * महाराष्ट्र स्टेट को-ऑपरेटिव्ह बँक्स असोसिएशन(मुंबई)चा बँकेचे उत्कृष्ट मुख्य कार्यकारी अधिकारी म्हणून मिळणारा बापूराव देशमुख पुरस्कार : लाला बँकेचे किरण कर्नाड * इंटरनॅशनल आयुर्वेद ॲकॅडमीचा इंटरनॅशनल एक्सलन्स अवॉर्ड : डॉ. संजय गोसावी आणि डॉ. सुवर्णा गोसावी * कॅम्प एज्युकेशन सोसायटीचा गो.प्र.सोहोनी पुरस्कार : कैलास खिलारे * कॅम्प एज्युकेशन सोसायटीचा हरिभाऊ कुलकर्णी पुरस्कार : राजेंद्र पाटील * मराठी पत्रकार परिषदेचे २०११-२०१२ चेपत्रकारितेसाठीचे पुरस्कार : ** आचार्य अत्रे पुरस्कार : अनंत दीक्षित ** सावित्रीबाई फुले पुरस्कार : प्राजक्ता धुळप ** ग.त्र्य़ं. माडखोलकर पुरस्कार : प्रशांत कोरटकर * असोसिएशन ऑफ एशियन कॉन्फेडरेशन ऑफ क्रेडिट युनियन(मनिला, फिलिपाइन्स)चा क्रेडिट युनियन मायक्रोफायनान्स पुरस्कार : बुलढाणा नागरी सहकारी पतसंस्था * आयुर्वेदात विशेष कामगिरी केल्याबद्दल जागतिक आयुर्वेद परिषदेचा धन्वंतरी पुरस्कार : डॉ.मीरा परांजपे * स्पर्श पुरस्कार : शास्त्रीय संगीत-गुरू आणि स्वरसाधना संगीत कला केंद्राचे संचालक पंडित राम माटे * शिवक्रांती एज्युकेशन सोसायटीतर्फे शिक्षणदूत पुरस्कार : निलय मेहता * महाराष्ट्र हिंदी साहित्य ॲकॅडमीतर्फे साने गुरुजी राष्ट्रीय एकता पुरस्कार : प्रा. सु.मो. शाह * स्कोच संमेलनाचा ’अभिनव शहरी वित्तीय समावेशन क्रियान्वयन मॉडेल’ पुरस्कार : सेंट्रल बँक ऑफ इंडिया * रोटरी क्लब ऑफ निगडी-पुणेचा रोटरी व्यावसायिक गुणवत्ता पुरस्कार : डॉ.अनिल अवचट * ना.अ.पेंडसे पुरस्कृत नानासाहेब परुळेकर वार्ताहर पुरस्कार : ज्ञानेश चव्हाण(मुंबई सकाळ), लुमाकांत नलवडे(कोल्हापूर सकाळ), संतोष शाळिग्राम(पुणे सकाळ) * बलराज साहनी-साहिर लुधियानवी फाउंडेशनतर्फे (स‍आदत हसन) मंटो पुरस्कार : चित्रपट समीक्षक मिलिंद चंपानेरकर यांना ’यांनी घडविले सहस्रक‘ आणि इतर पुस्तकांसाठी * बलराज साहनी-साहिर लुधियानवी यांच्या तर्फे (स‍आदत हसन) मंटो पुरस्कार : सामाजिक कार्यकर्त्या अमिता नायडू यांना ’प्लॅटफॉर्म नंबर झीरो‘ या पुस्तकासाठी * मराठा चेंबर ऑफ कॉमर्सचे औद्योगिक मान पुरस्कार : ** कॉर्पोरेट सोशल रिस्पॉन्सिबिलिटी बी.जी. देशमुख एक्सलन्स पुरस्कार : टाटा मोटर्स ** कॉर्पोरेट सोशल रिस्पॉन्सिबिलिटी बी.जी. देशमुख इनोव्हेशन पुरस्कार : प्राज इंडस्ट्रीज ** कॉर्पोरेट सोशल रिस्पॉन्सिबिलिटी बी.जी. देशमुख एसएमई एक्झेम्प्लरी पुरस्कार : एक्स्पोनेन्शिअल इंजिनिअर्स ** कॉर्पोरेट सोशल रिस्पॉन्सिबिलिटी आर.जी. राठी ग्रीन इनिशिएटिव्ह इन इंडस्ट्री पुरस्कार : रिलायन्स इंडस्ट्रीजचा नागोठाणे येथील उत्पादन बिभाग ** कॉर्पोरेट सोशल रिस्पॉन्सिबिलिटी आर.जी. राठी महाराष्ट्र ॲप्रिसिएशन सर्टिफिकेट : एनव्हायरो पॉवर लिमिटेड ** कॉर्पोरेट सोशल रिस्पॉन्सिबिलिटी जी. एस.पारखे इंडस्ट्रियल अवॉर्ड : ॲक्वा कॉन्सेप्ट या कंपनीला ** कॉर्पोरेट सोशल रिस्पॉन्सिबिलिटी नावीन्यपूर्ण निर्मितीचा हरि मालिनी जोशी पुरस्कार : बाश्को इंजिनिअरिंग प्रायव्हेट लिमिटेडला ** कॉर्पोरेट सोशल रिस्पॉन्सिबिलिटी हरि मालिनी जोशी स्पेशल ज्युरी सर्टिफिकेट : आउट ऑफ द बॉक्स इनोव्हेशन्स या कंपनीला ** कॉर्पोरेट सोशल रिस्पॉन्सिबिलिटी रमाबाई अनंत जोशी महिला उद्योजक पुरस्कार : मेलक्स कंट्रोल गिअर्स प्रा.लिच्या मानसी बिडकर व फ्लुएन्ट सर्व्हिस प्रा.लि.च्या मुग्धा चांदकर व अनुपमा टिळक यांना ** विशेष पुरस्कार लॅप्रोस्कोपीसाठी इनोव्हेटिव्ह उत्पादन करण्यासाठी : चिन्मय देवधर यांना * किर्लोस्कर ब्रदर्सचा लिमिटेडचे ऊर्जा संवर्धन एन्कॉन पुरस्कार - ** बेस्ट इनोव्हेटिव्ह प्रोजेक्ट पुरस्कार : किर्लोस्कर न्यूमॅटिक कंपनी लिमिटेडला ** हाय्येस्ट रिटर्न्स ऑन इन्व्हेस्टमेंट प्रोजेक्ट्स करिता : कोल्हापूर स्टील कंपनीला * महिला ज्योतिर्विद्या संस्थेचा वुमन ॲस्ट्रॉलॉजर ऑफ द इयर पुरस्कार : जयश्री पेंडसे यांना * लोकसेवा सहकारी बँकेचा पुरस्कार : डॉ. दिलीप मुरकुटे यांना * द्वारिका संगमनेरकर मेडिकल फाउंडेशनचा शतायुषी ** आरोग्यसेवा पुरस्कार : डॉ. संग्राम पाटील (एरंडोल) यांना ** सामाजिक आरोग्य शिक्षण पुरस्कार : डॉ. जगन्नाथ दीक्षित (औरंगाबाद) यांना ** सर्वोत्कृष्ट वैद्यकीय विद्यार्थी पुरस्कार : डॉ. स्वाती शुक्ल (वर्धा) यांना * सासर-माहेर पेलणारी कन्या पुरस्कार : कविता सौंदलगेकर (कोल्हापूर)यांना * आंतरराष्ट्रीय दीर्घायु केंद्र (इंटरनॅशनल लॉंजिव्हिटी सेंटर, इंडिया) यांचा अंजनीबाई माशेलकर इन्क्लुझिव्ह इनोव्हेशन पुरस्कार : मिश्किन इंगवले यांना * महाराष्ट्र अर्बन को-ऑपरेटिव्ह बँक्स फेडरेशनचा सर्वोत्कृष्ट अर्बन को-ऑपरेटिव्ह बँक पुरस्कार : राजर्षी शाहू सहकारी बँकेस देण्यात आला. * रास्ता पेठ एज्युकेशन सोसायटीचे आदर्श शिक्षक पुरस्कार : प्रमोद काळे, मीना चंदावरकर यांना * महाराष्ट्र जर्नालिस्ट फाउंडेशनतर्फे प्रियदर्शिनी पुरस्कार : महिला उद्योजक आणि ’अप्रतिम साडी’च्या संचालिका मीना इनामदार यांना * वैद्य खडीवाले वैद्यक संशोधन संस्थेचा ** महर्षी अण्णासाहेब पटवर्धन पुरस्कार : श्रीकृष्ण फडके यांना ** अन्य १२ पुरस्कार : वृंदा काटे (नागपूर), अंबरीश गटाटे (नागपूर), प्रकाश ताथेड (मुंबई), किरण तिवारी( नागपूर), वैदेही देवधर (नाशिक), सचिन देशपांडे (पुणे), प्रकाश पेशकर (नांदेड), अपश्चिम बरंठ(मालेगाव), सुप्रिया भालेराव(मुंबई), जयंत राईरकर(पुणे), श्रीकांत वाडिले(शिरपूर), दत्तात्रेय सराफ(नागपूर) यांना. * दलित महासंघाचे आदर्श शिक्षक पुरस्कार : शिवाजी अडागळे, राजश्री कसबे, गंगाधर रासगे, आनंदा सूर्यवंशी, बाळासाहेब सोळवंडे, उज्ज्वला हताळगे यांना. * नाते समाजाशी राज्यस्तरीय सामाजिक व्यासपीठातर्फे युवा विधिज्ञ पुरस्कार : ॲडव्होकेट अरविंद आव्हाड यांना * प्राज इंडस्ट्रीजचे महा आंत्रेप्रेन्युअर पुरस्कार : विवेक कोटरू, डॉ.शरच्चंद्र गोखले, जया पानवलकर(पुणे), सतीश राय, आणि सुनील पोटे(नाशिक) व सुनील धनवाडे(सोलापूर) यांना * प्रतापगड उत्सव समितीचा गोपीनाथ बोकील अधिवक्ता पुरस्कार : ॲड. ललित चव्हाण यांना उत्तम वकील म्हणून * उत्कर्ष नागरी विकास संस्थेचा साहेब पुरस्कार : सिक्कीमचे राज्यपाल श्रीनिवास पाटील यांना * माईर्स एम‍आयटी संस्थेतर्फे यशवंत नीती साहित्य दर्शन पुरस्कार : सिक्कीमचे राज्यपाल श्रीनिवास पाटील यांना * टॉप मॅनेजमेन्ट कन्सॉर्शियम(TMC) तर्फे अवॉर्ड फॉर एक्सलन्स ** इन इन्फ्रास्ट्रक्चर(वर्ष २०११-२०१२) : फडणीस समूहाचे व्यवस्थापकीय संचालक व अध्यक्ष विनय फडणीस यांना ** अंजली भागवत (नेमबाजी) ** डी.बी. शेकटकर (संरक्षणतज्ज्ञ) ** रणजीत मोरे (अवजड उद्योग) ** संजय नाहर (समाजसेवा) ** श्रीकांत पित्ती (संशोधन) ** अरुण जौरा ** वर्धमान जैन ** विनिता देशमुख (पत्रकारिता) ** श्रीराम लागू(अभिनयक्षेत्र) ** शोभना रानडे (समाजसेवा) * महाराष्ट्र ज्ञानमंडळ लिमिटेडचे व्यावसायिक गुणवत्ता पुरस्कार : पुण्यातील, सॉफ्टेक कॉम्प्युटर्स(गोखलेनगर), मायक्रोकॉम कॉम्प्युटर्स(कोथरूड), सिस्टिम कॉम्प्युटर्स(सिंहगड रोड) यांना * भारत सरकारच्या ऊर्जा मंत्रालयाच्या ब्यूरो ऑफ एनर्जी एफिशिअन्सीतर्फे ऊर्जा संवर्धनासाठीचा प्रथम पुरस्कार :महाराष्ट्र ऊर्जा विकास अभिकरण (महाऊर्जा) या संस्थेस ऑडिटर्स फेडरेशनचे पुरस्कार ": ** शिक्षणभूषण पुरस्कार : किशोर गोहोकर, डॉ.किशोर तोष्णीवाल, डॉ.दिगंबर दुर्गडे, डॉ. धनंजय बागूल, डॉ. विठ्ठल मोरे यांना ** विशेष कार्य पुरस्कार : राजकुमार गुप्ता, राजेंद्र नंदनकर, सुहास पटवर्धन, संतोष शर्मा, तानाजीराव सोरटे यांना * दी इन्स्टिट्यूट ऑफ इंजिनिअर्सचे डी.एस.के ऊर्जा पुरस्कार : प्रा. डी.एस. गंधे, चंद्रकांत पाठक, एच.एन. भट, डी.एन. मोडक * पुणे विद्यापीठाचा सर्वोत्कृष्ट संलग्न महाविद्यालय (व्यावसायिक अभ्यासक्रम) पुरस्कार : पुणे शहरातील राजर्षी शाहू अभियांत्रिकी महाविद्यालयाला * सहकार भारतीचे मुखपत्र ’सहकार सुगंध’च्या वतीने ’प्रतिबंब’ स्पर्धेनंतर दिलेला विशेष पुरस्कार : जनसेवा बँक (पिंपरी) हिला. * आर.के. एच.आय.व्ही. एड्‌स रिसर्च सेंटरतर्फे एक्सलन्स इन होलिस्टिक अँड इंटिग्रेटेड मेडिसिन या श्रेणीत सर्वोत्कृष्ट सेवेचा पुरस्कार : वेदिक्युअरचे डॉ. अनिल पाटील यांना * झील एज्युकेशन सोसायटीचे यशस्वी पुरुष व्यवस्थापक/यशस्वी महिला व्यवस्थापक पुरस्कार : * सार्वजनिक वाचनालय नाशिक(सावाना)चा माधवराव लिमये कार्यक्षम आमदार पुरस्कार : ग्रामविकास मंत्री जयंत पाटील यांना * संत गाडगेबाबा जयंतीनिमित्त वंदे मातरम संघटनेच्या खडकी(पुणे) विभागातर्फे २१ सफाई कामगारांना पुरस्कार * शुक्ल यजुर्वेदीय माध्यंदिन महाराष्ट्रीय ब्राह्मण मध्यवर्ती मडळाचा स्वयंसिद्धा पुरस्कार : उद्योजिका रजनी शिरीष वैद्य यांना * जन‌अदालत संस्थेचा वकील गौरव पुरस्कार : ॲडव्होकेट असुंता पारधे यांना * इंटरनॅशनल विमेन्स आंत्रप्रेनियल चॅलेंज पुरस्कार : कांचन नायकवाडी, सुजाता सारावगी, किरण शर्मा यांना * रोटरी क्लब ऑफ पाषाण(पुणे) यांचे व्यावसायिक गुणवत्ता पुरस्कार : महिला बचत गट व पर्यावरण क्षेत्रात काम करणाऱ्या सुनंदा पवार, मुलगी बचाव अभियानाचे डॉ.गणेश राख आणि निवेदिका रेणू बन्सल यांना * अखिल भारतीय मराठी प्रकाशक संघाचा उत्कृष्ट ग्रंथनिर्मिती पुरस्कार : डॉ. आत्माराम पवार लिखित ’औषधे घेताना’ हे पुस्तक प्रकाशित करणाऱ्या गौतमी प्रकाशनला. * राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय सारग्रंथ संस्थेचा शिक्षण क्षेत्रातील कामगिरीसाठी ’गोल्डन एज्युकेशनिस्ट ऑफ इंडिया’ हा पुरस्कार : माईर्स महाराष्ट्र इन्स्टिट्यूट ऑफ फार्मसीचे डॉ. बी.एस. कुचेकर यांना * महिला उद्योजिका पुरस्कार : संदीपा कानिटकर * ज्युएल ऑफ ब्लू लगून पुरस्कार : १९८६सालापासून लक्षद्वीप पर्यटनासाठी सतत काम करणारे सिमास ट्रॅव्हेलचे संचालक डॉ. विश्वास केळकर यांना * जयभीम सेना (पुणे) यांचे महात्मा फुले आदर्श शिक्षक पुरस्कार : * संभाजी ब्रिगेडचा उद्योजक पुरस्कार : शंकर गावडे यांना. * कृषी पुरस्कार विजेते : वसंत धनवट * पुणे महापालिकेचा यशवंतराव चव्हाण पुरस्कार : महापालिकेचे शिक्षक रमेश दळवी यांना * महाराष्ट्र कॉस्मॉपॉलिटन एज्युकेशन सोसायटीच्या अल्लाना इन्स्टिट्यूटतर्फे उत्तम गुणवत्ता पुरस्कार : जाहिरात गुरू प्रल्हाद कक्कर यांना * महाराष्ट्र टाइम्सचा युवा आयकॉन पुरस्कार : बारा भाषांचे संगणकीय शब्दकोश निर्माण करणाऱ्या सुनील खांडबहाले यांना * नेहरू युवा केंद्राचा नेहरू युवा पुरस्कार : होमिओपॅथी तज्ज्ञ डॉ. दीप्ती पोतदार यांना * नॉन रेसिडेन्ट इंडियन पेरेन्ट्स असोसिएशनतर्फे(नृपो) न्यायमूर्ती ना. ल. अभ्यंकर पुरस्कार : आरोग्य सेवा मेडिकल ॲकॅडमी ऑफ इंडिया ट्रस्टच्या एस रुग्णालयाचे अध्यक्ष डॉ. सुरेश पाटणकर यांना * केंद्र सरकारचा बेस्ट रिस्पॉन्सिबल टुरिझम प्रोजेक्ट ऑफ इंडिया पुरस्कार : बारामती कृषी पर्यटनाला * आर्किटेक्ट्स इंजिनिअर्स सर्व्हेअर्स असोसिएशनपर्फे बेहरे राठी पुरस्कार : आर्किटेक्ट प्रशांत देशमुख यांना. * पूर्णवाद विश्वविद्या प्रतिष्ठानचा आबासाहेब पाटील प्रज्ञावंत पुरस्कार : विश्वशांती केंद्राचे अध्यक्ष विश्वनाथ कराड यांना. * इकॉनॉमिक ग्रोथ सोसायटी ऑफ इंडियाचा इंडो-नेपाळ गोल्ड स्टार पुरस्कार :महाराजा एर टूर्सचे संचालक आनंद गोरड यांना. * पुणे जिल्हा परिषदेचा आदर्श ग्रामसेवक पुरस्कार : माण ग्रामपंचायतीचे ग्रामविकास अधिकारी बाबासाहेब कुटे यांना. * पुणे जिल्हा परिषदेचा आदर्श सरपंच पुरस्कार : मावळ तालुक्यातील आदर्श ग्रामपंचायतीच्या सरपंच सौ.मंगल राजेश मुऱ्हे आणि इतर १७ जणांना * सोनफूल सेवा प्रतिष्ठान तर्फे न.ना. भिडे आदर्श संस्कृत शिक्षिका पुरस्कार : अहिल्यादेवी स्कूलच्या शिक्षिका सविता दाणी यांना * भारत सरकारचा उत्कृष्ट यात्रा कंपनी म्हणून पुरस्कार : चौधरी यात्रा कंपनी, ३रा क्रमांक (इ.स. २००९); २रा क्रमांक (२०१०); पहिला क्रमांक (२०११) * दत्ताशेठ चोरगे यांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ प्रगत हॉटेल व्यावसायिक पुरस्कार : पुण्यातील राजमुंद्रा हॉटेलचे सुनील पवार (पहिला), [[उमरगा]] येथील भाग्यश्री हॉटेलचे सूरज गिरी (दुसरा), राम दिघे (३रा) आणि राहुल तांबे (चौथ्या क्रमांकाचा पुरस्कार). * सी.बी.आय. (सेन्ट्रल ब्यूरो ऑफ इन्व्हेस्टिगेशन, भारत) या संस्थेची मूळ संस्था एस.पी.आय हिची १९४१साली मुहू्तमेढ रोवणारे पाकिस्तानी नागरिक खान बहादूर कुर्बान यांना मरणोत्तर पुरस्कार. * महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचा उत्कृष्ट ग्रंथनिर्मितीसाठीचा राजेंद्र बनहट्टी पुरस्कृत पुष्पा पुसाळकर पुरस्कार: कॉन्टिनेन्टल प्रकाशनाला संदीप खरे यांच्या ’तुझ्यावरील कविता’ या पुस्तकाच्या निर्मितीकरिता. * ठाणे जिल्हा वृत्तपत्र लेखक संघाचा उत्कृष्ट दिवाळी अंकासाठीचा पुरस्कार : दीर्घायोच्या २०१२ सालच्या दिवाळी अंकाला. * भारत सरकारच्या स्वायत्त एसएमई संस्थेचा इंडिया एसएमई हा राष्ट्रीय पुरस्कार : पुण्यातील ज.बी. केमिकल्सचे श्रीधर जोशी यांना. * [[आचार्य अत्रे]] स्मृति प्रतिष्ठान(पुणे)चा रंगकर्मी [[आचार्य अत्रे पुरस्कार]] : [[फैय्याज]] शेख * [[आचार्य अत्रे]] स्मृति प्रतिष्ठान(पुणे)चा ‘पत्रकार आचार्य अत्रे प्रेरणा’ पुरस्कार : भक्ती सोमण * [[आचार्य अत्रे]] स्मृति प्रतिष्ठान(पुणे)चा शिक्षणतज्ज्ञ [[आचार्य अत्रे पुरस्कार]] : डॉ.आनंद शेडगे * भारत सरकारचे निर्यात पुरस्कार : जॅब्स इंटरनॅशनल या मसाले निर्यात करणाऱ्या कंपनीला (एकूण ८ पुरस्कार) * कॉम्रेड अशोक मनोहर मित्र परिवार समितीचा युवा ऊर्जा पुरस्कार : दादाराव पाटेकर यांना * महाराष्ट्र राज्य औद्योगिक विकास परिषदेच्या वतीने ** दीनबंधू पुरस्कार : कामगार नेते नरसय्या आडम यांना ** महाराष्ट्र श्रमभूषण पुरस्कार : हरिहर सासवडे यांना ** महाराष्ट्र उद्योग विकास पुरस्कार : चिंचवड औद्योगिक वसाहतीतील मनोज फायर इक्विपमेन्ट्‌स या कंपनीला. * मॅक्सेल फाउंडेशनचे मॅक्सेल अवॉर्ड्‌स : ** मॅक्सेल मॅक्सेल प्राज इंडस्ट्रीजचे अध्यक्ष आणि नवनव्या कल्पानांना जन्म देणारे ’मास्टरमाइंड’ प्रमोद चौधरी यांना लाइफ टाइम अचिव्हमेन्ट अवॉर्ड. (’प्राज’ला ’फोर्ब्ज’ नियतकालिकाने ’बेस्ट इन आशिया’ या सन्मानाने गौरवले आहे. ** मॅक्सेल अवॉर्ड फॉर एक्सलन्स इन बिझिनेस लीडरशिप : मर्सिडिज बेन्झ इंडियाचे कॉर्पोरेट व्यवहार व मनुष्यबळ विकास विभागाचे संचालक सुहास कडलासकर यांना व अलाहाबाद बँकेच्या अध्यक्षा शुभलक्ष्मी पानसे यांना. ** मॅक्सेल अवॉर्ड फॉर एक्सलन्स इन इनोव्हेशन : महाराष्ट्र नॉलेज कॉर्पोरेशनचे विवेक सावंत यांना. ** मॅक्सेल अवॉर्ड फॉर एक्सलन्स इन आंत्रप्रेन्युअरशिप : उद्योजक दीपक गद्रे यांना आणि यूएस एरोटीम ओहायोचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी व उद्योजक सुहास काकडे यांना. (गद्रे यांना आत्तापर्यंत सात वेळा राष्ट्रीय उत्पादकता परिषदेची सागरी निर्यातीबद्दलची ’मरीन एक्सपोर्ट्‌स’ पारितोषिके मिळाली आहेत. ** मॅक्सेल अवॉर्ड फॉर बेस्ट टेक्नॉलॉजी सोल्युशन्स : मनोरमा इन्फोसोल्युशन्सच्या आश्विनी दानागोंड यांना. * हुतात्मा(?) अपंग बहुउद्देशीय विकास कल्याणकारी संस्थेचा राज्यस्तरीय अक्कलकोटभूषण आदर्श शिक्षक पुरस्कार : भागूजी शिखरे यांना. * सावाना(सार्वजनिक वाचनालय नाशिक) यांचा [[बाळशास्त्री जांभेकर]] पत्रकारिता पुरस्कार : सुरेश भटेवरा यांना. * सावाना(सार्वजनिक वाचनालय नाशिक) यांचा [[बाळशास्त्री जांभेकर]] पत्रकारिता पुरस्कार(२००९) : 'महाराष्ट्र टाइम्स'चे डेप्युटी एडिटर [[प्रकाश अकोलकर]] यांना * महाराष्ट्र राज्य कलाध्यापक संघाचा आदर्श कलाध्यापक पुरस्कार : कलाशिक्षक सतीश कवाने यांना. * इंटरनॅशनल एज्युकेशन एक्सलन्स व एशिया पॅसिफिक इंटरनॅशनल पुरस्कार : इंग्लिश स्पीकिंग युनियनच्या भारत शाखेचे अध्यक्ष डॉ. दिलीप बोरावके यांना. * केंद्र सरकारचा उत्कृष्ट पर्यटनासाठीचा ३रा पुरस्कार (२००९), दुसरा (२०१० आणि पहिला पुरस्कार (२०११) : नाशिकच्या चौधरी यात्रा कंपनीला. * टॉप हॉटेल मॅनेजमेन्ट इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडिया पुरस्कार : सूर्यदत्ता कॉलेज ऑफ हॉस्पिटॅलिटी मॅनेजमेन्ट, ट्रॅव्हेल अँड टुरिझम या संस्थेला. * १६मे या जागतिक कृषी पर्यटन दिनानिमित्त कृषी पर्यटन विकास संस्थेतर्फे देण्यात येणारे जागतिक कृषी पर्यटन गौरव पुरस्कार : ** दौला वडगाव(बीड जिल्हा) येथील बाबासाहेब पिसोरे यांना ** मोराची चिंचोली(पुणे जिल्हा) येथील आनंद थोपटे यांना ** राजुरी(पुणे जिल्हा) येथील मनोज हाडवळे यांना आणि ** वसई (ठाणे जिल्हा)येथील रोहिणी गवाणकर यांना. *प्रवीण मसालेवाले चॅरिटेबल ट्रस्ट्तर्फे देण्यात येणारे उद्योगजननी कमल पुरस्कार : ** पुणे विभागासाठी - प्राची फ्लोराच्या संचालिका स्वाती शिंगाडे यांना ** उर्वरित महाराष्ट्रासाठी - व्ही. पी. पेट पॉलिमर्सच्या संचालिका जयश्री सोमासे यांना * कात्रज येथील रोटरी क्लबतर्फे व्होकेशन एक्सलन्स अवॉर्ड : अभिनेत्री भार्गवी चिरमुले, समुपदेशक चकोर गांधी, शाहू सहकारी बँकेचे आबासाहेब शिंदे यांना * पुण्याच्या स्टेशनरी, कटलरी अँड जनरल मर्चन्ट्‌स असोसिएशनचे ** उत्कृष्ट दुकानदार पुरस्कार : नानलचंद रावळ यांना ** फिनिक्स पुरस्कार प्रफुल्लभाई देसाई यांना ** उत्कृष्ट विक्रेता पुरस्कार : अशोक महाबळेश्वरकर यांना ** व्यापारभूषण पुरस्कार : ग्राहक पेठेचे सूर्यकांत पाठक यांना ** उत्कृष्ट महिला व्यापारी पुरस्कार : मनीषा ठक्कर यांना ** साधनाताई गोरे स्मृती पुरस्कार : अश्विनी नामजोशी यांना * स्वातंत्र्यवीर राष्ट्रीय स्मारकाच्या वतीने स्मृतिचिन्ह पुरस्कार : ** विज्ञान पुरस्कार : हैदराबाद येथील भागानगरमधील शास्त्रज्ञ डॉ. अमुलपरचुरे यांना. ** पुण्यातील पॅराप्लेजिक केंद्राचे माजी वैद्यकीय संचालक डॉ. एस.पी. ज्योती यांना समाजसेवेबद्दल ** सावरकरांच्या साहित्याचा प्रसार केल्याबद्दल रमेश डांगे (बडोदा) आणि सतीश भिडे (मुंबई) यांना. * स्नेहवर्धन प्रकाशनाचा कार्यश्रेष्ठता पुरस्कार : प्रा. राम शिंदे यांना. * एच अँड आर जॉन्सन आर्टिस्ट इन कॉंक्रीट अवॉर्ड फॉर एशिया -२०१२ : लॅन्डस्केप डिझायनर महेश नामपूरकर यांना. * असोसिएशन ऑफ बायोटेक्नॉलॉजी लेड एन्टरपायझेस (एबल)चा खास पुरस्कार : प्राज इंडस्ट्रीजला * विमामहर्षी वा.ग. ऊर्फ अण्णासाहेब चिरमुले पुरस्कार : इन्फॉसिसचे नारायण मूर्ती यांना * शिक्षणातील नोबेल समजला जाणारा वर्ल्ड इंटरनॅशनल समिट फॉर एज्युकेशन( वाईज) पुरस्कार : माधव चव्हाण यांना. * मराठा चेंबर ऑफ कॉमर्सचा बी.जी देशमुख अवॉर्ड फॉर कॉर्पोरेट सोशल रिस्पॉन्सिबिलिटी एक्सलन्स : टाटा मोटर्स यांना. * ॲडव्हेन्टिस्‍ट मीडिया सेंटरतर्फे इंटरनॅशनल पॉवर जीवनगौरव पुरस्कार : पुण्यातील डॉ. फिलिप व टॉप मॅनेजमेन्ट कन्सॉर्टियमचे अध्यक्ष बहारी मलहोत्रा यांना. * अमेरिकेतील सोसायटी फॉर टेक्निकल कम्युनिकेशन या संस्थेतर्फे ’असोसिएट फेलो ऑफ सोसायटी फॉर टेक्निकल एज्युकेशन’ (एटीसी) पुरस्कार : पुण्याच्या मकरंद पंडित यांना * स्टेशनरी, कटलरी अँड जनरल मर्चंट्स असोसिएशनचे पुरस्कार : मनीषा ठक्कर, प्रफुल्ल देसाई, अश्विनी नामजोशी, सूर्यकांत पाठक, अशोक महाबळेश्वरकर, नानकचंद रावळ यांना. * द्वितीय आयपी‍ई फायनॅन्शियल सर्व्हिसेस आणि इन्शुअरन्स (IPEBFSI) पुरस्काराच्या मालिकेतले पुरस्कार ** सार्वजनिक क्षेत्रातील सर्वोत्कृष्ट बँक : बँक ऑफ महाराष्ट्र ** सर्वाधिक प्रशंसापात्र सेवा निकषावरील सर्वोत्कृष्ट बँक : बँक ऑफ महाराष्ट्र ** सर्वोत्कृष्ट सुरक्षा संकल्पना : बँक ऑफ महाराष्ट्र ** व्यवसाय निरंतरता संकल्पना : बँक ऑफ महाराष्ट्र ** सर्वोत्कृष्ट कॉर्पोरेशन रिस्पॉन्सिबिलिटी : बँक ऑफ महाराष्ट्र ** वर्षातील सर्वोत्कृष्ट सी.ई.ओ. : नरेंद्र सिंह, ’बँक ऑफ महाराष्ट्र’चे अध्यक्ष व व्यवस्थापकीय संचालक ** वर्षातील सर्वोत्‍कृष्ट कार्यकारी संचालक : ’बँक ऑफ महाराष्ट्र’चे सीव्हीआर राजेंद्रन यांना * मराठा चेंबर ऑफ कॉमर्सचे ** गो.स.पारखे औद्योगिक मान पारितोषिक ** हरी मालिनी जोशी पुरस्कार ** रमाबाई जोशी पुरस्कार ** बी.जी. देशमुख पुरस्कार ** एम.जी.आय.ए. डॉ. आर.जे. राठी पुरस्कार * ब्रॅन्ड्‌स अकॅडमी लीडरशिप अँड सर्व्हिसेस एक्सलन्सतर्फे ’सर्वोत्तम एकात्मिक दळणवळण सेवा देणाई कंपनी’ पुरस्कार : पुण्यातील विंग्ज ट्रॅव्हल्स या कंपनीला. * पूना मर्चंट्‌स चेंबरचे आदर्श उत्तम व्यापारी पुरस्कार (२०१३-२९वे वर्ष) : ** राज्यस्तरीय पुरस्कार जैन उद्योग समूहाचे अध्यक्ष भवरलाल जैन यांना ** शहर स्तरावरील पुरस्कार कापडाचे व्यापारी रमेश शहा यांना ** चेंबरच्या सभासदांमधून देण्यात येणारा पुरस्कार राज ट्रेडिंग कंपनीचे संस्थापक धनराज श्रीश्रीमाळ यांना ** वीरेन गवाडिया यांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ देण्यात येणारा ’आदर्श पत्रकार’ पुरस्कार किशोर बरकाले यांना ** विशेष पुरस्कार उद्योजक केशरचंद बोरा व उद्योजिका जान्हवी धारिवाल यांना. * अमेरिकेत आणि युरोपातील अनेक देशांत तिळाची यशस्वी निर्यात करण्याबद्दल, पुण्याच्या ग्रीन वर्ल्ड पब्लिकेशन संस्थेचा ग्रीन वर्ल्ड कृषिरत्‍न पुरस्कार : बोरा ॲग्रो फूड्स या उद्योगसमूहाला. * हैदरबादच्या ई गव्हर्नमेन्ट डिजिटल लर्निंग यांच्या तर्फे ’ई-इंडिया पब्लिक चॉइस’ पुरस्कार : रेडाई मेट्रोच्या कुशल उपक्रमांस * नॅशनल स्किल डेव्हलपमेन्ट कॉर्पोरेशनचा (NSDCचा) बिझिनेस इनोव्हेशन पुरस्कार : क्रेडाईच्या कुशल उपक्रमास * महाराष्ट्र चेंबर ऑफ कॉमर्स, इंडस्ट्रीज अँड ॲग्रिकल्चरद्वारा वितरित वित्तीय सेवा प्रावीण्य पुरस्कार : लाइफ इन्श्युअरन्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडियाला. * महाराष्ट्र सरकारचा ई-गव्हर्नन्स पुरस्कार : पुणे विद्यापीठाच्या ’पुणे युनिव्हर्सिटी नेटवर्क’ला (रौप्य पदक) * पुण्यातील कूल फाउंडेशनतर्फे देण्यात येणाऱ्या सर्वांगीण विकास योजनेचा जिल्हास्तरीय प्रथम पुरस्कार : मावळ तालुक्यातील निगडे गावच्या प्रतीक विद्यानिकेतनला. * महाराष्ट्र संपादक परिषदेचे पुरस्कार : ** संपादक मल्हार अरणकल्ले, वासुदेव कुलकर्णी, किशोर जामकर, जयप्रकाश पवार, राजा माने, यमाजी मालकर, आबा माळकर, धनंजय राजे, निखिल वागळे, विजय शेट्टी यांना * गरवारे बालभवनचा वाइल्ड लाइफ फोटोग्राफर पुरस्कार : चिन्मय राणे यांना * एम्‌सीसीआय्‌ए अवॉर्ड फॉर एक्सलन्स इन आंत्रप्रेन्युअरशिप-२०१३ : पुण्याच्या सीड इन्फोटेक या कंपनीला * पुणे जिल्हा मुख्याध्यापक संघाचे इ.स.२०१३ सालचे गुणवंत शिक्षक पुरस्कार : सुमारे दीडशे शिक्षकांना * महाराष्ट्र राज्य सहकारी बँक्स असोसिएशनच्या वतीने देण्यात आलेले २००९-१०, २०११-१२ आणि २०१२-१३ सालांचे तीन [[वसंतदादा पाटील]] उत्कृष्ट नागरी सहकारी बँक पुरस्कार : राजगुरुनगर सहकारी बँकेला. * महाराष्ट्र कामगार साहित्य परिषद आणि चंद्रकला किशोरीलाल गोयल प्रतिष्ठानतफे दिला गेलेला ’गदिमा’ पुरस्कार (७ सप्टेंबर २०१३) : ** गदिमा स्नेहबंध पुरस्कार : उद्योजिका योगिनी दुदुस्कर यांना * काव्यमित्र संघटनेचे विविध पुरस्कार : ** राज्यस्तरीय कर्मवीर भाऊराव पाटील शिक्षणरत्‍न पुरस्कार : स्वामीविवेकानंद इंग्लिश मीडियम्स्कूलचे अध्यक्ष संतोष्खांडगे यांना ** डॉ. ना.य. डोळे आदर्श प्राचार्य पुरस्कार : मुख्याध्यापक अनिल विश्वासराव, आणि प्राचार्य डॉ. व्ही.पी. पवार यांना ** राज्यस्तरीय संस्कारक्षम शिक्षक पुरस्कार : ६ जणांना ** क्रांतिज्योती सावित्रीबाई आदर्श शिक्षिका पुरस्कार : ३ शिक्षिकांना, वगैरे. * विश्व फाउंडेशनचा आदर्श सरपंच पुरस्कार : महेंद्र इंदुलकर यांना. * अण्णा भाऊ साठे आदर्श सरपंच पुरस्कार : विठ्ठल बुलबुले यांना. * मा.तु. खुतवड आदर्श सरपंच पुरस्कार : संतोष मोरे यांना. * डेक्कन चेंबर ऑफ कॉमर्स, इंडस्ट्रीज अँड ॲग्रिकल्चरतर्फे देण्यात येणारा सर्वोत्कृष्ट उद्योजक पुरस्कार : अतुल चोरडिया यांना * डेक्कन चेंबर ऑफ कॉमर्स, इंडस्ट्रीज अँड ॲग्रिकल्चरतर्फे देण्यात येणारे अन्य पुरस्कार : जनसेवा शिक्षण मंडळाचे अध्यक्ष विठ्ठलप्पा ढेरंगे आणि इतर अनेकांना. * मुंबईच्या मार्केनॉमी संस्थेचा मार्केनॉमी मराठी पुरस्कार : उत्तम पायाभूत सुविधा, नियोजनबद्ध शहर आणि स्वच्छतेसाठी, पिंपरी-चिंचवड महापालिकेला. * पुणे पोलिसांचा गणेशोत्सव काळात शांतता आणि सुव्यवस्था राखण्यास मदत केली म्हणून दिला गेलेला ’कृतज्ञता पुरस्कार’ : डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर ग्रंथालयास * पुणे जिल्हा परिषदेचा आदर्श सरपंच पुरस्कार : मारुंजीच्या हेमंती जिजाबा कांबळे यांना. * महाराष्ट्र राज्य सहकारी बँक्स असोसिएशनच्या वतीने कै बापूरावजी देशमुख उत्कृष्ट बँक कर्मचारी पुरस्कार : जनता सहकारी बँकेचे सहमहाव्यवस्थापक जयंत काकतकर यांना. * मराठा चेंबर्स ऑफ कॉमर्सचा गो.स. पारखे औद्योगिक गुणवत्ता पुरस्कार (२०१३) : सॉफ्टेक इंजिनिअर्स, इंडियाना सुक्रो-टेक कंपनी आणि ट्रान्सवर्ल्ड कॉम्प्रेसर टेक्नॉलॉजीज यांना. * मराठा चेंबर्स ऑफ कॉमर्सचा गो.स. पारखे औद्योगिक गुणवत्ता विशेष पुरस्कार (२०१३) : स्वयंसिद्धा महिला उत्कर्ष फाउंडेशनला * मराठा चेंबर्स ऑफ कॉमर्सचा नव्या उत्पादनासाठीचा मालिनी जोशी पुरस्कार (२०१३) : युनिप्लक्स मेंब्रेन्स या कंपनीला * मराठा चेंबर्स ऑफ कॉमर्सचा उद्योग क्षेत्रातील भरीव कामगिरीसाठी रमाबाई जोशी पुरस्कार (२०१३) : मनोरमा इन्फोसोल्युशन्सच्या आश्विनी दानीगोंड आणि एस.व्ही एन्टरप्रायझेसच्या स्वाती जोशी यांना. * मराठा चेंबर्स ऑफ कॉमर्सचा प्रदूषण नियंत्रणासाठीचा ’मराठा चेंबर’ आणि ’डॉ. आर जे राठी’ पुरस्कार (२०१३) : महिंद्रा व्हेइकल मॅन्युफॅक्चरिंगला * मराठा चेंबर्स ऑफ कॉमर्सचा प्रदूषण नियंत्रण विभागातील उत्तम कार्यासाठाचा उत्तेजनार्थ पुरस्कार (२०१३) : सिटी कॉर्पोरेशन लिमिटेडला * मराठा चेंबर्स ऑफ कॉमर्सचा सामाजिक बांधिलकीबद्दलचा ’बी.जी. देशमुख सर्वोत्कृष्ट पुरस्कार (२०१३) : कमिन्स इंडिया लिमिटेडला * मराठा चेंबर्स ऑफ कॉमर्सचा सामाजिक बांधिलकीबद्दलचा ’मराठा चेंबर्स’ आणि ’बी.जी. देशमुख’ विशेष पुरस्कार (२०१३) : गीतांजली जेम्स लिमिटेडला * मराठा चेंबर्स ऑफ कॉमर्स अँड बी.जी. देशमुख अवॉर्ड फॉर कॉर्पोरेट सोशल रिस्पॉन्सिबिलिटी स्पेशल अप्रिसिएशनसाठी ’अवॉर्ड २०१३ फॉर एम्प्लॉयी इनिशिएटिव्ह’ पुरस्कार : स्पर्श - अ हीलिंग टच इन्फॉसिस लिमिटेड या कंपनीला. * कोल्हापूर येथील वीमेन्स डेव्हलपमेंट, एज्युकेशन अँड पब्लिक वेलफेअर फाउंडेशनच्या वतीने दिला जाणारा ’उद्योगभूषण पुरस्कार’ : इंदापूर येथील डेरी अँड मिल्क प्रॉडक्ट्स लिमिटेडचे(सोनाई दूधचे) अध्यक्ष दशरथ माने यांना. * पुण्यातील मालती माधव पटवर्धन प्रतिष्ठानचा शैक्षणिक कार्याबद्दलचा ’द्रोणाचार्य पुरस्कार’ : प्रा. मोहन शिंदे यांना * चेन्नई येथील टेक्नोट्रान्स इंडिया प्रा.लि.चा ग्रीन प्रिंटर्स पुरस्कार : सिक्स सिग्मा कार्यपद्धतीचा वापर करून अत्याधुनिक मुद्रण तंत्रज्ञानाचा वापर करणाऱ्या ’सकाळ”ला. * बँकिंग फ्रंटियर मासिकाच्या वतीने दिला जाणारा बेस्ट चेरमन पुरस्कार : जनता सहकारी बँकेचे अध्यक्ष अरविंद खळदकर यांना * बँकिंग फ्रंटियर मासिकाच्या वतीने दिला जाणारा सर्वोत्कृष्ट वार्षिक अहवाल पुरस्कार : जनता सहकारी बँकेला * वैद्य खडीवाले वैद्यक संशोधन संस्थेचा ** महर्षी अण्णासाहेब पटवर्धन पुरस्कार : मुंबई येथील वैद्य शुभदा पटवर्धन यांना ** वैद्य पुरुषोत्तमशास्त्री नानल चरक पुरस्कार - पवनकुमार गोदतवार (जयपूर) यांना ** वैद्य द. वा. शेंडे रसौषधी पुरस्कार - भरत राठी ([[बुलढाणा]]) यांना ** वैद्य वि. म. गोगटे वनौषधी पुरस्कार - संजय तळगावकर (मुंबई) यांना ** वैद्य यादवजी त्रिकमजी ग्रंथ पुरस्कार - समर्थ कोटस्थाने (पुणे) यांना ** वैद्य बाळशास्त्री लागवणकर पंचकर्म पुरस्कार - सुबोध पाटील (धुळे) यांना ** वैद्य बापूराव पटवर्धन सुश्रुत पुरस्कार - राजेंद्र आमीलकंठवार (नांदेड) यांना ** वैद्य भा. गो. घाणेकर अध्यापन पुरस्कार - विजय पात्रीकर (नागपूर) यांना ** वैद्य मा. वा. कोल्हटकर संशोधन पुरस्कार - प्रदीप आगळे (कोल्हापूर) यांना ** वैद्य लक्ष्मीबाई बोरवणकर स्त्री वैद्य पुरस्कार - वैशाली नागले (ठाणे) यांना ** वैद्य शंकर दाजीशास्त्री पदे कार्यकर्ता पुरस्कार - संजय माळी (जळगाव) यांना ** पूज्य पादाचार्य रचनात्मक कार्य पुरस्कार - वीणा देव (नागपूर) यांना ** डॉ. वा. द. वर्तक वनमित्र पुरस्कार - डॉ. दिगंबर मोकाट (पुणे) यांना. * शिक्षण क्षेत्रात भरीव कामगिरी केल्याबद्दलचा, रास्ता पेठ एज्युकेशन सोसायटीने प्रदान केलेला ** आबासाहेब अत्रे पुरस्कार : अनंत धोंडू ऊर्फ अण्णा शिरगावकर यांना ** इंदिराबाई अत्रे पुरस्कार : मिलिंद सबनीस यांना * अप्पासाहेब पवार कृषी उच्च तंत्र पुरस्कार : डॉ. अनिल विठ्ठल जोशी, नरवण (तालुका गुहागर, जिल्हा रत्‍नागिरी) ==संगीत पुरस्कार == * अत्रे स्मृती समितीच्या वतीने संगीतकार पंडित हृदयनाथ मंगेशकर यांना 'साहित्यसम्राट आचार्य अत्रे मानचिन्ह २०१४' * संगीतकार अरुण पौडवाल यांच्या स्मरणार्थ दिला जाणारा कृतज्ञता गौरव पुरस्कार : हिंदी चित्रपट सृष्टीतील ध्वनिमुद्रक अविनंदन टागोर यांना. * डॉ. वसंतराव देशपांडे युवा पुरस्कार : अतुल खांडेकर यांना * लक्ष्मीबाई गोखले प्रतिष्ठानचा पहिला लक्ष्मीबाई गोखले स्मृती पुरस्कार : गायिका आरती अंकलीकर टिकेकर यांना * कीर्तन जुगलबंदी परिवारातर्फे इचलकरंजी येथील ज्येष्ठ तबलावादक बाबुराव गुरव यांना जगतगुरू पुरस्कार, पुण्यातील हार्मोनिअमवादक बापू सुतार यांना पं. श्रीनिवास जोगळेकर पुरस्कार (१५ मार्च २०१४) * शरद क्रीडा व सांस्कृतिक प्रतिष्ठानचा ’[[राम कदम]] कलागौरव’ पुरस्कार [[सुरेश वाडकर]] यांना * ओ.पी. फाउंडेशनतर्फे भारतीय संगीतातील योगदानाबद्दल (पाचवा) [[ओ.पी. नय्यर]] पुरस्कार : कै. कावस लॉर्ड, त्यांचा मुलगा केरसी आणि बरजोर लॉर्ड यांना. * पुणे शहरातील सहकारनगर येथील लायन्स क्लब ऑफ पुणे या संस्थेने भरविलेल्या नाट्य संगीत स्पर्धेतला महाराष्ट्र गंधर्व पुरस्कार : बेळगावच्या अर्पिता वैशंपायनला. * नवी सांगवी (पुणे) येथील कलाश्री संगीत मंडळाच्या वतीने कलाश्री पुरस्कार : व्हायोलीनवादक अतुलकुमार उपाध्ये यांना. * नवी सांगवी (पुणे) येथील कलाश्री संगीत मंडळाच्या वतीने युवा गायक पुरस्कार : संदीप गुरव यांना. * गानवर्धन संस्थेच्या वतीने दिला जाणारा कै. [[अप्पासाहेब जळगावकर]] संवादिनीवादन पुरस्कार : पंडित जयराम पोतदार यांना. * गानवर्धन संस्था व तात्यासाहेब नातू फाउंडेशनचा स्वरयोगिनी डॉ. प्रभा अत्रे शास्त्रीय संगीत पुरस्कार : आनंद भाटे यांना. * गानसंवर्धन संस्था + तात्यासाहेब नातू फाउंडेशनचे पुरस्कार : ** स्वरयोगिनी डॉ. प्रभा अत्रे शास्त्रीय संगीत पुरस्कार : श्रुती सडोलीकर-काटकर यांना ** यशवंत व लीला करंदीकर स्मृती पुरस्कार : सुरंजन खंडाळकर यांना ** डॉ. श्रीरंग संगोराम स्मृती शास्त्रीय गायन पुरस्कार : रमाकांत गायकवाड यांना * [[ओ.पी. नय्यर]] पुरस्कार : भारतीय संगीतात अलौकिक कामगिरी करणाऱ्या केरसी लॉर्ड व बुर्जोर लॉर्ड यांना. * पिंपरी-चिंचवड महापालिकेचा १०वा स्वरसागर संगीत पुरस्कार : नृत्यांगना [[कनक रेळे]] यांना * पिंपरी चिंचवड महापालिकेचा स्वरसागर संगीत पुरस्कार : उस्ताद शाहीद वरवेझ यांना * * पिंपरी-चिंचवड महापालिकेचा १८वा स्वरसागर संगीत पुरस्कार : पंडित [[जसराज]] यांना * देशस्थ ऋग्वेदी ब्राह्मण शिक्षणोत्तेजक सभेचे ऋग्वेदभूषण पुरस्कार : डॉ.प्रभा अत्रे, सावनी कुलकर्णी यांना. * देशस्थ ऋग्वेदी ब्राह्मण शिक्षणोत्तेजक संस्थेचा प्रमिला देशपांडे संगीत पुरस्कार : अनुराधा कुबेर यांना * भीमसेन जोशींच्या पत्‍नीच्या नावे देण्यात येणारा वत्सलाबाई जोशी पुरस्कार (२०१२) : अजय पोहनकर यांना * सवाई गंधर्व महोत्सवाचा’वत्सलाबाई जोशी पुरस्कार (२०१३) : पंडित सत्यशील देशपांडे यांना. * भीमसेन जोशी पुरस्कार : [[किशोरी आमोणकर]] यांना * स्वरानंद प्रतिष्ठानचा अजित सोमण पुरस्कार : [[श्रीधर फडके]] याना * [[दीनानाथ मंगेशकर]] पुरस्कार : सुरेश वाडकर यांना * [[लता मंगेशकर]] पुरस्कार : संगीत दिग्दर्शक आनंदजी यांना * अखिल भारतीय मराठी नाट्य परिषद (पिंपरी-चिंचवड)चा [[आशा भोसले]] पुरस्कार : संतूर वादक [[शिवकुमार शर्मा]],व गायक[[सुरेश वाडकर]] यांना * हृदयेश आर्ट्‌सचा [[हृदयनाथ मंगेशकर]] पुरस्कार : [[आशा भोसले]] यांना. * रेडिओ मिर्चीचा पहिला मिर्ची म्युझिक जीवनगौरव पुरस्कार : [[हृदयनाथ मंगेशकर]] यांना * रेडिओ मिर्चीचे अन्य मिर्ची म्युझिक पुरस्कार : सुलोचना चव्हाण(मराठी संगीत), लाखाची गोष्ट बेस्ट आल्बम), इनॉक डॅनियल(परीक्षकांचा खास सन्मान पुरस्कार) असे १२ पुरस्कार. * शंकरभय्या पुरस्कार : [[सुरेश तळवलकर]] (तबला-पखवाज वादनविद्येसाठी) * अजित सोमण यांच्या जयंती निमित्त देण्यात येणारा स्वरशब्दप्रभू पुरस्कार : [[श्रीधर फडके]] यांना. * संगीत क्षेत्रातील योगदानाबद्दलचा पुरस्कार : शैला दातार (२०१२) * शिवगर्जना प्रतिष्ठानतर्फे पारंपरिक चर्मवादन पुरस्कार : दिलीप गरुड (संबळ), दत्तात्रेय माझिरे (ताशा), अर्जुन केंचे (हलगी), केदार मोरे (ढोलकी), जयंत नगरकर (चौघडा), डॉ. राजेंद्र दुरकर (मृदंग) या सर्वांना. * शंकरराव जाधव प्रतिष्ठानचा तालमणी पुरस्कार : तबलावादक अविनाश पाटील यांना. * पुणे नवरात्र महोत्सवाचे लक्ष्मीमाता कला-संस्कृती पुरस्कार : संगीतकार अजय-अतुल यांना. * अनंतरंग आर्ट फाउंडेशनतर्फे विश्वजित भिडे स्मृतिप्रीत्यर्थ कलागौरव पुरस्कार : तबला वादक संजय करंदीकर यांना. * महंमद रफी आर्ट्‌स फाउंडेशनचा चौथा [[महंमद रफी]] पुरस्कार : [[कल्याणजी आनंदजी]] यांना * नाट्य दिग्दर्शनाचा [[संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार]] : [[पुरुषोत्तम दारव्हेकर]] (१९९६), [[वामन केंद्रे]] (२०१२) यांना * श्रुती संस्था(पुणे) यांच्यातर्फे [[ओ.पी. नय्यर]] पुरस्कार : सारंगीवादक पंडित रामनारायण यांना. * पुणे पीपल्स बँकेचा पुणे पीपल्स पुरस्कार : संगीत दिग्दर्शक [[रवींद्र जैन]] यांना * नांदेड येथील प्रजावाणी आणि समर्थ संस्थेतर्फे स्वरभास्कर पुरस्कार : गायक नाथराव नेरळकर यांना * भरत मित्रमंडळ पुणे यांचा शिवशक्ती पुरस्कार : गायक [[सोनू निगम]] यांना * नादब्रह्म परिवार(चिंचवड) यांचा पं. रतिलाल भावसार पुरस्कार युवा गायक रमाकांत गायकवाड यांना * शरद क्रीडा आणि सांस्कृतिक प्रतिष्ठान यांच्यातर्फे दिला जाणारा राम कदम कलागौरव पुरस्कार : संगीतकार अशोक पत्की यांना * वसंतराव देशपांडे मेमोरियल फाउंडेशनचा [[वसंतराव देशपांडे]] युवा कलाकार पुरस्कार : तबलावादक सावनी तळवलकर यांना. * नेत्रतज्ज्ञ संघटनेचा श्रीमती मदान पुरस्कार : डॉ. रमेश भांगे यांना * साईनाथ मंडळ ट्रस्ट (पुणे) यांचा साई पुरस्कार : राहुल देशपांडे यांना * पिंपरी-चिंचवड येथील डॉ. वसंतराव देशपांडे मेमोरिअल फाउंडेशनचे वसंतराव देशपांडे युवा पुरस्कार : युवागायिका आर्या आंबेकर आणि तरुण गायक लीलाधर चक्रदेव यांना. * बालगंधर्व रसिक मंडळाचा ’बालगंधर्व गुणगौरव पुरस्कार’ : आनंद भाटे यांना * पुणे भारत गायन समाज यांचा पुरस्कार : व्हायोलीनवादक प्रभाकर जोग यांना * महाराष्ट्र कामगार साहित्य परिषद आणि चंद्रकला किशोरीलाल गोयल प्रतिष्ठानतफे दिला गेलेला ’गदिमा’ पुरस्कार (७ सप्टेंबर २०१३) : ** गदिमा स्वरप्रतिभा पुरस्कार : गायिका [[बेला शेंडे]] यांना * औरंगाबादच्या कलावैभव संस्थेतर्फे दिला जाणारा भीमसेन जोशी पुरस्कार : पुण्यातील तबलावादक अरविंदकुमार आझाद यांना. * अभिनेते किरण भोगले यांच्या स्मरणार्थ देण्यात येणारा ’किरण पुरस्कार’ : शाहीर दादा पासलकर यांना * ब्रह्मानंद संगीत महोत्सवात दिला गेलेला ** ब्रह्मानंद पुरस्कार : [[भीमसेन जोशी]] यांचेपुत्र श्रीनिवास जोशी यांना. ** ब्रह्मानंद भूषण पुरस्कार : संजय गरुड, राम खळदकर, रंजना टोणपे, रामदास पळसुले, विवेक सोनार, आदी बारा जणांना * पुणे भारत गायन समाज यांचे तर्फे पंडित [[राम मराठे]] स्मृती पुरस्कार : पंडित [[रामदास कामत]] यांना * डॉ. [[सलील कुलकर्णी]] ’संगीत साधना पुरस्कार’: युवा गायक व ’गौरव महाराष्ट्राचा’मधील विजेता सुरंजन खंडाळकर याला. * पंडित रतिलाल भावसार स्मृती पुरस्कार : युवा गायक निनाद देव यांना * महाराष्ट्र सरकारचा भीमसेन जोशी शास्त्रीय संगीत जीवनगौरव पुरस्कार : पंडित जसराज यांना * आमदार दिलीप मोहिते सांस्कृतिक प्रतिष्ठान (राजगुरुनगर)च्या वतीने राजगुरू आयडॉल पुरस्कार : श्रेयस गोरे, दिव्या तिवारी, हृषीकेश पाटील, तेजस्विनी शिंदेकर यांना. * पिंपरी नाट्यपरिषदेच्या वतीने दिला जाणारा आशा भोसले पुरस्कार(२०१३) : गायक सुरेश वाडकर यांना. ==सद्‌भावना पुरस्कार== ==समाजसेवा/सामाजिक कार्यासाठीचे पुरस्कार== * यशवंतराव चव्हां महाराष्ट्र मुक्त विद्यापीठातर्फे शैक्षणिक, सामाजिक आणि साहित्य क्षेत्रातील योगदानाबद्दल देण्यात येणारा श्रमसेवा पुरस्कार : धुळ्याच्या समाजसेविका नजूबाई गावित आनि पुण्याच्या उषा वाघ यांना. * मानवसेवा विकास फाउंडेशन तर्फे सेवादीप पुरस्कार व स्वामी विवेकानंद पुरस्कार देण्यात येतो. महाराष्ट्र मधील विविध जिल्ह्यात हा कार्यक्रम दरवर्षी होत असतो. * हमीद दलवाई इस्लामिक रिसर्च आणि मुस्लिम सत्यशोधक मंडळातर्फे दिला जाणारा हमीद दलवाई पुरस्कार : गोवा येथील सामाजिक कार्यकर्त्या गैसिया सुलताना डिकोस्टा यांना. * माई देशपांडे यांचे स्मृतिदिनानिमित्त सामाजिक कृतज्ञता पुरस्कार : गेल ऑम्वेट पाटणकर, श्रुती भोसले, चैताली माजगावकर, आणि राजाराम शेलार यांना.+ * डॉ. मणिभाई देसाई प्रतिष्ठानचे मणिभाई देसाई राष्ट्रसेवा पुरस्कार : ? यांना * रमा-श्रीधर संरुती न्यासचा ’रमा-श्रीधर स्मृती’ पुरस्कार : सीमेवर लढणाऱ्या सैनिकांबद्दलची माहिती समाजाला करून देणाऱ्या लक्ष फाउंडेशनच्या अनुराधा प्रभुदेसाई यांना. * लक्ष्मीबाई गोखले प्रतिष्ठानचा पुरस्कार : ग्रामीण भागात वैद्यकीय सेवा देणाऱ्या डॉ. वर्षा वाढोवकर यांना. * मुंबई दूरदर्शनच्या सह्याद्री वाहिनीचे ’सह्याद्री संजीवनी सन्मान’ पुरस्कार : ** गडचिरोली जिल्ह्यात लोकबिरादरी प्रकल्प राबविणारे डॉ. प्रकाश आणि सौ. मंदाकिनी आमटे यांना. ** महात्मे आय बँक अँड आय वेलफेअर चॅरिटेबल ट्रस्टच्या माध्यमातून असंख्य रुग्णांना दृष्टी देणारे डॉ. विकास आणि डॉ. सुनीता महात्मे यांना ** बालरोगतज्ज्ञ डॉ. उदय बोधनकर यांना. ** पुण्यातील लोकमान्य हॉस्पिटलमध्ये देशातील पहिली इमर्जन्सी मेडिकल सर्व्हिस विकसित करणारे डॉ. नरेंद्र वैद्य यांना ** दुर्गम भागातील गरोदर महिला आणि मुलांना आरोग्यसेवा देण्यासाठी आयुष्य खर्चणारे डॉ. रवींद्र आणि डॉ. स्मिता कोल्हे यांना ** सर्च या संस्थेतर्फे बालमृत्युदरात घट व गरिबांच्या आरोग्यसेवा शुश्रूषेमध्ये क्रांतिकारी बदल घडविणारे डॉ अभय आणि राणी बंग यांना. * मुंबई दूरदर्शनच्या सह्याद्री वाहिनीचे ’अन्य’ पुरस्कार : ** अस्तित्त्व संस्थेच्या माध्यमातून अपंगांसाठी काम करणारे डॉ. सुरेश व्ही. आडकर यांना. ** बाळांमधील जन्मजात एच.आय.व्ही. पॉझिटिव्हचे प्रमाण कमी करण्यासाठी शर्थीचे प्रयत्‍न करणाऱ्या डॉ. रेखा दावर यांना ** विंचूदंशावरील संशोधन व उपचारांबद्दल जगभरातून सन्मान मिळालेले डॉ.हिंमतराव बावस्कर यांना ** दंत आरोग्यासाठी जनजागृती करणारे डो. उल्हास वाघ यांना आणि, ** गोरगरीब रुग्णांना आर्थिक मदत मिळवून देणाऱ्या श्रीसिद्धिविनायक न्यासाला. * देवांग कोष्टी समाजाचे देवांग पुरस्कार : सामाजिक कार्यकर्ते रमाकांत आसलकर आणि मोहन भंडारे यांना. * समन्यायी विकासाला प्रोत्साहन देण्याऱ्या स्वयंसेवी संस्थांना पुरस्कार : ॲक्शन फॉर ॲग्रिकल्चरल रिन्यूअल इन महाराष्ट्र (अफॉर्म-पुणे); जनार्थ (औरंगाबाद), श्रमजीवी साहाय्यक मंडळ, (सातारा), बाळासाहेब मांढरे (लातूर) आदींना. * माणूस प्रतिष्ठानतर्फे ’श्रीगमा विधायक कृतिशीलता पुरस्कार : शिरूर तालुक्यातील ’विज्ञान आश्रम’ या संस्थेस. * सामाजिक कृतज्ञता निधी या संस्थेचे सामाजिक कृतज्ञता पुरस्कार : मानव कांबळे, रुबीना पटेल आणि गिवंद पानसरे यांना. * अभिजित कदम मेमोरियलतर्फे मानवता पुरस्कार : विंचूदंशावर औषध शोधणाऱ्या बाविस्कर संशोधन केंद्राला आणि अंध-अपंगांसाठी सोयी पुरविणाऱ्या अंध समाजसेवक राहुल देशमुख यांना. * स्वामी हरदास फाउंडेशनचा सिद्धसेवा पुरस्कार : समाज व निसर्गसेवा संघाचे अध्यक्ष न.वि. देशपांडे यांना * सजग नागरिक मंचाचा माहिती अधिकार पुरस्कार : संगमनेरचे गणेश बोऱ्हाडे यांना. * मुक्तांगण परिवारातर्फे देण्यात येणारा डॉ. अनिता अवचट स्मृती संघर्ष सन्मान पुरस्कार : दिग्दर्शक नागराज मंजुळे आणि पार्किन्सन मित्रमंडळ यांना. * अपंग कल्याणकारी शिक्षण संस्था व संशोधन केंद्र या संस्थेचा ’अपंग कल्याणकारी सेवा पुरस्कार’ : सुदाम भोंडवे आणि ॲडव्होकेट गिरीश शेवते यांना. * वंचित विकास संस्थेचा ’अरुणा-मोहन’ गौरव पुरस्कार :अमित जोशी यांना * पुणे महापालिकेच्या शिक्षण मंडळातर्फे ज्ञानज्योती फातिमाबी शेख पुरस्कार : शीला चोपडे यांना. * पुणे महापालिकेच्या शिक्षण मंडळातर्फे क्रांतिज्योती सावित्रीबाई पुरस्कार : आशा भांडवलकर आणि रंजना बर्गे यांना. * वर्धा येथील गांधी मेमोरिअल लेप्रसी फाउंडेशनचा आंतरराष्ट्रीय गांधी पुरस्कार : चीनचे डॉ. झॅंग म्यूचेंग आणि पुणे येथील डॉ. विजयकुमार डोंगरे यांना. * गुरुनानक फाउंडेशन (पुणे)चा स्वच्छता पुरस्कार : ’स्वच्छ सहकारी सेवा’ संस्थेला * महाराष्ट्र कॉस्मॉपॉलिटन एज्युकेशन सोसायटी आणि प्रबोधम माध्यम न्यूझ एजन्सी यांच्यातर्फे पी.ए. इनामदार सामाजिक कृतज्ञता पुरस्कार : अनिता बेनिंजर गोखले; डॉ. सुधीर प्रभू; विनोद बोधनकर आणि ललित राठी यांना. * विद्याविकास सेवा प्रतिष्ठानचा विद्याविकास प्रबोधन पुरस्कार : डॉ. उमेश प्रधान यांना * स्वरांजली कला मंचातर्फे देण्यात येणारा धम्मभूषण पुरस्कार : सत्यशोधक समाज प्रबोधनकार किशोर मांदळे यांना. * पिंपरी-चिंचवड महापालिकेचा सामाजिक कार्यासाठीचा ’सावित्रीबाई फुले पुरस्कार’ : शुभांगी सावळाराम वानखेडे यांना * दिल्ली येथील भारतीय दलित साहित्य अकादमीतर्फे सामाजिक व राजकीय क्षेत्रातील उल्लेखनीय कार्याबद्दल ’डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर राष्ट्रीय पुरस्कार’ : आमदार रमेश बागवे यांना * रायपूरच्या इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ मॅनेजमेन्टतर्फे ’इंटरनॅशनल कॉन्फरन्स ऑन ह्युमॅटेरियन लॉजिस्टिक्स (आयसीएचएल)’ पुरस्कार : पुण्यातील भारतीय जैन संघटनेला. * खानदेश वारकरी पुरस्कार(२००४) : व्यसनमुक्तीसाठी काम करणारे कृष्णाजी माऊली जायखेडकर * उद्धव ठाकरे यांच्या हस्ते समाजबोधन पुरस्कार(२०१२) : कृष्णाजी माऊली जायखेडकर * बाबासाहेब आंबेडकर समाज भूषण पुरस्कार(नागपूर) * नवनिर्माण विकासमंडळाचा समाजभूषण पुरस्कार : रामकृष्ण(बापूजी) भारद्वाज * भगवानबाबा प्रतिष्ठानचा वंजारी समाजभूषण पुरस्कार : डॉ. तात्याराव लहाने (नेत्रशल्यचिकित्सक)(२०१२) * जिल्हा मराठा सेवा संघाच्या वतीने एका सभेत नाशिक जिल्ह्यातील मराठा जातीच्या तमाम खासदार, आमदार, जिल्हा परिषद सदस्य, नाशिक व मालेगाव महापालिकेतील नगरसेवक यांना सरसकट समाजभूषण पुरस्कार(२५-८-२०१२) दिले. * औरंगाबाद येथील मातंग समाज सद्भावना मित्रमंडळातर्फे देवरुखच्या युयुत्सु आर्ते यांना २०१२ सालचा राज्यस्तरीय लोकशाहीर अण्णा भाऊ साठे स्मृती समाजभूषण पुरस्कार * सातगाव पठार येथे प्रदान केलेले अण्णा भाऊ साठे समाजभूषण पुरस्कार : तमाशा कलावंत दत्ता नेटके व संध्या नेटके * मृत्युंजय प्रतिष्ठानचा शिवाजीराव सावंत स्मृति समाजकार्य पुरस्कार (मृत्युंजय पुरस्कार) : उद्योजक सुरेश हुंदरे * [[पु.भा.भावे पुरस्कार]] : कुटुंब संस्थेचा प्रसार करणाऱ्या अपर्णा रामतीर्थकर यांना * प्रतापगड उत्सव समितीचा वीर जीवा महाले पुरस्कार : समाजसेविका [[अपर्णा रामतीर्थकर]] यांना * प्रतापगड उत्सव समितीचा गोपीनाथ बोकील अधिवक्ता पुरस्कार : ॲड. ललित चव्हाण यांना * जयगुरू दत्त सेवा संस्थेचा राज्यस्तरीय समाजसेवा गौरव पुरस्कार : रामलिंग आढाव (नवी सांगवी) * [[मॅगसेसे पुरस्कार]] : [[नीलिमा मिश्रा]] * [[संत गाडगेबाबा ग्रामस्वच्छता पुरस्कार]] : सोमाटणे (गांव) * [[निर्मलग्राम पुरस्कार]] : सोमाटणे (गांव) * [[महात्मा गांधी तंटामुक्त गांव]] : सोमाटणे (गांव) * [[अखिल भारतीय महात्मा फुले समता परिषद |अखिल भारतीय महात्मा फुले समता परिषदेचा]] महात्मा फुले समता पुरस्कार : डॉ. भालचंद्र मुणगेकर; कुमार केतकर यांना * वाल्मीकि समाजाचे उल्लेखनीय कामासाठी देण्यात येणारे पुरस्कार : जुनियर अमीन सयानी आणि इतर १७ जण * महर्षी स्त्री शिक्षण संस्थेचा सामाजिक क्षेत्रात उल्लेखनीय कार्य केल्याबद्दल देण्यात येणारा [[बाया कर्वे पुरस्कार]] : मीरा बडवे यांना. * क्रांती सहकारी साखर कारखान्याचा क्रांतिअग्रणी पुरस्कार : [[नारायण सुर्वे]], [[श्रीराम लागू]], [[पी.साईनाथ]], [[प्रकाश आमटे]], [[मेधा पाटकर]], [[शबाना आझमी]], [[बाबा आढाव]] * अभिजित कदम मेमोरिअल फाउंडेशनचे ’अभिजितदादा कदम मानवता पुरस्कार’ : [[मेधा पाटकर]] यांच्या ’नर्मदा नवनिर्माण अभियान’ला व पीडित व्यक्तींसाठी काम करणाऱ्या मीना कुर्लेकर यांना * [[मराठी विज्ञान परिषद|मराठी विज्ञान परिषदेचा]] कृषि विज्ञान प्रसारासाठी पुरस्कार : ॲग्रोवन वर्तमानपत्राला * [[मराठी विज्ञान परिषद|मराठी विज्ञान परिषदेचे]] अन्य पुरस्कार : फलटणच्या निंबकर इन्स्टिट्यूटचे बी.व्ही. निंबकर, [[मनोहर राईलकर]] (पुणे), सुलभा शिरवईकर(मुंबई), राजेंद्र चौधरी(आर्वी-वर्धा जिल्हा) व नागेश मोने(सांगली) यांना * पुणे कॅंप शीख असोसिएशनचे सामाजिक पुरस्कार : ** महाराष्ट्र कॉस्मॉपॉलिटन एज्युकेशन सोसायटीचे अध्यक्ष पी.ए. इनामदार यांना, ** पत्रकार शाम अग्रवाल यांन, आणि ** ’सरहद’ संस्थेचे संजय नहार यांना * सतत १५ वर्षे ग्रामीण भागात केलेल्या समाजकार्याबद्दल रोटरी नेतृत्व प्रावीण्य पुरस्कार : प्रदीप लोखंडे * क्रांती सहकारी साखर कारखाना, कुंडल यांच्या तर्फे २०१२सालपर्यंत दिले गेलेले क्रांती अग्रणी पुरस्कार : [[शबाना आझमी]], [[बाबा आढाव]], डॉ. [[प्रकाश आमटे]], [[मेधा पाटकर]], डॉ. [[श्रीराम लागू]], [[पी. साईनाथ]], [[नारायण सुर्वे]] यांना * ’माणूस’कार श्री.ग. माजगावकर यांच्या नावाचा [[श्रीगमा पुरस्कार|श्रीगमा विधायक कृतिशीलता पुरस्कार]] : पर्यावरण चळवळीतले दिलीप कुलकर्णी यांना * वसंत सोमण पुरस्कार : गोवा हिंदू असोसिएशनचे रामकृष्ण नायक यांना * पुणे महानगरपालिकेचा सत्यशोधक मुक्ता साळवे पुरस्कार : दिशा कसबे * आनंदवन बहुउद्देशीय संस्थेतर्फे समाज गौरव पुरस्कार : धनश्री तोडकर, हर्षदा दगडे, दिव्या देशपांडे आणि शोभना पवार यांना * सरदार वल्लभबाई पटेल प्रतिष्ठान (जुनी सांगवी-पुणे जिल्हा) यांच्या तर्फे सरदार पटेल पुरस्कार : सामाजिक कार्यकर्ते मदन जोशी व निर्मला जगताप यांना * सेवा प्रबोधिनी, पुणे यांचा द. वि. निकम पुरस्कार : पांडुरंग भाऊ पाटील चॅरिटेबल ट्रस्टच्या डॉ. अनिता पाटील यांना एड्‌सविरोधी कामासाठी * पुणे शहर निवृत्त महासंघातर्फे एस. एम. जोशी पुरस्कार, दशपुत्रे पुरस्कार आणि शुभांगी गोसावी पुरस्कार * महात्मा फुले प्रतिभा संशोधन आघाडीतर्फे देण्यात येणारा राजर्षी शाहू महाराज सोशल नॅशनल पुरस्कार : वाघेश्वर विद्यालयाचे प्रा. सुखदेव तांबे यांना. * फेडरेशन ऑफ इंडियन कल्चरल राह(?) प्रतिष्ठान तर्फे दिला गेलेला आंतरराष्ट्रीय विश्वशांती पुरस्कार : वाघेश्वर विद्यालयाचे प्रा. सुखदेव तांबे यांना. * साईसेवा चॅरिटेबल ट्रस्टचा जनकल्याण पुरस्कार : पुण्याच्या नर्गिस दत्त स्मृती स्मारक कर्करोग संस्थेचे सचिव डॉ. बी.एम नेने यांना * पुणे महापालिका कर्मचाऱ्यांच्या सहकारी बँकेतर्फे समाज जागर पुरस्कार : ह.भ.प. कीर्तनकार सुप्रिया साठे यांना * लोकमान्य सेवा संघाचा समाजसुधारक गोपाळ गणेश आगरकर पुरस्कार : लैंगिक शिक्षणासाठी काम करणाऱ्या डॉ. अनंत साठे आणि डॉ. शांता साठे यांना * नारायण मेघाजी लोखंडे प्रतिष्ठानच्या वतीने समाज वैभव पुरस्कार : शिरोळचे आमदार डॉ. आप्पासाहे ऊर्फ सा.रे. पाटील यांना * नारायण मेघाजी लोखंडे प्रतिष्ठानच्या वतीने समर्पित कार्यकर्ता पुरस्कार : कैलास कदम आणि ॲड. के.डी. शिंदे यांना * [[दीनानाथ मंगेशकर]] प्रतिष्ठानचा आनंदमयी पुरस्कार : वात्सल्य संस्थेच्या संस्थापिका नीला श्रॉफ यांना * सामाजिक समरसता मंचाचे महात्मा फुले समरसता पुरस्कार : * पुण्यातील प्रभात मित्रमंडळाचा प्रभात पुरस्कार : अंध-अपंगांसाठी काम करणारे राहुल देशमुख यांना. * औरंगाबाद येथील रमा श्रीधर स्मृती न्यासाचा पुरस्कार : समाज कार्यकर्त्या आशा मिलिंद म्हस्के यांना (२०१३), सखाराम कुलकर्णी (२०१०), डॉ.अविनाश पोळ (२०११?) * मुस्लिम समाजात उत्कृष्ट काम करणाऱ्या व्यक्तीस दिला जाणारा हमीद दलवाई पुरस्कार : सोलापूर जिल्ह्यातील मोहोळच्या ’सहेली सामाजिक संघटने’च्या प्रमुख शाहीन अब्दुल रहेमान शेख यांना. * महाराष्ट्र राज्य औद्योगिक विकास परिषदेच्या वतीने दीनबंधू पुरस्कार : कामगार नेते नरसय्या आडम यांना * निगडी येथील सातपुडा निवासिनी मनुदेवी सांस्कृतिक संस्थानच्या वतीने मनुश्री पुरस्कार : लेवा पाटीदार समाजाचे रत्‍नाकर रामचंद्र पाटील यांना सामाजिक व औद्योगिक क्षेत्रातील उल्लेखनीय कार्याबद्दल. * समता प्रतिष्ठानचा दिनकरराव जवळकर पुरस्कार : समाजवादी विचारवंत पन्नालाल सुराणा यांना. * महाराष्ट्र सरकारचा सावित्रीबाई फुले पुरस्कार : श्रुती नाझिरकर यांना * महाराष्ट्र सरकारचा डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर समाजभूषण पुरस्कार : ॲडव्होकेट एम.बी. वाघमारे यांना. * ग्रॅव्हिटी फिटनेस क्लबचा नवरत्‍न पुरस्कार : डी‍एस‍के टोयोटाचे शिरीष कुलकर्णी यांना. * निसर्गसेवक पुरस्कार : संध्या चौगुले यांना * रंगत-संगत प्रतिष्ठानचा जिंदादिल पुरस्कार : यकृतदान करणाऱ्या कल्पना जावडेकरांना * सत्यशोधक छत्रपती विचार व जागृती मंचातर्फे सत्यशोधक जीवनगौरव पुरस्कार : उत्तम पाटील यांना * हिंदू स्वाभिमान प्रतिष्ठान (रहाटणी-पुणे) याच्यातर्फे प्रा. एकनाथ नाणेकर स्मृती समाजसेवा पुरस्कार : भागवत गुरुजी यांना * संग्राम प्रतिष्ठानचा संग्राम गौरव पुरस्कार : नोकरी सांभाळून राज्यभर मोफत व्याख्यानांद्वारे समाज प्रबोधन, योगप्रचार आणि विपश्यना, ध्यान यांचा प्रचार करणारे दत्ता कोहिनकर यांना. * सम्राट अशोक सर्वांगीण विकास सोसायटीतर्फे दिला जाणारा अशोक मित्र पुरस्कार : सम्राट अशोकाचे विचार जनमानसात रुजविणाऱ्या दत्ता कोहिनकर यांना. * सम्राट अशोक सर्वांगीण विकास सोसायटीतर्फे दिला जाणारा अशोक मित्र पुरस्कार : सोलापूरचे दिगंबर विठ्ठल देशमुख यांना * गांधी फोरमचे महाराष्ट्र राज्य आदर्श समाजसेवक पुरस्कार : डॉ. रंगनाथ गांधी (सोलापूर), अच्युत गोडबोले (पुणे), ॲडव्होकेट भास्कर नेर्लेकर (सोलापूर), श्रीकांत बेणी (नाशिक) आणि ॲडव्होकेट रमा सरोदे (पुणे) यांना. * ’निनाद’तर्फे स्वातंत्र्यवीर सावरकर ध्येयवादी पुरस्कार : डॉ. विश्वनाथ कराड यांना * निनाद पुरस्कार : रश्मी गुप्ता, मोनिका मिश्रा, समिता शर्मायांना * सावरकर स्मृती प्रतिष्ठान निगड (पुणे) यांच्यातर्फे सावरकर साहित्य पुरस्कार : पंडित महिंद्रपाल आर्य, निशांत जिंदाल, डॉ. राकेश रंजन, स्वामी ओम शर्मा यांना. * अखिल भारतीय ब्राह्मण मध्यवर्ती संस्था(नाशिक) यांच्या पुणे केंद्रातर्फे पुरस्कार ** क्रीडा पुरस्कार : अक्षयराज कोर ** व्यसनमुक्तीचे काम करणारे विश्वंभर केळकर ** आणि बालकलाकर शुभंकर अत्रे यांना. * लायन क्लबचा बेस्ट लायन प्रेसिडेन्ट पुरस्कार : सोमाटणे, निगडी, देहूरोड, पिंपरी-चिंचवड या भागात सामाजिक उपक्ररम राबवणारे भूपेंद्रसिंग हरभजनसिंग दुल्लत यांना. * पुणे सार्वजनिक सभेचा सार्वजनिक काका पुरस्कार : आमदार गिरीश बापट यांना * लायन्स क्लब इंटरनॅशनल डिस्ट्रिक्ट ३२३ डी २ च्या वतीने बेस्ट प्रेसिडेन्ट ऑफ द इयर पुरस्कार : भोसरीच्या प्रा.शैलजा सांगळे यांना * नारी समता मंचातर्फे कन्या महाराष्ट्राची हा पुरस्कार : सामाजिक कार्यकर्त्या मंगल शहा यांना * एम.आय.टी.चा पुरस्कार : माजी कलेक्टर व सिक्कीमचे आजी(२०१३) राज्यपाल श्रीनिवास पाटील यांना * कॅनडातील ब्रिटिश कोलंबिया विद्यापीठातर्फे आंतरराष्ट्रीय एकात्मता पुरस्कार : अण्णा हजारे यांना * नारी समता मंचातर्फे कन्या महाराष्ट्राची पुरस्कार : पंढरपूर येथील एच्‌‍आय्‌‍व्हीबाधित आणि अनाथ मुलांसाठी काम करणाऱ्या मंगल शहा यांना * महाराष्ट्र कामगार साहित्य परिषद आणि चंद्रकला किशोरीलाल गोयल प्रतिष्ठानतफे दिला गेलेला ’गदिमा’ पुरस्कार (७ सप्टेंबर २०१३) : ** गदिमा शैक्षणिक विकास पुरस्कार : अमित गोरखे यांना * [[दादा कोंडके]] मेमोरियल फाउंडेशनचा दादा कोंडके पुरस्कार : सनदी लेखपाल सर्वेश जोशी यांना. * फुले आंबेडकर शाहू विचारमंचाच्या वतीने दिला गेलेला समाजरत्‍न पुरस्कार : सामाजिक कार्यकर्ते शंकर गायकवाड यांना * माउली ज्येष्ठ नागरिक संघ (आकुर्डी-पुणे) यांच्या तर्फे माउली कृतज्ञता पुरस्कार : सामाजिक कार्यकर्ते मोहनलाल चौधरी यांना. * आडकर प्रतिष्ठानतर्फे देण्यात येणारा ’धम्मक्रांती पुरस्कार’ : माजी सनदी अधिकारी डॉ. राम खर्चे यांना * जळगावच्या केशव स्मृती प्रतिष्ठानतर्फे डॉ. आचार्य अविनाशी सेवा पुरस्कार : मुंबईच्या विजय जाधव यांना * जळगावच्या केशव स्मृती प्रतिष्ठानतर्फे समाजसेवा पुरस्कार : अहमदनगरच्या स्नेहालय या संस्थेस * रा.ना. चव्हाण प्रतिष्ठानचा महर्षी [[विठ्ठल रामजी शिंदे]] पुरस्कार : प्रा. [[पुष्पा भावे]]यांना. * ऑल इंडिया काँग्रेस सोशल ऑर्गनायझेशनतर्फे ’महात्मा गांधी शांतता’ आणि ’राजीव गांधी अचीव्हमेन्ट’ पुरस्कार : सामाजिक, सांस्कृतिक, सहकार आदी क्षेत्रात काम करणारे शांताराम बर्डे यांना. * धनंजय थोरात स्मृती प्रतिष्ठान यांचा ’आदर्श कार्यकर्ता पुरस्कार’ : * अरण्येश्वर (पुणे) येथील मोरया संघटनेतर्फे दिला जाणारा ’माणुसकी पुरस्कार’ : जनसेवा फाउंडेशनचे अध्यक्ष डॉ. विनोद शहा यांना. * महाराष्ट्र सरकारचा अण्णा भाऊ साठे पुरस्कार शंकर तडाखे यांना * राष्ट्रीय बंधुता साहित्य परिषदेचा राष्ट्रीय बंधुता पुरस्कार : महाराष्ट्र राज्याचे माजी ग्रामविकासमंत्री आणि पंढरपूर देवस्थानाच्या विश्वस्त समितीचे अध्यक्ष अण्णा डांगे यांना * महर्षी कर्वे स्त्री शिक्षण संस्थेचा (१८वा) [[बाया कर्वे पुरस्कार]] : शैक्षणिक क्षेत्रात काम करणाऱ्या [[अनुराधा भोसले]] यांना. * रोटरी लीडरशिप एक्सलन्स पुरस्कार : ’किर्लोस्कर सिस्टिम्सच्या’ कार्यकारी संचालक मानसी किर्लोस्कर यांना समाजसेवा आणि समाजकल्याण क्षेत्रातील योगदानासाठी. * [[प्रभा अत्रे]] यांनी सुरू केलेला आबासाहेब अत्रे पुरस्कार : समाजसेवक अनंत धोंडू ऊर्फ अप्पा शिरगावकर यांना * पिंपरी-चिंचवड समाजभूषण पुरस्कार : महापालिकेचे माजी महापौर आर.एस. कुमार यांना * महात्मा फुले स्मारक ट्रस्टचा फुले पुरस्कार : भाई वैद्य यांना (यापूर्वी हा पुरस्कार डॉ. बाबा आढाव, मेधा पाटकर व मृणाल गोरे यांना मिळाला होता.) * परिवर्तन संस्थेचा ’परिवर्तन पुरस्कार’ : डॉ. लीला ओनावले यांना * पु.ग. वैद्य स्मृती लोकशिक्षण पुरस्कार : विलास चाफेकर यांना * मुद्राय युवा फाऊंडेशनचा मैत्री सन्मान पुरस्कार वर्ष २०१६-१७ अनाथांची माय डॉ सौ सुलभा पवार, गोदा संवर्धनचे श्री अमित कुलकर्णी, लेखक श्री राजेंद्र खैरनार यांना कविता ताई राऊत यांच्या हस्ते सन्मानित. <ref>{{स्रोत बातमी | url=http://www.esakal.com/esakal/20091201/4802567498790017342.htm | title=विलास चाफेकर यांना पु. ग. वैद्य पुरस्कार प्रदान | work=सकाळ | date=१ डिसेंबर २००९ | accessdate=३० जानेवारी २०१४ | author=सकाळ वृत्तसेवा | location=पुणे | भाषा=मराठी | archive-date=2012-07-28 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120728034001/http://esakal.com/esakal/20091201/4802567498790017342.htm | url-status=dead }}</ref> ==सरकारी पुरस्कार== * भारत सरकारचे राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार (२०१३) : ** दादासाहेब फाळके पुरस्कार : गीतकार गुलझार यांना ** सर्वोत्कृष्ट चित्रपट ; आनंद गांधी यांनी दिग्दर्शित केलेला शिप ऑफ थिसस याला सुवर्णकमळ आणि अडीच लाख रुपयांचा पुरस्कार.. ** राकेश ओमप्रकाश मेहरा यांनी दिग्दर्शित केलेला लोकप्रिय चित्रपट बाग मिल्खा भाग याला. ** सर्वोत्कृष्ट दिगदर्शक : हंसल मेहता यांना सुवर्णकमळ आणि अडीच लाख रुपयांचा पुरस्कार. ** सर्वोत्कृट अभिनेता पुरस्कार : राजकुमार राव यांना. ** सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री पुरस्कार : गीतांजली थापा यांना. ** सर्वोत्कृष्ट गायिका पुरस्कार : बेला शेंडे यांना ’तुह्या धर्म कोणचा’ या चित्रपटातील गाण्यासाठी. ** पदार्पणातील सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा पुरस्कार : फॅंड्रीचे दिग्दर्शक नागराज मंजुळे यांना. ** सर्वोत्कृष्ट बालकलाकार : फॅंड्रीत काम करणाऱ्या सोमनाथ अवघडे याला. * महाराष्ट्र राज्य शासनाच्या माहिती आणि तंत्रज्ञान विभागाच्या वतीने ई-प्रशासनासाठी देण्यात येणारे पुरस्कार : साखर आयुक्तालयाच्या ’वेब पोर्टल’ आणि ’रिअल टाईम क्रेन क्रशर रिपोर्ट’ या प्रकल्पांना. * भारत सरकारच्या युवा व क्रीडा मंत्रालयातर्फे आणि नंदकुमार कल्चरल ॲकॅडमीतर्फे दिला जाणारा नेहरू युवा पुरस्कार : वैद्यकीय क्षेत्रात उत्कृष्ट काम करणाऱ्या डॉ. जयशीला मोरे यांना. * महाराष्ट्र सरकारचा महात्मा गांधी तंटामुक्त गाव मोहिमेतला उत्कृष्ट वार्तांकनाबद्दल पुणे विभागासाठीचा प्रथम पुरस्कार : दैनिक सकाळचे ज्ञानेश्वर रायते यांना. * महाराष्ट्र सरकारतर्फे शिवनेर भूषण पुरस्कार : पोलिसाधिकारी आशुतोष डुंबरे यांना. * महाराष्ट्र सरकारचा [[श्री.पु. भागवत]] उत्कृष्ट प्रकाशक पुरस्कार : [[राजहंस प्रकाशन]] या संस्थेला. * महाराष्ट्र सरकारचा [[विंदा करंदीकर]] जीवनगौरव पुरस्कार : साहित्यिक [[वसंत आबाजी डहाके]] यांना. * महाराष्ट्र राज्य शासनाच्या वतीने राष्ट्रीय सेवा योजनेत काम करणाऱ्या विद्यापीठांना देण्यात येणारे पुरस्कार : ** उत्कृष्ट विद्यापीठ पुरस्कार :पुणे विद्यापीठाला ** उत्कृष्ट समन्वयक पुरस्कार : पुणे विद्यापीठाच्या माजी समन्वयक डॉ. शाकिरा इनामदार यांना. ** उत्कृष्ट महाविद्यालयाचा पुरस्कार : पुणे विद्यापीठाखालील बारामतीच्या तुळजाराम चतुरचंद महाविद्यालयाला व पुण्यातील मॉडन महाविद्यालयाला. ** उत्कृष्ट कार्यक्रम अधिकारी पुरस्कार : पुणे विद्यापीठाखालील बारामतीच्या तुळजाराम चतुरचंद महाविद्यालयाचे डॉ. भगवान माळा आणि पुण्यातील मॉडर्न महाविद्यालयाचे पोपट सांबरे यांना. ** उत्कृष्ट स्वयंसेवक विद्यार्थी पुरस्कार : पुणे विद्यापीठाखालील, पुण्यातील आबासाहेब गरवारे महाविद्यालयाची विद्यार्थिनी प्रेरणा चव्हाण आणि पुण्याच्याच भारती विद्यापीठाच्या होमिओपॅथी महाविद्यालयाचा विद्यार्थी जय शहा यांना., * महाराष्ट्र सरकारचे उत्कृष्ट वाङ्‌मयनिर्मितीचे पुरस्कार (२०१४) ** [[साने गुरुजी]] पुरस्कार : चित्रकार व लेखक ल.म. कडू यांना त्यांच्या ’खारीचा वाटा’ या पुस्तकासाठी ** तर्कतीर्थ [[लक्ष्मणशास्त्री जोशी]] पुरस्कार : लेखिका सुजाता गोडबोले यांना त्यांच्या ’संसदीय लोकशाहीची अग्निपरीक्षा’ या पुस्तकासाठी ** भाई [[माधवराव बागल]] पुरस्कार : लेखक प्रसाद नामजोशी यांना त्यांच्या ’शॉर्टकट’ या पुस्तकासाठी ** [[श्री.ना. पेंडसे]] पुरस्कार : लेखक अवधूत डोंगरे यांना त्यांच्या ’स्वतःला फालतू समजण्याची गोष्ट’ या पुस्तकासाठी * महाराष्ट्र राज्य सरकारचे सांस्कृतिक पुरस्कारांचे (२०१२-१३) : प्रशांत दामले (नाटक), शरद साठे (कंठसंगीत), उत्तरा केळकर (उपशास्त्रीय संगीत), अलका कुबल (मराठी चित्रपट), मीरा उमप (कीर्तन?; भारूड), रघुवीर खेडकर (तमाशा), बजरंग आंबी (शाहिरी), आशा जोगळेकर (नृत्य), छाया खुटेगावकर (लोककला), वसंतराव शिरभाते (आदिवासी गिरिजन), परशुराम खुणे (कलादान) * महाराष्ट्र राज्य सरकारचा पहिल्या क्रमांकाचा विभागीय व राजस्तरीय पंचायतराज पुरस्कार : जुन्नर तालुक्यातील ठिकेकेरवाडी ग्रामपंचायतीला * महाराष्ट्र राज्य सरकारचे आदर्श शिक्षक पुरस्कार : प्राथमिक विभागातील ३७, माध्यमिक ३८, आदिवासी विभागातील १८. दोन विशेष शाळांमधील शिक्षक, एक अपंग शाळेत शिकवणारा शिक्षक , एक स्काउट शिक्षक (दिनेशकुमार पांडे, एस.व्ही. युनियन हायस्कूल व कनिष्ठ महाविद्यालय), आणि एक गाईड असे एकूण ९८ पुरस्कार. * भारत सरकारचे कृषी कर्मन पुरस्कार (वितरण दिवस ३-२-२०१४) : * महाराष्ट्र सरकारचे कृषी पुरस्कार : ** डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषिरत्‍न पुरस्कार : पुसद येथील वसंतराव नाईक प्रतिष्ठानला. ** वसंतराव नाईक शेतीमित्र पुरस्कार : ॲग्रोवनचे जळगावमधील बातमीदार जितेंद्र पाटील आणि सकाळचे नगरचे निवासी संपादक ॲड. बाळ ज. बोठे यांना. ** जिजामाता कृषिभूषण पुरस्कार : ९ महिला शेतकऱ्यांना ** वसंतराव नाईक कृषिभूषण पुरस्कार : १६ शेतकऱ्यांना * महाराष्ट्र सरकारचे छत्रपती जीवनगौरव पुरस्कार : कुस्तीचे संघटक बाळासाहेब लांडगे (२००९-१०); अटल बहादुर सिंग(२०१०-११); क्रीडा मानसोपचारतज्ज्ञ [[भीष्मराज बाम]] (२०११-१२) यांना. * महाराष्ट्र सरकारचे [[शिवछत्रपती पुरस्कार]] : ** महाराष्ट्र सरकारचे क्रीडा मार्गदर्शक पुरस्कार : वर्षा उपाध्ये, नरेंद्र कुमार व अन्य सहा जणांना ** महाराष्ट्र सरकारचे जिजामाता (क्रीडा) पुस्कार : कल्पना तेंडुलकरसह आणखी तीन जणांना. ** महाराष्ट्र सरकारचे शिवछत्रपती (क्रीडा) पुरस्कार : क्षिप्रा जोशी, सुवर्णा बारटक्के, धनंजय महाडिक आणि स्नेहल साळुंखे यांना. ** महाराष्ट्र सरकारचे छत्रपती साहस पुरस्कार : संजय टकले आणि स्वप्नाली यादव यांना. * पुणे जिल्हा परिषदेचा गुणवंत अधिकारी पुरस्कार : शाखा अभियंते एम.एम. कुरेशी यांना. * महाराष्ट्र शासनाचा सृष्टिमित्र पुरस्कार (इ.स. २०१३) : प्रा. बारटक्के यांच्या ’मंत्र यशाचा, शिकार मधाची’ या कथेला. * भारत सरकारचे २०१३ सालचे पद्मविभूषण पुरस्कार : योगाचार्य [[बी.के.एस. अय्यंगार]] व डॉ. [[रघुनाथ माशेलकर]] यांना. * भारत सरकारचे २०१३ सालचे पद्मभूषण पुरस्कार : बॅडमिंटनपटू आणि प्रशिक्षक पी. गोपीचंद, हिंदी कवी अशोक चक्रधर, टेनिस खेळाडू लिअँडर पेस, इंग्रजी साहित्यिक रस्किन बाँड, गझल गायिका परवीन सुलताना, कमल हासन वगैरे २५ जण. * भारत सरकारचे २०१३ सालचे पद्मश्री पुरस्कार : डॉ. मिलिंद वसंत कीर्तने, तबलावादक विजय घाटे, डॉ. [[नरेंद्र दाभोळकर]] (मरणोपरान्त), डॉ. रमाकांत कृष्णाजी देशपांडे, प्रतापराव पवार, अभिनेते परेश रावल, अभिनेत्री विद्या बालन, क्रिकेट खेळाडू युवराज सिंग वगैरे १०१ जण. * भारत सरकारचे वीरता (बाल) पुरस्कार : ** टाकीत बुडालेल्या लहान बहिणीला बाहेर काढणाऱ्या महाराष्ट्रातील साडेसात वर्षाच्या तन्वी नंदकुमार ओव्हाळला. ** बिबट्यापासून लहान मुलाला वाचविणाऱ्या हिमाचल प्रदेशातील शिल्पा शर्माला ** स्वतःचा जीव धोक्यात घालून दोन मुलींचा जीव वाचविणाऱ्या महाराष्ट्रातील शुभम संतोष चौधरीला ** चार हल्लेखोरांचा एकटीने मुकाबला करणाऱ्या राजस्थानातील मलाईका सिंग टाक हिला. ** महाराष्ट्रातील अन्य पुरस्कारप्राप्त बालके : संजय नवासू सुतार, अक्षय जयराम रोज, रोहित रवी जनमाची यांना. ** मरणोत्तर पुरस्कार : उत्तर प्रदेशातील मौसमी कश्यप व आर्यन राज शुक्ला, मणिपूरमधील एम. खाइंग्थे, मिझोराममधील मलास्वाम्थुलंगी आणि नागालॅंडमधील एल.मनियो चाची या पाच बालकांना. * इंटरनॅशनल बिझिनेस कौन्सिलतर्फे उद्योग क्षेत्रातील उत्कृष्ट योगदानाबद्दल इंदिरा गांधी एक्सलन्स अवॉर्ड : काँग्रेसचे जिल्हा सरचिटणीस किरण गायकवाड यांना. * नवी दिल्ली येथील भारतीय दलित साहित्य अकादमीतर्फे दिला जाणारा डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर विशिष्ट सेवा राष्ट्रीय पुरस्कार : पुण्याचे उपनगर असलेल्या निगडीमधील फुले-शाहू-आंबेडकर चळवळीतले कार्यकर्ते डॉ. [[जनार्दन मुनेश्वर]] यांना. * मध्य प्रदेशच्या आयुक्त जिल्हाधिकारी परिषदेचा मुख्यमंत्री उत्कृष्टता पुरस्कार : दतिया जिल्ह्याचे माजी जिल्हाधिकारी संकेत भोंडवे यांना. * महाराष्ट्र सरकारचे [[चित्रपट पुरस्कार]] * महाराष्ट्र शासनाचे क्रीडा पुरस्कार * भारत सरकारचे ** [[अर्जुन पुरस्कार]] : कविता राऊत, सुधा सिंग आदि २५ खेळाडू(२०१२), त्यांतल्या नरसिंग यादव, गीत फोगट, रविंदर कुमार यांना कुस्तीसाठी. ** [[इंदिरा गांधी राष्ट्रीय युवा पुरस्कार]] : पुणे विद्यापीठाच्या राष्ट्रीय सेवा योजनेचे माजी स्वयंसेवक : गणेश डफळ ** राजीव गांधी [[खेलरत्‍न पुरस्कार]] : ऑलिंपिक पदक विजेते नेमबाज विजय कुमार आणि कुस्तीगीर योगेश्वर दत्त (२०१२) ** [[द्रोणाचार्य पुरस्कार]] : ** [[ध्यानचंद पुरस्कार]] : जगराज सिंग मान (ॲथलेटिक्स), विनोद कुमार (कुस्ती), सुखबीर सिंग टोकस (पॅरा स्पोर्ट्‌स) ** जीवनगौरव [[द्रोणाचार्य पुरस्कार]] : जे.एस. भाटिया (ॲथलेटिक्स), भवानी मुखर्जी (टेबल टेनिस) ** [[पद्मविभूषण पुरस्कार]] : [[लता मंगेशकर]] ** [[पद्मभूषण पुरस्कार]] : ** [[पद्मश्री पुरस्कार]] : [[हृदयनाथ मंगेशकर]], [[सुरेश तळवलकर]] ** [[परमवीर चक्र पुरस्कार]] : ** [[भारतरत्‍न पुरस्कार]] : भी.रा.आंबेडकर, [[लता मंगेशकर]], [[वल्लभभाई पटेल]] ** [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] : ** [[संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार]] : [[विक्रम गोखले]], [[श्रुती सडोलीकर]], [[अमजाद अली]], पद्मा सुब्रमण्यम आदी ४७ जणांना(२०१२) ** [[साहित्य अकादमी पुरस्कार]] : २०१२ सालचे - [[जयंत पवार]] (’राखेतून उठला मोर’साठी), शारदा साठे (मोहित सेन यांच्या ’A Traveller and the Road या पुस्तकाच्या ’पांथस्थ-एका साम्यवादी नेत्याची मुशाफिरी’ या मराठीमधील अनुवादासाठी), धर्मकीर्ती सुमंत(साहित्य अकादमी युवा पुरस्कार) यांना; २०१३सालचा [[सतीश काळसेकर]] यांना ** [[ज्ञानपीठ पुरस्कार]] : [[कुसुमाग्रज]], [[वि.स.खांडेकर]] ** [[दादासाहेब फाळके पुरस्कार]] : [[देविकाराणी]] (पहिल्या वर्षी), अभिनेते [[प्राण]] सिकंद यांना २०१३ सालचा. ** केंद्र सरकारच्या वतीने उत्तम शिक्षकाला दिला जाणारा राष्ट्रपती पुरस्कार :अशोक शिक्षण संस्थेच्या कारेगाव शाळेचे मुख्याध्यापक बबन दामोधर तागड यांना. * [[व्यसनमुक्ती साहित्य संमेलन|महाराष्ट्र सरकारचा महात्मा गांधी व्यसनमुक्ती पुरस्कार]] : ** डॉ. वि.वि.घाणेकर, प्रजापती ब्रह्माकुमारी, मुक्तांगण व्यसनमुक्ती केंद्र, पुणे विद्यापीठ, काक्‍लिया संस्था, सन सिक्‍युरिटीज, पंडित विनटेल, अलका गुंजाळ, दीपक निकम, डॉ. संजय शिंदे, शांताबाई मुळूक ** महाराष्ट्र सरकारचे महात्मा गांधी व्यसनमुक्ती पत्रकार पुरस्कार : संतोष वळसे पाटील * भारत सरकारच्या पृथ्वीविज्ञान मंत्रालयाचा उत्कृष्ट अधिकारी पुरस्कार : भारतीय उष्णकटिबंधीय मौसम विज्ञान संस्थेतले अधिकारी, बिपिन रंगनाथ माळी यांना(२००८) * भारत सरकारच्या पृथ्वीविज्ञान मंत्रालयाचा उत्कृष्ट कर्मचारी पुरस्कार : भारतीय उष्णकटिबंधीय मौसम विज्ञान संस्थेतले अधिकारी, बिपिन रंगनाथ माळी यांना(२०१०) * महाराष्ट्र सरकारचा किर्लोस्कर जीवनगौरव पुरस्कार : [[जयमाला शिलेदार]] यांना * महाराष्ट्र सरकारचा भीमसेन जोशी जीवनगौरव पुरस्कार : [[किशोरी आमोणकर]] यांना * महाराष्ट्र सरकारचा वृत्तभूषण पुरस्कार : पत्रकार सुरेश भुजबळ * महाराष्ट्र सरकारचा डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर उत्कृष्ट ग्रंथालय पुरस्कार : पुणे जिल्ह्यातील दौंड तालुक्यामधील पाडवी गावचे सरस्वती ग्रंथालय * इंदिरा शांति पुरस्कार(२०१२) : लायबेरियाच्या राष्ट्राध्यक्षा एलिन सरलिफ * महाराष्ट्र सरकारचे [[सहकार पुरस्कार]]: * भारत सरकारने ’[[लाइफ ऑफ पाय]]’ या चित्रपटाला पॉंडिचेरी आणि मन्नार या स्थळांच्या प्रसिद्धीबद्दल दोन पर्यटन पुरस्कार जाहीर केले आहेत. * भारत सरकारच्या ऊर्जा मंत्रालयाच्या ब्यूरो ऑफ एनर्जी एफिशिअन्सीतर्फे ऊर्जा संवर्धनासाठीचा प्रथम पुरस्कार :महाराष्ट्र ऊर्जा विकास अभिकरण (महाऊर्जा) या संस्थेस * महाराष्ट्र सरकारचा [[विंदा करंदीकर]] जीवनगौरव पुरस्कार : [[के.ज.पुरोहित]] (ऊर्फ शांताराम)(इ.स.२०११साठी) आणि [[ना.धों. महानोर]] यांना इ.स. २०१२साठी * महाराष्ट्र सरकारचा [[श्री.पु. भागवत]] पुरस्कार : मॅजेस्टिक प्रकाशन * भारत सरकारचा बेस्ट रिस्पॉन्सिबल टुरिझम प्रोजेक्ट ऑफ इंडिया पुरस्कार : बारामती कृषी पर्यटनाला * भारत सरकारच्या स्वायत्त एसएमई संस्थेचा इंडिया एसएमई हा राष्ट्रीय पुरस्कार : पुण्यातील ज.बी. केमिकल्सचे श्रीधर जोशी यांना. * भारत सरकारचे निर्यात पुरस्कार : जॅब्स इंटरनॅशनल या मसाले निर्यात करणाऱ्या कंपनीला (एकूण ८ पुरस्कार) * महाराष्ट्र सरकारचा डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर समाजभूषण पुरस्कार : ॲडव्होकेट एम.बी. वाघमारे यांना. * महाराष्ट्र सरकारचे पुणे जिल्हा क्रीडा पुरस्कार : ** आंतरराष्ट्रीय धावपटू स्वाती गाढवे, ऋचा दिवेकर (जिम्नॅस्टिक्स), निष्ठा शहा, शशिधर म्हसकर (मल्लखांब) यांना ** महाराष्ट्र सरकारचा पुणे जिल्हा गुणवंत क्रीडा मार्गदर्शक पुरस्कार : रणजित चामले (तिरंदाजी) ** महाराष्ट्र सरकारचे पुणे जिल्हा गुणवंत क्रीडा संघटक कार्यकर्ता पुरस्कार : सुंदर अय्यर यांना ** महाराष्ट्र सरकारचे पुणे जिल्हा क्रीडा शिक्षक पुरस्कार : विल्सन अँड्‌ऱ्यूज (पुणे महापालिका), शैलेंद्र पोतनीस(पिंचवड महापालिका), बाळू खानदेशे (पुणे ग्रामीण भाग) यांना. * महाराष्ट्र सरकारचा २०१२-१३चा [[सावित्रीबाई फुले]] पुरस्कार : श्रुती नाझिरकर यांना * केंद्र सरकारचा उत्कृष्ट पंचायत राज पुरस्कार(२०१२-१३) : महाराष्ट्र सरकारला + एक जिल्हा परिषद, दोन पंचायत समित्या आणि चौदा ग्राम पंचायतींना.. * केंद्र सरकारचा सूक्ष्म, लघु, मध्यम उद्योग मंत्रालयातर्फे यशस्वी उद्योजकांना देण्यात येणारा राष्ट्रपती पुरस्कार : गुजरातमधल्या छोट्याशा गावी ’एसकेपी’ बेअरिंग्जची कंपनी उभारून ती भरभराटीला आणाणाऱ्या पुण्याच्या संगीता भोंडे-पळशीकर यांना * महाराष्ट्र सरकारचे महाकवी संस्कृत साधना पुरस्कार : ललिताशास्त्री आर्वीकर (नागपूर), डॉ. अजित कुलकर्णी (पुणे), डॉ. शं.भा. चांदेकर (पुणे), डॉ. शिवराम जाधव (सातारा), पंडित श्रीनिवास पुजारी मदनूरकर (नांदेड), वेदशास्त्रसंपन्न शांतारामशास्त्री भानोसे आणि डॉ. उमा वैद्य (मुंबई) यांना. * [[यशवंतराव चव्हाण]] राष्ट्रीय पुरस्कार : कोकण रेल्वेचे शिल्पकार ई. श्रीधरन यांना. * [[यशवंतराव चव्हाण]] राज्यस्तरीय पुरस्कार : [[देवरुख|देवरुखच्या]] मातृमंदिर या संस्थेला. * पिंपरी-चिंचवड शहर लॉंड्री संघटनेच्या वतीने पहिला राष्ट्रसंत गाडगेबाबा सामाजिक जाणीव पुरस्कार : संस्थापक दत्तात्रेय दळवी-भोसेकर यांना * मातंग समाज (पुणे शहर-जिल्हा) यांचा वीर लहुजी वस्ताद साळवे पुरस्कार : आमदार रमेश बागवे यांना (२०१३) * राजीव गांधी राष्ट्रीय सद्‌भावना पुरस्कार (२०१३) : सरोदवादक उस्ताद अमजद अली खान यांना * भारत सरकारचा कृषी नेतृत्वगुण पुरस्कार(फलोत्पादन क्षेत्र) -२०१३ : महाराष्ट्र राज्याला. * महाराष्ट्र सरकारचे आदर्श कृषी पर्यटन पुरस्कार : * महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाचा वसुंधरा पुरस्कार : * इंदिरा गांधी एकात्मता पुरस्कार : हरित क्रांतीचे जनक एम.एस. स्वामिनाथन यांना * महाराष्ट्र सरकारच्या सामाजिक न्याय व विशेष साहाय्य विभागातर्फे राष्ट्रपिता महात्मा गांधी पुरस्कार : भोसरी(पुणे येथील व्यसनमुक्ती केंद्राला. * महाराष्ट्र सरकारचा भीमसेन जोशी शास्त्रीय संगीत जीवनगौरव पुरस्कार : पंडित जसराज यांना * महाराष्ट्र सरकारचा अण्णा भाऊ साठे पुरस्कार शंकर तडाखे यांना. * भारत सरकारचा आदर्श शिक्षकासाठीचा राष्ट्रपती पुरस्कार : उर्से प्रथमिक शाळेतील श्यामराव इंदोरे यांना * दिल्लीच्या साहित्य अकादमीचा युवा साहित्य पुरस्कार : फुलंब्री तालुक्यातील जळगाव मेटे येथील कवी रवी कोरडे यांच्या ’धूसर झाले गाव’ या कवितासंग्रहाला.* * * * महाराष्ट्र शासनाचा उत्कृष्ट प्रशासकीय सेवेसाठीचा ’आर्य चाणक्य श्रेष्ठ प्रशासन पुरस्कार’ : पिंपरी-चिंचवड महापालिकेचे आयुक्त डॉ. श्रीकर परदेशी यांना. ==सलाम पुरस्कार== * सलाम पुणे या संस्थेचे सलाम पुरस्कार : डी.एस. कुलकर्णी(बांधकाम व्यावसायिक), गोविंद घोळवे(पत्रकार), विकास पाटील(चित्रपटव्यवसाय), अशोक समर्थ(चित्रपट अभिनेते)--सर्व २०१२ * सलाम पुणे या संस्थेचे सलाम पुरस्कार : राधा कुलकर्णी,गौरी कोंगे, नीता दोंदे, संस्कृती बालगुडे, वृंदा बाळ यांना. सर्व २०१४.--- ==संशोधन पुरस्कार== * कीर्तन संजीवनी [[पुष्पलता रानडे]] यांच्या स्मरणार्थ दिला जाणारा राष्ट्रीय महिला संशोधन पुरस्कार : पुणे येथील डॉ. सरोज घासकडवी यांना ==साहस पुरस्कार== * कीर्तन संजीवनी [[पुष्पलता रानडे]] यांच्या स्मरणार्थ दिला जाणारा राष्ट्रीय महिला साहस पुरस्कार : रायगड येथील उमाताई पवार यांना * पिंपरीच्या साईनाथ मेमोरिअल ट्रस्टतर्फे संघर्षमय परिस्थितीवर मात करण्याऱ्या महिलांना दिले जाणारे भूदेवी पुरस्कार : नलिनी इनामदार, पुष्पलता मारटकर, विजया राऊत, ज्योती रांगणेकर, सिंधू राणे यांना ==साहित्य पुरस्कार== * कै. सावित्रीबाई जोशी स्मृती प्रतिष्टान पुरस्कार [[सत्यजित खारकर]] यांच्या '''"करू का गुदगुल्या"''' या मराठी विनोदी कथासंग्रहाला. *काव्यमित्र संस्थेचे महाराष्ट्र राज्यस्तरीय कवी ग्रेस काव्यप्रतिभा पुरस्कार : अनंत कदम, प्रभू जाचक, सिंधू जाधव, संगीता पाटील, डॉ. पल्लवी बनसोडे, नाना बेरगुडे आणि दीपेश सुराणा यांना. * महाराष्ट्र साहित्य परिषदेतर्फे पुरस्कार : ** रामाचार्य अवधानी पुरस्कार : [[किसनमहाराज साखरे]] यांना ** [[कमलाकर सारंग]] पुरस्कार : नाटककार [[अशोक पाटोळे]] यांना ** [[गो.रा.परांजपे]] पुरस्कार : [[मीना किणीकर]] यांना ** [[ना.घ. देशपांडे]] पुरस्कार : कवी [[दासू वैद्य]] यांना. ** [[भा.रा. तांबे]] पुरस्कार : कवयित्री [[प्रभा गणोरकर]] यांना ** भीमराव कुलकर्णी पुरस्कार : साधना कला मंचचे सचिव विजय दांडेकर यांना ** म.सा.प. सन्मान :डॉ. [[द.ता. भोसले]] यांना ** राजा फडणवीस करंडक :म.सा.प.च्या सोलापूर शाखेला ** [[श्रीपाद जोशी]] पुरस्कार : [[राम म्हैसाळकर]] यांना ** साहित्य पत्रिकेतील उत्कृष्ट लेखासाठी यशवंतराव गडाख पुरस्कृत ताईसाहेब कदम पुरस्कार : डॉ. पुष्पा गावित यांना * महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचे वार्षिक ग्रंथ पुरस्कार (२०१४) मिळविणारे लेखक-कंसात पुस्तकाचे नाव : ** डॉ. अनिल सहस्रबुद्धे (चाळीसगाव डांगाणी) ** अनुबंध प्रकाशन (स्पुटनिक ते चाद्रयान) ** [[अवधूत डोंगरे]] (एका लेखकाचे तीन संदर्भ) ** डॉ. [[अश्विनी घोंगडे]] (बायकांविषयी बरेच काही) ** [[नीलिमा बोरवणकर]] (झळाळ) ** [[मंजिरी धामणकर]] (अनुवाद) ** म.वि. कोल्हटकर (मोहरा) ** आ.गो. महाजन (टांगाटोली) ** रमाकांत कुलकर्णी (इथे नांदतो दुष्काळ) ** डॉ. रवि जवळगेकर (मृत्यूचा सौदागर तंबाखू) ** रवि परांजपे (तांडव हरवताना) ** राजीव नाईक (ना नाटकाचा) ** एम.डी. रामटेके (आम्ही माडिया) ** लतिका भानुशाली (आमचा बाप आन्‌ आम्ही आणि मराठी वाङ्‌मयीन परंपरा) ** [[वर्षा गजेंद्रगडकर]] (भारतीय पर्यावरण) ** विनोदिनी पिटके-काळगी (सहज शिक्षणाची प्रयोगशाळा) ** विश्राम गुप्ते (ईश्वर डॉट कॉम) ** शुभांगी गोखले (रावा) ** श्यामसुंदर मुळे (देवाला रिटायर करावे काय) ** श्रीकांत रामाणी (दर्यासारंग-वास्को द गामा) ** संगीता धायगुडे (हुमान) ** संदीप खरे (अग्गोबाई ढग्गोबाई) ** सुधीर भोंगळे (आपुलाचि वाद आपणासवे) ** डॉ. सुशीला ओडेयर (सत्यशोधक विठ्ठल डोणे) ** सुहास कुलकर्णी आणि मिलंद चंपानेरकर (असा घडला भारत) ** प्रा. [[सुहासकुमार बोबडे]] (अग्निकुंड) * महाराष्ट्र साहित्य परिषदेतर्फे कृष्ण मुकुंद पुरस्कार : प्रा. शेषराव मोरे यांना. * स्नेहवर्धन प्रकाशनातर्फे देण्यात आलेले ग्रंथश्रेष्ठता पुरस्कार : ** ’संत जनाबाईचे निवडक अभंग’ या पुस्तकासाठी संपादक डॉ. शिवाजीराव मोहिते यांना, ** ’सी.एन.एन. राव-अनोख्या रसायनाने भरलेला माणूस’ या ग्रंथासाठी लेखिका [[माधुरी शानभाग]] यांना, ** ’जगातील सर्वोत्तम राजा-छत्रपती शिवाजी महाराज’ या पुस्तकासाठी काशिनाथ मडवी यांना, ** ’प्रांजलाचे आरसे’ या पुस्तकासाठी डॉ. लीला दीक्षित यांना, आणि ** ’वादळ घोंघावते आहे’ या पुस्तकासाठी चंद्रकुमार नलगे यांना. ** डॉ. प्र.ल. गावडे यांना (कशासाठी?) * द बुक गॅलरी आणि ’मुक्त शब्द’ मासिक यांच्या वतीने २०१४सालचे शब्द पुरस्कार : ** दुर्गा भागवत शब्द पुरस्कार : ** नामदेव ढसाळ शब्द पुरस्कार : हिंदी कवी विष्णू खरे यांना. ** बाबूराव बागूल शब्द पुरस्कार : ** भाऊ पाध्ये साहित्य गौरव शब्द पुरस्कार : * आकुर्डी(पुणे) येथी बीना हायस्कूलमधील शब्दधन काव्यमंचातर्फे काव्य पुरस्कार : ** कवी अरविंद भुजबळ स्मृती पुरस्कार : राज अहेरराव यांना * शब्दधन काव्यप्रतिभा पुरस्कार : प्रा. तुकाराम पाटील यांना * छावा काव्य पुरस्कार : संजय जगताप, मनमोहन जालेलपोलू, संगीता जोशी, वर्षा बालगोपाल आणि नितीन यादव या कवींना. * प्रकाश ढेरे चॅरिटेबल ट्रस्ट आणि गंगा लॉज मित्र मंडळ या संस्थांतर्फे [[यशवंतराव चव्हाण]] साहित्य पुरस्कार : [[रमेश इंगळे उत्रादकर]], अस्मिता जोगदंड-चांदणे, नागराज मंजुळे आणि दासू वैद्य यांना. * महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचा कवी यशवंत पुरस्कार : ’दारिद्‌ऱ्याच्या रेषेवर’ या काव्यसंग्रहाला. * पुणे नगर वाचन मंदिराचा [[श्री.ज. जोशी]] साहित्य पुरस्कार : नीलिमा बोरवणकर यांना. * पुणे नगर वाचन मंदिराचा [[श्री.ना. बनहट्टी]] पुरस्कार : रवि परांजपे यांना. * [[काकासाहेब गाडगीळ]] प्रतिष्ठानचा [[काकासाहेब गाडगीळ]] साहित्य पुरस्कार : साहित्यिक [[फ.मुं. शिंदे]] यांना. * बलराज साहनी-साहिर लुधियानवी फाउंडेशनचा ** बलराज साहनी पुरस्कार : नाटककार सतीश आळेकर यांना ** कैफी आझमी पुरस्कार : साहित्यिक खासदार डॉ. जनार्दन वाघमारे यांना. * तळेगाव दाभाडे येथील साहित्य, कला आणि संस्कृती मंडळाचा पहिला ’मायमराठी’ पुरस्कार : ’सकाळ’ संस्थेचे संचालक उत्तम कांबळे यांना. * पुण्यातील पिंपरी गावच्या इंद्रायणी सहकारी बँकेचा इंद्रायणी पुरस्कार : पत्रकार, विचारवंत आणि लेखक डॉ. मुझफ्फर हुसेन यांना. * महाराष्ट्र सरकारचा [[विंदा करंदीकर]] जीवनगौरव पुरस्कार : साहित्यिक [[वसंत आबाजी डहाके]] यांना. * मराठी स्पंदन या संस्थेतर्फे मराठी भाषा संवर्धन काव्यगौरव पुरस्कार : सुमारे १०० कवी-कवयित्रींना * महाराष्ट्र शाहीर परिषदेचे ** शाहीर भूषण पुरस्कार : नागपूरचे ज्ञानेश्वर वांढरे यांना ** शाहीर गौरव पुरस्कार : जळगावचे बाबुराव मोरे आणि पुण्याच्या कांचन जोशी यांना. ** युवा शाहीर पुरस्कार : पुण्याचे दत्ता भारती आणि कोल्हापूरचे संजय गुरव यांना. * [[महाराष्ट्र साहित्य परिषद|महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचा]] ’[[रा.श्री. जोग]] पुरस्कार : रणधीर शिंदे यांना. * डॉ. [[र.बा. मंचरकर]] प्रतिष्ठानच्या वतीने देण्यात येणारा डॉ. [[र.बा. मंचरकर]] स्मृती जीवनगौरव पुरस्कार : साहित्य समीक्षक व संशोधक डॉ. विलास खोले यांना * रानवारा या संस्थेतर्फे ** निर्मळ रानवारा कृतज्ञता पुरस्कार : डॉ. नीलिमा देसाई यांना ** इंदिरा गोविंद पुरस्कार : ’रानवारा’ मासिकात लेखन करणाऱ्या ऋतिका गवते, संहिता गोंधळेकर, आम्रपाली जाधव, मानसी थोरात, नुपूर दिवेकर, देवराज राठोड, गौरी लोणकर, कानन वीरकर, सोनाली शिंदे, बाललेखकांना * महाराष्ट्र सरकारचे उत्कृष्ट वाङ्‌मयनिर्मितीचे पुरस्कार (२०१४) ** [[साने गुरुजी]] पुरस्कार : चित्रकार व लेखक ल.म. कडू यांना त्यांच्या ’खारीचा वाटा’ या पुस्तकासाठी ** तर्कतीर्थ [[लक्ष्मणशास्त्री जोशी]] पुरस्कार : लेखिका सुजाता गोडबोले यांना त्यांच्या ’संसदीय लोकशाहीची अग्निपरीक्षा’ या पुस्तकासाठी ** भाई [[माधवराव बागल]] पुरस्कार : लेखक प्रसाद नामजोशी यांना त्यांच्या ’शॉर्टकट’ या पुस्तकासाठी ** [[श्री.ना. पेंडसे]] पुरस्कार : लेखक [[अवधूत डोंगरे]] यांना त्यांच्या ’स्वतःला फालतू समजण्याची गोष्ट’ या पुस्तकासाठी * स्वानंद महिला संस्था व भारतीय जैन संघटनेतर्फे दिले गेलेले साहित्य पुरस्कार :- ** यशवंतराव चव्हाण प्रतिष्ठानला भारतरत्‍न इंदिरा गांधी पुरस्कार ** प्रताप गंगावणे यांना गाडगे महाराज साहित्यरत्‍न पुरस्कार ** सीमा धाडीवाल यांना बहिणाबाई साहित्यरत्‍न पुरस्कार ** कविता मुरुमकर यांना सावित्रीबाई साहित्यरत्‍न पुरस्कार ** भक्ती सवाने यांना आचार्य [[आनंदऋषीजी]] साहित्यरत्‍न पुरस्कार * [[महाराष्ट्र साहित्य परिषद|महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचा]] [[चिं.वि. जोशी]] पुरस्कार : [[मंगेश तेंडुलकर]] यांना **दक्षिण महाराष्ट्र साहित्य सभा कोल्हापूर, * उत्कृष्ट साहित्य कृती पुरस्कार २०११-२०१२ ** रवी राजमाने.[ (हिरवं स्वप्न या कथासंग्रहास). * महाराष्ट्र शासनाचा सृष्टिमित्र पुरस्कार (इ.स. २०१३) : प्रा. बारटक्के यांच्या ’मंत्र यशाचा, शिकार मधाची’ या कथेला. * सह्याद्री वाहिनीतर्फे दिला जाणारा साहित्य क्षेत्रातील नवरत्‍न पुरस्कार : डॉ. [[प्रतिमा इंगोले]] यांना. * पुणे मराठी ग्रंथालयाचा राजेंद्र बनहट्टी कथा पुरस्कार : डॉ. [[छाया महाजन]] यांना. * सातारा येथील गुंफण अकादमीचा गुंफण सद्‌भावना पुरस्कार : पिंपरी-चिंचवडमधील महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचे उपाध्यक्ष साहित्यिक प्रा. तुकाराम पाटील यांना. * महाराष्ट्र राज्य हिंदी साहित्य अकादमीतर्फे दिला जाणारा ’बाबुराव विष्णू पराडकर’ पुरस्कार गरवारे महाविद्यालयातील हिंदी विभागात काम करीत असलेल्या डॉ. ओमप्रकाश शर्मा यांना त्यांच्या ’जनसंचार और पत्रकारिता : विविध आयाम’ या पुस्तकाला देण्यात आला आहे. * महाराष्ट्र सेवा संघ (मुलुंड) यांच्या वतीने देण्यात येणारा ’सु.ल. गद्रे साहित्यिक पुरस्कार’ : विज्ञान कथालेखक [[निरंजन घाटे]] यांना. * [[काकासाहेब गाडगीळ]] प्रतिष्ठानचा [[काकासाहेब गाडगीळ]] साहित्य पुरस्कार : [[फ.मुं. शिंदे]] यांना * [[महाराष्ट्र फाउंडेशन]]चा नाट्य विभागातील रा.नं. दातार स्मृती पुरस्कार : राजकुमार तांगडे यांना ’शिवाजी अंडरग्राउंड इन भीमनगर मोहल्ला’ या नाटकाला आणि मकरंद साठे यांना ’रंगभूमीच्या तीस रात्री’ या त्रिखंडात्मक ग्रंथाला. * [[महाराष्ट्र फाउंडेशन]]चा ललित ग्रंथ पुरस्कार : अशोक पवार यांच्या ’पडझड’ या कादंबरीला. * [[महाराष्ट्र फाउंडेशन]]चा अपारंपरिक ग्रंथ पुरस्कार : अमिता नायडू यांच्या ’प्लॅटफॉर्म नंबर झीरो’ या पुस्तकाला. * [[महाराष्ट्र फाउंडेशन]]चा वैचारिक ग्रंथ पुरस्कार : नर-पवार यांच्या डाकीण पुस्तकाला * [[महाराष्ट्र फाउंडेशन]]चा साहित्यातील जीवनगौरव पुरस्कार : पत्रकार कुमार केतकर यांना. * लोकशाहीर [[अण्णा भाऊ साठे]] समता परिषद संस्थेच्या वतीने आद्यक्रांतिकारक लहूजी वस्ताद साळवे गुरुवर्य पुरस्कार : कवी [[फ.मुं. शिंदे]] यांना. * अमेरिकेचा आंतराराष्ट्रीय साहित्य पुरस्कार : कॅथरिन बू यांना Behind the Beautiful Forevers: Death and Hope in Mumbai Undercity या पुस्तकाबद्दल * सार्वजनिक वाचनालय नासिक(सावाना)चा एकूण कथालेखनाचा डॉ.अ.वा.वर्टी पुरस्कार : प्रज्ञा दया पवार * अस्मितादर्श साहित्य संघाचा अस्मितादर्श वाङ्‍मय पुरस्कार : आनंद तांबे, एकनाथ आव्हाड, विठ्ठल शिंदे * अक्षर साहित्य संघाचा अक्षरतपस्वी पुरस्कार : अशोक सोनावणे,निंबाजी हिवरकर, रमेश चव्हाण, वि.भा. नेमाडे, विमल सुरवाडकर * अक्षर साहित्य संघाचा अक्षरवेल पुरस्कार : शशिकांत हिंगोणेकर * [[आचार्य अत्रे]] स्मृति पुरस्कार : प्रभाकर साळेगांवकर(विनोदी कविता);सुवर्णा दिवेकर (विनोदी लेखन); गिरीश जोशी(नाट्यलेखन) * गदिमा प्रतिष्ठान(पुणे)चे : ** आम्ही गदिमांचे वारसदार पुरस्कार : श्यामला जोशी ** गदिमा गृहिणी सखी सचिव पुरस्कार : डॉ. आरती दातार ** गदिमा....पुरस्कार : मधुरा दातार ** गदिमा चैत्रबन पुरस्कार : अभिनेते [[सुबोध भावे]] ** गदिमा प्रतिष्ठानचा पुरस्कार : संगीतकार [[यशवंत देव]] ** गदिमा स्नेहबंध पुरस्कार : [[राम नाईक]] * दामले कुटुंबीयांतर्फे केशवसुत स्मृति काव्य पुरस्कार : [[ना.धों. महानोर]] * [[महाराष्ट्र साहित्य परिषद|महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचा]] डॉ.[[गं.ना.जोगळेकर]] स्मृति पुरस्कार : [[वसुंधरा पेंडसे-नाईक]](माजी संचालक, राज्य मराठी विकास संस्था) (२०१२); डॉ. [[रा.चिं. ढेरे]] (२०१३) यांना * दया पवार पुरस्कार : ** अभिनेत्री-दिग्दर्शिका [[सुषमा देशपांडे]] ** नाटककार, संवाद-पटकथाकार [[संजय पवार]] * ना.सी. फडके फाउंडेशनचे लेखक आणि प्रकाशकांसाठीचे ना.सी. फडके पुरस्कार : * फेडरेशन ऑफ इंडियन पब्लिशर्सचे उत्कृष्ट ग्रंथनिर्मिती पुरस्कार : ** डायमंड प्रकाशनला, कुमार वाङ्मय विभागात ‘द हॉबिट’ या पुस्तकाच्या मराठी रूपांतरासठी ** डायमंड प्रकाशनला, संदर्भ विभागात ‘संत सुभाषित किश’ या पुस्तकासाठी द्वितीय पुरस्कार ** रोहन प्रकाशनला प्रादेशिक भाषा विभागात, ‘बाराव्या शतकातील खाद्यसंस्कृती’ या पुस्तकाबद्दल ** मेहता प्रकाशनाला उत्तम सूचिपत्रा(कॅटलॉग)साठी ** मेहता प्रकाशनाला उत्तम मुखपृष्ठासाठी ‘अमृतपंथाचा यात्री’ या चरित्रग्रंथाला ** कॉन्टिनेंटल प्रकाशनला उत्तम मुखपृष्ठासाठी बर्टोल्ड ब्रेस्ट या पुस्तकाला. ** कॉन्टिनेंटल प्रकाशनच्या ‘नायक एक पिढीचा’ या पुस्तकाला उत्तम अनुवादासाठी * दहिवळ गुरुजी स्मृति प्रतिष्ठानचा 'दहिवळ गुरुजी स्मृति साहित्य पुरस्कार' : मीना देशपांडे (२०११) ’हुतात्मा’ या [[संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ|संयुक्त महाराष्ट्र चळवळीवर]] आधारित कादंबरीसाठी. * अर्धविराम या लेखसंग्रहासाठी [[महाराष्ट्र साहित्य परिषद|महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचा]] न.चिं केळकर पुरस्कार : [[यशवंतराव गडाख]] * [[नारायण सुर्वे]] साहित्य कला अकादमीतर्फे [[नारायण सुर्वे]] काव्य पुरस्कार : प्रा.प्रशांत मोरे, चंद्रकांत वानखेडे, मीनल बाठे, संजय बोरुडे, शिवाजी सातपुते (सर्व २०१२) * [[नारायण सुर्वे]] साहित्य कला अकादमीतर्फे लेखक अरुण सावळेकर यांना ‘टवाळांची मैफिल’ या पुस्तकासाठी [[नारायण सुर्वे]] साहित्य पुरस्कार(२०१२) * महाराष्ट्र साहित्य कलाप्रसारिणी सभेतर्फे [[नारायण सुर्वे]] स्मृति (साहित्य)पुरस्कार(२०१२) : ‘सकाळ’चे संपादक व लेखक मल्हार अरणकल्ले, साहित्यिक प्रा.विलास पाटील आणि लेखक गो.या. सावजी यांना. * बिट्‌स(प्रायव्हेट लिमिटेड)चा प्रोफेशनल ट्रान्सलेटर ऑफ द इयर पुरस्कार : डॉ. मृणाल धोंगडे * बिट्‌स(प्रायव्हेट लिमिटेड)चा अस्पायरिंग प्रोफेशनल ट्रान्सलेटर ऑफ द इयर पुरस्कार : शालिनी पुतियेदाम(चेन्नई) * [[एच.के. फिरोदिया]] मेमोरिअल पुरस्कार : * अखिल भारतीय मराठी बालकुमार साहित्य संस्थेचा बालवाङ्‌मय पुरस्कार : शुभदा दीक्षित, [[जयश्री बापट]],मोहन जोशी, [[आदिनाथ हरवंदे]], श्रीनिवास पंडित, चंद्रकांत निकाडे, , स्वप्नजा मोहिते, आणि मनोहर आंधळे * अखिल भारतीय मराठी बालकुमार साहित्य संस्थेचा बालवाङ्‌मय पुरस्कार : मनमोर या कवितासंग्रहासाठी शालेय विद्यार्थिनी रिझवाना मुल्ला हिला (२०१२) * [[साहित्य अकादमी पुरस्कार|साहित्य अकादमीतर्फे देण्यात येणारे बालसाहित्य पुरस्कार(२०१२)]] : २४ भाषांमधील बाल साहित्यिक; त्यांतले एक बाबा भांड * तळेगाव दाभाडे येथील ब्राह्मण सर्व सेवा संघाचे साहित्यसेवा पुरस्कार : डॉ.संगीता प्रभू, ज्योती मुंगी * बाबा भारती प्रबुद्ध साहित्य पुरस्कार : डॉ. मधुकर साळवे(डॉ. बाबासाहेब आणि त्यांची सामाजिक, राजकीय आणि धार्मिक चळवळ या ग्रंथासाठी) * बाबा भारती प्रबुद्ध साहित्य पुरस्कार : हणमंत क्षीरसागर(वल्या जखमा या कथासंग्रहासाठी) * [[पु.भा. भावे]] साहित्यसेवा पुरस्कार : [[भा.द.खेर]](मरणोत्तर) * ’निशाणी डावा अंगठा’ (लेखक-रमेश इंगळे उन्‍नादकर)- या कादंबरीला मॅजेस्टिक प्रकाशनाचा विनोदी कादंबरीसाठीचा [[जयवंत दळवी]] पुरस्कार. (कादंबरी विनोदी नसल्याचे सांगून हा पुरस्कार लेखकाने परत केला.) पुढच्या वर्षी हाच पुरस्कार मॅजेस्टिक प्रकाशनाने सर्वोत्कृष्ट साहित्यासाठी दिला गेला. * १९८८ व २००१ चे मॅन बुकर पुरस्कार : ऑस्ट्रेलियाचे पीटर कॅरी यांना * १९८३ व १९९९ चे मॅन बुकर पुरस्कार : दक्षिण आफ्रिकेचे जे.एम. कोट्झी यांना * २००९चा वुल्फ हॉल या कादंबरीसाठी व २०१२चा ब्रिंग अप द बॉडीज या कादंबरीसाठी मॅन बुकर पुरस्कार : हिलरी मॅंटेल * महाराष्ट्र फाउंडेशन(अमेरिका)चा पुरस्कार : ’निशाणी डावा अंगठा’ (लेखक-रमेश इंगळे उन्‍नादकर)- या कादंबरीला * महाराष्ट्र फाउंडेशन(अमेरिका)चा सर्वोत्कृष्ट नियतकालिकाचा पुरस्कार : ’शब्दवेध’-संपादक रमेश इंगळे उन्‍नादकर- या नियतकालिकाला * महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचे पुरस्कार: (२०१२) : ** बालसाहित्यासाठी जीवनगौरव पुरस्कार : लीला दीक्षित ** ग.ह. पाटील पुरस्कार : ‘गुंजन गोष्टी’साठी शुभदा दीक्षित यांना आणि ‘दीपशिखा’साठी [[जयश्री बापट]] यांना विभागून ** इंदिरा जोशी पुरस्कार : परश्या-कादंबरीसाठी - मोहन जोशी यांना ** रा.गो. देसाई पुरस्कार : ‘खेलरत्‍न महेंद्रसिंग धोनी’ या चरित्रग्रंथासाठी - आदिनाथ हरवंदे ** बा.रा. मोडक पुरस्कार : पुस्तकप्रकाशनासाठी - श्रीनिवास पंडित(ऊर्जा प्रकाशन, पुणे) ** मेहता प्रकाशन पुरस्कार : कोल्हापूरच्या चंद्रकांत निकाडे यांना - झूल या स्वैर रूपांतरित कादंबरीसाठी ** कारले गुरुजी पुरस्कार : इचलकरंजीच्या रिझवाना मुल्ला या विद्यार्थिनीस - ‘मनमोर’ या कवितासंग्रहासाठी ** श्री.बा. रानडे पुरस्कार : रत्‍नागिरीच्या डॉ. स्वप्नजा मोहिते यांना(विज्ञान-पर्यावरणविषयक लेखनासाठी) ** आनंदयात्रा पुरस्कार : चाळीसगावच्या मनोहर आंधळे यांना - ‘या हो चिऊ-काऊ’ या किशोर दिवाळी अंकासाठी * मृत्युंजय प्रतिष्ठानचा शिवाजीराव सावंत स्मृति साहित्य पुरस्कार (मृत्युंजय पुरस्कार) : डॉ. द.ता. भोसले * मृत्युंजय प्रतिष्ठानचा शिवाजीराव सावंत स्मृति समाजकार्य पुरस्कार (मृत्युंजय पुरस्कार) : उद्योजक सुरेश हुंदरे * मृत्युंजय प्रतिष्ठानचा सामाजिक कार्यासाठीचा पुरस्कार : कोल्हापूरच्या स्वयंसिद्धा संस्थेच्या संचालक कांचन परुळेकर यांना * मृत्युंजय प्रतिष्ठानचा साहित्यविषयक पुरस्कार : ज्येष्ठ खगोलशास्त्रज्ञ जयंत नारळीकर यांना * लळित रंगभूमीतर्फे लळित साहित्य पुरस्कार ** अपर्णा मोहिले (ललित लेखन) ** आनंद सोनार (चरित्रलेखन) ** देवेंद्र पुनसे (कथालेखन) ** प्रतिभा सराफ, निशिगंधा घाणेकर, संध्या पाटील (तिघींना कवितालेखनाबद्दल) ** रमेश तांबे (बालसाहित्य) ** सचिन निकम (एकांकिकालेखन) * मध्य प्रदेशच्या गुंजन कला सदनचे, लोकसाहित्य अलंकारण पुरस्कार : हिंदी उर्दू लेखक काझी मुश्ताक * अंतर्वेध या व्यक्तिचित्रणात्मक लेखसंग्रहासाठी [[महाराष्ट्र साहित्य परिषद|महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचा]] विद्याधर पुंडलिक पुरस्कार : [[यशवंतराव गडाख]] * निगडी(पुणे) येथील मातृमंदिर विश्वस्त संस्थेच्या वतीने संत वाङ्‍मय पुरस्कार : प्रा. डॉ. प्रभाकर पाठक यांच्या ’नित्य संतवाणी’या पुस्तकास प्रथम पुरस्कार * निगडी(पुणे) येथील मातृमंदिर विश्वस्त संस्थेच्या वतीने संत वाङ्‍मय पुरस्कार : डॉ. कृ.ज्ञा. भिंगारकर यांच्या ’संत तुकाराम आणि संत कबीर यांची बोधवचने’या पुस्तकास द्वितीय पुरस्कार * अंजली घाटपांडे स्मृतिप्रीत्यर्थ स्नेहल प्रकाशनचा स्नेहांजली पुरस्कार : लेखक गिरीश प्रभुणे * महाराष्ट्र सरकारचा ज्ञानोबा पुरस्कार : डॉ. [[यु.म. पठाण]] यांना * पुणे मराठी ग्रंथसंग्रहालयाचा ना.ह. आपटे पुरस्कार : डॉ. अशोक कुकडे यांच्या ’कथा एका ध्येयसाधनेची’ या पुस्तकाला * पुणे मराठी ग्रंथसंग्रहालयाचा ना.के. बेहेरे पुरस्कार : विजय शिंदे यांच्या ’ब्रह्मपुत्रेच्या किनाऱ्या किनाऱ्याने’ या पुस्तकाला * पुण्यातील साहित्यप्रेमी भगिनी मंडळातर्फे - ** डॉ. ह.वि. इनामदार पुरस्कार : डॉ. [[स्वाती सु. कर्वे|स्वाती कर्वे]] यांच्या ’लघुकादंबरीचे साहित्यरूप’ या ग्रंथाला ** काव्ययोगिनी पुरस्कार : [[प्रभा गणोरकर]] यांना ** इंदिरा गोविंद कुलकर्णी स्मृति पुरस्कार : कुमुदिनी कुलकर्णी आणि सीमा शिंदे यांना ** सुधाताई जोशी पुरस्कार : मोनिका गजेंद्रगडकर यांना ** कमलाबाई म्हैसकर मुक्त व्यासपीठ पुरस्कार : सुनंदा उमरजी, चंचल काळे, नीलिमा बोरवणकर व मेघना रायरीकर यांना ** आनंदीबाई लिमये कथालेखन पुरस्कार : हेमा लेले यांना ** पार्वतीबाई साठे स्मृति पुरस्कार : शुभदा कुलकर्णी यांना * रूपवेध प्रतिष्ठानचा ** तन्वीर सन्मान पुरस्कार : नाटककार, अभिनेते, दिग्दर्शक [[गिरीश कर्नाड]] यांना; [[गो.पु. देशपांडे]] यांना ** नाट्यधर्मी पुरस्कार : नाट्यलेखन, अभिनय, प्रकाशयोजना आणि संगीत दिग्दर्शन करणारे प्रदीप वैद्य यांना; वामन पंडित यांना * कोकण मराठी साहित्य परिषदेचा वाङ्मय पुरस्कार : विनीता ऐनापुरे यांच्या वीणा या साहित्यकृतीला. * भैरूरतन दमाणी साहित्य पुरस्कार(२४वे वर्ष) : अंतर्वेध(व्यक्तिचित्रण-लेखक यशवंतराव गडाख), आगळ(कादंबरी-लेखक महेंद्र कदम) व झिम्मा(आत्मचरित्र-विजया मेहता) या तीन पुस्तकांना (२०१२) * [[कोकण साहित्य परिषद|कोकण साहित्य परिषदेचे]] वाङ्‌मयीन पुरस्कार : ** अनंत काणेकर स्मृति ललित गद्य पुरस्कार : सूर्यकांत मालुसरे यांच्या ’आधण आणि विसावण’ला ** चरित्र-आत्मचरित्रासाठीचा धनंजय कीर स्मृति पुरस्कार : प्रभाकर पणशीकर यांच्या ’आठवणीतील मोती’ या पुस्तकाला ** नाटक, एकांकिका वगैरेसाठींचा रमेश कीर पुरस्कार उषा परब यांच्या ’फुलपाखरू एक कीटक आहे’ या पुस्तकाला ** लक्ष्मीबाई आणि राजाभाऊ गवांदे ललित गद्य विशेष पुरस्कार : [[पंढरीनाथ रेडकर]] यांच्या ’हंबर’ या पुस्तकाला ** [[वि.सी. गुर्जर]] स्मृति काव्यसंग्रह पुरस्कार : गिरिजी कीर यांच्या ’गोष्ट सांगतेय ऐका’ला ** र.वा. दिघे स्मृति कादंबरी पुरस्कार : विनीता ऐनापुरे यांच्या ’वीणा’ या कादंबरीला ** प्र.श्री. नेरूरकर स्मृति बालवाङ्मय पुरस्कार : सूर्यकांत मालुसरे यांच्या ’शिवगाथा’ला ** संकीर्ण वाङ्मयासाठीचा वि.कृ. नेरूरकर स्मृति पुरस्कार : [[अचला जोशी]] यांच्या ’आश्रम नावाचं घर’ला ** समीक्षेसाठीचा प्रभाकर पाध्ये स्मृति पुरस्कार : पु.द. कोडोलीकर यांच्या ’वेध : साहित्याचा संस्कृतीचा’ या पुस्तकाला ** आरती प्रभू स्मृति काव्य पुरस्कार : सु्देश मालवणकर यांच्या ’कॅंप नंबर’ला ** दृक्‌श्राव्य कला, सिनेमा या विषयावरील साहित्यासाठीचा भाई भगत स्मृति पुरस्कार : दिलीप ठाकुर यांच्या ’रेखा म्हणजे तारुण्य’ला ** विद्याधर भागवत स्मृति कथासंग्रह पुरस्कार : उदय जोशी यांच्या ’आगंतुक’ या संग्रहाला ** चरित्र-आत्मचरित्रासाठीचा श्रीकांत शेट्ये स्मृति विशेष पुरस्कार : राजेंद्रप्रसाद मसुरकर यांच्या ’चरित्रकार धनंजय कीर’ या पुस्तकाला ** वसंत सावंत कविता संग्रह विशेष पुरस्कार : लता गुठे यांच्या ’जीवनवेल’ला ** वैचारिक साहित्यासाठीचा फादर स्टीफन सुवार्ता पुरस्कार : [[नीलिमा भावे]] यांच्या ’शिवकालीन स्त्रियांच्या अधिकारकक्षा’ला ** वि.वा. हडप स्मृति कादंबरी पुरस्कार : डॉ. दत्ता पवार यांच्या ’चंदनाची चोळी’ला. * नाशिक जिल्ह्यातील कोपरगाव तालुक्यामधील पोहेगाव येथील भि.ग. रोहमारे ट्रस्टतर्फे देण्यात येणारे रोहमारे ग्रामीण साहित्य पुरस्कार : [[संजीवनी तडेगावकर]] (जालना), विलास पगार(नाशिक), प्रदीप पाटील(नांदेड), केशव बसेकर(परभणी), लक्ष्मण बारहाते(नाशिक) आणि सदानंद सिनगारे ([[बुलढाणा]]), यांना * प्रिय जीए सन्मान पुरस्कार महेश एलकुंचवार यांना * जीए कुलकर्णी कथाकार पुरस्कार : मिलिंद बोकील यांना * ’वारकरी मोठेबुवा’ या कॅनडातील डॉ. वझे यांनी वितरित केलेला दहा हजार रुपयांचा पुरस्कार : लेखिका प्रा. मुक्ता गरसोळे * मुंबई मराठी पत्रकार संघातर्फे ** ललित लेखनासाठी देण्यात येणारा विद्याधर गोखले स्मृति पुरस्कार : लोकसत्ताच्या पुणे आवृत्तीचे निवासी संपादक मुकुंद संगोराम यांना ** नवसंदेशकार रमेश भोगटे स्मृति पुरस्कार : दैनिक सामनाचे योगेश त्रिवेदी यांना ** कॉम्रेड सरमळकर स्मृति पुरस्कार : दैनिक पुण्यनगरीचे रमेश औताडे यांना * महाराष्ट्र पत्रकार संघाचा नवरत्‍न पुरस्कार : चिपळूण नगरपालिकेत मुख्याधिकारी असताना बायोगॅसपासून वीजनिर्मिती, घनकचरा व्यवस्थापन आदी प्रकल्प यशस्‍वीरीत्या राबवाणाऱ्या गणेश शेटे यांना. * महाराष्ट्र फाउंडेशन(अमेरिका)तर्फे ग्रंथ पुरस्कार : ** वैचारिक - बाईमाणूस(करुणा गोखले) ** अपारंपरिक - जाग मना जाग(लीला आवटे) ** ललित - अवकाळी पावसाच्या दरम्यानची गोष्ट(आनंद विंगकर) ** नाटकांसाठीचे पुरस्कार : निरर्थकाचे पक्षी(नीरजा). रा.शं दातार नाट्यपुरस्कार - काय डेंजर वारा सुटलाय(जयंत पवार) * वाग्यज्ञे पुरस्कार : ** साहित्य गौरव कवी संदीप खरे; [[बाबासाहेब पुरंदरे]] ** कला गौरव : गायक व संगीतकार [[सलील कुलकर्णी]]; [[सुरेश वाडकर]] * महाराष्ट्र अभ्यास परिषद(पुणे)तर्फे व बँक ऑफ महाराष्ट्रच्या सहकार्याने दिला जाणारा महाबँक पुरस्कार : डॉ. कैलास सार्वेकर यांच्या ’बोली : समाज, साहित्य आणि संस्कृती’ या ग्रंथास. * महाराष्ट्र ग्रंथोत्तेजक संस्थेचे पुरस्कार : ’आचार्य विनोबा भावे‘ (लेखक - गणेश राऊत), ’आंध्र परिसरातील समर्थ संप्रदाय‘ (लेखक - भूदान चळवळीचा विशेष अभ्यास करणारे प्रमोद दामोदर संत) * [[यशवंतराव चव्हाण]] मुक्त विद्यापीठाच्या [[कुसुमाग्रज]] अध्यासनाच्या वतीने देण्यात येणारा [[कुसुमाग्रज राष्ट्रीय साहित्य पुरस्कार]] : गुजरातचे साहित्यिक सीतांशू यशश्चंद्र यांना * [[महाराष्ट्र राज्य संस्कृती मंडळ]]ा तर्फे देण्यात येणारा गौरवमूर्ती पुरस्कार : साहित्यसमीक्षक डॉ.[[सुधीर नरहर रसाळ]] यांना * महाराष्ट्र सरकारचा [[विंदा करंदीकर]] जीवनगौरव पुरस्कार : के.ज.पुरोहित (ऊर्फ शांताराम)(इ.स.२०११साठी) आणि ना.धों. महानोर यांना इ.स. २०१२साठी * महाराष्ट्र सरकारचा [[श्री.पु. भागवत]] पुरस्कार : मॅजेस्टिक प्रकाशन या संस्थेस(२०१२) * यशवंतराव चव्हाण कृष्णाकाठ पुरस्कार : महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचे कार्यवाह प्रा. मिलिंद जोशी यांना * महाराष्ट्र साहित्य परिषदेच्या वतीने काव्य विभागासाठी दिला जाणारा कुसुमाग्रज पुरस्कार : हत्ती इलो (काव्यसंग्रह-कवी अजय कांडर) आणि कल्लोळातील एकांत (काव्यसंग्रह-कवी अझीम नवाज) यांना विभागून * पुणे महानगरपालिकेचा पुरस्कार [[अण्णा भाऊ साठे]] पुरस्कार : [[उत्तम तुपे]] * [[कुसुमाग्रज]] प्रतिष्ठानचा जनस्थान पुरस्कार : डॉ. [[भालचंद्र नेमाडे]] यांना * पुणे नगर वाचन मंदिरातर्फे श्री.ना. बनहट्टी पुरस्कार : प्रा. शेषराव मोरे यांना त्यांच्या ’काँग्रेसने आणि महात्मा गांधींनी अखंड भारत का नाकारला’ या ग्रंथाबद्दल * मुंबईतील न.चिं. केळकर ग्रंथालयाचा साहित्य साधना पुरस्कार : लेखक डॉ. [[सदाशिव शिवदे]] यांना ’ज्वलज्वलनतेजस संभाजीराजा’ या पुस्तकासाठी * साहित्यदीप प्रतिष्ठानचा काव्यदीप पुरस्कार : डॉ. संगीता बर्वे * महाराष्ट्र ग्रंथोत्तेजक संस्थेचा संस्थागौरव पुरस्कार : डॉ. [[अरुणा ढेरे]] यांना * महाराष्ट्र ग्रंथोत्तेजक संस्थेचे वार्षिक ग्रंथ पुरस्कार : गिरिजा कीर, डॉ. म.बा. कुलकर्णी, प्रा. नीला कोरडे, प्रा. [[नीला चांदोरकर]], सचिन जोशी, डॉ. श्याम टिळक, वीणा तळघट्टी, प्रा. शसुद्दीन तांबोळी, रा.शं. नगरकर, [[शशिधर भावे]], संभाजी भोसले, आणि मिलिंद सबनीस यांना. * यशवंतराव प्रतिष्ठानचे यशवंत-वेणू पुरस्कार : कवी डॉ. [[विठ्ठल वाघ]] आणि पत्‍नी प्रभा वाघ यांना. * सातारा येथील अर्जुन चॅरिटेबल ट्रस्टतर्फे महामानव साहित्य सेवा पुरस्कार : जनसेवा फाउंडेशनचे विश्वस्त आणि जनसंपर्क अधिकारी प्राचार्य राम शिंदे यांना. * के.के. बिर्ला फाउंडेशनचा सरस्वती सन्मान पुरस्कार : मल्याळी कवयित्री सुगतकुमारी यांना त्यांच्या मनलेजुतू या कवितासंग्रहासाठी * श्रीपाद सेवा मंडळाचे विविध स्मृती पुरस्कार : ** टेंबेस्वामी वेदमूर्ती पुरस्कार : डॉ.देवदत्त पाटील(पुणे) ** गुळवणी महाराज संतसाहित्य पुरस्कार : पंडित विनायक देसाई ** संत ज्ञानेश्वर विज्ञानाचार्य पुरस्कार : डॉ.जयदेव पंचवाघ ** मामासाहेब देशपांडे साहित्यिक पुरस्कार : तुकाराम विप्र ** मामासाहेब देशपांडे वेदाध्ययन पुरस्कार :रानचंद्र वल्लभ मुंडले, तेंडोली व उज्जैनचे संजीवकुमार शर्मा यांना * *पार्वतीदेवी संतसाहित्य अभ्यासक पुरस्कार : पुण्याचे राजेंद्र दहिभाते आणि शुभदा महाजनी यांना * नीहारा प्रकाशनतर्फे (पहिला) वत्सलाबाई अंबाडे साहित्य पुरस्कार : समीक्षक डॉ. [[द.दि. पुंडे]] आणि लेखक [[ह.मो. मराठे]] यांना * राष्ट्रीय महिला आयोगाचा साहित्य पुरस्कार :पुण्यातील मराठी-हिंदी लेखिका, कवयित्री डॉ. मालती शर्मा यांना * महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचा पुष्पा पुसाळकर पुरस्कार : कवी संदीप खरे याच्या ’तुझ्यावरच्या कविता’ या पुस्तकाच्या प्रकाशनासाठी : कॉन्टिनेंटल प्रकाशनाला. * वाई येथील रा.ना चव्हाण प्रतिष्ठानचा १७वा [[विठ्ठल रामजी शिंदे]] पुरस्कार : विचारवंत लेखिका प्रा. पुष्पा भावे यांना * आनंदमयी पुरस्कार : साहित्यिक रत्‍नाकर मतकरी यांना * के.के. बिर्ला फाउंडेशनचा सरस्वती सन्मान पुरस्कार : मल्याळी कवयित्री सुगतकुमारी यांना त्यांच्या मनलेजुतू या कवितासंग्रहासाठी * हडपसर साहित्य आणि संस्कृती मंडळाचा हडपसर साहित्यरत्‍न पुरस्कार : खगोलशास्त्रातील भरीव साहित्यसेवेबद्दल डॉ. प्रकाश तुपे यांना * महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचा शं.ना जोशी पुरस्कार : ’बुधभूषणम्‌ -एक चिकित्सा’ या पुस्तकासाठी डॉ.नभा काकडे यांना * यू.आर.एल.फाउंडेशनचे गझल पुरस्कार : वैभव देशमुख, [[मनोहर रणपिसे]] यांना * तळेगाव दाभाडे येथील साहित्य कला आणि संस्कृती मंडळातर्फे ** गो.नी. दांडेकर कथा पुरस्कार : लेखिका अंजली दाणी यांना ** लोककवी [[मनमोहन नातू[[पुरस्कार : कवी राम पानखडे यांना. * महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचा [[कृष्ण मुकुंद उजंबळकर|कृष्णमुकुंद पुरस्कार]] : पुरातत्त्व शास्त्रज्ञ प्रा. डॉ.मधुकर ढवळीकर यांना * भारतीय विचार साधना पुणे प्रकाशनाचा डॉ. अरविंद सदाशिव गोडबोले स्मृती लेखन पुरस्कार : पत्रकार आणि लेखक ब.ना.जोग यांना * केशवराव कोठावळे पारितोषिक : मकरंद साठे यांच्या ’मराठी रंगभूमीच्या तीस रात्री’ या समीक्षाग्रंथास. * भारतीय विचार साधना प्रकाशन (पुणे) यांचा डॉ अरविंद सदाशिव स्मृति लेखन पुरस्कार :लेखक ब.ना. जोग यांना. * [[महाराष्ट्र साहित्य परिषद|महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचा]] सन्मान पुरस्कार (२०१३) : [[मंगेश पाडगावकर]] यांना. * स्नेहवर्धन प्रकाशनाचे ग्रंथश्रेष्ठता पुरस्कार (कंसात साहित्यकृती) : अनुबंध प्रकाशन (ब्रीद तुझे जगी दीनानाथा), [[मोहन आपटे[[(प्राचान भारतीय गणित), डॉ. रवींद्र ठाकूर (साहित्यिक आनंद यादव), डॉ. [[रामचंद्र देखणे]] (आषाढी), पुष्पा फडके (मराठीसाठी लोकनगरी), ग्रामीण साहित्यिक प्राचार्य [[रा.रं. बोराडे]] (एकदा असं झालं) यांना. * स्नेहवर्धन प्रकाशनाचा कार्यश्रेष्ठता पुरस्कार : प्रा. राम शिंदे यांना * आंबेडकरांच्या आई भीमाबाई यांच्या स्मरणार्थ संबोधी प्रतिष्ठानचा भीमाबाई आंबेडकर पुरस्कार : भारतीय समाजातील जातिव्यवस्था या विषयात संशोधन करणाऱ्या डॉ.आम्वेट यांना. * [[महाराष्ट्र साहित्य परिषद|महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचे]] ** म.सा.प.सन्मान : मंगेश पाडगावकर यांना ** भीमराव कुलकर्णी कार्यकर्ता पुरस्कार : डॉ. अशोक कामत यांना ** वार्षिक ग्रंथ आणि ग्रंथकार पुरस्कार : उमा कुलकर्णी, डाॅ. [[आशुतोष जावडेकर]], [[गुरू ठाकूर]], [[प्रकाश तुपे]]. [[अनुराधा पाटील]], डॉ. [[यशवंत पाठक]], डॉ. [[विवेक बेळे]] यांना ** ग्रंथ पारितोषिके [http://www.masapapune.org/MASAPAPune/PDFs/invitation_2013.pdf]{{मृत दुवा}} * [[महाराष्ट्र साहित्य परिषद|महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचा]] लक्ष्मीबाई टिळक पुरस्कार : [[विजया मेहता]] यांच्या ’झिम्मा’ या आत्मचरित्राला. * महाकवी कालिदास साहित्य कला संस्कृती संघाचे पुरस्कार : * महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचे ** प्रा. बाबुराव शिरोळे बालसाहित्यकार पुरस्कार : राजीव तांबे यांना ** कै. शांतादेवी लेखिका पुरस्कार : रेखा बैजल यांना ** प्राचार्य सोनोपंत ऊर्फ मामासाहेब दांडेकर पुरस्कार : डॉ. उदय कुमठेकर यांना * महाराष्ट्र साहित्य कला प्रसारिणी सभेचे डॉ.निर्मलकुमार फडकुले पुरस्कार : उल्हास पवार, सदानंद मोरे यांना * लोकराजा राजर्षी शाहू महाराज समाज विकास बहुउद्देशीय संस्थेचा महाकवी वामनदादा कर्डक काव्य पुरस्कार : गौरवकुमार आठवले यांना. दुसऱ्या-तिसऱ्या क्रमांकावर, अनुक्रमे विजय दळवी आणि प्रशांत वंजारी होते. * साहित्य जीवन गौरव पुरस्कार (२०१३) : डॉ. [[माधवी वैद्य]] * महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचा [[गं.ना. जोगळेक]]र पुरस्कार : डॉ. [[रा.चिं. ढेरे]] यांना * महाराष्ट्र संपादक परिषदेचा डॉ. अजिंक्य डी.वाय. पाटील पुरस्कृत जीवनगौरव पुरस्कार : कवी [[मंगेश पाडगावकर]] यांना * पुणे विद्यापीठाच्या [[महाराष्ट्रातील अध्यासने|संत नामदेव अध्यासनाचा]] ’संत [[नामदेव]] जीवनगौरव पुरस्कार’ : [[नामदेव|नामदेवांच्या]] साहित्याचे अभ्यासक व मराठीतील आधुनिक साहित्याचे साक्षेपी समीक्षक प्रा. विलास खोले यांना. * पुणे विद्यापीठाच्या [[महाराष्ट्रातील अध्यासने|संत नामदेव अध्यासनाची]] ? : प्राच्यविद्या व मध्ययुगीन हस्तलिखितांचे संशोधक वा.ल. मंजूळ यांना. * कलारंग सांस्कृतिक कलासंस्थेचा अण्णा भाऊ साठे साहित्यरत्‍न पुरस्कार : डॉ. नरेंद्र जाधव यांना. * महाराष्ट्र कामगार साहित्य परिषद आणि चंद्रकला किशोरीलाल गोयल प्रतिष्ठानतफे दिले गेलेले ’गदिमा’ पुरस्कार (७ सप्टेंबर २०१३) : ** गदिमा हास्य भाष्य पुरस्कार : कवी [[रामदास फुटाणे]] यांना ** गदिमा स्वरप्रतिभा पुरस्कार : गायिका [[बेला शेंडे]] यांना ** गदिमा शैक्षणिक विकास पुरस्कार : अमित गोरखे यांना ** गदिमा स्नेहबंध पुरस्कार : उद्योजिका योगिनी दुदुस्कर यांना ** गदिमा साहित्य पुरस्कार : प्रा. प्शांत मोरे व लता कदम या कवींना ** आम्ही गदिमांचे वारसदार पुरस्कार : दीपक चांदणे, कल्पना दुधाळ, संतोष नारायणकर, आबासाहेब पाटील, प्रा. तुकाराम पाटील, रमाजान मुल्ला, बबलू वडर या कवींना * पुण्याच्या लोकराजा राजर्षी शाहू बहुउद्देशीय संस्थेचे महाकवी वामनदादा कर्डक काव्य पुरस्कार : कुणाला? * बाबूराव शितोळे बालसाहित्य पुरस्कार : राजीव तांबे यांना * पुण्यातील केसरी संस्थेचा केळकर ग्रंथोत्तेजक पुरस्कार : [[बिंदुमाधव जोशी]] यांना * पुण्यातील केसरी संस्थेचा डॉ. रा.वि. वारदेकर पुरस्कार :डॉ. मिलिंद भोई यांना * पुणे मराठी ग्रंथसंग्रहालयाचा साहित्यसम्राट [[न.चिं. केळकर]] पुरस्कार : प्रभाकर देशपांडे, नीलिमा बोरवणकर, [[शशिकांत लोखंडे]], [[फ.मुं.शिंदे]] यांना * पुणे महानगरपालिकेचे महर्षी वाल्मीकी पुरस्कार : डॉ. [[रा.चिं. ढेरे]] आणि [[द.मा. मिरासदार]] यांना * जळगाव येथील सूर्योदय मंडळाचे पुरस्कार : ** ४था अखिल भारतीय दलुभाई जैन मराठी साहित्यभूषण पुरस्कार : [[गिरिजा कीर]] यांना. (पूर्वीचे पुरस्कार अनुराधा पाटील, डॉ. [[सदानंद मोरे]], डॉ. [[यू.म. पठाण]] यांना. ** ८वा सूर्योदय सेवा पुरस्कार अकोल्याचे कवी नारायण कुलकर्णी कवठेकर यांना.(पूर्वीचे पुरस्कार व्यंकटराव रणधीर, पुरुषोत्तम पाटील, शैलजा काळे, प्रल्हाद वडेर, अपूर्वा सोनार, अनुपमा उजगरे यांना) ** कादंबरीलेखनाचा दलुभाई जैन साहित्यरत्‍न पुरस्कार : ** काव्यसंग्रहास दलिचंद साखला सूर्योदय काव्य पुरस्कार : * महाराष्ट्र ग्रंथोत्तेजक संस्थेचे पुरस्कार : ** आनंद केळकर स्मृतिप्रीत्यर्थ देण्यात येणारा ’महाराष्ट्र ग्रंथोत्तेजक संस्था गौरव पुरस्कार’ : रमेश पानसे यांना ** अन्य पुरस्कार : रामकृष्ण कदम, वैशाली करमरकर, डॉ. नभा काकडे, डॉ. शशिकला कांबळे, डॉ. शुभदा कुलकर्णी, सुनीता केळकर, यू.जी. जोशी, डॉ. द.ना. धनागरे, मु.गो. पाठक, संभाजी भोसले, सुमन महादेवकर, डॉ. गणेश राऊत, प्रमोद संत, यांना * ’ख्रिस्ती साहित्य प्रसारक ग्रंथ पुरस्कार’ : जॉन रॉड्रिक्स, जोसेफ तुस्कानो आणि विश्वास वसेकर यांना. * दिल्लीच्या साहित्य अकादमीचा युवा साहित्य पुरस्कार : फुलंब्री तालुक्यातील जळगाव मेटे येथील कवी रवी कोरडे यांच्या ’धूसर झाले गाव’ या कवितासंग्रहाला. * [[यशवंतराव चव्हाण]] महाराष्ट्र मुक्त विद्यापीठ आणि [[कुसुमाग्रज]] प्रतिष्ठान यांच्यातर्फे काव्यसंग्रहांसाठी २०१३सालचे विशाखा पुरस्कार : १ला - सावंतवाडीच्या शरयू असोलकर यांच्या ’तुटलेपण पुन्हा बांधून घेताना’ या काव्यसंग्रहास, २रा पुरस्कार निमगांव म्हाळुंगी (पुणे जिल्हा) येथील भरत दौंडकर यांच्या ’गोफणीतून निसटला दगड’ याला आणि ३रा पुरस्कार नाशिकच्या कवयित्री प्रियंका डहाळे यांच्या ’अनावृत्त रेषा’ या काव्यसंग्रहाला. * [[यशवंतराव चव्हाण]] महाराष्ट्र मुक्त विद्यापीठ आणि [[कुसुमाग्रज]] प्रतिष्ठान यांच्यातर्फे काव्यसंग्रहांसाठी २०१२सालचे विशाखा पुरस्कार : १ला - एरंडगाव येवल्याचे लक्ष्मण बारहाते यांच्या ’पाच बिघे’ला, २रा - आष्टी तालुक्यातील निमगावचे हरीष हातवटे यांच्या ’आजीची कविता’ला आणि ३रा - सिन्नरचे कवी किरण भावसार यांच्या ’मुळांवरची माती सांभाळताना’ या काव्यसंग्रहांस. * पुणे मराठी ग्रंथालयाचा [[ना.के. बेहेरे]] पुरस्कार : डॉ. अनंत दामले यांना * पुणे मराठी ग्रंथालयाचा [[ना.ह. आपटे]] पुरस्कार : सुहास बहुलकर यांना ==स्मृती पुरस्कार== * मृत्युंजय प्रतिष्ठानातर्फे दिला गेलेला मृत्युंजयकार शिवाजीराव सावंत स्मृति समाजकार्य पुरस्कार : [[भीमराव गस्ती]] यांना. (२०१४) * मृत्युंजय प्रतिष्ठानातर्फे दिला गेलेला मृत्युंजयकार शिवाजीराव सावंत स्मृति साहित्य पुरस्कार : [[शेषराव मोरे]] यांना. (२०१४) * संगीतकार अरुण पौडवाल यांच्या स्मरणार्थ दिला जाणारा कृतज्ञता गौरव पुरस्कार : हिंदी चित्रपट सृष्टीतील ध्वनिमुद्रक अविनंदन टागोर यांना. * गानवर्धन संस्थीतर्फे ’अप्पासाहेब जळगावकर स्मृती स्वर-लय-रत्‍न’ पुरस्कार : पेटीवादक सुधीर नायक यांना * डॉ. रामचंद्र पारनेरकर स्मृती पुरस्कार : गायिका [[अनुराधा पौडवाल]] यांना. * लक्ष्मीबाई गोखले प्रतिष्ठानचा पहिला लक्ष्मीबाई गोखले स्मृती पुरस्कार : गायिका आरती अंकलीकर टिकेकर यांना * काव्यमंचतर्फे कवी अरविंद भुजबळ स्मृती पुरस्कार : राज अहेरराव यांना * बाळासाहेब हगवणे चॅरिटेबल ट्रस्टतर्फे ’बाळासाहेब हगवणे स्मृती पुरस्कार’ : लक्ष्मण गोळे यांना. * प्रा. डॉ. [[र.बा. मंचरकर]] प्रतिष्ठानच्या वतीने देण्यात येणारा डॉ. [[र.बा. मंचरक]]र स्मृती जीवनगौरव पुरस्कार : साहित्य समीक्षक व संशोधक डॉ. विलास खोले यांना * वनराई फाउंडेशनतर्फे डॉ. [[मोहन धारिया]] याच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ देण्यात येणारा पहिल्या वर्षीचा [[मोहन धारिया]] राष्ट्रनिर्माण पुरस्कार : [[रघुनाथ माशेलकर]] यांना. * [[वसंतराव देशपांडे]]स्मृती पुरस्कार : कथक गुरू रोशन दाते आणि संगीतज्ञ दीपक एस. राजा यांना. * मुक्तांगण परिवारातर्फे देण्यात येणारा डॉ. अनिता अवचट स्मृती संघर्ष सन्मान पुरस्कार : दिग्दर्शक नागराज मंजुळे आणि पार्किन्सन मित्रमंडळ यांना. * फुले-शाहू-आंबेडकर विचारमंचच्या वतीने ’मातोश्री रमाबाई आंबेडकर पुरस्कार’ : आंबेडकर चळवळीतील ज्येष्ठ कार्यकर्त्या शालिनी गायकवाड यांना. * लोकमान्य मल्टिपर्पज को-ऑप. सोसायटी (बेळगाव)चा बाबुराव ठाकुर स्मृती पुरस्कार : ** बाबुराव ठाकुर पत्रकारिता पुरस्कार :: निशिकांत तथा नाना जोशी यांना. ** बाबूराव ठाकूर समाजकार्य पुरस्कार : ॲडव्होकेट रावसाहेब शिंदे यांना. ** बाबुराव ठाकुर शैक्षणिक पुरस्कार : वा.ना. अभ्यंकर यांना. * रंगत-संगत प्रतिष्ठानचा भाऊसाहेब पाटणकर स्मृती पुरस्कार : सुरेशकुमार वैराळकर यांना * [[महाराष्ट्र फाउंडेशन]]चा नाट्य विभागातील रा.नं. दातार स्मृती पुरस्कार : राजकुमार तांगडे यांना ’शिवाजी अंडरग्राउंड इन भीमनगर मोहल्ला’ या नाटकाला आणि मकरंद साठे यांना ’रंगभूमीच्या तीस रात्री’ या त्रिखंडात्मक ग्रंथाला. * [[महाराष्ट्र फाउंडेशन]]चा डॉ. [[नरेंद्र दाभोलकर]] स्मृती पुरस्कार : महाराष्ट्र नॉलेज कॉर्पोरेशन लिमिटेड (MKCL)चे व्यवस्थापकीय संचालक विवेक सावंत यांना. * [[आचार्य अत्रे]] स्मृति पुरस्कार : प्रभाकर साळेगांवकर (विनोदी कविता);सुवर्णा दिवेकर (विनोदी लेखन); गिरीश जोशी(नाट्यलेखन); संजय मेस्त्री(व्यंग्य चित्रकला); निलेश साबळे (हास्य अभिनय) * [[आचार्य अत्रे]] स्मृति पुरस्कार : डॉ.वर्षा देशपांडे (सामाजिक कार्य); विजय जामकर (राजकीय कार्य); चंद्रकांत कुलकर्णी (चित्रपट दिग्दर्शन); महेश लोहोकरे (उद्योजकता) * महाराष्ट्र संपादक परिषदेचा पत्रकारिता पुरस्कार-[[आचार्य अत्रे]] स्मृति पुरस्कार : नंदकुमार सोनार(२०१२) * सुधाताई अत्रे पुरस्कार :गीता महाजन; ज्योत्स्ना कदम * [[गो.ग.आगरकर]] स्मृति पुरस्कार : महेश म्हात्रे(२०१२) * दादासाहेब काळमेघ स्मृति पुरस्कार : श्रीपाद अपराजित(२०१२) * नागपूरच्या ज्ञानेश प्रकाशनातर्फे शैलजा काळे स्मृती पुरस्कार : डॉ. [[तारा भवाळकर]] यांना * कूल फाउंडेशनचा प्र.द.कुलकर्णी स्मृतिप्रीत्यर्थ आदर्श शाळा पुरस्कार : कोल्हेश्वर विद्यालय(सातारा), न्यू इंग्लिश स्कूल(पुरंदर तालिका), भावे प्राथमिक विद्यालय(पुणे) * कूल फाउंडेशनचा प्र.द.कुलकर्णी स्मृतिप्रीत्यर्थ सत्त्वशील पुरस्कार : अभिनव विद्यालय(पुणे)चे दयानंद घोटकर * कूल फाउंडेशनचा प्र.द.कुलकर्णी स्मृतिप्रीत्यर्थ उपक्रमशील शिक्षक पुरस्कार : राजेश पाटील * नक्षत्राचे देणे काव्यमंच संस्थेचे पुरस्कार: **कुसुमाग्रज स्मृति गौरव पुरस्कार : कवी प्रा. शांताराम हिवराळे * स्नेहल प्रकाशनचा अंजली घाटपांडे स्मृति पुरस्कार([[स्नेहांजली पुरस्कार) लेखक गिरीश प्रभुणे यांना. * ब्रह्मा व्हॅली शिक्षण संस्था पुरस्कृत [[विष्णुशास्त्री चिपळूणकर]] स्मृति पुरस्कार विश्वास देवकर यांना. * दर्पणकार [[बाळशास्त्री जांभेकर]] स्मृति पुरस्कार : श्याम अग्रवाल(२०१२) * महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचा डॉ.[[गं.ना.जोगळेकर]] स्मृति पुरस्कार : वसुंधरा पेंडसे-नाईक (माजी संचालक, राज्य मराठी विकास संस्था) * [[लोकमान्य टिळक]] स्मृति पुरस्कार : अरविंद व्यं.गोखले (२०१२) * [[बजाज पुरस्कार]] हा जमनालाल बजाज यांच्या स्मृत्यर्थ बजाज फाउंडेशनतर्फे ग्रामीण विकासाच्या क्षेत्रात शास्त्र व तंत्रज्ञानाचा वापर तसेच विधायक कार्य या क्षेत्रात असामान्य कार्यासाठी दिला जातो. * [[जी. डी. बिर्ला पुरस्कार]] हा जी. डी. बिर्ला यांच्या स्मृत्यर्थ बिर्ला फाउंडेशनच्या वतीने दिला जातो. * [[यशवंतराव चव्हाण पुरस्कार]] * [[प्रबोधनकार ठाकरे]] स्मृति पुरस्कार : डॉ.माधव रा.पोतदार(२०१२) * शिवाजीभाई ढमढेरे चॅरिटेबल ट्रस्टच्या वतीने स्मृति गौरव पुरस्कार : ** शिवाजीभाई ढमढेरे सहकार महर्षी पुरस्कार : भगिनी निवेदिता बँकेच्या संस्थापिका शीला काळे यांना ** शिवाजीभाई ढमढेरे आदर्श उद्योजक पुरस्कार : पुणे अर्बन बँकेच्या खातेदार व सभासद मंगला अरविंद गुरव यांना ** शिवाजीभाई ढमढेरे खेलरत्‍न पुरस्कार : कबड्डीपटू शीतल मारणे यांना * [[मॅजेस्टिक प्रकाशन]]चा [[जयवंत दळवी]] स्मृति पुरस्कार : मीना देशपांडे (२०११) * बा.प्रे. झंवर स्मृतिप्रीत्यर्थ क्रीडा पुरस्कार : पुण्यातील महाराष्ट्रीय मंडळाचे सरचिटणीस रमेश दामले यांना प्रदान(२०१२) * दहिवळ गुरुजी स्मृति प्रतिष्ठानचा 'दहिवळ गुरुजी स्मृति साहित्य पुरस्कार' : मीना देशपांडे (२०११) ’हुतात्मा’ या [[संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ|संयुक्त महाराष्ट्र चळवळीवर]] आधारित कादंबरीसाठी. * राम नगरकर स्मृति पुरस्कार : दशरथ वाघुले * भारत गायन समाज(पुणे)चा वसुंधरा पंडित स्मृति पुरस्कार : पंडित भवानीशंकर * महाराष्ट्र संपादक परिषदेचा पत्रकारिता पुरस्कार-[[शि.म.परांजपे]] स्मृति पुरस्कार : मदन बडगुजर(२०१२) * दया पवार स्मृति पुरस्कार : ** अभिनेत्री-दिग्दर्शिका [[सुषमा देशपांडे]] ** नाटककार, संवाद-पटकथाकार [[संजय पवार]] * साई प्रतिष्ठान(वडगाव शेरी)तर्फे नेताजी सुभाषचंद्र बोस स्मृतिगौरव पुरस्कार : * नानासाहेब वैराळे ज्येष्ठ आदर्श संपादक पुरस्कार : सुदेश द्वादशीवार (२०१२) * औरंगाबाद येथील मातंग समाज सद्भावना मित्रमंडळातर्फे देवरुखच्या युयुत्सु आर्ते यांना २०१२ सालचा राज्यस्तरीय लोकशाहीर अण्णा भाऊ साठे स्मृती समाजभूषण पुरस्कार * महाराष्ट्र साहित्य कलाप्रसारिणी सभेतर्फे नारायण सुर्वे स्मृति पुरस्कार(२०१२) : ‘सकाळ’चे संपादक व लेखक मल्हार अरणकल्ले, साहित्यिक प्रा.विलास पाटील आणि लेखक गो.या. सावजी * नाशिक येथील नीलवसंत मेडिकल फाउंडेशनचा डॉ.वसंतराव पवार स्मृति पुरस्कार : एड्सविषयक काम करणारे डॉ.संजय पुजारी * आशय सांस्कृतिकतर्फे पुलं स्मृति कृतज्ञता पुरस्कार : डॉ. अभय बंग * वसंतराव देशपांडे मेमोरियल फाउंडेशनचा वसंतराव देशपांडे युवा कलाकार पुरस्कार ; तबलावादक सावनी तळवलकर * दामले कुटुंबीयांतर्फे केशवसुत स्मृति काव्य पुरस्कार : ना.धों. महानोर * अखिल भारतीय मराठी नाट्यपरिषदेचा चित्तरंजन कोल्हटकर स्मृति पुरस्कार : गजानन परांजपे * अनंतरंग आर्ट फाउंडेशनतर्फे विश्वजित भिडे स्मृतिप्रीत्यर्थ कलागौरव पुरस्कार : अभिनेते चारुदत्त आफळे आणि तबला वादक संजय करंदीकर * शाहीर हिंगे लोककला प्रबोधिनीचा राष्ट्रीय कीर्तनकार कै. कमलबुवा औरंगाबादकर स्मृति जीवन गौरव पुरस्कार : ह.भ.प. गजाननबुवा राईलकर यांना * पुण्यातील साहित्यप्रेमी भगिनी मंडळातर्फे - ** इंदिरा गोविंद कुलकर्णी स्मृति पुरस्कार : कुमुदिनी कुलकर्णी आणि सीमा शिंदे यांना ** पार्वतीबाई साठे स्मृति पुरस्कार : शुभदा कुलकर्णी यांना * मुंबई मराठी पत्रकार संघातर्फे ** ललित लेखनासाठी देण्यात येणारा विद्याधर गोखले स्मृति पुरस्कार : लोकसत्ताच्या पुणे आवृत्तीचे निवासी संपादक मुकुंद संगोराम यांना ** नवसंदेशकार रमेश भोगटे स्मृति पुरस्कार : दैनिक सामनाचे योगेश त्रिवेदी यांना ** कॉम्रेड सरमळकर स्मृति पुरस्कार : दैनिक पुण्यनगरीचे रमेश औताडे यांना * ’माणूस’कार श्री.ग. माजगावकर यांच्या नावाचा [[श्रीगमा पुरस्कार|श्रीगमा स्मृति पुरस्कार]] : पर्यावरण चळवळीतले [[दिलीप कुलकर्णी]] यांना * स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा संशोधन संस्थेतर्फे गोविंदभाई श्रॉफ स्मृति पुरस्कार आबासाहेब गरवारे महाविद्यालयाचे माजी प्राचार्य शिक्षणतज्ज्ञ डॉ. श्रीधर गोगटे यांना * एल.टी. मारणे मेमोरियल पाहाउंडेशनतर्फे ’लक्ष्मणराव तुकाराम मारणे स्मृति समर्पण पुरस्कार : पुणे शहरातील ’निवारा’ या वृद्धाश्रम चालवणाऱ्या संस्थेस. * अठरावा एस.बी. जोशी स्मृती पुरस्कार : तीन दशके अपूर्ण राहिलेल्या चिनाब नदीवरच्या पुलाचे डी.टू.एस. इन्फ्रास्ट्रक्चरचे पूल बांधणी रचनातज्ज्ञ डी.डी. शर्मा यांना * पिंपरी चिंचवड महापालिकेतर्फे फुले स्मृती पुरस्कार(मरणोत्तर) : महात्मा फुले यांच्या स्मारकाच्या उभारणीत मोठे योगदान असलेले दिवंगत कामगार नेते कै. विजय जाधव यांना. * नागपूरच्या ज्ञानेश प्रकाशनातर्फे शैलजा काळे स्मृती पुरस्कार : डॉ. [[तारा भवाळकर]] यांना * पुणे श्रमिक संघाचा सि.पु. थत्ते पुरस्कार : छायाचित्रकार ..... यांना * यमुना हरी फडके व तारामती कृष्ण गोखले याच्या स्मृतीनिमित्त पुणे मराठी ग्रंथालयाचा मातृस्मृती पुरस्कार : पारधी महिला संघटनेचे काम करणाऱ्या आणि पालावरची शाळा चालविणाऱ्या मीराताई भोसले यांना. * ब्रह्मा व्हॅली शिक्षण संस्था पुरस्कृत विष्णुशास्त्री चिपळूणकर स्मृति पुरस्कार : विश्वास देवकर(२०१२) * भारतीय विचार साधना पुणे प्रकाशनाचा डॉ. अरविंद सदाशिव गोडबोले स्मृती लेखन पुरस्कार : पत्रकार आणि लेखक ब.ना.जोग यांना * स्वामी विवेकानंद सांस्कृतिक प्रतिष्ठानचा ’राम डवरी स्मृति कला गौरव’ पुरस्कार : राजदत्त * भारतीय विचार साधना प्रकाशन (पुणे) यांचा डॉ अरविंद सदाशिव स्मृति लेखन पुरस्कार :लेखक ब.ना. जोग यांना. * स्वामी विवेकानंद सांस्कृतिक प्रतिष्ठानचा ’राम डवरी स्मृती कला गौरव’ पुरस्कार : राजदत्त * दत्तात्रेय येन्नेवार स्मृती पुरस्कार : बाल शाहीर प्रथमेश हांडे व प्रणव कापसे यांना * शाहू मोडक प्रतिष्ठानचा शाहू मोडक स्मृती पुरस्कार(१९वा) : बालकलाकार ऐश्वर्या तुपे, गायक शुभम खंडाळकर, एम. ॲन्टनी दास परेरा, आणि स्वामी माधवानंद यांना. * शाहू मोडक प्रतिष्ठानचा शाहू मोडक स्मृती पुरस्कार(२०वा) : शुभंकर अत्रे (बालकलाकार-अभिनय), शुभंकर सलील कुलकर्णी (बालगायक), गंगाधर मच्वा (जिद्द पुरस्कार), स्वामी स्वरूपानंद (अध्यात्म पुरस्कार) यांना. * महाराष्ट्र शाहीर परिषदेचा शाहीर योगेश स्मृतिगंध पुरस्कार : बुलढाण्याचे शाहीर निवृत्ती घोंगटे यांना. * महाराष्ट्र राज्याचे माजी मुख्यमंत्री विलासराव देशमुख यांच्या स्मृती प्रीत्यर्थ सन्मित्र पुरस्कार : * पुण्याच्या स्टेशनरी, कटलरी अँड जनरल मर्चन्ट्‌स असोसिएशनचा साधनाताई गोरे स्मृती पुरस्कार : अश्विनी नामजोशी यांना. * स्वातंत्र्यवीर राष्ट्रीय स्मारकाच्या वतीने स्मृतिचिन्ह पुरस्कार : ** विज्ञान पुरस्कार : हैदराबाद येथील भागानगरमधील शास्त्रज्ञ डॉ. अमुलपरचुरे यांना. ** पुण्यातील पॅराप्लेजिक केंद्राचे माजी वैद्यकीय संचालक डॉ. एस.पी. ज्योती यांना समाजसेवेबद्दल ** सावरकरांच्या साहित्याचा प्रसार केल्याबद्दल रमेश डांगे (बडोदा) आणि सतीश भिडे (मुंबई) यांना. * हिंदू स्वाभिमान प्रतिष्ठान (रहाटणी-पुणे) याच्यातर्फे प्रा. एकनाथ नाणेकर स्मृती समाजसेवा पुरस्कार : भागवत गुरुजी यांना * सोलापूर श्रमिक संघाचा रंगा वैद्य स्मृती पुरस्कार : लोकसत्ताचे माजी संपादक अरुण टिकेकेर यांना * सोलापूर श्रमिक संघाचा बाबूराव जक्कल स्मृती पुरस्कार : युवा पत्रकार रवींद्र देशमुख यांना * विश्वकर्मा प्रतिष्ठानचा निळू फुले स्मृती कलागौरव पुरस्कार : कुमार आहेर, सुदेश कांबळे, शांताई गडपायले, सुधाकर गव्हाळे आणि अभिषेक शिंदे यांना * शिवाजीराव भोसले स्मृती समितीतर्फे शिवाजीराव भोसले स्मृती सन्मान : डॉ. रघुनाथ माशेलकर यांना. * अखिल बुधवार देवदासी संस्थेचा डॉ. पूजा यादव स्मृती पुरस्कार : ज्योती पठानिया * दैनिक सकाळतर्फे ’नानासाहेब परुळेकर स्मृती पुरस्कार’ : सकाळचेच बातमीदार ज्ञानेश्वर बिजले(पुणे आवृत्ती), विनोद बेदरकर (नाशिक) आणि भगवान खैरनार (मुंबई आवृत्ती )यांना. * [[गांधी नावाच्या संस्था|गांधी नॅशनल मेमोरियल सोसायटीतर्फे]] देण्यात येणारा ** बा पुरस्कार : मध्य प्रदेशचे सुरेंद्र सैनी यांना ** बापू पुरस्कार ज्येष्ठ शास्त्रज्ञ डॉ. रघुनाथ माशेलकर यांना ** विधायक कार्यकर्ता पुरस्कार : पनवेलच्या मीनल टिपणीस आणि ज्येष्ठ पत्रकार अरुण खोरे यांना * डॉ. रंजना फडके स्मृती प्रतिष्ठानचे स्मृती पुरस्कार : ॲडव्होकेट भास्कर आव्हाड यांना * महाराष्ट्र साहित्य कलाप्रसारिणी संस्थेतर्फे कविवर्य [[नारायण सुर्वे]] स्मृती पुरस्कार : ** श्रमभूषण पुरस्कार : दशरथ पवार यांना. ** भला माणूस पुरस्कार : कॅप्टन शिवाजीराव महाडकर यांना. ** जीवनगौरव पुरस्कार : भाई वैद्य यांना. ** सनद पुरस्कार : पुरुषोत्तम सदाफुले यांना. ** विशेष पुरस्कार : बोरीभडकच्या आय‍आयटीला * पुणे भारत गायन समाज यांचे तर्फे पंडित राम मराठे स्मृती पुरस्कार : पंडित रामदास कामत यांना * चंद्रकांत भगवानदिन शर्मा चॅरिटेबल ट्रस्टतर्फे ’चंद्रभान भगवानदिन स्मृती पुरस्कार’ : उल्हास पवार यांना * पंडित रतिलाल भावसार स्मृती पुरस्कार : युवा गायक निनाद देव यांना * नृत्यदिग्दर्शक कृष्णराव मुळगुंद यांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ नांदी संस्थेच्या वतीने देण्यात येणारा कलासमर्पण पुरस्कार : रंगभूषाकार प्रभाकर भावे यांना आणि नृत्यकलावंत सुचेता भिडे-चापेकर यांना. * अभिनेते किरण भोगले यांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ मराठी रंगभूमी आणि दीप्ती भोगले यांच्या वतीने दिला जाणारा ’किरण पुरस्कार’ : रंगकर्मी शाहीर पासलकर यांना. * महाराष्ट्र ग्रंथोत्तेजक संस्थेचा आनंद केळकर स्मृतिप्रीत्यर्थ देण्यात येणारा ’महाराष्ट्र ग्रंथोत्तेजक संस्था गौरव पुरस्कार’ : रमेश पानसे यांना * अश्विनी जप्तीवाले स्मृती संजीवन पुरस्कार : मीरा बडवे यांना * पुण्यातील महाराष्ट्रीय मंडळाचा रमेश दामले स्मृती पुरस्कार : श्रीकांत बापट यांना * [[यश चोप्रा]] स्मृती पुरस्कार : [[लता मंगेशकर]] यांना * श्रीपाद सेवा मंडळाचे विविध स्मृती पुरस्कार : ** टेंबेस्वामी वेदमूर्ती पुरस्कार : डॉ.देवदत्त पाटील(पुणे) ** गुळवणी महाराज संतसाहित्य पुरस्कार : पंडित विनायक देसाई ** संत ज्ञानेश्वर विज्ञानाचार्य पुरस्कार : डॉ.जयदेव पंचवाघ ** [[मामासाहेब देशपांडे]] साहित्यिक पुरस्कार : तुकाराम विप्र ** [[मामासाहेब देशपांडे]] वेदाध्ययन पुरस्कार :रानचंद्र वल्लभ मुंडले, तेंडोली व उज्जैनचे संजीवकुमार शर्मा यांना ** पार्वतीदेवी संतसाहित्य अभ्यासक पुरस्कार : पुण्याचे राजेंद्र दहिभाते आणि शुभदा महाजनी यांना ==अन्य पुरस्कार== * अशोक मनोहर मित्र परिवारातर्फे दिला जाणारा अशोक मनोहर युवा ऊर्जा पुरस्कार : गिरणी कामगार लढ्यातील कार्यकर्ते दत्तात्रय अत्याळकर यांना * फुले-शाहू-आंबेडकर विचारमंचाच्या वतीने देण्यात येणारे लोकराजा छत्रपती शाहूजी महाराज परिवार पुरस्कार : पुणे महापालिकेचे सह‍आयुक्त ज्ञानेश्वर मोळक, ॲड. शैलजा मोडक, अभियंता प्रवेश मोळक आणि शैलेश मोळक यांना. * अशोक मनोहर मित्रपरिवार समितीच्या वतीने अशोक ननोहर पुरस्कार : कामगार नेते अल्याळकर यांना. * फुले-शाहू-आंबेडकर विचारमंचाच्या वतीने मानव जोडो और भाईचारा बढाओ या अभियानाअंतर्गत देण्यात येणारा धम्ममित्र पुरस्कार : जयसिंग कांबळे यांना * पिंपरीतील डॉ. वसंतराव मेमोरियल फाउंडेशनचा ** रसिकराज पुरस्कार जयप्रकाश गोसावी यांना ** वसंतराव देशपांडे युवा पुरस्कार : अतुल खांडेकर यांना ** निःस्पृह कार्यकर्ता पुरस्कार : मानसी कुलकर्णी यांना * श्रुतिसागर आश्रमातर्फे भगवत्‌ पूज्यपाद राष्ट्रीय शंकराचार्य पुरस्कार(चतुर्थवर्षीय) : ओंकारेश्वर (मध्य प्रदेश) येथील स्वामी [[प्रणवानंद सरस्वती]] यांना. * रोटरी क्लबच्या पुणे मेट्रोच्या वतीने उत्कृष्ट ग्राहकसेवेसाठी व्यावसायिक सेवा पुरस्कार : महावितरणचे जनमित्र नीलेशकुमार इंगळे, प्रकाश खाडे, गुलाब गायकवाड, प्रकाश गायकवाड, दिलीप चव्हाण, सागर जाधव, मंगेश डावंगे, हरी दुगाने, अशोक बनकर, सुरेश भोकरे, गणेश राऊत, बळीराम लोंढे, आणि विजय शिंदे यांना. * [[राजा परांजपे]] प्रतिष्ठानचे तरुणाई पुरस्कार : कवी-अभिनेते [[किशोर कदम]], गायक [[स्वप्नील जोशी]], दिग्दर्शक महेश लिमये, आणि अभिनेत्री आणि विशेष खेळाडू गौरी गाडगीळ यांना. * उत्कर्ष कलामंचचे [[बाबासाहेब पुरंदरे]] यांच्या हस्ते दिले गेलेले रणरागिणी पुरस्कार : भरतनाट्यम नर्तिका आणि गोखले कन्स्ट्रक्शनच्या संचालक पूनम गोखले, अभिनेत्री देविका दप्तरदार, अभिनेत्री व दिगदर्शिका प्रतिमा दाते, गरजूंना वैद्यकीय सेवा पुरवणाऱ्या डॉ. अनिता पाटील आणि पोलीस अधिकारी मनीषा झेंडे यांना. * पुणे जिल्ह्यातील चंचवडगाव येथील गांधी पेठ तालीम मित्रमंडळातर्फे विविध पुरस्कार : ** क्रांतिवीर चापेकर पुरस्कार : डॉ. प्रताप कोठारी यांना. ** चिंतामणी पुरस्कार : अण्णा ऊर्फ महएश्वर मुणगेकर यांना. ** जिजाऊ पुरस्कार : सुमनताई शेणॉय यांना. * डी.एम. मोरे फाउंडेशनचे ७ महिलांना पुरस्कार : उमा कांबळे, मीना चोरडिया, सुभद्रा नाईकरे, निर्मला निंबाळकर, अनिता पिसाळ, अनिता लटांबरे, सूरज शर्मा यांना. * वाईच्या [[रा.ना. चव्हाण]] प्रतिष्ठानतर्फे देण्यात येणारा १८ वा महर्षी [[विठ्ठल रामजी शिंदे]] पुरस्कार(२०१४) : कॉम्रेड [[शरद पाटील]] यांना * वाईच्या [[रा.ना. चव्हाण]]तर्फे यापूर्वी देण्यात आलेले महर्षी विठ्ठल रामजी शिंदे पुरस्कार : यापूर्वी हा पुरस्कार डॉ.[[सरोजिनी बाबर]], [[हरी नरके]], डॉ.[[सदानंद मोरे]], डॉ.[[आ.ह. साळुंखे]], डॉ.राम ताकवले, डॉ.मा.प. मंगुडकर, डॉ.जयसिंगराव पवार, रा.कृ. कणबरकर, डॉ.[[द.ता.भोसले]], डॉ.गो.मा. पवार, डॉ.[[गंगाधर पानतावणे]], प्रा. डॉ. [[एन.डी.पाटील]], डॉ.जनार्दन वाघमारे, डॉ.भा.ल.भोळे, डॉ.बी.पी. उर्फ बाबासाहेब बंडकर, डॉ.नागनाथ कोतापल्ले व प्रा. पुष्पा भावे यांना देण्यात आले. * नवी दिल्ली येथील ’ग्लोबल सोसायटी फॉर हेल्थ अँड एज्युकेशनल ग्रोथ’तर्फे भारत शिक्षणर‍त्‍न पुरस्कार : पुणे विद्यापीठाचे माजी सपर्क अधिकारी गंगाधर जंगमवाड यांना * महात्मा फुले बहुजन महासंघाचा त्रिरत्‍न पुरस्कार : पुणे विद्यापीठाचे माजी सपर्क अधिकारी गंगाधर जंगमवाड यांना * दिल्लीच्या इंटरनॅशनल बिझिनेस काउन्सिलतर्फे ’इंदिरा गांधी सद्‌भावना पुरस्कार’ : पुणे विद्यापीठाचे माजी सपर्क अधिकारी गंगाधर जंगमवाड यांना * लक्ष्मीबाई गोखले प्रतिष्ठानचा पहिला लक्ष्मीबाई गोखले स्मृती पुरस्कार : गायिका आरती अंकलीकर टिकेकर यांना * पुण्यातील चिंचवड येथील साहित्य व कला मंडळातर्फे विविध क्षेत्रांत काम करण्याऱ्या महिलांना पुरस्कार : सुरेखा कटारिया, अंजली गोसावी, जयश्री दीक्षित, संजीवनी पांडे, ललिता पाबळकर आणि निशा बेलसरे यांना. * शक्ती या नावाने चालविल्या जाणाऱ्या महिलांच्या राष्ट्रीय चळवळीतर्फे दिला जाणारा शक्तिप्रेरणा पुरस्कार : पर्यावरण संवर्धन आणि बांधकाम क्षेत्रातील विविध पर्यावरपूरक उत्पादनांची निर्मिती करून उल्लेखनीय कार्य केलेल्या शिल्पा जोशी यांना * महाराष्ट्र राज्यस्तरीय बँकर समितीच्या वतीने हिंदीच्या सर्वाधिक वापराबद्दल राजभाषा पुरस्कार : आय.डी.बी.आय. बँकेला. * आदित्य प्रतिष्ठानतर्फे प्रतिष्ठानच्या ३१व्या वर्धापनदिनानिमित्त लक्ष्मी-वासुदेव पुरस्कार : हेमलकसा येथील लोकबिरादरीप्रकल्पाचे प्रमुख डॉ. [[प्रकाश आमटे]] आणि डॉ. [[मंदा आपटे|मंदाताई आपटे]] यांना * यापूर्वीचे लक्ष्मी-वासुदेव पुरस्कार : [[बी.के.एस. अय्यंगार]], [[दाजीकाका गाडगीळ]], [[भीमसेन जोशी]], [[बाळ ठाकरे]], [[बाबासाहेब पुरंदरे]], [[लता मंगेशकर]], स्वामी वरदानंद भारती यांना मिळाले होते. * काव्यमित्र संस्थेचे राज्यस्तरीय युवाचेतना पुरस्कार : अमित गोरखे, विजेता गवस, मुकुंद ढिले, उमाकांत मिटकर, मधधुसूदन मोहिते-पाटील, डॉ. सत्येंद्र राऊत, हनुमंत वाबळे, मच्छिंद्र वायाळ आणि ज्ञानदेव शिंदे यांना * काव्यमित्र संस्थेचे आदर्श समाजभूषण पुरस्कार : हंबीरराव आवटे, चंद्रकांत जाधव, अनघा जोशी, बाळकृष्ण तारी, रमेश पाचंगे, उमा माने, प्रदीप वाघ, डॉ. एन.व्ही. वैद्य, शिवराम साळुंके आणि जयवंत हापन यांना. * बसवसेनेतर्फे बसवभूषण पुरस्कार : [[सिंधूताई सपकाळ]] यांना. * महाराष्ट्र शाहीर परिषदेचे पुरस्कार : संजय गुरव, कांचन जोशी, दत्ता भारती, बाबुराव मोरे आणि ज्ञानेश्वर वांढरे यांना. * सह्याद्री प्रतिष्ठान (पिंपरी)चे ’सह्याद्री पुरस्कार’ : शिवप्रेमी कलामंच, सावरकर मंडळ, हिंदू जनजागृती समिती, हिंदू राष्ट्र सेना, हिंदू स्वाभिमान प्रतिष्ठान या संस्थांना. * भारत सरकारच्या युवा व क्रीडा मंत्रालयातर्फे आणि नंदकुमार कल्चरल ॲकॅडमीतर्फे दिला जाणारा नेहरू युवा पुरस्कार : वैद्यकीय क्षेत्रात उत्कृष्ट काम करणाऱ्या डॉ. जयशीला मोरे यांना. * भारतीय जैन संघटनेच्या महिला विभागाच्या वतीने शैक्षणिका कार्यासाठी देण्यात येणारा ’शैक्षणिक’ पुरस्कार आणि नंदकुमार कल्चरल सोसायटी आणि नेहरू युवा केंद्र यांच्या वतीने सामाजिका कार्यासाठी दिला गेलेला नेहरू युवा पुरस्कार : रिटा शेटिया यांना. * बुद्धविहार कृती समितीचे पुरस्कार : ** ज्ञानदूत पुरस्कार : पांडुरंग राठोर यांना ** प्रबुद्ध साहित्यरत्‍न पुरस्कार : सूर्यकांत कदम यांना ** क्रांतिरत्‍न पुरस्कार : अशोक बापू गायकवाड यांना ** खेलरत्‍न पुरस्कार : एस.एल. गिहारा यांना ** युवारत्‍न पुरस्कार : अरविंद वाघमारे यांना. ** भीमरत्‍न पुरस्कार : डॉ. राजकुमार यांना * शिवस्फूर्ती प्रतिष्ठान आणि शिवस्पर्श प्रकाशनाचे ** शिवपुत्र छत्रपती शंभूराजे पुरस्कार : इतिहासाचे अभ्यासक प्रमोद मांडे यांना ** महाराणी ताराराणी पुरस्कार :आंतरराष्ट्रीय पॅराप्लेजिक खेळाडू इंदिरा गायकवाड यांना. * गणपती उत्सवात पडद्यामागे राहून उल्लेखनीय काम करणाऱ्या देण्यात येणारा राजलक्ष्मी पुरस्कार : मंडप सजावटकार बापू रेणुसे, राजाभाऊ कदम, ॲड.प्रताप परदेशी, नगारावादक विनायक लोणकर आणि कार्यकर्ते महेश दवे, गणेश इंगळे आणि सुनील गाडे यांना. * गुरुकुल प्रतिष्ठानचा पुरस्कार : प्रमिला खैरे, राणी चितळे, उषा जोशी, डॉ. प्रकाश भातंब्रेकर यांना. * श्री गुरुदेव सेवा मंडळ (चिखली-पुणे)यांच्या तर्फे सेवाव्रती पुरस्कार : ह.भ.प. श्रीराघव चैतन्य महाराज आणि प्रभाकर चव्हाण यांना. * अखिल भारतीय महात्मा फुले समता परिषदेचा ’महात्मा फुले समता’ पुरस्कार : कुमार केतकर यांना. * १५व्या राष्ट्रीय बंधुता साहित्य संमेलनाच्या निमित्ताने दिले गेलेले बंधुता पुरस्कार : प्रा. प्रेमलता आबनावे (पुणे), शैलजा ढोबळे (आंबेगाव), साहित्यिक भीमसेन देठे, ॲड. बाळासाहेब बाणखेले (मंचर), उद्योजक देवेंद्र शहा, आणि मीना शिंदे यांना. * समीक्षा संस्थेचे(अध्यक्ष बाळासाहेब शिनगारे) पुरस्कार : ** स्वरूप सुंदरी पुरस्कार : नवोदित मॉडेल श्वेता पुराणिक यांना ** एज्युकॉन पुरस्कार : प्रा. रवी पिल्ले यांना ** सामाजिक कार्यासाठीचा पुरस्कार : निशा मेहता यांना ** विशेष पुरस्कार :ज्येष्ठ रंगभूषाकार प्रमिलासातपुते यांना. * सीआयपी सोसायटीचा जीवनगौरव ग्लोबल इंडियन ऑफ द ईयर पुरस्कार : वास्तुशास्त्र व ज्योतिषशास्त्र यांत उल्लेखनीय काम करण्याऱ्या शिवकुमारश्री यांना. * शिवप्रेमी जनजागरण समितीतर्फे सावित्री-जिजाऊ पुरस्कार : स्वाती पराडकर व सुमन शिंदे यांना. * माईर्स एम.आय.टी शिक्षण संस्था स्मूह यांचे तर्फे अस्मिता राष्ट्रीय पुरस्कार : एम.एस. पिल्लाई, कालिकेश नारायण सिग देव, अर्णव गोस्वामी आणि डेऐ.आर. मेहता यांना. * चारित्र्य प्रतिष्ठानतर्फे चारित्र्य उपासक छात्र पुरस्कार : २४ विद्यार्थांना * चारित्र्य प्रतिष्ठानतर्फे राष्ट्रीय चारित्र्य पुरस्कार : निवडणूक आयुक्त [[नीला सत्यनारायण]] यांना * मुक्तांगण परिवारातर्फे देण्यात येणारा डॉ. अनिता अवचट स्मृती संघर्ष सन्मान पुरस्कार : दिग्दर्शक नागराज मंजुळे आणि पार्किन्सन मित्रमंडळ यांना. * महाराष्ट्र शासनाचा सृष्टिमित्र पुरस्कार (इ.स. २०१३) : प्रा. बारटक्के यांच्या ’मंत्र यशाचा, शिकार मधाची’ या कथेला. * हरित सेना पुरस्कार : शेठ ज्योतिप्रसाद शाळेला . * संस्कृत साधना पुरस्कार : स्वरजा साळसकर यांना. * भक्तिसेवा पुरस्कार : औरंगाबाद (महाराष्ट्र)चे विभागीय आयुक्त डॉ. विजयकुमार फड यांना. * देवदेवेश्वर संस्थान (पर्वती, पुणे)तर्फे नानासाहेब पेशवा धार्मिक व आध्यात्मिक पुरस्कार : डॉ. पंकज चांदे यांना * अखिल भारतीय दलित साहित्य अकादमीचा ’वीरांगना सावित्रीबाई फुले फेलोशिप अवॉर्ड २०१३’ : संगीता चव्हाण याना. * कुसुमाग्रज प्रतिष्ठानचे गोदावरी पुरस्कार : १. [[अनिल अवचट]] (लेखन-समाजकार्य), २. एन.राजम (व्हायोलिनवादन), [[मोहन आगाशे]] (नाट्य), [[सुहास बहुलकर]] (चित्रकला), रमेश पानसे (शैक्षणिक कार्य), आणि हिमालयाचे क्षितिधर नावाचे शिखर चढून जाणाऱ्या अंध गिर्यारोहक नेहा पावसकर यांना. * महाराष्ट्र सरकारने चालविलेल्या संत गाडगेबाबा ग्रामस्वच्छता अभियानाअंतर्गत राज्यस्तरीय राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज स्वच्छ ग्राम स्पर्धेतील पुरस्कार : ** प्रथम पुरस्कार : सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील मळगाव व औरंगाबाद जिल्ह्यातील पाटोदा या गावांना २५ लाख रुपये, विभागून. ** द्वितीय पुरस्कार : भंडारा जिल्ह्यातील भूगाव व लातूर जिल्ह्यातील धामणगाव या गावांना २० लाख रुपये, विभागून. ** तृतीय पुरस्कार : यवतमाळ जिल्ह्यातील कुंभारी व पुणे जिल्ह्यातील पिंपळगाव या गावांना १५ लाख रुपये, विभागून. * साने गुरुजी स्वच्छ शाळा पुरस्कार : कोल्हापूर जिल्ह्यातील चंदूर येथील शाळेला ३ लाख रुपये. * सावित्रीबाई फुले स्वच्छ आंगणवाडी पुरस्कार : सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील मळगाव येथील आंगणवाडीला १ लाख रुपये. * कुटुंबकल्याणासाठी दिले जाणारे आबासाहेब खेडकर पारितोषिक : रायगड जिल्ह्यातील चांदोरे गावाला १ लाख रुपये. * पाणी व्यवस्थापनासाठी दिले जाणारे वसंतराव नाईक पारितोषिक : अमरावती जिल्ह्यातील राजना गावाला १ लाख रुपये. * सामाजिक एकतेसाठी दिले जाणारे बाबासाहेब आंबेडकर पारितोषिक : नंदुरबार जिल्ह्यातील पिंपळखुटा गावाला १ लाख रुपये. * नवी सांगवी (पुणे) येथील कलाश्री संगीत मंडळाच्या वतीने कलाश्री पुरस्कार : व्हायोलीनवादक अतुलकुमार उपाध्ये यांना.. * के. सुब्रह्मण्यम पुरस्कार : संरक्षणविषयक अभ्यास व जनजागृतीसाठी काम करणारे, इन्स्टिट्यूट ऑफ डिफेन्स स्टडीज अँड अनॅलिसिस या संस्थेतील डॉ. अजय लेले यांना. * व्हेजिटेरियन ऑफ दि इयर पुरस्कार : शाकाहाराचा प्रचार करणारे डॉ. कल्याण गंगवाल यांना * मेहता पब्लिशिंग हाउस फाउंडेशनतर्फे विविध क्षेत्रात काम करणाऱ्या महिलांना कमलाबाई ओगले पुरस्कार : गोबीचे वाळवंट पार करणारी पहिली महिलाभारतीय सुचेता कडेठाणकर, प्रगती अभियान संस्थेतर्फे मजुरांच्या हक्कांबाबत काम करणाऱ्या अश्विनी कुलकर्णी, पेडणेकरवाडी येथे भगीरथ संस्थेतर्फे पाणी व्यवस्थापनाचे कार्य करणाऱ्या गौरी खवणेकर, ’अप्लाइड एनव्हायरनमेंटल रिसर्च फाउंडेशन’च्या संचालक डॉ अर्चना गोडबोले, गुप्तहेर स्मिता गोडबोले, ’नर्मदा’ या उपक्रमाच्या माध्यमातून मध्य प्रदेशातील वंचित मुलांसाठी काम करणाऱ्या भारती ठाकूर, वाया जाणाऱ्या अन्नाचा वापर शेतीला खत म्हणून करण्यासाठी ’अर्बन लीव्ह्ज’’ या उपक्रमाद्वारे काम करणाऱ्या प्रीती पाटील, कमलाबाई यांच्या शिष्या आणि केटरिंग व्यवस्थापक छाया वैद्य, माणदेशी महिला सहकारी बँकेच्या संस्थापक चेतना सिन्हा, इतादींना. * [[आनंदडोह]] पुरस्कार : मुक्ता गरसोळे-कुलकर्णी यांना * श्री प्रतिष्ठानचा श्री पुरस्कार : आबासाहेब शिंदे यांना * चिंचवडच्या मोरया गोसावी संजीवन समाधी महोत्सवातले पुरस्कार : ** मोरया गोसावी जीवनगौरव पुरस्कार : सकाळचे व्यवस्थापकीय संपादक अभिजित पवार यांना ** अन्य पुरस्कार : कीर्तनकार [[चारुदत्त आफळे]], [[प्रकाश आमटे]], छायाचित्रकार देवदत्त कळाशीकर, मेजर समशेर केळशीकर, पोलीस निरीक्षक सतीश गोवेकर, वेदमूर्ती प्रकाश दंडगे, हिंदकेसरी अमोल बराटे, पत्रकार विजय भोसले, दूर्वा मिरजकर, जुगल राठी, व्यवस्थापनतज्ज्ञ डॉ. प्र.चिं. शेजवलकर, इत्यादी. * बहुजन विकास महासंघाचे साहित्यरत्‍न '''अ'''ण्णा भाऊ साठे पुरस्कार : अद्वैत मेहता, पतसंस्थेचे अध्यक्ष दिलीप मुरकुटे, गायक नंदेश उमप, [[राहुल सोलापूरकर]], लोखंडे महाराज(बुवा) व शरद ढमाले(माजी आमदार) आणि [[सिंधूताई सपकाळ]] (सर्व २०१२) यांना * महाराष्ट्र मातंग समाज संघटनेचा राज्यस्तरीय '''अ'''ण्णा भाऊ साठे पुरस्कार : सरकारी वकील उज्ज्वल निकम, लोकमत समूहचे संपादक दिनकर रायकर (दोन्ही २०१२) * महाराष्ट्र मातंग समाज संघटनेचा जिल्हास्तरीय '''अ'''ण्णा भाऊ साठे पुरस्कार : [[द.मा. मिरासदार]], ग्राहक पेठेचे सूर्यकांत पाठक, अर्जुन पुरस्कार विजेते शांताराम जाधव, प्रेम अडवाणी व भगवानराव सकट (सर्व २०१२) यांना * महाराष्ट्र शासनाच्या सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागातर्फे सामाजिक शैक्षणिक, आणि सांस्कृतिक क्षेत्रातील कामगिरीसाठी '''अ'''ण्णा भाऊ साठे पुरस्कार(२०१२-१३) : मांगल्य शिक्षण प्रसारक संस्थेला * मुक्तांगण ग्रुपतर्फे '''आ'''दर्श बचत गट संघटिका पुरस्कार : उषा वाघेरे * कूल फाउंडेशनचा '''आ'''दर्श शाळा पुरस्कार : कोल्हेश्वर विद्यालय(सातारा), न्यू इंग्लिश स्कूल(पुरंदर तालुका), भावे प्राथमिक विद्यालय(पुणे) * राष्ट्रवादी विद्यार्थी काँग्रेस आणि सुनेत्रा प्रतिष्ठान यांच्यातर्फे सातवे '''आ'''दिशक्ती पुरस्कार : मोहिनी गायधनी, प्रभावती जाधव, अपर्णा जोशी, जयश्री जेजुरकर, क्षमा धाडगे, प्राची पाडगावकर, अवंतिका भट, सुनीता मठपती, अंजली लष्करे, ज्योती सलघरकर यांना. * नेदरलॅन्ड्स सरकारचा '''ऑ'''र्डर ऑफ गोल्डन आर्क सन्मान(१९९९) : डॉल्फिन संरक्षणाचे कार्य करणारे, डॉल्फिन मॅन ऑफ इंडिया डॉ. रवींद्रकुमार सिन्हा(बिहार) * इंडो ग्लोबल सोशल अँड एज्युकेशनल इनिशिएटिव्हतर्फे युवकक्षेत्र आणि पर्यावरणक्षेत्रात उल्लेखनीय कामासाठी '''इं'''डो ग्लोबल यूथ लीडरशिप पुरस्कार : सामाजिक कार्यकर्ते हाजी झाकीर शेख यांना * वर्ल्ड एज्युकेशन काँग्रेसचे '''ए'''क्झम्प्लरी लीडर अवॉर्ड : फाउंडेशन फॉर लिबरल अँड मॅनेजमेंट एज्युकेशन(फ्लेम) या संस्थेचे संस्थापिका-अध्यक्षा प्रा. इंदिरा पारीख * पुणे शहर सेवक महासंघातर्फे देण्यात येणारा '''ए'''स.एम जोशी पुरस्कार : ऑल इंडिया सेन्ट्रल गव्हर्नमेंट पेन्शनर्स असोसिएशनचे जनरल सेक्रेटरी मुरलीधर कार्लेकर यांना * क्रेडाई या बांधकाम व्यावसायिक संघटनेचे पुरस्कार : शांतिलाल मुथ्था('''ऐ'''तिहासिक स्मारक देखभाल पुरस्कार ), निर्मल लाइफस्टाइल(सामाजिक बांधिलकी), इस्सगो रिअल इस्टेट डेव्हलपर्स(संशोधनपर बांधकाम) * कसबा पेठ त्रिमूर्ती नवरात्र उत्सवानिमित्त '''क'''सबा माता पुरस्कार : [[जयंत नारळीकर]] यांना. * धनंजय थोरात प्रतिष्ठानचा आदर्श '''का'''र्यकर्ता पुरस्कार : गायक विजय कोपरकर, ॲडव्होकेट वर्षा देशपांडे, सामाजिक कार्यकर्त्या लक्ष्मी नारायणन(२०१२) * गांधी नॅशनल मेमोरिअल सोसायटीचा विधायक '''का'''र्यकर्ता पुरस्कार : वर्षा देशपांडे आणि संजय नहार यांना * राष्ट्र सेवा दलाचा '''का'''र्यकर्ता पुरस्कार : संजय रेंदाळकर(इचलकरंजी), इंद्रायणी पाटील(इचलकरंजी) * महाराष्ट्र फाउंडेशन(अमेरिका)चे '''का'''र्यकर्ता पुरस्कार : शिवाजी कागणीकर, माधव बावगे, बाळकृष्ण रेणके यांना * रंगत संगत प्रतिष्ठान आणि फडणीस फाउंडेशनतर्फे '''का'''व्य प्रतिभा पुरस्कार : साताऱ्याचे कार्यकर्ते शिरीष चिटणीस यांना * क्रांती सहकारी साखर कारखान्याचा '''क्रां'''तिअग्रणी पुरस्कार : [[नारायण सुर्वे]], [[श्रीराम लागू]], [[पी. साईनाथ]], [[प्रकाश आमटे]], [[मेधा पाटकर]], [[शबाना आझमी]], [[बाबा आढाव]] * फ्रान्स सरकारचा '''क्ला'''इट ऑफ द ऑर्डर ऑफ आर्ट्‌स अँड लेटर्स हा दुसऱ्या क्रमांकाचा नागरी पुरस्कार : ऐश्वर्या राय बच्चन * ठाणे महापालिका '''ग'''णेशोत्सव आरास पुरस्कार * दगडूशेट हलवाई गणपती ट्रस्टचे '''ग'''णेशोत्सव देखावा पुरस्कार : * लायन्स क्लब ऑफ सोलापूर सेंट्रलचा प्राचार्य के. पी. मंगळवेढेकर लायन्स '''गु'''णवंत शिक्षक पुरस्कार : डॉ. स्वर्णलता भिशीकर * अण्णा भाऊ साठे समता परिषदेचा लहुजी वस्ताद साळवे '''गु'''रुवर्य पुरस्कार : डॉ. नागनाथ कोतापल्ले * आपुलकी सांस्कृतिक संस्थेचा '''गृ'''हस्वामिनी पुरस्कार : चारुशीला वंजारी, विद्या भागवत व सुरेखा जोशी यांना * पुणे सांस्कृतिक महिला संघातर्फे राजा '''ज'''नक पुरस्कार : मायर्स एम‍आयटीचे संस्थापक डॉ. विश्वनाथ दा. कराड यांना * '''जा'''यंट्स इंटनॅशनलचे पुरस्कार(२०१२) : करण जोहर, राहुल कंवल, डॉ.सुनील पारेख, डॉ.ऑगस्टिन पिंटो, चेतन भगत, [[वहीदा रेहमान]], शंकर-एहसान लॉय, राजू श्रॉफ, [[सिंधुताई सकपाळ]] * रंगत संगत प्रतिष्ठानचा '''जिं'''दादिल पुरस्कार : संजय सातपुते * मेरठ(मीरत) येथील श्रुत संवर्धन संस्थेचा '''जी'''वदया शाकाहार पुरस्कार : डॉ. [[कल्याण गंगवाल]] * आंतरराष्ट्रीय '''डा'''उन सिंड्रोम पुरस्कार : प्रथमेश दाते (२०१२) * अखिल भारतीय मराठा महासंघाचा '''ते'''जस्विनी पुरस्कर : अहमदनगर जिल्हा परिषदेच्या माजी अध्यक्षा शालिनीताई विखे यांना * महाराष्ट्र राज्य मुख्य अधिकारी संघटना (मुंबई) यांच्या तर्फे दिला गेलेला '''न'''गरनिर्माणरत्‍न पुरस्कार : ग्रामविकास मंत्री जयंत पाटील यांना * नाते समाजाशी राज्यस्तरीय सामाजिक व्यासपीठातर्फे '''ना'''ते समाजाशी पुरस्कार : सदानंद मोहोळ * क्रेडाई या बांधकाम व्यावसायिक संघटनेचा '''नॉ'''न मेट्रो विभागातील पुरस्कार : वास्तुशोध प्रोजेक्ट्सतर्फे यवत येथे बांधण्यात आलेल्या आनंदग्राम या सर्वोत्तम गृहप्रकल्पाला * [[नारायण सुर्वे]] साहित्य कला अकादमीतर्फे [[द.भि. कुलकर्णी]] यांना [['''ना'''रायण सुर्वे]] स्नेहबंध पुरस्कार (२०१२) * गिरिप्रेमी संस्थांसाठी '''नि'''नाद पुरस्कार * ग्रामीण भागात केलेल्या कार्याबद्दल रोटरी क्लबचा '''ने'''तृत्व प्रावीण्य पुरस्कार : प्रदीप लोखंडे यांना * यशवंतराव प्रतिष्ठानचे '''प'''र्वती भूषण पुरस्कार : * विद्या महामंडळातर्फे माजी विद्यार्थिनी अमिता रेगे यांना प्राचार्य '''पु.'''ग. रेगे पुरस्कार * [['''पु'''.भा.भावे पुरस्कार]] : कुटुंब संस्थेचा प्रसार करणाऱ्या अपर्णा रामतीर्थकर * '''पु'''ष्पलता रानडे पुरस्कार : * देहूरोड(पुणे) येथील बुद्धविहाराच्या ५८व्या वर्धापनदिनानिमित्त ** '''प्र'''बुद्धरत्‍न पुरस्कार : ॲड. एकनाथ आव्हाड यांना त्यांच्या सामाजिक कार्यासाठी ** अन्य पुरस्कार : हनुमंत उपरे, प्रा. सुकुमार कांबळे, आय.टी. खान, अमर गायकवाड, रामराव पवार, शांतिस्वरूप बौद्ध, नगरसेवक मोरेश्वर भोंडवे, दादू मांद्रेकर, दिलीप मुरकुटे आणि रमेश साळवे यांना * चिंचवडगाव येथील महात्मा '''फु'''ले मंडळाचे क्रांतिज्योति सावित्रीबाई फुले पुरस्कार : आशुपती शिंदे यांना * गांधी नॅशनल मेमोरिअल सोसायटीचा '''बा''' पुरस्कार : महात्मा गांधींच्या नात तारा गांधी भट्टाचार्य यांना * गांधी नॅशनल मेमोरिअल सोसायटीचा '''बा'''पू पुरस्कार : वनराईचे संस्थापक मोहन धारिया यांना * राष्ट्रीय '''बा'''ल शौर्य पुरस्कार : * वर्ल्ड एज्युकेशन काँग्रेसचे बेस्ट '''बी'''-स्कूल अवॉर्ड : फाउंडेशन फॉर लिबरल अँड मॅनेजमेंट एज्युकेशन(फ्लेम) या संस्थेला * वर्ल्ड एज्युकेशन काँग्रेसचे बेस्ट '''बी'''-स्कूल इंटरनॅशनल अवॉर्ड फॉर इनोव्हेशन लीडरशिप आणि बी-स्कूल हू इनोव्हेट इन टीचिंग मेथडॉलॉजीसाठी : फाउंडेशन फॉर लिबरल अँड मॅनेजमेंट एज्युकेशन(फ्लेम) या संस्थेला * '''बृ'''हन्महाराष्ट्र कॉलेज ऑफ कॉमर्स(पुणे) यांच्यातर्फे उल्लेखनीय कार्य करणाऱ्या माजी विद्यार्थ्यांना देण्यात येणारे पुरस्कार : ** रंगकर्मी कै. सुहास कुलकर्णी पुरस्कार : अभिनेता विजय पटवर्धन ** बॅडमिंटनपटू कै. शिवराम फळणीकर पुरस्कार : सुलज्जा फिरोदिया व अमोल वाकलकर यांना ** पत्रकार कै.वरुणराज भिडे पुरस्कार : ’ग्राहकहित’चे संपादक सूर्यकांत पाठक यांना ** चित्रपट निर्माते कै. बाळासाहेब सरपोतदार पुरस्कार : दिग्दर्शिका गौरी शिंदे यांना. * ब्रह्मचैतन्य परिमंडळाच्या वतीने समाजासाठी उल्लेखनीय काम करण्यासाठीचा '''ब्र'''ह्मचैतन्य पुरस्कार : * अखिल '''ब्रा'''ह्मण मध्यवर्ती संघटना (पुणे केंद्र) यांचे विविध पुरस्कार : साहिल जोशी, केतकी पिंपळखरे, मिलिंद फडके, वसुधा भंडारे, डॉ. वि.वि. हणमेकर आदींना * पुण्याच्या सरहद संस्थेतर्फे '''भू'''पेन हजारिका राष्ट्रीय पुरस्कार : चित्रपट निर्माते व दिग्दर्शक जानू बरूआ यांना * मणिभाई देसाई मानवसेवा ट्रस्टचा '''म'''णिरत्‍न शिक्षक गौरव पुरस्कार : * पर्वती नागरिककृती समितीतर्फे '''मॅ'''न ऑफ द इयर पुरस्कार(२०१२) : पुणे विपश्यना केंद्राचे दत्ता कोहीनकर * टाटा मोटर्सचा ''''मॅ'''न ऑफ द इयर आणि ''मॅ'''न ऑफ द मंथ पुरस्कार : दिलीप पाळेकर * शिवप्रभू फाउंडेशनचा '''म'''हात्मा गांधी पुरस्कार : गांधीविचारांचा प्रचार, प्रसार करणारे परिवर्तनवादी नेते [[कुमार सप्तर्षी]] यांना * पुणे विद्यापीठ राष्ट्रीय सेवा योजना विभागाचा उत्कृष्ट '''म'''हाविद्यालय पुरस्कार : मॉडर्न कॉलेज ऑफ फार्मसी(यमुनानगर-निगडी, पुणे) * कीर्तनकार [[पुष्पलता रानडे]] यांच्या स्मरणार्थ देण्यात येणारा '''म'''हिला संशोधन राष्ट्रीय पुरस्कार : नागपूरच्या डॉ. नंदिनी भोजराज यांना * कीर्तनकार [[पुष्पलता रानडे]] यांच्या स्मरणार्थ देण्यात येणारा '''म'''हिला साहस पुरस्कार : दिल्लीच्या हरमाला गुप्ता यांना * रंगत संगत प्रतिष्ठान आणि फडणीस फाउंडेशनतर्फे '''मा'''णूस पुरस्कार : नाट्य-अभिनेत्री [[फैय्याज]] * ॲड-व्हेंचर फाउंडेशनचा [[मारुती चितमपल्ली|'''मा'''रुती चितमपल्ली]] निसर्गमित्र पुरस्कार : लोकविज्ञान चळवळीचे कार्यकर्ते सोलापूर जिल्ह्यातील अंकोली येथील : अरुण देशपांडे, व सुमंगला देशपांडे यांना. * सजग नागरिक मंचातर्फे '''मा'''हिती अधिकार पुरस्कार २०१२ : ठाण्याचे विनायक थाळकर यांना * महाराष्ट्र प्रदेश माहेश्वरी युवा संघटनेचे '''मा'''हेश्वरी रत्‍न पुरस्कार : * [[आचार्य अत्रे]] स्मृति प्रतिष्ठान(पुणे)चा ‘'''मी''' कसा झालो’ पुरस्कार : डॉ.भालचंद्र मुणगेकर(मुंबई विद्यापीठाचे माजी कुलगुरू) * तळेगाव दाभाडे येथील ब्राह्मण सर्व सेवा संघाचा रमेश थिटे पुरस्कृत '''मु'''ख्याध्यापकासाठीचा पुरस्कार : बाल विकास विद्यालयाच्या हेलन ॲंथनी यांना. * मृत्युंजय प्रतिष्ठानचा समाजकार्यासाठीचा '''मृ'''त्युंजय पुरस्कार : उद्योजक सुरेश हुंदरे * गो विज्ञान संशोधन संस्था(पुणे) यांच्या तर्फे '''मो'''रोपंत पिंगळे गोसेवा पुरस्कार : डॉ. हितेश जानी (जामनगर); जयंत बर्वे (विटा); आणि सुकन बाफना(कामशेत) यांना * लोकमान्य को-ऑपरेटिव्ह सोसायटीतर्फे '''लो'''कमान्य मातृभूमि पुरस्कार : बाबासाहेब पुरंदरे * लोकसेवा सहकारी बँक पुरस्कार : * [['''व'''ल्लभभाई पटेल]] प्रतिष्ठान पुरस्कार : * फिक्की संस्थेतर्फे '''वू'''मन ऑफ एक्सलन्स ॲवॉर्ड : प्रा. इंदिरा पारीख * बिल्डर असोसिएशन ऑफ इंडिया-पुणे सेंटरचा '''वे'''ल बिल्ट स्ट्रक्चर कॉम्पिटिशन २०१२ हा पुरस्कार : परांजपे स्कीम्सच्या वसंत विहार या गृहप्रकल्पाला * महाराष्ट्र नवनिर्माण विद्यार्थी सेनेतर्फे '''रा'''जसन्मान पुरस्कार : अ.ल. देशमुख, उमेश झिरपे, तुकाराम सातव, निशा परुळेकर, पंकज डहाणूकर, राहुल आवारे, संजय सातपुते, सयाजी शिंदे, यांना * विद्या महामंडळातर्फे माजी विद्यार्थिनी अमिता रेगे यांना प्राचार्य पु.ग. '''रे'''गे पुरस्कार * अण्णा भाऊ साठे समता परिषदेचा '''ल'''हुजी वस्ताद साळवे गुरुवर्य पुरस्कार : डॉ. नागनाथ कोतापल्ले * महाराष्ट्र सरकारचा महात्मा गांधी '''व्य'''सनमुक्ती पुरस्कार : * '''व्हे'''निस फिल्म फेस्टिव्हल पुरस्कार : मीरा नायर(सलाम बॉम्बेसाठी) * शतायुषीतर्फे '''श'''तायुषी पुरस्कार : * अजित प्रतिष्ठानचे '''श'''रद-शारदा पुरस्कार : शोभा अभ्यंकर-संजीव अभ्यंकर, डॉ. वीरेंद्र घैसास-डॉ. मेधा घैसास, राजकुमार चोरडिया-कमलाबाई चोरडिया, सीमा देव-अजिंक्य देव, नंदन बाळ-माणिक बाळ, पुष्पा हिरे-प्रशांत हिरे. * समर्थ व्यासपीठ(पुणे) यांचा श्री'''शि'''व समर्थ पुरस्कार(१८वे वर्ष) : डॉ. कल्याणी नामजोशी * मणिभाई देसाई मानवसेवा ट्रस्टचा मणिरत्‍न '''शि'''क्षक गौरव पुरस्कार : * लायन्स क्लब ऑफ सोलापूर सेंट्रलचा प्राचार्य के. पी. मंगळवेढेकर लायन्स गुणवंत '''शि'''क्षक पुरस्कार : डॉ. स्वर्णलता भिशीकर * सोलापूरच्या लोकमंगल प्रतिष्ठानचा '''शि'''क्षकरत्‍न पुरस्कार * ’व्हिज्युअलाइझेशन ऑफ न्यू रेकॉर्डऑफ सायस्थेशिया हिस्लॉपी’ या विषयावरच्या '''शो'''धनिबंधाला आंतरराष्ट्रीय पुरस्कार : प्रा. रवींद्र क्षीरसागर (आकुर्डी-पुणे) * यशवंतराव प्रतिष्ठान (पिंपरी-चिंचवड)च्या वतीने ** '''श्या'''म पुरस्कार : भोसरीतील व्यावसायिक मुकुंद आवटे यांना ** ''श्या'''मची आई पुरस्कार : रेवती आवटे यांना ** यशवंतराव चव्हाण कृष्णाकाठ पुरस्कार : महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचे कार्यवाह प्रा. मिलिंद जोशी यांना ** साने गुरुजी संस्कारक्षम शाळा पुरस्कार : भोसरीतील महात्मा फुले महाविद्यालयाला ** साने गुरुजी संस्कारक्षम शाळा पुरस्कार : मॉडर्न हायस्कूल(निगडी)चे शिक्षक राजीव कुटे, गायत्री इंग्लिश स्कूल(मोशी)च्या प्राचार्या अंजली भागवत, दिवेकर महाविद्यालय(दौंड)चे प्रा.डॉ. शरद गाडेकर, न्यू इंग्लिश स्कूल(मावळ)चे मुख्याध्यापक अंबादास रोडे वगैरेंना * डॉ.गोडबोले कुटुंबीयांतर्फे '''स'''त्शील विद्यार्थी पुरस्कार : धनश्री केतकर, प्रणव बापट, लक्ष्मण कोकाटे (तिन्ही २०१२) * महाराष्ट्र वीरशैव लिंगायत संघटनेचा विलासराव देशमुख '''स'''माजज्योति पुरस्कार : * क्रेडाई या बांधकाम व्यावसायिक संघटनेचे पुरस्कार : ** '''सं'''शोधनपर बांधकाम पुरस्कार : इस्सगो रिअल इस्टेट डेव्हलपर्स * साईसेवा चॅरिटेबल ट्रस्टचा '''सा'''ईरत्‍न पुरस्कार : * साईसेवा चॅरिटेबल ट्रस्टचा '''सा'''ईसेवा पुरस्कार : * पंडित '''सा'''तवळेकर पुरस्कार : संस्कृत पंडित प्रज्ञा देशपांडे ** '''सा'''माजिक बांधिलकी पुरस्कार : निर्मल लाइफस्टाइल * महात्मा फुले प्रतिभा संशोधन अकादमी(पुणे)तर्फे सावित्रीबाई तेजस कला राष्ट्रीय पुरस्कार : पाठराखीण भगिनी सहायक समितीच्या ॲड. संगीता प्रभू यांना * बहुजन विकास महासंघाचे '''सा'''हित्यरत्‍न अण्णा भाऊ साठे पुरस्कार : गायक नंदेश उमप, पतसंस्थेचे अध्यक्ष दिलीप मुरकुटे, लोखंडे महाराज(बुवा), शरद ढमाले(माजी आमदार) * उत्कर्ष नागरी विकास संस्थेचा '''सा'''हेब पुरस्कार : खासदार श्रीनिवास पाटील * नॅशनल ॲकॅडमी ऑफ सायन्सेसचा '''सु'''वर्णजयंती पुरस्कार : डॉल्फिन संरक्षणाचे कार्य करणारे, डॉल्फिन मॅन ऑफ इंडिया डॉ. रवींद्रकुमार सिन्हा(बिहार) * अमेरिकेतील ओएसजीओ फाउंडेशन संस्थेचा २०१२ '''सो'''ल कट्झ पुरस्कार : डॉ. वेंकटेश राघवन यांना (जिओस्पेशल फ्री अँड ओपन सोर्स सॉफ्टवेअरच्या निर्मितीसाठी) * '''सौं'''दर्य पुरस्कार : ** जगत्सुंदरी पुरस्कार : ** नेटक्वीन पुरस्कार ** बेस्ट आइज पुरस्कार : ** बेस्ट स्क्रीन पुरस्कार : ** बेस्ट स्माइल पुरस्कार : ** बेस्ट हेअर पुरस्कार : ** भारतसुंदरी पुरस्कार : ** विश्वसुंदरी पुरस्कार : ** श्रावणक्वीन पुरस्कार ** सर्वोत्कृष्ट व्यक्तिमत्त्व पुरस्कार : ** स्टार प्लस मिस नई सोच पुरस्कार * [[नारायण सुर्वे]] साहित्य कला अकादमीतर्फे [[द.भि. कुलकर्णी]] यांना [[नारायण सुर्वे]] '''स्ने'''हबंध पुरस्कार (२०१२) * किर्लोस्कर फाउंडेशनतर्फे चौतीस शाळांना स्वच्छतेबाबतचा पुरस्कार * सवरेत्कर्ष चॅरिटेबल ट्रस्टतर्फे '''स्व'''रसन्मान पुरस्कार : डॉ.संचेती, निरंजन पंड्या, सतीश आळेकर * मावळ नागरी पतसंस्थेच्या वतीने मावळ सहकार पुरस्कार : राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रदेश सरचिटणीस संतोष भेगडे यांना * नवी दिल्लीच्या इकॉनॉमिक आणि सोशल डेव्हलपमेन्ट फाउंडेशनच्या वतीने लाइफटाइम एज्युकेशनल एक्सलन्स पुरस्कार : आळंदी येथील बी.बी. वाफारे यांना * अखिल भारतीय ब्राह्मण महासंघाचे समाजभूषण पुरस्कार : मिलिंद कांबळे, विश्वंभर चौधरी, भाग्यलता पाटसकर, मधुकर पाठक, रवींद्र प्रभुदेसाई, सुबोध भावे यांना. * अखिल भारतीय ब्राह्मण महासंघाचा सद्‌भावना पुरस्कार : दैनिक सकाळचे कार्यकारी संपादक गोविंद घोळवे यांना. * पुणे जिल्ह्यातील चिंचवड गावामधील चिंचवड देवस्थान ट्रस्टचे पुरस्कार : ** जीवनगौरव पुरस्कार : सकाळ दैनिकाचे व्यवस्थापकीय संचालक अभिजित पवार यांना ** अन्य गौरव : चारुदत्त आफळे (कीर्तनकार), डॉ. प्रकाश आमटे (सामाजिक), देवदत्त कशाळकर (छायाचित्रकार), समशेर केळशीकर (सैन्यदल), सतीश गोयंकर (पोलीस), घनपाठी दंडगे (वेदाभ्यास), अमोल बराटे (कुस्ती), विजय भोसले (पत्रकार), दूर्वा मिरजकर (स्केटिंग), जुगल राठी (सार्वजनिक वाहतूक), डॉ. प्र.चिं. शेजवलकर (व्यवस्थापनशास्त्र) इत्यादी. ---- * पुष्पाई युवक कल्याण प्रतिष्ठानचे पुरस्कार : * नाशिक येथील नीलवसंत मेडिकल फाउंडेशनचा डॉ.वसंतराव पवार स्मृति पुरस्कार : एड्सविषयक काम करणारे डॉ.संजय पुजारी * भारतीय विद्याभवन(पुणे) आणि नगरकर फाउंडेशनचा संयुक्त पुरस्कार(२०१२) : शरीरसौष्ठव प्रशिक्षक डॉ.अरुण दातार * किर्लोस्कर ब्रदर्सचा लिमिटेडचे ऊर्जा संवर्धन एन्कॉन पुरस्कार - ** बेस्ट इनोव्हेटिव्ह प्रोजेक्ट पुरस्कार : किर्लोस्कर न्यूमॅटिक कंपनी लिमिटेड ** हाइयेस्ट रिटर्न्स ऑन इन्व्हेस्टमेंट प्रोजेक्ट्स : कोल्हापूर स्टील कंपनी * अण्णा भाऊ साठे समता परिषदेचा लहूजी साळवे गुरुवर्य पुरस्कार : * राजीव गांधी प्रतिष्ठान (पिंपरी-चिंचवड) यांचा विशेष पुरस्कार : लिम्का बुक रेकॉर्ड खेळाडू प्रणव सुपनेकर * देशस्थ ऋग्वेदी ब्राह्मण शिक्षणोत्तेजक संस्थेचे अन्य पुरस्कार : समाजभूषण पुरस्कार, आदर्श माता पुरस्कार, आदर्श पिता पुरस्कार, विज्ञान संशोधन अभ्यासक पुरस्कार वगैरे वगैरे. * बृहन्महाराष्ट्र कॉलेज ऑफ कॉमर्स(पुणे) यांच्यातर्फे उल्लेखनीय कार्य करणाऱ्या माजी विद्यार्थ्यांना देण्यात येणारे पुरस्कार : ** रंगकर्मी कै. सुहास कुलकर्णी पुरस्कार : अभिनेता विजय पटवर्धन ** बॅडमिंटनपटू कै. शिवराम फळणीकर पुरस्कार : सुलज्जा फिरोदिया व अमोल वाकलकर यांना ** पत्रकार कै.वरुणराज भिडे पुरस्कार : ’ग्राहकहित’चे संपादक सूर्यकांत पाठक यांना ** चित्रपट निर्माते कै. बाळासाहेब सरपोतदार पुरस्कार : दिग्दर्शिका गौरी शिंदे यांना. * अण्णा तळवलकर ट्रस्टचे पुरस्कार : ** अभिजित घोरपडे ** मधुकर गोखले ** विद्या बाळ ** सकीना बेदी * पुणे महानगरपालिकेचे पुरस्कार ** अण्णा भाऊ साठे पुरस्कार : उत्तम तुपे ** सत्यशोधक मुक्ता साळवे पुरस्कार : दिशा कसबे ** अमर शेख पुरस्कार : गफूर शेख ** बाबासाहेब आंबेडकर पुरस्कार : अंकल सोनवणे * लायन्स क्लब(ऑफ पुणे)चे स्वयंसिद्धा पुरस्कार * तिळवण तेली समाजाचा समाजभूषण पुरस्कार : आबा बागूल * ह्यूमन राइट्‍स प्रखर शोध मोहीम या संस्थेचे मानवाधिकार पुरस्कार : रमेश आढाव, संपत कांबळे, बाळासाहेब कोतवाल, ॲड. अनिकेत निकम, लहू पवार, पोलीस निरीक्षक भानुप्रताप बर्गे, शांतिलाल बोरा, लक्ष्मण रणदिवे यांना * संत कक्कय्या रत्‍न पुरस्कार : राजकुमार सोनवणे, अजित खंदारे व डॉ. इंदिरा चौधरी यांना * संत कक्कय्या प्रेरणा पुरस्कार : ? * लायन्स आणि रोटरी इंटरनॅशनलचा आदर्श माता पुरस्कार : कौशल्या भागुजी तुपे यांना * विलासराव देशमुख शिक्षण प्रसारक व बहुउद्देशीय संस्था (बुलढाणा) व तेथील राजीव गांधी मिलिटरी स्कूल यांचे तर्फे विविध क्षेत्रातील स्त्रियांसाठीचे सावित्री पुरस्कार : ज्योती आंबेकर, डॉ. संजीवनी इनामदार, अरुणा कुल्ली, डॉ. सरिता डावरे, दुर्गाताई तांबे, डॉ. रागिणी पारेख यांना. * संत गुरू रविदास विचार समितीचे चर्मकार समाज पुरस्कार : दत्तात्रेय कांबळे, विष्णू गायकवाड, बबनराव घोलप, भारती चव्हाण, नरेंद्र दसोरा, ॲड. किरण पवार, रामेश्वर पाचारे, बाळासाहेब पोवार,अर्चना बनदोडे, खंडू बनसोडे, विनय भट, दत्तात्रेय राजगुरू, सुखदेव वाघमारे, विलास सपकाळ, विकास साने यांना * संभाजी ब्रिगेडचे ** समाजभूषण पुरस्कार : नगरसेवक महेश लांडगे, माजी नगरसेवक मारुती भापकर आणिभाजपचे शहराध्यक्ष एकनाथ पवार यांना, ** समाजरत्‍न पुरस्कार : बाबूराव शितोळे यांना, ** उद्योजक पुरस्कार : शंकर गावडे यांना, ** युवाभूषण पुरस्कार : प्रशांत पाटणे यांना. * महाराष्ट्र राज्य धोबी सेवा संघ संचालित परीट युवक संघटनेचे देवकीनंदन पुरस्कार : रवींद्र अंदुरेकर (अकोला), प्रकाश कांडलकर (चंद्रपूर), सचीन कारंडे (सोलापूर), विजय दळवी (पिंपरी चिंचवड), राजकुमार धोटे (अमरावती), विठ्ठल बच्चाव (नंदुरबार), राणी रंधे (नाशिक), रोहित रंधे (धुळे), निखिल राऊत (पुणे), संतोष शिंदे (रत्‍नागिरी), राहुल सोनटक्के (फलटण) यांना. * साई सेवा चॅरिटेबल ट्रस्टचा आरोग्य, शिक्षण या क्षेत्रांत उल्लेखनीय काम करणाऱ्या व्यक्तीस दिला जाणारा पुरस्कार : ग्रामीण भागात कॅन्सरविषयक जनजागृती तसेच कॅन्सरचे निदान आणि उपचार यांमध्ये कामगिरी करणारे डॉ.बी.एम. नेने यांना. * लायन्स क्लब ऑफ पुणे एलिट यांचे स्वयंसिद्धा पुरस्कार : हिराबाई कांबळे, रंजना कांबळे, रोहिणी गंधे, सुनीता गोखले, वैशाली चव्हाण, छाया पांचाळ, सुनीता साळवी यांना. * लायन्स क्लब ऑफ पुणे एलिट यांचे अन्य पुरस्कार : अपंगत्वावर मात करणाऱ्या दीपाली काळे, झैलाब चिनीकमवाला, आणि सुनंदा तुंगार यांना * सुनेत्रा प्रतिष्ठानचे तेजस्विनी पुरस्कार : विमल खंडाळे, डॉ. विद्या जोशी, सुनीता ज्योती, वैशाली भणगे, आरती माळी, अलका राणे, रत्‍नप्रभा संधीकर, रेखा सुरजुसे आणि संगीता सोनवणे यांना * डॉ.निशिगंधा वाड शैक्षणिक आणि सांस्कृतिक विश्वस्त निधीतर्फे ** स्त्रीशक्ती अभियान पुरस्कार : स्त्री चळवळीतील कार्यकर्त्या रागिणी चंद्रात्रे, अभिनेत्री सुलभा देशपांडे, माजी कुलगुरू स्नेहलता देशमुख, शिक्षणतज्ज्ञ कल्पना परब, पत्रकार प्रगती बाणखेले, निर्मात्या रश्मी शर्मा, निवडणूक आयुक्त नीला सत्यनारायण यांना ** समर्थ बालिका पुरस्कार : अडचणींवर मात करून शिक्षण घेणाऱ्या १५ मुलींना. * जस्टिस एन.एल. अभ्यंकर पुरस्कार : डॉ. सेरेश पाटणकर * पुणे महापालिकेचा बाबासाहेब आंबेडकर पुरस्कार : (१ला) नामदेव ढसाळ यांना, (२रा) डॉ [[नरेंद्र दाभोलकर]] यांना मरणोत्तर. * संत गुलाबराव महाराज सर्वोदय ट्रस्ट (आळंदी, पुणे) यांच्यातर्फे गुलाबराव महाराज पुरस्कार : आयुर्वेदाचार्य डॉ. बालाजी तांबे यांना * पुणे जिल्हा ॲथलेटिक्स संघटनेचा ** बी.पी. झंवर पुरस्कार : अनीश जोशी, चंद्रकांत मानवतकर यांना ** गुरुबन्स पुरस्कार : अंकिता गोसावी, सोनिया शिंदे यांना * महेश इंडस्ट्रियल ग्रुपचा एम‍आयजी पुरस्कार : * पुणे महापालिका कर्मचाऱ्याच्या सहकारी बँकेतर्फे समाज जागर पुरस्कार : ह.भ.प. सुप्रिया साठे यांना * एकमेकांना समजून घेत परिपूर्ण सहजीवनासाठी देण्यात येणारा बाळवृंद फाउंडेशनचा सार्थक पुरस्कार : शिक्षण आणि साहित्य क्षेत्रात काम करून समाजाला आनंद देणाऱ्या प्रा. विजय आणि वीणा देव यांना. * धर्मवीर संभाजी महाराज कृती समितीचे पुरस्कार : ** शंभू छत्रपती धर्मरक्षा पुरस्कार : आमदार दिवाकर रावते यांना ** धर्मवीर संभाजी महाराज पुरस्कार : पुण्याचे माजी उपमहापौर सुरेश नाशिककर यांना ** शंभूचरित्र लेखनाबद्दल शंभूसेवा पुरस्कार : डॉ. शालिनी मोहोड यांना * धर्मवीर संभाजी प्रतिष्ठानतर्फे दिला जाणारा ’धर्मवीर पुरस्कार’ : सामाजिक्कार्यकर्ते व साहित्यिक डॉ. [[भीमराव गस्ती]] यांना * फुले-शाहू-आंबेडकर विचारमंचाचा ’बंकिमचंद्र चटर्जी पुरस्कार’ : पुणे महापालिकेचे सह‍आयुक्त ज्ञानेश्वर मोळक यांना * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संघर्ष समितीचा पुरस्कार : मोहिनी कुलकर्णी, जवाहर चोरगे आणि महेश मोतेवार यांना. * पर्वती(पुणे)च्या रोटरी क्लबतर्फे चैतन्यदीप पुरस्कार : शैक्षणिक कार्यासाठी डॉ. नरेंद्र जाधव यांना * जिजाऊ व्याख्यानमाला (चिंचवड) यांचे ** क्रांतिवीर चापेकर पुरस्कार : प्रमोद शिवतरे यांना ** चिंतामणी पुरस्कार : सतीश पाटील यांना ** जिजाऊ पुरस्कार : सुशीला पाटील यांना. * चिंचवड येथील स्वानंद महिला संस्थेचे माता त्रिशला पुरस्कार : सामाजिका कार्यकर्त्या अनिता डबीर, उद्योजिका शोभा भंडारी आणि शिक्षिका सुनंदा मेहता यांना * राजीव गांधी विचार प्रसारक मंडळ यांनी वाटलेले पुरस्कार : दीपक उमंदे, प्रभाकर खिरीट, नगरसेवक सुनील गायकवाड, लक्ष्मी घोडके, विजय पानसरे, श्याम भोसले, करण मकवानी, राघवेंद्र मानकर, एडविन रॉबर्ट्‌स, सतीश लालबिगे, लक्ष्मण सरोदे. * अण्णासाहेब मगर स्पोर्ट्‌स फाउंडेशनचे पुरस्कार(एकूण ५३) : भूषण पुरस्कार, रत्‍न पुरस्कार, पत्रकारिता पुरस्कार, उत्कृष्ट कंपनी व्यवस्थापक पुरस्कार, उत्कृष्ट युवा उद्योजक पुरस्कार, कार्यक्षम नगरसेवक पुरस्कार, उत्कृष्ट प्राचार्य पुरस्कार, उत्कृष्ट कार्यकारी अभियंता पुरस्कार, उत्कृष्ट छायाचित्रकार पुरस्कार, उत्कृष्ट विद्यालय पुरस्कार, उत्कृष्ट उद्योजिका पुरस्कार, उत्कृष्ट व्यवस्थापक पुरस्कार, वगैरे.. * नेहरू युवा केंद्रातर्फे स्वामी विवेकानंद पुरस्कार : पॅंथर कामगार संघटनेचे सरचिटणीस प्रकाश माघाडे यांना . * वल्लभभाई पटेल प्रतिष्ठानचा वल्लभभाई पटेल पुरस्कार : निवृत्त शिक्षण विस्तार अधिकारी दत्तात्रेय कस्तुरे यांना. * डॉ. मणिभाई देसाई प्रतिष्ठानच्या वतीने मणिभाई देसाई राष्ट्रसेवा पुरस्कार : पोलीस नागरिक मित्र नितीन जाधव व अनिल पालकर यांना * पिंपरी(पुणे) येथील जैन महासंघाचे अहिंसा पुरस्कार : सुरेश कोते (उद्योग), किसन महाराज चौधरी (अध्यात्म), नितीन वाटकर (गोरक्षा), मुजावर शेख (जीवदया), राजपाल हरबचनसिंग (शाकाहार व तत्त्वज्ञान) यांना. * रोटरी क्लब डिस्ट्रिक्ट ३१३१ निगडीतर्फे २०१३-१४चा रोटरी लीडरशिप एक्सलन्स अवॉर्ड : उषा काकडे यांना; रोटरी ग्लोबल लीडरशिप एक्सलन्स अवॉर्ड : डॉ. [[बालाजी तांबे]] यांना * आर्य वैश्य (कोमटी) समाजाच्या वासवी माता जयंतीप्रीत्यर्थ वासवी पुरस्कार : कर्नाटकच्या लता शिंदोल यांना आणि पुण्याचे नानासाहेब भूशेट्टी यांना * रंगत संगत प्रतिष्ठानचा आदर्श आई पुरस्कार : सुमन चव्हाण यांना * अखिल महाराष्ट्र लाड शाखीय वाणी प्रबोधन संस्थेच्या पिंपरी चिंचवड शाखेच्या वतीने ५० वर्षे सुखाने संसार करणाऱ्या १० जोडप्यांना दिलेला सुवर्ण सोबत पुरस्कार. पुरस्कारार्थी : शकुंतला आणि म्धुकर अमृतकर, सुलोचना आणि मुरलीधर देव, सुमन आणि रघुनाथ पाचपुते, विमल आणि काशीनाथ भोकरे, सुलोचना आणि एकनाथ येवला, निर्मला आणि नथ्थू वाणी. वत्सला आणि बापूराव वाणी, शकुंतला आणि रामभाऊ वाणी, लीलाबाई आणि विठ्ठल शिरुडे, सिंधू आणि पुंडलीक शिरुडे यांना. * देशस्थ ऋग्वेदी ब्राह्मण शिक्षणोत्तेजक संस्था, पुणे यांच्या तर्फे ’तुकाराम बीज ते एकनाथ षष्ठी’ महोत्सवात दिल्या गेलेल्या पुरस्कारांचे पुरस्कारार्थी : सौरभ अंतुरकर, अनघा असलेकर, औदुंबर कुलकर्णी, सुमीत कुलकर्णी, स्नेहा कुलकर्णी, दत्तात्रेय जोशी, मंदार परळीकर, संतसाहित्याचे अभ्यासक सुरेश पाठक, सई मोने, ज्ञानेश्वर संत वगैरे. * मंगल थिएटर्स आणि मातृगौरव न्यास यांच्या तर्फे ’आईचा आशीर्वाद’ पुरस्कार : आकाशवाणी मान्यताप्राप्त कीर्तनकार-तबलावादक निवेदिता मेहेंदळे यांना. * वसंतदादा सेवा संस्था व [[गांधी नावाच्या संस्था|प्रियंकाजी महिला उद्योग संस्था]] यांच्यातर्फे ** [[राजीव गांधी]] कला पुरस्कार : अभिनेत्री [[स्मिता तळवलकर]] यांना ** [[राजीव गांधी]] क्रीडा गौरव पुरस्कार : क्रिकेट खेळाडू पांडुरंग साळगावकर यांना * पुणे जिल्हा मुख्याध्यापक संघाचे इ.स.२०१३ सालचे गुणवंत शिक्षक पुरस्कार : सुमारे दीडशे शिक्षकांना * [[दुर्ग संवर्धक संघ|दुर्ग संवर्धक संघातर्फे]] ’हिराजी इंदलकर दुर्ग संवर्धन पुरस्कार’ : किल्ले वसई मोहिमेचे श्रीदत्त राऊत यांना. * अभिनेते किरण भोगले यांच्या स्मरणार्थ देण्यात येणारा ’किरण पुरस्कार’ : शाहीर दादा पासलकर यांना * आडकर फाउंडेशनचा ’धम्मकांती पुरस्कार’ : नगरसेवक, सामाजिक कार्यकर्ते विलास वाडेकर यांना * खॉम्रेड अशोक मनोहर मित्र परिवारातर्फे पुरस्कार : दादाराव पटेकर यांना * भारतीय विचार साधना पुणे प्रकाशनातर्फे पुरस्कार : ब.ना.जोग यांना * पुण्यातील ’योग विद्या धाम’तर्फे कर्मयोगी पुरस्कार : ’सकाळ’चे कार्यकारी संपादक गोविंद घोळवे यांना. * भारतीय रिपब्लिक पक्षातर्फे सम्यक पुरस्कार : ** उद्योग : मधुकर सूर्यवंशी ** कामगार : मुक्ता मनोहर ** कायदा आणि सामाजिक : एम.बी. वाघमारे ** धार्मिक : भदंत संघबोधी ** पत्रकारिता : अरुण खोरे ** वैद्यकीय : पी.टी. गायकवाड ** शैक्षणिक : प्रा. देवानंद खुणे ** सामाजिक : राजाभाऊ चव्हाण, विद्या बाळ, अंकल सोनावणे यांना * महाराष्ट्र विकास केंद्र याछा जलमित्र पुरस्कार : आशिष जाधव यांना * महाराष्ट्र चित्पावन संघ यांचा परशुराम पुरस्कार : अभिनेते प्रशांत दामले यांना. * राज्य कृषी व ग्रामीण पर्यटन सहकारी महासंघ (मार्ट)तर्फे कृषी पर्यटन पुरस्कार : * महाराष्ट्र शैक्षणिक प्रशासन आणि व्यवस्थापन परिषदेचा ’नामदार गोपाळकृष्ण गोखले पुरस्कार’ : ज्येष्ठ आयुर्वेदाचार्य बालाजी तांबे यांना. * भाग्यसंकेत गौरव पुरस्कार ** म.दा. भट पुरस्कार : [[रा.चिं. ढेरे]] यांना. ** आयुर्वेदाचार्य काशीनाथ तोष्णीवाल गौरव पुरस्कार : डॉ. एच.आर. नागेंद्र यांना. * काशीनाथ राठी व सरोजदेवी राठी स्वतंत्रता पुरस्कार : स्वातंत्र्यसैनिक आणि समाजसेविका चंदाबेन जरीवाल यांना. ** जीवेत शरदः शतम्‌ पुरस्कार : ज्योतिष अभ्यासक व.दा. भट व चंद्रकांत शेवाळे यांना, आणि कवयित्री लीलादेवी तोष्णीवाल व प्रतिभा मोडक यांना. * इंदिरा गांधी एकात्मता पुरस्कार : हरित क्रांतीचे जनक एम.एस. स्वामिनाथन यांना * मन्नत पद्मनाभम्‌ स्मृतीप्रीत्यर्थ दिला जाणारा पिंपरी-चिंचवड नायर सर्विस सोसायटीचा पहिला ’मन्नत पुरस्कार’ : टी.पी.सी. नायर यांना. * महाराष्ट्र नवनिर्माण विद्यार्थी सेनेचे राजसन्मान पुरस्कार : शशिकला अभ्यंकर, प्रल्हाद काठोले, जलतरणपटू साहिल गनबोटे, स्वप्नील जोशी, अतुल बेहेरे, आनंद यादव, रिमा लागू, उद्योजक संदीप सातव, नेमबाज तेजस्विनी सावंत यांना * यशवंतराव चव्हाण प्रतिष्ठानचा ** दिवाळी पहाट पुरस्कार : डॉ. सदानंद मोरे यांना ** दिवाळी पहाट गायक पुरस्कार : इक्बाल दरबार यांना * विश्वशक्ती इंटरनॅशनल फाउंडेशनतर्फे सम्राट अशोक मित्र पुरस्कार : भाऊसाहेब चव्हाण प्रतिष्ठानचे अध्यक्ष बाळासाहेब चव्हाण यांना * ’इंपेल कॉर्पोरेशनचेया द विनर अचिव्हमेंट पुरस्कार : * ज्योती कुलकर्णी फाउंडेशनचे कर्ट्रुत्ववान महिलांना पुरस्कार : * द्वारिका संगमनेर मेडिकल फाउंडेशनचे पुरस्कार : * एकलव्य बाल शिक्षण व आरोग्य न्यास पुरस्कार : आत्माराम परब यांना ==आदर्श पुरस्कार== * पुण्याच्या हमाल पंचायतीतर्फे बबुताई आढाव यांच्या २१व्या स्मृतिदिनानिमित्त आदर्श महिला कामगार पुरस्कार : शकुंतला साळुंखे यांना. * पुण्याच्या हमाल पंचायतीतर्फे बबुताई आढाव यांच्या २१व्या स्मृतिदिनानिमित्त आदर्श पुरुष कामगार पुरस्कार : रमेश मोहोळ यांना. * काव्यमित्र संस्थेचे आदर्श समाजभूषण पुरस्कार : हंबीरराव आवटे, चंद्रकांत जाधव, अनघा जोशी, बाळकृष्ण तारी, रमेश पाचंगे, उमा माने, प्रदीप वाघ, डॉ. एन.व्ही. वैद्य, शिवराम साळुंके आणि जयवंत हापन यांना. {{मुख्यलेख|आदर्श शिक्षक पुरस्कार}} * सेंटर फॉर एज्युकेशन अँड सोशल डेव्हलपमेन्ट आणि युवा क्रीडा मंत्रालयातर्फे आदर्श शिक्षक पुरस्कार : आकुर्डी येथील डी.वाय. पाटील फार्मसी कॉलेजचे प्राध्यापक रेवण सुधाकर करोडी यांना. * महाराष्ट्र राज्य सरकारचे आदर्श शिक्षक पुरस्कार : प्राथमिक विभागातील ३७, माध्यमिक ३८, आदिवासी विभागातील १८. दोन विशेष शाळांमधील शिक्षक, एक अपंग शाळेत शिकवणारा शिक्षक, एक स्काउट शिक्षक आणि एक गाईड असे एकूण ९८ पुरस्कार.काही शिक्षकांची नावे : मुंबई :- जुबैर मुश्ताक अहमद मोहम्मद (उच्च प्रथमिक उर्दू शाळा, मालवणी), धर्मराज यादव (उच्च प्रथमिक शाळा, अंधेरी), माताचरण मिश्रे (गाडगेमहाराज चौकातील हिंदी शाळा), जयवंत पाटील (धर्मवीर संभाजी विद्यालय, विक्रोळी), प्रभज्योत मसिंह (सेंट कोलंबा स्कूल, गामदेवी), नानासाहेब पुंदे (सरस्वती हायस्कूल, भांडुप) यांना. आणि बोर्डीच्या सु.पे.ह. हायस्कूलच्या आशा वर्तक यांना. * पुणे विद्यापीठाचा आदर्श राज्य शिक्षक पुरस्कार : नाशिक येथील प्राध्यापक डॉ. गोटन हिरालाल जैन यांना. * पुणे विद्यापीठाचा प्राचार्य व्ही.के. जोग (आदर्श शिक्षक) पुरस्कार : पुणे विद्यापीठातील प्राणिशास्त्र विभागाचे डॉ. बिमलेंदू नाथ यांना. * मावळ पंचायत समितीचा आदर्श शिक्षक पुरस्कार : न्यू इंग्लिश स्कूलमधील शिक्षक श्याम उबाळे यांना. * सेवा मित्र मंडळ गटाच्या वतीने दिलेले आदर्श माता (मातृगौरव)पुरस्कार : एव्हरेस्टवीर भूषण हर्षेची आई भाग्यश्री हर्षे, नवोदित क्रिकेट खेळाडू हर्षद खडीवालेची आई प्रतिभा खडीवाले, एन.दी.ए.त प्रवेश मिळविलेल्या सौरभ थोरवेची आई आश्विनी थोरवे वगैरे. * चिंचवडच्या महात्मा ज्योतिबा फुले मंडळातर्फे सावित्रीबाई पुरस्कार : ** आदर्श प्राचार्य पुरस्कार : ब्रह्मचारिणी पवनामृता चैतन्या व रजनी दुवेदी यांना ** आदर्श प्राध्यापिका पुरस्कार : डॉ. शीतल भंडारी व डॉ. मानसी कुर्तकोटी यांना. ** आदर्श मुख्याध्यापिका पुरस्कार : रेश्मा नायकवडी यांना ** आदर्श लेखिका पुरस्कार : शशिकला चव्हाण व डॉ. शोभा चव्हाण यांना ** आदर्श शिक्षिका पुरस्कार : राजमती नायकवडी व वैशाली खुडे यांना * सुखकर्ता सांस्कृतिक प्रतिष्ठानतर्फे आदर्श संस्था पुरस्कार : धम्मपुण्य विपश्यना केंद्र (पुणे) * श्री प्रतिष्ठानचा आदर्श माता पुरस्कार : रंजना अवघडे, कांचन नवगिरे आणि अलका शिवतरे यांना. * रंगत संगत प्रतिष्ठानचा आदर्श आई पुरस्कार : सुमन चव्हाण यांना * सुवर्णपुष्प संस्थेचा ’आदर्श माता’ पुरस्कार : आपल्या ३२-वर्षीय अपंग मुलाचे संगोपन करणाऱ्या शमा वेदपाठक यांना. * क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले ’आदर्श माता’ पुरस्कार : शाहूबाई खंडागळे व सोना माळवदकर यांना. * मातोश्री बयाबाई श्रीपतराव कदम न्यासातर्फे वार्षिक ’आदर्श माता’ पुरस्कार : केशरबाई कानडे, वर्षा गगराणी, लक्ष्मीबाई बुरुंगले आणि जिजाबाई शिनगारे यांना. * मुक्ता साळवे पुरस्कार अपर्णा शिंदे यांना. हाच ’आदर्श माता’ पुरस्कार कासाबाई मिसाळ, सावित्री शिंदे आणि शेवंता तडाखे यांना मरणोत्तर दिला देला. * तळेगाव दाभाडे येथील रोटरी क्लबतर्फे ’आदर्श माता’ पुरस्कार : अनुजा बोऱ्हाडे, चित्रा कडबे, बनारसीबाई मुनोत, भिकाबाई बाळसराफ, विजया इनामदार, वैशाली भेगडे पाटील यांना. * लायन्स आणि रोटरी इंटरनॅशनलचा आदर्श माता पुरस्कार : कौशल्या भागुजी तुपे यांना * कसबा गणपती सार्वजनिक मंडळातर्फे ॲडव्होकेट भाऊसाहेब निरगुडकर पुरस्कार : अजय शिर्के, ॲड. एन.डी. पवार, [[कीर्ती शिलेदार]], [[जयंत नारळीकर]], [[दिलीप प्रभावळकर]] आणि [[बाबासाहेब पुरंदरे]] यांना. * ’संस्कार आईचे’ ट्रस्टचे प्रेरणा पुरस्कार : मकरंद टिल्लू आणि सिद्धेश्वर मारटकर यांना. * धनंजय थोरात स्मृती प्रतिष्ठान यांचा ’आदर्श कार्यकर्ता पुरस्कार’ : * झी गौरवचे ** शिवाजीभाई ढमढेरे आदर्श उद्योजक पुरस्कार : पुणे अर्बन बँकेच्या खातेदार व सभासद मंगला अरविंद गुरव यांना. ** नानासाहेब वैराळे ज्येष्ठ आदर्श संपादक पुरस्कार : सुदेश द्वादशीवार (२०१२) * देशस्थ ऋग्वेदी ब्राह्मण शिक्षणोत्तेजक संस्थेचे पुरस्कार : आदर्श माता पुरस्कार, आदर्श पिता पुरस्कार : *मुद्राय युवा फाऊंडेशनचा मैत्री सन्मान पुरस्कार : अनाथ बालकांचे संगोपन तसेच सामाजिक कार्य करणाऱ्या व्यक्तींना देण्यात येतो. २०१६-१७ डॉ. सौ सुलभा पवार, श्री अमित कुलकर्णी, श्री. राजेंद्र खैरणार. * गार्गी फाऊंडेशन मुबंई यांच्या मार्फत वर्ष २०१८-१९ पासून चांगले कार्य व शाळेत चांगले गुण मिळविणाऱ्या अनाथ मुलास पुरस्कार देणार. == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} अनाथ मुलांच्या संगोपनासाठी तसेच सामाजिक कार्य करणाऱ्या व्यक्तीला मैत्री सन्मान पुरस्कार देण्यात येतो. वर्ष २००१६-१७चा सन्मान गारडा अनाथ आश्रम नाशिकचे संचालक डॉ. सौ. सुलभा पवार यांना ओलांपिक विजेत्या कविता ताई राऊत यांच्या हस्ते देण्यात आला. तसेच गोड सवर्दनचे अमित कुलकर्णी व लेखक राजेंद्र खैरनार यांना देण्यात आला. [[वर्ग:पुरस्कार]] [[वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख]] [[वर्ग:याद्या]] 6sj09c306cmaupvluvb0us7iltv3lmx 3 140060 2706843 2704745 2026-08-30T12:36:51Z Khirid Harshad 138639 [[Special:Contributions/~2026-46018-89|~2026-46018-89]] ([[User talk:~2026-46018-89|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले. 1145407 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Vijay Lale}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १४:३७, २ एप्रिल २०१३ (IST) jyqfofh3b7127y36i3xfy819iumhqv8 0 142210 2706970 2472790 2026-08-31T03:47:52Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2706970 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट अभिनेता | पार्श्वभूमी_रंग = | नाव = करण जोहर | चित्र = Karan Johar.jpg | चित्र_रुंदी = 250 px | चित्र_शीर्षक = | पूर्ण_नाव = | जन्म_दिनांक = {{जन्म दिनांक आणि वय|1972|5|25}} | जन्म_स्थान = [[मुंबई]] | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | इतर_नावे = | कार्यक्षेत्र = दिग्दर्शक, निर्माता, पटकथा लेखक | राष्ट्रीयत्व = [[भारत]] | भाषा = [[हिंदी]] | कारकीर्द_काळ = [[इ.स. १९९५]]- चालू | प्रमुख_नाटके = | प्रमुख_चित्रपट = | प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम = | पुरस्कार = | वडील_नाव = [[यश जोहर]] | आई_नाव = | पती_नाव = | पत्नी_नाव = | नातेवाईक = | संकेतस्थळ = | तळटिपा = }} '''करण जोहर''' ( २५ मे १९७२) हा एक [[भारत]]ीय चित्रपट [[दिग्दर्शक]], निर्माता व लेखक आहे. [[बॉलिवूड]]मधील सर्वात यशस्वी चित्रपटांपैकी काही दिग्दर्शित केल्याचे श्रेय त्याला दिले जाते. त्याला आजवर [[फिल्मफेअर सर्वोत्तम दिग्दर्शक पुरस्कार]]ासह अनेक सिने-[[पुरस्कार]] मिळाले आहेत. करणने [[आदित्य चोप्रा]]च्या [[दिलवाले दुल्हनिया ले जायेंगे]] ह्या चित्रपटामध्ये [[शाहरूख खान]]च्या मित्राची भूमिका करून आपल्या बॉलिवूडमधील कारकिर्दीची सुरुवात केली. १९९८ साली त्याने [[कुछ कुछ होता है]] ह्या चित्रपटाद्वारे दिग्दर्शन क्षेत्रात पदार्पण केले. ह्या चित्रपटाच्या प्रचंड यशानंतर करणने शाहरूख खानसह अनेक चित्रपट काढले जे सर्व सुपरहिट झाले. करण जोहर, [[शाहरूख खान]] व [[काजोल]] ह्यांचे त्रिकूट बॉलिवूडमधील सर्वात ग्लॅमरस मानले जाते. चित्रपतसृष्टीसोबतच करणने [[दूरचित्रवाणी]]वर देखील आपला ठसा उमटवला. त्याचा [[कॉफी विथ करण]] हा मुलाखत कार्यक्रम लोकप्रिय होता. तसेच [[झलक दिखला जा]] ह्या लोकप्रिय नाच-प्रदर्शन कार्यक्रमामध्ये तो [[माधुरी दीक्षित]] व [[रेमो डिसूझा]] ह्यांच्यासोबत तो परिक्षक होता. == प्रारंभिक आणि वैयक्तिक जीवन == जोहरचा जन्म मुंबई, भारत येथे चित्रपट निर्माता यश जोहर, धर्मा प्रॉडक्शनचे संस्थापक आणि हिरू जोहर यांच्या घरी झाला. त्याच्या वडिलांच्या बाजूने पंजाबी हिंदू वंश आहे आणि आईच्या बाजूने सिंधी हिंदू वंश आहे. त्यांनी ग्रीनलॉन्स हायस्कूलमध्ये शिक्षण घेतले. ग्रीनलॉन्सनंतर, त्यांनी एचआर कॉलेज ऑफ कॉमर्स अँड इकॉनॉमिक्स मध्ये मुंबई येथे शिक्षण घेतले. जोहरने १९८९ मध्ये दूरदर्शन मालिका इंद्रधनुषमध्ये श्रीकांतची भूमिका साकारताना अभिनेता म्हणून मनोरंजन उद्योगात आपल्या कारकिर्दीला सुरुवात केली. लहानपणी, त्याच्यावर व्यावसायिक भारतीय सिनेमांचा प्रभाव होता: त्याने राज कपूर, यश चोप्रा आणि सूरज आर. बडजात्या यांना आपली प्रेरणा म्हणून उद्धृत केले. काही काळासाठी, जोहरने अंकशास्त्राला अनुसरून, चित्रपटाची शीर्षके तयार केली ज्यामध्ये पहिला शब्द आणि शीर्षकातील इतर अनेक अक्षरे K या अक्षराने सुरू झाली. २००६ चा 'लगे रहो मुन्ना भाई' हा अंकशास्त्रावर टीका करणारा चित्रपट पाहिल्यानंतर, जोहरने थांबण्याचा निर्णय घेतला. त्याच्या लैंगिक अभिमुखतेवर चर्चा करताना, जोहर म्हणाला "माझे लैंगिक अभिमुखता काय आहे हे प्रत्येकाला माहित आहे. मला ते ओरडण्याची गरज नाही. जर मला ते स्पष्ट करायचे असेल तर मी ते करणार नाही". फेब्रुवारी २०१७ मध्ये, जोहर सरोगसीद्वारे जुळ्या मुलांचा (एक मुलगा आणि मुलगी) पिता झाला. मुंबईतील मसरानी रुग्णालयात या जुळ्या मुलांचा जन्म झाला. जोहरने आपल्या मुलाचे नाव यश त्याच्या वडिलांच्या नावावर ठेवले आणि त्याच्या मुलीचे नाव त्याच्या आईचे नाव हिरू अशी पुनर्रचना करून रुही ठेवले. ==चित्रपट यादी== {| class="wikitable soratble" |- !वर्ष !चित्रपट !दिग्दर्शक !निर्माता !कथाकार !class="unsortable" | टीपा |- | style="text-align:center;"|१९९८ |''[[कुछ कुछ होता है]]'' |{{yes}} | |{{yes}} |[[फिल्मफेअर सर्वोत्तम चित्रपट पुरस्कार]] <br> [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सर्वांगीण मनोरंजक चित्रपट]] |- | style="text-align:center;"|२००१ |''[[कभी खुशी कभी गम]]'' |{{yes}} | |{{yes}} | ५ [[फिल्मफेअर पुरस्कार]] |- | style="text-align:center;"|[[इ.स. २००३ मधील चित्रपट|२००३]] |''[[कल होना हो]]'' | |{{yes}} |{{yes}} | ८ [[फिल्मफेअर पुरस्कार]] <br> २ [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] |- | style="text-align:center;"|[[इ.स. २००५ मधील चित्रपट|२००५]] |''[[काल (२००५ चित्रपट)|काल]]'' | |{{yes}} | | |- | style="text-align:center;"|[[इ.स. २००६ मधील चित्रपट|२००६]] |''[[कभी अलविदाना कहना]]'' |{{yes}} |{{yes}} |{{yes}} | |- | style="text-align:center;"|[[इ.स. २००८ मधील चित्रपट|२००८]] |''[[दोस्ताना (२००८ चित्रपट)|दोस्ताना]]'' | |{{yes}} | | |- | rowspan="2" style="text-align:center;"|[[इ.स. २००९ मधील चित्रपट|२००९]] |''[[कुर्बान (२००९ चित्रपट)|कुर्बान]]'' | |{{yes}} | | |- |''[[वेक अप सिड]]'' | |{{yes}} | |३ [[फिल्मफेअर पुरस्कार]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"|[[इ.स. २०१० मधील चित्रपट|२०१०]] |''[[माय नेम इज खान]]'' |{{yes}} |{{yes}} |{{yes}} | ३ [[फिल्मफेअर पुरस्कार]] |- | ''[[आय हेट लव्ह स्टोरीज]]'' | |{{yes}} | | |- |''[[वी आर फॅमिली]]'' | |{{yes}} | |१ [[फिल्मफेअर पुरस्कार]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"|[[इ.स. २०१२ मधील चित्रपट|२०१२]] |''[[अग्नीपथ (२०१२ चित्रपट)|अग्नीपथ]]'' | |{{yes}} | | |- |''[[एक मैं और एक तू]]'' | |{{yes}} | | |- |''[[स्टुडन्ट ऑफ द इयर]]'' |{{yes}} |{{yes}} |{{yes}} | |- | rowspan="4" style="text-align:center;"|२०१३ |''बॉम्बे टॉकीज'' |{{yes}} | |{{yes}} | |- |''गिप्पी'' | |{{yes}} | | |- |''[[ये जवानी है दीवानी]]'' | |{{yes}} | | |- |''[[गोरी तेरे प्यार में]]'' | |{{yes}} | | |- |rowspan="4" style="text-align:center;"|२०१४ |''[[हसी तो फसी]]'' | |{{yes}} | | |- |''[[टू स्टेट्स (चित्रपट)|टू स्टेट्स]]'' | |{{yes}} | |[[साजिद नाडियादवाला]]सोबत सह-निर्माता |- |''[[हम्प्टी शर्मा की दुल्हनिया]]'' | |{{yes}} | | |- | ''उंगली'' | |{{yes}} | | |- | rowspan="2" style="text-align:center;"|2015 | |''ब्रदर्स'' | |{{yes}} | | सहनिर्माता |- | |''[[शानदार (२०१५ चित्रपट)|शानदार]]'' | |{{yes}} | | सहनिर्माता |- | rowspan="4" style="text-align:center;"|2016 | |''[[कपूर अँड सन्स]] | |{{yes}} | | |- | |''[[बार बार देखो]]'' | |{{yes}} | | सहनिर्माता |- | |''[[ऐ दिल है मुश्किल]]'' |{{yes}} |{{yes}} |{{yes}} | |- | |''[[डियर जिंदगी]]'' | |{{yes}} | | सहनिर्माता |} ==आत्मचरित्र== करण जोहरने ‘अनसूटेबल बॉय’ नावाचे आत्मचरित्र लिहिले आहे. ==पुरस्कार== * [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] *[[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सर्वांगीण मनोरंजक चित्रपट|सर्वोत्कृष्ट सर्वांगीण मनोरंजक चित्रपट]] - कुछ कुछ होता है (१९९८) * [[फिल्मफेअर पुरस्कार]] *[[फिल्मफेअर सर्वोत्तम दिग्दर्शक पुरस्कार|सर्वोत्तम दिग्दर्शक]] - कुछ कुछ होता है (१९९८) *[[फिल्मफेअर सर्वोत्तम दिग्दर्शक पुरस्कार|सर्वोत्तम दिग्दर्शक]] - माय नेम इज खान (२०११) *[[पद्मश्री पुरस्कार]] (२०२०) <ref>https://padmaawards.gov.in/PDFS/2020AwardeesList.pdf</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== *[http://www.mynameiskaran.com/ करण जोहरचा अधिकृत ब्लॉग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120317233014/http://www.mynameiskaran.com/ |date=2012-03-17 }} * {{IMDb name|0424103}} {{कॉमन्स वर्ग|Karan Johar|करण जोहर}} {{DEFAULTSORT:जोहर, करण}} [[वर्ग:भारतीय चित्रपट दिग्दर्शक]] [[वर्ग:भारतीय चित्रपट निर्माते]] [[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] 2exhegohia3dlo1c67irgndegnsu0oc 2706972 2706970 2026-08-31T03:48:34Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2706972 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट अभिनेता | पार्श्वभूमी_रंग = | नाव = करण जोहर | चित्र = Karan Johar.jpg | चित्र_रुंदी = 250 px | चित्र_शीर्षक = | पूर्ण_नाव = | जन्म_दिनांक = {{जन्म दिनांक आणि वय|1972|5|25}} | जन्म_स्थान = [[मुंबई]] | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | इतर_नावे = | कार्यक्षेत्र = दिग्दर्शक, निर्माता, पटकथा लेखक | राष्ट्रीयत्व = [[भारत]] | भाषा = [[हिंदी]] | कारकीर्द_काळ = [[इ.स. १९९५]]- चालू | प्रमुख_नाटके = | प्रमुख_चित्रपट = | प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम = | पुरस्कार = | वडील_नाव = [[यश जोहर]] | आई_नाव = | पती_नाव = | पत्नी_नाव = | नातेवाईक = | संकेतस्थळ = | तळटिपा = }} '''करण जोहर''' ( २५ मे १९७२) हा एक [[भारत]]ीय चित्रपट [[दिग्दर्शक]], निर्माता व लेखक आहे. [[बॉलिवूड]]मधील सर्वात यशस्वी चित्रपटांपैकी काही दिग्दर्शित केल्याचे श्रेय त्याला दिले जाते. त्याला आजवर [[फिल्मफेअर सर्वोत्तम दिग्दर्शक पुरस्कार]]ासह अनेक सिने-[[पुरस्कार]] मिळाले आहेत. करणने [[आदित्य चोप्रा]]च्या [[दिलवाले दुल्हनिया ले जायेंगे]] ह्या चित्रपटामध्ये [[शाहरूख खान]]च्या मित्राची भूमिका करून आपल्या बॉलिवूडमधील कारकिर्दीची सुरुवात केली. १९९८ साली त्याने [[कुछ कुछ होता है]] ह्या चित्रपटाद्वारे दिग्दर्शन क्षेत्रात पदार्पण केले. ह्या चित्रपटाच्या प्रचंड यशानंतर करणने शाहरूख खानसह अनेक चित्रपट काढले जे सर्व सुपरहिट झाले. करण जोहर, [[शाहरूख खान]] व [[काजोल]] ह्यांचे त्रिकूट बॉलिवूडमधील सर्वात ग्लॅमरस मानले जाते. चित्रपतसृष्टीसोबतच करणने [[दूरचित्रवाणी]]वर देखील आपला ठसा उमटवला. त्याचा [[कॉफी विथ करण]] हा मुलाखत कार्यक्रम लोकप्रिय होता. तसेच [[झलक दिखला जा]] ह्या लोकप्रिय नाच-प्रदर्शन कार्यक्रमामध्ये तो [[माधुरी दीक्षित]] व [[रेमो डिसूझा]] ह्यांच्यासोबत तो परिक्षक होता. == प्रारंभिक आणि वैयक्तिक जीवन == जोहरचा जन्म मुंबई, भारत येथे चित्रपट निर्माता यश जोहर, धर्मा प्रॉडक्शनचे संस्थापक आणि हिरू जोहर यांच्या घरी झाला. त्याच्या वडिलांच्या बाजूने पंजाबी हिंदू वंश आहे आणि आईच्या बाजूने सिंधी हिंदू वंश आहे. त्यांनी ग्रीनलॉन्स हायस्कूलमध्ये शिक्षण घेतले. ग्रीनलॉन्सनंतर, त्यांनी एचआर कॉलेज ऑफ कॉमर्स अँड इकॉनॉमिक्स मध्ये मुंबई येथे शिक्षण घेतले. जोहरने १९८९ मध्ये दूरदर्शन मालिका इंद्रधनुषमध्ये श्रीकांतची भूमिका साकारताना अभिनेता म्हणून मनोरंजन उद्योगात आपल्या कारकिर्दीला सुरुवात केली. लहानपणी, त्याच्यावर व्यावसायिक भारतीय सिनेमांचा प्रभाव होता: त्याने राज कपूर, यश चोप्रा आणि सूरज आर. बडजात्या यांना आपली प्रेरणा म्हणून उद्धृत केले. काही काळासाठी, जोहरने अंकशास्त्राला अनुसरून, चित्रपटाची शीर्षके तयार केली ज्यामध्ये पहिला शब्द आणि शीर्षकातील इतर अनेक अक्षरे K या अक्षराने सुरू झाली. २००६ चा 'लगे रहो मुन्ना भाई' हा अंकशास्त्रावर टीका करणारा चित्रपट पाहिल्यानंतर, जोहरने थांबण्याचा निर्णय घेतला. त्याच्या लैंगिक अभिमुखतेवर चर्चा करताना, जोहर म्हणाला "माझे लैंगिक अभिमुखता काय आहे हे प्रत्येकाला माहित आहे. मला ते ओरडण्याची गरज नाही. जर मला ते स्पष्ट करायचे असेल तर मी ते करणार नाही". फेब्रुवारी २०१७ मध्ये, जोहर सरोगसीद्वारे जुळ्या मुलांचा (एक मुलगा आणि मुलगी) पिता झाला. मुंबईतील मसरानी रुग्णालयात या जुळ्या मुलांचा जन्म झाला. जोहरने आपल्या मुलाचे नाव यश त्याच्या वडिलांच्या नावावर ठेवले आणि त्याच्या मुलीचे नाव त्याच्या आईचे नाव हिरू अशी पुनर्रचना करून रुही ठेवले. ==चित्रपट यादी== {| class="wikitable soratble" |- !वर्ष !चित्रपट !दिग्दर्शक !निर्माता !कथाकार !class="unsortable" | टीपा |- | style="text-align:center;"|१९९८ |''[[कुछ कुछ होता है]]'' |{{yes}} | |{{yes}} |[[फिल्मफेअर सर्वोत्तम चित्रपट पुरस्कार]] <br> [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सर्वांगीण मनोरंजक चित्रपट]] |- | style="text-align:center;"|२००१ |''[[कभी खुशी कभी गम]]'' |{{yes}} | |{{yes}} | ५ [[फिल्मफेअर पुरस्कार]] |- | style="text-align:center;"|[[इ.स. २००३ मधील चित्रपट|२००३]] |''[[कल होना हो]]'' | |{{yes}} |{{yes}} | ८ [[फिल्मफेअर पुरस्कार]] <br> २ [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] |- | style="text-align:center;"|[[इ.स. २००५ मधील चित्रपट|२००५]] |''[[काल (२००५ चित्रपट)|काल]]'' | |{{yes}} | | |- | style="text-align:center;"|[[इ.स. २००६ मधील चित्रपट|२००६]] |''[[कभी अलविदाना कहना]]'' |{{yes}} |{{yes}} |{{yes}} | |- | style="text-align:center;"|[[इ.स. २००८ मधील चित्रपट|२००८]] |''[[दोस्ताना (२००८ चित्रपट)|दोस्ताना]]'' | |{{yes}} | | |- | rowspan="2" style="text-align:center;"|[[इ.स. २००९ मधील चित्रपट|२००९]] |''[[कुर्बान (२००९ चित्रपट)|कुर्बान]]'' | |{{yes}} | | |- |''[[वेक अप सिड]]'' | |{{yes}} | |३ [[फिल्मफेअर पुरस्कार]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"|[[इ.स. २०१० मधील चित्रपट|२०१०]] |''[[माय नेम इज खान]]'' |{{yes}} |{{yes}} |{{yes}} | ३ [[फिल्मफेअर पुरस्कार]] |- | ''[[आय हेट लव्ह स्टोरीज]]'' | |{{yes}} | | |- |''[[वी आर फॅमिली]]'' | |{{yes}} | |१ [[फिल्मफेअर पुरस्कार]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"|[[इ.स. २०१२ मधील चित्रपट|२०१२]] |''[[अग्नीपथ (२०१२ चित्रपट)|अग्नीपथ]]'' | |{{yes}} | | |- |''[[एक मैं और एक तू]]'' | |{{yes}} | | |- |''[[स्टुडन्ट ऑफ द इयर]]'' |{{yes}} |{{yes}} |{{yes}} | |- | rowspan="4" style="text-align:center;"|२०१३ |''बॉम्बे टॉकीज'' |{{yes}} | |{{yes}} | |- |''गिप्पी'' | |{{yes}} | | |- |''[[ये जवानी है दीवानी]]'' | |{{yes}} | | |- |''[[गोरी तेरे प्यार में]]'' | |{{yes}} | | |- |rowspan="4" style="text-align:center;"|२०१४ |''[[हसी तो फसी]]'' | |{{yes}} | | |- |''[[टू स्टेट्स (चित्रपट)|टू स्टेट्स]]'' | |{{yes}} | |[[साजिद नाडियादवाला]]सोबत सह-निर्माता |- |''[[हम्प्टी शर्मा की दुल्हनिया]]'' | |{{yes}} | | |- | ''उंगली'' | |{{yes}} | | |- | rowspan="2" style="text-align:center;"|2015 | |''ब्रदर्स'' | |{{yes}} | | सहनिर्माता |- | |''[[शानदार (२०१५ चित्रपट)|शानदार]]'' | |{{yes}} | | सहनिर्माता |- | rowspan="4" style="text-align:center;"|2016 | |''[[कपूर अँड सन्स]] | |{{yes}} | | |- | |''[[बार बार देखो]]'' | |{{yes}} | | सहनिर्माता |- | |''[[ऐ दिल है मुश्किल]]'' |{{yes}} |{{yes}} |{{yes}} | |- | |''[[डियर जिंदगी]]'' | |{{yes}} | | सहनिर्माता |} ==आत्मचरित्र== करण जोहरने ‘अनसूटेबल बॉय’ नावाचे आत्मचरित्र लिहिले आहे. ==पुरस्कार== * [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] *[[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सर्वांगीण मनोरंजक चित्रपट|सर्वोत्कृष्ट सर्वांगीण मनोरंजक चित्रपट]] - कुछ कुछ होता है (१९९८) * [[फिल्मफेअर पुरस्कार]] *[[फिल्मफेअर सर्वोत्तम दिग्दर्शक पुरस्कार|सर्वोत्तम दिग्दर्शक]] - कुछ कुछ होता है (१९९८) *[[फिल्मफेअर सर्वोत्तम दिग्दर्शक पुरस्कार|सर्वोत्तम दिग्दर्शक]] - माय नेम इज खान (२०११) *[[पद्मश्री पुरस्कार]] (२०२०) <ref>https://padmaawards.gov.in/PDFS/2020AwardeesList.pdf</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== *[http://www.mynameiskaran.com/ करण जोहरचा अधिकृत ब्लॉग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120317233014/http://www.mynameiskaran.com/ |date=2012-03-17 }} * {{IMDb name|0424103}} {{कॉमन्स वर्ग|Karan Johar|करण जोहर}} {{DEFAULTSORT:जोहर, करण}} [[वर्ग:भारतीय चित्रपट दिग्दर्शक]] [[वर्ग:भारतीय चित्रपट निर्माते]] [[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] i8yfmpkwr1v43sqxab0s92whbvgyefu 2706975 2706972 2026-08-31T03:52:45Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2706975 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट अभिनेता | पार्श्वभूमी_रंग = | नाव = करण जोहर | चित्र = Karan Johar.jpg | चित्र_रुंदी = 250 px | चित्र_शीर्षक = | पूर्ण_नाव = राहुल कुमार जोहर | जन्म_दिनांक = {{जन्म दिनांक आणि वय|1972|5|25}} | जन्म_स्थान = [[मुंबई]] | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | इतर_नावे = | कार्यक्षेत्र = दिग्दर्शक, निर्माता, पटकथा लेखक | राष्ट्रीयत्व = [[भारत]] | भाषा = [[हिंदी]] | कारकीर्द_काळ = [[इ.स. १९९५]]- चालू | प्रमुख_नाटके = | प्रमुख_चित्रपट = | प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम = | पुरस्कार = | वडील_नाव = [[यश जोहर]] | आई_नाव = | पती_नाव = | पत्नी_नाव = | नातेवाईक = | संकेतस्थळ = | तळटिपा = }} '''करण जोहर''' (मूळ नाव: '''राहुल कुमार जोहर''')<ref name="NDTVname">{{cite news |last1=Basu |first1=Nilanjana |title=Koffee With Karan 6:, Vicky Kaushal Discover Karan Johar Was Originally Named As... |url=https://www.ndtv.com/entertainment/koffee-with-karan-6-ayushmann-khurrana-vicky-kaushal-discover-karan-johar-was-originally-named-as-1963483 |access-date=16 December 2018 |work=[[NDTV]] |publisher=NDTV Convergence Limited |date=16 December 2018 |archive-date=16 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181216214144/https://www.ndtv.com/entertainment/koffee-with-karan-6-ayushmann-khurrana-vicky-kaushal-discover-karan-johar-was-originally-named-as-1963483 |url-status=live }}</ref> (जन्म: [[२५ मे]], [[इ.स. १९७२|१९७२]]) हा एक [[भारत]]ीय चित्रपट [[दिग्दर्शक]], निर्माता व लेखक आहे. [[बॉलिवूड]]मधील सर्वात यशस्वी चित्रपटांपैकी काही दिग्दर्शित केल्याचे श्रेय त्याला दिले जाते. त्याला आजवर [[फिल्मफेअर सर्वोत्तम दिग्दर्शक पुरस्कार]]ासह अनेक सिने-[[पुरस्कार]] मिळाले आहेत. करणने [[आदित्य चोप्रा]]च्या [[दिलवाले दुल्हनिया ले जायेंगे]] ह्या चित्रपटामध्ये [[शाहरूख खान]]च्या मित्राची भूमिका करून आपल्या बॉलिवूडमधील कारकिर्दीची सुरुवात केली. १९९८ साली त्याने [[कुछ कुछ होता है]] ह्या चित्रपटाद्वारे दिग्दर्शन क्षेत्रात पदार्पण केले. ह्या चित्रपटाच्या प्रचंड यशानंतर करणने शाहरूख खानसह अनेक चित्रपट काढले जे सर्व सुपरहिट झाले. करण जोहर, [[शाहरूख खान]] व [[काजोल]] ह्यांचे त्रिकूट बॉलिवूडमधील सर्वात ग्लॅमरस मानले जाते. चित्रपतसृष्टीसोबतच करणने [[दूरचित्रवाणी]]वर देखील आपला ठसा उमटवला. त्याचा [[कॉफी विथ करण]] हा मुलाखत कार्यक्रम लोकप्रिय होता. तसेच [[झलक दिखला जा]] ह्या लोकप्रिय नाच-प्रदर्शन कार्यक्रमामध्ये तो [[माधुरी दीक्षित]] व [[रेमो डिसूझा]] ह्यांच्यासोबत तो परिक्षक होता. == प्रारंभिक आणि वैयक्तिक जीवन == जोहरचा जन्म मुंबई, भारत येथे चित्रपट निर्माता यश जोहर, धर्मा प्रॉडक्शनचे संस्थापक आणि हिरू जोहर यांच्या घरी झाला. त्याच्या वडिलांच्या बाजूने पंजाबी हिंदू वंश आहे आणि आईच्या बाजूने सिंधी हिंदू वंश आहे. त्यांनी ग्रीनलॉन्स हायस्कूलमध्ये शिक्षण घेतले. ग्रीनलॉन्सनंतर, त्यांनी एचआर कॉलेज ऑफ कॉमर्स अँड इकॉनॉमिक्स मध्ये मुंबई येथे शिक्षण घेतले. जोहरने १९८९ मध्ये दूरदर्शन मालिका इंद्रधनुषमध्ये श्रीकांतची भूमिका साकारताना अभिनेता म्हणून मनोरंजन उद्योगात आपल्या कारकिर्दीला सुरुवात केली. लहानपणी, त्याच्यावर व्यावसायिक भारतीय सिनेमांचा प्रभाव होता: त्याने राज कपूर, यश चोप्रा आणि सूरज आर. बडजात्या यांना आपली प्रेरणा म्हणून उद्धृत केले. काही काळासाठी, जोहरने अंकशास्त्राला अनुसरून, चित्रपटाची शीर्षके तयार केली ज्यामध्ये पहिला शब्द आणि शीर्षकातील इतर अनेक अक्षरे K या अक्षराने सुरू झाली. २००६ चा 'लगे रहो मुन्ना भाई' हा अंकशास्त्रावर टीका करणारा चित्रपट पाहिल्यानंतर, जोहरने थांबण्याचा निर्णय घेतला. त्याच्या लैंगिक अभिमुखतेवर चर्चा करताना, जोहर म्हणाला "माझे लैंगिक अभिमुखता काय आहे हे प्रत्येकाला माहित आहे. मला ते ओरडण्याची गरज नाही. जर मला ते स्पष्ट करायचे असेल तर मी ते करणार नाही". फेब्रुवारी २०१७ मध्ये, जोहर सरोगसीद्वारे जुळ्या मुलांचा (एक मुलगा आणि मुलगी) पिता झाला. मुंबईतील मसरानी रुग्णालयात या जुळ्या मुलांचा जन्म झाला. जोहरने आपल्या मुलाचे नाव यश त्याच्या वडिलांच्या नावावर ठेवले आणि त्याच्या मुलीचे नाव त्याच्या आईचे नाव हिरू अशी पुनर्रचना करून रुही ठेवले. ==चित्रपट यादी== {| class="wikitable soratble" |- !वर्ष !चित्रपट !दिग्दर्शक !निर्माता !कथाकार !class="unsortable" | टीपा |- | style="text-align:center;"|१९९८ |''[[कुछ कुछ होता है]]'' |{{yes}} | |{{yes}} |[[फिल्मफेअर सर्वोत्तम चित्रपट पुरस्कार]] <br> [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सर्वांगीण मनोरंजक चित्रपट]] |- | style="text-align:center;"|२००१ |''[[कभी खुशी कभी गम]]'' |{{yes}} | |{{yes}} | ५ [[फिल्मफेअर पुरस्कार]] |- | style="text-align:center;"|[[इ.स. २००३ मधील चित्रपट|२००३]] |''[[कल होना हो]]'' | |{{yes}} |{{yes}} | ८ [[फिल्मफेअर पुरस्कार]] <br> २ [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] |- | style="text-align:center;"|[[इ.स. २००५ मधील चित्रपट|२००५]] |''[[काल (२००५ चित्रपट)|काल]]'' | |{{yes}} | | |- | style="text-align:center;"|[[इ.स. २००६ मधील चित्रपट|२००६]] |''[[कभी अलविदाना कहना]]'' |{{yes}} |{{yes}} |{{yes}} | |- | style="text-align:center;"|[[इ.स. २००८ मधील चित्रपट|२००८]] |''[[दोस्ताना (२००८ चित्रपट)|दोस्ताना]]'' | |{{yes}} | | |- | rowspan="2" style="text-align:center;"|[[इ.स. २००९ मधील चित्रपट|२००९]] |''[[कुर्बान (२००९ चित्रपट)|कुर्बान]]'' | |{{yes}} | | |- |''[[वेक अप सिड]]'' | |{{yes}} | |३ [[फिल्मफेअर पुरस्कार]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"|[[इ.स. २०१० मधील चित्रपट|२०१०]] |''[[माय नेम इज खान]]'' |{{yes}} |{{yes}} |{{yes}} | ३ [[फिल्मफेअर पुरस्कार]] |- | ''[[आय हेट लव्ह स्टोरीज]]'' | |{{yes}} | | |- |''[[वी आर फॅमिली]]'' | |{{yes}} | |१ [[फिल्मफेअर पुरस्कार]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"|[[इ.स. २०१२ मधील चित्रपट|२०१२]] |''[[अग्नीपथ (२०१२ चित्रपट)|अग्नीपथ]]'' | |{{yes}} | | |- |''[[एक मैं और एक तू]]'' | |{{yes}} | | |- |''[[स्टुडन्ट ऑफ द इयर]]'' |{{yes}} |{{yes}} |{{yes}} | |- | rowspan="4" style="text-align:center;"|२०१३ |''बॉम्बे टॉकीज'' |{{yes}} | |{{yes}} | |- |''गिप्पी'' | |{{yes}} | | |- |''[[ये जवानी है दीवानी]]'' | |{{yes}} | | |- |''[[गोरी तेरे प्यार में]]'' | |{{yes}} | | |- |rowspan="4" style="text-align:center;"|२०१४ |''[[हसी तो फसी]]'' | |{{yes}} | | |- |''[[टू स्टेट्स (चित्रपट)|टू स्टेट्स]]'' | |{{yes}} | |[[साजिद नाडियादवाला]]सोबत सह-निर्माता |- |''[[हम्प्टी शर्मा की दुल्हनिया]]'' | |{{yes}} | | |- | ''उंगली'' | |{{yes}} | | |- | rowspan="2" style="text-align:center;"|2015 | |''ब्रदर्स'' | |{{yes}} | | सहनिर्माता |- | |''[[शानदार (२०१५ चित्रपट)|शानदार]]'' | |{{yes}} | | सहनिर्माता |- | rowspan="4" style="text-align:center;"|2016 | |''[[कपूर अँड सन्स]] | |{{yes}} | | |- | |''[[बार बार देखो]]'' | |{{yes}} | | सहनिर्माता |- | |''[[ऐ दिल है मुश्किल]]'' |{{yes}} |{{yes}} |{{yes}} | |- | |''[[डियर जिंदगी]]'' | |{{yes}} | | सहनिर्माता |} ==आत्मचरित्र== करण जोहरने ‘अनसूटेबल बॉय’ नावाचे आत्मचरित्र लिहिले आहे. ==पुरस्कार== * [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] *[[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सर्वांगीण मनोरंजक चित्रपट|सर्वोत्कृष्ट सर्वांगीण मनोरंजक चित्रपट]] - कुछ कुछ होता है (१९९८) * [[फिल्मफेअर पुरस्कार]] *[[फिल्मफेअर सर्वोत्तम दिग्दर्शक पुरस्कार|सर्वोत्तम दिग्दर्शक]] - कुछ कुछ होता है (१९९८) *[[फिल्मफेअर सर्वोत्तम दिग्दर्शक पुरस्कार|सर्वोत्तम दिग्दर्शक]] - माय नेम इज खान (२०११) *[[पद्मश्री पुरस्कार]] (२०२०) <ref>https://padmaawards.gov.in/PDFS/2020AwardeesList.pdf</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== *[http://www.mynameiskaran.com/ करण जोहरचा अधिकृत ब्लॉग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120317233014/http://www.mynameiskaran.com/ |date=2012-03-17 }} * {{IMDb name|0424103}} {{कॉमन्स वर्ग|Karan Johar|करण जोहर}} {{DEFAULTSORT:जोहर, करण}} [[वर्ग:भारतीय चित्रपट दिग्दर्शक]] [[वर्ग:भारतीय चित्रपट निर्माते]] [[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] iu8j5m59hgodgzvon0y9qxlfu9mql28 0 159818 2706944 1254421 2026-08-31T01:46:26Z Xqbot 6858 Bot: Fixing double redirect from [[बिलासपूर जिल्हा]] to [[बिलासपूर जिल्हा (छत्तीसगड)]] 2706944 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[बिलासपूर जिल्हा (छत्तीसगड)]] kwqcmxzt9u37v52fa0t7k947b0mgr25 0 218837 2706995 2702284 2026-08-31T05:19:07Z ~2026-47184-77 186905 /* तंजावूर घराणे */ 2706995 wikitext text/x-wiki [[भरतनाट्यम]] ही अतिशय प्राचीन अशी शास्त्रीय नृत्यशैली आहे. तिचा उगम [[तमिळनाडू|तामिळनाडू]] प्रांतातील [[तंजावूर]] येथे झाला. भरतनाट्यमचे मूळ प्राचीन [[तमिळ भाषा|तमिळ]] नृत्य कुट्टू असल्याचे मानले जाते.<ref>{{cite book |last=Vatsyayan |first=Kapila |title=Classical Indian Dance in Literature and the Arts |publisher=Sangeet Natak Akademi |year=1968 |language=en}}</ref> देवळातील कोरीवकाम, लेण्या आदिमधून नृत्याच्या इतिहासाचा मागोवा घेता येतो. इसवीसनाच्या दहाव्या शतकापासूनचा काल हा आधुनिक नृत्याचा काळ मानला जातो. या काळात स्थापत्य, शिल्प, चित्र, संगीत अशा ललित कलांची भरभराट झाली. त्यांचा सर्वदूर प्रसार झाला आणि त्या अधिकाधिक विकसित होत गेल्या. शास्त्रीय नृत्यशैली वेगवेगळ्या काळातील कलाकारांनी वेगवेगळ्या काळात आपापल्या कल्पनाशक्तीने फुलवल्या. हे कलाकार भिन्न भिन्न प्रांतातले, वेगवेगळ्या जातीजमातीचे, निरनिराळ्या सांस्कृतिक पूर्वपीठिकेचे होते त्यामुळे त्यांच्या सादरीकरणात त्या सर्वाचे प्रतिबिंब उमटले आणि एकाच नृत्याच्या विविध शैली निर्माण झाल्या. त्या त्या प्रांताचा इतिहास, संस्कृती, भौगोलिक परिस्थिती, राजकीय घटना, सामाजिक रितीरिवाज यांचा प्रभाव नृत्याशैलीवर पडत गेला आणि त्यातून प्रत्येकीचे वेगळे सौंदर्य प्रकट झाले. प्रत्येक काळातील कलावंत, कलाशिक्षक यांनी कलेच्या वाढीस हातभार लावला. त्यातले कितीतरी लोक तर अल्पशिक्षित होते पण कलेच्या क्षेत्रातील त्यांचे योगदान मोलाचे आहे. नवनव्या कलाकारांच्या अभिनव कलाविष्कारांची भर पडत गेली. गुरूंची शिक्षण देण्याची पद्धत वेगवेगळी होत गेली आणि त्यातूनच भरतनाट्यम नृत्याची विविध घराणी निर्माण झाली. प्राचीन काळी मुख्यत्वे दोन प्रमुख घराणी मानली जात: एक तंजावूर घराणे आणि दुसरे पदनल्लूर घराणे.<ref>{{cite web |title=Gharanas of Bharatanatyam |url=https://www.sangeetnatak.gov.in/ |website=Sangeet Natak Akademi |access-date=11 August 2026 |language=en}}</ref> === तंजावूर घराणे === भरतनाट्यमचे उगमस्थान असलेले हे घराणे सर्वात प्राचीन आहे. तमिळनाडूवर राज्य करणाऱ्या [[चोळ साम्राज्य|चोल]], [[पांड्य राजवंश|पांड्य]], [[नायका राजवंश|नायक]] आणि [[तंजावूर मराठा राज्य|मराठा]] राजांनी या कलेला भरपूर प्रोत्साहन दिले आणि कलाकारांना गावे इनाम दिली. त्या राजांच्या पदरी शेकडो कलाकार असत. [[बृहदीश्वर मंदिर|बृहदीश्वर मंदिर]], नटवूनार चावडी, सदीर महाल अशा वास्तू आणि [[सरस्वती महाल ग्रंथालय|सरस्वती महाल]] सारखे मोठे ग्रंथालय याची साक्ष देतात. [[सरफोजी महाराज दुसरे]] (इ.स. १७९८-१८३२) या मराठा राजांच्या दरबारात असलेल्या चेन्नय्या, पोन्नय्या, शिवानंद आणि वडिवेल या चार तंजावूर बंधूंनी आधुनिक भरतनाट्यम नृत्याचा पाया रचला.<ref>{{cite book |last=Khokar |first=Mohan |title=Traditions of Indian Classical Dance |publisher=Clarion Books |year=1984 |language=en}}</ref> त्यांनी नृत्य प्रस्तुतीचे नियम तयार केले आणि किचकटपणा काढून सुबक रूप दिले. योग्य क्रमाने नृत्य रचना केल्यास योग्य रसनिर्मिती होईल याचा खोलवर विचार करून त्यांनी 'मार्गम'ची संकल्पना मांडली.<ref>{{cite web |title=Tanjore Quartet and Bharatanatyam |url=https://www.thehindu.com/entertainment/dance/ |website=The Hindu |access-date=11 August 2026 |language=en}}</ref> ==== वैशिष्ट्ये ==== * अंगशुद्धी-आयतम, हातांच्या ओळी, तंत्रशुद्धता * मध्यलयीतील नृत्य * नृत्त आणि अभिनयाचा समतोल * रती, वात्सल्य आणि भक्ती तिन्ही भावनांचा परिपोष करणाऱ्या रचना * मार्गमची संकल्पना ==== प्रसिद्ध कलाकार ==== * तंजावूर बंधू (पोन्नय्या, चेन्नय्या, शिवानंद, वडिवेल) * तंजावूर बालसरस्वती * तांजवर के. पोन्नय्या पिल्लै === पदनल्लूर घराणे === तंजावूर बंधूंचेच वंशज असलेल्या मीनाक्षीसुंदरम पिल्लै यांनी या घराण्याची स्थापना केली.<ref>{{cite book |last=Kothari |first=Sunil |title=Bharata Natyam |url=https://archive.org/details/apu.pmb.793.31954.kot.g11017 |publisher=Marg Publications |year=1979 |language=en}}</ref> कुमारस्वामी या आपल्या काकांकडून ते नृत्य शिकले. त्याकाळी कलेची पीछेहाट झाली होती, परंतु भरतनाट्यम करणाऱ्या [[देवदासी]]ंनी प्रतिकूल परिस्थितीतही कला टिकवून धरली होती. त्यांच्याकडून कलेचे ज्ञान मीनाक्षीसुंदरम पिल्लै यांनी मिळवले. ते गुरुकुल पद्धतीने नृत्य प्रशिक्षण देत. टी. के. स्वामिनाथन, रामगोपाल अशा त्यांच्या शिष्यांनी नृत्य पाश्चात्य देशांत पोचवले. त्यांचा जावई चोकलिंगम पिल्लै, नातू सुब्बाराव, शिष्या पी. जयलक्ष्मी, अलारमेल वल्ली अशा प्रसिद्ध कलाकारांमुळे हे घराणे नावारूपास आले.<ref>{{cite web |title=Pandanallur Style of Bharatanatyam |url=https://www.sruti.org.in/ |website=Sruti Magazine |access-date=11 August 2026 |language=en}}</ref> ==== वैशिष्ट्ये ==== [[चित्र:Meenakshi Payal bharatanatyam.jpg|अल्ट=मीनाक्षी|इवलेसे|bharatnatyam]] * तंत्रशुद्धता * अभिनयाचा सखोल विचार * पदांमध्ये लास्याचा हळुवार वापर ==== प्रसिद्ध कलाकार ==== * मीनाक्षीसुंदरम पिल्लै * [[रामगोपाल]] * [[चोकलिंगम पिल्लै]] * [[अलारमेल वल्ली]] === कलाक्षेत्रम घराणे === तंजावूर आणि पदनल्लूर घराण्यांमधून निर्माण झालेले हे घराणे मानले जाते. त्याकाळी देवदासी आणि भरतनाट्यम यांना उतरती कळा लागली होती आणि चांगल्या घरातील मुली नृत्य शिकत नसत. १९३४ च्या सुमारास कलेला लागलेला हा बट्टा धुऊन काढण्याचे काम ई. कृष्ण अय्यर करत होते. ते स्वतः स्त्रीवेश घालून नृत्य सादर करत. त्यांचे हे प्रयत्न थोडे यशस्वी होऊ लागले आणि ब्राह्मण घरातील मुलीही नृत्य शिकू लागल्या. हे पाहून [[थिऑसॉफिकल सोसायटी]]च्या [[रुक्मिणीदेवी अरुंडेल]] यांना नृत्यात रस निर्माण झाला. त्या स्वतः नृत्य शिकल्या व त्यांनी मीनाक्षीसुंदरम पिल्लै यांना मद्रासला बोलावून घेतले. १९३७ साली त्यांनी 'कलाक्षेत्र' या संस्थेची स्थापना केली.<ref>{{cite web |title=Rukmini Devi Arundale and Kalakshetra |url=https://www.kalakshetra.in/ |website=Kalakshetra Foundation |access-date=11 August 2026 |language=en}}</ref> अतिशय शास्त्रशुद्ध प्रशिक्षणाचा आराखडा तयार केला. भरतनाट्यम या एकल शैलीतील नृत्याला त्यांनी समूह शैलीत सादर करायला सुरुवात केली. पारंपरिक वाद्यांबरोबरच बॅगपाईप, क्लॅरिओनेट या वाद्यांचा वापर सुरू केला. अतिशय सुरेख रंगसंगती असलेला विशिष्ट पोशाख, चोखंदळपणे निवडलेले दागिने असा वैशिष्ट्यपूर्ण आहार्य रूढ केला. मान, छाती, पृष्ठभागाच्या शृंगारिक हालचाली काढून टाकल्या आणि नृत्याला पुन्हा आध्यात्मिक अधिष्ठान मिळवून दिले.<ref>{{cite book |last=Arundale |first=Rukmini Devi |title=Bharata Natya |publisher=Kalakshetra Publications |year=1960 |language=en}}</ref> ==== वैशिष्ट्ये ==== * लास्याचा कमी वापर * शृंगारिक हालचाली टाळणे * टोकदार रेषा, स्पष्ट आणि कोनीय हालचाली * हातापायाच्या ताठ पण डौलदार हालचाली * आधुनिक सामाजिक, आर्थिक, राजकीय विषय नृत्यातून हाताळणे * विदेशी कलाकारांना समजेल असे नृत्य ==== प्रसिद्ध कलाकार ==== * [[रुक्मिणीदेवी अरुंडेल]] * [[यामिनी कृष्णमूर्ती]] * [[लीला सॅमसन]] * सी. व्ही. चंद्रशेखर === वजवूर घराणे === हे घराणे पदनल्लूर घराण्यानंतर उदयास आले. आधीच्या घराण्यांमध्ये अभिनय संस्कृत ग्रंथात सांगितल्याप्रमाणे केला जाई, पण सगळ्याच प्रेक्षकांना परंपरा आणि नियम माहिती असत नाहीत हा विचार करून या घराण्यात अभिनयाच्या कडक नियमांना थोडे शिथिल करण्यात आले. अभिनय जास्त वास्तववादी झाला. रामैय्या पिल्लै हे या घराण्याचे संस्थापक होत.<ref>{{cite web |title=Vazhuvoor Style of Bharatanatyam |url=https://www.narthaki.com/ |website=Narthaki |access-date=11 August 2026 |language=en}}</ref> के. एन. दंडायुध पिल्लै, के. जे. सरसा, उर्मिला सत्यनारायणन हे या घराण्याचे प्रसिद्ध कलावंत मानले जातात. ==== वैशिष्ट्ये ==== * कमरेचा वरचा भाग किंचित पुढे झुकवून नृत्य * अडवूंची हळुवार हालचाल अनवट गती * तांडवापेक्षा लास्य अधिक * सौम्य मुखज अभिनय * नृत्यलयीचा विस्तार अधिक * स्थिर आसन स्थिती ==== प्रसिद्ध कलाकार ==== * [[वजवूर बी. रामैय्या पिल्लै]] * [[के. एन. दंडायुध पिल्लै]] * [[के. जे. सरसा]] * [[उर्मिला सत्यनारायणन]] * [[वैजयंतीमाला]] अशा विविध घराण्यांच्या नृत्य शिकवण्याच्या, सादरीकरणाच्या पद्धती जरी वेगवेगळ्या असो, तरी या सर्वांचा गाभा [[भरत मुनी|भरतमुनींच्या]] [[नाट्यशास्त्र]] या मूळ ग्रंथाला अनुसरूनच आहे.<ref>{{cite book |last=Ghosh |first=Manomohan |title=The Natyasastra |publisher=Asiatic Society of Bengal |year=1951 |language=en}}</ref> या विविधतेमुळे नृत्याचे सौंदर्य अधिकच खुलते. == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:भारतीय नृत्ये]] [[वर्ग:भरतनाट्यम]] eembbbhbz180r95nfhuelwpq1lijyda 0 220079 2706911 2633762 2026-08-30T21:46:40Z अभय नातू 206 माहिती 2706911 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''आळंद विधानसभा मतदारसंघ''' हा [[कर्नाटक विधानसभा|कर्नाटक विधानसभेचा]] ४६ वा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[बीदर लोकसभा मतदारसंघ|बीदर लोकसभा मतदारसंघात]] असून [[गुलबर्गा जिल्हा|गुलबर्गा जिल्ह्यात]] मोडतो.<ref name="ecimain">[https://results.eci.gov.in/ Election Commission of India - Aland Election Results], Election Commission of India, Retrieved 30 August 2026.</ref> == आमदार == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! आमदार !! पक्ष |- | १९५७ || [[चंद्रशेखर संगशेट्टी]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९६२ || [[रामचंद्र वीरप्पा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९६७ || [[देवप्पा शमण्णा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९७२ || [[डी. आर. बी. राव]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९७८ || [[अण्णा राव भीम राव पाटील कोटल्ली]] || [[जनता पक्ष]] |- | १९८३ || [[बी. आर. पाटील|भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील]] || [[जनता पक्ष]] |- | १९८५ || [[शरणबसप्पा माळी पाटील दंगापूर]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९८९ || [[शरणबसप्पा माळी पाटील दंगापूर]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९९४ || [[सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार]] || कर्नाटक काँग्रेस पक्ष |- | १९९९ || [[सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार]] || [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |- | २००४ || [[बी. आर. पाटील|भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील]] || [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |- | २००८ || [[सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार]] || [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |- | २०१३ || [[बी. आर. पाटील|भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील]] || कर्नाटक जनता पक्ष |- | २०१८ || [[सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २०२३ || [[बी. आर. पाटील|भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |} == निवडणूक निकाल == === २०२३ निवडणूक <ref name="resultuniv2023">[https://resultuniversity.com/election/aland-karnataka-assembly-constituency Aland Assembly Constituency Election Result 2023], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[बी. आर. पाटील|भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील]]''' || '''८९,५०८''' || '''५१.३१%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार]] || ७९,१६० || ४५.३०% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || माहेश्वरी || १,४१९ || ०.८१% |- | नोटा || नोटा || १,३१६ || ०.७५% |- | मताधिक्य || भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील || १०,३४८ || ६.०१% |} === २०१८ निवडणूक <ref name="resultuniv2018">[https://resultuniversity.com/election/aland-karnataka-assembly-constituency Aland Assembly Constituency Election Result 2018], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार]]''' || '''७६,८१५''' || '''४७.८३%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[बी. आर. पाटील|भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील]] || ७६,११८ || ४७.३९% |- | [[जनता दल (संयुक्त)|जद (यु)]] || अरुणकुमार सी. पाटील हळ्ळीसळगर || २,२१३ || १.३८% |- | नोटा || नोटa || १,४४५ || ०.९०% |- | मताधिक्य || सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार || ६९७ || ०.४४% |} === २०१३ निवडणूक <ref name="resultuniv2013">[https://resultuniversity.com/election/aland-karnataka-assembly-constituency Aland Assembly Constituency Election Result 2013], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''कर्नाटक जनता पक्ष''' || '''[[बी. आर. पाटील|भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील]]''' || '''६७,०८५''' || '''५०.६८%''' |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || [[सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार]] || ४९,९७१ || ३७.७५% |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || सिद्धण्णा मास्तर शेगाजी || ३,९१२ || २.९६% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || बसवराज एन. पावडशेट्टी || २,१४४ || १.६२% |- | मताधिक्य || भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील || १७,११४ || १२.९३% |} === २००८ निवडणूक <ref name="resultuniv2008">[https://resultuniversity.com/election/aland-karnataka-assembly-constituency Aland Assembly Constituency Election Result 2008], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]]''' || '''[[सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार]]''' || '''यहाँ **आळंद विधानसभा मतदारसंघ** या लेखाची अद्ययावत आणि तुमच्या सर्व नियमांचे (प्रत्येक निवडणूक उपविभागाच्या शीर्षकातच संदर्भ जोडणे, कोष्टक डीफॉल्टने कोलाप्स करणे, आमदारांच्या नावांसाठी विकिलिंक्स, १९५७ पर्यंतचे ऐतिहासिक निकाल, वर्ग आणि संदर्भ रचना) तंतोतंत पालन करून तयार केलेली आवृत्ती सादर केली आहे: ```wikitext {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''आळंद विधानसभा मतदारसंघ''' हा [[कर्नाटक विधानसभा|कर्नाटक विधानसभेचा]] ४६ वा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[बीदर लोकसभा मतदारसंघ|बीदर लोकसभा मतदारसंघात]] असून [[गुलबर्गा जिल्हा|गुलबर्गा जिल्ह्यात]] मोडतो.<ref name="ecimain">[[https://results.eci.gov.in/](https://results.eci.gov.in/) Election Commission of India - Aland Election Results], Election Commission of India, Retrieved 30 August 2026.</ref> == आमदार == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! आमदार !! पक्ष |- | १९५७ || [[चंद्रशेखर संगशेट्टी]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९६२ || [[रामचंद्र वीरप्पा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९६७ || [[देवप्पा शमण्णा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९७२ || [[अण्णा राव वीरभद्रप्पा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९७८ || [[अण्णा राव भीम राव पाटील कोटल्ली]] || [[जनता पक्ष]] |- | १९८३ || [[बी. आर. पाटील|भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील]] || [[जनता पक्ष]] |- | १९८५ || [[शरणबसप्पा माळी पाटील दंगापूर]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९८९ || [[शरणबसप्पा माळी पाटील दंगापूर]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९९४ || [[सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार]] || कर्नाटक काँग्रेस पक्ष |- | १९९९ || [[सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार]] || [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |- | २००४ || [[बी. आर. पाटील|भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील]] || [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |- | २००८ || [[सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार]] || [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |- | २०१३ || [[बी. आर. पाटील|भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील]] || कर्नाटक जनता पक्ष |- | २०१८ || [[सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २०२३ || [[बी. आर. पाटील|भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |} == निवडणूक निकाल == === २०२३ निवडणूक <ref name="resultuniv2023">[[https://resultuniversity.com/election/aland-karnataka-assembly-constituency](https://resultuniversity.com/election/aland-karnataka-assembly-constituency) Aland Assembly Constituency Election Result 2023], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[बी. आर. पाटील|भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील]]''' || '''८९,५०८''' || '''५१.३१%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार]] || ७९,१६० || ४५.३०% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || माहेश्वरी || १,४१९ || ०.८१% |- | नोटा || नोटा || १,३१६ || ०.७५% |- | मताधिक्य || भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील || १०,३४८ || ६.०१% |} === २०१८ निवडणूक <ref name="resultuniv2018">[[https://resultuniversity.com/election/aland-karnataka-assembly-constituency](https://resultuniversity.com/election/aland-karnataka-assembly-constituency) Aland Assembly Constituency Election Result 2018], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार]]''' || '''७६,८१५''' || '''४७.८३%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[बी. आर. पाटील|भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील]] || ७६,११८ || ४७.३९% |- | [[जनता दल (संयुक्त)|जद (यु)]] || अरुणकुमार सी. पाटील हळ्ळीसळगर || २,२१३ || १.३८% |- | नोटा || नोटा || १,४४५ || ०.९०% |- | मताधिक्य || सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार || ६९७ || ०.४४% |} === २०१३ निवडणूक <ref name="resultuniv2013">[[https://resultuniversity.com/election/aland-karnataka-assembly-constituency](https://resultuniversity.com/election/aland-karnataka-assembly-constituency) Aland Assembly Constituency Election Result 2013], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''कर्नाटक जनता पक्ष''' || '''[[बी. आर. पाटील|भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील]]''' || '''६७,०८५''' || '''५०.६८%''' |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || [[सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार]] || ४९,९७१ || ३७.७५% |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || सिद्धण्णा मास्तर शेगाजी || ३,९१२ || २.९६% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || बसवराज एन. पावडशेट्टी || २,१४४ || १.६२% |- | मताधिक्य || भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील || १७,११४ || १२.९३% |} === २००८ निवडणूक <ref name="resultuniv2008">[[https://resultuniversity.com/election/aland-karnataka-assembly-constituency](https://resultuniversity.com/election/aland-karnataka-assembly-constituency) Aland Assembly Constituency Election Result 2008], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]]''' || '''[[सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार]]''' || '''४२,४२५''' || '''३७.५१%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[बी. आर. पाटील|भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील]] || ३६,५९४ || ३२.३५% |- | [[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]] || वीरण्णा एस. मंगणी || १४,३८९ || १२.७२% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || डॉ. बी. जी. जावळी || १०,०४० || ८.८८% |- | मताधिक्य || सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार || ५,८३१ || ५.१६% |} === २००४ निवडणूक <ref name="resultuniv2004">[[https://resultuniversity.com/election/alland-karnataka-assembly-constituency](https://resultuniversity.com/election/alland-karnataka-assembly-constituency) Alland Assembly Constituency Election Result 2004], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]]''' || '''[[बी. आर. पाटील|भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील]]''' || '''५०,८१८''' || '''५४.५५%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार]] || ३५,९८९ || ३८.६३% |- | [[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]] || बसलिंगप्पा मल्लप्पा गायकवाड || २,११३ || २.२७% |- | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष|सीपीआय]] || मौला मुल्ला || १,९९५ || २.१४% |- | मताधिक्य || भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील || १४,८२९ || १५.९२% |} === १९९९ निवडणूक <ref name="resultuniv1999">[[https://resultuniversity.com/election/alland-karnataka-assembly-constituency](https://resultuniversity.com/election/alland-karnataka-assembly-constituency) Alland Assembly Constituency Election Result 1999], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]]''' || '''[[सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार]]''' || '''२९,७६२''' || '''३८.८९%''' |- | [[जनता दल (संयुक्त)|जद (यु)]] || [[बी. आर. पाटील|भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील]] || २७,४५१ || ३५.८७% |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || डॉ. विजय दिगंबर राव कलमणकर || १२,१४६ || १५.८७% |- | मताधिक्य || सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार || २,३११ || ३.०२% |} === १९९४ निवडणूक <ref name="wikieng">[[https://en.wikipedia.org/wiki/Aland_Assembly_constituency](https://en.wikipedia.org/wiki/Aland_Assembly_constituency) Aland Assembly constituency - Election Results], Wikipedia, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''कर्नाटक काँग्रेस पक्ष''' || '''[[सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार]]''' || '''३५,५४९''' || '''४१.३०%''' |- | [[जनता दल]] || [[बी. आर. पाटील|भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील]] || १७,२२५ || २०.०१% |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[शरणबसप्पा माळी पाटील दंगापूर]] || १५,५१२ || १८.०२% |- | मताधिक्य || सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार || १८,३२४ || २१.२९% |} === १९८९ निवडणूक <ref name="electionsin">[[https://www.elections.in/karnataka/assembly-constituencies/aland.html](https://www.elections.in/karnataka/assembly-constituencies/aland.html) Aland Assembly Constituency Historic Results], Elections.in, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[शरणबसप्पा माळी पाटील दंगापूर]]''' || '''२८,३७५''' || '''४६.४८%''' |- | [[जनता दल]] || बसवराज मलकाप्पा || १८,५९६ || ३०.४६% |- | [[जनता पक्ष]] || खियातअली || ४,६४० || ७.६०% |- | मताधिक्य || शरणबसप्पा माळी पाटील दंगापूर || ९,७७९ || १६.०२% |} === १९८५ निवडणूक <ref name="electionsin" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[शरणबसप्पा माळी पाटील दंगापूर]]''' || '''२८,०८५''' || '''५०.५९%''' |- | [[जनता पक्ष]] || [[बी. आर. पाटील|भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील]] || २७,४२३ || ४९.४१% |- | मताधिक्य || शरणबसप्पा माळी पाटील दंगापूर || ६६२ || १.१८% |} === १९८३ निवडणूक <ref name="electionsin" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता पक्ष]]''' || '''[[बी. आर. पाटील|भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील]]''' || '''१९,५०७''' || '''५४.६८%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || बी. बी. पाटील ओकली || १६,१६३ || ४५.३२% |- | मताधिक्य || भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील || ३,३४४ || ९.३६% |} === १९७८ निवडणूक <ref name="electionsin" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता पक्ष]]''' || '''[[अण्णा राव भीम राव पाटील कोटल्ली]]''' || '''२६,२३२''' || '''६०.७४%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (आय)]] || दिगंबर राव बलवंत राव कलमणकर || १६,९५६ || ३९.२६% |- | मताधिक्य || अण्णा राव भीम राव पाटील कोटल्ली || ९,२७६ || २१.४८% |} === १९७२ निवडणूक <ref name="electionsin" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[अण्णा राव वीरभद्रप्पा]]''' || '''३२,१८१''' || '''७५.००%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (संघटन)]] || अण्णा राव भीम राव || १०,७२१ || २५.००% |- | मताधिक्य || अण्णा राव वीरभद्रप्पा || २१,४६० || ५०.००% |} === १९६७ निवडणूक <ref name="electionsin" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[प्रजा सोशलिस्ट पार्टी]]''' || '''[[देवप्पा शमण्णा]]''' || '''१५,९१६''' || '''५०.६१%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || ए. आर. बी. राव || १५,५३६ || ४९.३९% |- | मताधिक्य || देवप्पा शमण्णा || ३८० || १.२२% |} === १९६२ निवडणूक <ref name="electionsin" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[देवप्पा शमण्णा]]''' || '''११,६३१''' || '''७३.७५%''' |- | [[प्रजा सोशलिस्ट पार्टी]] || बी. शामसुंदर || ४,१४१ || २६.२५% |- | मताधिक्य || देवप्पा शमण्णा || ७,४९० || ४७.५०% |} === १९५७ निवडणूक <ref name="electionsin" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[चंद्रशेखर संगशेट्टी]]''' || '''१६,३९३''' || '''६४.८८%''' |- | [[प्रजा सोशलिस्ट पार्टी]] || हणमंतराव शरणप्पा || ८,८७२ || ३५.१२% |- | मताधिक्य || चंद्रशेखर संगशेट्टी || ७,५२१ || २९.७६% |} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:कर्नाटकमधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गुलबर्गा जिल्हा]] [[वर्ग:बीदर लोकसभा मतदारसंघ]] jns0g5ycwx9bihfl8wsi3n630xc2rnd 2706912 2706911 2026-08-30T21:47:41Z अभय नातू 206 माहिती 2706912 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''आळंद विधानसभा मतदारसंघ''' हा [[कर्नाटक विधानसभा|कर्नाटक विधानसभेचा]] ४६ वा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[बीदर लोकसभा मतदारसंघ|बीदर लोकसभा मतदारसंघात]] असून [[गुलबर्गा जिल्हा|गुलबर्गा जिल्ह्यात]] मोडतो.<ref name="ecimain">[https://results.eci.gov.in/ Election Commission of India - Aland Election Results], Election Commission of India, Retrieved 30 August 2026.</ref> == आमदार == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! आमदार !! पक्ष |- | १९५२ || [[वीरेंद्र पाटील]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९५७ || [[चंद्रशेखर संगशेट्टी]] / [[रामचंद्र वीरप्पा]] (द्विसदस्यीय) || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९६२ || [[देवप्पा शमण्णा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९६७ || [[देवप्पा शमण्णा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९७२ || [[अण्णा राव वीरभद्रप्पा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९७८ || [[अण्णा राव भीम राव पाटील कोटल्ली]] || [[जनता पक्ष]] |- | १९८३ || [[बी. आर. पाटील|भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील]] || [[जनता पक्ष]] |- | १९८५ || [[शरणबसप्पा माळी पाटील दंगापूर]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९८९ || [[शरणबसप्पा माळी पाटील दंगापूर]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९९४ || [[सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार]] || कर्नाटक काँग्रेस पक्ष |- | १९९९ || [[सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार]] || [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |- | २००४ || [[बी. आर. पाटील|भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील]] || [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |- | २००८ || [[सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार]] || [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |- | २०१३ || [[बी. आर. पाटील|भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील]] || कर्नाटक जनता पक्ष |- | २०१८ || [[सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २०२३ || [[बी. आर. पाटील|भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |} == निवडणूक निकाल == === २०२३ निवडणूक <ref name="resultuniv2023">[https://resultuniversity.com/election/aland-karnataka-assembly-constituency Aland Assembly Constituency Election Result 2023], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[बी. आर. पाटील|भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील]]''' || '''८९,५०८''' || '''५१.३१%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार]] || ७९,१६० || ४५.३०% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || माहेश्वरी || १,४१९ || ०.८१% |- | नोटा || नोटा || १,३१६ || ०.७५% |- | मताधिक्य || भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील || १०,३४८ || ६.०१% |} === २०१८ निवडणूक <ref name="resultuniv2018">[https://resultuniversity.com/election/aland-karnataka-assembly-constituency Aland Assembly Constituency Election Result 2018], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार]]''' || '''७६,८१५''' || '''४७.८३%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[बी. आर. पाटील|भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील]] || ७६,११८ || ४७.३९% |- | [[जनता दल (संयुक्त)|जद (यु)]] || अरुणकुमार सी. पाटील हळ्ळीसळगर || २,२१३ || १.३८% |- | नोटा || नोटा || १,४४५ || ०.९०% |- | मताधिक्य || सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार || ६९७ || ०.४४% |} === २०१३ निवडणूक <ref name="resultuniv2013">[https://resultuniversity.com/election/aland-karnataka-assembly-constituency Aland Assembly Constituency Election Result 2013], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''कर्नाटक जनता पक्ष''' || '''[[बी. आर. पाटील|भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील]]''' || '''६७,०८५''' || '''५०.६८%''' |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || [[सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार]] || ४९,९७१ || ३७.७५% |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || सिद्धण्णा मास्तर शेगाजी || ३,९१२ || २.९६% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || बसवराज एन. पावडशेट्टी || २,१४४ || १.६२% |- | मताधिक्य || भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील || १७,११४ || १२.९३% |} === २००८ निवडणूक <ref name="resultuniv2008">[https://resultuniversity.com/election/aland-karnataka-assembly-constituency Aland Assembly Constituency Election Result 2008], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]]''' || '''[[सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार]]''' || '''४२,४२५''' || '''३७.५१%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[बी. आर. पाटील|भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील]] || ३६,५९४ || ३२.३५% |- | [[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]] || वीरण्णा एस. मंगणी || १४,३८९ || १२.७२% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || डॉ. बी. जी. जावळी || १०,०४० || ८.८८% |- | मताधिक्य || सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार || ५,८३१ || ५.१६% |} === २००४ निवडणूक <ref name="resultuniv2004">[https://resultuniversity.com/election/alland-karnataka-assembly-constituency Alland Assembly Constituency Election Result 2004], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]]''' || '''[[बी. आर. पाटील|भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील]]''' || '''५०,८१८''' || '''५४.५५%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार]] || ३५,९८९ || ३८.६३% |- | [[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]] || बसलिंगप्पा मल्लप्पा गायकवाड || २,११३ || २.२७% |- | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष|सीपीआय]] || मौला मुल्ला || १,९९५ || २.१४% |- | मताधिक्य || भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील || १४,८२९ || १५.९२% |} === १९९९ निवडणूक <ref name="resultuniv1999">[https://resultuniversity.com/election/alland-karnataka-assembly-constituency Alland Assembly Constituency Election Result 1999], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]]''' || '''[[सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार]]''' || '''२९,७६२''' || '''३८.८९%''' |- | [[जनता दल (संयुक्त)|जद (यु)]] || [[बी. आर. पाटील|भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील]] || २७,४५१ || ३५.८७% |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || डॉ. विजय दिगंबर राव कलमणकर || १२,१४६ || १५.८७% |- | मताधिक्य || सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार || २,३११ || ३.०२% |} === १९९४ निवडणूक <ref name="wikieng">[https://en.wikipedia.org/wiki/Aland_Assembly_constituency Aland Assembly constituency - Election Results], Wikipedia, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''कर्नाटक काँग्रेस पक्ष''' || '''[[सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार]]''' || '''३५,५४९''' || '''४१.३०%''' |- | [[जनता दल]] || [[बी. आर. पाटील|भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील]] || १७,२२५ || २०.०१% |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[शरणबसप्पा माळी पाटील दंगापूर]] || १५,५१२ || १८.०२% |- | मताधिक्य || सुभाष रुक्मय्या गुत्तेदार || १८,३२४ || २१.२९% |} === १९८९ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[शरणबसप्पा माळी पाटील दंगापूर]]''' || '''२८,३७५''' || '''४६.४८%''' |- | [[जनता दल]] || बसवराज मलकाप्पा || १८,५९६ || ३०.४६% |- | [[जनता पक्ष]] || खियातअली || ४,६४० || ७.६०% |- | मताधिक्य || शरणबसप्पा माळी पाटील दंगापूर || ९,७७९ || १६.०२% |} === १९८५ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[शरणबसप्पा माळी पाटील दंगापूर]]''' || '''२८,०८५''' || '''५०.५९%''' |- | [[जनता पक्ष]] || [[बी. आर. पाटील|भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील]] || २७,४२३ || ४९.४१% |- | मताधिक्य || शरणबसप्पा माळी पाटील दंगापूर || ६६२ || १.१८% |} === १९८३ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता पक्ष]]''' || '''[[बी. आर. पाटील|भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील]]''' || '''१९,५०७''' || '''५४.६८%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || बी. बी. पाटील ओकली || १६,१६३ || ४५.३२% |- | मताधिक्य || भोजराज रामचंद्रप्पा पाटील || ३,३४४ || ९.३६% |} === १९७८ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता पक्ष]]''' || '''[[अण्णा राव भीम राव पाटील कोटल्ली]]''' || '''२६,२३२''' || '''६०.७४%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (आय)]] || दिगंबर राव बलवंत राव कलमणकर || १६,९५६ || ३९.२६% |- | मताधिक्य || अण्णा राव भीम राव पाटील कोटल्ली || ९,२७६ || २१.४८% |} === १९७२ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[अण्णा राव वीरभद्रप्पा]]''' || '''३२,१८१''' || '''७५.००%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (संघटन)]] || अण्णा राव भीम राव || १०,७२१ || २५.००% |- | मताधिक्य || अण्णा राव वीरभद्रप्पा || २१,४६० || ५०.००% |} === १९६७ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[प्रजा सोशलिस्ट पार्टी]]''' || '''[[देवप्पा शमण्णा]]''' || '''१५,९१६''' || '''५०.६१%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || ए. आर. बी. राव || १५,५३६ || ४९.३९% |- | मताधिक्य || देवप्पा शमण्णा || ३८० || १.२२% |} === १९६२ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[देवप्पा शमण्णा]]''' || '''११,६३१''' || '''७३.७५%''' |- | [[प्रजा सोशलिस्ट पार्टी]] || बी. शामसुंदर || ४,१४१ || २६.२५% |- | मताधिक्य || देवप्पा शमण्णा || ७,४९० || ४७.५०% |} === १९५७ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[चंद्रशेखर संगशेट्टी]]''' || '''१६,३९३''' || '''६४.८८%''' |- | [[प्रजा सोशलिस्ट पार्टी]] || हणमंतराव शरणप्पा || ८,८७२ || ३५.१२% |- | मताधिक्य || चंद्रशेखर संगशेट्टी || ७,५२१ || २९.७६% |} === १९५२ निवडणूक (हैदराबाद राज्य) <ref name="hyd1952">[https://en.wikipedia.org/wiki/1952_Hyderabad_State_Legislative_Assembly_election 1952 Hyderabad State Legislative Assembly election], Wikipedia, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[वीरेंद्र पाटील]]''' || '''७,४१७''' || '''५०.८०%''' |- | [[प्रजा सोशलिस्ट पार्टी]] || अण्णा राव वीरभद्रप्पा || ७,१८३ || ४९.२०% |- | मताधिक्य || वीरेंद्र पाटील || २३४ || १.६०% |} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:कर्नाटकमधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गुलबर्गा जिल्हा]] [[वर्ग:बीदर लोकसभा मतदारसंघ]] im7cg33d9is1i9g0s8d2bndu86nu5xk 0 220096 2706909 2467534 2026-08-30T21:42:33Z अभय नातू 206 माहिती 2706909 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''अराभावी विधानसभा मतदारसंघ''' हा [[कर्नाटक विधानसभा|कर्नाटक विधानसभेचा]] ८ वा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[बेळगांव लोकसभा मतदारसंघ|बेळगांव लोकसभा मतदारसंघात]] असून [[बेळगाव जिल्हा|बेळगाव जिल्ह्यात]] मोडतो. == आमदार == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! आमदार !! पक्ष |- | १९६७ || [[ए. आर. पंचगनवी]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९७२ || [[कौजलगी वीरण्णा शिवलिंगप्पा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९७८ || [[कौजलगी वीरण्णा शिवलिंगप्पा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (आय)]] |- | १९८३ || [[कौजलगी वीरण्णा शिवलिंगप्पा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९८५ || [[आर. एम. पाटील]] || [[जनता पक्ष]] |- | १९८९ || [[कौजलगी वीरण्णा शिवलिंगप्पा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९९४ || [[कौजलगी वीरण्णा शिवलिंगप्पा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९९९ || [[कौजलगी वीरण्णा शिवलिंगप्पा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | २००४ || [[बालचंद्र जरकीहोळी|बालचंद्र लक्ष्मणराव जरकीहोळी]] || [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |- | २००८ || [[बालचंद्र जरकीहोळी|बालचंद्र लक्ष्मणराव जरकीहोळी]] || [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |- | २०१३ || [[बालचंद्र जरकीहोळी|बालचंद्र लक्ष्मणराव जरकीहोळी]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २०१८ || [[बालचंद्र जरकीहोळी|बालचंद्र लक्ष्मणराव जरकीहोळी]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २०२३ || [[बालचंद्र जरकीहोळी|बालचंद्र लक्ष्मणराव जरकीहोळी]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |} == निवडणूक निकाल == === २०२३ निवडणूक <ref name="abp2023">{{cite web|url=https://marathi.abplive.com/elections/karnataka-election-results-2023-winners-full-list-1175526|title=Karnataka Election Results 2023 Winners List|publisher=ABP Majha|date=13 May 2023|access-date=30 August 2026}}</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[बालचंद्र जरकीहोळी|बालचंद्र लक्ष्मणराव जरकीहोळी]]''' || '''१,१५,४०२''' || '''६०.७०%''' |- | [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] || भीमाप्पा गुंडप्पा गदाड || ४३,८६२ || २३.०७% |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || अरविंद महादेवराव दळवाई || २३,९५६ || १२.६०% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || प्रकाश रामप्पा कळशेट्टी || १,२१७ || ०.६४% |- | नोटा || नोटा || ९३० || ०.४९% |- | मताधिक्य || बालचंद्र लक्ष्मणराव जरकीहोळी || ७१,५४० || ३७.६३% |} === २०१८ निवडणूक <ref name="wikieng">{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Arabhavi_Assembly_constituency|title=Arabhavi Assembly constituency - Election Results|publisher=Wikipedia|access-date=30 August 2026}}</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[बालचंद्र जरकीहोळी|बालचंद्र लक्ष्मणराव जरकीहोळी]]''' || '''९६,१४४''' || '''५४.३४%''' |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || भीमाप्पा गुंडप्पा गदाड || ४८,८१६ || २७.५९% |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || अरविंद महादेवराव दळवाई || २३,२५३ || १३.१५% |- | नोटा || नोटा || ९०२ || ०.५१% |- | मताधिक्य || बालचंद्र लक्ष्मणराव जरकीहोळी || ४७,३२८ || २६.७५% |} === २०१३ निवडणूक <ref name="resultuniv2013">{{cite web|url=https://resultuniversity.com/election/arabhavi-karnataka-assembly-constituency|title=Arabhavi Assembly Constituency Election Result 2013|publisher=ResultUniversity|access-date=30 August 2026}}</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[बालचंद्र जरकीहोळी|बालचंद्र लक्ष्मणराव जरकीहोळी]]''' || '''९९,२८३''' || '''६८.४२%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || उटागी रामप्पा करिअप्पा || २४,०६२ || १६.५८% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जd (धो)]] || भीमाप्पा गुंडप्पा गदाड || ११,६०१ || ७.९९% |- | कर्नाटक जनता पक्ष || धनपाल आप्पाजी गवी || ४,१८३ || २.८८% |- | मताधिक्य || बालचंद्र लक्ष्मणराव जरकीहोळी || ७५,२२१ || ५१.८४% |} === २००८ निवडणूक <ref name="resultuniv2008">{{cite web|url=https://resultuniversity.com/election/arabhavi-karnataka-assembly-constituency|title=Arabhavi Assembly Constituency Election Result 2008|publisher=ResultUniversity|access-date=30 August 2026}}</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]]''' || '''[[बालचंद्र जरकीहोळी|बालचंद्र लक्ष्मणराव जरकीहोळी]]''' || '''५३,२०६''' || '''४१.८१%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || विवेकराव वसंतराव पाटील || ४७,८३८ || ३७.५९% |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[कौजलगी वीरण्णा शिवलिंगप्पा]] || १७,१०६ || १३.४४% |- | [[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]] || सुरेश महालिंगप्पा लाठूर || ३,७३५ || २.९४% |- | मताधिक्य || बालचंद्र लक्ष्मणराव जरकीहोळी || ५,३६८ || ४.२२% |} === २००४ निवडणूक <ref name="resultuniv2004">{{cite web|url=https://resultuniversity.com/election/arabhavi-karnataka-assembly-constituency|title=Arabhavi Assembly Constituency Election Result 2004|publisher=ResultUniversity|access-date=30 August 2026}}</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]]''' || '''[[बालचंद्र जरकीहोळी|बालचंद्र लक्ष्मणराव जरकीहोळी]]''' || '''६२,०५४''' || '''४७.०६%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[कौजलगी वीरण्णा शिवलिंगप्पा]] || ४२,६०४ || ३२.३१% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || सुरेश महालिंगप्पा लाठूर || २१,३६२ || १६.२०% |- | मताधिक्य || बालचंद्र लक्ष्मणराव जरकीहोळी || १९,४५० || १४.७५% |} === १९९९ निवडणूक <ref name="resultuniv1999">{{cite web|url=https://resultuniversity.com/election/arabhavi-karnataka-assembly-constituency|title=Arabhavi Assembly Constituency Election Result 1999|publisher=ResultUniversity|access-date=30 August 2026}}</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[कौजलगी वीरण्णा शिवलिंगप्पा]]''' || '''५१,०९४''' || '''५०.९१%''' |- | [[जनता दल (संयुक्त)|जद (सं)]] || बाळगोडा पराप्पा भगवानतराव || ३७,०१५ || ३६.८८% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || मुदकन्नवर भूपाल बाळप्पा || १२,५५५ || १२.५१% |- | मताधिक्य || कौजलगी वीरण्णा शिवलिंगप्पा || १४,०७९ || १४.०३% |} === १९९४ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[कौजलगी वीरण्णा शिवलिंगप्पा]]''' || '''५०,८६६''' || '''४८.६३%''' |- | [[जनता दल]] || पाटील प्रतिभा वसंतराव || ३२,६८६ || ३१.२५% |- | कर्नाटक राज्य रयत संघ || सोनावलकर कृष्णाप्पा हणमंतप्पा || ९,२३६ || ८.८३% |- | मताधिक्य || कौजलगी वीरण्णा शिवलिंगप्पा || १८,१८० || १७.३८% |} === १९८९ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[कौजलगी वीरण्णा शिवलिंगप्पा]]''' || '''४१,७२९''' || '''४८.८१%''' |- | [[जनता दल]] || [[आर. एम. पाटील]] || २५,८०८ || ३०.१९% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || मल्लाप्पा बसण्णा बसलकुंदी || १३,६५४ || १५.९७% |- | मताधिक्य || कौजलगी वीरण्णा शिवलिंगप्पा || १५,९२१ || १८.६२% |} === १९८५ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता पक्ष]]''' || '''[[आर. एम. पाटील]]''' || '''३५,७८१''' || '''५२.११%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[कौजलगी वीरण्णा शिवलिंगप्पा]] || ३०,९१५ || ४५.०२% |- | मताधिक्य || आर. एम. पाटील || ४,८६६ || ७.०९% |} === १९८३ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[कौजलगी वीरण्णा शिवलिंगप्पा]]''' || '''२६,२९५''' || '''४३.१२%''' |- | [[जनता पक्ष]] || [[आर. एम. पाटील]] || २४,१६२ || ३९.६३% |- | [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] || कडाडी वीरप्पा मल्लाप्पा || ९,०६१ || १४.८६% |- | मताधिक्य || कौजलगी वीरण्णा शिवलिंगप्पा || २,१३३ || ३.४९% |} === १९७८ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (आय)]]''' || '''[[कौजलगी वीरण्णा शिवलिंगप्पा]]''' || '''३४,०६२''' || '''५७.४५%''' |- | [[जनता पक्ष]] || कडाडी वीरप्पा मल्लाप्पा || २२,४६६ || ३७.९०% |- | मताधिक्य || कौजलगी वीरण्णा शिवलिंगप्पा || ११,५९६ || १९.५५% |} === १९७२ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[कौजलगी वीरण्णा शिवलिंगप्पा]]''' || '''२९,७४२''' || '''५८.४४%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (संघटन)]] || कडाडी वीरप्पा मल्लाप्पा || २०,९१८ || ४१.१०% |- | मताधिक्य || कौजलगी वीरण्णा शिवलिंगप्पा || ८,८२४ || १७.३४% |} === १९६७ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[ए. आर. पंचगनवी]]''' || '''२५,७०८''' || '''६९.९३%''' |- | [[स्वतन्त्र पक्ष]] || के. एच. सोनावलकर || ९,६८९ || २६.३६% |- | मताधिक्य || ए. आर. पंचगनवी || १६,०१९ || ४३.५७% |} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:कर्नाटकमधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:बेळगाव जिल्हा]] [[वर्ग:बेळगांव लोकसभा मतदारसंघ]] tflta03bhy446c50uoiemj04yj75fyb 0 221261 2706894 2680326 2026-08-30T18:18:58Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2706894 wikitext text/x-wiki {{बदल}} {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''सुनील शिवाजी खांडबहाले''' (जन्म १ जून, १९७८) हे एक [[भारतीय]] [[संशोधक]] आणि [[उद्योजक]] आहेत. ते [[नाशिक जिल्हा|नाशिक जिल्यातील]] [[त्र्यंबकेश्वर]] जवळील [[महिरावणी]] या खेड्यातील आहेत. खांडबहाले.कॉम या भारतीय २२ राजभाषा डिजिटल शब्दकोश निर्मितीसाठी ते ओळखले जातात.<ref>[http://archive.loksatta.com/index.php?option=com_content&view=article&id=92194:2010-08-08-15-57-41&Itemid=1 "व्यक्तिवेध : सुनील खांडबहाले"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180520054746/http://archive.loksatta.com/index.php?option=com_content&view=article&id=92194%3A2010-08-08-15-57-41&Itemid=1 |date=2018-05-20 }} ''दै.लोकसत्ता''</ref><ref>[http://maharashtratimes.indiatimes.com/articleshow/19007448.cms "डिक्शनरीमॅन"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130321210455/http://maharashtratimes.indiatimes.com/articleshow/19007448.cms |date=2013-03-21 }}''दै. महाराष्ट्र टाइम्स''</ref> <ref>[http://www.esakal.com/NewsDetails.aspx?NewsId=5403009163839016092&SectionId=13&SectionName=%E0%A4%89%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0&NewsDate=20121105&Provider=-&NewsTitle= "खांडबहाले.कॉम'ने ओलांडला एक कोटी हिट्‌सचा टप्पा"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305032940/http://www.esakal.com/NewsDetails.aspx?NewsId=5403009163839016092&SectionId=13&SectionName=%E0%A4%89%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0&NewsDate=20121105&Provider=-&NewsTitle= |date=2016-03-05 }} ''दै. सकाळ''</ref><ref>[http://www.loksatta.com/maharashtra-news/khandbahale-dotcom-honored-by-giving-international-award-20344 "'खांडबहाले डॉटकॉम'चा आंतरराष्ट्रीय पुरस्काराने गौरव"] ''दै. लोकसत्ता''</ref>, समयसंगीत<ref>[https://www.samaysangit.app "समयसंगीत : वेळेनुसार चालणारे संगीत"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211218211437/http://samaysangit.app/ |date=2021-12-18 }} "समयसंगीत.अँप संकेतस्थळ"</ref> <ref>[https://www.lokmat.com/nashik/classical-music-can-be-heard-according-seasons-a687/?utm_source=Lokmat.com&utm_medium=app_banner_amp_AfterArticle&launch_url=https://www.lokmat.com/nashik/classical-music-can-be-heard-according-seasons-a687/ "ऋतू-कालचक्रानुसार ऐकायला मिळणार शास्त्रीय संगीत"] "लोकमत न्यूझ नेटवर्क, फेब्रुवारी ६, २०२१"</ref><ref>[http://nashikonweb.com/pandit-bhimsen-joshilaunch-of-samaysangit-app-first-f-its-kind-time-based-classical-music-digital-platform/ "Pandit Bhimsen Joshi भारतरत्न प. भीमसेन जोशी यांच्या जन्मशताब्दीवर्षानिमित्त संगीत-कानसेन-समाज निर्मितीसाठी"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220215113129/http://nashikonweb.com/pandit-bhimsen-joshilaunch-of-samaysangit-app-first-f-its-kind-time-based-classical-music-digital-platform/ |date=2022-02-15 }} "नाशिक वेब, फेब्रुवारी ५, २०२१"</ref>, कुंभथॉन<ref>[https://www.kumbha.org "कुंभथॉन : कुंभमेळ्यासाठीचे तंत्रज्ञान"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220127090028/https://www.kumbha.org/ |date=2022-01-27 }} "कुंभथॉन संकेतस्थळ"</ref><ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/city/nashik/Kumbhathon-to-focus-on-tech/articleshow/46006585.cms "Kumbhathon to focus on tech - Sunil Khandbahale] ''Times of India''</ref>, ऑनलाईन ज्ञानेश्वरी रेडिओ<ref>[https://www.loksatta.com/pune/dnyaneshwari-is-now-open-to-the-world-through-internet-radio-abn-97-1981711/ "ज्ञानेश्वरी आता इंटरनेट रेडिओद्वारे विश्वाला खुली"] "दै. लोकसत्ता, September 29, 2019"</ref><ref>[https://maharashtratimes.com/maharashtra/nashik/dhaneshwari-radio-by-khandabhale-com/articleshow/71353315.cms "खांडबहाले डॉट कॉमतर्फे ज्ञानेश्वरी रेडिओ इंटरनेटवर"] "दै. महाराष्ट्र टाइम्स, 29 Sep 2019"</ref>, इंटरनेट कम्युनिटी रेडिओ संस्कृतभारती<ref>[https://divyamarathi.bhaskar.com/news/sanskrit-bharti-is-the-worlds-first-sanskrit-internet-radio-broadcast-1566017205.html "‘संस्कृत भारती’ हा जगातील पहिला संस्कृत इंटरनेट रेडिओ प्रसारित"] "दै. दिव्य मराठी, नोव्हें ३०, २०२०"</ref>, गोदावरीआरती.ऑर्ग<ref>[https://marathi.webdunia.com/article/regional-marathi-news/dedication-of-godavariaarti-org-literary-cultural-technology-website-on-the-occasion-of-goda-janmotsava-122021000008_1.html "गोदा-जन्मोत्सवाचे औचित्य साधून गोदावरीआरती.ऑर्ग (GodavariAarti.Org) या साहित्यक-सांस्कृतिक तंत्रज्ञान वेबसाईटचे लोकार्पण"] "मराठी वेब दुनिया, 10 फेब्रुवारी 2022"</ref><ref>[https://www.deshdoot.com/local-news/nasik/inuguration-of-godavari-aarti-website "‘गोदावरी आरती’ संकेतस्थळाचे लोकार्पण तंत्रज्ञान संशोधक खांडबहाले यांचा उपक्रम"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220211065213/https://www.deshdoot.com/local-news/nasik/inuguration-of-godavari-aarti-website |date=2022-02-11 }} "दै. देशदूत, 10 Feb, 2022"</ref><ref>[https://www.nandednewslive.com/2022/02/nnl_747.html "गोदावरी आरती.ऑर्ग तर्फे "स्वतःच बनवा स्वतःची गोदावरी आरती पुस्तिका"कार्यशाळेने "जागतिक मुद्रण दिन" साजरा"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220225175126/https://www.nandednewslive.com/2022/02/nnl_747.html |date=2022-02-25 }} "नांदेड न्यूझ, नृसिंह न्यूझ नेटवर्क २/२५/२०२२"</ref>, मराठी भाषा स्पेलचेकर<ref>[https://maharashtratimes.com/maharashtra/mumbai-news/spell-checker-in-marathi/articleshow/31073018.cms "बिनधास्त लिहा बिनचूक मराठीत "] "दैनिक महाराष्ट्र टाइम्स, २७ फेब्रुवारी २०१४"</ref><ref>[https://divyamarathi.bhaskar.com/news/MAH-NMAH-NAS-nashik-news-in-marathi-sunil-khanbahale-develop-spell-checker-in-computer-4535242-NOR.html "मराठी विश्‍व: नाशिकच्या तरुणाने आणली मराठी स्पेलचेकर प्रणाली"] "दैनिक दिव्य मराठी, २८ फेब्रुवारी २०१४"</ref> ही त्यांची काही प्रसिद्ध संशोधने आहेत. अनेक वृत्तपत्रं तसेच मासिकांमधून ते स्तंभलेखन करतात.<ref>[https://www.loksatta.com/vruthanta/need-of-documentation-of-dialects-sunil-khandbahale-233394/ "बोली भाषांच्या दस्तावेजीकरणाची गरज - सुनील खांडबहाले"] "दैनिक लोकसत्ता, २५ ऑक्टोबर, २०१३"</ref><ref>[https://divyamarathi.bhaskar.com/news/DMS-HDLN-sunil-khandbahale-write-about-social-media-5854140-NOR.html "भारतीयांसाठी लोकाभिमुख स्वतंत्र सोशल मीडिया हवा"] "दैनिक दिव्य मराठी, १८ एप्रिल २०१८"</ref><ref>[https://divyamarathi.bhaskar.com/news/EDT-HDLN-sunil-khandbahale-write-about-social-media-5853319-NOR.html "सोशल मीडिया व्यसनमुक्तीची गरज"] "दैनिक दिव्य मराठी, १८ एप्रिल २०१८"</ref> == व्यक्तिगत माहिती == == शिक्षण == == कार्य == == संशोधन == == पुरस्कार आणि सन्मान == त्यांना विविध पुरस्कारांनी गौरवण्यात आले आहे. * कॉम्प्युटर सोसायटी ऑफ इंडियाचा 'यशोकीर्ती पुरस्कार' <ref>[https://www.csi-nashik.org.in/yashokirti_award.php, CSI Yashokirti Award, "यशोकीर्ती पुरस्कार"]{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} "कॉम्प्युटर सोसायटी ऑफ इंडिया"</ref> * टाईम्स ग्रुपचा युथ आयकॉन पुरस्कार <ref>[http://maharashtratimes.indiatimes.com/rssarticleshow/msid-19026839,prtpage-1.cms "युथ आयकॉन"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151117103326/http://maharashtratimes.indiatimes.com/rssarticleshow/msid-19026839,prtpage-1.cms |date=2015-11-17 }} ''दै. महाराष्ट्र टाइम्स''</ref> * नोकीयाकडून "स्थानिक भाषेतील सर्वोत्तम अनुप्रयोग" पुरस्कार * राष्ट्रीय इन्फोर्मेशन कम्युनिकेशन अँड टेकनॉलॉजि (आय.सी.टी.) वास्विक पुरस्कार <ref>[http://www.vasvik.org/Information_&_Communication_Technology.html, VASVIK Award Winners in Information & Communication Technology "वास्विक पुरस्कार"]{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, "राष्ट्रीय इन्फोर्मेशन कम्युनिकेशन अँड टेकनॉलॉजि (आय.सी.टी.) वास्विक पुरस्कार"</ref> * इंडिया डिजिटल अवार्ड <ref>[https://www.businesswireindia.com/the-second-edition-of-india-di-20120120150500.html, "The Second Edition of India Digital Awards"]{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} "इंडिया डिजिटल अवार्ड"</ref> * ए.आय.एम.आय.ए.आय. अवार्ड <ref>[http://www.iamai.org.in/events/india_digital_award_2012/award_winners.htm, "IAMAI India Digital Award Winners"]{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} "ए.आय.एम.आय.ए.आय. अवार्ड"</ref> * एमबिलियन्थ अवार्ड <ref>[http://mbillionth.in/wp-content/uploads/2012/07/Full-mBillionth-2012-book.pdf "mBillionth Award, South Asia 2012"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220123081447/http://mbillionth.in/wp-content/uploads/2012/07/Full-mBillionth-2012-book.pdf |date=2022-01-23 }} "एमबिलियन्थ अवार्ड, २०१२"</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवें == * [https://www.newindianexpress.com/education/edex/2013/nov/11/Young-achievers-535948.html "यंग अचिव्हर्स - सुनील खांडबहाले"] '' इंडियन एक्स्प्रेस, ११ नोव्हेंबर २०१३'' * [https://maharashtratimes.com/dictionary-man/articleshow/34341890.cms "‘डिक्शनरी मॅन’ व्हाइट हाऊसमध्ये"] ''दैनिक महाराष्ट्र टाइम्स, २९ एप्रिल, २०१४'' * [http://www.globalprosperityfoundation.org/2012/10/global-discovery-school.html, "ग्लोबल डिस्कव्हरी स्कुल"]{{मृत दुवा|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} "बिना भिंतीची बिना छताची गावाकडची शाळा" * [https://www.inmarathi.com/135368/sunil-khandbahale-and-khandbahale-dictionary-success-story/ "‘खांडबहाले’ या पहिल्यावहिल्या ऑनलाईन मराठी डिक्शनरीचा ‘असा’ झालाय जन्म"] ''इनमराठी, २३ सप्टेंबर २०२१'' * [http://archive.loksatta.com/index.php?option=com_content&view=article&id=92194:2010-08-08-15-57-41&Itemid=1 "व्यक्तिवेध : सुनील खांडबहाले"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180520054746/http://archive.loksatta.com/index.php?option=com_content&view=article&id=92194%3A2010-08-08-15-57-41&Itemid=1 |date=2018-05-20 }} ''दै.लोकसत्ता'' * [https://economictimes.indiatimes.com/first-english-marathi-online-dictionary-launched/articleshow/3116547.cms?from=mdr "First English-Marathi online dictionary launched"] ''Economic Times, Jun 10, 2008'' * [http://archive.loksatta.com/index.php?option=com_content&view=article&id=88966:2010-07-26-16-48-20&Itemid=1 "खांडबहाले डॉट कॉमतर्फे विकसित करण्यात आलेल्या जगातल्या पहिल्याच ‘इंग्रजी-मराठी मोबाईल डिक्शनरी’चे प्रकाशन"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220205104931/http://archive.loksatta.com/index.php?option=com_content&view=article&id=88966:2010-07-26-16-48-20&Itemid=1 |date=2022-02-05 }} ''दैनिक लोकसत्ता'' * [https://economictimes.indiatimes.com/first-english-marathi-online-dictionary-launched/articleshow/3116547.cms "First English-Marathi online dictionary launched"] ''Economic Times, 10 Jun, 2008 * [https://legatum.mit.edu/entrepreneur/sunil-khandbahale/ "MBA, MIT Sloan School of Management"] ''Entrepreneurs, 15th Feb, 2022'' * [https://www.thehindu.com/features/metroplus/words-without-borders/article5308145.ece "Word without borders"] ''द हिंदू, NOVEMBER 03, 2013'' * [https://indianexpress.com/article/cities/pune/find-an-english-match-online-in-marathi-hindi-and-now-gujarati/ "Find an English match online in Marathi,Hindi and now Gujarati"] ''23 Jun, 2009'' * [http://www.esakal.com/NewsDetails.aspx?NewsId=5403009163839016092&SectionId=13&SectionName=%E0%A4%89%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0&NewsDate=20121105&Provider=-&NewsTitle= "खांडबहाले.कॉम'ने ओलांडला एक कोटी हिट्‌सचा टप्पा"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305032940/http://www.esakal.com/NewsDetails.aspx?NewsId=5403009163839016092&SectionId=13&SectionName=%E0%A4%89%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0&NewsDate=20121105&Provider=-&NewsTitle= |date=2016-03-05 }} ''दै. सकाळ'' * [http://www.loksatta.com/maharashtra-news/khandbahale-dotcom-honored-by-giving-international-award-20344 "'खांडबहाले डॉटकॉम'चा आंतरराष्ट्रीय पुरस्काराने गौरव"] ''दै. लोकसत्ता'' * [http://timesofindia.indiatimes.com/city/nashik/Kumbhathon-to-focus-on-tech/articleshow/46006585.cms "Kumbhathon to focus on tech - Sunil Khandbahale] ''Times of India'' * [https://divyamarathi.bhaskar.com/news/MAH-NMAH-NAS-youths-to-contribute-in-development-via-indovasion-nasik-circle-4426584-NOR.html "‘इंडोवेशन नाशिक सर्कल’द्वारे तरुणाई टाकणार विकासात भर"] ''दै. दिव्य मराठी, ७ नोव्हेंबर, २०१७'' * [https://vidapatil.medium.com/nilaykulkarni-981e706f5b72 "Kumbhathon, a periodic co-location of innovators — the genesis"] ''मेडीयम.कॉम'' * [http://www.timeskuwait.com/upload/pdf/Times%20Independence%20day%202015.pdf "Kumbhathon : Finding innovative solutions to social challenges"]{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''Times Kuwait'' * [https://www.lokmat.com/pune/perennial-opportunity-enjoy-melodious-music-a684/ "सुमधूर संगीताच्या आस्वादाची बारमाही संधी"] ''लोकमत न्यूझ नेटवर्क, पुणे, ७ फेब्रुवारी २०२१'' * [https://www.samaysangit.app "समयसंगीत संकेतस्थळ "समयसंगीत.अँप"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211218211437/http://samaysangit.app/ |date=2021-12-18 }} ''https://www.samaysangit.app'' * [https://maharashtratimes.com/maharashtra/nashik/dhaneshwari-radio-by-khandabhale-com/articleshow/71353315.cms "खांडबहाले डॉट कॉमतर्फे ज्ञानेश्वरी रेडिओ इंटरनेटवर"] ''दै. महाराष्ट्र टाइम्स, २९ सप्टेंबर २०२९'' * [https://www.loksatta.com/pune/dnyaneshwari-is-now-open-to-the-world-through-internet-radio-abn-97-1981711/ "ज्ञानेश्वरी आता इंटरनेट रेडिओद्वारे विश्वाला खुली"] ''दै. लोकसत्ता, २९ सप्टेंबर २०२९'' * [https://www.hindustantimes.com/mumbai/soon-learn-sanskrit-via-your-cellphone/story-MBP4sK51ar1BcuChSiVVTI.html "Soon, learn sanskrit via your cellphone"] ''Hindustan Times, 14 Aug, 2011'' * [https://www.bhaskar.com/state/haryana/news/haryana-news-world39s-first-sanskrit-internet-radio-started-so-that-people-understand-sanskrit-072504-5255130.html "दुनिया का पहला संस्कृत इंटरनेट रेडियो शुरू हुआ, ताकि लोग संस्कृत को समझें"] ''दैनिक भास्कर'' * [https://www.loksatta.com/nashik/online-sanskrit-internet-radio-launched-zws-70-1952031/ "संस्कृत इंटरनेट रेडिओ ऑनलाईन प्रक्षेपित"] ''दैनिक लोकसत्ता, १७ ऑगस्ट २०१९'' * [https://maharashtratimes.com/maharashtra/nashik/sanskrit-radio-is-now-available-on-the-internet/articleshow/70717022.cms "इंटरनेटवर आता संस्कृत रेड़िओ"] ''दै. महाराष्ट्र टाइम्स १८ ऑगस्ट, २०१९'' * [https://divyamarathi.bhaskar.com/news/sanskrit-bharti-is-the-worlds-first-sanskrit-internet-radio-broadcast-1566017205.html "‘संस्कृत भारती’ हा जगातील पहिला संस्कृत इंटरनेट रेडिओ प्रसारित"] ''दै. दिव्य मराठी'' * [https://maharashtratimes.com/editorial/ravivar-mata/sunil-khandbahale/articleshow/32094924.cms "विश्वास सार्थकी लावला!"] दै. महाराष्ट्र, १६ मार्च, २०१४ * [https://www.dnaindia.com/mumbai/report-12th-language-added-in-online-dictionary-1776928 "12th language added in online dictionary"] DNA India, 13 December, 2012 * [https://timesofindia.indiatimes.com/city/nashik/whats-the-good-word-you-can-send-an-sms/articleshow/11865488.cms "What's the good word? You can send"] ''13 Feb, 2012'' * [https://www.hindustantimes.com/mumbai/translate-marathi-words-into-english-using-mobile-phone/story-wfXpwUJpcuB3FjELK1cWFN.html "Translate Marathi words into English using mobile phone"] ''Hindustan Times, 7 Feb, 2012'' * [https://maharashtratimes.com/editorial/article/-/articleshow/12034523.cms "शब्दकोशाचा बादशाह"] ''दै. महाराष्ट्र टाइम्स, २६ फेब्रुवारी २०१२'' * [http://aksharaya.org/event/aksharsanvad-an-interview-with-sunil-khandbahale/ "Aksharsanvad"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220205104931/http://aksharaya.org/event/aksharsanvad-an-interview-with-sunil-khandbahale/ |date=2022-02-05 }} ''Aksharsanvad, 27 April 2012'' * [http://legatum.mit.edu/entrepreneur/sunil-khandbahale/ Sunil Khandbahale at MIT] * [http://www.inktalks.com/discover/630/sunil-khandbahale-breaking-the-language-barrier इंक टॉल्क - Sunil Khandbahale: Breaking the language barrier] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220205112216/http://www.inktalks.com/discover/630/sunil-khandbahale-breaking-the-language-barrier |date=2022-02-05 }} * [https://www.ted.com/talks/sunil_khandbahale_language_a_life_unscambler टेड टॉल्क - Sunil Khandbahale: Language a Life Unscambler] * [https://www.ted.com/talks/sunil_khandbahale_the_art_that_is_language टेड टॉल्क - Sunil Khandbahale: The Art that is Language] * [http://khandbahale.com "KHANDBAHALE.COM"] * [http://globalprosperityfoundation.org "Global Prosperity Foundation"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220205104931/http://www.globalprosperityfoundation.org/ |date=2022-02-05 }} * [https://legatum.mit.edu/entrepreneur/sunil-khandbahale/ "MBA, MIT Sloan School of Management"] ''Entrepreneurs, 15th Feb, 2022'' [[वर्ग:मराठी उद्योजक]] [[वर्ग:इ.स. १९७८ मधील जन्म]] [[वर्ग:हयात भारतीय व्यक्ती]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] jni2hu1uaqqmtc6gh79jtyl56m4nt6l 0 229266 2706899 2701408 2026-08-30T19:10:06Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2706899 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट व्यक्ती | चौकट_रुंदी = | नाव = सोनम वांगचुक | चित्र = Sonam Wangchuk01.jpg|thumb|सोनम वांगचूक | चित्र_आकारमान = | चित्रशीर्षक = सोनम वांगचुक | चित्रशीर्षक_पर्याय = | जन्मनाव = | जन्म_दिनांक = १ सप्टेंबर १९६६ | जन्म_स्थान = उलेतोकोपो ,जम्मू काश्मीर | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | मृत्यू_कारण = | कलेवर_सापडलेले_स्थान = | चिरविश्रांतिस्थान = | चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = | निवासस्थान = जम्मू काश्मीर | राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]] | नागरिकत्व = भारतीय | शिक्षण = | व्यवसाय = | कारकीर्द_काळ = | प्रसिद्ध_कामे = | मूळ_गाव = जम्मू काश्मीर | उंची = | वजन = | ख्याती = | धर्म = बौद्ध | जोडीदार = | अपत्ये = | वडील = | आई = | पुरस्कार = रोलेक्स ॲवाॅर्ड फॉर इंटरप्राइज २०१६’,रॅमन मॅगेसेसे 2018, लोकमान्य टिळक राष्ट्रीय पुरस्कार २०२० }} '''सोनम वांगचुक''' (जन्म: [[१ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९६६|१९६६]] - ) हे एक भारतीय अभियंता,<ref>{{Cite web |title=Rolex Partnerships - The engineer helping Himalayan farmers by creating artificial glaciers |url=https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-url=https://web.archive.org/web/20251216151011/https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-date=2025-12-16 |access-date=2026-06-30 |website=rolex.org |language=en |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=Event information |url=https://www.nobelprize.org/events/nobel-week-dialogue/stockholm-2018/panellists/sonam-wangchuk/ |access-date=2026-06-30 |website=NobelPrize.org |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Extraordinary Indians: Sonam Wangchuk's Mission to Reimagine Schools, Water, and Work in the Himalayas |url=https://www.readersdigest.in/features/story-extraordinary-indians-sonam-wangchuks-mission-to-reimagine-schools-water-and-work-in-the-himalayas-128088 |access-date=2026-06-30 |website=www.readersdigest.in}}</ref> कार्यकर्ते, नवनिर्माते, शिक्षण सुधारक आणि [[पर्यावरणवाद|पर्यावरणवादी]] आहेत.<ref name="Bio">{{cite web | last=Varghese | first=Shiny | title=The green drive: Indian wins Rolex Award for philanthropic work | website=The Indian Express | date=17 November 2016 | url=https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/the-green-drive-4379400/ | access-date=30 September 2025}}</ref> ते 'स्टुडंट्स एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख' (SECMOL) चे संस्थापक-संचालक आहेत, ज्याची स्थापना १९८८ मध्ये अशा विद्यार्थ्यांच्या एका गटाने केली होती, जे त्यांच्याच शब्दांत सांगायचे तर [[लडाख|लडाखवर]] लादलेल्या परकीय शिक्षण व्यवस्थेचे 'बळी' ठरले होते. सौर ऊर्जेवर चालणारा आणि स्वयंपाक, प्रकाश किंवा गरम करण्यासाठी कोणत्याही [[जीवाष्म इंधन|जीवाश्म इंधनाचा]] वापर न करणारा SECMOL कॅम्पस डिझाइन करण्यासाठी देखील ते ओळखले जातात. शासकीय शाळांच्या व्यवस्थेत सुधारणा घडवून आणण्यासाठी सरकार, ग्राम समुदाय आणि नागरी समाज यांच्यातील संयुक्त उपक्रम असलेल्या ऑपरेशन न्यू होपच्या १९९४ मधील लाँचमध्ये वांगचुक यांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची होती. [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] पुरस्कार विजेते चेवांग नॉरफेल यांनी डिझाइन केलेल्या आणि तयार केलेल्या कृत्रिम हिमनद्यांपासून प्रेरित होऊन त्यांनी स्वतःची नवीन संकल्पना विकसित केली, जी आईस स्तूप तंत्रज्ञान म्हणून ओळखली जाते. या तंत्रज्ञानाचा वापर हिवाळ्यातील पाणी शंकूच्या आकाराच्या बर्फाच्या ढिगाऱ्यात साठवण्यासाठी केला जातो.<ref>{{Cite web |date=2024-06-13 |title=The Ice Man of Ladakh building artificial glaciers in the Himalayas |url=https://www.bbc.com/future/article/20240612-the-ice-man-of-ladakh-building-artificial-glaciers-in-the-himalayas |access-date=2026-07-14 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> लडाखमधील शिक्षण क्षेत्र आणि हवामान बदलाशी संबंधित आव्हानांमधील योगदान तसेच स्थानिक समस्यांवर त्यांनी शोधलेल्या नाविन्यपूर्ण उपायांमुळे वांगचुक यांना अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत. २०२५ पर्यंत त्यांना सुमारे १५ पुरस्कार मिळाले आहेत, ज्यामध्ये [[रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार]] (२०१८), [[भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (मंडी)|आयआयटी मंडी]] तर्फे देण्यात आलेली 'हिमालयीन क्षेत्रातील प्रख्यात तंत्रज्ञानतज्ञ' ही पदवी (२०१८) आणि [[ग्लोबल अवॉर्ड फॉर सस्टेनेबल आर्किटेक्चर]] (२०१७) यांचा समावेश आहे.<ref name="Details">{{cite web | last=Masood | first=Bashaarat | title=Innovator to ‘provocateur’, Wangchuk’s equation with Delhi changed over 3 decades | website=The Indian Express | date=27 September 2025 | url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/innovator-to-provocateur-wangchuks-equation-with-delhi-changed-over-3-decades-10273868/ | access-date=30 September 2025}}</ref> == बालपण आणि शिक्षण == वांगचुक यांचा जन्म १९६६ मध्ये जम्मू आणि काश्मीरच्या लडाख [[लेह जिल्हा|लेह जिल्ह्यातील]] अल्ची जवळ झाला. वयाच्या ९ व्या वर्षांपर्यंत त्यांचे शाळेत नाव नोंदवले गेले नव्हते, कारण त्यांच्या गावात कोणतीही शाळा नव्हती. तोपर्यंत त्यांच्या आईने, शेरिंग वांगमो यांनी, त्यांना त्यांच्या स्वतःच्या मातृभाषेतून सर्व मूलभूत शिक्षण दिले.<ref name="Hindu List">{{cite web | last=Ashiq | first=Peerzada | title=Sonam Wangchuk | website=[[The Hindu]] | date=4 February 2023 | url=https://www.thehindu.com/news/national/sonam-wangchuk-the-man-from-the-mountains/article66472065.ece | access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="mint">{{cite news|title=A Ladakhi dream fuelled by a Swiss award|url=http://www.livemint.com/Consumer/AUgmDNspGwS9SZGU68P5LK/A-Ladakhi-dream-fuelled-by-a-Swiss-award.html|publisher=[[Livemint]]|date=25 November 2016}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sharma |first=Yashraj |title=How Ladakh protest leader Sonam Wangchuk went from Indian hero to ‘traitor’ |url=https://www.aljazeera.com/features/2025/10/7/how-ladakh-protest-leader-sonam-wangchuk-went-from-indian-hero-to-traitor |access-date=2026-07-16 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> १९७५ मध्ये, त्यांचे वडील, सोनम वांग्याल, जम्मू आणि काश्मीर सरकारमध्ये निवडून आले आणि मंत्री झाले.<ref>{{Cite web |url=https://www.ndtv.com/india-news/sonam-wangchuk-ladakh-violence-sonam-wangchuks-journey-from-real-phunsukh-wangdu-to-activist-under-lens-9342129 |title=Sonam Wangchuk's Journey From Real 'Phunsukh Wangdu' To Activist Under Lens - NDTV}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.newindianexpress.com/thesundaystandard/2023/Feb/05/sonam-wangchuk-the-man-the-mountains-and-a-mission-2544430.html |title=Sonam Wangchuk: The man, the mountains, and a mission |first=Fayaz |last=Wani |date=5 February 2023 |website=The New Indian Express}}</ref> वयाच्या ९ व्या वर्षी त्यांना श्रीनगरला नेण्यात आले आणि तेथील एका शाळेत दाखल करण्यात आले. ते इतर विद्यार्थ्यांपेक्षा वेगळे दिसत असल्याने, त्यांना अशा भाषेत संबोधित केले जायचे जी त्यांना समजत नव्हती, ज्यामुळे त्यांच्याकडून प्रतिसाद न मिळण्याला त्यांची बुद्धू असण्याची लक्षणे मानले गेले. ते हा काळ त्यांच्या आयुष्यातील सर्वात अंधकारमय काळ म्हणून आठवतात. ही वागणूक सहन न झाल्याने, १९७७ मध्ये त्यांनी एकट्याने दिल्लीला पळ काढला, जिथे त्यांनी एका केंद्रीय विद्यालयाच्या शाळा प्राचार्यांकडे स्वतःची कैफियत मांडली.<ref name="ht1">{{cite news|last1=Paul|first1=Satarupa|title=Meet Sonam Wangchuk, the real life Phunsukh Wangdu of 3 Idiots|url=http://www.hindustantimes.com/education/meet-sonam-wangchuk-the-real-life-phunsukh-wangdu-of-3-idiots/story-7qofYgkfHOxSHh1lXqZIFM.html|publisher=[[Hindustan Times]]|date=8 December 2016}}</ref> वांगचुक यांनी १९८७ मध्ये [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (श्रीनगर)]] (तेव्हाचे आर.ई.सी. श्रीनगर) मधून [[यांत्रिक अभियांत्रिकी]]मध्ये आपली बी.टेक. पदवी पूर्ण केली.<ref>{{Cite news |date=2025-09-27 |title=Sonam Wangchuk educational qualifications: How this engineer from NIT Srinagar became a prominent activist in Ladakh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/education/news/sonam-wangchuk-educational-qualifications-how-this-engineer-from-nit-srinagar-became-a-prominent-activist-in-ladakh/articleshow/124176451.cms |access-date=2025-09-28 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> अभियांत्रिकीच्या शाखेच्या निवडीवरून वडिलांशी झालेल्या मतभेदांमुळे त्यांना स्वतःच्या शिक्षणाचा खर्च स्वतःच उचलावा लागला. त्यांनी २०११ मध्ये ग्रेनोबल, फ्रान्स येथील क्रॅटेर स्कूल ऑफ आर्किटेक्चर मध्ये 'अर्थन आर्किटेक्चर' (मातीचे वास्तुकला) या विषयात दोन वर्षांचे उच्च शिक्षण देखील घेतले.<ref>{{cite news|title=Global Award 2017- Sonam Wangchuk, stupas et enseignements|url=http://www.lecourrierdelarchitecte.com/article_7796|publisher=lecourrierdelarchitecte.com|date=17 May 2017|language=fr|accessdate=2026-07-17|archive-date=2019-12-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20191207000644/https://www.lecourrierdelarchitecte.com/article_7796|url-status=dead}}</ref> ==संघटना== ===एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL)=== जे शिक्षणात गतिशील असून त्यांना परिस्थितीअभावी पुढील शिक्षण घेणे शक्य होत नाही, किवा गरीब परिस्थितीमुळे अपेक्षित क्षेत्रात जाणे शक्य होत नाही, अशा मुलांसाठी वांगचूक काम करतात. त्यासाठी त्यांनी १९८८ साली एका संस्थेची स्थापना त्यांनी केली. अशा मुलांना शिक्षणासाठी मदत करून त्यांची स्वप्न प्रत्यक्षात साकारण्याचे काम वांगचूक करत आहेत. शिक्षण तसेच पर्यावरण क्षेत्रात ते काम करत आहेत. गेल्या २० वर्षांपासून त्यांनी या कामाला पूर्णपणे वाहून घेतले आहे. त्यांनी यासाठी एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL) या नावाची संघटना तयार केली आहे. येथे राहून त्यांनी अनेक स्थानिक भाषा आत्मसात केल्या. जेव्हा त्यांनी लडाख येथे शिक्षणविषयक कार्य सुरू केले, तेव्हा त्यांच्या लक्षात आले की मुलांना प्रश्नांची उत्तरे माहिती असतात मात्र त्यांचा सर्वात मोठा अडसर म्हणजे भाषा आहे. त्यानंतर त्यांनी स्थानिक भाषेत तेथील मुलांना शिकवायला सुरुवात केली. जम्मू-कश्मीर सरकार बरोबर त्यांनी लडाखच्या शाळांतील अभ्यासक्रम स्थानिक भाषेत तयार करण्याचे कार्य हाती घेतले. १९९४ मध्ये त्यांनी शाळेतून काढून टाकण्यात आलेल्या १००० तरुणांची संघटना तयार केली आणि त्यांच्या मदतीने एक अशी शाळा काढली जी विद्यार्थामार्फतच चालवली जाते. या शाळेत पूर्णपणे सौर उर्जेचा वापर केला जातो. वांगचूक यांना वाटते की शालेय अभ्यासक्रम बदलणे आवश्यक आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की, पुस्तकी अभ्यासक्रमापेक्षा प्रात्यक्षिकांचा अवलंब जास्त हिताचा आहे. या सर्व बाबी प्रत्यक्षात आणण्यासाठी ते प्रयत्नशील आहेत. १९८८ मध्ये, पदवी प्राप्त केल्यानंतर, वांगचुक यांनी (त्यांच्या भावा आणि पाच समवयस्कांसह) लडाखमधील विद्यार्थ्यांची शैक्षणिक आणि सांस्कृतिक चळवळ (SECMOL) सुरू केली. सासपोल येथील सरकारी हायस्कूलमध्ये शालेय सुधारणांचा प्रयोग केल्यानंतर, SECMOL ने सरकारी शिक्षण विभाग आणि गावातील लोकसंख्येच्या सहकार्याने ऑपरेशन न्यू होप सुरू केले.<ref name="mint"/><ref name="ashoka">{{cite web |title=Sonam Wangchuk - Students Educational and Cultural Movement of Ladakh |url=https://www.ashoka.org/en-us/fellow/sonam-wangchuk |publisher=Ashoka United States |access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="TOI">{{cite news |last1=Khattar |first1=Sakshi |date=26 July 2008 |title=Teach India: Think local, think Ladakhi |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Teach-India-Think-local-think-Ladakhi/articleshow/3281987.cms |work=The Times of India}}</ref> जून १९९३ ते ऑगस्ट २००५ पर्यंत, वांगचुक यांनी लडाखच्या एकमेव छापील मासिक लाडाग्स मेलॉंगची स्थापना केली आणि त्याचे संपादक म्हणून काम केले.<ref name="telegraph">{{cite news|last1=Menon|first1=Shyam G.|title=What you did not watch in 3 Idiots - Rethink after Ladakh education initiative fell victim to bureaucracy and resentment|url=https://www.telegraphindia.com/1100719/jsp/frontpage/story_12700204.jsp|archive-url=https://web.archive.org/web/20100722043505/http://www.telegraphindia.com/1100719/jsp/frontpage/story_12700204.jsp|url-status=dead|archive-date=22 July 2010|publisher=[[The Telegraph (Calcutta)]]|date=19 July 2010}}</ref><ref name="ashoka"/> २००१ मध्ये, त्यांना हिल कौन्सिल सरकारमध्ये शिक्षण सल्लागार म्हणून नियुक्त करण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.jharkhandfeed.com/sonam-wangchuk-the-real-phunsuk-wangdu/|title=Sonam Wangchuk: The real 'Phunsuk Wangdu'|date=19 January 2017|publisher=JharkhandFeed|access-date=19 January 2017|archive-date=2018-04-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20180411174425/https://www.jharkhandfeed.com/sonam-wangchuk-the-real-phunsuk-wangdu/|url-status=dead}}</ref> २००२ मध्ये, इतर स्वयंसेवी संस्थांच्या प्रमुखांसह, त्यांनी लडाखी स्वयंसेवी संस्थांचे एक नेटवर्क, लडाख व्हॉलंटरी नेटवर्क (LVN) ची स्थापना केली आणि २००५ पर्यंत त्यांच्या कार्यकारी समितीमध्ये सचिव म्हणून काम केले. त्यांना लडाख हिल कौन्सिल सरकारच्या व्हिजन डॉक्युमेंट लडाख २०२५ च्या मसुदा समितीवर नियुक्त करण्यात आले आणि २००४ मध्ये शिक्षण आणि पर्यटन धोरण तयार करण्याची जबाबदारी सोपवण्यात आली.<ref name="entremeetsmit">{{cite web|title=Sonam Wangchuk at Entrepreneur's Meet 2017|url=http://entremeetsmit.in/website/EntreMeet/sonam.html|website=Entremeetsmit.in|access-date=30 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525013517/http://entremeetsmit.in/website/EntreMeet/sonam.html|archive-date=25 May 2017}}</ref> २००५ मध्ये भारताचे पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांनी या दस्तऐवजाचे औपचारिक लाँच केले. २००५ मध्ये, वांगचुक यांची भारत सरकारच्या मानव संसाधन विकास मंत्रालयात प्राथमिक शिक्षणासाठी राष्ट्रीय प्रशासकीय परिषदेत सदस्य म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.<ref name="entremeetsmit"/> २००७ ते २०१० पर्यंत, त्यांनी शिक्षण सुधारणांसाठी शिक्षण मंत्रालयाला पाठिंबा देण्यासाठी काम करणाऱ्या डॅनिश स्वयंसेवी संस्था एमएससाठी शिक्षण सल्लागार म्हणून काम केले.<ref>{{cite news|title=In conversation with Sonam Wangchuk|url=http://www.reachladakh.com/in-conversation-with-sonam-wangchuk/1560.html|publisher=Reach Ladakh|date=30 April 2013}}</ref> २०१३ च्या अखेरीस, वांगचुक यांनी बर्फ स्तूपाचा एक नमुना शोधून काढला आणि तो एक कृत्रिम हिमनदी आहे जो हिवाळ्यात वाया जाणाऱ्या प्रवाहाचे पाणी महाकाय बर्फाच्या शंकू किंवा स्तूपांच्या स्वरूपात साठवतो आणि वसंत ऋतूच्या अखेरीस पाणी वितळू लागल्यावर सोडतो, जो शेतकऱ्यांना पाण्याची गरज असते तेव्हा योग्य वेळ असतो.<ref>{{cite news|last1=Coates|first1=Ashley|title=Ice stupas: a Himalayan answer to climate change, water shortage and glacial flooding|url=https://www.independent.co.uk/environment/ice-stupas-himalayan-answer-to-climate-change-water-shortage-and-glacial-flooding-a7742906.html|work=The Independent |date=30 May 2017}}</ref> २०१३ मध्ये त्यांची जम्मू आणि काश्मीर राज्य शालेय शिक्षण मंडळात नियुक्ती झाली. २०१४ मध्ये, त्यांना जम्मू आणि काश्मीर राज्य शिक्षण धोरण आणि व्हिजन डॉक्युमेंट तयार करण्यासाठी तज्ञ पॅनेलमध्ये नियुक्त करण्यात आले. २०१५ पासून, सोनम हिमालयन इन्स्टिट्यूट ऑफ अल्टरनेटिव्ह्ज स्थापन करण्यावर काम करण्यास सुरुवात केली आहे. बहुतेक विद्यापीठे, विशेषतः पर्वतांमधील विद्यापीठे जीवनाच्या वास्तविकतेशी कशी अप्रासंगिक झाली आहेत याबद्दल त्यांना चिंता आहे.<ref>{{cite news|last1=Sarkhel|first1=Aritra|title=Meet Sonam Wangchuk, the 50 year old innovator from Ladakh|url=http://tech.economictimes.indiatimes.com/news/people/meet-sonam-wangchuk-the-50-year-old-innovator-from-ladakh/56114652|publisher= The Economic Times |date=22 December 2016}}</ref> २०१६ मध्ये, वांगचुक यांनी फार्मस्टेज लडाख नावाचा एक प्रकल्प सुरू केला, जो पर्यटकांना लडाखच्या स्थानिक कुटुंबांसोबत राहण्याची सुविधा देतो, जो माता आणि मध्यमवयीन महिला चालवतात. १८ जून २०१६ रोजी चेतसांग रिनपोचे यांनी या प्रकल्पाचे अधिकृत उद्घाटन केले.<ref>{{cite news|last1=Chauhan|first1=Divya|title=These Ladakhi Mothers Are Opening Up Their Homes To Travellers. Time To Ditch Those Hotel Rooms|url=https://www.scoopwhoop.com/Experience-The-Ladakhi-Culture-With-Farmstays-Ladakh/#.uqib1fudp|publisher=ScoopWhoop|date=1 August 2016|accessdate=2026-07-17|archive-date=2018-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20180522181135/https://www.scoopwhoop.com/Experience-The-Ladakhi-Culture-With-Farmstays-Ladakh/#.uqib1fudp|url-status=dead}}</ref> == लोकसंस्कृती मध्ये == २००९ मध्ये, अनेक प्रसारमाध्यमांच्या अहवालांतून आणि प्रेक्षकांनी वांगचुक यांची गोष्ट [[राजकुमार हिरानी]] दिग्दर्शित ''[[३ इडियट्स]]'' चित्रपटातील [[आमिर खान]] यांच्या 'फुन्सुक वांगडू' या पात्राशी जोडली गेल्याने ते प्रकाशझोतात आले.<ref name="telegraph" /> मात्र, १६ जुलै २०२६ रोजी लंडन फिल्म फेस्टिव्हलच्या समारोप समारंभात, आमिर खान यांनी स्पष्ट केले की चित्रपटातील त्यांचे पात्र वांगचुक यांच्यापासून प्रेरित नव्हते. त्यांनी सांगितले की, चित्रपट बनवताना लेखक राजकुमार हिरानी किंवा अभिजात जोशी यांपैकी कोणालाही वांगचुक यांच्याबद्दल माहिती नव्हती.<ref>{{Cite news |last=Bureau |first=The Hindu |date=2026-07-17 |title=Aamir Khan says his character in ‘3 Idiots’ not based on Sonam Wangchuk: ‘Hoping that he ends his fast’ |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/aamir-khan-says-his-character-in-3-idiots-not-based-on-sonam-wangchuk-hoping-that-he-ends-his-fast/article71232765.ece |access-date=2026-07-17 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> वांगचुक यांनीही या तुलनेचा स्पष्ट शब्दात इन्कार केला आहे.<ref>{{Cite news |date=2026-07-15 |title=When Sonam Wangchuk said, 'I'm not Phunsukh Wangdu from Aamir Khan's 3 Idiots', the educator said he didn't take action against the film: 'Didn’t want people to think I was trying to get money' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/when-sonam-wangchuk-said-im-not-phunsukh-wangdu-from-aamir-khans-3-idiots-the-educator-said-he-didnt-take-action-against-the-film-didnt-want-people-to-think-i-was-trying-to-get-money/articleshow/132418715.cms |access-date=2026-07-16 |work=The Times of India}}</ref> == पुरस्कार == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" | ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | पुरस्कार / पदवी ! scope="col" class="unsortable |संदर्भ |- |2018 |[[रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार]] |style="text-align: center;"|<ref name="Magsaysay">{{cite web | agency=PTI | title=Two Indians, Bharat Vatwani and Sonam Wangchuk, Receive Magsaysay Award | website=[[NDTV]] | date=1 September 2018 | url=https://www.ndtv.com/india-news/two-indians-bharat-vatwani-and-sonam-wangchuk-receive-this-years-ramon-magsaysay-award-1909529 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2018 |[[सिम्बायोसिस इंटरनॅशनल]] द्वारे मानद [[डी.लिट]] पदवी |style="text-align: center;"|<ref name="Litt">{{cite web | title=Innovator Sonam Wangchuk Awarded Honorary D.Litt Degree | website=BW Education | url=https://www.bweducation.com/article/innovator-sonam-wangchuk-awarded-honorary-dlitt-degree-162828 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2018 |आयआयटी मंडी द्वारे 'हिमालयीन क्षेत्रातील प्रख्यात तंत्रज्ञानतज्ञ' |style="text-align: center;"|<ref name="Mandi">{{cite web | title=IIT Mandi convocation: 211 students including 40 research scholars graduated, check other achievements | website=[[India Today]] | date=30 October 2018 | url=https://www.indiatoday.in/education-today/news/story/iit-mandi-convocation-divd-1378688-2018-10-30 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 |इंडियन्स फॉर कलेक्टिव्ह ॲक्शन (ICA) सन्मान पुरस्कार, [[सॅन फ्रान्सिस्को]], [[कॅलिफोर्निया]] |style="text-align: center;"|<ref name="Hindu List"/> |- |2017 | GQ मेन ऑफ द इयर पुरस्कार, वर्षातील सर्वोत्तम सामाजिक उद्योजक (Social Entrepreneur of the Year) |style="text-align: center;"|<ref name="GQ">{{cite web | title=GQ Awards: Men of the Year 2017 Winners | website=GQ India | date=23 September 2017 | url=https://www.gqindia.com/content/gq-awards-men-year-2017-winners#zorawar-kalra-restaurateur-of-the-year | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 | ग्लोबल अवॉर्ड फॉर सस्टेनेबल आर्किटेक्चर |style="text-align: center;"|<ref name="FP">{{cite web | last=Rana | first=Nikita | title=World Environment Day 2017: Sonam Wangchuk's ice stupas ensure there's water in Ladakh | website=[[Firstpost]] | date=2 June 2017 | url=https://www.firstpost.com/living/world-environment-day-2017-sonam-wangchuks-ice-stupas-ensure-theres-water-in-ladakh-3504143.html | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 |जम्मू आणि काश्मीर सरकार द्वारे उत्कृष्ट पर्यावरणवाद्यासाठीचा राज्य पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="j&k">{{cite web | last=Lakhera | first=Vedaant | title=Sonam Wangchuk Detained Under NSA Amid Ladakh Protests Over Statehood | website=Frontline | date=30 September 2025 | url=https://frontline.thehindu.com/politics/sonam-wangchuk-nsa-detention-ladakh-protests/article70114394.ece | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2016 |रोलेक्स अवॉर्ड फॉर एंटरप्राइझ |style="text-align: center;"|<ref name="Rolex">{{cite web | title=Supplying water to farmers in Northern India | website=rolex.org | date=10 November 2020 | url=https://www.rolex.org/partnerships/national-geographic-spain/sonam-wangchuk | access-date=30 September 2025 | archive-date=2025-11-06 | archive-url=https://web.archive.org/web/20251106233757/https://www.rolex.org/partnerships/national-geographic-spain/sonam-wangchuk | url-status=dead }}</ref> |- |2016 |सर्वोत्तम मातीच्या इमारतीसाठी आंतरराष्ट्रीय टेरा पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="Terra">{{cite web | last=Bahga | first=Sarbjit Singh | title=SECMOL School, Leh, Represents Himalayan Region in ‘NEW INDIAN ARCHITECTURE’ | website=Hill Post | date=3 August 2023 | url=https://hillpost.in/2023/08/secmol-school-leh-represents-himalayan-region-in-new-indian-architecture/120862/ | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2014 |CRATerre फ्रान्स द्वारे युनेस्को चेअर अर्थन आर्किटेक्चर |style="text-align: center;"|<ref name="UNESCO">{{cite web | title=Innovator Sonam Wangchuk Built A Solar Powered Heated Tent For Galwan Valley Soldiers | website=ABP Live | date=22 February 2021 | url=https://news.abplive.com/news/sonam-wangchuk-s-solar-powered-heated-tent-can-keep-soldiers-in-galwan-valley-warm-in-rough-terrains-1445385 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2008 |सी एन एन आय बी एम द्वारे रिअल हिरोज पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="CNN">{{cite web | title=Did Sonam Wangchuk provoke Gen Z in Ladakh?: How did the '3-Idiots' real-life hero become a 'villain' for the Modi govt? | website=Bhaskar English | date=26 September 2025 | url=https://www.bhaskarenglish.in/originals/news/did-sonam-wangchuk-provoke-gen-z-in-ladakh-how-did-the-3-idiots-hero-become-a-villain-for-modi-govt-136017047.html | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2004 |सँक्च्युअरी एशिया द्वारे 'द ग्रीन टीचर' पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="Green">{{cite web | last=Varghese | first=Shiny | title=The green drive: Indian wins Rolex Award for philanthropic work | website=[[The Indian Express]] | date=17 November 2016 | url=https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/the-green-drive-4379400/ | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2002 |अशोका युएसए द्वारे सामाजिक उद्योजकतेसाठी अशोका फेलोशिप |style="text-align: center;"|<ref name="d091">{{cite web | title=Mr. Sonam Wangchuk | website=Expand | date=20 January 2024 | url=https://www.smutbi.com/2024/01/20/mr-sonam-wangchuk/ | access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="ashoka"/> |- |2001 |द वीक नियतकालिकातर्फे 'मॅन ऑफ द इयर' |style="text-align: center;"|<ref name="Week">{{cite web | title=Sonam Wangchuk dedicates Magsaysay Award to 'every student, teacher' in Ladakh | website=[[The Week (Indian magazine)|The Week]] | date=26 July 2018 | url=https://www.theweek.in/news/india/2018/07/26/Sonam-Wangchuk-dedicates-Magsaysay-Award-to-every-student-teacher-in-Ladakh.html | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |1996 |जम्मू आणि काश्मीर मधील शैक्षणिक सुधारणांसाठी राज्यपालांचे पदक |style="text-align: center;"|<ref name="SK">{{cite web | title=Sonam Wangchuk's Climate Fast: A Call to Action for Environmental Sustainability | website=[[Sikkim Express]] | date=26 September 2025 | url=https://www.sikkimexpress.com/news-details/sonam-wangchuks-climate-fast-a-call-to-action-for-environmental-sustainability | access-date=30 September 2025}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:वांगचुक, सोनम }} [[वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:लडाखी समाजसेवक]] [[वर्ग:भारतीय संशोधक]] [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अभियंते]] [[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभियंते]] [[वर्ग:भारतीय पर्यावरणतज्ज्ञ]] [[वर्ग:मॅग्सेसे पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:भारतीय मानवाधिकार कार्यकर्ते]] [[वर्ग:भारतीय बौद्ध]] 8sxcnkbipfolw0dmgk2zr53q11zs92c 1 235455 2706844 2704749 2026-08-30T12:36:55Z Khirid Harshad 138639 [[Special:Contributions/~2026-46057-57|~2026-46057-57]] ([[User talk:~2026-46057-57|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:Tiven2240|Tiven2240]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले. 1638338 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 240259 2706881 2592789 2026-08-30T17:31:13Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2706881 wikitext text/x-wiki '''सारं काही समष्टीसाठी''' हा एक वार्षिक कला आणि साहित्य महोत्सव आहे. याची सुरुवात [[मुंबई]]त १५ जानेवारी इ.स. २०१५ पासून झाली. "नामदेव ढसाळ स्मृती गौरव समिती"द्वारा पद्मश्री [[नामदेव ढसाळ]] यांच्या स्मृतींना उजाळा देण्यासाठी हा सोहळा दरवर्षी साजरा केला जातो. समष्टीचा उद्देश प्रस्थापित सौंदर्यशास्त्राला मोडून काढणे होय. हा एक प्रकारचा लोकमंच आहे जेथे सर्व कलावंत आणि साहित्यिकांना आपली कला सादर करण्याची मुभा आहे. [[आंबेडकरवादी चळवळ|आंबेडकरी चळवळीने]] निर्मिलेल्या साहित्याने भारतीय साहित्यातील रोमँटिसिझमला मोडून काढत नवे सौंदर्यशास्त्र रचले आहे. या नव्या कवितीक सौंदर्यशास्त्राचा नामदेव ढसाळ यांच्या कवितेने यल्गार उभा केला. अशी कविता जी शिकवते 'फुलांच्या सुगंधापेक्षा छान असतो चारित्र्याचा वास'. प्रस्थापितांच्या ब्राह्मणी सौंदर्यशास्त्राला मोडीत काढून लूंपेन सर्वहारा वर्गाचे सौंदर्यशास्त्र प्रस्थापित करण्याच्या उद्देशाने दरवर्षी हा सोहळा [[मुंबई]] शहरांतील विविध ठिकाणी आयोजित केला जातो. == स्वरूप == सारं काही समष्टीसाठी या सोहळ्यात नामदेव ढसाळ यांच्यासोबतच आंबेडकरी चळवळीतील, [[संविधान]]वाद अधिक बळकट करणाऱ्या प्रत्येक साहित्यिक कलाकृतीचे भिन्न प्रकारांत रूपांतर करून नव्याने सादरीकरण करण्यात येते. या सादरीकरणात आजवर कधीही मंच उपलब्ध न झालेल्या सर्व कलाकारांना मंच उपलब्ध करून देण्यात येतो. नाटके, एकांकिका, कविता वाचन, चित्रकला, लेखन, व्याख्यान, मनोगत, शिल्पे, चित्रप्रदर्शन, शाहीरी, चर्चासत्र, चित्रपट, लघुपट स्क्रिनिंग तसेच विविध गीतांचे सादरीकरण अशा स्वरूपात हा महोत्सव दरवर्षी होतो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://prahaar.in/%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B5-%E0%A4%A2%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B3-%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE-%E0%A4%AA%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B2/amp/|title=नामदेव ढसाळ यांच्या पहिल्या स्मृतिदिनी ‘सारं काही समष्टीसाठी’|last=|पहिले नाव=|दिनांक=|संकेतस्थळ=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|ॲक्सेसदिनांक=}}{{मृत दुवा|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://indianexpress.com/article/cities/mumbai/dhasal-literature-festival-day-long-festival-with-poetry-theatre-and-music-5065949/|title=Dhasal Literature Festival: Day-long festival with poetry, theatre and music|दिनांक=2018-02-16|संकेतस्थळ=द इंडियन एक्सप्रेस|भाषा=en-IN|ॲक्सेसदिनांक=2019-02-10}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://allevents.in/mumbai/%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%82-%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A5%80-%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%80%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A5%80/1532942110322591|title="सारं काही समष्टीसाठी"|last=|पहिले नाव=|दिनांक=|संकेतस्थळ=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|ॲक्सेसदिनांक=}}{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===भूमिका=== या अंतर्गत काव्य पंक्तीतून व ओळीतून भूमिका स्पष्ट होते. ''स्पृश्य-अस्पृश्यतेचा गटारागंगेतून विभवत चाललेल्या समाजाची गरज आहे जे जे सडलेलंय ते गाडून टाकणं. अस्पृश्यतेच्या भेदाला उखडून टाकणं. कलात्मक राजकारणाचे, सांस्कृतिक राजकारणाचे सारे मंच उभे राहतील असं सचेत काम करण्याची. हे मंच उभे रहावेत, यास लागू नये कुणाचाही दंभस्पर्श, नेस्तानाबूत करत चालाव्यात सांस्कृतिक दहशतवादाच्या झूंडी, नकाराच्या जाळ्यांना कातरून उभं करावं नवं दालन ज्यात उपजेल माणूसकीचं बीज तरारून... एक असा मंच, जो खुला असेल सर्वांसाठी, जो टाकेल दान शोषकांच्या पदरातही स्वीकाराचं,नी उचलून धरेल लुंपेन पताका आभाळापार...''<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://divyamarathi.bhaskar.com/news/prashant-pawar-rasik-article-6020739.html|title=लुम्पेन पताका आभाळापार...|दिनांक=2019-02-10|संकेतस्थळ=divyamarathi|भाषा=mr|ॲक्सेसदिनांक=2019-02-10}}</ref> == इतिहास == २०१५ २०१६ २०१८ २०१९ २०२२ इ.स. २०१६ पासून समष्टी मार्फत पुरस्कार प्रदान केला जातो. या पुरस्काराचे स्वरूप मानपत्र आणि रोख रक्कम २५,००० रुपये असे आहे. पहिला पुरस्कार ज्येष्ठ आंबेडकरी कवी लोकनाथ यथवंत यांना २०१६ साली पहिला प्रदान करण्यात आला. २०१७ सालचा समष्टी पुरस्कार पद्मश्री [[सुधारक ओलवे]] यांना तर २०१८ सालचा समष्टी पुरस्कार दिग्दर्शक [[नागराज मंजुळे]] यांना प्रदान करण्यात आला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://abpmajha.abplive.in/mumbai/namdev-dhasal-program-179702|title=सारं काही समष्टीसाठी, ढसाळांच्या आठवणींचा जागर|last=टीम|पहिले नाव=एबीपी माझा वेब|दिनांक=2016-01-14|संकेतस्थळ=ABP Majha|भाषा=mr|ॲक्सेसदिनांक=2019-02-10|archive-date=2017-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20170421223543/http://abpmajha.abplive.in/mumbai/namdev-dhasal-program-179702|url-status=dead}}</ref> == पुरस्कार == इ.स. २०१६ पासून समष्टी मार्फत पुरस्कार प्रदान केला जातो. या पुरस्काराचे स्वरूप मानपत्र आणि रोख रक्कम २५,००० रुपये असे आहे. पहिला पुरस्कार ज्येष्ठ आंबेडकरी कवी लोकनाथ यथवंत यांना २०१६ साली पहिला प्रदान करण्यात आला. २०१७ सालचा समष्टी पुरस्कार पद्मश्री [[सुधारक ओलवे]] यांना तर २०१८ सालचा समष्टी पुरस्कार दिग्दर्शक [[नागराज मंजुळे]] यांना प्रदान करण्यात आला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://abpmajha.abplive.in/mumbai/namdev-dhasal-program-179702|title=सारं काही समष्टीसाठी, ढसाळांच्या आठवणींचा जागर|last=टीम|पहिले नाव=एबीपी माझा वेब|दिनांक=2016-01-14|संकेतस्थळ=ABP Majha|भाषा=mr|ॲक्सेसदिनांक=2019-02-10|archive-date=2017-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20170421223543/http://abpmajha.abplive.in/mumbai/namdev-dhasal-program-179702|url-status=dead}}</ref> २०१८ सालापासून समितीतर्फे कविता, साहित्य, पत्रकारिता आणि आंबेडकरी चळवळीत आपल्या कलाकृतीने भरीव योगदान दिलेल्या तरु कार्यकर्त्यास वा कार्यकर्तीस ''गोलपीठा पुरस्कार'' देण्यात येतो आहे. या पुरस्काराचे स्वरूप मानपत्र व रोख रक्कम ५००० रुपये असे आहे. पहिला गोलपीठा पुरस्कार कवी प्रा. सुदाम राठोड यांना प्रदान करण्यात आला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://zeenews.india.com/marathi/mumbai/sarakahi-samashthisathi-program-on-15-feb-2018-in-mumbai/412946|title=१५ फेब्रुवारीला रंगणार 'सारं काही समष्टीसाठी' सोहळा|दिनांक=2018-02-13|संकेतस्थळ=24taas.com|भाषा=en|ॲक्सेसदिनांक=2019-02-10}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.marathiebatmya.com/nagraj-manjule-sudhakar-olve-dhasal-award/|title=नागराज मंजुळे, सुधारक ओलवे यांना समष्टी पुरस्कार|संकेतस्थळ=Marathi e-Batmya|भाषा=en-US|ॲक्सेसदिनांक=2019-02-10|archive-date=2018-02-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20180214042048/http://www.marathiebatmya.com/nagraj-manjule-sudhakar-olve-dhasal-award/|url-status=dead}}</ref> == आयोजक == हा महोत्सव नामदेव ढसाळ स्मृती गौरव समिती मार्फत समष्टी फाऊंडेशन कडून आयोजला जातो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.dnaindia.com/mumbai/report-carrying-namdeo-dhasal-s-legacy-forward-on-ambedkar-punyatithi-2152150|title=Carrying Namdeo Dhasal's legacy forward on Ambedkar Punyatithi|last=|पहिले नाव=|दिनांक=|संकेतस्थळ=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|ॲक्सेसदिनांक=}}</ref> २०१५ साली पहिला सोहळा हा प्रभादेवी येथील रविंद्र नाट्यमंदीर व पु.ल. देशपांडे अकादमीच्या प्रांगणात भरवण्यात आला होता. २०१६ साली दादर येथे संयुक्त महाराष्ट्र सांस्कृतिक भवनाच्या दालनात तर २०१८ साली जे.जे. महाविद्यालय मुंबई येथे भरवण्यात आला होता. २०१९ साली फेब्रुवारीत [[मुंबई विद्यापीठ]], कालीना येथे हा महोत्सव भरवण्यात आला होता. २०२५ साली अण्णाभाऊ साठे सभागृह, भायखळा येथे ११ एप्रिल व १२ एप्रिल रोजी समष्टी सोहळा पुन्हा एकदा साजरा होणार आहे. ==सहभाग== सारं काही समष्टीसाठी हा मंच आंबेडकरी चळवळीचे सांस्कृतिक राजकारण बळकट करणारा मंच आहे. आजपर्यंत पार पाडलेल्या चार सोहळ्यात विविध क्षेत्रांतील मान्यवरांनी यात सक्रिय सहभाग नोंदवलेला आहे. यात हिंदी चित्रपट अभिनेत्री स्वरा भास्कर, राजश्री देशपांडे, वीणा जामकर, [[मल्लिका अमर शेख]], दिग्दर्शक [[नागराज मंजुळे]], झीशान अयुब, नाटककार [[रसिका आगाशे]], डॉ. मंगेश बनसोड, डॉ. श्यामल गरूड, कवी महेंद्र भवरे, सुलेखनकार [[आशुतोष आपटे]], छायाचित्रकार सुधारक ओलवे, राष्ट्रीय पुरस्कार विजेते युवा चित्रकार विक्रांत भिसे, प्रभाकर कांबळे, कांदबरीकार किरण नगरकर, लोकशाहीर [[संभाजी भगत]], संपादक रविंद्र आंबेकर, विजय गायकवाड, निरंजन टकले, प्रशांत पवार यांनी या समारोहात सहभाग नोंदवलेला आहे. == हे सुद्धा पहा == * [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संबंधित लेखांची सूची]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * [https://www.facebook.com/samashtee/ फेसबुक पान] * [https://www.youtube.com/watch?v=8O8gN35C9Zo&list=PLkZ8ZC2wuOX-rOjJhzaZ3yIuoomHJcCsd सारं काही समष्टीसाठी २०१८] * [https://www.youtube.com/watch?v=sVISDM3Llz4 ढसाळ'पुरा' ibnLokmat] * [https://www.youtube.com/watch?v=OCQxZ1tmQZs&feature=youtu.be IBN Lokmat Special show] [[वर्ग:आंबेडकरवाद]] [[वर्ग:भारतीय संस्कृती]] [[वर्ग:भारतीय साहित्य]] [[वर्ग:इ.स._२०१५_मधील_निर्मिती]] [[वर्ग:मुंबई]] [[वर्ग:सामाजिक चळवळी]] rofq5bqx2lbvagocamewqah3lcutjo8 0 267069 2706883 2700034 2026-08-30T17:42:22Z Aditya tamhankar 80177 2706883 wikitext text/x-wiki खालील यादी भारतीय महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. भारताने ५ ऑगस्ट २००६ रोजी इंग्लंडविरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | भारताने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==विरुद्ध संघांविरुद्धची कामगिरी== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:center" !scope="col" |विरुद्ध देश !scope="col" |[[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|सामने]] !scope="col" |विजय !scope="col" |पराभव !scope="col" |टाय !scope="col" |टाय+विजय !scope="col" |टाय+पराभव !scope="col" |अनिर्णित !scope="col" |विजय % !scope="col" |प्रथम !scope="col" |अलीकडील |- | style="text-align: center;" colspan="11" | '''[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|वि. संपूर्ण सदस्य देश]]''' |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Australia}} | ३९ || ९ || २८ || ० || १ || ० || १ || २३.०७ || २००८ || २०२६ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Bangladesh}} | २४ || २१ || ३ || ० || ० || ० || ० || ८७.५० || २०१३ || २०२६ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|England}} | ३८ || १२ || २६ || ० || ० || ० || ० || ३१.५७ || २००६ || २०२६ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Ireland}} | २ || २ || ० || ० || ० || ० || ० || १००.०० || २०१८ || २०२३ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|New Zealand}} | १४ || ४ || १० || ० || ० || ० || ० || २८.५७ || २००९ || २०२४ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Pakistan}} | १७ || १४ || ३ || ० || ० || ० || ० || ८२.३५ || २००९ || २०२६ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|South Africa}} | २५ || ११ || ११ || ० || ० || ० || ३ || ४४.०० || २०१४ || २०२६ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Sri Lanka}} | ३१ || २५ || ५ || ० || ० || ० || १ || ८०.६४ || २००९ || २०२५ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|West Indies}} | २४ || १५ || ९ || ० || ० || ० || ० || ६२.५० || २०११ || २०२४ |- | colspan="11" style="text-align: center;" | '''[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|वि. असोसिएट सदस्य देश]]''' |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Malaysia}} | ३ || २ || ० || ० || ० || ० || १ || ६६.६७ || २०१८ || २०२३ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|NED}} | १ || १ || ० || ० || ० || ० || ० || १०० || २०२६ || २०२६ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Nepal}} | १ || १ || ० || ० || ० || ० || ० || १०० || २०२४ || २०२४ |- style="background:#cfc;" ! scope="row" style="text-align: left; background:#cfc;"|{{crw|Thailand}} | ४ || ४ || ० || ० || ० || ० || ० || १०० || २०१८ || २०२६ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|UAE}} | २ || २ || ० || ० || ० || ० || ० || १०० || २०२२ || २०२४ |- | colspan="11" style="text-align: center;" | '''वि. विशेष दर्जा असलेले संघ''' |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Barbados}} | १ || १ || ० || ० || ० || ० || ० || १००.०० || २०२२ || २०२२ |- class="sortbottom" !scope="row" style="text-align:center" |'''एकूण''' | '''२२६''' || '''१२४''' || '''९५'''|| '''०''' || '''१''' || '''०''' || '''६'''|| '''५४.८६''' || '''२००६''' || '''२०२६''' |- |colspan=11|<small>''सदर आकडेवारी ३० ऑगस्ट २०२६ रोजी [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] येथे झालेल्या {{crw-rt|IND}} वि. {{crw|Thailand}} सामन्यापर्यंत अद्ययावत आहे.''</small> |} ==भारताने देशानुसार खेळलेल्या प्रथम महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याची तारीख== {| class="wikitable" style="text-align: center; width: 400px;" |- ! विरुद्ध संघ !! प्रथम महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना |- |align=left|{{crw|ENG}} || ५ ऑगस्ट २००६ |- |align=left|{{crw|AUS}} || २८ ऑक्टोबर २००८ |- |align=left|{{crw|PAK}} || १३ जून २००९ |- |align=left|{{crw|SL}} || १५ जून २००९ |- |align=left|{{crw|NZL}} || १८ जून २००९ |- |align=left|{{crw|WIN}} || २२ जानेवारी २०११ |- |align=left|{{crw|BAN}} || २ एप्रिल २०१३ |- |align=left|{{crw|RSA}} || ३० नोव्हेंबर २०१४ |- |align=left|{{crw|MAS}} || ३ जून २०१८ |- |align=left|{{crw|THA}} || ४ जून २०१८ |- |align=left|{{crw|IRE}} || १५ नोव्हेंबर २०१८ |- |align=left|{{crw|Barbados}} || ३ ऑगस्ट २०२२ |- |align=left|{{crw|UAE}} || ४ ऑक्टोबर २०२२ |- |align=left|{{crw|NEP}} || २३ जुलै २०२४ |- |align=left|{{crw|NED}} || १७ जून २०२६ |} ==भारताने मैदानानुसार खेळलेल्या महिला ट्वेंटी२० सामन्यांची संख्या== ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/225163.html ३] || ५ ऑगस्ट २००६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|IND}} || rowspan=2 | |- | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/369333.html २०] || २८ ऑक्टोबर २००८ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी|हर्स्टव्हिल ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355977.html २९] || ११ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} || rowspan=4 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355981.html ३३] || १३ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|SL}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355988.html ४०] || १८ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{crw|NZ}} |- | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439017.html ५६] || ४ मार्च २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बांद्रा|बांद्रा-कुर्ला संकुल मैदान]], [[बांद्रा]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439018.html ५७] || ६ मार्च २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बांद्रा|बांद्रा-कुर्ला संकुल मैदान]], [[बांद्रा]] || {{crw|IND}} |- | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439019.html ५८] || ८ मार्च २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बांद्रा|बांद्रा-कुर्ला संकुल मैदान]], [[बांद्रा]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412707.html ६५] || ६ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412710.html ६८] || ८ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|SL}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412716.html ७४] || १३ मे २०१० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|ब्यूजॉर स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{crw|AUS}} |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488906.html ९८] || २२ जानेवारी २०११ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{crw|IND}} || rowspan=3 | |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488907.html ९९] || २३ जानेवारी २०११ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{crw|WIN}} |- | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488908.html १००] || २४ जानेवारी २०११ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/500224.html १०७] || २३ जून २०११ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[इसेक्स|टोबी होव क्रिकेट मैदान]], [[इसेक्स|बिलिएरके]] || {{crw|AUS}} || rowspan=4 | [[२०११ नॅटवेस्ट महिला टी२० चौरंगी मालिका|२०११ इंग्लंड महिला ट्वेंटी२० चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/500225.html ११०] || २५ जून २०११ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/492547.html ११२] || २६ जून २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/500574.html ११३] || २७ जून २०११ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[हँपशायर|ऑफिसर्स क्लब सर्व्हिस मैदान]], [[हँपशायर|अल्डरशॉट]] || {{crw|IND}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/549390.html १३१] || १८ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा|नॉर्थ साउंड]] || {{crw|WIN}} || rowspan=12 | |- | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/549391.html १३३] || १९ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा|नॉर्थ साउंड]] || {{crw|IND}} |- | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/549392.html १३५] || २२ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Dominica}} [[विंडसर पार्क]], [[डॉमिनिका]] || {{crw|WIN}} |- | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/549393.html १३६] || २३ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Dominica}} [[विंडसर पार्क]], [[डॉमिनिका]] || {{crw|WIN}} |- | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/549394.html १३८] || २७ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552935.html १३९] || १८ मार्च २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552936.html १४०] || १९ मार्च २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552937.html १४१] || २१ मार्च २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552938.html १४२] || २२ मार्च २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552939.html १४३] || २३ मार्च २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|IND}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/542850.html १५०] || २६ जून २०१२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[केंट|कॅंटरबरी]] || {{crw|ENG}} |- | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/542851.html १५१] || २८ जून २०१२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533302.html १६९] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|AUS}} || rowspan=4 | [[२०१२ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533306.html १७३] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533309.html १७६] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584924.html १८४] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} || rowspan=2 | [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584929.html १८६] || ३१ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/625898.html १९७] || २ एप्रिल २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान|रिलायन्स स्टेडियम]], [[बडोदा]] || {{crw|IND}} || rowspan=9 | |- | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/625899.html १९८] || ४ एप्रिल २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान|रिलायन्स स्टेडियम]], [[बडोदा]] || {{crw|IND}} |- | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/625900.html १९९] || ५ एप्रिल २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान|रिलायन्स स्टेडियम]], [[बडोदा]] || {{crw|IND}} |- | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707469.html २३१] || २५ जानेवारी २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|SL}} |- | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707471.html २३२] || २६ जानेवारी २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|IND}} |- | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707473.html २३३] || २८ जानेवारी २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|SL}} |- | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720551.html २४३] || ९ मार्च २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|IND}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720553.html २४४] || ११ मार्च २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|IND}} |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720555.html २४५] || १३ मार्च २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682973.html २५०] || २४ मार्च २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682981.html २५४] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682995.html २६१] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683005.html २६६] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683009.html २६८] || २ एप्रिल २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/797907.html २९४] || ३० नोव्हेंबर २०१४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|IND}} || rowspan=10 | |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/872485.html ३०७] || ११ जुलै २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|NZ}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/872487.html ३०८] || १३ जुलै २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|NZ}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/872489.html ३०९] || १५ जुलै २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|IND}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895787.html ३२५] || २६ जानेवारी २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|IND}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895789.html ३२६] || २९ जानेवारी २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895791.html ३२७] || ३१ जानेवारी २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967869.html ३३१] || २२ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967871.html ३३२] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967873.html ३३३] || २६ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951375.html ३४०] || १५ मार्च २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|IND}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951387.html ३४६] || १९ मार्च २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान|फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951395.html ३५०] || २२ मार्च २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान|हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951409.html ३५७] || २७ मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{crw|WIN}} |- | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1063546.html ३७०] || १८ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-केडीसीए क्रिकेट मैदान]], [[विजयवाडा]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1063547.html ३७१] || २० नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-केडीसीए क्रिकेट मैदान]], [[विजयवाडा]] || {{crw|WIN}} |- | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1063548.html ३७३] || २२ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-केडीसीए क्रिकेट मैदान]], [[विजयवाडा]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065333.html ३७४] || २६ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} || rowspan=4 | [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065339.html ३७६] || २९ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065344.html ३७८] || १ डिसेंबर २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065348.html ३८०] || ४ डिसेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123206.html ३९४] || १३ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123207.html ३९५] || १६ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|IND}} |- | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123208.html ३९६] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|RSA}} |- | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123209.html ३९७] || २१ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || अनिर्णित |- | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123210.html ३९८] || २४ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स]], [[केपटाउन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131235.html ४०२] || २२ मार्च २०१८ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} || rowspan=4 | [[२०१७-१८ महिला टी२० तिरंगी मालिका, भारत|२०१८ भारत महिला ट्वेंटी२० तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131237.html ४०५] || २५ मार्च २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131238.html ४०६] || २६ मार्च २०१८ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131240.html ४०९] || २९ मार्च २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148048.html ४१६] || ३ जून २०१८ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} || rowspan=6 | [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148052.html ४२०] || ४ जून २०१८ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148056.html ४२४] || ६ जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148059.html ४२८] || ७ जून २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148060.html ४२९] || ९ जून २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148063.html ४३२] || १० जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157709.html ४९४] || १९ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157710.html ४९५] || २१ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157711.html ४९६] || २२ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157712.html ४९७] || २४ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157713.html ४९९] || २५ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150533.html ५१५] || ९ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[आयसीसी महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक, २०१८|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150537.html ५१८] || ११ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150545.html ५२६] || १५ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150549.html ५३०] || १७ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150554.html ५३५] || २२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा|नॉर्थ साउंड]] || {{crw|ENG}} |- | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153858.html ५७४] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=2 | |- | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153859.html ५७६] || ८ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{crw|NZ}} |- ! सामना क्र. ! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153860.html ५७७] || १० फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=13 | |- | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1172163.html ५९९] || ४ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{crw|ENG}} |- | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1172164.html ६००] || ७ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{crw|ENG}} |- | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1172165.html ६०१] || ९ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{crw|ENG}} |- | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198478.html ७६९] || २४ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|IND}} |- | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198481.html ७७२] || १ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|IND}} |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202366.html ७७५] || ३ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|IND}} |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198482.html ७७९] || ४ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|RSA}} |- | १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202252.html ७९६] || ९ नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया]] || {{crw|IND}} |- | ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202253.html ७९८] || १० नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया]] || {{crw|IND}} |- | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202254.html ७९९] || १४ नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202255.html ८००] || १७ नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202256.html ८०१] || २० नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183543.html ८३१] || ३१ जानेवारी २०२० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०१९-२० ऑस्ट्रेलिया महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183545.html ८३३] || २ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183546.html ८३८] || ७ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183547.html ८४०] || ८ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183549.html ८४५] || १२ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173048.html ८४६] || २१ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी शोग्राउंड मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173053.html ८५१] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173056.html ८५४] || २७ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173061.html ८५९] || २९ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173070.html ८६६] || ८ मार्च २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1253272.html ८८६] || २० मार्च २०२१ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{crw|RSA}} || rowspan=13 | |- | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1253273.html ८८७] || २१ मार्च २०२१ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{crw|RSA}} |- | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1253274.html ८८८] || २३ मार्च २०२१ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{crw|IND}} |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1260097.html ९१६] || ९ जुलै २०२१ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, नॉर्थम्पटन|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}} |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1260098.html ९१९] || ११ जुलै २०२१ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, होव|काउंटी मैदान]], [[ससेक्स काउंटी क्रिकेट क्लब|होव]] || {{crw|IND}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1260099.html ९२०] || १४ जुलै २०२१ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|ENG}} |- | १३० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263621.html ९८१] || ७ ऑक्टोबर २०२१ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || अनिर्णित |- | १३१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263622.html ९८२] || ९ ऑक्टोबर २०२१ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | १३२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263623.html ९८३] || १० ऑक्टोबर २०२१ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | १३३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289031.html १०२६] || ९ फेब्रुवारी २०२२ || {{crw|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[क्वीन्सटाउन इव्हेंट्स सेंटर|जॉन डेव्हिस ओव्हल]], [[न्यू झीलंड|क्वीन्सटाउन]] || {{crw|NZL}} |- | १३४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319709.html ११४५] || २३ जून २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | १३५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319710.html ११४९] || २५ जून २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | १३६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319711.html ११५२] || २७ जून २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १३७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289259.html ११७३] || २९ जुलै २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} || rowspan=5 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२ राष्ट्रकुल खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १३८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289263.html ११८१] || ३१ जुलै २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १३९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289268.html ११८७] || ३ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|Barbados}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १४० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289271.html ११९०] || ६ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १४१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289274.html ११९३] || ७ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} |- | १४२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1301334.html १२०९] || १० सप्टेंबर २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाईड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1301335.html १२१६] || १३ सप्टेंबर २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|IND}} |- | १४४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1301336.html १२१७] || १५ सप्टेंबर २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335786.html १२४०] || १ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} || rowspan=8 | [[२०२२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335790.html १२५०] || ३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335792.html १२५२] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335797.html १२६७] || ७ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335799.html १२६९] || ८ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335803.html १२७३] || १० ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335806.html १२७५] || १३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335808.html १२७९] || १५ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १५३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345424.html १३१२] || ९ डिसेंबर २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|AUS}} || rowspan=5 | |- | १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345425.html १३१३] || ११ डिसेंबर २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || बरोबरीत |- | १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345426.html १३१९] || १४ डिसेंबर २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345427.html १३२५] || १७ डिसेंबर २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १५७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345428.html १३३२] || २० डिसेंबर २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344511.html १३४२] || १९ जानेवारी २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०२२-२३ दक्षिण आफ्रिका महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344513.html १३४४] || २३ जानेवारी २०२३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344515.html १३४८] || २८ जानेवारी २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | १६१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344516.html १३४९] || ३० जानेवारी २०२३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344517.html १३५०] || २ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | १६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338043.html १३५९] || १२ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338048.html १३६४] || १५ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338053.html १३६९] || १८ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338057.html १३७३] || २० फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338060.html १३७६] || २३ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|AUS}} |- | १६८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382163.html १५१०] || ९ जुलै २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|IND}} || rowspan=3 | |- | १६९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382164.html १५१३] || ११ जुलै २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|IND}} |- | १७० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382165.html १५१७] || १३ जुलै २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १७१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399055.html १६६६] || २१ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || अनिर्णित || rowspan=3 | [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – महिला स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399059.html १६६८] || २४ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399062.html १६७१] || २५ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} |- | १७४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406073.html १७०३] || ६ डिसेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|ENG}} || rowspan=14 | |- | १७५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406074.html १७०९] || ९ डिसेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|ENG}} |- | १७६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406075.html १७१२] || १० डिसेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|IND}} |- | १७७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406081.html १७२८] || ५ जानेवारी २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|IND}} |- | १७८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406082.html १७२९] || ७ जानेवारी २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १७९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406083.html १७३०] || ९ जानेवारी २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429393.html १८५५] || २८ एप्रिल २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429394.html १८६१] || ३० एप्रिल २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429395.html १८६७] || २ मे २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429396.html १८८१] || ६ मे २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429397.html १८८४] || ९ मे २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434291.html १९४५] || ५ जुलै २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{crw|SA}} |- | १८६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434292.html १९५०] || ७ जुलै २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || अनिर्णित |- | १८७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434293.html १९५२] || ९ जुलै २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १८८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426757.html १९५९] || १९ जुलै २०२४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०२४ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०२४ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १८९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426760.html १९६२] || २१ जुलै २०२४ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १९० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426765.html १९६७] || २३ जुलै २०२४ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १९१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426768.html १९७१] || २६ जुलै २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १९२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426770.html १९७९] || २८ जुलै २०२४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432425.html २०६१] || ४ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432428.html २०६६] || ६ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432433.html २०७५] || ९ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432439.html २०९३] || १३ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{crw|AUS}} |- | १९७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1459891.html २१५६] || १५ डिसेंबर २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[डी वाय पाटील मैदान|डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|IND}} || rowspan=4 | |- | १९८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1459892.html २१५८] || १७ डिसेंबर २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[डी वाय पाटील मैदान|डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|WIN}} |- | १९९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1459893.html २१५९] || १९ डिसेंबर २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[डी वाय पाटील मैदान|डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|IND}} |- | २०० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448397.html २३८३] || २८ जून २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{crw|IND}} |- ! सामना क्र. ! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | २०१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448398.html २३८४] || १ जुलै २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|IND}} || rowspan=20 | |- | २०२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448399.html २३८७] || ४ जुलै २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{crw|ENG}} |- | २०३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448400.html २३९७] || ९ जुलै २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|IND}} |- | २०४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448401.html २३९८] || १२ जुलै २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} |- | २०५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513735.html २६१९] || २१ डिसेंबर २०२५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम|आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|IND}} |- | २०६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513736.html २६२०] || २३ डिसेंबर २०२५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम|आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|IND}} |- | २०७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513737.html २६२१] || २६ डिसेंबर २०२५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | २०८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513738.html २६२२] || २८ डिसेंबर २०२५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | २०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513739.html २६२३] || ३० डिसेंबर २०२५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | २१० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478912.html २६७३] || १५ फेब्रुवारी २०२५ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|IND}} |- | २११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478913.html २६७५] || १९ फेब्रुवारी २०२५ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- | २१२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478914.html २६७६] || २१ फेब्रुवारी २०२५ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|IND}} |- | २१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527253.html २७२४] || १७ एप्रिल २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{crw|SA}} |- | २१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527254.html २७२९] || १९ एप्रिल २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{crw|SA}} |- | २१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527255.html २७३४] || २२ एप्रिल २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|SA}} |- | २१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527256.html २७३९] || २५ एप्रिल २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|IND}} |- | २१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527257.html २७४५] || २७ एप्रिल २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी (ग्वाटेंग)|बेनोनी]] || {{crw|SA}} |- | २१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496548.html २७८४] || २८ मे २०२६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|IND}} |- | २१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496549.html २७९२] || ३० मे २०२६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|ENG}} |- | २२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496550.html २८००] || २ जून २०२६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान (टाँटन)|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | २२१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490682.html २८५७] || १४ जून २०२६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | २२२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490686.html २८६५] || १७ जून २०२६ || {{crw|NED}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले स्टेडियम|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २२३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490694.html २८८१] || २१ जून २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | २२४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490699.html २८८६] || २५ जून २०२६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २२५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490706.html २९०७] || २८ जून २०२६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २२६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1548893.html २९८६] || ३० ऑगस्ट २०२६ || {{crw|THA}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} || rowspan=3 | [[२०२६ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | २२७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1548897.html] || ३ सप्टेंबर २०२६ || {{crw|HK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || TBD |- style="background:#cfc;" | २२८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1548899.html] || ५ सप्टेंबर २०२६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || TBD |- style="background:#cfc;" | २२९ ||[ ] || १७ सप्टेंबर २०२६ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|JPN}} [[ऐची प्रांत|कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[ऐची प्रांत|निशीन]] || TBD || [[२०२६ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – महिलांची स्पर्धा|२०२६ आशियाई खेळ]] |- | २३० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535652.html] || १६ ऑक्टोबर २०२६ || {{crw|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || TBD || rowspan=3 | |- | २३१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535653.html] || २८ ऑक्टोबर २०२६ || {{crw|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || TBD |- | २३२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535654.html] || २० ऑक्टोबर २०२६ || {{crw|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || TBD |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:भारतीय क्रिकेट]] [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] l9ursai9hj5ol0sdokawzfwvbhrojql 2706884 2706883 2026-08-30T17:47:11Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2706884 wikitext text/x-wiki खालील यादी भारतीय महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. भारताने ५ ऑगस्ट २००६ रोजी इंग्लंडविरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | भारताने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==विरुद्ध संघांविरुद्धची कामगिरी== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:center" !scope="col" |विरुद्ध देश !scope="col" |[[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|सामने]] !scope="col" |विजय !scope="col" |पराभव !scope="col" |टाय !scope="col" |टाय+विजय !scope="col" |टाय+पराभव !scope="col" |अनिर्णित !scope="col" |विजय % !scope="col" |प्रथम !scope="col" |अलीकडील |- | style="text-align: center;" colspan="11" | '''[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|वि. संपूर्ण सदस्य देश]]''' |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Australia}} | ३९ || ९ || २८ || ० || १ || ० || १ || २३.०७ || २००८ || २०२६ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Bangladesh}} | २४ || २१ || ३ || ० || ० || ० || ० || ८७.५० || २०१३ || २०२६ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|England}} | ३८ || १२ || २६ || ० || ० || ० || ० || ३१.५७ || २००६ || २०२६ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Ireland}} | २ || २ || ० || ० || ० || ० || ० || १००.०० || २०१८ || २०२३ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|New Zealand}} | १४ || ४ || १० || ० || ० || ० || ० || २८.५७ || २००९ || २०२४ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Pakistan}} | १७ || १४ || ३ || ० || ० || ० || ० || ८२.३५ || २००९ || २०२६ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|South Africa}} | २५ || ११ || ११ || ० || ० || ० || ३ || ४४.०० || २०१४ || २०२६ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Sri Lanka}} | ३१ || २५ || ५ || ० || ० || ० || १ || ८०.६४ || २००९ || २०२५ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|West Indies}} | २४ || १५ || ९ || ० || ० || ० || ० || ६२.५० || २०११ || २०२४ |- | colspan="11" style="text-align: center;" | '''[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|वि. असोसिएट सदस्य देश]]''' |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Malaysia}} | ३ || २ || ० || ० || ० || ० || १ || ६६.६७ || २०१८ || २०२३ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|NED}} | १ || १ || ० || ० || ० || ० || ० || १०० || २०२६ || २०२६ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Nepal}} | १ || १ || ० || ० || ० || ० || ० || १०० || २०२४ || २०२४ |- style="background:#cfc;" ! scope="row" style="text-align: left; background:#cfc;"|{{crw|Thailand}} | ४ || ४ || ० || ० || ० || ० || ० || १०० || २०१८ || २०२६ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|UAE}} | २ || २ || ० || ० || ० || ० || ० || १०० || २०२२ || २०२४ |- | colspan="11" style="text-align: center;" | '''वि. विशेष दर्जा असलेले संघ''' |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Barbados}} | १ || १ || ० || ० || ० || ० || ० || १००.०० || २०२२ || २०२२ |- class="sortbottom" !scope="row" style="text-align:center" |'''एकूण''' | '''२२६''' || '''१२४''' || '''९५'''|| '''०''' || '''१''' || '''०''' || '''६'''|| '''५४.८६''' || '''२००६''' || '''२०२६''' |- |colspan=11|<small>''सदर आकडेवारी ३० ऑगस्ट २०२६ रोजी [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] येथे झालेल्या {{crw-rt|IND}} वि. {{crw|Thailand}} सामन्यापर्यंत अद्ययावत आहे.''</small> |} ==भारताने देशानुसार खेळलेल्या प्रथम महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याची तारीख== {| class="wikitable" style="text-align: center; width: 400px;" |- ! विरुद्ध संघ !! प्रथम महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना |- |align=left|{{crw|ENG}} || ५ ऑगस्ट २००६ |- |align=left|{{crw|AUS}} || २८ ऑक्टोबर २००८ |- |align=left|{{crw|PAK}} || १३ जून २००९ |- |align=left|{{crw|SL}} || १५ जून २००९ |- |align=left|{{crw|NZL}} || १८ जून २००९ |- |align=left|{{crw|WIN}} || २२ जानेवारी २०११ |- |align=left|{{crw|BAN}} || २ एप्रिल २०१३ |- |align=left|{{crw|RSA}} || ३० नोव्हेंबर २०१४ |- |align=left|{{crw|MAS}} || ३ जून २०१८ |- |align=left|{{crw|THA}} || ४ जून २०१८ |- |align=left|{{crw|IRE}} || १५ नोव्हेंबर २०१८ |- |align=left|{{crw|Barbados}} || ३ ऑगस्ट २०२२ |- |align=left|{{crw|UAE}} || ४ ऑक्टोबर २०२२ |- |align=left|{{crw|NEP}} || २३ जुलै २०२४ |- |align=left|{{crw|NED}} || १७ जून २०२६ |} ==भारताने मैदानानुसार खेळलेल्या महिला ट्वेंटी२० सामन्यांची संख्या== ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/225163.html ३] || ५ ऑगस्ट २००६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|IND}} || rowspan=2 | |- | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/369333.html २०] || २८ ऑक्टोबर २००८ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी|हर्स्टव्हिल ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355977.html २९] || ११ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} || rowspan=4 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355981.html ३३] || १३ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|SL}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355988.html ४०] || १८ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{crw|NZ}} |- | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439017.html ५६] || ४ मार्च २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बांद्रा|बांद्रा-कुर्ला संकुल मैदान]], [[बांद्रा]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439018.html ५७] || ६ मार्च २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बांद्रा|बांद्रा-कुर्ला संकुल मैदान]], [[बांद्रा]] || {{crw|IND}} |- | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439019.html ५८] || ८ मार्च २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बांद्रा|बांद्रा-कुर्ला संकुल मैदान]], [[बांद्रा]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412707.html ६५] || ६ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412710.html ६८] || ८ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|SL}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412716.html ७४] || १३ मे २०१० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|ब्यूजॉर स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{crw|AUS}} |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488906.html ९८] || २२ जानेवारी २०११ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{crw|IND}} || rowspan=3 | |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488907.html ९९] || २३ जानेवारी २०११ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{crw|WIN}} |- | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488908.html १००] || २४ जानेवारी २०११ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/500224.html १०७] || २३ जून २०११ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[इसेक्स|टोबी होव क्रिकेट मैदान]], [[इसेक्स|बिलिएरके]] || {{crw|AUS}} || rowspan=4 | [[२०११ नॅटवेस्ट महिला टी२० चौरंगी मालिका|२०११ इंग्लंड महिला ट्वेंटी२० चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/500225.html ११०] || २५ जून २०११ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/492547.html ११२] || २६ जून २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/500574.html ११३] || २७ जून २०११ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[हँपशायर|ऑफिसर्स क्लब सर्व्हिस मैदान]], [[हँपशायर|अल्डरशॉट]] || {{crw|IND}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/549390.html १३१] || १८ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा|नॉर्थ साउंड]] || {{crw|WIN}} || rowspan=12 | |- | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/549391.html १३३] || १९ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा|नॉर्थ साउंड]] || {{crw|IND}} |- | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/549392.html १३५] || २२ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Dominica}} [[विंडसर पार्क]], [[डॉमिनिका]] || {{crw|WIN}} |- | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/549393.html १३६] || २३ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Dominica}} [[विंडसर पार्क]], [[डॉमिनिका]] || {{crw|WIN}} |- | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/549394.html १३८] || २७ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552935.html १३९] || १८ मार्च २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552936.html १४०] || १९ मार्च २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552937.html १४१] || २१ मार्च २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552938.html १४२] || २२ मार्च २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552939.html १४३] || २३ मार्च २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|IND}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/542850.html १५०] || २६ जून २०१२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[केंट|कॅंटरबरी]] || {{crw|ENG}} |- | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/542851.html १५१] || २८ जून २०१२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533302.html १६९] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|AUS}} || rowspan=4 | [[२०१२ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533306.html १७३] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533309.html १७६] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584924.html १८४] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} || rowspan=2 | [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584929.html १८६] || ३१ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/625898.html १९७] || २ एप्रिल २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान|रिलायन्स स्टेडियम]], [[बडोदा]] || {{crw|IND}} || rowspan=9 | |- | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/625899.html १९८] || ४ एप्रिल २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान|रिलायन्स स्टेडियम]], [[बडोदा]] || {{crw|IND}} |- | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/625900.html १९९] || ५ एप्रिल २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान|रिलायन्स स्टेडियम]], [[बडोदा]] || {{crw|IND}} |- | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707469.html २३१] || २५ जानेवारी २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|SL}} |- | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707471.html २३२] || २६ जानेवारी २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|IND}} |- | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707473.html २३३] || २८ जानेवारी २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|SL}} |- | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720551.html २४३] || ९ मार्च २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|IND}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720553.html २४४] || ११ मार्च २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|IND}} |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720555.html २४५] || १३ मार्च २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682973.html २५०] || २४ मार्च २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682981.html २५४] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682995.html २६१] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683005.html २६६] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683009.html २६८] || २ एप्रिल २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/797907.html २९४] || ३० नोव्हेंबर २०१४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|IND}} || rowspan=10 | |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/872485.html ३०७] || ११ जुलै २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|NZ}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/872487.html ३०८] || १३ जुलै २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|NZ}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/872489.html ३०९] || १५ जुलै २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|IND}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895787.html ३२५] || २६ जानेवारी २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|IND}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895789.html ३२६] || २९ जानेवारी २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895791.html ३२७] || ३१ जानेवारी २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967869.html ३३१] || २२ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967871.html ३३२] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967873.html ३३३] || २६ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951375.html ३४०] || १५ मार्च २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|IND}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951387.html ३४६] || १९ मार्च २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान|फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951395.html ३५०] || २२ मार्च २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान|हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951409.html ३५७] || २७ मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{crw|WIN}} |- | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1063546.html ३७०] || १८ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-केडीसीए क्रिकेट मैदान]], [[विजयवाडा]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1063547.html ३७१] || २० नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-केडीसीए क्रिकेट मैदान]], [[विजयवाडा]] || {{crw|WIN}} |- | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1063548.html ३७३] || २२ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-केडीसीए क्रिकेट मैदान]], [[विजयवाडा]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065333.html ३७४] || २६ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} || rowspan=4 | [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065339.html ३७६] || २९ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065344.html ३७८] || १ डिसेंबर २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065348.html ३८०] || ४ डिसेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123206.html ३९४] || १३ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123207.html ३९५] || १६ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|IND}} |- | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123208.html ३९६] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|RSA}} |- | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123209.html ३९७] || २१ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || अनिर्णित |- | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123210.html ३९८] || २४ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स]], [[केपटाउन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131235.html ४०२] || २२ मार्च २०१८ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} || rowspan=4 | [[२०१७-१८ महिला टी२० तिरंगी मालिका, भारत|२०१८ भारत महिला ट्वेंटी२० तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131237.html ४०५] || २५ मार्च २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131238.html ४०६] || २६ मार्च २०१८ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131240.html ४०९] || २९ मार्च २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148048.html ४१६] || ३ जून २०१८ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} || rowspan=6 | [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148052.html ४२०] || ४ जून २०१८ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148056.html ४२४] || ६ जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148059.html ४२८] || ७ जून २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148060.html ४२९] || ९ जून २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148063.html ४३२] || १० जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157709.html ४९४] || १९ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157710.html ४९५] || २१ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157711.html ४९६] || २२ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157712.html ४९७] || २४ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157713.html ४९९] || २५ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150533.html ५१५] || ९ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[आयसीसी महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक, २०१८|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150537.html ५१८] || ११ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150545.html ५२६] || १५ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150549.html ५३०] || १७ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150554.html ५३५] || २२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा|नॉर्थ साउंड]] || {{crw|ENG}} |- | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153858.html ५७४] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=2 | |- | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153859.html ५७६] || ८ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{crw|NZ}} |- ! सामना क्र. ! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153860.html ५७७] || १० फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=13 | |- | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1172163.html ५९९] || ४ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{crw|ENG}} |- | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1172164.html ६००] || ७ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{crw|ENG}} |- | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1172165.html ६०१] || ९ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{crw|ENG}} |- | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198478.html ७६९] || २४ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|IND}} |- | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198481.html ७७२] || १ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|IND}} |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202366.html ७७५] || ३ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|IND}} |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198482.html ७७९] || ४ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|RSA}} |- | १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202252.html ७९६] || ९ नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया]] || {{crw|IND}} |- | ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202253.html ७९८] || १० नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया]] || {{crw|IND}} |- | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202254.html ७९९] || १४ नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202255.html ८००] || १७ नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202256.html ८०१] || २० नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183543.html ८३१] || ३१ जानेवारी २०२० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०१९-२० ऑस्ट्रेलिया महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183545.html ८३३] || २ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183546.html ८३८] || ७ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183547.html ८४०] || ८ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183549.html ८४५] || १२ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173048.html ८४६] || २१ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी शोग्राउंड मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173053.html ८५१] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173056.html ८५४] || २७ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173061.html ८५९] || २९ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173070.html ८६६] || ८ मार्च २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1253272.html ८८६] || २० मार्च २०२१ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{crw|RSA}} || rowspan=13 | |- | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1253273.html ८८७] || २१ मार्च २०२१ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{crw|RSA}} |- | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1253274.html ८८८] || २३ मार्च २०२१ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{crw|IND}} |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1260097.html ९१६] || ९ जुलै २०२१ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, नॉर्थम्पटन|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}} |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1260098.html ९१९] || ११ जुलै २०२१ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, होव|काउंटी मैदान]], [[ससेक्स काउंटी क्रिकेट क्लब|होव]] || {{crw|IND}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1260099.html ९२०] || १४ जुलै २०२१ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|ENG}} |- | १३० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263621.html ९८१] || ७ ऑक्टोबर २०२१ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || अनिर्णित |- | १३१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263622.html ९८२] || ९ ऑक्टोबर २०२१ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | १३२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263623.html ९८३] || १० ऑक्टोबर २०२१ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | १३३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289031.html १०२६] || ९ फेब्रुवारी २०२२ || {{crw|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[क्वीन्सटाउन इव्हेंट्स सेंटर|जॉन डेव्हिस ओव्हल]], [[न्यू झीलंड|क्वीन्सटाउन]] || {{crw|NZL}} |- | १३४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319709.html ११४५] || २३ जून २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | १३५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319710.html ११४९] || २५ जून २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | १३६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319711.html ११५२] || २७ जून २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १३७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289259.html ११७३] || २९ जुलै २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} || rowspan=5 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२ राष्ट्रकुल खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १३८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289263.html ११८१] || ३१ जुलै २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १३९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289268.html ११८७] || ३ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|Barbados}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १४० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289271.html ११९०] || ६ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १४१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289274.html ११९३] || ७ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} |- | १४२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1301334.html १२०९] || १० सप्टेंबर २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाईड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1301335.html १२१६] || १३ सप्टेंबर २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|IND}} |- | १४४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1301336.html १२१७] || १५ सप्टेंबर २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335786.html १२४०] || १ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} || rowspan=8 | [[२०२२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335790.html १२५०] || ३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335792.html १२५२] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335797.html १२६७] || ७ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335799.html १२६९] || ८ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335803.html १२७३] || १० ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335806.html १२७५] || १३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335808.html १२७९] || १५ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १५३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345424.html १३१२] || ९ डिसेंबर २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|AUS}} || rowspan=5 | |- | १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345425.html १३१३] || ११ डिसेंबर २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || बरोबरीत |- | १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345426.html १३१९] || १४ डिसेंबर २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345427.html १३२५] || १७ डिसेंबर २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १५७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345428.html १३३२] || २० डिसेंबर २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344511.html १३४२] || १९ जानेवारी २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०२२-२३ दक्षिण आफ्रिका महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344513.html १३४४] || २३ जानेवारी २०२३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344515.html १३४८] || २८ जानेवारी २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | १६१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344516.html १३४९] || ३० जानेवारी २०२३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344517.html १३५०] || २ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | १६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338043.html १३५९] || १२ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338048.html १३६४] || १५ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338053.html १३६९] || १८ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338057.html १३७३] || २० फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338060.html १३७६] || २३ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|AUS}} |- | १६८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382163.html १५१०] || ९ जुलै २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|IND}} || rowspan=3 | |- | १६९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382164.html १५१३] || ११ जुलै २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|IND}} |- | १७० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382165.html १५१७] || १३ जुलै २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १७१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399055.html १६६६] || २१ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || अनिर्णित || rowspan=3 | [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – महिला स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399059.html १६६८] || २४ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399062.html १६७१] || २५ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} |- | १७४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406073.html १७०३] || ६ डिसेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|ENG}} || rowspan=14 | |- | १७५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406074.html १७०९] || ९ डिसेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|ENG}} |- | १७६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406075.html १७१२] || १० डिसेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|IND}} |- | १७७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406081.html १७२८] || ५ जानेवारी २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|IND}} |- | १७८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406082.html १७२९] || ७ जानेवारी २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १७९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406083.html १७३०] || ९ जानेवारी २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429393.html १८५५] || २८ एप्रिल २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429394.html १८६१] || ३० एप्रिल २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429395.html १८६७] || २ मे २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429396.html १८८१] || ६ मे २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429397.html १८८४] || ९ मे २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434291.html १९४५] || ५ जुलै २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{crw|SA}} |- | १८६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434292.html १९५०] || ७ जुलै २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || अनिर्णित |- | १८७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434293.html १९५२] || ९ जुलै २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १८८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426757.html १९५९] || १९ जुलै २०२४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०२४ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०२४ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १८९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426760.html १९६२] || २१ जुलै २०२४ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १९० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426765.html १९६७] || २३ जुलै २०२४ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १९१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426768.html १९७१] || २६ जुलै २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १९२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426770.html १९७९] || २८ जुलै २०२४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432425.html २०६१] || ४ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432428.html २०६६] || ६ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432433.html २०७५] || ९ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432439.html २०९३] || १३ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{crw|AUS}} |- | १९७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1459891.html २१५६] || १५ डिसेंबर २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[डी वाय पाटील मैदान|डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|IND}} || rowspan=4 | |- | १९८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1459892.html २१५८] || १७ डिसेंबर २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[डी वाय पाटील मैदान|डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|WIN}} |- | १९९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1459893.html २१५९] || १९ डिसेंबर २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[डी वाय पाटील मैदान|डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|IND}} |- | २०० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448397.html २३८३] || २८ जून २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{crw|IND}} |- ! सामना क्र. ! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | २०१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448398.html २३८४] || १ जुलै २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|IND}} || rowspan=20 | |- | २०२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448399.html २३८७] || ४ जुलै २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{crw|ENG}} |- | २०३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448400.html २३९७] || ९ जुलै २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|IND}} |- | २०४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448401.html २३९८] || १२ जुलै २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} |- | २०५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513735.html २६१९] || २१ डिसेंबर २०२५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम|आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|IND}} |- | २०६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513736.html २६२०] || २३ डिसेंबर २०२५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम|आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|IND}} |- | २०७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513737.html २६२१] || २६ डिसेंबर २०२५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | २०८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513738.html २६२२] || २८ डिसेंबर २०२५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | २०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513739.html २६२३] || ३० डिसेंबर २०२५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | २१० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478912.html २६७३] || १५ फेब्रुवारी २०२५ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|IND}} |- | २११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478913.html २६७५] || १९ फेब्रुवारी २०२५ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- | २१२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478914.html २६७६] || २१ फेब्रुवारी २०२५ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|IND}} |- | २१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527253.html २७२४] || १७ एप्रिल २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{crw|SA}} |- | २१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527254.html २७२९] || १९ एप्रिल २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{crw|SA}} |- | २१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527255.html २७३४] || २२ एप्रिल २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|SA}} |- | २१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527256.html २७३९] || २५ एप्रिल २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|IND}} |- | २१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527257.html २७४५] || २७ एप्रिल २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी (ग्वाटेंग)|बेनोनी]] || {{crw|SA}} |- | २१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496548.html २७८४] || २८ मे २०२६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|IND}} |- | २१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496549.html २७९२] || ३० मे २०२६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|ENG}} |- | २२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496550.html २८००] || २ जून २०२६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान (टाँटन)|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | २२१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490682.html २८५७] || १४ जून २०२६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | २२२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490686.html २८६५] || १७ जून २०२६ || {{crw|NED}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले स्टेडियम|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २२३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490694.html २८८१] || २१ जून २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | २२४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490699.html २८८६] || २५ जून २०२६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २२५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490706.html २९०७] || २८ जून २०२६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २२६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1548893.html २९८६] || ३० ऑगस्ट २०२६ || {{crw|THA}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} || rowspan=3 | [[२०२६ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | २२७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1548897.html] || ३ सप्टेंबर २०२६ || {{crw|HK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || TBD |- style="background:#cfc;" | २२८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1548899.html] || ५ सप्टेंबर २०२६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || TBD |- style="background:#cfc;" | २२९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1550474.html] || १७ सप्टेंबर २०२६ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|JPN}} [[ऐची प्रांत|कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[ऐची प्रांत|निशीन]] || TBD || [[२०२६ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – महिलांची स्पर्धा|२०२६ आशियाई खेळ]] |- | २३० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535652.html] || १६ ऑक्टोबर २०२६ || {{crw|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || TBD || rowspan=3 | |- | २३१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535653.html] || २८ ऑक्टोबर २०२६ || {{crw|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || TBD |- | २३२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535654.html] || २० ऑक्टोबर २०२६ || {{crw|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || TBD |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:भारतीय क्रिकेट]] [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] ewih83fahw2hiitxg78w0b4vusc6qxl 0 275716 2706858 2696922 2026-08-30T14:38:24Z विजयकुमार मोटे 184900 /* सामाजिक / राजकीय/वैज्ञानिक व्यक्ती */ 2706858 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार=गाव |इतर_नाव= |स्थानिक_नाव = वाळुज |आकाशदेखावा = वाळूज येथील वाळकेश्वर लिंग.jpg |आकाशदेखावा_शीर्षक = वाळूज येथील वाळकेश्वर लिंग असलेले महादेव मंदिर | शोधक_स्थान= right | अक्षांश = 17.96 | रेखांश = 75.72 | उंची = 457 | राज्य_नाव = महाराष्ट्र |जवळचे_शहर= मोहोळ | जिल्हा = [[सोलापूर जिल्हा]] |अधिकृत_भाषा=मराठी | नेता_पद =[[सरपंच]] | नेता_नाव = |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष = २०११ | लोकसंख्या_एकूण = | लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = | क्षेत्रफळ_एकूण = 20.35 |पिन_कोड= ४१३२२२| एसटीडी_कोड = | पिन कोड = | आरटीओ_कोड = एमएच/१३ |संकेतस्थळ= |कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]] |कोरे_उत्तर_१ = | तळटिपा =}} [[चित्र:संत रामभाऊ महाराज.jpg|इवलेसे | संत रामभाऊ महाराज]] [[चित्र:वाळुज गावचे ग्रामदैवत खंडोबा.jpg|इवलेसे | ग्रामदैवत खंडोबा]] [[चित्र:संगमेश्वर मंदिर.jpg|इवलेसे|भोगावती व नागझरी नद्यांच्या संगमावरील महादेवाचे लिंग असलेले संगमेश्वर मंदिर]] [[चित्र:Waluj muktapur swaraj jail photo.jpg|इवलेसे|नामशेष होण्याच्या मार्गावरील मराठवाडा मुक्ती संग्रामातील मुक्तापूर स्वराज्यातील जेल]] '''वाळुज''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[सोलापूर जिल्हा|सोलापूर जिल्ह्यातील]] [[मोहोळ|मोहोळ तालुक्यातील]] एक गाव आहे. हे भोगावती व नागझरी नदीचा संगम झालेल्या ठिकाणी वसलेले आहे. हे गाव मोहोळपासून २२ किमी अंतरावर आह़े या गावात जाण्यासाठी सोलापूर-पुणे महामार्गावर असलेल्या [[मोहोळ]] येथून [[वैराग|वैरागला]] जाणाऱ्या मार्गाकडे वळावे लागत़े. काळ्यामातीच्या सुपीक जमिनी असेलेले हे गाव एके काळी अतिशय समृद्ध असल्याच्या खुणा गावाच्या परिसरात पहायला मिळतात़. गावात प्रवेश करताच टोलंजंग दगडी वाडे एका पंगतीत बसवल्याचा भास होतो़. प्रत्येक वाड्याला ढेळजा, कमानीचे उंच दरवाजे व जयविजय उभे असेलले शेंडे पाहायला मिळतात. वाड्यांमधून लोक एकत्र कुटुंब पद्धतीने राहतात. अनेक घरे दुमजली आहेत. शिवाय एक मजली धाब्याची घरेही गावभर दिसतात़. गावामध्ये विविध देवतांची धार्मिक मंदिरे असून या मंदिरामध्ये प्रत्येक वर्षी अखंड हरिनाम कीर्तनाचे आयोजन करण्यात येते. त्यामुळे या गावाला धार्मिक व माळकऱ्यांचे गाव म्हणून ओळखले जाते. == ऐतिहासिक स्थळे == महादेव मंदिर - वाळूज येथे महादेवाचे हेमाडपंथी प्राचीन मंदिर असून मंदिराच्या प्रवेशद्वारातच महाकाय दगडी गणपती व नंदी आह़े, वाळकेश्वर या नावाने हे मंदिर ओळखले जात़े. याच मंदिराशेजारी सिद्धपुरुष संत रामभाऊ महाराज यांची समाधी आह़े. वाळूज गावला भोगावती नदीने पंढरपूरच्या चंद्रभागेसारखा चंद्राकार वेडा घातला आहे. वाळूज येथे, धाराशिव जिल्ह्यातील रामलिंगच्या डोंगरात उगम झालेल्या भोगावती नदीचा आणि तुळजापूरच्या डोंगरात उगम झालेल्या नागझरी नदीचा संगम झालेला आहे. यासंगमावर अद्यापही भग्नावस्थेतील महादेवाचे लिंग असलेले प्राचीन संगमेश्वर मंदिर आहे. या मंदिरावर पेशवीकालीन विटा वापरून शिखर बांधले होते. हे शिखर पूर्णतः ढासळलेले आहे. दोन्ही नद्यांचे उगमस्थान हे धार्मिक क्षेत्राशी निगडित असल्याने. वाळुज येथील संगमास विशेष महत्त्व प्राप्त आहे. देगाव रस्त्यावर वाळूजपासून दोन कि़मी़ अंतरावर श्रीहरीस्वामी व राघव स्वामी यांचे एकत्रित मंदिर आह़े. हे काशीक्षेत्रीचे ब्राह्मण तप करण्यासाठी या स्थळी आले होत़े. श्रीहरी हे गुरू तर राघव हे त्यांचे शिष्य होत. श्रीहरी स्वामी यांची समाधी येथे आह़े. दलित वस्तीत धर्मराज नावाच्या एका साधुपुरुषाची समाधी आह़े. तसेच आणखी एका साधुपुरुषाचीही समाधी या मंदिराशेजारीच आह़े गावातल्या मारुती मंदिराजवळ वीरगळ तसेच सतीचे हात आहेत़. ग्रामदैवत खंडोबा असून गावात खंडोबाची दोन मंदिरे आहेत़. दत्त, विठ्ठल अंबाबाई, यडेश्वरी (येरमाळा ) आदी देव-देवतांची मंदिरेही गावात आहेत. वाळूज गावात नरसिंहाची सर्वात जास्त म्हणजे तीन लहान मंदिरे (घुमट्या) आहेत़. == सामाजिक / राजकीय/वैज्ञानिक व्यक्ती == * कै़. ज्ञानोबा कादे - ज्ञानोबा मुरलीधर कादे तथा कादे दाजी हे शेतकरी कामगार पक्षाचे कार्यकर्ते होत़े. ते जिल्हा मध्यवर्ती बँकेचे दहा वर्षे अध्यक्ष तसेच भूविकास बँकेचे संचालक होत़े. त्यांनी वैराग मोहोळ मतदार संघातून बाबुराव पाटील अनगरकर गटाकडून 1967 साली व 1978 साली काँग्रेस तर्फे विधानसभा निवडणूक लढवली होती. 1994 साली त्यांच्या कार्यावर अवलंबून त्यांच्या षष्ठ्याब्दिपुर्ती निमित्त 'सहकार पंढरीचा वारकरी' हे पुस्तक प्रकाशित करण्यात आले होते. * भगवान कुलकर्णी - वाळूज येथील लेखक व नाटककार. * शिवाजी कादे - हे छायाचित्रकार आहेत. काही मराठी चित्रपटात त्यांना सहअभिनेता म्हणून काम केले आह़े मराठी चित्रपटांची स्थिर चित्रीकरणेही त्यांनी केली आह़ेत. *डॉ. किशोर जालिंदर मोटे-हे एक भारतीय कृषिशास्त्रज्ञ आणि संशोधक आहेत. त्यांनी रोबस्टा कॉफीच्या उत्पादनावर आणि खतांच्या कार्यक्षमतेवर अत्यंत महत्त्वाचे संशोधन केले आहे *डॉ. संभाजी गोवर्धन मोटे -हे एक प्रसिद्ध भारतीय सागरी जीवशास्त्रज्ञ आणि संशोधक आहेत. ते मुख्यत्वे सागरी जीवशास्त्र वर्गीकरण,प्रवाळ आणि मेटाजेनोमिक्स या विषयांवर काम करत आह़ेत. त्यांचे सागरी जीवशास्त्र आणि परिसंस्थेवरील अनेक शोधनिबंध आंतरराष्ट्रीय जर्नल्समध्ये प्रसिद्ध झाले आहेत. == जवळपासची गावे == * वाळूज गावाच्या शेजारीच ४ किमी अंतराव देगाव हे गाव आहे. ते मोहोळपासून १८ किमी दूर असून येथे नागनाथाचे प्रसिद्ध मंदिर व महंत श्री शिपलागिरीजी महाराज यांचा मठ आह़े. या गावाला चांगला सामाजिक व सांस्कृतिक वारसा आह़े. मोहोळ व वडवळ येथील सिद्ध नागेशांच्या तथा नागेश संप्रदायाचे एक महत्त्वाचे मंदिर देगाव येथे आह़े येथे कुंभमेळ्याच्या आखाड्यातील प्रसिद्ध शिपलागिरी महाराजांचा मठ आह़े. * मोहोळ नरखेड परिसरात नागेश संप्रदायाच्या अनेक पाऊलखुणा आहेत़. या परिसरातल्या आष्टी येथे पेशवाईची लढाई झालेली आह़े. या ठिकाणी पेशव्याचे शेवटचे सेनापती बापू गोखले यांची समाधी आह़े. * करमाळा येथे एक प्राचीन विहीर असून तिच्या संबंधात जगाच्या केंद्र बिंदूबद्दल अनेक काल्पनिक कथा सांगितल्या जातात़. * बार्शी येथ उत्तरेश्वर मंदिराशेजारी संत नामदेवांना विसोबा खेचरांनी गुरू-उपदेश केल्याचे स्थळ आह़े. * नान्नज (ता़. उत्तर सोलापूर) येथील प्रसिद्ध माळढोक अभयारण्य वाळूज गावापासून जवळच आह़े. ==भौगोलिक स्थान == सोलापूर जिल्ह्यात पूर्वी निजामशाहीत असणारे व मुक्तापुर स्वराज्याच्या जेल चे ठिकाण असलेले व सध्या संपूर्ण सोलापूर जिल्ह्यात चार तालुक्याच्या सीमेवर असलेल, दोन नद्यांचा संगम असलले एकमेव गाव वाळुज आहे. वाळूज गावांमध्ये भोगावती व नागझरी या दोन नद्यांचा संगम आहे. संगमावर महादेवच मंदिर आजही आहे. १).वाळूज गाव सध्या मोह़ळ तालुक्यात परंतु मोहोळ तालुक्याच्या उत्तरेकडे शेवटचं गाव म्हणजेच मोहोळच्या सीमेवर आहे. २) वाळूज गावच्या दक्षिणेस देगाव (वा.) हे गाव आहे. ३) वाळूज गावाच्या उत्तरेस बार्शी चा सिमेवरच मुंगशी(वा) हे गाव आहे. ४) वाळूज गावाच्या पुर्वेस उत्तर सोलापूर सिमेवरच भागाईवाडी हे गाव आहे. ५) तर वाळूज गावाच्या पश्चिमेला माढा तालुक्यातील धानोरे , बुद्रुकवाडी ही गावे आहेत. ==हवामान== येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते. हे कोरड्या हवामान श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० अंश सेल्सियस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सियसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्यातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सियस असते. ==लोकजीवन== ==प्रेक्षणीय स्थळे== ==नागरी सुविधा== 1.ग्रामपंचायत कार्यालय 2.जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा व माध्यमिक शाळा 3.अंगणवाडी केंद्र 4.प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र 5.सोलापूर जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेची शाखा ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} [[वर्ग:मोहोळ तालुक्यातील गावे]] [[वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे]] f3xj9vt3j4tnm06t97dkg6h2qw193lq 0 276865 2706857 2664797 2026-08-30T14:37:36Z ~2026-47129-44 186868 /* */ 2706857 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार=गाव |इतर_नाव= | स्थानिक_नाव ='''माळगाव''' | आकाशदेखावा = | आकाशदेखावा_शीर्षक = | शोधक_स्थान= right | अक्षांश = | रेखांश = | उंची = | राज्य_नाव = महाराष्ट्र |जवळचे_शहर= सातारा | जिल्हा = [[सातारा जिल्हा]] |अधिकृत_भाषा=मराठी | नेता_पद =धारकरी | नेता_नाव =अभिषेक अनिल कदम |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष = २०११ | लोकसंख्या_एकूण = | लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = | क्षेत्रफळ_एकूण = |पिन_कोड=415011| एसटीडी_कोड = | पिन कोड = | आरटीओ_कोड = एमएच/११ |संकेतस्थळ= |कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]] |कोरे_उत्तर_१ = | तळटिपा =}} '''माळगाव''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[सातारा जिल्हा|सातारा जिल्ह्यातील]] [[सातारा तालुका|सातारा तालुक्यातील]] एक गाव आहे. ==भौगोलिक स्थान== ==हवामान== हे गाव समुद्रसपाटीपासून साधारणपणे ७०० मीटर उंचीवर वसलेले आहे. येथे उष्णकटिबंधीय वातावरण आहे. येथे पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान १०४२ मिलीमीटर आहे.हिवाळ्यात इथे सुखद गारवा असतो.सरासरी वार्षिक तापमान २४.४ अंश सेल्सियस आहे.येथील वाऱ्याचा सरासरी वेग २.८ मीटर प्रति सेकंद आहे.वाऱ्याचा कमाल वेग सुमारे १० मीटर प्रति सेकंद (३६ किमी/तास) आहे.हिवाळ्यात तापमान १०.९ अंश सेल्सियसपर्यंत खाली जाते तर उन्हाळ्यात ते ३७.६ अंश सेल्सियसपर्यंत वर चढते. ==लोकजीवन== ==प्रेक्षणीय स्थळे== ==नागरी सुविधा== ==जवळपासची गावे== ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} [[वर्ग:सातारा तालुक्यातील गावे]] [[वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे]] synaj0ndkvwvs685492lh3j6zn2qpry 2706862 2706857 2026-08-30T14:49:49Z ~2026-47129-44 186868 /* */ 2706862 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार=गाव |इतर_नाव= | स्थानिक_नाव ='''मालगाव''' | आकाशदेखावा = | आकाशदेखावा_शीर्षक = | शोधक_स्थान= right | अक्षांश = | रेखांश = | उंची = | राज्य_नाव = महाराष्ट्र |जवळचे_शहर= सातारा | जिल्हा = [[सातारा जिल्हा]] |अधिकृत_भाषा=मराठी | नेता_पद =धारकरी | नेता_नाव =अभिषेक अनिल कदम |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष = २०११ | लोकसंख्या_एकूण = | लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = | क्षेत्रफळ_एकूण = |पिन_कोड=415011| एसटीडी_कोड = | पिन कोड = | आरटीओ_कोड = एमएच/११ |संकेतस्थळ= |कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]] |कोरे_उत्तर_१ = | तळटिपा =}} '''माळगाव''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[सातारा जिल्हा|सातारा जिल्ह्यातील]] [[सातारा तालुका|सातारा तालुक्यातील]] एक गाव आहे. कट्टर हिंदुत्ववादी धारकरी अभिषेक कदम यांचे हे जन्मगाव आहे.११ हिस्सा मालगाव येथे त्यांचे निवासस्थान आहे. ==भौगोलिक स्थान== ==हवामान== हे गाव समुद्रसपाटीपासून साधारणपणे ७०० मीटर उंचीवर वसलेले आहे. येथे उष्णकटिबंधीय वातावरण आहे. येथे पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान १०४२ मिलीमीटर आहे.हिवाळ्यात इथे सुखद गारवा असतो.सरासरी वार्षिक तापमान २४.४ अंश सेल्सियस आहे.येथील वाऱ्याचा सरासरी वेग २.८ मीटर प्रति सेकंद आहे.वाऱ्याचा कमाल वेग सुमारे १० मीटर प्रति सेकंद (३६ किमी/तास) आहे.हिवाळ्यात तापमान १०.९ अंश सेल्सियसपर्यंत खाली जाते तर उन्हाळ्यात ते ३७.६ अंश सेल्सियसपर्यंत वर चढते. ==लोकजीवन== ==प्रेक्षणीय स्थळे== ==नागरी सुविधा== ==जवळपासची गावे== ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} [[वर्ग:सातारा तालुक्यातील गावे]] [[वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे]] dqy7pda8wpezhqrgrm1srq4el7wb4g0 2706867 2706862 2026-08-30T15:04:59Z ~2026-47129-44 186868 /* लोकजीवन */ 2706867 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार=गाव |इतर_नाव= | स्थानिक_नाव ='''मालगाव''' | आकाशदेखावा = | आकाशदेखावा_शीर्षक = | शोधक_स्थान= right | अक्षांश = | रेखांश = | उंची = | राज्य_नाव = महाराष्ट्र |जवळचे_शहर= सातारा | जिल्हा = [[सातारा जिल्हा]] |अधिकृत_भाषा=मराठी | नेता_पद =धारकरी | नेता_नाव =अभिषेक अनिल कदम |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष = २०११ | लोकसंख्या_एकूण = | लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = | क्षेत्रफळ_एकूण = |पिन_कोड=415011| एसटीडी_कोड = | पिन कोड = | आरटीओ_कोड = एमएच/११ |संकेतस्थळ= |कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]] |कोरे_उत्तर_१ = | तळटिपा =}} '''माळगाव''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[सातारा जिल्हा|सातारा जिल्ह्यातील]] [[सातारा तालुका|सातारा तालुक्यातील]] एक गाव आहे. कट्टर हिंदुत्ववादी धारकरी अभिषेक कदम यांचे हे जन्मगाव आहे.११ हिस्सा मालगाव येथे त्यांचे निवासस्थान आहे. ==भौगोलिक स्थान== ==हवामान== हे गाव समुद्रसपाटीपासून साधारणपणे ७०० मीटर उंचीवर वसलेले आहे. येथे उष्णकटिबंधीय वातावरण आहे. येथे पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान १०४२ मिलीमीटर आहे.हिवाळ्यात इथे सुखद गारवा असतो.सरासरी वार्षिक तापमान २४.४ अंश सेल्सियस आहे.येथील वाऱ्याचा सरासरी वेग २.८ मीटर प्रति सेकंद आहे.वाऱ्याचा कमाल वेग सुमारे १० मीटर प्रति सेकंद (३६ किमी/तास) आहे.हिवाळ्यात तापमान १०.९ अंश सेल्सियसपर्यंत खाली जाते तर उन्हाळ्यात ते ३७.६ अंश सेल्सियसपर्यंत वर चढते. ==लोकजीवन== कट्टर हिंदुत्ववादी अभिषेक कदम यांचे हे गाव आहे. याठिकाणी धर्मवीर बलिदान मास,श्री दुर्गामाता दौड यांसारखे शिवविचार देणारे उपक्रम राबवले जातात. परम पवित्र भगवा ध्वज हाच आपला गुरू व छत्रपती शिवाजी महाराज व धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज हेच आपले देव असा तरुण युवा वर्ग याठिकाणी देव,देश,धर्म यासाठी आपले जीवन अर्पण करत आहे. याठिकाणी श्री शिवप्रतिष्ठान हिंदुस्थान ही संघटना कार्यरत आहे. ==प्रेक्षणीय स्थळे== ==नागरी सुविधा== ==जवळपासची गावे== ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} [[वर्ग:सातारा तालुक्यातील गावे]] [[वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे]] 12qdi6ib9ddm209k1fhywlglj8tgsyn 2706868 2706867 2026-08-30T15:10:28Z ~2026-47129-44 186868 /* जवळपासची गावे */ 2706868 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार=गाव |इतर_नाव= | स्थानिक_नाव ='''मालगाव''' | आकाशदेखावा = | आकाशदेखावा_शीर्षक = | शोधक_स्थान= right | अक्षांश = | रेखांश = | उंची = | राज्य_नाव = महाराष्ट्र |जवळचे_शहर= सातारा | जिल्हा = [[सातारा जिल्हा]] |अधिकृत_भाषा=मराठी | नेता_पद =धारकरी | नेता_नाव =अभिषेक अनिल कदम |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष = २०११ | लोकसंख्या_एकूण = | लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = | क्षेत्रफळ_एकूण = |पिन_कोड=415011| एसटीडी_कोड = | पिन कोड = | आरटीओ_कोड = एमएच/११ |संकेतस्थळ= |कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]] |कोरे_उत्तर_१ = | तळटिपा =}} '''माळगाव''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[सातारा जिल्हा|सातारा जिल्ह्यातील]] [[सातारा तालुका|सातारा तालुक्यातील]] एक गाव आहे. कट्टर हिंदुत्ववादी धारकरी अभिषेक कदम यांचे हे जन्मगाव आहे.११ हिस्सा मालगाव येथे त्यांचे निवासस्थान आहे. ==भौगोलिक स्थान== ==हवामान== हे गाव समुद्रसपाटीपासून साधारणपणे ७०० मीटर उंचीवर वसलेले आहे. येथे उष्णकटिबंधीय वातावरण आहे. येथे पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान १०४२ मिलीमीटर आहे.हिवाळ्यात इथे सुखद गारवा असतो.सरासरी वार्षिक तापमान २४.४ अंश सेल्सियस आहे.येथील वाऱ्याचा सरासरी वेग २.८ मीटर प्रति सेकंद आहे.वाऱ्याचा कमाल वेग सुमारे १० मीटर प्रति सेकंद (३६ किमी/तास) आहे.हिवाळ्यात तापमान १०.९ अंश सेल्सियसपर्यंत खाली जाते तर उन्हाळ्यात ते ३७.६ अंश सेल्सियसपर्यंत वर चढते. ==लोकजीवन== कट्टर हिंदुत्ववादी अभिषेक कदम यांचे हे गाव आहे. याठिकाणी धर्मवीर बलिदान मास,श्री दुर्गामाता दौड यांसारखे शिवविचार देणारे उपक्रम राबवले जातात. परम पवित्र भगवा ध्वज हाच आपला गुरू व छत्रपती शिवाजी महाराज व धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज हेच आपले देव असा तरुण युवा वर्ग याठिकाणी देव,देश,धर्म यासाठी आपले जीवन अर्पण करत आहे. याठिकाणी श्री शिवप्रतिष्ठान हिंदुस्थान ही संघटना कार्यरत आहे. ==प्रेक्षणीय स्थळे== ==नागरी सुविधा== ==जवळपासची गावे== शिवथर, न्हाळेवाडी,राऊतवाडी, गोवे ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} [[वर्ग:सातारा तालुक्यातील गावे]] [[वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे]] pa9bbhk1liupzxfu2lc78g95ikfjeg6 2706869 2706868 2026-08-30T15:11:23Z ~2026-47129-44 186868 /* जवळपासची गावे */ 2706869 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार=गाव |इतर_नाव= | स्थानिक_नाव ='''मालगाव''' | आकाशदेखावा = | आकाशदेखावा_शीर्षक = | शोधक_स्थान= right | अक्षांश = | रेखांश = | उंची = | राज्य_नाव = महाराष्ट्र |जवळचे_शहर= सातारा | जिल्हा = [[सातारा जिल्हा]] |अधिकृत_भाषा=मराठी | नेता_पद =धारकरी | नेता_नाव =अभिषेक अनिल कदम |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष = २०११ | लोकसंख्या_एकूण = | लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = | क्षेत्रफळ_एकूण = |पिन_कोड=415011| एसटीडी_कोड = | पिन कोड = | आरटीओ_कोड = एमएच/११ |संकेतस्थळ= |कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]] |कोरे_उत्तर_१ = | तळटिपा =}} '''माळगाव''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[सातारा जिल्हा|सातारा जिल्ह्यातील]] [[सातारा तालुका|सातारा तालुक्यातील]] एक गाव आहे. कट्टर हिंदुत्ववादी धारकरी अभिषेक कदम यांचे हे जन्मगाव आहे.११ हिस्सा मालगाव येथे त्यांचे निवासस्थान आहे. ==भौगोलिक स्थान== ==हवामान== हे गाव समुद्रसपाटीपासून साधारणपणे ७०० मीटर उंचीवर वसलेले आहे. येथे उष्णकटिबंधीय वातावरण आहे. येथे पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान १०४२ मिलीमीटर आहे.हिवाळ्यात इथे सुखद गारवा असतो.सरासरी वार्षिक तापमान २४.४ अंश सेल्सियस आहे.येथील वाऱ्याचा सरासरी वेग २.८ मीटर प्रति सेकंद आहे.वाऱ्याचा कमाल वेग सुमारे १० मीटर प्रति सेकंद (३६ किमी/तास) आहे.हिवाळ्यात तापमान १०.९ अंश सेल्सियसपर्यंत खाली जाते तर उन्हाळ्यात ते ३७.६ अंश सेल्सियसपर्यंत वर चढते. ==लोकजीवन== कट्टर हिंदुत्ववादी अभिषेक कदम यांचे हे गाव आहे. याठिकाणी धर्मवीर बलिदान मास,श्री दुर्गामाता दौड यांसारखे शिवविचार देणारे उपक्रम राबवले जातात. परम पवित्र भगवा ध्वज हाच आपला गुरू व छत्रपती शिवाजी महाराज व धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज हेच आपले देव असा तरुण युवा वर्ग याठिकाणी देव,देश,धर्म यासाठी आपले जीवन अर्पण करत आहे. याठिकाणी श्री शिवप्रतिष्ठान हिंदुस्थान ही संघटना कार्यरत आहे. ==प्रेक्षणीय स्थळे== ==नागरी सुविधा== ==जवळपासची गावे== शिवथर,न्हाळेवाडी,गोवे,राऊतवाडी,खोलवडी ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} [[वर्ग:सातारा तालुक्यातील गावे]] [[वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे]] 082hi1zattb81ld2r7soxwe23b9jgmj 2706870 2706869 2026-08-30T15:39:33Z ~2026-47129-44 186868 /* */ 2706870 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार=गाव |इतर_नाव= | स्थानिक_नाव ='''मालगाव''' | आकाशदेखावा = | आकाशदेखावा_शीर्षक = | शोधक_स्थान= right | अक्षांश = | रेखांश = | उंची = | राज्य_नाव = महाराष्ट्र |जवळचे_शहर= सातारा | जिल्हा = [[सातारा जिल्हा]] |अधिकृत_भाषा=मराठी | नेता_पद =धारकरी | नेता_नाव =अभिषेक अनिल कदम |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष = २०११ | लोकसंख्या_एकूण = | लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = | क्षेत्रफळ_एकूण = |पिन_कोड=415011| एसटीडी_कोड = | पिन कोड = | आरटीओ_कोड = एमएच/११ |संकेतस्थळ= |कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]] |कोरे_उत्तर_१ = | तळटिपा =}} '''मालगाव''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[सातारा जिल्हा|सातारा जिल्ह्यातील]] [[सातारा तालुका|सातारा तालुक्यातील]] एक गाव आहे. कट्टर हिंदुत्ववादी धारकरी अभिषेक कदम यांचे हे जन्मगाव आहे.११ हिस्सा मालगाव येथे त्यांचे निवासस्थान आहे. ==भौगोलिक स्थान== ==हवामान== हे गाव समुद्रसपाटीपासून साधारणपणे ७०० मीटर उंचीवर वसलेले आहे. येथे उष्णकटिबंधीय वातावरण आहे. येथे पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान १०४२ मिलीमीटर आहे.हिवाळ्यात इथे सुखद गारवा असतो.सरासरी वार्षिक तापमान २४.४ अंश सेल्सियस आहे.येथील वाऱ्याचा सरासरी वेग २.८ मीटर प्रति सेकंद आहे.वाऱ्याचा कमाल वेग सुमारे १० मीटर प्रति सेकंद (३६ किमी/तास) आहे.हिवाळ्यात तापमान १०.९ अंश सेल्सियसपर्यंत खाली जाते तर उन्हाळ्यात ते ३७.६ अंश सेल्सियसपर्यंत वर चढते. ==लोकजीवन== कट्टर हिंदुत्ववादी अभिषेक कदम यांचे हे गाव आहे. याठिकाणी धर्मवीर बलिदान मास,श्री दुर्गामाता दौड यांसारखे शिवविचार देणारे उपक्रम राबवले जातात. परम पवित्र भगवा ध्वज हाच आपला गुरू व छत्रपती शिवाजी महाराज व धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज हेच आपले देव असा तरुण युवा वर्ग याठिकाणी देव,देश,धर्म यासाठी आपले जीवन अर्पण करत आहे. याठिकाणी श्री शिवप्रतिष्ठान हिंदुस्थान ही संघटना कार्यरत आहे. ==प्रेक्षणीय स्थळे== ==नागरी सुविधा== ==जवळपासची गावे== शिवथर,न्हाळेवाडी,गोवे,राऊतवाडी,खोलवडी ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} [[वर्ग:सातारा तालुक्यातील गावे]] [[वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे]] d8iofrw3q58s5jhmcq5ccev0fpe5xfn 2706897 2706870 2026-08-30T19:03:44Z ~2026-47129-44 186868 /* */ 2706897 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार=गाव |इतर_नाव= | स्थानिक_नाव ='''मालगाव''' | आकाशदेखावा = | आकाशदेखावा_शीर्षक = | शोधक_स्थान= right | अक्षांश = | रेखांश = | उंची = | राज्य_नाव = महाराष्ट्र |जवळचे_शहर= सातारा | जिल्हा = [[सातारा जिल्हा]] |अधिकृत_भाषा=मराठी | नेता_पद =धारकरी | नेता_नाव =अभिषेक अनिल कदम |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष = २०११ | लोकसंख्या_एकूण = | लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = | क्षेत्रफळ_एकूण = |पिन_कोड=415011| एसटीडी_कोड = | पिन कोड = | आरटीओ_कोड = एमएच/११ |संकेतस्थळ= |कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]] |कोरे_उत्तर_१ = | तळटिपा =}} '''मालगाव''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[सातारा जिल्हा|सातारा जिल्ह्यातील]] [[सातारा तालुका|सातारा तालुक्यातील]] एक गाव आहे. कट्टर हिंदुत्ववादी धारकरी अभिषेक कदम यांचे हे जन्मगाव आहे.११ हिस्सा येथे त्यांचे निवासस्थान आहे. ==भौगोलिक स्थान== ==हवामान== हे गाव समुद्रसपाटीपासून साधारणपणे ७०० मीटर उंचीवर वसलेले आहे. येथे उष्णकटिबंधीय वातावरण आहे. येथे पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान १०४२ मिलीमीटर आहे.हिवाळ्यात इथे सुखद गारवा असतो.सरासरी वार्षिक तापमान २४.४ अंश सेल्सियस आहे.येथील वाऱ्याचा सरासरी वेग २.८ मीटर प्रति सेकंद आहे.वाऱ्याचा कमाल वेग सुमारे १० मीटर प्रति सेकंद (३६ किमी/तास) आहे.हिवाळ्यात तापमान १०.९ अंश सेल्सियसपर्यंत खाली जाते तर उन्हाळ्यात ते ३७.६ अंश सेल्सियसपर्यंत वर चढते. ==लोकजीवन== कट्टर हिंदुत्ववादी अभिषेक कदम यांचे हे गाव आहे. याठिकाणी धर्मवीर बलिदान मास,श्री दुर्गामाता दौड यांसारखे शिवविचार देणारे उपक्रम राबवले जातात. परम पवित्र भगवा ध्वज हाच आपला गुरू व छत्रपती शिवाजी महाराज व धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज हेच आपले देव असा तरुण युवा वर्ग याठिकाणी देव,देश,धर्म यासाठी आपले जीवन अर्पण करत आहे. याठिकाणी श्री शिवप्रतिष्ठान हिंदुस्थान ही संघटना कार्यरत आहे. ==प्रेक्षणीय स्थळे== ==नागरी सुविधा== ==जवळपासची गावे== शिवथर,न्हाळेवाडी,गोवे,राऊतवाडी,खोलवडी ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} [[वर्ग:सातारा तालुक्यातील गावे]] [[वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे]] bobxx0mlkb2sckcooyydo7vd7lyo1cy 2706936 2706897 2026-08-31T00:59:17Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2706936 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार=गाव |इतर_नाव= | स्थानिक_नाव ='''मालगाव''' | आकाशदेखावा = | आकाशदेखावा_शीर्षक = | शोधक_स्थान= right | अक्षांश = | रेखांश = | उंची = | राज्य_नाव = महाराष्ट्र |जवळचे_शहर= सातारा | जिल्हा = [[सातारा जिल्हा]] |अधिकृत_भाषा=मराठी | नेता_पद =धारकरी | नेता_नाव =अभिषेक अनिल कदम |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष = २०११ | लोकसंख्या_एकूण = | लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = | क्षेत्रफळ_एकूण = |पिन_कोड=415011| एसटीडी_कोड = | पिन कोड = | आरटीओ_कोड = एमएच/११ |संकेतस्थळ= |कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]] |कोरे_उत्तर_१ = | तळटिपा =}} '''मालगाव''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[सातारा जिल्हा|सातारा जिल्ह्यातील]] [[सातारा तालुका|सातारा तालुक्यातील]] एक गाव आहे. ==भौगोलिक स्थान== ==हवामान== हे गाव समुद्रसपाटीपासून साधारणपणे ७०० मीटर उंचीवर वसलेले आहे. येथे उष्णकटिबंधीय वातावरण आहे. येथे पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान १०४२ मिलीमीटर आहे.हिवाळ्यात इथे सुखद गारवा असतो.सरासरी वार्षिक तापमान २४.४ अंश सेल्सियस आहे.येथील वाऱ्याचा सरासरी वेग २.८ मीटर प्रति सेकंद आहे.वाऱ्याचा कमाल वेग सुमारे १० मीटर प्रति सेकंद (३६ किमी/तास) आहे.हिवाळ्यात तापमान १०.९ अंश सेल्सियसपर्यंत खाली जाते तर उन्हाळ्यात ते ३७.६ अंश सेल्सियसपर्यंत वर चढते. ==लोकजीवन== कट्टर हिंदुत्ववादी अभिषेक कदम यांचे हे गाव आहे. याठिकाणी धर्मवीर बलिदान मास,श्री दुर्गामाता दौड यांसारखे शिवविचार देणारे उपक्रम राबवले जातात. परम पवित्र भगवा ध्वज हाच आपला गुरू व छत्रपती शिवाजी महाराज व धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज हेच आपले देव असा तरुण युवा वर्ग याठिकाणी देव,देश,धर्म यासाठी आपले जीवन अर्पण करत आहे. याठिकाणी श्री शिवप्रतिष्ठान हिंदुस्थान ही संघटना कार्यरत आहे. ==प्रेक्षणीय स्थळे== ==नागरी सुविधा== ==जवळपासची गावे== शिवथर,न्हाळेवाडी,गोवे,राऊतवाडी,खोलवडी ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} [[वर्ग:सातारा तालुक्यातील गावे]] [[वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे]] m1vua2u1ec6v4rciw26vklludd68te1 2706937 2706936 2026-08-31T00:59:46Z संतोष गोरे 135680 2706937 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार=गाव |इतर_नाव= | स्थानिक_नाव ='''मालगाव''' | आकाशदेखावा = | आकाशदेखावा_शीर्षक = | शोधक_स्थान= right | अक्षांश = | रेखांश = | उंची = | राज्य_नाव = महाराष्ट्र |जवळचे_शहर= सातारा | जिल्हा = [[सातारा जिल्हा]] |अधिकृत_भाषा=मराठी | नेता_पद =धारकरी | नेता_नाव =अभिषेक अनिल कदम |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष = २०११ | लोकसंख्या_एकूण = | लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = | क्षेत्रफळ_एकूण = |पिन_कोड=415011| एसटीडी_कोड = | पिन कोड = | आरटीओ_कोड = एमएच/११ |संकेतस्थळ= |कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]] |कोरे_उत्तर_१ = | तळटिपा =}} '''मालगाव''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[सातारा जिल्हा|सातारा जिल्ह्यातील]] [[सातारा तालुका|सातारा तालुक्यातील]] एक गाव आहे. ==भौगोलिक स्थान== ==हवामान== हे गाव समुद्रसपाटीपासून साधारणपणे ७०० मीटर उंचीवर वसलेले आहे. येथे उष्णकटिबंधीय वातावरण आहे. येथे पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान १०४२ मिलीमीटर आहे.हिवाळ्यात इथे सुखद गारवा असतो.सरासरी वार्षिक तापमान २४.४ अंश सेल्सियस आहे.येथील वाऱ्याचा सरासरी वेग २.८ मीटर प्रति सेकंद आहे.वाऱ्याचा कमाल वेग सुमारे १० मीटर प्रति सेकंद (३६ किमी/तास) आहे.हिवाळ्यात तापमान १०.९ अंश सेल्सियसपर्यंत खाली जाते तर उन्हाळ्यात ते ३७.६ अंश सेल्सियसपर्यंत वर चढते. ==लोकजीवन== ==प्रेक्षणीय स्थळे== ==नागरी सुविधा== ==जवळपासची गावे== शिवथर,न्हाळेवाडी,गोवे,राऊतवाडी,खोलवडी ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} [[वर्ग:सातारा तालुक्यातील गावे]] [[वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे]] atyyvi2kwewybtqgj9y5ps1363gzbii 2706938 2706937 2026-08-31T01:00:31Z संतोष गोरे 135680 संतोष गोरे ने मागे पुनर्निर्देशन न ठेवता लेख [[माळगाव (सातारा)]] वरुन [[मालगाव (सातारा)]] ला हलविला: अचूक नाव 2706937 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार=गाव |इतर_नाव= | स्थानिक_नाव ='''मालगाव''' | आकाशदेखावा = | आकाशदेखावा_शीर्षक = | शोधक_स्थान= right | अक्षांश = | रेखांश = | उंची = | राज्य_नाव = महाराष्ट्र |जवळचे_शहर= सातारा | जिल्हा = [[सातारा जिल्हा]] |अधिकृत_भाषा=मराठी | नेता_पद =धारकरी | नेता_नाव =अभिषेक अनिल कदम |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष = २०११ | लोकसंख्या_एकूण = | लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = | क्षेत्रफळ_एकूण = |पिन_कोड=415011| एसटीडी_कोड = | पिन कोड = | आरटीओ_कोड = एमएच/११ |संकेतस्थळ= |कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]] |कोरे_उत्तर_१ = | तळटिपा =}} '''मालगाव''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[सातारा जिल्हा|सातारा जिल्ह्यातील]] [[सातारा तालुका|सातारा तालुक्यातील]] एक गाव आहे. ==भौगोलिक स्थान== ==हवामान== हे गाव समुद्रसपाटीपासून साधारणपणे ७०० मीटर उंचीवर वसलेले आहे. येथे उष्णकटिबंधीय वातावरण आहे. येथे पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान १०४२ मिलीमीटर आहे.हिवाळ्यात इथे सुखद गारवा असतो.सरासरी वार्षिक तापमान २४.४ अंश सेल्सियस आहे.येथील वाऱ्याचा सरासरी वेग २.८ मीटर प्रति सेकंद आहे.वाऱ्याचा कमाल वेग सुमारे १० मीटर प्रति सेकंद (३६ किमी/तास) आहे.हिवाळ्यात तापमान १०.९ अंश सेल्सियसपर्यंत खाली जाते तर उन्हाळ्यात ते ३७.६ अंश सेल्सियसपर्यंत वर चढते. ==लोकजीवन== ==प्रेक्षणीय स्थळे== ==नागरी सुविधा== ==जवळपासची गावे== शिवथर,न्हाळेवाडी,गोवे,राऊतवाडी,खोलवडी ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} [[वर्ग:सातारा तालुक्यातील गावे]] [[वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे]] atyyvi2kwewybtqgj9y5ps1363gzbii 2706985 2706938 2026-08-31T04:27:37Z ~2026-47129-44 186868 /* */ 2706985 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार=गाव |इतर_नाव= | स्थानिक_नाव ='''मालगाव''' | आकाशदेखावा = | आकाशदेखावा_शीर्षक = | शोधक_स्थान= right | अक्षांश = | रेखांश = | उंची = | राज्य_नाव = महाराष्ट्र |जवळचे_शहर= सातारा | जिल्हा = [[सातारा जिल्हा]] |अधिकृत_भाषा=मराठी | नेता_पद =धारकरी | नेता_नाव =अभिषेक अनिल कदम |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष = २०११ | लोकसंख्या_एकूण = | लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = | क्षेत्रफळ_एकूण = |पिन_कोड=415011| एसटीडी_कोड = | पिन कोड = | आरटीओ_कोड = एमएच/११ |संकेतस्थळ= |कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]] |कोरे_उत्तर_१ = | तळटिपा =}} '''मालगाव''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[सातारा जिल्हा|सातारा जिल्ह्यातील]] [[सातारा तालुका|सातारा तालुक्यातील]] एक गाव आहे. कट्टर हिंदुत्ववादी धारकरी अभिषेक कदम यांचे हे जन्मगाव आहे.११ हिस्सा येथे त्यांचे निवासस्थान आहे. ==भौगोलिक स्थान== ==हवामान== हे गाव समुद्रसपाटीपासून साधारणपणे ७०० मीटर उंचीवर वसलेले आहे. येथे उष्णकटिबंधीय वातावरण आहे. येथे पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान १०४२ मिलीमीटर आहे.हिवाळ्यात इथे सुखद गारवा असतो.सरासरी वार्षिक तापमान २४.४ अंश सेल्सियस आहे.येथील वाऱ्याचा सरासरी वेग २.८ मीटर प्रति सेकंद आहे.वाऱ्याचा कमाल वेग सुमारे १० मीटर प्रति सेकंद (३६ किमी/तास) आहे.हिवाळ्यात तापमान १०.९ अंश सेल्सियसपर्यंत खाली जाते तर उन्हाळ्यात ते ३७.६ अंश सेल्सियसपर्यंत वर चढते. ==लोकजीवन== ==प्रेक्षणीय स्थळे== ==नागरी सुविधा== ==जवळपासची गावे== शिवथर,न्हाळेवाडी,गोवे,राऊतवाडी,खोलवडी ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} [[वर्ग:सातारा तालुक्यातील गावे]] [[वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे]] piorooav10sadwm3jflrqg0hisccyvf 2706986 2706985 2026-08-31T04:40:18Z ~2026-47129-44 186868 /* लोकजीवन */ 2706986 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार=गाव |इतर_नाव= | स्थानिक_नाव ='''मालगाव''' | आकाशदेखावा = | आकाशदेखावा_शीर्षक = | शोधक_स्थान= right | अक्षांश = | रेखांश = | उंची = | राज्य_नाव = महाराष्ट्र |जवळचे_शहर= सातारा | जिल्हा = [[सातारा जिल्हा]] |अधिकृत_भाषा=मराठी | नेता_पद =धारकरी | नेता_नाव =अभिषेक अनिल कदम |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष = २०११ | लोकसंख्या_एकूण = | लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = | क्षेत्रफळ_एकूण = |पिन_कोड=415011| एसटीडी_कोड = | पिन कोड = | आरटीओ_कोड = एमएच/११ |संकेतस्थळ= |कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]] |कोरे_उत्तर_१ = | तळटिपा =}} '''मालगाव''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[सातारा जिल्हा|सातारा जिल्ह्यातील]] [[सातारा तालुका|सातारा तालुक्यातील]] एक गाव आहे. कट्टर हिंदुत्ववादी धारकरी अभिषेक कदम यांचे हे जन्मगाव आहे.११ हिस्सा येथे त्यांचे निवासस्थान आहे. ==भौगोलिक स्थान== ==हवामान== हे गाव समुद्रसपाटीपासून साधारणपणे ७०० मीटर उंचीवर वसलेले आहे. येथे उष्णकटिबंधीय वातावरण आहे. येथे पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान १०४२ मिलीमीटर आहे.हिवाळ्यात इथे सुखद गारवा असतो.सरासरी वार्षिक तापमान २४.४ अंश सेल्सियस आहे.येथील वाऱ्याचा सरासरी वेग २.८ मीटर प्रति सेकंद आहे.वाऱ्याचा कमाल वेग सुमारे १० मीटर प्रति सेकंद (३६ किमी/तास) आहे.हिवाळ्यात तापमान १०.९ अंश सेल्सियसपर्यंत खाली जाते तर उन्हाळ्यात ते ३७.६ अंश सेल्सियसपर्यंत वर चढते. ==लोकजीवन== कट्टर हिंदुत्ववादी अभिषेक कदम यांचे गाव आहे. भगवा ध्वज हाच आपला गुरू आहे आणि छत्रपती शिवाजी महाराज व धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज हेच आपले देव आहेत हे समजून तरुण युवा देव,देश,धर्म यासाठी आपले जीवन अर्पण करत आहे. याठिकाणी श्री शिवप्रतिष्ठान हिंदुस्थान ही संघटना कार्यरत आहे. ==प्रेक्षणीय स्थळे== ==नागरी सुविधा== ==जवळपासची गावे== शिवथर,न्हाळेवाडी,गोवे,राऊतवाडी,खोलवडी ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} [[वर्ग:सातारा तालुक्यातील गावे]] [[वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे]] 2oyuck4kf4i7vv8cepq071emrlrvzrj 2706987 2706986 2026-08-31T04:40:52Z ~2026-47129-44 186868 /* लोकजीवन */ 2706987 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार=गाव |इतर_नाव= | स्थानिक_नाव ='''मालगाव''' | आकाशदेखावा = | आकाशदेखावा_शीर्षक = | शोधक_स्थान= right | अक्षांश = | रेखांश = | उंची = | राज्य_नाव = महाराष्ट्र |जवळचे_शहर= सातारा | जिल्हा = [[सातारा जिल्हा]] |अधिकृत_भाषा=मराठी | नेता_पद =धारकरी | नेता_नाव =अभिषेक अनिल कदम |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष = २०११ | लोकसंख्या_एकूण = | लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = | क्षेत्रफळ_एकूण = |पिन_कोड=415011| एसटीडी_कोड = | पिन कोड = | आरटीओ_कोड = एमएच/११ |संकेतस्थळ= |कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]] |कोरे_उत्तर_१ = | तळटिपा =}} '''मालगाव''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[सातारा जिल्हा|सातारा जिल्ह्यातील]] [[सातारा तालुका|सातारा तालुक्यातील]] एक गाव आहे. कट्टर हिंदुत्ववादी धारकरी अभिषेक कदम यांचे हे जन्मगाव आहे.११ हिस्सा येथे त्यांचे निवासस्थान आहे. ==भौगोलिक स्थान== ==हवामान== हे गाव समुद्रसपाटीपासून साधारणपणे ७०० मीटर उंचीवर वसलेले आहे. येथे उष्णकटिबंधीय वातावरण आहे. येथे पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान १०४२ मिलीमीटर आहे.हिवाळ्यात इथे सुखद गारवा असतो.सरासरी वार्षिक तापमान २४.४ अंश सेल्सियस आहे.येथील वाऱ्याचा सरासरी वेग २.८ मीटर प्रति सेकंद आहे.वाऱ्याचा कमाल वेग सुमारे १० मीटर प्रति सेकंद (३६ किमी/तास) आहे.हिवाळ्यात तापमान १०.९ अंश सेल्सियसपर्यंत खाली जाते तर उन्हाळ्यात ते ३७.६ अंश सेल्सियसपर्यंत वर चढते. ==लोकजीवन== कट्टर हिंदुत्ववादी अभिषेक कदम यांचे हे गाव आहे. भगवा ध्वज हाच आपला गुरू आहे आणि छत्रपती शिवाजी महाराज व धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज हेच आपले देव आहेत हे समजून तरुण युवा देव,देश,धर्म यासाठी आपले जीवन अर्पण करत आहे. याठिकाणी श्री शिवप्रतिष्ठान हिंदुस्थान ही संघटना कार्यरत आहे. ==प्रेक्षणीय स्थळे== ==नागरी सुविधा== ==जवळपासची गावे== शिवथर,न्हाळेवाडी,गोवे,राऊतवाडी,खोलवडी ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} [[वर्ग:सातारा तालुक्यातील गावे]] [[वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे]] k8zmxz63r5dwz14jzwqnuxqp5of5bu0 0 280208 2706878 2696828 2026-08-30T17:16:34Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2706878 wikitext text/x-wiki खालील यादी आर्जेन्टिना क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. आर्जेन्टिनाने ३ ऑक्टोबर २०१९ रोजी मेक्सिको विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | आर्जेन्टिनाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==आर्जेन्टिनाने देशानुसार खेळलेल्या प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याची तारीख== {| class="wikitable" style="text-align: center; width: 400px;" |- ! संघ !! प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना |- |align=left|{{cr|MEX}} || ३ ऑक्टोबर २०१९ |- |align=left|{{cr|Peru}} || ४ ऑक्टोबर २०१९ |- |align=left|{{cr|BRA}} || ४ ऑक्टोबर २०१९ |- |align=left|{{cr|CHI}} || ५ ऑक्टोबर २०१९ |- |align=left|{{cr|Bahamas}} || ८ नोव्हेंबर २०२१ |- |align=left|{{cr|BLZ}} || १० नोव्हेंबर २०२१ |- |align=left|{{cr|PAN}} || १० नोव्हेंबर २०२१ |- |align=left|{{cr|USA}} || ११ नोव्हेंबर २०२१ |- |align=left|{{cr|CAN}} || १३ नोव्हेंबर २०२१ |- |align=left|{{cr|BER}} || १४ नोव्हेंबर २०२१ |- |align=left|{{cr|CAY}} || ४ मार्च २०२३ |} ==ट्वेंटी२० स्पर्धा कामगिरी== ==={{cr|ARG}}ची [[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="14"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|पात्रता]] कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|South Africa}} [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७]]|| colspan="7" rowspan="11" |''पात्र ठरले नाही'' || colspan="5" rowspan="3" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|ENG}} [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९]] |- |{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|GUY}} [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१०]] |- |{{flagicon|Sri Lanka}} [[२०१२ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१२]] ||५ || ० || ५ || ० || ० |- |{{flagicon|Bangladesh}} [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]] ||४ || १ || ३ || ० || ० |- |{{flagicon|India}} [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]]|| colspan="5" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|OMA}}{{flagicon|UAE}} [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] ||४ || ० || ४ || ० || ० |- |{{flagicon|Australia}} [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]] ||६ || २ || ४ || ० || ० |- |{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}}{{flagicon|Trinidad and Tobago}}{{flagicon|USA}} [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]||४ || १ || ३ || ० || ० |- |{{flagicon|IND}}{{flagicon|SL}} [[२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]] ||८ || ५ || २ || ० || १ |- |{{flagicon|AUS}}{{flagicon|NZL}} [[२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२८]] ||६ || ४ || २ || ० || ० |- |{{flagicon|Great Britain}}{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०३० आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०३०]] || colspan="7" |''TBD'' || colspan="5" |''TBD'' |} ==={{cr|ARG}}ची [[आयसीसी अमेरिका|दक्षिण अमेरिकी अजिंक्यपद स्पर्धे]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|[[आयसीसी अमेरिका|दक्षिण अमेरिकी अजिंक्यपद स्पर्धा]] |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:gold;" |{{flagicon|Peru}} [[२०१९ दक्षिण अमेरिकी क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा - पुरुष|२०१९]]|| विजेते ||१/७||७||६||१||-||- |- style="background:gold;" |{{flagicon|BRA}} [[२०२२ दक्षिण अमेरिकन क्रिकेट स्पर्धा पुरुष|२०२२]]<ref name="NonT20I" group="n">२०२२ या आवृत्तीमधील सर्व सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.</ref>|| विजेते ||१/७||७||५||२||-||- |- style="background:gold;" |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|ARG}} [[आयसीसी अमेरिका|२०२३]]|| विजेते ||१/८||५||५||०||-||- |- style="background:bronze;" |{{flagicon|BRA}} [[२०२४ पुरुष दक्षिण अमेरिकन चॅम्पियनशिप|२०२४]]<ref name="NonT20I2" group="n">२०२४ या आवृत्तीमधील अर्जेंन्टिना, ब्राझील व मेक्सिको या देशांचे सामने सोडून इतर सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.</ref>|| ३रे ||३/८||४||३||१||-||- |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200202.html ९०३] || ३ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|Mexico}} || {{flagicon|Peru}} [[लिमा|एल कोर्टिजो पोलो क्लब पीच अ]], [[लिमा]] || {{cr|ARG}} || rowspan=5 | [[२०१९ दक्षिण अमेरिकी क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा - पुरुष]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200206.html ९०८] || ४ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|Peru}} || {{flagicon|Peru}} [[लिमा|एल कोर्टिजो पोलो क्लब पीच ब]], [[लिमा]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200207.html ९०९] || ४ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|Brazil}} || {{flagicon|Peru}} [[लिमा|एल कोर्टिजो पोलो क्लब पीच अ]], [[लिमा]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200208.html ९१२] || ५ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|Chile}} || {{flagicon|Peru}} [[लिमा|एल कोर्टिजो पोलो क्लब पीच अ]], [[लिमा]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200212.html ९१९] || ६ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|Mexico}} || {{flagicon|Peru}} [[लिमा|लिमा क्रिकेट आणि फुटबॉल मैदान]], [[लिमा]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286671.html १४०९] || ८ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BAH}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|BAH}} || rowspan=6 | [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका पात्रता|२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286675.html १४१४] || १० नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BLZ}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286676.html १४१७] || १० नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|PAN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286681.html १४२२] || ११ नोव्हेंबर २०२१ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286685.html १४२६] || १३ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|CAN}} |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286687.html १४२९] || १४ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BER}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट मैदान]], [[अँटिगा]] || {{cr|BER}} |- | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359786.html १९९६] || २१ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|BER}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट आल्बन्स क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BER}} || rowspan=2 | |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359787.html १९९७] || २२ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|BER}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट आल्बन्स क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359794.html २००२] || २५ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|PAN}} || {{flagicon|ARG}} [[हर्लिंगहॅम क्लब ग्राउंड]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|PAN}} || rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका पात्रता#उप-प्रादेशिक पात्रता|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359793.html २००७] || २६ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|BER}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट आल्बन्स क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359798.html २०११] || २ मार्च २०२३ || {{cr|BAH}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट आल्बन्स क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359802.html २०१३] || ४ मार्च २०२३ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट आल्बन्स क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|CAY}} |- style="background:#cfc;" | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1403301.html २३२२] || १९ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|MEX}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट जॉर्ज विद्यालय मैदान क्र.१]], [[ब्युनोस आयर्स|कुइल्मेस]] || {{cr|ARG}} || rowspan=2 | [[क्रिकेट|२०२३ दक्षिण अमेरिकी क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा]] |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1403305.html २३२३] || २० ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|CHI}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट जॉर्ज विद्यालय मैदान क्र.१]], [[ब्युनोस आयर्स|कुइल्मेस]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1453909.html २९०६] || १३ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|MEX}} || {{flagicon|BRA}} [[ब्राझील|साओ फर्नांडो पोलो आणि क्रिकेट क्लब]], [[ब्राझील|इटागुई]] || {{cr|ARG}} || [[२०२४ पुरुष दक्षिण अमेरिकन चॅम्पियनशिप|२०२४ दक्षिण अमेरिकी क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा]] |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462926.html २९९८] || २ डिसेंबर २०२४ || {{cr|BER}} || {{flagicon|ARG}} [[हर्लिंगहॅम क्लब ग्राउंड]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BER}} || |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462881.html ३०१३] || ७ डिसेंबर २०२४ || {{cr|BLZ}} || {{flagicon|ARG}} [[सेंट जॉर्ज कॉलेज (किल्मेस)|सेंट जॉर्ज कॉलेज]], [[क्विल्मेस]] || {{cr|ARG}} || rowspan=7 | [[२०२४ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462885.html ३०१९] || ८ डिसेंबर २०२४ || {{cr|BAH}} || {{flagicon|ARG}} [[हर्लिंगहॅम क्लब ग्राउंड]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BAH}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462891.html ३०२८] || १० डिसेंबर २०२४ || {{cr|PAN}} || {{flagicon|ARG}} [[क्लब सॅन अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462895.html ३०३५] || ११ डिसेंबर २०२४ || {{cr|SUR}} || {{flagicon|ARG}} [[हर्लिंगहॅम क्लब ग्राउंड]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462903.html ३०५५] || १४ डिसेंबर २०२४ || {{cr|MEX}} || {{flagicon|ARG}} [[बेल्ग्रानो ऍथलेटिक स्टेडियम]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनॉस आयर्स]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462905.html ३०५९] || १५ डिसेंबर २०२४ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|ARG}} [[हर्लिंगहॅम क्लब ग्राउंड]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|CAY}} |- style="background:#cfc;" | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462911.html ३०६८] || १६ डिसेंबर २०२४ || {{cr|BRA}} || {{flagicon|ARG}} [[सेंट जॉर्ज कॉलेज (किल्मेस)|सेंट जॉर्ज कॉलेज]], [[क्विल्मेस]] || {{cr|ARG}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511993.html ३५९३] || २८ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|BRA}} || {{flagicon|ARG}} [[क्लब सॅन अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} || rowspan=4 | |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511994.html ३५९५] || २९ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|BRA}} || {{flagicon|ARG}} [[क्लब सॅन अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || अनिर्णित |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511996.html ३५९८] || ३० नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|BRA}} || {{flagicon|ARG}} [[क्लब सॅन अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} |- | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511997.html ३५९९] || ३० नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|BRA}} || {{flagicon|ARG}} [[क्लब सॅन अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525166.html ३७५६] || ८ मार्च २०२६ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|CAY}} || rowspan=6 | [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब|२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका ब गट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525168.html ३७५९] || ९ मार्च २०२६ || {{cr|SUR}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525171.html ३७६४] || ११ मार्च २०२६ || {{cr|MEX}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525173.html ३७६७] || १२ मार्च २०२६ || {{cr|SUR}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525174.html ३७७०] || १४ मार्च २०२६ || {{cr|MEX}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525177.html ३७७५] || १५ मार्च २०२६ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|CAY}} |} ==नोंदी== {{reflist|group=n}} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:आर्जेन्टिना क्रिकेट|टी२०]] [[वर्ग:२०-२० क्रिकेट]] rziwna47jd0uw8qaj48qiw08g3m74tf 0 288288 2706880 2695385 2026-08-30T17:28:46Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2706880 wikitext text/x-wiki खालील यादी ऑस्ट्रिया क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. ऑस्ट्रियाने २९ ऑगस्ट २०१९ रोजी रोमेनिया विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | ऑस्ट्रियाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==ऑस्ट्रियाने देशानुसार खेळलेल्या प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याची तारीख== {| class="wikitable" style="text-align: center; width: 400px;" |- ! संघ !! प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना |- |align=left|{{cr|ROM}} || २९ ऑगस्ट २०१९ |- |align=left|{{cr|CZE}} || ३० ऑगस्ट २०१९ |- |align=left|{{cr|LUX}} || ३१ ऑगस्ट २०१९ |- |align=left|{{cr|TUR}} || ३१ ऑगस्ट २०१९ |- |align=left|{{cr|BEL}} || २४ जुलै २०२१ |- |align=left|{{cr|HUN}} || ४ जून २०२२ |- |align=left|{{cr|GER}} || ९ जून २०२२ |- |align=left|{{cr|SWE}} || १० जून २०२२ |- |align=left|{{cr|SVN}} || २५ जुलै २०२२ |- |align=left|{{cr|GUE}} || २७ जुलै २०२२ |- |align=left|{{cr|BUL}} || ३० जुलै २०२२ |- |align=left|{{cr|NOR}} || ३१ जुलै २०२२ |- |align=left|{{cr|IMN}} || ९ जुलै २०२३ |- |align=left|{{cr|JER}} || २० जुलै २०२३ |- |align=left|{{cr|IRE}} || २३ जुलै २०२३ |- |align=left|{{cr|DEN}} || २४ जुलै २०२३ |- |align=left|{{cr|SCO}} || २५ जुलै २०२३ |} ==ट्वेंटी२० स्पर्धा कामगिरी== ==={{cr|AUT}}ची [[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="14"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|पात्रता]] कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|South Africa}} [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७]]|| colspan="7" rowspan="10" |''पात्र ठरले नाही'' || colspan="5" rowspan="3" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|ENG}} [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९]] |- |{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|GUY}} [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१०]] |- |{{flagicon|Sri Lanka}} [[२०१२ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१२]] ||१४ || ७ || ६ || १ || ० |- |{{flagicon|Bangladesh}} [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]] ||६ || २ || ४ || ० || ० |- |{{flagicon|India}} [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]]||५ || ३ || २ || ० || ० |- |{{flagicon|OMA}}{{flagicon|UAE}} [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] ||५ || ३ || २ || ० || ० |- |{{flagicon|Australia}} [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]] || colspan="5" |''पात्रता सामने [[कोव्हिड-१९]] मुळे रद्द'' |- |{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}}{{flagicon|Antigua and Barbuda}}{{flagicon|GUY}}{{flagicon|Trinidad and Tobago}}{{flagicon|USA}} [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]||११ || ५ || ५ || ० || १ |- |{{flagicon|IND}}{{flagicon|SL}} [[२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]]||५ || ४ || १ || ० || ० |- |{{flagicon|AUS}}{{flagicon|NZL}} [[२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२८]] |- |{{flagicon|Great Britain}}{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०३० आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०३०]] |} ==={{cr|AUT}}ची [[मध्य युरोप|मध्य युरोप चषक स्पर्धे]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|[[मध्य युरोप|मध्य युरोप चषक]] |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|CZE}} [[२०१९ मध्य युरोप चषक|२०१९]]<ref name="NonT20I" group="n">२०२२ या आवृत्तीमधील सर्व सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.</ref>|| colspan="7" |''सहभाग घेतला नाही'' |- style="background:gold;" |{{flagicon|CZE}} [[२०२१ मध्य युरोप चषक|२०२१]]|| विजेते ||१/३||४||३||१||०||० |- style="background:silver;" |{{flagicon|CZE}} [[२०२२ मध्य युरोप चषक|२०२२]]|| उपविजेते ||२/३||४||३||१||०||० |- |{{flagicon|CZE}} [[हंगेरी क्रिकेट संघाचा चेक प्रजासत्ताक दौरा, २०२३|२०२३]]|| colspan="7" |''सहभाग घेतला नाही'' |- style="background:gold;" |{{flagicon|CZE}} [[२०२५ मध्य युरोप चषक|२०२५]]|| विजेते ||१/३||४||३||१||०||० |} ==={{cr|AUT}}ची खंडीय चषक स्पर्धेमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|खंडीय चषक |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:gold;" |{{flagicon|ROM}} [[२०१९ खंडीय चषक (क्रिकेट)|२०१९]]|| विजेते ||१/५||५||४||१||०||० |- |{{flagicon|ROM}} [[२०२१ खंडीय चषक (क्रिकेट)|२०२१]]|| colspan="7" rowspan="2" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|ROM}} [[२०२३ पुरुष कॉन्टिनेंटल कप|२०२३]] |- style="background:silver;" |{{flagicon|ROM}} [[२०२५ खंडीय चषक (क्रिकेट)|२०२५]]|| उपविजेते ||२/६||४||२||२||०||० |} ==={{cr|AUT}}ची तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धा |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:silver;" |{{flagicon|GER}} [[२०२२ जर्मनी तिरंगी मालिका|२०२२]]|| उपविजेते ||२/३||५||३||२||०||० |- style="background:silver;" |{{flagicon|MLT}} [[२०२५ माल्टा तिरंगी मालिका|२०२५ (फेब्रुवारी)]]|| उपविजेते ||२/३||४||३||१||०||० |- style="background:gold;" |{{flagicon|HUN}} [[२०२५ ट्वेंटी२० बुडापेस्ट चषक|२०२५ (जुलै)]]|| विजेते ||१/४||४||३||०||०||१ |- |{{flagicon|SWE}} [[२०२५ व्हायकिंग चषक|२०२५ (ऑगस्ट)]]|| colspan="7" |''TBD'' |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197842.html ८६७] || २९ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} || rowspan=5 | [[२०१९ खंडीय चषक (क्रिकेट)|२०१९ ट्वेंटी२० काँटिनेंटल चषक]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197844.html ८७०] || ३० ऑगस्ट २०१९ || {{cr|CZE}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198898.html ८७३] || ३१ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|LUX}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198900.html ८७५] || ३१ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|TUR}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198902.html ८७७] || १ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|CZE}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263709.html ११६०] || २१ मे २०२१ || {{cr|LUX}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} || rowspan=4 | [[२०२१ मध्य युरोप चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263710.html ११६१] || २२ मे २०२१ || {{cr|CZE}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263712.html ११६३] || २३ मे २०२१ || {{cr|LUX}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|LUX}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263713.html ११६४] || २३ मे २०२१ || {{cr|CZE}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} |- | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1269836.html ११९९] || २४ जुलै २०२१ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[बेल्जियम|वॉटर्लू]] || {{cr|BEL}} || rowspan=6 | |- | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1269837.html १२००] || २४ जुलै २०२१ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[बेल्जियम|वॉटर्लू]] || {{cr|BEL}} |- | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1269838.html १२०२] || २५ जुलै २०२१ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[बेल्जियम|वॉटर्लू]] || {{cr|AUT}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317140.html १५४८] || ४ जून २०२२ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{cr|AUT}} |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317141.html १५४९] || ४ जून २०२२ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || अनिर्णित |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317142.html १५५०] || ५ जून २०२२ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{cr|HUN}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318357.html १५५३] || ९ जून २०२२ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बायर स्पोर्टस्टेडियन]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|GER}} || rowspan=5 | [[२०२२ जर्मनी तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318359.html १५५६] || १० जून २०२२ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बायर स्पोर्टस्टेडियन]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318360.html १५५७] || १० जून २०२२ || {{cr|SWE}} || {{flagicon|GER}} [[बायर स्पोर्टस्टेडियन]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318361.html १५६०] || ११ जून २०२२ || {{cr|SWE}} || {{flagicon|GER}} [[बायर स्पोर्टस्टेडियन]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318363.html १५६७] || १२ जून २०२२ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बायर स्पोर्टस्टेडियन]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|GER}} |- style="background:#cfc;" | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321305.html १६१९] || ८ जुलै २०२२ || {{cr|LUX}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} || rowspan=4 | [[२०२२ मध्य युरोप चषक]] |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321307.html १६२४] || ९ जुलै २०२२ || {{cr|CZE}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321308.html १६२६] || ९ जुलै २०२२ || {{cr|LUX}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321310.html १६३०] || १० जुलै २०२२ || {{cr|CZE}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|CZE}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321281.html १६८०] || २४ जुलै २०२२ || {{cr|LUX}} || {{flagicon|FIN}} [[टिकुरिला क्रिकेट मैदान]], [[व्हंटा]] || {{cr|AUT}} || rowspan=5 | [[२०२२-२३ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप पात्रता|२०२४ पुरूष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप ब गट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321286.html १६८४] || २५ जुलै २०२२ || {{cr|SVN}} || {{flagicon|FIN}} [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[फिनलंड|केरावा]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321289.html १६८८] || २७ जुलै २०२२ || {{cr|GUE}} || {{flagicon|FIN}} [[टिकुरिला क्रिकेट मैदान]], [[व्हंटा]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321297.html १७०४] || ३० जुलै २०२२ || {{cr|BUL}} || {{flagicon|FIN}} [[टिकुरिला क्रिकेट मैदान]], [[व्हंटा]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321304.html १७१५] || ३१ जुलै २०२२ || {{cr|NOR}} || {{flagicon|FIN}} [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[फिनलंड|केरावा]] || {{cr|AUT}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1381451.html २११९] || २९ जून २०२३ || {{cr|GER}} || {{flagicon|NED}} [[नेदरलँड्स|स्पोर्टपार्क हेट स्कूट्सवेल्ड]], [[नेदरलँड्स|डेव्हेंटर]] || {{cr|GER}} || rowspan=5 | |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1381452.html २१२०] || ३० जून २०२३ || {{cr|GER}} || {{flagicon|NED}} [[नेदरलँड्स|स्पोर्टपार्क हेट स्कूट्सवेल्ड]], [[नेदरलँड्स|डेव्हेंटर]] || {{cr|GER}} |- | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383065.html २१२३] || ९ जुलै २०२३ || {{cr|IMN}} || {{flagicon|IMN}} [[आईल ऑफ मान|राजा विल्यम विद्यालय मैदान]], [[आईल ऑफ मान|कॅसलटाऊन]] || {{cr|IMN}} |- | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383066.html २१२४] || ९ जुलै २०२३ || {{cr|IMN}} || {{flagicon|IMN}} [[आईल ऑफ मान|राजा विल्यम विद्यालय मैदान]], [[आईल ऑफ मान|कॅसलटाऊन]] || {{cr|IMN}} |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383067.html २१२७] || १० जुलै २०२३ || {{cr|IMN}} || {{flagicon|IMN}} [[आईल ऑफ मान|राजा विल्यम विद्यालय मैदान]], [[आईल ऑफ मान|कॅसलटाऊन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383068.html २१४७] || २० जुलै २०२३ || {{cr|JER}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|JER}} || rowspan=5 | [[२०२२-२३ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप पात्रता|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383072.html २१५१] || २१ जुलै २०२३ || {{cr|GER}} || {{flagicon|SCO}} [[एडिनबरा|गोल्डनएकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|GER}} |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383074.html २१५७] || २३ जुलै २०२३ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|IRE}} |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383078.html २१६१] || २४ जुलै २०२३ || {{cr|DEN}} || {{flagicon|SCO}} [[एडिनबरा|गोल्डनएकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|DEN}} |- style="background:#cfc;" | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383081.html २१६६] || २५ जुलै २०२३ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[एडिनबरा|गोल्डनएकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|SCO}} |- | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435259.html २६२१] || २५ मे २०२४ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{cr|BEL}} || rowspan=4 | |- | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435260.html २६२२] || २५ मे २०२४ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{cr|AUT}} |- | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435261.html २६२७] || २६ मे २०२४ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{cr|BEL}} |- | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435262.html २६२९] || २६ मे २०२४ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436474.html २६५६] || ९ जून २०२४ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ITA}} [[रोम|सिमार क्रिकेट मैदान]], [[रोम]] || {{cr|ROM}} || rowspan=5 | [[२०२४-२५ आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक युरोप पात्रता|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप अ गट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436475.html २६६०] || १० जून २०२४ || {{cr|Israel}} || {{flagicon|ITA}} [[रोम क्रिकेट मैदान]], [[रोम]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436480.html २६६८] || १२ जून २०२४ || {{cr|POR}} || {{flagicon|ITA}} [[रोम|सिमार क्रिकेट मैदान]], [[रोम]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436488.html २६८४] || १५ जून २०२४ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|ITA}} [[रोम|सिमार क्रिकेट मैदान]], [[रोम]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436492.html २६९०] || १६ जून २०२४ || {{cr|FRA}} || {{flagicon|ITA}} [[रोम|सिमार क्रिकेट मैदान]], [[रोम]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1470187.html ३०८८] || ३ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|MLT}} [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{cr|AUT}} || rowspan=4 | [[२०२५ माल्टा तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1470188.html ३०८९] || ४ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|MLT}} [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1470190.html ३०९१] || ५ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|MLT}} [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1470191.html ३०९२] || ५ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|MLT}} [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{cr|HUN}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486225.html ३१८३] || १७ मे २०२५ || {{cr|SVN}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} || rowspan=8 | |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486226.html ३१८४] || १७ मे २०२५ || {{cr|SVN}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486227.html ३१८६] || १८ मे २०२५ || {{cr|SVN}} || {{flagicon|AUT}} [[ग्रात्स|बॉलपार्क क्रिकेट मैदान]], [[ग्रात्स]] || {{cr|AUT}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486228.html ३१८७] || १८ मे २०२५ || {{cr|SVN}} || {{flagicon|AUT}} [[ग्रात्स|बॉलपार्क क्रिकेट मैदान]], [[ग्रात्स]] || {{cr|AUT}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483788.html ३१९३] || ३० मे २०२५ || {{cr|SUI}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483789.html ३१९७] || ३१ मे २०२५ || {{cr|SUI}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486784.html ३१९९] || ३१ मे २०२५ || {{cr|SUI}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|SUI}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486785.html ३२०१] || १ जून २०२५ || {{cr|SUI}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483731.html ३२१०] || ८ जून २०२५ || {{cr|CZE}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} || rowspan=4 | [[२०२५ पुरुष मध्य युरोप चषक|२०२५ मध्य युरोप चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483733.html ३२१४] || ९ जून २०२५ || {{cr|NOR}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|NOR}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483734.html ३२१५] || ९ जून २०२५ || {{cr|CZE}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483736.html ३२१७] || १० जून २०२५ || {{cr|NOR}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490883.html ३२६५] || २६ जून २०२५ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} || rowspan=4 | [[२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक|२०२५ ट्वेंटी२० काँटिनेंटल चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490885.html ३२६७] || २७ जून २०२५ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490888.html ३२७०] || २८ जून २०२५ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490892.html ३२७३] || २९ जून २०२५ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|MLT}} |- style="background:#cfc;" | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495654.html ३३६२] || २५ जुलै २०२५ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|HUN}} [[हंगेरी|जीबी ओव्हल]], [[हंगेरी|सोड्लिगेट]] || {{cr|AUT}} || rowspan=4 | [[२०२५ बुडापेस्ट चषक|२०२५ हंगेरी चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495658.html ३३७३] || २६ जुलै २०२५ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|HUN}} [[हंगेरी|जीबी ओव्हल]], [[हंगेरी|सोड्लिगेट]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495659.html ३३७७] || २६ जुलै २०२५ || {{cr|LUX}} || {{flagicon|HUN}} [[हंगेरी|जीबी ओव्हल]], [[हंगेरी|सोड्लिगेट]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495661.html ३३८१] || २७ जुलै २०२५ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|HUN}} [[हंगेरी|जीबी ओव्हल]], [[हंगेरी|सोड्लिगेट]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496819.html ३३९३] || ७ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|NOR}} || {{flagicon|SWE}} [[स्टॉकहोम|बॉट्क्रिया क्रिकेट संकुल]], [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} || rowspan=4 | [[२०२५ व्हायकिंग चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496821.html ३३९९] || ८ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|SWE}} || {{flagicon|SWE}} [[स्टॉकहोम|बॉट्क्रिया क्रिकेट संकुल]], [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496824.html ३४०१] || ९ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|FRA}} || {{flagicon|SWE}} [[स्टॉकहोम|बॉट्क्रिया क्रिकेट संकुल]], [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496826.html ३४०४] || १० ऑगस्ट २०२५ || {{cr|NOR}} || {{flagicon|SWE}} [[स्टॉकहोम|बॉट्क्रिया क्रिकेट संकुल]], [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} |- | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498696.html ३४१५] || २३ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} || rowspan=15 | |- | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498697.html ३४१६] || २३ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} |- | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498698.html ३४१७] || २४ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} |- | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498699.html ३४१८] || २४ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506436.html ३५२८] || १८ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506437.html ३५२९] || १८ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506438.html ३५३०] || १९ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506439.html ३५३१] || १९ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527770.html ३७६९] || १४ मार्च २०२६ || {{cr|CYP}} || {{flagicon|CYP}} [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र.२]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} |- | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527773.html ३७७६] || १६ मार्च २०२६ || {{cr|CYP}} || {{flagicon|CYP}} [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र.२]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|AUT}} |- | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1533385.html ३८२४] || १ मे २०२६ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बेयर उर्डिंगेन क्रिकेट मैदान]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|GER}} |- | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1533386.html ३८२५] || १ मे २०२६ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बेयर उर्डिंगेन क्रिकेट मैदान]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|GER}} |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1533387.html ३८२८] || २ मे २०२६ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बेयर उर्डिंगेन क्रिकेट मैदान]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|AUT}} |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1533388.html ३८३०] || २ मे २०२६ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बेयर उर्डिंगेन क्रिकेट मैदान]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|GER}} |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1533389.html ३८३१] || ३ मे २०२६ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बेयर उर्डिंगेन क्रिकेट मैदान]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|GER}} |- style="background:#cfc;" | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534041.html ३८७४] || १६ मे २०२६ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|CYP}} [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र.२]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|AUT}} || rowspan=5 | [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप उप-प्रादेशिक पात्रता अ|२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप अ गट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534044.html ३८८०] || १७ मे २०२६ || {{cr|SLO}} || {{flagicon|CYP}} [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534049.html ३८८८] || १९ मे २०२६ || {{cr|GUE}} || {{flagicon|CYP}} [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र.२]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|GUE}} |- style="background:#cfc;" | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534055.html ३८९४] || २२ मे २०२६ || {{cr|SWE}} || {{flagicon|CYP}} [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र.२]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|SWE}} |- style="background:#cfc;" | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534060.html ३९०२] || २३ मे २०२६ || {{cr|CRO}} || {{flagicon|CYP}} [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र.२]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539465.html ३९४६] || ११ जून २०२६ || {{cr|FIN}} || {{flagicon|SWE}} [[स्टॉकहोम|बॉट्क्रिया क्रिकेट संकुल]], [[स्टॉकहोम]] || {{cr|FIN}} || rowspan=4 | [[२०२६ व्हायकिंग चषक]] |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539467.html ३९४९] || १२ जून २०२६ || {{cr|NOR}} || {{flagicon|SWE}} [[स्टॉकहोम|बॉट्क्रिया क्रिकेट संकुल]], [[स्टॉकहोम]] || {{cr|NOR}} |- style="background:#cfc;" | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539469.html ३९५१] || १३ जून २०२६ || {{cr|SWE}} || {{flagicon|SWE}} [[स्टॉकहोम|बॉट्क्रिया क्रिकेट संकुल]], [[स्टॉकहोम]] || {{cr|SWE}} |- style="background:#cfc;" | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539470.html ३९५३] || १४ जून २०२६ || {{cr|NOR}} || {{flagicon|SWE}} [[स्टॉकहोम|बॉट्क्रिया क्रिकेट संकुल]], [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1542988.html ३९९६] || २७ जून २०२६ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|HUN}} [[हंगेरी|जीबी ओव्हल]], [[हंगेरी|सोड्लिगेट]] || {{cr|AUT}} || rowspan=3 | |- | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1542989.html ४०००] || २७ जून २०२६ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|HUN}} [[हंगेरी|जीबी ओव्हल]], [[हंगेरी|सोड्लिगेट]] || {{cr|AUT}} |- | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1542990.html ४००२] || २८ जून २०२६ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|HUN}} [[हंगेरी|जीबी ओव्हल]], [[हंगेरी|सोड्लिगेट]] || {{cr|AUT}} |} ==नोंदी== {{reflist|group=n}} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} r6mwbr6cjlo5um6aky54icakffpctg5 2706882 2706880 2026-08-30T17:38:57Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2706882 wikitext text/x-wiki खालील यादी ऑस्ट्रिया क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. ऑस्ट्रियाने २९ ऑगस्ट २०१९ रोजी रोमेनिया विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | ऑस्ट्रियाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==ऑस्ट्रियाने देशानुसार खेळलेल्या प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याची तारीख== {| class="wikitable" style="text-align: center; width: 400px;" |- ! संघ !! प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना |- |align=left|{{cr|ROM}} || २९ ऑगस्ट २०१९ |- |align=left|{{cr|CZE}} || ३० ऑगस्ट २०१९ |- |align=left|{{cr|LUX}} || ३१ ऑगस्ट २०१९ |- |align=left|{{cr|TUR}} || ३१ ऑगस्ट २०१९ |- |align=left|{{cr|BEL}} || २४ जुलै २०२१ |- |align=left|{{cr|HUN}} || ४ जून २०२२ |- |align=left|{{cr|GER}} || ९ जून २०२२ |- |align=left|{{cr|SWE}} || १० जून २०२२ |- |align=left|{{cr|SVN}} || २५ जुलै २०२२ |- |align=left|{{cr|GUE}} || २७ जुलै २०२२ |- |align=left|{{cr|BUL}} || ३० जुलै २०२२ |- |align=left|{{cr|NOR}} || ३१ जुलै २०२२ |- |align=left|{{cr|IMN}} || ९ जुलै २०२३ |- |align=left|{{cr|JER}} || २० जुलै २०२३ |- |align=left|{{cr|IRE}} || २३ जुलै २०२३ |- |align=left|{{cr|DEN}} || २४ जुलै २०२३ |- |align=left|{{cr|SCO}} || २५ जुलै २०२३ |} ==ट्वेंटी२० स्पर्धा कामगिरी== ==={{cr|AUT}}ची [[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="14"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|पात्रता]] कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|South Africa}} [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७]]|| colspan="7" rowspan="10" |''पात्र ठरले नाही'' || colspan="5" rowspan="3" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|ENG}} [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९]] |- |{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|GUY}} [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१०]] |- |{{flagicon|Sri Lanka}} [[२०१२ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१२]] ||१४ || ७ || ६ || १ || ० |- |{{flagicon|Bangladesh}} [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]] ||६ || २ || ४ || ० || ० |- |{{flagicon|India}} [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]]||५ || ३ || २ || ० || ० |- |{{flagicon|OMA}}{{flagicon|UAE}} [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] ||५ || ३ || २ || ० || ० |- |{{flagicon|Australia}} [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]] || colspan="5" |''पात्रता सामने [[कोव्हिड-१९]] मुळे रद्द'' |- |{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}}{{flagicon|Antigua and Barbuda}}{{flagicon|GUY}}{{flagicon|Trinidad and Tobago}}{{flagicon|USA}} [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]||११ || ५ || ५ || ० || १ |- |{{flagicon|IND}}{{flagicon|SL}} [[२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]]||५ || ४ || १ || ० || ० |- |{{flagicon|AUS}}{{flagicon|NZL}} [[२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२८]] |- |{{flagicon|Great Britain}}{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०३० आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०३०]] |} ==={{cr|AUT}}ची [[मध्य युरोप|मध्य युरोप चषक स्पर्धे]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|[[मध्य युरोप|मध्य युरोप चषक]] |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|CZE}} [[२०१९ मध्य युरोप चषक|२०१९]]<ref name="NonT20I" group="n">२०२२ या आवृत्तीमधील सर्व सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.</ref>|| colspan="7" |''सहभाग घेतला नाही'' |- style="background:gold;" |{{flagicon|CZE}} [[२०२१ मध्य युरोप चषक|२०२१]]|| विजेते ||१/३||४||३||१||०||० |- style="background:silver;" |{{flagicon|CZE}} [[२०२२ मध्य युरोप चषक|२०२२]]|| उपविजेते ||२/३||४||३||१||०||० |- |{{flagicon|CZE}} [[हंगेरी क्रिकेट संघाचा चेक प्रजासत्ताक दौरा, २०२३|२०२३]]|| colspan="7" |''सहभाग घेतला नाही'' |- style="background:gold;" |{{flagicon|CZE}} [[२०२५ मध्य युरोप चषक|२०२५]]|| विजेते ||१/३||४||३||१||०||० |} ==={{cr|AUT}}ची खंडीय चषक स्पर्धेमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|खंडीय चषक |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:gold;" |{{flagicon|ROM}} [[२०१९ खंडीय चषक (क्रिकेट)|२०१९]]|| विजेते ||१/५||५||४||१||०||० |- |{{flagicon|ROM}} [[२०२१ खंडीय चषक (क्रिकेट)|२०२१]]|| colspan="7" rowspan="2" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|ROM}} [[२०२३ पुरुष कॉन्टिनेंटल कप|२०२३]] |- style="background:silver;" |{{flagicon|ROM}} [[२०२५ खंडीय चषक (क्रिकेट)|२०२५]]|| उपविजेते ||२/६||४||२||२||०||० |} ==={{cr|AUT}}ची तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धा |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:silver;" |{{flagicon|GER}} [[२०२२ जर्मनी तिरंगी मालिका|२०२२]]|| उपविजेते ||२/३||५||३||२||०||० |- style="background:silver;" |{{flagicon|MLT}} [[२०२५ माल्टा तिरंगी मालिका|२०२५ (फेब्रुवारी)]]|| उपविजेते ||२/३||४||३||१||०||० |- style="background:gold;" |{{flagicon|HUN}} [[२०२५ ट्वेंटी२० बुडापेस्ट चषक|२०२५ (जुलै)]]|| विजेते ||१/४||४||३||०||०||१ |- |{{flagicon|SWE}} [[२०२५ व्हायकिंग चषक|२०२५ (ऑगस्ट)]]|| colspan="7" |''TBD'' |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197842.html ८६७] || २९ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} || rowspan=5 | [[२०१९ खंडीय चषक (क्रिकेट)|२०१९ ट्वेंटी२० काँटिनेंटल चषक]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197844.html ८७०] || ३० ऑगस्ट २०१९ || {{cr|CZE}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198898.html ८७३] || ३१ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|LUX}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198900.html ८७५] || ३१ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|TUR}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198902.html ८७७] || १ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|CZE}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263709.html ११६०] || २१ मे २०२१ || {{cr|LUX}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} || rowspan=4 | [[२०२१ मध्य युरोप चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263710.html ११६१] || २२ मे २०२१ || {{cr|CZE}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263712.html ११६३] || २३ मे २०२१ || {{cr|LUX}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|LUX}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263713.html ११६४] || २३ मे २०२१ || {{cr|CZE}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} |- | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1269836.html ११९९] || २४ जुलै २०२१ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[बेल्जियम|वॉटर्लू]] || {{cr|BEL}} || rowspan=6 | |- | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1269837.html १२००] || २४ जुलै २०२१ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[बेल्जियम|वॉटर्लू]] || {{cr|BEL}} |- | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1269838.html १२०२] || २५ जुलै २०२१ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[बेल्जियम|वॉटर्लू]] || {{cr|AUT}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317140.html १५४८] || ४ जून २०२२ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{cr|AUT}} |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317141.html १५४९] || ४ जून २०२२ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || अनिर्णित |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317142.html १५५०] || ५ जून २०२२ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{cr|HUN}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318357.html १५५३] || ९ जून २०२२ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बायर स्पोर्टस्टेडियन]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|GER}} || rowspan=5 | [[२०२२ जर्मनी तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318359.html १५५६] || १० जून २०२२ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बायर स्पोर्टस्टेडियन]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318360.html १५५७] || १० जून २०२२ || {{cr|SWE}} || {{flagicon|GER}} [[बायर स्पोर्टस्टेडियन]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318361.html १५६०] || ११ जून २०२२ || {{cr|SWE}} || {{flagicon|GER}} [[बायर स्पोर्टस्टेडियन]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318363.html १५६७] || १२ जून २०२२ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बायर स्पोर्टस्टेडियन]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|GER}} |- style="background:#cfc;" | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321305.html १६१९] || ८ जुलै २०२२ || {{cr|LUX}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} || rowspan=4 | [[२०२२ मध्य युरोप चषक]] |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321307.html १६२४] || ९ जुलै २०२२ || {{cr|CZE}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321308.html १६२६] || ९ जुलै २०२२ || {{cr|LUX}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321310.html १६३०] || १० जुलै २०२२ || {{cr|CZE}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|CZE}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321281.html १६८०] || २४ जुलै २०२२ || {{cr|LUX}} || {{flagicon|FIN}} [[टिकुरिला क्रिकेट मैदान]], [[व्हंटा]] || {{cr|AUT}} || rowspan=5 | [[२०२२-२३ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप पात्रता|२०२४ पुरूष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप ब गट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321286.html १६८४] || २५ जुलै २०२२ || {{cr|SVN}} || {{flagicon|FIN}} [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[फिनलंड|केरावा]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321289.html १६८८] || २७ जुलै २०२२ || {{cr|GUE}} || {{flagicon|FIN}} [[टिकुरिला क्रिकेट मैदान]], [[व्हंटा]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321297.html १७०४] || ३० जुलै २०२२ || {{cr|BUL}} || {{flagicon|FIN}} [[टिकुरिला क्रिकेट मैदान]], [[व्हंटा]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321304.html १७१५] || ३१ जुलै २०२२ || {{cr|NOR}} || {{flagicon|FIN}} [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[फिनलंड|केरावा]] || {{cr|AUT}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1381451.html २११९] || २९ जून २०२३ || {{cr|GER}} || {{flagicon|NED}} [[नेदरलँड्स|स्पोर्टपार्क हेट स्कूट्सवेल्ड]], [[नेदरलँड्स|डेव्हेंटर]] || {{cr|GER}} || rowspan=5 | |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1381452.html २१२०] || ३० जून २०२३ || {{cr|GER}} || {{flagicon|NED}} [[नेदरलँड्स|स्पोर्टपार्क हेट स्कूट्सवेल्ड]], [[नेदरलँड्स|डेव्हेंटर]] || {{cr|GER}} |- | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383065.html २१२३] || ९ जुलै २०२३ || {{cr|IMN}} || {{flagicon|IMN}} [[आईल ऑफ मान|राजा विल्यम विद्यालय मैदान]], [[आईल ऑफ मान|कॅसलटाऊन]] || {{cr|IMN}} |- | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383066.html २१२४] || ९ जुलै २०२३ || {{cr|IMN}} || {{flagicon|IMN}} [[आईल ऑफ मान|राजा विल्यम विद्यालय मैदान]], [[आईल ऑफ मान|कॅसलटाऊन]] || {{cr|IMN}} |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383067.html २१२७] || १० जुलै २०२३ || {{cr|IMN}} || {{flagicon|IMN}} [[आईल ऑफ मान|राजा विल्यम विद्यालय मैदान]], [[आईल ऑफ मान|कॅसलटाऊन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383068.html २१४७] || २० जुलै २०२३ || {{cr|JER}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|JER}} || rowspan=5 | [[२०२२-२३ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप पात्रता|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383072.html २१५१] || २१ जुलै २०२३ || {{cr|GER}} || {{flagicon|SCO}} [[एडिनबरा|गोल्डनएकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|GER}} |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383074.html २१५७] || २३ जुलै २०२३ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|IRE}} |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383078.html २१६१] || २४ जुलै २०२३ || {{cr|DEN}} || {{flagicon|SCO}} [[एडिनबरा|गोल्डनएकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|DEN}} |- style="background:#cfc;" | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383081.html २१६६] || २५ जुलै २०२३ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[एडिनबरा|गोल्डनएकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|SCO}} |- | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435259.html २६२१] || २५ मे २०२४ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{cr|BEL}} || rowspan=4 | |- | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435260.html २६२२] || २५ मे २०२४ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{cr|AUT}} |- | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435261.html २६२७] || २६ मे २०२४ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{cr|BEL}} |- | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435262.html २६२९] || २६ मे २०२४ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436474.html २६५६] || ९ जून २०२४ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ITA}} [[रोम|सिमार क्रिकेट मैदान]], [[रोम]] || {{cr|ROM}} || rowspan=5 | [[२०२४-२५ आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक युरोप पात्रता|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप अ गट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436475.html २६६०] || १० जून २०२४ || {{cr|Israel}} || {{flagicon|ITA}} [[रोम क्रिकेट मैदान]], [[रोम]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436480.html २६६८] || १२ जून २०२४ || {{cr|POR}} || {{flagicon|ITA}} [[रोम|सिमार क्रिकेट मैदान]], [[रोम]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436488.html २६८४] || १५ जून २०२४ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|ITA}} [[रोम|सिमार क्रिकेट मैदान]], [[रोम]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436492.html २६९०] || १६ जून २०२४ || {{cr|FRA}} || {{flagicon|ITA}} [[रोम|सिमार क्रिकेट मैदान]], [[रोम]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1470187.html ३०८८] || ३ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|MLT}} [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{cr|AUT}} || rowspan=4 | [[२०२५ माल्टा तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1470188.html ३०८९] || ४ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|MLT}} [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1470190.html ३०९१] || ५ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|MLT}} [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1470191.html ३०९२] || ५ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|MLT}} [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{cr|HUN}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486225.html ३१८३] || १७ मे २०२५ || {{cr|SVN}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} || rowspan=8 | |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486226.html ३१८४] || १७ मे २०२५ || {{cr|SVN}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486227.html ३१८६] || १८ मे २०२५ || {{cr|SVN}} || {{flagicon|AUT}} [[ग्रात्स|बॉलपार्क क्रिकेट मैदान]], [[ग्रात्स]] || {{cr|AUT}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486228.html ३१८७] || १८ मे २०२५ || {{cr|SVN}} || {{flagicon|AUT}} [[ग्रात्स|बॉलपार्क क्रिकेट मैदान]], [[ग्रात्स]] || {{cr|AUT}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483788.html ३१९३] || ३० मे २०२५ || {{cr|SUI}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483789.html ३१९७] || ३१ मे २०२५ || {{cr|SUI}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486784.html ३१९९] || ३१ मे २०२५ || {{cr|SUI}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|SUI}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486785.html ३२०१] || १ जून २०२५ || {{cr|SUI}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483731.html ३२१०] || ८ जून २०२५ || {{cr|CZE}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} || rowspan=4 | [[२०२५ पुरुष मध्य युरोप चषक|२०२५ मध्य युरोप चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483733.html ३२१४] || ९ जून २०२५ || {{cr|NOR}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|NOR}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483734.html ३२१५] || ९ जून २०२५ || {{cr|CZE}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483736.html ३२१७] || १० जून २०२५ || {{cr|NOR}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490883.html ३२६५] || २६ जून २०२५ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} || rowspan=4 | [[२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक|२०२५ ट्वेंटी२० काँटिनेंटल चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490885.html ३२६७] || २७ जून २०२५ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490888.html ३२७०] || २८ जून २०२५ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490892.html ३२७३] || २९ जून २०२५ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|MLT}} |- style="background:#cfc;" | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495654.html ३३६२] || २५ जुलै २०२५ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|HUN}} [[हंगेरी|जीबी ओव्हल]], [[हंगेरी|सोड्लिगेट]] || {{cr|AUT}} || rowspan=4 | [[२०२५ बुडापेस्ट चषक|२०२५ हंगेरी चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495658.html ३३७३] || २६ जुलै २०२५ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|HUN}} [[हंगेरी|जीबी ओव्हल]], [[हंगेरी|सोड्लिगेट]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495659.html ३३७७] || २६ जुलै २०२५ || {{cr|LUX}} || {{flagicon|HUN}} [[हंगेरी|जीबी ओव्हल]], [[हंगेरी|सोड्लिगेट]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495661.html ३३८१] || २७ जुलै २०२५ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|HUN}} [[हंगेरी|जीबी ओव्हल]], [[हंगेरी|सोड्लिगेट]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496819.html ३३९३] || ७ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|NOR}} || {{flagicon|SWE}} [[स्टॉकहोम|बॉट्क्रिया क्रिकेट संकुल]], [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} || rowspan=4 | [[२०२५ व्हायकिंग चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496821.html ३३९९] || ८ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|SWE}} || {{flagicon|SWE}} [[स्टॉकहोम|बॉट्क्रिया क्रिकेट संकुल]], [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496824.html ३४०१] || ९ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|FRA}} || {{flagicon|SWE}} [[स्टॉकहोम|बॉट्क्रिया क्रिकेट संकुल]], [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496826.html ३४०४] || १० ऑगस्ट २०२५ || {{cr|NOR}} || {{flagicon|SWE}} [[स्टॉकहोम|बॉट्क्रिया क्रिकेट संकुल]], [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} |- | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498696.html ३४१५] || २३ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} || rowspan=15 | |- | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498697.html ३४१६] || २३ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} |- | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498698.html ३४१७] || २४ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} |- | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498699.html ३४१८] || २४ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506436.html ३५२८] || १८ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506437.html ३५२९] || १८ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506438.html ३५३०] || १९ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506439.html ३५३१] || १९ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527770.html ३७६९] || १४ मार्च २०२६ || {{cr|CYP}} || {{flagicon|CYP}} [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र.२]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} |- | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527773.html ३७७६] || १६ मार्च २०२६ || {{cr|CYP}} || {{flagicon|CYP}} [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र.२]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|AUT}} |- | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1533385.html ३८२४] || १ मे २०२६ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बेयर उर्डिंगेन क्रिकेट मैदान]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|GER}} |- | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1533386.html ३८२५] || १ मे २०२६ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बेयर उर्डिंगेन क्रिकेट मैदान]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|GER}} |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1533387.html ३८२८] || २ मे २०२६ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बेयर उर्डिंगेन क्रिकेट मैदान]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|AUT}} |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1533388.html ३८३०] || २ मे २०२६ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बेयर उर्डिंगेन क्रिकेट मैदान]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|GER}} |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1533389.html ३८३१] || ३ मे २०२६ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बेयर उर्डिंगेन क्रिकेट मैदान]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|GER}} |- style="background:#cfc;" | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534041.html ३८७४] || १६ मे २०२६ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|CYP}} [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र.२]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|AUT}} || rowspan=5 | [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप उप-प्रादेशिक पात्रता अ|२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप अ गट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534044.html ३८८०] || १७ मे २०२६ || {{cr|SLO}} || {{flagicon|CYP}} [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534049.html ३८८८] || १९ मे २०२६ || {{cr|GUE}} || {{flagicon|CYP}} [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र.२]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|GUE}} |- style="background:#cfc;" | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534055.html ३८९४] || २२ मे २०२६ || {{cr|SWE}} || {{flagicon|CYP}} [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र.२]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|SWE}} |- style="background:#cfc;" | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534060.html ३९०२] || २३ मे २०२६ || {{cr|CRO}} || {{flagicon|CYP}} [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र.२]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539465.html ३९४६] || ११ जून २०२६ || {{cr|FIN}} || {{flagicon|SWE}} [[स्टॉकहोम|बॉट्क्रिया क्रिकेट संकुल]], [[स्टॉकहोम]] || {{cr|FIN}} || rowspan=4 | [[२०२६ व्हायकिंग चषक]] |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539467.html ३९४९] || १२ जून २०२६ || {{cr|NOR}} || {{flagicon|SWE}} [[स्टॉकहोम|बॉट्क्रिया क्रिकेट संकुल]], [[स्टॉकहोम]] || {{cr|NOR}} |- style="background:#cfc;" | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539469.html ३९५१] || १३ जून २०२६ || {{cr|SWE}} || {{flagicon|SWE}} [[स्टॉकहोम|बॉट्क्रिया क्रिकेट संकुल]], [[स्टॉकहोम]] || {{cr|SWE}} |- style="background:#cfc;" | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539470.html ३९५३] || १४ जून २०२६ || {{cr|NOR}} || {{flagicon|SWE}} [[स्टॉकहोम|बॉट्क्रिया क्रिकेट संकुल]], [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1542988.html ३९९६] || २७ जून २०२६ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|HUN}} [[हंगेरी|जीबी ओव्हल]], [[हंगेरी|सोड्लिगेट]] || {{cr|AUT}} || rowspan=3 | |- | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1542989.html ४०००] || २७ जून २०२६ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|HUN}} [[हंगेरी|जीबी ओव्हल]], [[हंगेरी|सोड्लिगेट]] || {{cr|AUT}} |- | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1542990.html ४००२] || २८ जून २०२६ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|HUN}} [[हंगेरी|जीबी ओव्हल]], [[हंगेरी|सोड्लिगेट]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1546378.html ४०४२] || २५ जुलै २०२६ || {{cr|TUR}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} || rowspan=5 | [[२०२६ ईसीए पुरुष युरोपियन चषक|२०२६ युरोप चषक]] |- style="background:#cfc;" | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1546379.html ४०४३] || २६ जुलै २०२६ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1546383.html ४०४८] || २८ जुलै २०२६ || {{cr|ISR}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1546385.html ४०५०] || २८ जुलै २०२६ || {{cr|FRA}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|FRA}} |- style="background:#cfc;" | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1546388.html ४०५३] || ३० जुलै २०२६ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} |} ==नोंदी== {{reflist|group=n}} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} c9kxzvq83ot53u2q9pubneygqjblh49 0 288289 2706885 2695543 2026-08-30T17:53:12Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2706885 wikitext text/x-wiki खालील यादी ऑस्ट्रिया महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. ऑस्ट्रियाने ३१ जुलै २०१९ रोजी नॉर्वे विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | ऑस्ट्रियाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==महिला ट्वेंटी२० स्पर्धा कामगिरी== ==={{crw|AUT}}ची [[महिला क्रिकेट|आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० विश्वचषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[महिला क्रिकेट|आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० विश्वचषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="12"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|[[महिला क्रिकेट|पात्रता]] कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|ENG}} [[२००९ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२००९]]|| colspan="7" rowspan="10" |''पात्र ठरले नाही'' || colspan="5" rowspan="10" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|Saint Kitts and Nevis}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Barbados}} [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१०]] |- |{{flagicon|SL}} [[२०१२ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१२]] |- |{{flagicon|BAN}} [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४]] |- |{{flagicon|IND}} [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६]] |- |{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Antigua and Barbuda}}{{flagicon|GUY}} [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८]] |- |{{flagicon|AUS}} [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२०]] |- |{{flagicon|SA}} [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३]] |- |{{flagicon|BAN}} [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२४]] |- |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६]] |} ==={{crw|AUT}}ची तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|तिरंगी/चौरंगी स्पर्धा |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|FRA}} [[२०१९ फ्रान्स चौरंगी मालिका|२०१९]]|| ३रे ||३/४||६||२||४||०||० |- |{{flagicon|FRA}} [[२०२२ फ्रान्स महिला चौरंगी मालिका|२०२२]]|| ३रे ||३/४||४||२||२||०||० |- style="background:silver;" |{{flagicon|DEN}} [[२०२४ कोपनहेगन कप|२०२४]]|| उपविजेते ||२/४||४||२||२||०||० |} ==={{crw|AUT}}ची महिला मध्य युरोप चषक स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|महिला मध्य युरोप चषक |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:gold;" |{{flagicon|CZE}} [[२०२५ महिला मध्य युरोप चषक|२०२५]]|| विजेते ||१/४||४||४||०||०||० |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193700.html ७०३] || ३१ जुलै २०१९ || {{crw|NOR}} || {{flagicon|FRA}} [[नॉंत|पार्क डू ग्रँड-ब्लोटेरेयु]], [[नॉंत]] || {{crw|NOR}} || rowspan=6 | [[२०१९ फ्रान्स चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193702.html ७०६] || १ ऑगस्ट २०१९ || {{crw|JER}} || {{flagicon|FRA}} [[नॉंत|पार्क डू ग्रँड-ब्लोटेरेयु]], [[नॉंत]] || {{crw|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193703.html ७०७] || १ ऑगस्ट २०१९ || {{crw|FRA}} || {{flagicon|FRA}} [[नॉंत|पार्क डू ग्रँड-ब्लोटेरेयु]], [[नॉंत]] || {{crw|FRA}} |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193707.html ७११] || २ ऑगस्ट २०१९ || {{crw|NOR}} || {{flagicon|FRA}} [[नॉंत|पार्क डू ग्रँड-ब्लोटेरेयु]], [[नॉंत]] || {{crw|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193708.html ७१२] || ३ ऑगस्ट २०१९ || {{crw|JER}} || {{flagicon|FRA}} [[नॉंत|पार्क डू ग्रँड-ब्लोटेरेयु]], [[नॉंत]] || {{crw|JER}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193710.html ७१४] || ३ ऑगस्ट २०१९ || {{crw|FRA}} || {{flagicon|FRA}} [[नॉंत|पार्क डू ग्रँड-ब्लोटेरेयु]], [[नॉंत]] || {{crw|FRA}} |- | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1229204.html ८६७] || १२ ऑगस्ट २०२० || {{crw|GER}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|GER}} || rowspan=13 | |- | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1229205.html ८६८] || १३ ऑगस्ट २०२० || {{crw|GER}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|GER}} |- | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1229206.html ८६९] || १३ ऑगस्ट २०२० || {{crw|GER}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|GER}} |- | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1229207.html ८७०] || १४ ऑगस्ट २०२० || {{crw|GER}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|GER}} |- | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1229208.html ८७१] || १५ ऑगस्ट २०२० || {{crw|GER}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|GER}} |- | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1272385.html ९२४] || ९ ऑगस्ट २०२१ || {{crw|ITA}} || {{flagicon|ITA}} [[रोम क्रिकेट मैदान]], [[लात्सियो|स्पिनासिटो]] || {{crw|ITA}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1272386.html ९२५] || १० ऑगस्ट २०२१ || {{crw|ITA}} || {{flagicon|ITA}} [[रोम क्रिकेट मैदान]], [[लात्सियो|स्पिनासिटो]] || {{crw|AUT}} |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1272387.html ९२६] || ११ ऑगस्ट २०२१ || {{crw|ITA}} || {{flagicon|ITA}} [[रोम क्रिकेट मैदान]], [[लात्सियो|स्पिनासिटो]] || {{crw|AUT}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1272388.html ९२७] || ११ ऑगस्ट २०२१ || {{crw|ITA}} || {{flagicon|ITA}} [[रोम क्रिकेट मैदान]], [[लात्सियो|स्पिनासिटो]] || {{crw|AUT}} |- | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1272389.html ९२८] || १२ ऑगस्ट २०२१ || {{crw|ITA}} || {{flagicon|ITA}} [[रोम क्रिकेट मैदान]], [[लात्सियो|स्पिनासिटो]] || {{crw|ITA}} |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1279393.html ९७८] || २५ सप्टेंबर २०२१ || {{crw|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|AUT}} |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1279394.html ९७९] || २५ सप्टेंबर २०२१ || {{crw|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|AUT}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1279395.html ९८०] || २६ सप्टेंबर २०२१ || {{crw|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|AUT}} |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310211.html १०६९] || ५ मे २०२२ || {{crw|ESP}} || {{flagicon|FRA}} [[ड्रुक्स स्पोर्ट्स क्लब मैदान]], [[साँत्र-व्हाल दा लोआर|ड्रुक्स]] || {{crw|AUT}} || rowspan=4 | [[२०२२ फ्रान्स महिला चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310213.html १०७१] || ६ मे २०२२ || {{crw|JER}} || {{flagicon|FRA}} [[ड्रुक्स स्पोर्ट्स क्लब मैदान]], [[साँत्र-व्हाल दा लोआर|ड्रुक्स]] || {{crw|JER}} |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310215.html १०७३] || ७ मे २०२२ || {{crw|ESP}} || {{flagicon|FRA}} [[ड्रुक्स स्पोर्ट्स क्लब मैदान]], [[साँत्र-व्हाल दा लोआर|ड्रुक्स]] || {{crw|AUT}} |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310217.html १०७५] || ८ मे २०२२ || {{crw|FRA}} || {{flagicon|FRA}} [[ड्रुक्स स्पोर्ट्स क्लब मैदान]], [[साँत्र-व्हाल दा लोआर|ड्रुक्स]] || {{crw|FRA}} |- | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327688.html ११९४] || १७ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|ITA}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|ITA}} || rowspan=23 | |- | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327689.html ११९५] || १८ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|ITA}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|ITA}} |- | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327690.html ११९६] || १८ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|ITA}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|ITA}} |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327691.html ११९७] || १९ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|ITA}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|ITA}} |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327692.html ११९८] || २० ऑगस्ट २०२२ || {{crw|ITA}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|ITA}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1357680.html १४३०] || ५ मे २०२३ || {{crw|FRA}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|FRA}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1357681.html १४३१] || ५ मे २०२३ || {{crw|FRA}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|FRA}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1357682.html १४३३] || ६ मे २०२३ || {{crw|FRA}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|FRA}} |- | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1357683.html १४३४] || ६ मे २०२३ || {{crw|FRA}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|FRA}} |- | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1357684.html १४३५] || ७ मे २०२३ || {{crw|FRA}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|FRA}} |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387937.html १५२१] || ३० जुलै २०२३ || {{crw|IMN}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|IMN}} |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387938.html १५२२] || ३० जुलै २०२३ || {{crw|IMN}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|IMN}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387939.html १५२३] || ३१ जुलै २०२३ || {{crw|IMN}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|IMN}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387940.html १५५४] || २७ ऑगस्ट २०२३ || {{crw|GUE}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|GUE}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387941.html १५५६] || २७ ऑगस्ट २०२३ || {{crw|GUE}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|GUE}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387942.html १५५८] || २८ ऑगस्ट २०२३ || {{crw|GUE}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|AUT}} |- | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387943.html १५५९] || २८ ऑगस्ट २०२३ || {{crw|GUE}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|GUE}} |- | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432185.html १८७४] || ४ मे २०२४ || {{crw|DEN}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|AUT}} |- | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432186.html १८७५] || ४ मे २०२४ || {{crw|DEN}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|AUT}} |- | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432187.html १८७६] || ५ मे २०२४ || {{crw|DEN}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|DEN}} |- | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1437221.html १९१७] || ८ जून २०२४ || {{crw|CZE}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|AUT}} |- | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1437222.html १९१९] || ८ जून २०२४ || {{crw|CZE}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|AUT}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1437223.html १९२०] || ९ जून २०२४ || {{crw|CZE}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1450199.html २०१५] || १४ सप्टेंबर २०२४ || {{crw|LUX}} || {{flagicon|DEN}} [[डेन्मार्क|कोगे क्रिकेट क्लब २]], [[कोगे]] || {{crw|AUT}} || rowspan=4 | [[२०२४ कोपनहेगन कप|२०२४ कोपनहेगन चषक]] |- style="background:#cfc;" | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1450200.html २०१९] || १४ सप्टेंबर २०२४ || {{crw|DEN}} || {{flagicon|DEN}} [[डेन्मार्क|कोगे क्रिकेट क्लब २]], [[कोगे]] || {{crw|DEN}} |- style="background:#cfc;" | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1450203.html २०२४] || १५ सप्टेंबर २०२४ || {{crw|NOR}} || {{flagicon|DEN}} [[डेन्मार्क|कोगे क्रिकेट क्लब २]], [[कोगे]] || {{crw|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1450205.html २०२५] || १५ सप्टेंबर २०२४ || {{crw|DEN}} || {{flagicon|DEN}} [[डेन्मार्क|कोगे क्रिकेट क्लब २]], [[कोगे]] || {{crw|DEN}} |- style="background:#cfc;" | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483813.html २३६२] || ११ जून २०२५ || {{crw|GIB}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट मैदान]], [[प्राग]] || {{crw|AUT}} || rowspan=4 | [[२०२५ महिला मध्य युरोप चषक]] |- style="background:#cfc;" | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487658.html २३६५] || १२ जून २०२५ || {{crw|GIB}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट मैदान]], [[प्राग]] || {{crw|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487659.html २३६८] || १२ जून २०२५ || {{crw|CZE}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट मैदान]], [[प्राग]] || {{crw|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487661.html २३७२] || १३ जून २०२५ || {{crw|CZE}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट मैदान]], [[प्राग]] || {{crw|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500865.html २५०८] || १३ सप्टेंबर २०२५ || {{crw|LUX}} || {{flagicon|LUX}} [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], [[लक्झेंबर्ग|वाल्फरडांगे]] || {{crw|AUT}} || rowspan=3 | [[२०२५ लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500866.html २५०९] || १३ सप्टेंबर २०२५ || {{crw|SUI}} || {{flagicon|LUX}} [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], [[लक्झेंबर्ग|वाल्फरडांगे]] || {{crw|SUI}} |- style="background:#cfc;" | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500867.html २५१०] || १४ सप्टेंबर २०२५ || {{crw|LUX}} || {{flagicon|LUX}} [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], [[लक्झेंबर्ग|वाल्फरडांगे]] || {{crw|LUX}} |- style="background:#cfc;" | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506181.html २५३१] || ९ ऑक्टोबर २०२५ || {{crw|ROM}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} || rowspan=4 | [[२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|२०२५ महिला ट्वेंटी२० काँटिनेंटल चषक]] |- style="background:#cfc;" | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506183.html २५३३] || १० ऑक्टोबर २०२५ || {{crw|TUR}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506187.html २५३७] || ११ ऑक्टोबर २०२५ || {{crw|BUL}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506189.html २५३९] || १२ ऑक्टोबर २०२५ || {{crw|NOR}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1549194.html २९६५] || २६ ऑगस्ट २०२६ || {{crw|TUR}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|TUR}} || rowspan=4 | [[२०२६ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|२०२६ महिला ट्वेंटी२० काँटिनेंटल चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1549196.html २९६७] || २६ ऑगस्ट २०२६ || {{crw|GUE}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1549202.html २९७४] || २८ ऑगस्ट २०२६ || {{crw|CZE}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1549206.html २९८३] || ३० ऑगस्ट २०२६ || {{crw|NOR}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|AUT}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} 8wjhbmpy5qldvs3r2pc5e720ct9qgao 0 288293 2706888 2695815 2026-08-30T18:02:39Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2706888 wikitext text/x-wiki खालील यादी बहरैन क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. बहरैनने २० जानेवारी २०१९ रोजी सौदी अरेबिया विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सूची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | बहरैनने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==ट्वेंटी२० स्पर्धा कामगिरी== ==={{cr|Bahrain}}ची [[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="14"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|पात्रता]] कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|South Africa}} [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७]]|| colspan="7" rowspan="10" |''पात्र ठरले नाही'' || colspan="5" rowspan="4" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|ENG}} [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९]] |- |{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|GUY}} [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१०]] |- |{{flagicon|Sri Lanka}} [[२०१२ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१२]] |- |{{flagicon|Bangladesh}} [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]] ||४ || ० || ४ || ० || ० |- |{{flagicon|India}} [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]]|| colspan="5" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|OMA}}{{flagicon|UAE}} [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] ||५ || १ || ४ || ० || ० |- |{{flagicon|Australia}} [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]] ||९ || ६ || ३ || ० || ० |- |{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}}{{flagicon|Antigua and Barbuda}}{{flagicon|GUY}}{{flagicon|Trinidad and Tobago}}{{flagicon|USA}} [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]||४ || १ || ३ || ० || ० |- |{{flagicon|IND}}{{flagicon|SL}} [[२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]] ||६ || ३ || ३ || ० || ० |- |{{flagicon|AUS}}{{flagicon|NZL}} [[२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२८]] |- |{{flagicon|Great Britain}}{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०३० आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०३०]] |} ==={{cr|Bahrain}}ची [[आशिया चषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[आशिया चषक|ट्वेंटी२० आशिया चषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="5"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|पात्रता कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|BAN}} [[२०१६ आशिया चषक|२०१६]]|| colspan="7" rowspan="3" |''पात्र ठरले नाही'' || colspan="5" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|UAE}} [[२०२२ आशिया चषक|२०२२]]|| ४ || २ || २ || ० || ० |- |{{flagicon|UAE}}{{flagicon|SL}} [[२०२५ आशिया चषक|२०२५]]|| ४ || १ || ३ || ० || ० |} ==={{cr|Bahrain}}ची [[आशियाई खेळ]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|[[आशियाई खेळ]] |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|China}} [[२०१० आशियाई खेळ|२०१०]]<ref name="NonT20I" group="n">२०१० आणि २०१४ या आवृत्त्यांमधील सर्व सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.</ref>|| colspan="7" rowspan="3" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|South Korea}} [[२०१४ आशियाई खेळ|२०१४]]<ref name="NonT20I" group="n">२०१० आणि २०१४ या आवृत्त्यांमधील सर्व सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.</ref> |- |{{flagicon|China}} [[२०२२ आशियाई खेळ|२०२२]] |} ==={{cr|Bahrain}}ची आखाती ट्वेंटी२० अजिंक्यपद स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|आखाती ट्वेंटी२० अजिंक्यपद स्पर्धा |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|QAT}} [[२०२३ पुरुष आखाती टी२० आंतरराष्ट्रीय चॅम्पियनशिप|२०२३]]|| ४थे ||४/६||५||३||२||०||० |- |{{flagicon|UAE}} [[२०२४ पुरुष आखाती टी२० आंतरराष्ट्रीय चॅम्पियनशिप|२०२४]]|| ५वे ||५/६||५||२||३||०||० |} ==={{cr|Bahrain}}ची तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धा |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:bronze;" |{{flagicon|OMA}} [[२०१९ एसीसी पश्चिम विभाग|२०१९]]|| ३रे ||३/५||४||२||२||०||० |- style="background:bronze;" |{{flagicon|OMA}} [[२०२२-२३ डेझर्ट चषक टी२० आंतरराष्ट्रीय मालिका|२०२२ (नोव्हेंबर)]]|| ३रे ||३/४||६||३||३||०||० |- style="background:gold;" |{{flagicon|MAS}} [[२०२२-२३ मलेशिया चौरंगी मालिका|२०२२ (डिसेंबर)]]|| विजेते ||१/४||७||६||०||०||१ |- |{{flagicon|HK}} [[२०२२-२३ हाँग काँग चौरंगी मालिका|२०२३]]|| ४थे ||४/४||४||१||३||०||० |- style="background:gold;" |{{flagicon|MAS}} [[२०२४ मलेशिया ओपन टी-२० चॅम्पियनशिप|२०२४]]|| विजेते ||१/५||५||५||०||०||० |- style="background:gold;" |{{flagicon|MAS}} [[२०२५ मलेशिया तिरंगी मालिका|२०२५]]|| विजेते ||१/३||५||४||१||०||० |- style="background:silver;" |{{flagicon|MWI}} [[२०२५ मलावी चौरंगी मालिका|२०२५]]|| उपविजेते ||२/४||७||४||२||०||१ |- style="background:gold;" |{{flagicon|RWA}} [[२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका|२०२५]]|| विजेते ||१/३||९||९||०||०||० |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1171752.html ७१९] || २० जानेवारी २०१९ || {{cr|Saudi Arabia}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान]], [[मस्कत]] || {{cr|Bahrain}} || rowspan=4 | [[२०१९ एसीसी पश्चिम विभाग]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1171754.html ७२१] || २१ जानेवारी २०१९ || {{cr|Maldives}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान]], [[मस्कत]] || {{cr|Bahrain}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1171759.html ७२६] || २३ जानेवारी २०१९ || {{cr|Kuwait}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान]], [[मस्कत]] || {{cr|Kuwait}} |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1171761.html ७२८] || २४ जानेवारी २०१९ || {{cr|Qatar}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान]], [[मस्कत]] || {{cr|Qatar}} |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1215153.html १०५०] || २३ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|OMA}} || rowspan=4 | [[२०२० आशिया चषक पात्रता|२०२० एसीसी पश्चिम विभाग]] |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1215158.html १०५६] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|Maldives}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ २]], [[मस्कत]] || {{cr|Bahrain}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1215161.html १०६०] || २५ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|Qatar}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|Bahrain}} |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1215163.html १०६३] || २६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|Kuwait}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|Kuwait}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1284488.html १३४८] || २३ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} || rowspan=4 | [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आशिया पात्रता|२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आशिया अ गट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1284490.html १३५५] || २४ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|KUW}} |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1284493.html १३६८] || २७ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|MDV}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1284496.html १३७३] || २८ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|SAU}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299569.html १४७१] || १८ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|GER}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ २]], [[मस्कत]] || {{cr|BHR}} || rowspan=5 | [[२०२२ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता गट अ|२०२२ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक अ गट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299573.html १४७६] || १९ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ २]], [[मस्कत]] || {{cr|IRE}} |- style="background:#cfc;" | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299575.html १४८०] || २१ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ २]], [[मस्कत]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299579.html १४८४] || २२ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|PHI}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ २]], [[मस्कत]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299583.html १४८८] || २४ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|CAN}} |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1328469.html १७३०] || ११ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || बरोबरीत || rowspan=5 | |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1328470.html १७३३] || १३ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|KUW}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1328471.html १७३४] || १४ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|KUW}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1328472.html १७३७] || १६ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|KUW}} |- | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1328473.html १७३९] || १७ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|KUW}} |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344783.html १८८१] || १४ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|CAN}} || rowspan=7 | [[२०२२-२३ डेझर्ट चषक टी२० आंतरराष्ट्रीय मालिका|२०२२-२३ डेझर्ट ट्वेंटी२० मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344785.html १८८३] || १५ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344786.html १८८४] || १६ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|SAU}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344789.html १८९१] || १७ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344791.html १८९७] || १९ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|OMA}} |- style="background:#cfc;" | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344793.html १९०४] || २० नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|SAU}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|SAU}} |- style="background:#cfc;" | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344794.html १९०९] || २१ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|SAU}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|SAU}} |- style="background:#cfc;" | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1349378.html १९५६] || १५ डिसेंबर २०२२ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[मलेशिया|बंगी]] || {{cr|MAS}} || rowspan=7 | [[२०२२-२३ मलेशिया चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1349381.html १९६१] || १६ डिसेंबर २०२२ || {{cr|SIN}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[मलेशिया|बंगी]] || बरोबरीत |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1349382.html १९६४] || १८ डिसेंबर २०२२ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[मलेशिया|बंगी]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1349385.html १९६९] || १९ डिसेंबर २०२२ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[मलेशिया|बंगी]] || {{cr|MAS}} |- style="background:#cfc;" | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1349386.html १९७४] || २१ डिसेंबर २०२२ || {{cr|SIN}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[मलेशिया|बंगी]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1349389.html १९७७] || २२ डिसेंबर २०२२ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[मलेशिया|बंगी]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1349391.html १९८१] || २३ डिसेंबर २०२२ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[मलेशिया|बंगी]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1361771.html २०१५] || ८ मार्च २०२३ || {{cr|HK}} || {{flagicon|HK}} [[मिशन रोड मैदान]], [[हाँग काँग|माँग कॉक]] || {{cr|HK}} || rowspan=4 | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२२-२३|२०२२-२३ हाँग काँग चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1361772.html २०१६] || ९ मार्च २०२३ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|HK}} [[मिशन रोड मैदान]], [[हाँग काँग|माँग कॉक]] || {{cr|MAS}} |- style="background:#cfc;" | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1361774.html २०१९] || ११ मार्च २०२३ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|HK}} [[मिशन रोड मैदान]], [[हाँग काँग|माँग कॉक]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1361776.html २०२१] || १२ मार्च २०२३ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|HK}} [[मिशन रोड मैदान]], [[हाँग काँग|माँग कॉक]] || {{cr|KUW}} |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1392803.html २२३४] || १५ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} || rowspan=5 | [[२०२३ पुरुष गल्फ टी२०आ चॅम्पियनशिप|२०२३ पुरुष आखाती ट्वेंटी२० अजिंक्यपद स्पर्धा]] |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1392805.html २२३६] || १६ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|KUW}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1392809.html २२४०] || १८ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|SAU}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1392811.html २२४३] || १९ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1397437.html २२५०] || २२ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1405313.html २३३३] || ३० ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|NEP}} [[काठमांडू|मुलपाणी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[काठमांडू|कागेश्वरी-मनोहरा]] || {{cr|UAE}} || rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक आशिया पात्रता|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आशिया पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1405318.html २३३९] || ३१ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|HK}} || {{flagicon|NEP}} [[काठमांडू|मुलपाणी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[काठमांडू|कागेश्वरी-मनोहरा]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1405324.html २३४५] || २ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|NEP}} [[काठमांडू|मुलपाणी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[काठमांडू|कागेश्वरी-मनोहरा]] || {{cr|KUW}} |- style="background:#cfc;" | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1405325.html २३४६] || ३ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|NEP}} [[त्रिभूवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[काठमांडू]] || {{cr|OMA}} |- style="background:#cfc;" | ५० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1422808.html २४९६] || ५ मार्च २०२४ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} || rowspan=5 | [[२०२४ मलेशिया ओपन टी-२० चॅम्पियनशिप|२०२४ मलेशिया खुली ट्वेंटी२० स्पर्धा]] |- style="background:#cfc;" | ५१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1422811.html २५०२] || ७ मार्च २०२४ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ५२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1422814.html २५०८] || ९ मार्च २०२४ || {{cr|TAN}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ५३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1422815.html २५१०] || १० मार्च २०२४ || {{cr|VAN}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1422818.html २५१४] || ११ मार्च २०२४ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426455.html २५४७] || १२ एप्रिल २०२४ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|OMA}} || rowspan=4 | [[२०२४ एसीसी पुरुष प्रीमियर कप|२०२४ ए.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० प्रीमियर चषक]] |- style="background:#cfc;" | ५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426460.html २५५५] || १३ एप्रिल २०२४ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ २]], [[मस्कत]] || {{cr|UAE}} |- style="background:#cfc;" | ५७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426468.html २५६८] || १५ एप्रिल २०२४ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ २]], [[मस्कत]] || {{cr|KUW}} |- style="background:#cfc;" | ५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426470.html २५७०] || १६ एप्रिल २०२४ || {{cr|CAM}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|BHR}} |- | ५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457350.html २९३६] || २८ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|UGA}} || {{flagicon|UGA}} [[युगांडा|जिंजा क्रिकेट मैदान]], [[युगांडा|जिंजा]] || {{cr|BHR}} || rowspan=2 | |- | ६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457351.html २९३७] || २९ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|UGA}} || {{flagicon|UGA}} [[युगांडा|जिंजा क्रिकेट मैदान]], [[युगांडा|जिंजा]] || {{cr|UGA}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457219.html २९६३] || १९ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|SAU}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} || rowspan=6 | [[२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता ब|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आशिया ब गट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457224.html २९६८] || २२ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|THA}} || {{flagicon|QAT}} [[दोहा|दोहा विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|THA}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457226.html २९७०] || २३ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|BHU}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457229.html २९७९] || २५ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} |- style="background:#cfc;" | ६५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457233.html २९८३] || २६ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|CAM}} || {{flagicon|QAT}} [[दोहा|दोहा विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ६६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1459278.html २९९४] || २८ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|QAT}} [[दोहा|दोहा विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|UAE}} |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1463652.html ३०४२] || १३ डिसेंबर २०२४ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] || {{cr|UAE}} || rowspan=5 | [[२०२४ पुरुष गल्फ टी२०आ चॅम्पियनशिप|२०२४ पुरुष आखाती ट्वेंटी२० अजिंक्यपद]] |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1463654.html ३०४८] || १४ डिसेंबर २०२४ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ६९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1463658.html ३०६३] || १६ डिसेंबर २०२४ || {{cr|SAU}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ७० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1463661.html ३०७०] || १७ डिसेंबर २०२४ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] || {{cr|OMA}} |- style="background:#cfc;" | ७१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1463665.html ३०७६] || २० डिसेंबर २०२४ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] || {{cr|QAT}} |- | ७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1471822.html ३०९३] || १९ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदयना क्रिकेट मैदान]], [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} || rowspan=9 | |- | ७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1471823.html ३०९४] || २० फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदयना क्रिकेट मैदान]], [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} |- | ७४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1471824.html ३०९७] || २२ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदयना क्रिकेट मैदान]], [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} |- | ७५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1471825.html ३०९९] || २३ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदयना क्रिकेट मैदान]], [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} |- | ७६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1471826.html ३१०२] || २४ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदयना क्रिकेट मैदान]], [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} |- | ७७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1474260.html ३१०४] || २८ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|SIN}} || {{flagicon|SIN}} [[सिंगापूर|सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिंगापूर]] || {{cr|BHR}} |- | ७८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1474261.html ३१०५] || १ मार्च २०२५ || {{cr|SIN}} || {{flagicon|SIN}} [[सिंगापूर|सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिंगापूर]] || {{cr|BHR}} |- | ७९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1474262.html ३१०६] || २ मार्च २०२५ || {{cr|SIN}} || {{flagicon|SIN}} [[सिंगापूर|सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिंगापूर]] || {{cr|BHR}} |- | ८० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1474263.html ३१०७] || ४ मार्च २०२५ || {{cr|SIN}} || {{flagicon|SIN}} [[सिंगापूर|सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिंगापूर]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ८१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1475525.html ३१०८] || १० मार्च २०२५ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} || rowspan=5 | [[२०२५ मलेशिया तिरंगी मालिका|२०२५ मलेशिया तिरंगी मालिका (मार्च)]] |- style="background:#cfc;" | ८२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1475526.html ३११०] || ११ मार्च २०२५ || {{cr|HK}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ८३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1475528.html ३११६] || १३ मार्च २०२५ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ८४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1475529.html ३११८] || १४ मार्च २०२५ || {{cr|HK}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || बरोबरीत |- style="background:#cfc;" | ८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1475531.html ३१२१] || १७ मार्च २०२५ || {{cr|HK}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492881.html ३२८०] || ६ जुलै २०२५ || {{cr|GER}} || {{flagicon|MWI}} [[ब्लँटायर|टीसीए ओव्हल]], [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} || rowspan=6 | [[२०२५ मलावी चौरंगी टी२० चषक|२०२५ मलावी चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492884.html ३२८४] || ७ जुलै २०२५ || {{cr|MWI}} || {{flagicon|MWI}} [[ब्लँटायर|टीसीए ओव्हल]], [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492879.html ३२८७] || ८ जुलै २०२५ || {{cr|TAN}} || {{flagicon|MWI}} [[ब्लँटायर|टीसीए ओव्हल]], [[ब्लँटायर]] || {{cr|TAN}} |- style="background:#cfc;" | ८९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492887.html ३२९६] || १० जुलै २०२५ || {{cr|TAN}} || {{flagicon|MWI}} [[ब्लँटायर|टीसीए ओव्हल]], [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ९० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492889.html ३३०७] || १२ जुलै २०२५ || {{cr|MWI}} || {{flagicon|MWI}} [[ब्लँटायर|टीसीए ओव्हल]], [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ९१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492892.html ३३१४] || १३ जुलै २०२५ || {{cr|TAN}} || {{flagicon|MWI}} [[ब्लँटायर|टीसीए ओव्हल]], [[ब्लँटायर]] || {{cr|TAN}} |- style="background:#cfc;" | ९२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495453.html ३३२५] || १८ जुलै २०२५ || {{cr|RWA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} || rowspan=9 | [[२०२५ ऱ्वांडा तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495454.html ३३२९] || १९ जुलै २०२५ || {{cr|MWI}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495456.html ३३३५] || २० जुलै २०२५ || {{cr|MWI}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495457.html ३३३७] || २० जुलै २०२५ || {{cr|RWA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495459.html ३३४८] || २२ जुलै २०२५ || {{cr|RWA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ९७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495461.html ३३५६] || २३ जुलै २०२५ || {{cr|MWI}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495462.html ३३६४] || २५ जुलै २०२५ || {{cr|RWA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ९९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495463.html ३३६६] || २५ जुलै २०२५ || {{cr|MWI}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | १०० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495465.html ३३८३] || २७ जुलै २०२५ || {{cr|MWI}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १०१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510178.html ३५८०] || १८ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदयना क्रिकेट मैदान]], [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} || rowspan=3 | |- | १०२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510179.html ३५८२] || १९ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदयना क्रिकेट मैदान]], [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} |- | १०३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510180.html ३५८४] || २१ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदयना क्रिकेट मैदान]], [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511999.html ३५८८] || २५ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} || rowspan=4 | [[२०२५ मिनी एसईए गेम्स|२०२५ मलेशिया तिरंगी मालिका (नोव्हेंबर)]] |- style="background:#cfc;" | १०५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512000.html ३५९०] || २७ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | १०६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512002.html ३५९७] || ३० नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | १०७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512003.html ३६००] || १ डिसेंबर २०२५ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513098.html ३६१५] || ८ डिसेंबर २०२५ || {{cr|BHU}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} || rowspan=10 | |- | १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513099.html ३६१९] || ९ डिसेंबर २०२५ || {{cr|BHU}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} |- | ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513100.html ३६२७] || ११ डिसेंबर २०२५ || {{cr|BHU}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} |- | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513101.html ३६३३] || १२ डिसेंबर २०२५ || {{cr|BHU}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} |- | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513102.html ३६३८] || १३ डिसेंबर २०२५ || {{cr|BHU}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} |- | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522993.html ३६९५] || १० फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} |- | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522994.html ३६९९] || ११ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} |- | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522995.html ३७०६] || १३ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} |- | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522996.html ३७१०] || १४ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} |- | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522997.html ३७१४] || १५ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522999.html ३७३५] || २५ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|BHU}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|BHR}} || rowspan=4 | [[२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२०२६ थायलंड चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523001.html ३७३९] || २६ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|JPN}} |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523003.html ३७४३] || २७ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|THA}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523005.html ३७४६] || २८ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || टाय |- | १२२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527157.html ३७५३] || ७ मार्च २०२६ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} || rowspan=3 | |- | १२३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527158.html ३७५४] || ८ मार्च २०२६ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} |- | १२४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527159.html ३७६१] || १० मार्च २०२६ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | १२५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538443.html ३९२४] || १ जून २०२६ || {{cr|HK}} || {{flagicon|SIN}} [[सिंगापूर|सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिंगापूर]] || {{cr|HK}} || rowspan=3 | [[२०२६ आशियाई क्रीडा स्पर्धा पुरुष पात्रता|२०२६ आशियाई खेळ पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १२६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538446.html ३९२८] || ३ जून २०२६ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|SIN}} [[सिंगापूर|सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिंगापूर]] || {{cr|OMA}} |- style="background:#cfc;" | १२७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538450.html ३९३५] || ५ जून २०२६ || {{cr|SIN}} || {{flagicon|SIN}} [[सिंगापूर|सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिंगापूर]] || {{cr|BHR}} |- | १२८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1548122.html ४०५५] || ३१ जुलै २०२६ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|BHR}} || rowspan=2 | |- | १२९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1548123.html ४०५६] || १ ऑगस्ट २०२६ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|KEN}} |} ==नोंदी== {{reflist|group=n}} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:बहरैनमधील क्रिकेट|सामने]] stiwy649otsw4gc906xgrfypfehwci3 0 288294 2707012 2694308 2026-08-31T06:16:59Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2707012 wikitext text/x-wiki खालील यादी बेल्जियम क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. बेल्जियमने ११ मे २०१९ रोजी जर्मनी विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | बेल्जियमने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183920.html ७७३] || ११ मे २०१९ || {{cr|GER}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[बेल्जियम|वॉटर्लू]] || {{cr|GER}} || rowspan=3 | |- | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183921.html ७७४] || ११ मे २०१९ || {{cr|GER}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[बेल्जियम|वॉटर्लू]] || {{cr|GER}} |- | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183922.html ७७५] || १२ मे २०१९ || {{cr|GER}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[बेल्जियम|वॉटर्लू]] || {{cr|GER}} |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1229820.html १०८९] || २९ ऑगस्ट २०२० || {{cr|LUX}} || {{flagicon|LUX}} [[पियरी वेरनर क्रिकेट मैदान]], [[लक्झेंबर्ग|वॉलफरडांगे]] || {{cr|BEL}} || rowspan=4 | [[२०२० लक्झेंबर्ग ट्वेंटी२० चषक]] |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1229821.html १०९०] || २९ ऑगस्ट २०२० || {{cr|CZE}} || {{flagicon|LUX}} [[पियरी वेरनर क्रिकेट मैदान]], [[लक्झेंबर्ग|वॉलफरडांगे]] || {{cr|BEL}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1229822.html १०९१] || ३० ऑगस्ट २०२० || {{cr|CZE}} || {{flagicon|LUX}} [[पियरी वेरनर क्रिकेट मैदान]], [[लक्झेंबर्ग|वॉलफरडांगे]] || {{cr|BEL}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1229823.html १०९२] || ३० ऑगस्ट २०२० || {{cr|LUX}} || {{flagicon|LUX}} [[पियरी वेरनर क्रिकेट मैदान]], [[लक्झेंबर्ग|वॉलफरडांगे]] || {{cr|BEL}} |- | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1268188.html ११८२] || ८ जुलै २०२१ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|MLT}} [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब मैदान]], [[माल्टा|मार्सा]] || {{cr|MLT}} || rowspan=11 | |- | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1268189.html ११८३] || ८ जुलै २०२१ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|MLT}} [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब मैदान]], [[माल्टा|मार्सा]] || {{cr|BEL}} |- | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1268190.html ११८४] || ९ जुलै २०२१ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|MLT}} [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब मैदान]], [[माल्टा|मार्सा]] || {{cr|BEL}} |- | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1268191.html ११८६] || १० जुलै २०२१ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|MLT}} [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब मैदान]], [[माल्टा|मार्सा]] || {{cr|MLT}} |- | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1268192.html ११८७] || १० जुलै २०२१ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|MLT}} [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब मैदान]], [[माल्टा|मार्सा]] || {{cr|BEL}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1269836.html ११९९] || २४ जुलै २०२१ || {{cr|AUT}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[बेल्जियम|वॉटर्लू]] || {{cr|BEL}} |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1269837.html १२००] || २४ जुलै २०२१ || {{cr|AUT}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[बेल्जियम|वॉटर्लू]] || {{cr|BEL}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1269838.html १२०२] || २५ जुलै २०२१ || {{cr|AUT}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[बेल्जियम|वॉटर्लू]] || {{cr|AUT}} |- | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318354.html १५५८] || ११ जून २०२२ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|BEL}} [[मर्सीन]], [[गेंट]] || {{cr|BEL}} |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318355.html १५६२] || ११ जून २०२२ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|BEL}} [[मर्सीन]], [[गेंट]] || {{cr|BEL}} |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318356.html १५६६] || १२ जून २०२२ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[बेल्जियम|वॉटरलू]] || {{cr|BEL}} |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1320969.html १५८१] || २८ जून २०२२ || {{cr|GIB}} || {{flagicon|BEL}} [[मर्सीन]], [[गेंट]] || {{cr|BEL}} || rowspan=5 | [[२०२२-२३ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप पात्रता|२०२४ आय.सी.सी. पुरूष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप क गट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1320976.html १५९०] || २९ जून २०२२ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वॉटरलू (बेल्जियम)|वॉटरलू]] || {{cr|BEL}} |- style="background:#cfc;" | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1320980.html १५९५] || १ जुलै २०२२ || {{cr|DEN}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वॉटरलू (बेल्जियम)|वॉटरलू]] || {{cr|BEL}} |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1320982.html १५९८] || २ जुलै २०२२ || {{cr|POR}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वॉटरलू (बेल्जियम)|वॉटरलू]] || {{cr|POR}} |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1320986.html १६१०] || ४ जुलै २०२२ || {{cr|ESP}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वॉटरलू (बेल्जियम)|वॉटरलू]] || {{cr|BEL}} |- | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1380581.html २०८५] || ९ जून २०२३ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बायर स्पोर्टस्टेडियन]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|GER}} || rowspan=4 | |- | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1380582.html २०८७] || १० जून २०२३ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बायर स्पोर्टस्टेडियन]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|GER}} |- | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1380583.html २०९०] || १० जून २०२३ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बायर स्पोर्टस्टेडियन]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|GER}} |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1380584.html २०९३] || ११ जून २०२३ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बायर स्पोर्टस्टेडियन]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|GER}} |- style="background:#cfc;" | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432196.html २५९८] || १० मे २०२४ || {{cr|FRA}} || {{flagicon|FRA}} [[ड्रॉक्स|ड्रॉक्स क्रिडा क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ड्रॉक्स]] || बरोबरीत || rowspan=5 | [[२०२४ मदिना कप|२०२४ मदिना ट्वेंटी२० चषक]] |- style="background:#cfc;" | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432197.html २६००] || १० मे २०२४ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|FRA}} [[ड्रॉक्स|ड्रॉक्स क्रिडा क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ड्रॉक्स]] || {{cr|BEL}} |- style="background:#cfc;" | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432198.html २६०४] || ११ मे २०२४ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|FRA}} [[ड्रॉक्स|ड्रॉक्स क्रिडा क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ड्रॉक्स]] || {{cr|BEL}} |- style="background:#cfc;" | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432199.html २६०५] || ११ मे २०२४ || {{cr|FRA}} || {{flagicon|FRA}} [[ड्रॉक्स|ड्रॉक्स क्रिडा क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ड्रॉक्स]] || {{cr|FRA}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432200.html २६०८] || १२ मे २०२४ || {{cr|FRA}} || {{flagicon|FRA}} [[ड्रॉक्स|ड्रॉक्स क्रिडा क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ड्रॉक्स]] || {{cr|BEL}} |- | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435259.html २६२१] || २५ मे २०२४ || {{cr|AUT}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{cr|BEL}} || rowspan=8 | |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435260.html २६२२] || २५ मे २०२४ || {{cr|AUT}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{cr|AUT}} |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435261.html २६२७] || २६ मे २०२४ || {{cr|AUT}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{cr|BEL}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435262.html २६२९] || २६ मे २०२४ || {{cr|AUT}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{cr|AUT}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436894.html २६४७] || ८ जून २०२४ || {{cr|GUE}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वॉटरलू (बेल्जियम)|वॉटरलू]] || {{cr|GUE}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436895.html २६४८] || ८ जून २०२४ || {{cr|GUE}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वॉटरलू (बेल्जियम)|वॉटरलू]] || {{cr|BEL}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436896.html २६५४] || ९ जून २०२४ || {{cr|GUE}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वॉटरलू (बेल्जियम)|वॉटरलू]] || {{cr|BEL}} |- | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436897.html २६५७] || ९ जून २०२४ || {{cr|GUE}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वॉटरलू (बेल्जियम)|वॉटरलू]] || {{cr|GUE}} |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439815.html २७४०] || ७ जुलै २०२४ || {{cr|SUI}} || {{flagicon|GER}} [[बेयर उर्डिंगेन क्रिकेट मैदान]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|BEL}} || rowspan=4 | [[२०२४-२५ आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक युरोप पात्रता|२०२६ आय.सी.सी. पुरूष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप ब गट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439818.html २७४३] || ८ जुलै २०२४ || {{cr|CRO}} || {{flagicon|GER}} [[बेयर उर्डिंगेन क्रिकेट मैदान]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|CRO}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439821.html २७४८] || १० जुलै २०२४ || {{cr|JER}} || {{flagicon|GER}} [[बेयर उर्डिंगेन क्रिकेट मैदान]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|JER}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439829.html २७५५] || १२ जुलै २०२४ || {{cr|SRB}} || {{flagicon|GER}} [[बेयर उर्डिंगेन क्रिकेट मैदान]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|BEL}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485346.html ३१९१] || ३० मे २०२५ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|BEL}} [[पूर्व फ्लांडर्स|स्टार्स अरीना क्रिकेट मैदान]], [[पूर्व फ्लांडर्स|हॉफ्स्टॅड]] || {{cr|BEL}} || rowspan=5 | [[२०२५ पुरुष मदिना चषक|२०२५ मदिना ट्वेंटी२० चषक]] |- style="background:#cfc;" | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485343.html ३१९५] || ३० मे २०२५ || {{cr|POR}} || {{flagicon|BEL}} [[पूर्व फ्लांडर्स|स्टार्स अरीना क्रिकेट मैदान]], [[पूर्व फ्लांडर्स|हॉफ्स्टॅड]] || {{cr|POR}} |- style="background:#cfc;" | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485348.html ३१९६] || ३१ मे २०२५ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|BEL}} [[पूर्व फ्लांडर्स|स्टार्स अरीना क्रिकेट मैदान]], [[पूर्व फ्लांडर्स|हॉफ्स्टॅड]] || {{cr|BEL}} |- style="background:#cfc;" | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485344.html ३२००] || ३१ मे २०२५ || {{cr|POR}} || {{flagicon|BEL}} [[पूर्व फ्लांडर्स|स्टार्स अरीना क्रिकेट मैदान]], [[पूर्व फ्लांडर्स|हॉफ्स्टॅड]] || {{cr|POR}} |- style="background:#cfc;" | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486224.html ३२०२] || १ जून २०२५ || {{cr|POR}} || {{flagicon|BEL}} [[पूर्व फ्लांडर्स|स्टार्स अरीना क्रिकेट मैदान]], [[पूर्व फ्लांडर्स|हॉफ्स्टॅड]] || {{cr|BEL}} |- style="background:#cfc;" | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490884.html ३२६६] || २६ जून २०२५ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|BEL}} || rowspan=4 | [[२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक|२०२५ काँटिनेंटल चषक]] |- style="background:#cfc;" | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490886.html ३२६८] || २७ जून २०२५ || {{cr|FRA}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|BEL}} |- style="background:#cfc;" | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490888.html ३२७०] || २८ जून २०२५ || {{cr|AUT}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490891.html ३२७२] || २९ जून २०२५ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|BEL}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498696.html ३४१५] || २३ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|AUT}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} || rowspan=4 | |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498697.html ३४१६] || २३ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|AUT}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498698.html ३४१७] || २४ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|AUT}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498699.html ३४१८] || २४ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|AUT}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540308.html ३९५९] || १९ जून २०२६ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|BEL}} || rowspan=5 | [[२०२६ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक|२०२६ काँटिनेंटल चषक]] |- style="background:#cfc;" | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540312.html ३९६८] || २० जून २०२६ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|BEL}} |- style="background:#cfc;" | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540313.html ३९७०] || २० जून २०२६ || {{cr|SUI}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|BEL}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540314.html ३९७१] || २१ जून २०२६ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|BEL}} |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540316.html ३९७५] || २१ जून २०२६ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|BEL}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1543362.html ४०१५] || ८ जुलै २०२६ || {{cr|GIB}} || {{flagicon|DEN}} [[डेन्मार्क|कोये क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डेन्मार्क|कोये]] || {{cr|BEL}} || rowspan=3 | [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप उप-प्रादेशिक पात्रता ब|२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप ब गट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1543369.html ४०२३] || १० जुलै २०२६ || {{cr|SRB}} || {{flagicon|DEN}} [[स्वानहोम पार्क]], [[ब्रॉन्डबी]] || {{cr|BEL}} |- style="background:#cfc;" | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1543372.html ४०२७] || १२ जुलै २०२६ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|DEN}} [[डेन्मार्क|कोये क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डेन्मार्क|कोये]] || {{cr|ROM}} |- style="background:#cfc;" | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1544120.html ४०३२] || १४ जुलै २०२६ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|DEN}} [[स्वानहोम पार्क]], [[ब्रॉन्डबी]] || {{cr|BEL}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} 1bvym03z5xo6z2geml4cbpspwj6rwec 2707014 2707012 2026-08-31T06:18:40Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2707014 wikitext text/x-wiki खालील यादी बेल्जियम क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. बेल्जियमने ११ मे २०१९ रोजी जर्मनी विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | बेल्जियमने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183920.html ७७३] || ११ मे २०१९ || {{cr|GER}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[बेल्जियम|वॉटर्लू]] || {{cr|GER}} || rowspan=3 | |- | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183921.html ७७४] || ११ मे २०१९ || {{cr|GER}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[बेल्जियम|वॉटर्लू]] || {{cr|GER}} |- | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183922.html ७७५] || १२ मे २०१९ || {{cr|GER}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[बेल्जियम|वॉटर्लू]] || {{cr|GER}} |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1229820.html १०८९] || २९ ऑगस्ट २०२० || {{cr|LUX}} || {{flagicon|LUX}} [[पियरी वेरनर क्रिकेट मैदान]], [[लक्झेंबर्ग|वॉलफरडांगे]] || {{cr|BEL}} || rowspan=4 | [[२०२० लक्झेंबर्ग ट्वेंटी२० चषक]] |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1229821.html १०९०] || २९ ऑगस्ट २०२० || {{cr|CZE}} || {{flagicon|LUX}} [[पियरी वेरनर क्रिकेट मैदान]], [[लक्झेंबर्ग|वॉलफरडांगे]] || {{cr|BEL}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1229822.html १०९१] || ३० ऑगस्ट २०२० || {{cr|CZE}} || {{flagicon|LUX}} [[पियरी वेरनर क्रिकेट मैदान]], [[लक्झेंबर्ग|वॉलफरडांगे]] || {{cr|BEL}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1229823.html १०९२] || ३० ऑगस्ट २०२० || {{cr|LUX}} || {{flagicon|LUX}} [[पियरी वेरनर क्रिकेट मैदान]], [[लक्झेंबर्ग|वॉलफरडांगे]] || {{cr|BEL}} |- | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1268188.html ११८२] || ८ जुलै २०२१ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|MLT}} [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब मैदान]], [[माल्टा|मार्सा]] || {{cr|MLT}} || rowspan=11 | |- | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1268189.html ११८३] || ८ जुलै २०२१ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|MLT}} [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब मैदान]], [[माल्टा|मार्सा]] || {{cr|BEL}} |- | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1268190.html ११८४] || ९ जुलै २०२१ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|MLT}} [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब मैदान]], [[माल्टा|मार्सा]] || {{cr|BEL}} |- | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1268191.html ११८६] || १० जुलै २०२१ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|MLT}} [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब मैदान]], [[माल्टा|मार्सा]] || {{cr|MLT}} |- | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1268192.html ११८७] || १० जुलै २०२१ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|MLT}} [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब मैदान]], [[माल्टा|मार्सा]] || {{cr|BEL}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1269836.html ११९९] || २४ जुलै २०२१ || {{cr|AUT}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[बेल्जियम|वॉटर्लू]] || {{cr|BEL}} |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1269837.html १२००] || २४ जुलै २०२१ || {{cr|AUT}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[बेल्जियम|वॉटर्लू]] || {{cr|BEL}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1269838.html १२०२] || २५ जुलै २०२१ || {{cr|AUT}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[बेल्जियम|वॉटर्लू]] || {{cr|AUT}} |- | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318354.html १५५८] || ११ जून २०२२ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|BEL}} [[मर्सीन]], [[गेंट]] || {{cr|BEL}} |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318355.html १५६२] || ११ जून २०२२ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|BEL}} [[मर्सीन]], [[गेंट]] || {{cr|BEL}} |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318356.html १५६६] || १२ जून २०२२ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[बेल्जियम|वॉटरलू]] || {{cr|BEL}} |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1320969.html १५८१] || २८ जून २०२२ || {{cr|GIB}} || {{flagicon|BEL}} [[मर्सीन]], [[गेंट]] || {{cr|BEL}} || rowspan=5 | [[२०२२-२३ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप पात्रता|२०२४ आय.सी.सी. पुरूष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप क गट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1320976.html १५९०] || २९ जून २०२२ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वॉटरलू (बेल्जियम)|वॉटरलू]] || {{cr|BEL}} |- style="background:#cfc;" | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1320980.html १५९५] || १ जुलै २०२२ || {{cr|DEN}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वॉटरलू (बेल्जियम)|वॉटरलू]] || {{cr|BEL}} |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1320982.html १५९८] || २ जुलै २०२२ || {{cr|POR}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वॉटरलू (बेल्जियम)|वॉटरलू]] || {{cr|POR}} |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1320986.html १६१०] || ४ जुलै २०२२ || {{cr|ESP}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वॉटरलू (बेल्जियम)|वॉटरलू]] || {{cr|BEL}} |- | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1380581.html २०८५] || ९ जून २०२३ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बायर स्पोर्टस्टेडियन]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|GER}} || rowspan=4 | |- | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1380582.html २०८७] || १० जून २०२३ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बायर स्पोर्टस्टेडियन]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|GER}} |- | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1380583.html २०९०] || १० जून २०२३ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बायर स्पोर्टस्टेडियन]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|GER}} |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1380584.html २०९३] || ११ जून २०२३ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बायर स्पोर्टस्टेडियन]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|GER}} |- style="background:#cfc;" | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432196.html २५९८] || १० मे २०२४ || {{cr|FRA}} || {{flagicon|FRA}} [[ड्रॉक्स|ड्रॉक्स क्रिडा क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ड्रॉक्स]] || बरोबरीत || rowspan=5 | [[२०२४ मदिना कप|२०२४ मदिना ट्वेंटी२० चषक]] |- style="background:#cfc;" | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432197.html २६००] || १० मे २०२४ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|FRA}} [[ड्रॉक्स|ड्रॉक्स क्रिडा क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ड्रॉक्स]] || {{cr|BEL}} |- style="background:#cfc;" | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432198.html २६०४] || ११ मे २०२४ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|FRA}} [[ड्रॉक्स|ड्रॉक्स क्रिडा क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ड्रॉक्स]] || {{cr|BEL}} |- style="background:#cfc;" | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432199.html २६०५] || ११ मे २०२४ || {{cr|FRA}} || {{flagicon|FRA}} [[ड्रॉक्स|ड्रॉक्स क्रिडा क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ड्रॉक्स]] || {{cr|FRA}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432200.html २६०८] || १२ मे २०२४ || {{cr|FRA}} || {{flagicon|FRA}} [[ड्रॉक्स|ड्रॉक्स क्रिडा क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ड्रॉक्स]] || {{cr|BEL}} |- | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435259.html २६२१] || २५ मे २०२४ || {{cr|AUT}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{cr|BEL}} || rowspan=8 | |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435260.html २६२२] || २५ मे २०२४ || {{cr|AUT}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{cr|AUT}} |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435261.html २६२७] || २६ मे २०२४ || {{cr|AUT}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{cr|BEL}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435262.html २६२९] || २६ मे २०२४ || {{cr|AUT}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{cr|AUT}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436894.html २६४७] || ८ जून २०२४ || {{cr|GUE}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वॉटरलू (बेल्जियम)|वॉटरलू]] || {{cr|GUE}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436895.html २६४८] || ८ जून २०२४ || {{cr|GUE}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वॉटरलू (बेल्जियम)|वॉटरलू]] || {{cr|BEL}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436896.html २६५४] || ९ जून २०२४ || {{cr|GUE}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वॉटरलू (बेल्जियम)|वॉटरलू]] || {{cr|BEL}} |- | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436897.html २६५७] || ९ जून २०२४ || {{cr|GUE}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वॉटरलू (बेल्जियम)|वॉटरलू]] || {{cr|GUE}} |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439815.html २७४०] || ७ जुलै २०२४ || {{cr|SUI}} || {{flagicon|GER}} [[बेयर उर्डिंगेन क्रिकेट मैदान]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|BEL}} || rowspan=4 | [[२०२४-२५ आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक युरोप पात्रता|२०२६ आय.सी.सी. पुरूष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप ब गट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439818.html २७४३] || ८ जुलै २०२४ || {{cr|CRO}} || {{flagicon|GER}} [[बेयर उर्डिंगेन क्रिकेट मैदान]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|CRO}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439821.html २७४८] || १० जुलै २०२४ || {{cr|JER}} || {{flagicon|GER}} [[बेयर उर्डिंगेन क्रिकेट मैदान]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|JER}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439829.html २७५५] || १२ जुलै २०२४ || {{cr|SRB}} || {{flagicon|GER}} [[बेयर उर्डिंगेन क्रिकेट मैदान]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|BEL}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485346.html ३१९१] || ३० मे २०२५ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|BEL}} [[पूर्व फ्लांडर्स|स्टार्स अरीना क्रिकेट मैदान]], [[पूर्व फ्लांडर्स|हॉफ्स्टॅड]] || {{cr|BEL}} || rowspan=5 | [[२०२५ पुरुष मदिना चषक|२०२५ मदिना ट्वेंटी२० चषक]] |- style="background:#cfc;" | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485343.html ३१९५] || ३० मे २०२५ || {{cr|POR}} || {{flagicon|BEL}} [[पूर्व फ्लांडर्स|स्टार्स अरीना क्रिकेट मैदान]], [[पूर्व फ्लांडर्स|हॉफ्स्टॅड]] || {{cr|POR}} |- style="background:#cfc;" | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485348.html ३१९६] || ३१ मे २०२५ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|BEL}} [[पूर्व फ्लांडर्स|स्टार्स अरीना क्रिकेट मैदान]], [[पूर्व फ्लांडर्स|हॉफ्स्टॅड]] || {{cr|BEL}} |- style="background:#cfc;" | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485344.html ३२००] || ३१ मे २०२५ || {{cr|POR}} || {{flagicon|BEL}} [[पूर्व फ्लांडर्स|स्टार्स अरीना क्रिकेट मैदान]], [[पूर्व फ्लांडर्स|हॉफ्स्टॅड]] || {{cr|POR}} |- style="background:#cfc;" | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486224.html ३२०२] || १ जून २०२५ || {{cr|POR}} || {{flagicon|BEL}} [[पूर्व फ्लांडर्स|स्टार्स अरीना क्रिकेट मैदान]], [[पूर्व फ्लांडर्स|हॉफ्स्टॅड]] || {{cr|BEL}} |- style="background:#cfc;" | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490884.html ३२६६] || २६ जून २०२५ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|BEL}} || rowspan=4 | [[२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक|२०२५ काँटिनेंटल चषक]] |- style="background:#cfc;" | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490886.html ३२६८] || २७ जून २०२५ || {{cr|FRA}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|BEL}} |- style="background:#cfc;" | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490888.html ३२७०] || २८ जून २०२५ || {{cr|AUT}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490891.html ३२७२] || २९ जून २०२५ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|BEL}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498696.html ३४१५] || २३ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|AUT}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} || rowspan=4 | |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498697.html ३४१६] || २३ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|AUT}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498698.html ३४१७] || २४ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|AUT}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498699.html ३४१८] || २४ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|AUT}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540308.html ३९५९] || १९ जून २०२६ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|BEL}} || rowspan=5 | [[२०२६ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक|२०२६ काँटिनेंटल चषक]] |- style="background:#cfc;" | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540312.html ३९६८] || २० जून २०२६ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|BEL}} |- style="background:#cfc;" | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540313.html ३९७०] || २० जून २०२६ || {{cr|SUI}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|BEL}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540314.html ३९७१] || २१ जून २०२६ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|BEL}} |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540316.html ३९७५] || २१ जून २०२६ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|BEL}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1543362.html ४०१५] || ८ जुलै २०२६ || {{cr|GIB}} || {{flagicon|DEN}} [[डेन्मार्क|कोये क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डेन्मार्क|कोये]] || {{cr|BEL}} || rowspan=4 | [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप उप-प्रादेशिक पात्रता ब|२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप ब गट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1543369.html ४०२३] || १० जुलै २०२६ || {{cr|SRB}} || {{flagicon|DEN}} [[स्वानहोम पार्क]], [[ब्रॉन्डबी]] || {{cr|BEL}} |- style="background:#cfc;" | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1543372.html ४०२७] || १२ जुलै २०२६ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|DEN}} [[डेन्मार्क|कोये क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डेन्मार्क|कोये]] || {{cr|ROM}} |- style="background:#cfc;" | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1544120.html ४०३२] || १४ जुलै २०२६ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|DEN}} [[स्वानहोम पार्क]], [[ब्रॉन्डबी]] || {{cr|BEL}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} eay4i2zkr45udhh0v5j9df1yw8pqj9n 0 291154 2706906 2202192 2026-08-30T20:47:05Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2706906 wikitext text/x-wiki {{हा लेख|अफगाणिस्तानचा हेरात प्रांत|हेरात}} '''हेरात प्रांत''' ([[दारी भाषा|दारी]]/[[पश्तो]]:هرات) [[अफगाणिस्तान]]च्या ३४पैकी एक प्रांत आहे. देशाच्या पश्चिम सीमेवर असलेल्या या प्रांतात १७ जिल्हे असून येथील लोकसंख्या २१,८७,१६९ आहे.<ref name="nsia">{{cite web |url=https://www.nsia.gov.af:8080/wp-content/uploads/2021/06/Estimated-Population-of-Afghanistan1-1400.pdf |title=Estimated Population of Afghanistan 2021-22 |date=April 2021 |website=nsia.gov.af |publisher=National Statistic and Information Authority (NSIA) |access-date=June 29, 2021 |archive-date=2021-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210624204559/https://www.nsia.gov.af:8080/wp-content/uploads/2021/06/Estimated-Population-of-Afghanistan1-1400.pdf |url-status=dead }}</ref> या प्रांताचे प्रशासकीय केन्द्र [[हेरात]] आहे. == अर्थव्यवस्था == अफगाणिस्तानमध्ये उगवणाऱ्या [[केशर|केशराचा]] ९०% भाग हेरात प्रांतात होतो. २०१४मध्ये येथील केशराचे उत्पादन अंदाजे १ कोटी २० लाख [[अमेरिकन डॉलर]] (८ अब्ज ५० लाख [[रुपये]]) होते.<ref name="worldbank.org">{{Cite web|url=https://www.worldbank.org/en/news/feature/2015/01/20/saffron-major-source-income-alternative-poppy|title=Saffron: A Major Source of Income and an Alternative to Poppy|date=2015-01-19|website=World Bank|language=en|access-date=2019-08-13|archive-date=2019-08-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20190813103004/https://www.worldbank.org/en/news/feature/2015/01/20/saffron-major-source-income-alternative-poppy|url-status=dead}}</ref> ==संदर्भ आणि नोंदी== {{संदर्भयादी}} {{अफगाणिस्तानचे प्रांत}} [[वर्ग:हेरात प्रांत|*]] [[वर्ग:अफगाणिस्तानचे प्रांत]] ie8938kwww5cnxvagnbidx4oqsv5gzg 0 291728 2707017 2603665 2026-08-31T06:42:13Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2707017 wikitext text/x-wiki खालील यादी बेल्जियम महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. बेल्जियमने २५ सप्टेंबर २०२१ रोजी ऑस्ट्रिया विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | बेल्जियमने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1279393.html ९७८] || २५ सप्टेंबर २०२१ || {{crw|AUT}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|AUT}} || rowspan=14 | |- | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1279394.html ९७९] || २५ सप्टेंबर २०२१ || {{crw|AUT}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|AUT}} |- | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1279395.html ९८०] || २६ सप्टेंबर २०२१ || {{crw|AUT}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|AUT}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433768.html १८८७] || १९ मे २०२४ || {{crw|LUX}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वॉटरलू (बेल्जियम)|वॉटरलू]] || {{crw|LUX}} |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433769.html १८८९] || १९ मे २०२४ || {{crw|LUX}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वॉटरलू (बेल्जियम)|वॉटरलू]] || {{crw|LUX}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433770.html १८९०] || २० मे २०२४ || {{crw|LUX}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वॉटरलू (बेल्जियम)|वॉटरलू]] || {{crw|LUX}} |- | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433771.html १८९१] || २० मे २०२४ || {{crw|LUX}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वॉटरलू (बेल्जियम)|वॉटरलू]] || {{crw|LUX}} |- | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483808.html २३१३] || २८ मे २०२५ || {{crw|SUI}} || {{flagicon|BEL}} [[पूर्व फ्लांडर्स|स्टार्स अरीना क्रिकेट मैदान]], [[पूर्व फ्लांडर्स|हॉफ्स्टॅड]] || {{crw|SUI}} |- | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483809.html २३१६] || २८ मे २०२५ || {{crw|SUI}} || {{flagicon|BEL}} [[पूर्व फ्लांडर्स|स्टार्स अरीना क्रिकेट मैदान]], [[पूर्व फ्लांडर्स|हॉफ्स्टॅड]] || {{crw|SUI}} |- | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483810.html २३१९] || २९ मे २०२५ || {{crw|SUI}} || {{flagicon|BEL}} [[पूर्व फ्लांडर्स|स्टार्स अरीना क्रिकेट मैदान]], [[पूर्व फ्लांडर्स|हॉफ्स्टॅड]] || {{crw|SUI}} |- | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483811.html २३२२] || २९ मे २०२५ || {{crw|SUI}} || {{flagicon|BEL}} [[पूर्व फ्लांडर्स|स्टार्स अरीना क्रिकेट मैदान]], [[पूर्व फ्लांडर्स|हॉफ्स्टॅड]] || {{crw|SUI}} |- | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1548522.html २९५८] || २२ ऑगस्ट २०२६ || {{crw|LUX}} || {{flagicon|LUX}} [[पियरी वेरनर क्रिकेट मैदान]], [[लक्झेंबर्ग|वॉलफरडांगे]] || {{crw|BEL}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1548523.html २९६०] || २२ ऑगस्ट २०२६ || {{crw|LUX}} || {{flagicon|LUX}} [[पियरी वेरनर क्रिकेट मैदान]], [[लक्झेंबर्ग|वॉलफरडांगे]] || {{crw|LUX}} |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1548524.html २९६१] || २३ ऑगस्ट २०२६ || {{crw|LUX}} || {{flagicon|LUX}} [[पियरी वेरनर क्रिकेट मैदान]], [[लक्झेंबर्ग|वॉलफरडांगे]] || {{crw|LUX}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1548525.html २९६३] || २३ ऑगस्ट २०२६ || {{crw|LUX}} || {{flagicon|LUX}} [[पियरी वेरनर क्रिकेट मैदान]], [[लक्झेंबर्ग|वॉलफरडांगे]] || {{crw|LUX}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1551072.html] || ४ सप्टेंबर २०२६ || {{crw|POR}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || TBD || rowspan=4 | [[२०२६ फॉलिंग विकेट्स चषक|२०२६ चेक प्रजासत्ताक महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1551074.html] || ४ सप्टेंबर २०२६ || {{crw|CZE}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || TBD |- style="background:#cfc;" | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1551075.html] || ५ सप्टेंबर २०२६ || {{crw|POR}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || TBD |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1551076.html] || ५ सप्टेंबर २०२६ || {{crw|CZE}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || TBD |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:बेल्जियम क्रिकेट|महिला सामने]] [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] pqh7nxym4hncvgozoaj07dcgze5sixp 2707018 2707017 2026-08-31T06:42:49Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2707018 wikitext text/x-wiki खालील यादी बेल्जियम महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. बेल्जियमने २५ सप्टेंबर २०२१ रोजी ऑस्ट्रिया विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | बेल्जियमने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1279393.html ९७८] || २५ सप्टेंबर २०२१ || {{crw|AUT}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|AUT}} || rowspan=15 | |- | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1279394.html ९७९] || २५ सप्टेंबर २०२१ || {{crw|AUT}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|AUT}} |- | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1279395.html ९८०] || २६ सप्टेंबर २०२१ || {{crw|AUT}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[नीडरओस्टराईश|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{crw|AUT}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433768.html १८८७] || १९ मे २०२४ || {{crw|LUX}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वॉटरलू (बेल्जियम)|वॉटरलू]] || {{crw|LUX}} |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433769.html १८८९] || १९ मे २०२४ || {{crw|LUX}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वॉटरलू (बेल्जियम)|वॉटरलू]] || {{crw|LUX}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433770.html १८९०] || २० मे २०२४ || {{crw|LUX}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वॉटरलू (बेल्जियम)|वॉटरलू]] || {{crw|LUX}} |- | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433771.html १८९१] || २० मे २०२४ || {{crw|LUX}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वॉटरलू (बेल्जियम)|वॉटरलू]] || {{crw|LUX}} |- | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483808.html २३१३] || २८ मे २०२५ || {{crw|SUI}} || {{flagicon|BEL}} [[पूर्व फ्लांडर्स|स्टार्स अरीना क्रिकेट मैदान]], [[पूर्व फ्लांडर्स|हॉफ्स्टॅड]] || {{crw|SUI}} |- | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483809.html २३१६] || २८ मे २०२५ || {{crw|SUI}} || {{flagicon|BEL}} [[पूर्व फ्लांडर्स|स्टार्स अरीना क्रिकेट मैदान]], [[पूर्व फ्लांडर्स|हॉफ्स्टॅड]] || {{crw|SUI}} |- | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483810.html २३१९] || २९ मे २०२५ || {{crw|SUI}} || {{flagicon|BEL}} [[पूर्व फ्लांडर्स|स्टार्स अरीना क्रिकेट मैदान]], [[पूर्व फ्लांडर्स|हॉफ्स्टॅड]] || {{crw|SUI}} |- | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483811.html २३२२] || २९ मे २०२५ || {{crw|SUI}} || {{flagicon|BEL}} [[पूर्व फ्लांडर्स|स्टार्स अरीना क्रिकेट मैदान]], [[पूर्व फ्लांडर्स|हॉफ्स्टॅड]] || {{crw|SUI}} |- | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1548522.html २९५८] || २२ ऑगस्ट २०२६ || {{crw|LUX}} || {{flagicon|LUX}} [[पियरी वेरनर क्रिकेट मैदान]], [[लक्झेंबर्ग|वॉलफरडांगे]] || {{crw|BEL}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1548523.html २९६०] || २२ ऑगस्ट २०२६ || {{crw|LUX}} || {{flagicon|LUX}} [[पियरी वेरनर क्रिकेट मैदान]], [[लक्झेंबर्ग|वॉलफरडांगे]] || {{crw|LUX}} |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1548524.html २९६१] || २३ ऑगस्ट २०२६ || {{crw|LUX}} || {{flagicon|LUX}} [[पियरी वेरनर क्रिकेट मैदान]], [[लक्झेंबर्ग|वॉलफरडांगे]] || {{crw|LUX}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1548525.html २९६३] || २३ ऑगस्ट २०२६ || {{crw|LUX}} || {{flagicon|LUX}} [[पियरी वेरनर क्रिकेट मैदान]], [[लक्झेंबर्ग|वॉलफरडांगे]] || {{crw|LUX}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1551072.html] || ४ सप्टेंबर २०२६ || {{crw|POR}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || TBD || rowspan=4 | [[२०२६ फॉलिंग विकेट्स चषक|२०२६ चेक प्रजासत्ताक महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1551074.html] || ४ सप्टेंबर २०२६ || {{crw|CZE}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || TBD |- style="background:#cfc;" | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1551075.html] || ५ सप्टेंबर २०२६ || {{crw|POR}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || TBD |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1551076.html] || ५ सप्टेंबर २०२६ || {{crw|CZE}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || TBD |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:बेल्जियम क्रिकेट|महिला सामने]] [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] ee2s9bxhndg0x4hp0d6owsde8cqy8zg 828 297719 2706941 2706716 2026-08-31T01:42:32Z Ganesh591 62733 2706941 Scribunto text/plain -- Module to build tables for standings in Sports -- See documentation for details require('strict') local p = {} -- Main function function p.main(frame) -- Declare locals local Args = frame.args local N_teams, ii_start, ii_end, N_rows_res = 0 local text_field_result local notes_exist = false local t = {} local t_footer = {} local t_return = {} local team_list = {} local jj, jjj -- Load style and (sub) modules local style_def = Args['style'] or 'WDL' -- Historically 'football' exists as style, this is now forwarded to WDL if style_def == 'football' then style_def = 'WDL' end local p_style = require('Module:Sports table/'..style_def) local p_sub = require('Module:Sports table/sub') local p_matches = require('Module:Sports results') -- Random value used for uniqueness math.randomseed( os.clock() * 10^8 ) local rand_val = math.random() -- Declare colour scheme local result_col = {} result_col = {green1='#BBF3BB', green2='#CCF9CC', green3='#DDFCDD', green4='#EEFFEE', blue1='#BBF3FF', blue2='#CCF9FF', blue3='#DDFCFF', blue4='#EEFFFF', yellow1='#FFFFBB', yellow2='#FFFFCC', yellow3='#FFFFDD', yellow4='#FFFFEE', red1='#FFBBBB', red2='#FFCCCC', red3='#FFDDDD', red4='#FFEEEE', black1='#BBBBBB', black2='#CCCCCC', black3='#DDDDDD', black4='#EEEEEE'} -- Declare results column header local results_header = {} results_header = {Q='पात्रता', QR='Qualification or relegation', P='Promotion', PQR='Promotion, qualification or relegation', PR='Promotion or relegation', R='Relegation'} local results_defined = false -- Check whether this would be needed -- Now define line for column header (either option or custom) local local_res_header = results_header[Args['res_col_header']] or Args['res_col_header'] or '' -- Check whether it includes a note local res_head_note = Args['note_header_res'] local res_head_note_text = '' if res_head_note then notes_exist = true res_head_note_text = frame:expandTemplate{ title = 'efn', args = { group='Table_notes', res_head_note} } end local results_header_txt = '! scope="col" |'..local_res_header..res_head_note_text..'\n' -- Get status option local t_status = p_style.status(Args) -- Read teams from team_order, or fall back to team1, team2, etc. if Args['team_order'] and Args['team_order'] ~= '' then local tlist = mw.text.split(Args['team_order'], '%s*[;,]%s*') for _, tname in ipairs(tlist) do if tname ~= '' then N_teams = N_teams + 1 team_list[N_teams] = tname team_list[tname] = N_teams end end else -- Read in number of consecutive teams while Args['team'..N_teams+1] ~= nil do N_teams = N_teams+1 team_list[N_teams] = Args['team'..N_teams] team_list[Args['team'..N_teams]] = N_teams end end -- Show all stats in table or just matches played and points local pld_pts_val = Args['only_pld_pts'] or 'no' local full_table local hide_class_rules = false -- True if par doesn't exist, false otherwise -- First convert to lower case if it is a string pld_pts_val = string.lower(pld_pts_val) if pld_pts_val=='y' or pld_pts_val=='yes' or pld_pts_val=='t' or pld_pts_val=='true' or pld_pts_val=='1' then full_table = false elseif pld_pts_val=='no_hide_class_rules' then full_table = true hide_class_rules = true else full_table = true end -- Show groups or note local show_groups_val = Args['show_groups'] or 'no' local group_col -- True if par doesn't exist, false otherwise -- First convert to lower case if it is a string show_groups_val = string.lower(show_groups_val) if show_groups_val=='y' or show_groups_val=='yes' or show_groups_val=='t' or show_groups_val=='true' or show_groups_val=='1' then group_col = true else group_col = false end -- Show match_table or not local show_matches_val = Args['show_matches'] or 'no' local match_table -- True if par doesn't exist, false otherwise -- First convert to lower case if it is a string show_matches_val = string.lower(show_matches_val) if show_matches_val=='y' or show_matches_val=='yes' or show_matches_val=='t' or show_matches_val=='true' or show_matches_val=='1' then match_table = true else match_table = false end -- Custom position column label or note local pos_label = Args['postitle'] or '' if pos_label == '' then -- If empty (or undeclared) then default pos_label = '<abbr title="स्थान">स्थान</abbr>' end -- Get VTE button text local template_name = Args['template_name'] local VTE_text = '' if template_name then VTE_text = frame:expandTemplate{ title = 'navbar', args = { mini=1, style='float:right', template_name} } end -- Write column headers t_return = p_style.header(t,Args,p_sub,pos_label,group_col,VTE_text,full_table,results_header_txt) if match_table then -- Add empty column header t_return.count = t_return.count+1 table.insert(t_return.tab_text,'! scope="row" style="background-color:white;border-top:white;border-bottom:white;line-width:3pt;"| \n') -- Add rest of header t_return = p_matches.header(t_return,Args,p_sub,N_teams,team_list) end t = t_return.tab_text local N_cols = t_return.count -- Determine what entries go into table -- Find out which team to show (if any) local ii_show = team_list[Args['showteam']] -- nil if non-existant -- Start and end positions to show local n_to_show = tonumber(Args['show_limit']) or N_teams -- Check for "legal value", if not legal (or non declared), then show all local check_n = ((n_to_show>=N_teams) or (n_to_show<=1) or (n_to_show~=math.floor(n_to_show))) -- Also check whether there is a valid ii_show if check_n or (not ii_show) then ii_start = 1 ii_end = N_teams else -- It's a proper integer between 2 and N_teams-1 -- If it is in the middle show the same number above and below -- If it is in the top or bottom, show the exact number -- How many to show on the side local n_show_side = math.floor(n_to_show/2) if ii_show<=n_show_side then -- Top team ii_start = 1 ii_end = n_to_show elseif ii_show>=(N_teams+1-n_show_side) then -- Bottom team ii_start = N_teams+1-n_to_show ii_end = N_teams else -- Normal case ii_start = ii_show-n_show_side ii_end = ii_show+n_show_side end end -- For results column local new_res_ii = ii_start -- Pre-check for existence of column for ii = ii_start, ii_end do if Args['result'..ii] then results_defined = true end end -- Remove results header if it is unused if full_table and not results_defined then -- First get it as one string, then use string replace to replace that header by empty string local t_str = tostring(table.concat(t)) t_str = mw.ustring.gsub( t_str, results_header_txt, '' ) N_cols = N_cols-1 -- There is actually one column less t = {} table.insert(t, t_str) end -- Write rows local team_name, team_code_ii, team_code_jj, pos_num, group_txt, note_local local note_string, note_local, note_local_num, note_id local note_id_list = {} local hth_id_list = {} for ii = ii_start, ii_end do -- First get code team_code_ii = team_list[ii] -- Now read values pos_num = Args['pos_'..team_code_ii] or ii group_txt = Args['group_'..team_code_ii] or ' ' team_name = Args['name_'..team_code_ii] or team_code_ii note_local = Args['note_'..team_code_ii] or nil -- Does it need a promotion/qualification/relegation tag local result_local = Args['result'..ii] or nil local bg_col = nil -- Get local background colour if result_local then bg_col = result_col[Args['col_'..result_local]] or Args['col_'..result_local] or 'white' bg_col = 'background-color:'..bg_col..';' -- Full style tag end if not bg_col then bg_col = 'background-color:transparent;' end -- Becomes default if undefined -- Bold this line or not local ii_fw = ii == ii_show and 'font-weight: bold;' or 'font-weight: normal;' -- Check whether there is a note or not, if so get text ready for it if note_local and full_table then -- Set global check for notes to true notes_exist = true -- There are now 3 options for notes -- 1) It is a full note -- 2) It is a referal to another note (i.e. it's just a team code; e.g. note_AAA=Text, note_BBB=AAA) in which the note for BBB should link to the same footnote as AAA, with -- 2a) The other linked note exist in the part of the table shown -- 2b) The part of the note does not exist in the part of the table shown if not Args['note_'..note_local] then -- Option 1 -- Now define the identifier for this note_id = '"table_note_'..team_code_ii..rand_val..'"' -- Add random end for unique ID if more tables are present on article (which might otherwise share an ID) note_id_list[team_code_ii] = note_id -- Call refn template note_string = frame:expandTemplate{ title = 'efn', args = { group='Table_notes', name=note_id, note_local} } else -- Option 2 -- It is option 2a in either one if either the main note is inside the sub-table -- or another ref to that note is inside the sub-table -- Basically when it either has been defined, or the main link will be in the table note_local_num = team_list[note_local] if note_id_list[note_local] or ((note_local_num >= ii_start) and (note_local_num <= ii_end)) then -- Option 2a note_id = '"table_note_'..note_local..rand_val..'"' note_string = frame:extensionTag{ name = 'ref', args = { group = 'lower-alpha', name = note_id} } else -- Option 2b -- Now define the identifier for this note_id = '"table_note_'..note_local..rand_val..'"' -- Add random end for unique ID note_id_list[note_local] = note_id -- Call refn template note_string = frame:expandTemplate{ title = 'efn', args = { group='Table_notes', name=note_id, Args['note_'..note_local]} } end end else note_string = ''; end -- Insert status when needed local status_string = '' local status_local = Args['status_'..team_code_ii] local status_let_first = true local curr_letter -- Only if it is defined if status_local then -- Take it letter by letter for jjj = 1,mw.ustring.len(status_local) do curr_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(status_local,jjj,jjj)) -- See whether it exist if t_status.code[curr_letter] then -- Depending on whether it is the first letter of not if status_let_first then status_string = curr_letter t_status.called[curr_letter] = true status_let_first = false else status_string = status_string..', '..curr_letter t_status.called[curr_letter] = true end end end -- Only add brackets and bolding if it exist if not status_let_first then status_string = ' <span style="font-weight:bold">('..status_string..')</span>' end end -- Now build the rows table.insert(t,'|- \n') -- New row table.insert(t,'! scope="row" style="text-align: center;'..ii_fw..bg_col..'"| '..pos_num..'\n') -- Position number if full_table and group_col then table.insert(t,'| style="'..ii_fw..bg_col..'" |'..group_txt..'\n') -- Group number/name end table.insert(t,'| style="text-align: left; white-space:nowrap;'..ii_fw..bg_col..'"| '..team_name..note_string..status_string..'\n')-- Team (with possible note) -- Call to subfunction t_return = p_style.row(frame,t,Args,p_sub,notes_exist,hth_id_list,full_table,rand_val,team_list,team_code_ii,ii_start,ii_end,ii_fw,bg_col,N_teams,ii,ii_show) t = t_return.t notes_exist = t_return.notes_exist hth_id_list = t_return.hth_id_list -- Now check what needs to be added inside the results column if full_table then local res_jjj if ii == new_res_ii then -- First check how many rows you need for this N_rows_res = 1 jjj = ii+1 result_local = Args['result'..ii] or '' local cont_loop = true while (jjj<=ii_end) and cont_loop do if Args['split'..tostring(jjj-1)] then cont_loop = false new_res_ii = jjj else res_jjj = Args['result'..jjj] or '' if result_local == res_jjj then N_rows_res = N_rows_res+1 else cont_loop = false new_res_ii = jjj end end jjj = jjj+1 end -- Now create this field (reuse ii_fw and bg_col) -- Bold (if in range) or not if ii_show and (ii_show>=ii) and (ii_show<=(ii+N_rows_res-1)) then ii_fw = 'font-weight: bold;' else ii_fw = 'font-weight: normal;' end -- Get background colour bg_col = nil if Args['result'..ii] then bg_col = result_col[Args['col_'..result_local]] or Args['col_'..result_local] or 'white' bg_col = 'background-color:'..bg_col..';' -- Full style tag end if not bg_col then bg_col = 'background-color:transparent;' end -- Becomes default if undefined -- Check for notes local note_res_string, note_ref, note_text if Args['note_res_'..result_local] then notes_exist = true local note_res_local = Args['note_res_'..result_local] if not Args['note_res_'..note_res_local] then -- It does not point to another result note note_ref = 'res_'..result_local note_id = '"table_note_res_'..result_local..rand_val..'"' -- Identifier note_text = note_res_local else -- It does point to another result note note_ref = 'res_'..note_res_local note_id = '"table_note_res_'..note_res_local..rand_val..'"' -- Identifier note_text = Args['note_res_'..note_res_local] end -- Check whether it is already printed if not note_id_list[note_ref] then -- Print it note_id_list[note_ref] = note_id note_res_string = frame:expandTemplate{ title = 'efn', args = { group='Table_notes', name=note_id, note_text} } else -- Refer to it note_res_string = frame:extensionTag{ name = 'ref', args = { group = 'lower-alpha', name = note_id} } end else note_res_string = '' end -- Get text local text_result = Args['text_'..result_local] or '' text_field_result = '| style="'..ii_fw..bg_col..'" rowspan="'..tostring(N_rows_res)..'" |'..text_result..note_res_string..'\n' -- See whether it is needed (only when blank for all entries) if results_defined then table.insert(t,text_field_result) end end end -- Insert match row if needed if match_table then -- Add empty cell table.insert(t,'| style="background-color:white;border-top:white;border-bottom:white;"| \n') -- Now include note to match results if needed for jj=1,N_teams do team_code_jj = team_list[jj] if ii == jj then -- Nothing else local match_note = Args['match_'..team_code_ii..'_'..team_code_jj..'_note'] if match_note then notes_exist = true -- Only when it exist -- First check for existence of reference for note if not Args['note_'..match_note] then -- It's the entry note_string = frame:expandTemplate{ title = 'efn', args = { group='Table_notes', match_note} } else -- Check for existence elsewhere note_local_num = team_list[match_note] if note_id_list[match_note] or ((note_local_num >= ii_start) and (note_local_num <= ii_end)) then -- It exists note_string = frame:extensionTag{ name = 'ref', args = { group = 'lower-alpha', name = note_id} } else -- Now define the identifier for this note_id = '"table_note_'..match_note..rand_val..'"' -- Add random end for unique ID note_id_list[match_note] = note_id -- Call refn template note_string = frame:expandTemplate{ title = 'efn', args = { group='Table_notes', name=note_id, Args['note_'..match_note]} } end end -- Now append this to the match result string Args['match_'..team_code_ii..'_'..team_code_jj] = Args['match_'..team_code_ii..'_'..team_code_jj]..note_string end end end -- Add rest of match row t = p_matches.row(t,Args,N_teams,team_list,ii,ii_show) end -- Now, if needed, insert a split (solid line to indicate split in standings, but only when it is not at the last shown position) if Args['split'..ii] and (ii<ii_end) then -- Base size on N_cols (it needs 2*N_cols |) table.insert(t,'|- style="background-color:'..result_col['black1']..'; line-height:3pt;"\n') table.insert(t,string.rep('|',2*N_cols)..'\n') end end -- Close table table.insert(t, '|}\n') -- Get info for footer local update = Args['update'] or 'unknown' local start_date = Args['start_date'] or 'unknown' local source = Args['source'] or frame:expandTemplate{ title = 'citation needed', args = { reason='No source parameter defined', date=os.date('%B %Y') } } local class_rules = Args['class_rules'] or nil -- Create footer text -- Date updating if string.lower(update)=='complete' then -- Do nothing elseif update=='' then -- Empty parameter table.insert(t_footer,'Updated to match(es) played on unknown. ') elseif string.lower(update)=='future' then -- Future start date table.insert(t_footer,'पहिला सामना '..start_date..' रोजी खेळविला जाईल. ') else table.insert(t_footer,'अंतिम अद्यतन '..update..'।') end table.insert(t_footer,'स्रोत: '..source) if class_rules and full_table and (not hide_class_rules) then table.insert(t_footer,'<br>पात्रता निकष: '..class_rules) end -- Now for the named status local status_exist = false local status_string = '' local curr_letter for jjj = 1,mw.ustring.len(t_status.letters) do curr_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(t_status.letters,jjj,jjj)) if t_status.called[curr_letter] then status_string = status_string..'<span style="font-weight:bold">('..curr_letter..')</span> '..t_status.code[curr_letter]..'; ' status_exist = true end end -- Now end it with a point instead (if it contains entries the '; ' needs to be removed) if status_exist then status_string = '<br>'..mw.ustring.sub(status_string,1,mw.ustring.len(status_string)-2)..'.' table.insert(t_footer,status_string) end -- Add notes (if applicable) if notes_exist then table.insert(t_footer,'<br>नोंदी:') -- As reflist size text t_footer = '<div class="reflist">'..table.concat(t_footer)..'</div>' t_footer = t_footer..frame:expandTemplate{ title = 'notelist', args = { group='Table_notes'} } else -- As reflist size text t_footer = '<div class="reflist">'..table.concat(t_footer)..'</div>' end -- Add footer to main text table table.insert(t,t_footer) return table.concat(t) end return p pla3dlxywrwkylov1tumrjjip9sqrqh 2706947 2706941 2026-08-31T01:48:07Z Ganesh591 62733 2706947 Scribunto text/plain -- Module to build tables for standings in Sports -- See documentation for details require('strict') local p = {} local function marathi_digits(value) value = tostring(value) local digits = { ['0']='०', ['1']='१', ['2']='२', ['3']='३', ['4']='४', ['5']='५', ['6']='६', ['7']='७', ['8']='८', ['9']='९' } return (value:gsub('%d', digits)) end -- Main function function p.main(frame) -- Declare locals local Args = frame.args local N_teams, ii_start, ii_end, N_rows_res = 0 local text_field_result local notes_exist = false local t = {} local t_footer = {} local t_return = {} local team_list = {} local jj, jjj -- Load style and (sub) modules local style_def = Args['style'] or 'WDL' -- Historically 'football' exists as style, this is now forwarded to WDL if style_def == 'football' then style_def = 'WDL' end local p_style = require('Module:Sports table/'..style_def) local p_sub = require('Module:Sports table/sub') local p_matches = require('Module:Sports results') -- Random value used for uniqueness math.randomseed( os.clock() * 10^8 ) local rand_val = math.random() -- Declare colour scheme local result_col = {} result_col = {green1='#BBF3BB', green2='#CCF9CC', green3='#DDFCDD', green4='#EEFFEE', blue1='#BBF3FF', blue2='#CCF9FF', blue3='#DDFCFF', blue4='#EEFFFF', yellow1='#FFFFBB', yellow2='#FFFFCC', yellow3='#FFFFDD', yellow4='#FFFFEE', red1='#FFBBBB', red2='#FFCCCC', red3='#FFDDDD', red4='#FFEEEE', black1='#BBBBBB', black2='#CCCCCC', black3='#DDDDDD', black4='#EEEEEE'} -- Declare results column header local results_header = {} results_header = {Q='पात्रता', QR='Qualification or relegation', P='Promotion', PQR='Promotion, qualification or relegation', PR='Promotion or relegation', R='Relegation'} local results_defined = false -- Check whether this would be needed -- Now define line for column header (either option or custom) local local_res_header = results_header[Args['res_col_header']] or Args['res_col_header'] or '' -- Check whether it includes a note local res_head_note = Args['note_header_res'] local res_head_note_text = '' if res_head_note then notes_exist = true res_head_note_text = frame:expandTemplate{ title = 'efn', args = { group='Table_notes', res_head_note} } end local results_header_txt = '! scope="col" |'..local_res_header..res_head_note_text..'\n' -- Get status option local t_status = p_style.status(Args) -- Read teams from team_order, or fall back to team1, team2, etc. if Args['team_order'] and Args['team_order'] ~= '' then local tlist = mw.text.split(Args['team_order'], '%s*[;,]%s*') for _, tname in ipairs(tlist) do if tname ~= '' then N_teams = N_teams + 1 team_list[N_teams] = tname team_list[tname] = N_teams end end else -- Read in number of consecutive teams while Args['team'..N_teams+1] ~= nil do N_teams = N_teams+1 team_list[N_teams] = Args['team'..N_teams] team_list[Args['team'..N_teams]] = N_teams end end -- Show all stats in table or just matches played and points local pld_pts_val = Args['only_pld_pts'] or 'no' local full_table local hide_class_rules = false -- True if par doesn't exist, false otherwise -- First convert to lower case if it is a string pld_pts_val = string.lower(pld_pts_val) if pld_pts_val=='y' or pld_pts_val=='yes' or pld_pts_val=='t' or pld_pts_val=='true' or pld_pts_val=='1' then full_table = false elseif pld_pts_val=='no_hide_class_rules' then full_table = true hide_class_rules = true else full_table = true end -- Show groups or note local show_groups_val = Args['show_groups'] or 'no' local group_col -- True if par doesn't exist, false otherwise -- First convert to lower case if it is a string show_groups_val = string.lower(show_groups_val) if show_groups_val=='y' or show_groups_val=='yes' or show_groups_val=='t' or show_groups_val=='true' or show_groups_val=='1' then group_col = true else group_col = false end -- Show match_table or not local show_matches_val = Args['show_matches'] or 'no' local match_table -- True if par doesn't exist, false otherwise -- First convert to lower case if it is a string show_matches_val = string.lower(show_matches_val) if show_matches_val=='y' or show_matches_val=='yes' or show_matches_val=='t' or show_matches_val=='true' or show_matches_val=='1' then match_table = true else match_table = false end -- Custom position column label or note local pos_label = Args['postitle'] or '' if pos_label == '' then -- If empty (or undeclared) then default pos_label = '<abbr title="स्थान">स्थान</abbr>' end -- Get VTE button text local template_name = Args['template_name'] local VTE_text = '' if template_name then VTE_text = frame:expandTemplate{ title = 'navbar', args = { mini=1, style='float:right', template_name} } end -- Write column headers t_return = p_style.header(t,Args,p_sub,pos_label,group_col,VTE_text,full_table,results_header_txt) if match_table then -- Add empty column header t_return.count = t_return.count+1 table.insert(t_return.tab_text,'! scope="row" style="background-color:white;border-top:white;border-bottom:white;line-width:3pt;"| \n') -- Add rest of header t_return = p_matches.header(t_return,Args,p_sub,N_teams,team_list) end t = t_return.tab_text local N_cols = t_return.count -- Determine what entries go into table -- Find out which team to show (if any) local ii_show = team_list[Args['showteam']] -- nil if non-existant -- Start and end positions to show local n_to_show = tonumber(Args['show_limit']) or N_teams -- Check for "legal value", if not legal (or non declared), then show all local check_n = ((n_to_show>=N_teams) or (n_to_show<=1) or (n_to_show~=math.floor(n_to_show))) -- Also check whether there is a valid ii_show if check_n or (not ii_show) then ii_start = 1 ii_end = N_teams else -- It's a proper integer between 2 and N_teams-1 -- If it is in the middle show the same number above and below -- If it is in the top or bottom, show the exact number -- How many to show on the side local n_show_side = math.floor(n_to_show/2) if ii_show<=n_show_side then -- Top team ii_start = 1 ii_end = n_to_show elseif ii_show>=(N_teams+1-n_show_side) then -- Bottom team ii_start = N_teams+1-n_to_show ii_end = N_teams else -- Normal case ii_start = ii_show-n_show_side ii_end = ii_show+n_show_side end end -- For results column local new_res_ii = ii_start -- Pre-check for existence of column for ii = ii_start, ii_end do if Args['result'..ii] then results_defined = true end end -- Remove results header if it is unused if full_table and not results_defined then -- First get it as one string, then use string replace to replace that header by empty string local t_str = tostring(table.concat(t)) t_str = mw.ustring.gsub( t_str, results_header_txt, '' ) N_cols = N_cols-1 -- There is actually one column less t = {} table.insert(t, t_str) end -- Write rows local team_name, team_code_ii, team_code_jj, pos_num, group_txt, note_local local note_string, note_local, note_local_num, note_id local note_id_list = {} local hth_id_list = {} for ii = ii_start, ii_end do -- First get code team_code_ii = team_list[ii] -- Now read values pos_num = Args['pos_'..team_code_ii] or ii group_txt = Args['group_'..team_code_ii] or ' ' team_name = Args['name_'..team_code_ii] or team_code_ii note_local = Args['note_'..team_code_ii] or nil -- Does it need a promotion/qualification/relegation tag local result_local = Args['result'..ii] or nil local bg_col = nil -- Get local background colour if result_local then bg_col = result_col[Args['col_'..result_local]] or Args['col_'..result_local] or 'white' bg_col = 'background-color:'..bg_col..';' -- Full style tag end if not bg_col then bg_col = 'background-color:transparent;' end -- Becomes default if undefined -- Bold this line or not local ii_fw = ii == ii_show and 'font-weight: bold;' or 'font-weight: normal;' -- Check whether there is a note or not, if so get text ready for it if note_local and full_table then -- Set global check for notes to true notes_exist = true -- There are now 3 options for notes -- 1) It is a full note -- 2) It is a referal to another note (i.e. it's just a team code; e.g. note_AAA=Text, note_BBB=AAA) in which the note for BBB should link to the same footnote as AAA, with -- 2a) The other linked note exist in the part of the table shown -- 2b) The part of the note does not exist in the part of the table shown if not Args['note_'..note_local] then -- Option 1 -- Now define the identifier for this note_id = '"table_note_'..team_code_ii..rand_val..'"' -- Add random end for unique ID if more tables are present on article (which might otherwise share an ID) note_id_list[team_code_ii] = note_id -- Call refn template note_string = frame:expandTemplate{ title = 'efn', args = { group='Table_notes', name=note_id, note_local} } else -- Option 2 -- It is option 2a in either one if either the main note is inside the sub-table -- or another ref to that note is inside the sub-table -- Basically when it either has been defined, or the main link will be in the table note_local_num = team_list[note_local] if note_id_list[note_local] or ((note_local_num >= ii_start) and (note_local_num <= ii_end)) then -- Option 2a note_id = '"table_note_'..note_local..rand_val..'"' note_string = frame:extensionTag{ name = 'ref', args = { group = 'lower-alpha', name = note_id} } else -- Option 2b -- Now define the identifier for this note_id = '"table_note_'..note_local..rand_val..'"' -- Add random end for unique ID note_id_list[note_local] = note_id -- Call refn template note_string = frame:expandTemplate{ title = 'efn', args = { group='Table_notes', name=note_id, Args['note_'..note_local]} } end end else note_string = ''; end -- Insert status when needed local status_string = '' local status_local = Args['status_'..team_code_ii] local status_let_first = true local curr_letter -- Only if it is defined if status_local then -- Take it letter by letter for jjj = 1,mw.ustring.len(status_local) do curr_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(status_local,jjj,jjj)) -- See whether it exist if t_status.code[curr_letter] then -- Depending on whether it is the first letter of not if status_let_first then status_string = curr_letter t_status.called[curr_letter] = true status_let_first = false else status_string = status_string..', '..curr_letter t_status.called[curr_letter] = true end end end -- Only add brackets and bolding if it exist if not status_let_first then status_string = ' <span style="font-weight:bold">('..status_string..')</span>' end end -- Now build the rows table.insert(t,'|- \n') -- New row table.insert(t,'! scope="row" style="text-align: center;'..ii_fw..bg_col..'"| '..marathi_digits(pos_num)..'\n') -- Position number if full_table and group_col then table.insert(t,'| style="'..ii_fw..bg_col..'" |'..group_txt..'\n') -- Group number/name end table.insert(t,'| style="text-align: left; white-space:nowrap;'..ii_fw..bg_col..'"| '..team_name..note_string..status_string..'\n')-- Team (with possible note) -- Call to subfunction t_return = p_style.row(frame,t,Args,p_sub,notes_exist,hth_id_list,full_table,rand_val,team_list,team_code_ii,ii_start,ii_end,ii_fw,bg_col,N_teams,ii,ii_show) t = t_return.t notes_exist = t_return.notes_exist hth_id_list = t_return.hth_id_list -- Now check what needs to be added inside the results column if full_table then local res_jjj if ii == new_res_ii then -- First check how many rows you need for this N_rows_res = 1 jjj = ii+1 result_local = Args['result'..ii] or '' local cont_loop = true while (jjj<=ii_end) and cont_loop do if Args['split'..tostring(jjj-1)] then cont_loop = false new_res_ii = jjj else res_jjj = Args['result'..jjj] or '' if result_local == res_jjj then N_rows_res = N_rows_res+1 else cont_loop = false new_res_ii = jjj end end jjj = jjj+1 end -- Now create this field (reuse ii_fw and bg_col) -- Bold (if in range) or not if ii_show and (ii_show>=ii) and (ii_show<=(ii+N_rows_res-1)) then ii_fw = 'font-weight: bold;' else ii_fw = 'font-weight: normal;' end -- Get background colour bg_col = nil if Args['result'..ii] then bg_col = result_col[Args['col_'..result_local]] or Args['col_'..result_local] or 'white' bg_col = 'background-color:'..bg_col..';' -- Full style tag end if not bg_col then bg_col = 'background-color:transparent;' end -- Becomes default if undefined -- Check for notes local note_res_string, note_ref, note_text if Args['note_res_'..result_local] then notes_exist = true local note_res_local = Args['note_res_'..result_local] if not Args['note_res_'..note_res_local] then -- It does not point to another result note note_ref = 'res_'..result_local note_id = '"table_note_res_'..result_local..rand_val..'"' -- Identifier note_text = note_res_local else -- It does point to another result note note_ref = 'res_'..note_res_local note_id = '"table_note_res_'..note_res_local..rand_val..'"' -- Identifier note_text = Args['note_res_'..note_res_local] end -- Check whether it is already printed if not note_id_list[note_ref] then -- Print it note_id_list[note_ref] = note_id note_res_string = frame:expandTemplate{ title = 'efn', args = { group='Table_notes', name=note_id, note_text} } else -- Refer to it note_res_string = frame:extensionTag{ name = 'ref', args = { group = 'lower-alpha', name = note_id} } end else note_res_string = '' end -- Get text local text_result = Args['text_'..result_local] or '' text_field_result = '| style="'..ii_fw..bg_col..'" rowspan="'..tostring(N_rows_res)..'" |'..text_result..note_res_string..'\n' -- See whether it is needed (only when blank for all entries) if results_defined then table.insert(t,text_field_result) end end end -- Insert match row if needed if match_table then -- Add empty cell table.insert(t,'| style="background-color:white;border-top:white;border-bottom:white;"| \n') -- Now include note to match results if needed for jj=1,N_teams do team_code_jj = team_list[jj] if ii == jj then -- Nothing else local match_note = Args['match_'..team_code_ii..'_'..team_code_jj..'_note'] if match_note then notes_exist = true -- Only when it exist -- First check for existence of reference for note if not Args['note_'..match_note] then -- It's the entry note_string = frame:expandTemplate{ title = 'efn', args = { group='Table_notes', match_note} } else -- Check for existence elsewhere note_local_num = team_list[match_note] if note_id_list[match_note] or ((note_local_num >= ii_start) and (note_local_num <= ii_end)) then -- It exists note_string = frame:extensionTag{ name = 'ref', args = { group = 'lower-alpha', name = note_id} } else -- Now define the identifier for this note_id = '"table_note_'..match_note..rand_val..'"' -- Add random end for unique ID note_id_list[match_note] = note_id -- Call refn template note_string = frame:expandTemplate{ title = 'efn', args = { group='Table_notes', name=note_id, Args['note_'..match_note]} } end end -- Now append this to the match result string Args['match_'..team_code_ii..'_'..team_code_jj] = Args['match_'..team_code_ii..'_'..team_code_jj]..note_string end end end -- Add rest of match row t = p_matches.row(t,Args,N_teams,team_list,ii,ii_show) end -- Now, if needed, insert a split (solid line to indicate split in standings, but only when it is not at the last shown position) if Args['split'..ii] and (ii<ii_end) then -- Base size on N_cols (it needs 2*N_cols |) table.insert(t,'|- style="background-color:'..result_col['black1']..'; line-height:3pt;"\n') table.insert(t,string.rep('|',2*N_cols)..'\n') end end -- Close table table.insert(t, '|}\n') -- Get info for footer local update = Args['update'] or 'unknown' local start_date = Args['start_date'] or 'unknown' local source = Args['source'] or frame:expandTemplate{ title = 'citation needed', args = { reason='No source parameter defined', date=os.date('%B %Y') } } local class_rules = Args['class_rules'] or nil -- Create footer text -- Date updating if string.lower(update)=='complete' then -- Do nothing elseif update=='' then -- Empty parameter table.insert(t_footer,'Updated to match(es) played on unknown. ') elseif string.lower(update)=='future' then -- Future start date table.insert(t_footer,'पहिला सामना '..start_date..' रोजी खेळविला जाईल. ') else table.insert(t_footer,'अंतिम अद्यतन '..update..'।') end table.insert(t_footer,'स्रोत: '..source) if class_rules and full_table and (not hide_class_rules) then table.insert(t_footer,'<br>पात्रता निकष: '..class_rules) end -- Now for the named status local status_exist = false local status_string = '' local curr_letter for jjj = 1,mw.ustring.len(t_status.letters) do curr_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(t_status.letters,jjj,jjj)) if t_status.called[curr_letter] then status_string = status_string..'<span style="font-weight:bold">('..curr_letter..')</span> '..t_status.code[curr_letter]..'; ' status_exist = true end end -- Now end it with a point instead (if it contains entries the '; ' needs to be removed) if status_exist then status_string = '<br>'..mw.ustring.sub(status_string,1,mw.ustring.len(status_string)-2)..'.' table.insert(t_footer,status_string) end -- Add notes (if applicable) if notes_exist then table.insert(t_footer,'<br>नोंदी:') -- As reflist size text t_footer = '<div class="reflist">'..table.concat(t_footer)..'</div>' t_footer = t_footer..frame:expandTemplate{ title = 'notelist', args = { group='Table_notes'} } else -- As reflist size text t_footer = '<div class="reflist">'..table.concat(t_footer)..'</div>' end -- Add footer to main text table table.insert(t,t_footer) return table.concat(t) end return p e14omid88n9vbakybbldatg5r2co1lw 0 298993 2706847 2704103 2026-08-30T12:39:07Z Khirid Harshad 138639 /* */ 2706847 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[मसुदा:द्ध आणि ध्द]] {{Nobots}} 6nwue8wg8rj0zli0vozgef1y2trmta5 0 300240 2707020 2696826 2026-08-31T06:44:46Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2707020 wikitext text/x-wiki खालील यादी बर्म्युडा क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. बर्म्युडाने ३ ऑगस्ट २००८ रोजी स्कॉटलंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | बर्म्युडाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/354456.html ६१] || ३ ऑगस्ट २००८ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|SCO}} || rowspan=3 | [[२००८ आयसीसी विश्व टी-२० पात्रता|२००८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/354458.html ६३] || ३ ऑगस्ट २००८ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|IRE}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/354460.html ६७] || ५ ऑगस्ट २००८ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|CAN}} |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197396.html ८५१] || १८ ऑगस्ट २०१९ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|BER}} [[बर्म्युडा|व्हाइट हिल फिल्ड]], [[बर्म्युडा|सँडी]] || {{cr|BER}} || rowspan=6 | [[२०१८-१९ आयसीसी ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका खंड प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197398.html ८५४] || १९ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|BER}} [[बर्म्युडा राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[हॅमिल्टन, बर्म्युडा|हॅमिल्टन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197400.html ८५७] || २१ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|BER}} [[व्हाइट हिल फील्ड]], [[सँड्स पॅरिश]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197403.html ८६१] || २२ ऑगस्ट २०१९ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|BER}} [[व्हाइट हिल फील्ड]], [[सँड्स पॅरिश]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197405.html ८६४] || २४ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|BER}} [[व्हाइट हिल फील्ड]], [[सँड्स पॅरिश]] || {{cr|CAN}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197407.html ८६६] || २५ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|BER}} [[व्हाइट हिल फील्ड]], [[सँड्स पॅरिश]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199503.html ९४०] || १९ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PNG}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी अकादमी|आयसीसी अकादमी क्र.१]], [[दुबई]] || {{cr|PNG}} || rowspan=6 | [[२०२० ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता|२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199510.html ९४८] || २० ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|SIN}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी अकादमी|आयसीसी अकादमी क्र.२]], [[दुबई]] || {{cr|SIN}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199515.html ९५३] || २१ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी अकादमी|आयसीसी अकादमी क्र.१]], [[दुबई]] || {{cr|KEN}} |- style="background:#cfc;" | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199520.html ९५८] || २३ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी अकादमी|आयसीसी अकादमी क्र.२]], [[दुबई]] || {{cr|NAM}} |- style="background:#cfc;" | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199528.html ९६६] || २४ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SCO}} |- style="background:#cfc;" | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199534.html ९७४] || २६ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|NED}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|NED}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286673.html १४१२] || ८ नोव्हेंबर २०२१ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || rowspan=6 | [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका पात्रता|२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286677.html १४१३] || १० नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BAH}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट मैदान]], [[अँटिगा]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286678.html १४१८] || ११ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट मैदान]], [[अँटिगा]] || {{cr|CAN}} |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286680.html १४२१] || ११ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|PAN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट मैदान]], [[अँटिगा]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286683.html १४२४] || १३ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BLZ}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286687.html १४२९] || १४ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|ARG}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट मैदान]], [[अँटिगा]] || {{cr|BER}} |- | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359786.html १९९६] || २१ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|ARG}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट आल्बन्स क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BER}} || rowspan=2 | |- | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359787.html १९९७] || २२ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|ARG}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|बेलग्रानो क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;"आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२२-२३ | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359795.html २००३] || २५ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट आल्बन्स क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BER}} || rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका पात्रता|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359793.html २००७] || २६ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|ARG}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|बेलग्रानो क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359789.html २००९] || २८ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|PAN}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|बेलग्रानो क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359800.html २०१२] || ४ मार्च २०२३ || {{cr|BAH}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|हर्लिंगहॅम क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399150.html २२६६] || ३० सप्टेंबर २०२३ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|BER}} [[व्हाइट हिल फील्ड]], [[सँड्स पॅरिश]] || {{cr|BER}} || rowspan=5 | [[२०२३ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका पात्रता|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399152.html २२७३] || १ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|PAN}} || {{flagicon|BER}} [[व्हाइट हिल फील्ड]], [[सँड्स पॅरिश]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399155.html २२८१] || ३ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|BER}} [[बर्म्युडा राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[हॅमिल्टन, बर्म्युडा|हॅमिल्टन]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399157.html २२८९] || ४ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|PAN}} || {{flagicon|BER}} [[बर्म्युडा राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[हॅमिल्टन, बर्म्युडा|हॅमिल्टन]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399161.html २३०४] || ७ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|BER}} [[बर्म्युडा राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[हॅमिल्टन, बर्म्युडा|हॅमिल्टन]] || {{cr|CAN}} |- | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462926.html २९९८] || २ डिसेंबर २०२४ || {{cr|ARG}} || {{flagicon|ARG}} [[हर्लिंगहॅम क्लब ग्राउंड]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BER}} || |- style="background:#cfc;" | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462882.html ३०१४] || ७ डिसेंबर २०२४ || {{cr|SUR}} || {{flagicon|ARG}} [[हर्लिंगहॅम क्लब ग्राउंड]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BER}} || rowspan=7 | [[२०२४ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462884.html ३०१८] || ८ डिसेंबर २०२४ || {{cr|PAN}} || {{flagicon|ARG}} [[क्लब सॅन अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462890.html ३०२७] || १० डिसेंबर २०२४ || {{cr|MEX}} || {{flagicon|ARG}} [[हर्लिंगहॅम क्लब ग्राउंड]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462894.html ३०३४] || ११ डिसेंबर २०२४ || {{cr|BRA}} || {{flagicon|ARG}} [[सेंट जॉर्ज कॉलेज (किल्मेस)|सेंट जॉर्ज कॉलेज]], [[क्विल्मेस]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462899.html ३०४१] || १२ डिसेंबर २०२४ || {{cr|BLZ}} || {{flagicon|ARG}} [[सेंट जॉर्ज कॉलेज (किल्मेस)|सेंट जॉर्ज कॉलेज]], [[क्विल्मेस]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462906.html ३०६०] || १५ डिसेंबर २०२४ || {{cr|BAH}} || {{flagicon|ARG}} [[बेल्ग्रानो ऍथलेटिक स्टेडियम]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462908.html ३०६५] || १६ डिसेंबर २०२४ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|ARG}} [[क्लब सॅन अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481304.html ३१४६] || १९ एप्रिल २०२५ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|CAN}} || rowspan=5 | [[२०२५ उत्तर अमेरिका चषक]] |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481306.html ३१५०] || २० एप्रिल २०२५ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481308.html ३१५२] || २१ एप्रिल २०२५ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481310.html ३१५४] || २३ एप्रिल २०२५ || {{cr|BAH}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481314.html ३१६४] || २६ एप्रिल २०२५ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489582.html ३२२४] || १२ जून २०२५ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब|मेपल लीफ क्रिकेट क्लब उत्तर-पूर्व मैदान]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]] || {{cr|BER}} || rowspan=2 | |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489584.html ३२२६] || १३ जून २०२५ || {{cr|BAH}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब|मेपल लीफ क्रिकेट क्लब उत्तर-पूर्व मैदान]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488326.html ३२४०] || १५ जून २०२५ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब|मेपल लीफ क्रिकेट क्लब उत्तर-पश्चिम मैदान]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]] || {{cr|CAN}} || rowspan=6 | [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी]] |- style="background:#cfc;" | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488329.html ३२४५] || १६ जून २०२५ || {{cr|BAH}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब|मेपल लीफ क्रिकेट क्लब उत्तर-पश्चिम मैदान]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488330.html ३२४८] || १८ जून २०२५ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब|मेपल लीफ क्रिकेट क्लब उत्तर-पश्चिम मैदान]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488332.html ३२५१] || १९ जून २०२५ || {{cr|BAH}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब|मेपल लीफ क्रिकेट क्लब उत्तर-पश्चिम मैदान]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488335.html ३२५९] || २१ जून २०२५ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब|मेपल लीफ क्रिकेट क्लब उत्तर-पश्चिम मैदान]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]] || {{cr|CAY}} |- style="background:#cfc;" | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488337.html ३२६३] || २२ जून २०२५ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब|मेपल लीफ क्रिकेट क्लब उत्तर-पश्चिम मैदान]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]] || {{cr|CAN}} |- style="background:#cfc;" | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539730.html ३९७६] || २१ जून २०२६ || {{cr|BAH}} || {{flagicon|BER}} [[व्हाइट हिल फील्ड]], [[सँड्स पॅरिश]] || अनिर्णित || rowspan=4 | [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता अ|२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका अ गट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539731.html ३९७९] || २२ जून २०२६ || {{cr|BLZ}} || {{flagicon|BER}} [[व्हाइट हिल फील्ड]], [[सँड्स पॅरिश]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539735.html ३९८८] || २५ जून २०२६ || {{cr|PAN}} || {{flagicon|BER}} [[व्हाइट हिल फील्ड]], [[सँड्स पॅरिश]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539738.html ३९९९] || २७ जून २०२६ || {{cr|BRA}} || {{flagicon|BER}} [[व्हाइट हिल फील्ड]], [[सँड्स पॅरिश]] || {{cr|BER}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:बर्म्युडा क्रिकेट|सामने]] 9wfq13rbk2koh7ochv273uysptiss3x 0 306527 2706886 2696829 2026-08-30T17:56:14Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2706886 wikitext text/x-wiki खालील यादी बहामास क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. बहामासने ७ नोव्हेंबर २०२१ रोजी कॅनडा विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | बहामासने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==ट्वेंटी२० स्पर्धा कामगिरी== ==={{cr|BAH}}ची [[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="14"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|पात्रता]] कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|South Africa}} [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७]]|| colspan="7" rowspan="10" |''पात्र ठरले नाही'' || colspan="5" rowspan="3" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|ENG}} [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९]] |- |{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|GUY}} [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१०]] |- |{{flagicon|Sri Lanka}} [[२०१२ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१२]] ||५ || ३ || २ || ० || ० |- |{{flagicon|Bangladesh}} [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]] ||१२ || ६ || ६ || ० || ० |- |{{flagicon|India}} [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]]||५ || २ || ३ || ० || ० |- |{{flagicon|OMA}}{{flagicon|UAE}} [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] || colspan="5" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|Australia}} [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]] ||६ || २ || ४ || ० || ० |- |{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}}{{flagicon|Antigua and Barbuda}}{{flagicon|GUY}}{{flagicon|Trinidad and Tobago}}{{flagicon|USA}} [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]||४ || १ || ३ || ० || ० |- |{{flagicon|IND}}{{flagicon|SL}} [[२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]] ||१४ || ६ || ८ || ० || ० |- |{{flagicon|AUS}}{{flagicon|NZL}} [[२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२८]] || colspan="7" rowspan="2" |''TBD'' || colspan="5" rowspan="2" |''TBD'' |- |{{flagicon|Great Britain}}{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०३० आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०३०]] |} ==={{cr|BAH}}ची उत्तर अमेरिका चषक स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|उत्तर अमेरिका चषक |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|CAY}} [[२०२५ उत्तर अमेरिका चषक|२०२५]]|| ४थे ||४/४||४||०||४||०||० |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286668.html १४०५] || ७ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|CAN}} || rowspan=6 | [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका पात्रता|२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286671.html १४०९] || ८ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|ARG}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|BAH}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286677.html १४१३] || १० नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BER}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट मैदान]], [[अँटिगा]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286679.html १४१९] || ११ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BLZ}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|BAH}} |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286682.html १४२३] || १३ नोव्हेंबर २०२१ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट मैदान]], [[अँटिगा]] || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286684.html १४२५] || १३ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|PAN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट मैदान]], [[अँटिगा]] || {{cr|PAN}} |- | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310156.html १५०८] || १३ एप्रिल २०२२ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|CAY}} || rowspan=5 | |- | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310157.html १५०९] || १४ एप्रिल २०२२ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|CAY}} |- | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310158.html १५१०] || १६ एप्रिल २०२२ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|CAY}} |- | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310159.html १५११] || १६ एप्रिल २०२२ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|CAY}} |- | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310160.html १५१२] || १७ एप्रिल २०२२ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|CAY}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359792.html २००६] || २६ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|PAN}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|हर्लिंगहॅम क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BAH}} || rowspan=4 | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२२-२३|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359788.html २००८] || २८ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट आल्बन्स क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|CAY}} |- style="background:#cfc;" | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359798.html २०११] || २ मार्च २०२३ || {{cr|ARG}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट आल्बन्स क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359800.html २०१२] || ४ मार्च २०२३ || {{cr|BER}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|हर्लिंगहॅम क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462878.html ३००८] || ६ डिसेंबर २०२४ || {{cr|BRA}} || {{flagicon|ARG}} [[सेंट जॉर्ज कॉलेज (किल्मेस)|सेंट जॉर्ज कॉलेज]], [[क्विल्मेस]] || {{cr|BAH}} || rowspan=8 | [[२०२४ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462885.html ३०१९] || ८ डिसेंबर २०२४ || {{cr|ARG}} || {{flagicon|ARG}} [[हर्लिंगहॅम क्लब ग्राउंड]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BAH}} |- style="background:#cfc;" | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462889.html ३०२५] || १० डिसेंबर २०२४ || {{cr|BLZ}} || {{flagicon|ARG}} [[क्लब सॅन अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|BAH}} |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462893.html ३०३३] || ११ डिसेंबर २०२४ || {{cr|PAN}} || {{flagicon|ARG}} [[हर्लिंगहॅम क्लब ग्राउंड]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BAH}} |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462898.html ३०४०] || १२ डिसेंबर २०२४ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|ARG}} [[बेल्ग्रानो ऍथलेटिक स्टेडियम]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनॉस आयर्स]] || {{cr|CAY}} |- style="background:#cfc;" | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462901.html ३०५३] || १४ डिसेंबर २०२४ || {{cr|SUR}} || {{flagicon|ARG}} [[बेल्ग्रानो ऍथलेटिक स्टेडियम]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनॉस आयर्स]] || {{cr|BAH}} |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462906.html ३०६०] || १५ डिसेंबर २०२४ || {{cr|BER}} || {{flagicon|ARG}} [[बेल्ग्रानो ऍथलेटिक स्टेडियम]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनॉस आयर्स]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462909.html ३०६६] || १६ डिसेंबर २०२४ || {{cr|MEX}} || {{flagicon|ARG}} [[सेंट जॉर्ज कॉलेज (किल्मेस)|सेंट जॉर्ज कॉलेज]], [[क्विल्मेस]] || {{cr|BAH}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481305.html ३१४८] || २० एप्रिल २०२५ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || rowspan=4 | [[२०२५ उत्तर अमेरिका चषक]] |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481307.html ३१५१] || २१ एप्रिल २०२५ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|CAN}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481310.html ३१५४] || २३ एप्रिल २०२५ || {{cr|BER}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481311.html ३१५७] || २४ एप्रिल २०२५ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|CAY}} |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489583.html ३२२०] || ११ जून २०२५ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब|मेपल लीफ क्रिकेट क्लब उत्तर-पूर्व मैदान]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]] || {{cr|CAY}} || rowspan=3 | |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489581.html ३२२३] || १२ जून २०२५ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब|मेपल लीफ क्रिकेट क्लब उत्तर-पूर्व मैदान]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]] || {{cr|CAN}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489584.html ३२२६] || १३ जून २०२५ || {{cr|BER}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब|मेपल लीफ क्रिकेट क्लब उत्तर-पूर्व मैदान]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488327.html ३२४१] || १५ जून २०२५ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब|मेपल लीफ क्रिकेट क्लब उत्तर-पश्चिम मैदान]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]] || {{cr|CAY}} || rowspan=6 | [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी]] |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488329.html ३२४५] || १६ जून २०२५ || {{cr|BER}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब|मेपल लीफ क्रिकेट क्लब उत्तर-पश्चिम मैदान]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488331.html ३२४९] || १८ जून २०२५ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब|मेपल लीफ क्रिकेट क्लब उत्तर-पश्चिम मैदान]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]] || {{cr|CAN}} |- style="background:#cfc;" | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488332.html ३२५१] || १९ जून २०२५ || {{cr|BER}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब|मेपल लीफ क्रिकेट क्लब उत्तर-पश्चिम मैदान]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488334.html ३२५८] || २१ जून २०२५ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब|मेपल लीफ क्रिकेट क्लब उत्तर-पश्चिम मैदान]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]] || {{cr|CAN}} |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488336.html ३२६२] || २२ जून २०२५ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब|मेपल लीफ क्रिकेट क्लब उत्तर-पश्चिम मैदान]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]] || {{cr|CAY}} |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539730.html ३९७६] || २१ जून २०२६ || {{cr|BER}} || {{flagicon|BER}} [[व्हाइट हिल फील्ड]], [[सँड्स पॅरिश]] || अनिर्णित || rowspan=4 | [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता अ|२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका अ गट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539733.html ३९८४] || २४ जून २०२६ || {{cr|PAN}} || {{flagicon|BER}} [[व्हाइट हिल फील्ड]], [[सँड्स पॅरिश]] || {{cr|PAN}} |- style="background:#cfc;" | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539736.html ३९८९] || २५ जून २०२६ || {{cr|BRA}} || {{flagicon|BER}} [[व्हाइट हिल फील्ड]], [[सँड्स पॅरिश]] || {{cr|BAH}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539737.html ३९९८] || २७ जून २०२६ || {{cr|BLZ}} || {{flagicon|BER}} [[व्हाइट हिल फील्ड]], [[सँड्स पॅरिश]] || {{cr|BAH}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:बहामास क्रिकेट]] t0nm69pbibzjd8t6873g4e6u6cii1vs 0 306528 2706890 2691429 2026-08-30T18:05:03Z Aditya tamhankar 80177 /* सामन्यांची यादी */ 2706890 wikitext text/x-wiki खालील यादी बहरैन महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. बहरैनने २० मार्च २०२२ रोजी ओमान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सूची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | बहरैनने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==महिला ट्वेंटी२० स्पर्धा कामगिरी== ==={{crw|BHR}}ची [[महिला क्रिकेट|आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० विश्वचषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[महिला क्रिकेट|आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० विश्वचषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="12"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|[[महिला क्रिकेट|पात्रता]] कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|ENG}} [[२००९ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२००९]]|| colspan="7" rowspan="10" |''पात्र ठरले नाही'' || colspan="5" rowspan="8" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|Saint Kitts and Nevis}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Barbados}} [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१०]] |- |{{flagicon|SL}} [[२०१२ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१२]] |- |{{flagicon|BAN}} [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४]] |- |{{flagicon|IND}} [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६]] |- |{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Antigua and Barbuda}}{{flagicon|GUY}} [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८]] |- |{{flagicon|AUS}} [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२०]] |- |{{flagicon|SA}} [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३]] |- |{{flagicon|UAE}} [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२४]]||५ || १ || ३ || ० || १ |- |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६]]||४ || ० || २ || ० || २ |} ==={{crw|BHR}}ची [[आशिया चषक|महिला आशिया चषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[आशिया चषक|महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="7"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|पात्रता कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|CHN}} [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२]]|| colspan="7" rowspan="5" |''पात्र ठरले नाही'' || colspan="5" rowspan="3" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|THA}} [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६]] |- |{{flagicon|MAS}} [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८]] |- |{{flagicon|BAN}} [[२०२२ महिला टी२० आशिया चषक|२०२२]] ||४ || ० || ३ || ० || १ |- |{{flagicon|SL}} [[२०२४ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०२४]] ||३ || ० || ३ || ० || ० |} ==={{crw|BHR}}ची तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धा |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|OMA}} [[२०२१-२२ आखाती सहकार परिषद महिला ट्वेंटी२० चषक|२०२२]]|| ५वे ||५/६||५||२||३||०||० |} == सामन्यांची यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1306383.html १०२७] || २० मार्च २०२२ || {{crw|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{crw|OMA}} || rowspan=5 | [[२०२१-२२ आखाती सहकार परिषद महिला ट्वेंटी२० चषक|२०२२ आखाती सहकार परिषद महिला ट्वेंटी२० चषक]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1306386.html १०३०] || २१ मार्च २०२२ || {{crw|QAT}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{crw|QAT}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1306389.html १०३३] || २२ मार्च २०२२ || {{crw|SAU}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{crw|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1306395.html १०३९] || २५ मार्च २०२२ || {{crw|KUW}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{crw|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1306397.html १०४१] || २६ मार्च २०२२ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{crw|UAE}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1320193.html ११२३] || १७ जून २०२२ || {{crw|KUW}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || अनिर्णित || rowspan=4 | [[२०२२ एसीसी महिला ट्वेंटी२० अजिंक्यपद स्पर्धा]] |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1320198.html ११३३] || १९ जून २०२२ || {{crw|HK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|HK}} |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1320201.html ११३५] || २० जून २०२२ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|NEP}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1320209.html ११४३] || २२ जून २०२२ || {{crw|BHU}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[सलांगोर|बंगी]] || {{crw|BHU}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1394752.html १५६२] || ३१ ऑगस्ट २०२३ || {{crw|QAT}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[सलांगोर|बंगी]] || {{crw|BHR}} || rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक आशिया पात्रता|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आशिया पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1394760.html १५७४] || १ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|MAS}} [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[सेलंगोर]] || {{crw|NEP}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1394761.html १५८३] || ३ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[सलांगोर|पंडारमन]] || {{crw|MAS}} |- style="background:#cfc;" | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1394766.html १५९५] || ४ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[सलांगोर|पंडारमन]] || {{crw|UAE}} |- style="background:#cfc;" | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419912.html १७६०] || १० फेब्रुवारी २०२४ || {{crw|QAT}} || {{flagicon|MAS}} [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[सेलंगोर]] || {{crw|QAT}} || rowspan=3 | [[२०२४ एसीसी महिला प्रीमियर चषक]] |- style="background:#cfc;" | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419916.html १७६४] || ११ फेब्रुवारी २०२४ || {{crw|IDN}} || {{flagicon|MAS}} [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[सेलंगोर]] || {{crw|IDN}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419924.html १७७२] || १३ फेब्रुवारी २०२४ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[सलांगोर|पंडारमन]] || {{crw|MAS}} |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1463007.html २१३६] || ३ डिसेंबर २०२४ || {{crw|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|QAT}} || rowspan=8 | |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1463008.html २१३९] || ४ डिसेंबर २०२४ || {{crw|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|QAT}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1463009.html २१४३] || ६ डिसेंबर २०२४ || {{crw|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|BHR}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1463010.html २१४७] || ७ डिसेंबर २०२४ || {{crw|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|QAT}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1463011.html २१५०] || ८ डिसेंबर २०२४ || {{crw|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|QAT}} |- | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483941.html २२६५] || २ मे २०२५ || {{crw|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{crw|OMA}} |- | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483942.html २२६९] || ३ मे २०२५ || {{crw|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.१]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{crw|OMA}} |- | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483943.html २२७६] || ५ मे २०२५ || {{crw|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.१]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{crw|OMA}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483763.html २२८३] || १० मे २०२५ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NEP}} || rowspan=3 | [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा|२०२६ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आशिया पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483767.html २२९०] || १२ मे २०२५ || {{crw|HK}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483773.html २२९४] || १५ मे २०२५ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NEP}} |- style="background:#cfc;" | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514510.html २५८८] || ६ डिसेंबर २०२५ || {{crw|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{crw|OMA}} || rowspan=2 | [[२०२५ जीसीसी महिला गल्फ चषक#ओमान महिला तिरंगी मालिका|२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514512.html २५९१] || ९ डिसेंबर २०२५ || {{crw|QAT}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{crw|QAT}} |- style="background:#cfc;" | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514516.html २५९५] || १२ डिसेंबर २०२५ || {{crw|SAU}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.१]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{crw|BHR}} || rowspan=5 | [[२०२५ जीसीसी महिला गल्फ चषक|२०२५ आखाती सहकार परिषद महिला ट्वेंटी२० चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514519.html २५९८] || १३ डिसेंबर २०२५ || {{crw|KUW}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.१]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{crw|KUW}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514520.html २६००] || १५ डिसेंबर २०२५ || {{crw|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.१]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{crw|OMA}} |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514523.html २६०५] || १६ डिसेंबर २०२५ || {{crw|QAT}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.१]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{crw|QAT}} |- style="background:#cfc;" | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514527.html २६१४] || १८ डिसेंबर २०२५ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.१]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{crw|UAE}} |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538636.html २७८५] || २९ मे २०२६ || {{crw|OMA}} || {{flagicon|MAS}} [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[सेलंगोर]] || {{crw|OMA}} || rowspan=2 | |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538637.html २७८८] || ३० मे २०२६ || {{crw|OMA}} || {{flagicon|MAS}} [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[सेलंगोर]] || {{crw|OMA}} |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1536616.html २८०५] || ३ जून २०२६ || {{crw|MYA}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MYA}} || rowspan=4 | [[२०२६ एसीसी महिला प्रीमियर चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1536621.html २८१२] || ४ जून २०२६ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || {{crw|THA}} |- style="background:#cfc;" | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1536632.html २८२४] || ६ जून २०२६ || {{crw|MGL}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MGL}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1536638.html २८३०] || ७ जून २०२६ || {{crw|JPN}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|JPN}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:बहरैन क्रिकेट]] lfi72i9ajzvw2oov9z17ckzcql5mc6z 0 306530 2707019 2696824 2026-08-31T06:43:44Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2707019 wikitext text/x-wiki खालील यादी बेलीझ क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. बेलीझने २५ एप्रिल २०१९ रोजी मेक्सिको विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | बेलीझने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1181405.html ७६६] || २५ एप्रिल २०१९ || {{cr|Mexico}} || {{flagicon|Mexico}} [[रिफोर्मा ॲथलेटिक क्लब मैदान]], [[मेहिको (राज्य)|नौकालपन]] || {{cr|BLZ}} || rowspan=3 | [[२०१९ मध्य अमेरिका क्रिकेट अजिंक्यपद]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1181408.html ७६९] || २६ एप्रिल २०१९ || {{cr|PAN}} || {{flagicon|Mexico}} [[रिफोर्मा ॲथलेटिक क्लब मैदान]], [[मेहिको (राज्य)|नौकालपन]] || {{cr|BLZ}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1181410.html ७७१] || २७ एप्रिल २०१९ || {{cr|CRC}} || {{flagicon|Mexico}} [[रिफोर्मा ॲथलेटिक क्लब मैदान]], [[मेहिको (राज्य)|नौकालपन]] || {{cr|BLZ}} |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286667.html १४०४] || ७ नोव्हेंबर २०२१ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट मैदान]], [[अँटिगा]] || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || rowspan=6 | [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका पात्रता|२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286670.html १४०८] || ८ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट मैदान]], [[अँटिगा]] || {{cr|CAN}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286672.html १४११] || ८ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|PAN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट मैदान]], [[अँटिगा]] || {{cr|BLZ}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286675.html १४१४] || १० नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|ARG}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286679.html १४१९] || ११ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BAH}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|BAH}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286683.html १४२४] || १३ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BER}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462879.html ३००९] || ६ डिसेंबर २०२४ || {{cr|MEX}} || {{flagicon|ARG}} [[क्लब सॅन अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|BLZ}} || rowspan=8 | [[२०२४ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462881.html ३०१३] || ७ डिसेंबर २०२४ || {{cr|ARG}} || {{flagicon|ARG}} [[सेंट जॉर्ज कॉलेज (किल्मेस)|सेंट जॉर्ज कॉलेज]], [[क्विल्मेस]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462887.html ३०२१] || ८ डिसेंबर २०२४ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|ARG}} [[हर्लिंगहॅम क्लब ग्राउंड]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|CAY}} |- style="background:#cfc;" | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462889.html ३०२५] || १० डिसेंबर २०२४ || {{cr|BAH}} || {{flagicon|ARG}} [[क्लब सॅन अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|BAH}} |- style="background:#cfc;" | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462899.html ३०४१] || १२ डिसेंबर २०२४ || {{cr|BER}} || {{flagicon|ARG}} [[सेंट जॉर्ज कॉलेज (किल्मेस)|सेंट जॉर्ज कॉलेज]], [[क्विल्मेस]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462902.html ३०५४] || १४ डिसेंबर २०२४ || {{cr|PAN}} || {{flagicon|ARG}} [[क्लब सॅन अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|BLZ}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462904.html ३०५८] || १५ डिसेंबर २०२४ || {{cr|BRA}} || {{flagicon|ARG}} [[बेल्ग्रानो ऍथलेटिक स्टेडियम]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनॉस आयर्स]] || {{cr|BLZ}} |- style="background:#cfc;" | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462910.html ३०६७] || १६ डिसेंबर २०२४ || {{cr|SUR}} || {{flagicon|ARG}} [[क्लब सॅन अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|SUR}} |- style="background:#cfc;" | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539731.html ३९७९] || २२ जून २०२६ || {{cr|BER}} || {{flagicon|BER}} [[व्हाइट हिल फील्ड]], [[सँड्स पॅरिश]] || {{cr|BER}} || rowspan=3 | [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता अ|२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका अ गट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539734.html ३९८५] || २४ जून २०२६ || {{cr|BRA}} || {{flagicon|BER}} [[व्हाइट हिल फील्ड]], [[सँड्स पॅरिश]] || {{cr|BLZ}} |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539737.html ३९९८] || २७ जून २०२६ || {{cr|BAH}} || {{flagicon|BER}} [[व्हाइट हिल फील्ड]], [[सँड्स पॅरिश]] || {{cr|BAH}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:बेलीझ क्रिकेट]] t4hiqaweo5ttdvcep8zp8utcs7ir64j 0 306532 2707021 2695785 2026-08-31T06:47:04Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2707021 wikitext text/x-wiki खालील यादी भूतान क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. भूतानने ५ डिसेंबर २०१९ रोजी नेपाळ विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | भूतानने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1208606.html १०१८] || ५ डिसेंबर २०१९ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|NEP}} [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[काठमांडू|किर्तीपूर]] || {{cr|NEP}} || rowspan=2 | [[२०१९ दक्षिण आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – पुरुषांची स्पर्धा|२०१९ दक्षिण आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1208612.html १०२१] || ७ डिसेंबर २०१९ || {{cr|MDV}} || {{flagicon|NEP}} [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[काठमांडू|किर्तीपूर]] || {{cr|MDV}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321998.html १५९७] || २ जुलै २०२२ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[मलेशिया|बंगी]] || {{cr|MAS}} || rowspan=7 | [[२०२२ मलेशिया चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322000.html १६०३] || ३ जुलै २०२२ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[मलेशिया|बंगी]] || {{cr|MAS}} |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322002.html १६०९] || ४ जुलै २०२२ || {{cr|MDV}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[मलेशिया|बंगी]] || {{cr|BHU}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322003.html १६१२] || ६ जुलै २०२२ || {{cr|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[मलेशिया|बंगी]] || {{cr|BHU}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322005.html १६१४] || ७ जुलै २०२२ || {{cr|MDV}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[मलेशिया|बंगी]] || {{cr|BHU}} |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322009.html १६२३] || ९ जुलै २०२२ || {{cr|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[मलेशिया|बंगी]] || {{cr|BHU}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322010.html १६३२] || ११ जुलै २०२२ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[मलेशिया|बंगी]] || {{cr|MAS}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383102.html २१७१] || २६ जुलै २०२३ || {{cr|MYA}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHU}} || rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक आशिया पात्रता#पात्रता ब|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आशिया ब गट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383104.html २१७३] || २७ जुलै २०२३ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383106.html २१८३] || ३० जुलै २०२३ || {{cr|CHN}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHU}} |- style="background:#cfc;" | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383108.html २१८५] || ३१ जुलै २०२३ || {{cr|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|THA}} |- style="background:#cfc;" | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1418181.html २४४४] || १ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|IDN}} || rowspan=4 | [[२०२४ एसीसी पुरुष चॅलेंजर चषक]] |- style="background:#cfc;" | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1418184.html २४४७] || ३ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|SAU}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|SAU}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1418189.html २४५२] || ५ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|CAM}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|CAM}} |- style="background:#cfc;" | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1418193.html २४५६] || ७ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|MDV}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MDV}} |- style="background:#cfc;" | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1420801.html २४६३] || १२ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|THA}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|THA}} || rowspan=4 | [[२०२४ थायलंड चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1420804.html २४६६] || १३ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|MDV}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MDV}} |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1420806.html २४७३] || १५ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|SAU}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|SAU}} |- style="background:#cfc;" | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1420808.html २४७७] || १६ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|MDV}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|BHU}} |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1453911.html २९१२] || १९ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|THA}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{cr|THA}} || rowspan=5 | [[२०२४ भूतान चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1453913.html २९१७] || २० ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|MDV}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1453916.html २९२४] || २२ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1453918.html २९२९] || २३ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|MDV}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{cr|MDV}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1453919.html २९३२] || २४ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} |- style="background:#cfc;" | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457218.html २९६२] || १९ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|QAT}} [[दोहा|दोहा विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|UAE}} || rowspan=6 | [[२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता ब|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आशिया ब गट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457221.html २९६५] || २० नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[दोहा|दोहा विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} |- style="background:#cfc;" | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457225.html २९६९] || २२ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|SAU}} || {{flagicon|QAT}} [[दोहा|दोहा विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|SAU}} |- style="background:#cfc;" | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457226.html २९७०] || २३ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|BHR}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457231.html २९८१] || २५ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|THA}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|THA}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457235.html २९९१] || २८ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|CAM}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|CAM}} |- | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513098.html ३६१५] || ८ डिसेंबर २०२५ || {{cr|BHR}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} || rowspan=10 | |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513099.html ३६१९] || ९ डिसेंबर २०२५ || {{cr|BHR}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513100.html ३६२७] || ११ डिसेंबर २०२५ || {{cr|BHR}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513101.html ३६३३] || १२ डिसेंबर २०२५ || {{cr|BHR}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513102.html ३६३८] || १३ डिसेंबर २०२५ || {{cr|BHR}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515010.html ३६४७] || २३ डिसेंबर २०२५ || {{cr|MYA}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515011.html ३६५०] || २४ डिसेंबर २०२५ || {{cr|MYA}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} |- | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515012.html ३६५३] || २६ डिसेंबर २०२५ || {{cr|MYA}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} |- | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515013.html ३६५६] || २७ डिसेंबर २०२५ || {{cr|MYA}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} |- | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515014.html ३६५९] || २९ डिसेंबर २०२५ || {{cr|MYA}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522999.html ३७३५] || २५ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|BHR}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|BHR}} || rowspan=4 | [[२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२०२६ थायलंड चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523000.html ३७३७] || २६ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|THA}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|THA}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523002.html ३७४२] || २७ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|JPN}} |- style="background:#cfc;" | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523004.html ३७४५] || २८ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|THA}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|BHU}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:भूतानमधील क्रिकेट]] 2kjmwnk3yx5k15ug0t8rudb7rfrtq1m 0 306533 2707022 2691600 2026-08-31T06:50:07Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2707022 wikitext text/x-wiki खालील यादी भूतान महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. भूतानने १३ जानेवारी २०१९ रोजी हाँग काँग विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | भूतानने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1171352.html ५४७] || १३ जानेवारी २०१९ || {{crw|HK}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|HK}} || rowspan=4 | [[२०१८-१९ थायलंड महिला ट्वेंटी२० स्मॅश]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1171355.html ५४९] || १४ जानेवारी २०१९ || {{crw|Indonesia}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|Indonesia}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1171358.html ५५२] || १५ जानेवारी २०१९ || {{crw|Myanmar}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|Myanmar}} |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1171365.html ५५७] || १६ जानेवारी २०१९ || {{crw|THA}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286970.html १००१] || २२ नोव्हेंबर २०२१ || {{crw|KUW}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी अकादमी|आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] || {{crw|BHU}} || rowspan=5 | [[२०२१ महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आशिया पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286973.html १००४] || २३ नोव्हेंबर २०२१ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी अकादमी|आयसीसी अकादमी मैदान क्र.२]], [[दुबई]] || {{crw|NEP}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286976.html १००७] || २५ नोव्हेंबर २०२१ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी अकादमी|आयसीसी अकादमी मैदान क्र.२]], [[दुबई]] || {{crw|UAE}} |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286978.html १००९] || २६ नोव्हेंबर २०२१ || {{crw|HK}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी अकादमी|आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] || {{crw|HK}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286981.html १०१२] || २८ नोव्हेंबर २०२१ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी अकादमी|आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] || {{crw|MAS}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1320191.html ११२१] || १७ जून २०२२ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[सलांगोर|बंगी]] || {{crw|NEP}} || rowspan=4 | [[२०२२ एसीसी महिला ट्वेंटी२० अजिंक्यपद स्पर्धा]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1320195.html ११२७] || १८ जून २०२२ || {{crw|HK}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[सलांगोर|बंगी]] || {{crw|HK}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1320204.html ११३८] || २१ जून २०२२ || {{crw|KUW}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|KUW}} |- style="background:#cfc;" | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1320209.html ११४३] || २२ जून २०२२ || {{crw|BHR}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[सलांगोर|बंगी]] || {{crw|BHU}} |- style="background:#cfc;" | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1394753.html १५६३] || ३१ ऑगस्ट २०२३ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|MAS}} [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[सेलंगोर]] || {{crw|UAE}} || rowspan=4 | [[क्रिकेट|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आशिया पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1394758.html १५७२] || १ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|QAT}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[मलेशिया|पंडारमन]] || {{crw|BHU}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1394762.html १५८४] || ३ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[सलांगोर|बंगी]] || {{crw|NEP}} |- style="background:#cfc;" | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1394768.html १५९७] || ४ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[सेलंगोर]] || {{crw|MAS}} |- style="background:#cfc;" | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419913.html १७६१] || १० फेब्रुवारी २०२४ || {{crw|MDV}} || {{flagicon|MAS}} [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[सेलंगोर]] || {{crw|BHU}} || rowspan=3 | [[२०२४ एसीसी महिला प्रीमियर चषक]] |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419917.html १७६५] || ११ फेब्रुवारी २०२४ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[मलेशिया|पंडारमन]] || {{crw|NEP}} |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419925.html १७७३] || १३ फेब्रुवारी २०२४ || {{crw|HK}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[सलांगोर|बंगी]] || {{crw|HK}} |- style="background:#cfc;" | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1440443.html १९४०] || २ जुलै २०२४ || {{crw|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबारन|उदयाना क्रिकेट मैदान]], [[जिंबारन]] || {{crw|IDN}} || rowspan=6 | [[२०२४ बाली बॅश महिला तिरंगी मालिका|२०२४ इंडोनेशिया महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1440445.html १९४२] || ३ जुलै २०२४ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबारन|उदयाना क्रिकेट मैदान]], [[जिंबारन]] || {{crw|BHU}} |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1440446.html १९४३] || ३ जुलै २०२४ || {{crw|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबारन|उदयाना क्रिकेट मैदान]], [[जिंबारन]] || {{crw|IDN}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1440448.html १९४६] || ६ जुलै २०२४ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबारन|उदयाना क्रिकेट मैदान]], [[जिंबारन]] || {{crw|SIN}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1440449.html १९४८] || ७ जुलै २०२४ || {{crw|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबारन|उदयाना क्रिकेट मैदान]], [[जिंबारन]] || {{crw|BHU}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1440451.html १९५१] || ८ जुलै २०२४ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबारन|उदयाना क्रिकेट मैदान]], [[जिंबारन]] || {{crw|BHU}} |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1464724.html २१६०] || २१ डिसेंबर २०२४ || {{crw|MYA}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{crw|MYA}} || rowspan=5 | |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1464725.html २१६१] || २२ डिसेंबर २०२४ || {{crw|MYA}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{crw|MYA}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1464726.html २१६४] || २४ डिसेंबर २०२४ || {{crw|MYA}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{crw|MYA}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1464727.html २१६६] || २६ डिसेंबर २०२४ || {{crw|MYA}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{crw|MYA}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1464728.html २१६८] || २७ डिसेंबर २०२४ || {{crw|MYA}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{crw|MYA}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483766.html २२८९] || १२ मे २०२५ || {{crw|KUW}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|KUW}} || rowspan=3 | [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा|२०२६ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आशिया पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483772.html २२९२] || १५ मे २०२५ || {{crw|THA}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} |- style="background:#cfc;" | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483775.html २२९६] || १६ मे २०२५ || {{crw|KUW}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|BHU}} |- style="background:#cfc;" | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519145.html २६३०] || २० जानेवारी २०२६ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{crw|BHU}} || rowspan=6 | [[२०२६ लोटस चषक|२०२६ भूतान महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519147.html २६३६] || २२ जानेवारी २०२६ || {{crw|HK}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519148.html २६४१] || २४ जानेवारी २०२६ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{crw|BHU}} |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519149.html २६४४] || २५ जानेवारी २०२६ || {{crw|HK}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} |- style="background:#cfc;" | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519151.html २६५०] || २७ जानेवारी २०२६ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{crw|BHU}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519152.html २६५४] || २९ जानेवारी २०२६ || {{crw|HK}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1536619.html २८०८] || ३ जून २०२६ || {{crw|HK}} || {{flagicon|MAS}} [[नगरी संबिलान|कोलेज तुआनकू जाफर क्रिकेट ओव्हल]], [[नगरी संबिलान|मान्तिन]] || {{crw|HK}} || rowspan=3 | [[२०२६ एसीसी महिला प्रीमियर चषक]] |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1536623.html २८१४] || ४ जून २०२६ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|MAS}} [[नगरी संबिलान|कोलेज तुआनकू जाफर क्रिकेट ओव्हल]], [[नगरी संबिलान|मान्तिन]] || {{crw|NEP}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1536631.html २८२३] || ६ जून २०२६ || {{crw|QAT}} || {{flagicon|MAS}} [[नगरी संबिलान|कोलेज तुआनकू जाफर क्रिकेट ओव्हल]], [[नगरी संबिलान|मान्तिन]] || {{crw|BHU}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:भूतानमधील क्रिकेट]] ocmi1iatzjxa5x031eoi8h5m1fphts0 0 306534 2707023 2696309 2026-08-31T06:51:36Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2707023 wikitext text/x-wiki खालील यादी बोत्स्वाना क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. बोत्स्वानाने २० मे २०१९ रोजी युगांडा विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | बोत्स्वानाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1184260.html ७७८] || २० मे २०१९ || {{cr|UGA}} || {{flagicon|UGA}} [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{cr|UGA}} || rowspan=3 | [[२०१८-१९ आयसीसी ट्वेंटी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1184263.html ७८०] || २१ मे २०१९ || {{cr|NGR}} || {{flagicon|UGA}} [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{cr|NGR}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1184901.html ७८३] || २२ मे २०१९ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|UGA}} [[क्यामबोगो क्रिकेट ओव्हल]], [[कंपाला]] || {{cr|NAM}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197507.html ८५३] || १९ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|NAM}} [[युनायटेड क्रिकेट मैदान]], [[विन्डहोक]] || {{cr|NAM}} || rowspan=4 | |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197508.html ८५६] || २० ऑगस्ट २०१९ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|NAM}} [[युनायटेड क्रिकेट मैदान]], [[विन्डहोक]] || {{cr|NAM}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197509.html ८५९] || २२ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|NAM}} [[युनायटेड क्रिकेट मैदान]], [[विन्डहोक]] || {{cr|NAM}} |- | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197510.html ८६२] || २३ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|NAM}} [[युनायटेड क्रिकेट मैदान]], [[विन्डहोक]] || {{cr|NAM}} |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1283042.html १३८३] || २ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|SLE}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BOT}} || rowspan=4 | [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आफ्रिका पात्रता#गट ब|२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आफ्रिका ब गट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1283046.html १३९३] || ५ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|CMR}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BOT}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1283048.html १३९७] || ६ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|MOZ}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BOT}} |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1283051.html १४०३] || ७ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|TAN}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|TAN}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1332496.html १७७६] || १५ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|UGA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी, ग्वाटेंग|बेनोनी]] || {{cr|UGA}} || rowspan=4 | [[२०२२ आफ्रिका ट्वेंटी२० चषक]] |- style="background:#cfc;" | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1332507.html १७८२] || १८ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|GHA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी, ग्वाटेंग|बेनोनी]] || {{cr|BOT}} |- style="background:#cfc;" | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1332504.html १७८५] || १९ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|MOZ}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी, ग्वाटेंग|बेनोनी]] || {{cr|BOT}} |- style="background:#cfc;" | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1332509.html १७९१] || २१ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|TAN}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी, ग्वाटेंग|बेनोनी]] || {{cr|TAN}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1343740.html १८८७] || १७ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|RWA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|RWA}} || rowspan=7 | [[२०२२-२३ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आफ्रिका अ गट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1343743.html १८८८] || १७ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|SEY}} || {{flagicon|RWA}} [[इंटीग्रेटेड पॉलिटेक्निक प्रादेशिक महाविद्यालय मैदान]], [[किगाली]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1343745.html १८९२] || १८ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|LES}} || {{flagicon|RWA}} [[इंटीग्रेटेड पॉलिटेक्निक प्रादेशिक महाविद्यालय मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BOT}} |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1343748.html १८९९] || २० नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|MWI}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|MWI}} |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1343756.html १९१२] || २२ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|MLI}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BOT}} |- style="background:#cfc;" | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1343762.html १९१८] || २४ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|KEN}} |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1343766.html १९२०] || २५ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|Saint Helena}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BOT}} |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1378442.html २०७९] || २९ मे २०२३ || {{cr|Swaziland}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी, ग्वाटेंग|बेनोनी]] || {{cr|BOT}} || rowspan=3 | [[क्रिकेट|२०२३ आफ्रिका ट्वेंटी२० चषक पात्रता फेरी]] |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1378444.html २०८०] || ३० मे २०२३ || {{cr|MWI}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी, ग्वाटेंग|बेनोनी]] || {{cr|BOT}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1378446.html २०८२] || १ जून २०२३ || {{cr|MOZ}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी, ग्वाटेंग|बेनोनी]] || {{cr|BOT}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379573.html २०८४] || ९ जून २०२३ || {{cr|UGA}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|UGA}} || rowspan=9 | [[२०२३ कॉन्टिनेन्ट कप टी-२० आफ्रिका|२०२३ काँटिनेंट आफ्रिका ट्वेंटी२० चषक]] |- style="background:#cfc;" | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379574.html २०८६] || १० जून २०२३ || {{cr|RWA}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|BOT}} |- style="background:#cfc;" | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379580.html २०९१] || ११ जून २०२३ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|KEN}} |- style="background:#cfc;" | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379586.html २०९६] || १३ जून २०२३ || {{cr|RWA}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|RWA}} |- style="background:#cfc;" | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379583.html २०९८] || १४ जून २०२३ || {{cr|UGA}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|UGA}} |- style="background:#cfc;" | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379590.html २१०१] || १५ जून २०२३ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|BOT}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379575.html २१०२] || १७ जून २०२३ || {{cr|UGA}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|UGA}} |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379579.html २१०४] || १८ जून २०२३ || {{cr|RWA}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|RWA}} |- style="background:#cfc;" | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379585.html २१०६] || १९ जून २०२३ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|KEN}} |- style="background:#cfc;" | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412212.html २३९४] || ११ डिसेंबर २०२३ || {{cr|GHA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी, ग्वाटेंग|बेनोनी]] || {{cr|BOT}} || rowspan=5 | [[क्रिकेट|२०२३ आफ्रिका ट्वेंटी२० चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412217.html २४०३] || १५ डिसेंबर २०२३ || {{cr|SLE}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी, ग्वाटेंग|बेनोनी]] || {{cr|SLE}} |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412220.html २४०६] || १६ डिसेंबर २०२३ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी, ग्वाटेंग|बेनोनी]] || {{cr|KEN}} |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412223.html २४१०] || १८ डिसेंबर २०२३ || {{cr|UGA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी, ग्वाटेंग|बेनोनी]] || {{cr|UGA}} |- style="background:#cfc;" | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412225.html २४१२] || १९ डिसेंबर २०२३ || {{cr|MWI}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी, ग्वाटेंग|बेनोनी]] || {{cr|BOT}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1459374.html २९७२] || २३ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|ESW}} || {{flagicon|NGA}} [[अबुजा|नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल क्र. १]], [[अबुजा]] || {{cr|BOT}} || rowspan=5 | [[२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता क|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आफ्रिका क गट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1459386.html २९७६] || २४ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|SLE}} || {{flagicon|NGA}} [[अबुजा|नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल क्र. २]], [[अबुजा]] || {{cr|BOT}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1459382.html २९८७] || २६ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|CIV}} || {{flagicon|NGA}} [[अबुजा|नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल क्र. २]], [[अबुजा]] || {{cr|BOT}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1459384.html २९८९] || २७ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|Saint Helena}} || {{flagicon|NGA}} [[अबुजा|नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल क्र. १]], [[अबुजा]] || {{cr|BOT}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1459379.html २९९६] || २८ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|NGA}} || {{flagicon|NGA}} [[अबुजा|नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल क्र. १]], [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462912.html ३०००] || ४ डिसेंबर २०२४ || {{cr|UGA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|UGA}} || rowspan=9 | [[२०२४ खंडीय चषक टी२० आफ्रिका|२०२४ काँटिनेंट आफ्रिका ट्वेंटी२० चषक]] |- style="background:#cfc;" | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462919.html ३००२] || ५ डिसेंबर २०२४ || {{cr|NGA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|NGA}} |- style="background:#cfc;" | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462924.html ३००५] || ६ डिसेंबर २०२४ || {{cr|RWA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|RWA}} |- style="background:#cfc;" | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462927.html ३०११] || ७ डिसेंबर २०२४ || {{cr|NGA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BOT}} |- style="background:#cfc;" | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462914.html ३०१७] || ८ डिसेंबर २०२४ || {{cr|RWA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BOT}} |- style="background:#cfc;" | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462928.html ३०२२] || ९ डिसेंबर २०२४ || {{cr|UGA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|UGA}} |- style="background:#cfc;" | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462918.html ३०२९] || ११ डिसेंबर २०२४ || {{cr|RWA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|RWA}} |- style="background:#cfc;" | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462920.html ३०३७] || १२ डिसेंबर २०२४ || {{cr|NGA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|NGA}} |- style="background:#cfc;" | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462930.html ३०४६] || १३ डिसेंबर २०२४ || {{cr|UGA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|UGA}} |- style="background:#cfc;" | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502746.html ३४७५] || २६ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|TAN}} || {{flagicon|ZIM}} [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|TAN}} || rowspan=5 | [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502749.html ३४८०] || २८ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- style="background:#cfc;" | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502752.html ३४८६] || ३० सप्टेंबर २०२५ || {{cr|UGA}} || {{flagicon|ZIM}} [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} |- style="background:#cfc;" | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502756.html ३४९२] || २ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|NGA}} || {{flagicon|ZIM}} [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NGA}} |- style="background:#cfc;" | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502760.html ३५००] || ४ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|MWI}} || {{flagicon|ZIM}} [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|MWI}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527277.html ३७५८] || ९ मार्च २०२६ || {{cr|LES}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{cr|BOT}} || rowspan=5 | |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527278.html ३७६२] || १० मार्च २०२६ || {{cr|LES}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{cr|BOT}} |- | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527279.html ३७६५] || १२ मार्च २०२६ || {{cr|LES}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{cr|BOT}} |- | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527280.html ३७६८] || १३ मार्च २०२६ || {{cr|LES}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{cr|BOT}} |- | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527281.html ३७७३] || १५ मार्च २०२६ || {{cr|LES}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{cr|BOT}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535414.html ३९००] || २३ मे २०२६ || {{cr|SLE}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{cr|BOT}} || rowspan=6 | [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता अ|२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आफ्रिका अ गट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535417.html ३९०५] || २४ मे २०२६ || {{cr|MLI}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{cr|BOT}} |- style="background:#cfc;" | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535420.html ३९०८] || २५ मे २०२६ || {{cr|CMR}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{cr|BOT}} |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535425.html ३९१३] || २८ मे २०२६ || {{cr|CIV}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{cr|BOT}} |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535430.html ३९१८] || २९ मे २०२६ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{cr|KEN}} |- style="background:#cfc;" | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535433.html ३९२१] || ३० मे २०२६ || {{cr|RWA}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{cr|RWA}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:बोत्स्वानामधील क्रिकेट]] 9qpt4zidhqqckxwl1h7inncm8j0zww5 0 307698 2706879 2694958 2026-08-30T17:24:45Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2706879 wikitext text/x-wiki खालील यादी ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. ऑस्ट्रेलियाने २ सप्टेंबर २००५ रोजी इंग्लंडविरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | ऑस्ट्रेलियाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==ऑस्ट्रेलियाने देशानुसार खेळलेल्या प्रथम महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याची तारीख== {| class="wikitable" style="text-align: center; width: 400px;" |- ! संघ !! प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना |- |align=left|{{crw|ENG}} || २ सप्टेंबर २००५ |- |align=left|{{crw|NZ}} || १८ ऑक्टोबर २००६ |- |align=left|{{crw|IND}} || २८ ऑक्टोबर २००८ |- |align=left|{{crw|WIN}} || १४ जून २००९ |- |align=left|{{crw|SA}} || १६ जून २००९ |- |align=left|{{crw|PAK}} || २९ सप्टेंबर २०१२ |- |align=left|{{crw|IRE}} || २७ मार्च २०१४ |- |align=left|{{crw|SL}} || २४ मार्च २०१६ |- |align=left|{{crw|BAN}} || २७ फेब्रुवारी २०२० |- |align=left|{{crw|Barbados}} || ३१ जुलै २०२२ |} ==महिला ट्वेंटी२० स्पर्धा कामगिरी== ==={{crw|AUS}}ची [[महिला क्रिकेट|आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० विश्वचषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[महिला क्रिकेट|आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० विश्वचषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="12"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|[[महिला क्रिकेट|पात्रता]] कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:#c96;" |{{flagicon|ENG}} [[२००९ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२००९]]||उपांत्य फेरी||३/८||४||२||२||०||० || colspan="5" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- style="background:gold;" |{{flagicon|Saint Kitts and Nevis}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Barbados}} [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१०]] || rowspan="3" | '''विजेते''' ||१/८ ||५||५||०||०||०|| colspan="5" rowspan="3" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- style="background:gold;" |{{flagicon|SL}} [[२०१२ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१२]] || १/८ ||५||४||१||०||० |- style="background:gold;" |{{flagicon|BAN}} [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४]] || १/१० ||६||५||१||०||० |- style="background:silver;" |{{flagicon|IND}} [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६]]||उपविजेते||२/१०||६||४||२||०||० || colspan="5" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- style="background:gold;" |{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Antigua and Barbuda}}{{flagicon|GUY}} [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८]] || rowspan="3" | '''विजेते''' ||१/१० ||६||५||१||०||०|| colspan="5" rowspan="3" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- style="background:gold;" |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|AUS}} [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२०]] || १/१० ||६||५||१||०||० |- style="background:gold;" |{{flagicon|SA}} [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३]] || १/१० ||६||६||०||०||० |- style="background:#c96;" |{{flagicon|UAE}} [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२४]]||उपांत्य फेरी||३/१०||५||४||१||०||० || colspan="5" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- style="background:gold;" |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६]]||'''विजेते'''||१/१२||७||७||०||०||० || colspan="5" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |} ==={{crw|AUS}}ची [[राष्ट्रकुल खेळ]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|[[राष्ट्रकुल खेळ]] |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:gold;" |{{flagicon|ENG}} [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२]]|| '''सुवर्णपदक''' ||१/८||५||५||०||०||० |- |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|AUS}} [[२०२६ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२६]]|| colspan="7" |''TBD'' |} ==={{crw|AUS}}ची तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|तिरंगी/चौरंगी स्पर्धा |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:silver;" |{{flagicon|ENG}} [[२०११ नॅटवेस्ट महिला टी२० चौरंगी मालिका|२०११]]|| उपविजेते ||२/४||४||२||२||०||० |- style="background:gold;" |{{flagicon|IND}} [[२०१७-१८ महिला टी२० तिरंगी मालिका, भारत|२०१८]]|| विजेते ||१/३||५||४||१||०||० |- style="background:gold;" |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|AUS}} [[२०१९-२० ऑस्ट्रेलिया महिला तिरंगी मालिका|२०२०]]|| विजेते ||१/३||५||३||१||१||० |- style="background:gold;" |{{flagicon|Northern Ireland}} [[२०२२ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२०२२]]|| विजेते ||१/३||४||२||०||२||० |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/217862.html २] || २ सप्टेंबर २००५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}} || rowspan=10 | |- | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/252991.html ४] || १८ ऑक्टोबर २००६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || टाय |- | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291326.html ५] || १९ जुलै २००७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[डार्विन, ऑस्ट्रेलिया|गार्डन्स ओव्हल]], [[डार्विन, ऑस्ट्रेलिया|डार्विन]] || {{crw|AUS}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/312444.html ११] || १ फेब्रुवारी २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/315773.html १२] || ६ मार्च २००८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बर्ट सट्क्लिफ ओव्हल]], [[लिंकन (न्यू झीलँड)|लिंकन]] || {{crw|NZ}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/369333.html २०] || २८ ऑक्टोबर २००८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी|हर्स्टव्हिल ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/369334.html २१] || १५ फेब्रुवारी २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403912.html २५] || १ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|NZ}} |- | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403913.html २६] || २ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} |- | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403914.html २७] || ३ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355978.html ३०] || १२ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355983.html ३४] || १४ जून २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355987.html ३८] || १६ जून २००९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355989.html ४१] || १९ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/391794.html ४३] || २५ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|AUS}} || rowspan=6 | |- | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/428068.html ५१] || २१ फेब्रुवारी २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{crw|NZ}} |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/428069.html ५२] || २२ फेब्रुवारी २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{crw|NZ}} |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/428070.html ५३] || २३ फेब्रुवारी २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{crw|NZ}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/428063.html ५४] || २६ फेब्रुवारी २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{crw|NZ}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/428064.html ५५] || २८ फेब्रुवारी २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412705.html ६३] || ५ मे २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|WIN}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || बरोबरीत || rowspan=5 | [[२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412708.html ६६] || ७ मे २०१० || {{crw|SA}} || {{flagicon|WIN}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412713.html ७१] || ९ मे २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412716.html ७४] || १३ मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|WIN}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412718.html ७६] || १६ मे २०१० || {{crw|NZL}} || {{flagicon|WIN}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|AUS}} |- | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/476947.html ९२] || ३० डिसेंबर २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलँड|नेल्सन]] || {{crw|AUS}} || rowspan=9 | |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474620.html ९३] || १२ जानेवारी २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|ENG}} |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474621.html ९४] || १४ जानेवारी २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|ENG}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474622.html ९५] || १६ जानेवारी २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|ENG}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474623.html ९६] || १७ जानेवारी २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|ENG}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474624.html ९७] || १८ जानेवारी २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/476948.html १०१] || १८ फेब्रुवारी २०११ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[न्यू झीलंड|क्वीन्स पार्क]], [[न्यू झीलंड|इन्व्हरकार्गील]] || {{crw|NZ}} |- | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/476949.html १०२] || १९ फेब्रुवारी २०११ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[न्यू झीलंड|क्वीन्स पार्क]], [[न्यू झीलंड|इन्व्हरकार्गील]] || {{crw|NZ}} |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/476950.html १०३] || २० फेब्रुवारी २०११ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[न्यू झीलंड|क्वीन्स पार्क]], [[न्यू झीलंड|इन्व्हरकार्गील]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/500224.html १०७] || २३ जून २०११ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[इसेक्स|टोबी होव क्रिकेट मैदान]], [[इसेक्स|बिलिएरके]] || {{crw|AUS}} || rowspan=4 | [[२०११ नॅटवेस्ट महिला टी२० चौरंगी मालिका|२०११ इंग्लंड महिला ट्वेंटी२० चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/492546.html १०९] || २५ जून २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/500226.html १११] || २६ जून २०११ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/492548.html ११४] || २७ जून २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|ENG}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533657.html १२५] || २० जानेवारी २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} || rowspan=10 | |- | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533658.html १२६] || २१ जानेवारी २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533659.html १२७] || २२ जानेवारी २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533663.html १२८] || १ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|NZ}} |- | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533664.html १२९] || ३ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552935.html १३९] || १८ मार्च २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552936.html १४०] || १९ मार्च २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552937.html १४१] || २१ मार्च २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552938.html १४२] || २२ मार्च २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552939.html १४३] || २३ मार्च २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533302.html १६९] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|AUS}} || rowspan=5 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533305.html १७२] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533310.html १७७] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533312.html १८१] || ५ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533313.html १८२] || ७ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/599663.html १८९] || २२ जानेवारी २०१३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|NZ}} || rowspan=9 | |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/599664.html १९०] || २२ जानेवारी २०१३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/599665.html १९१] || २४ जानेवारी २०१३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|NZ}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/593726.html २०८] || २७ ऑगस्ट २०१३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|ENG}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/593727.html २०९] || २९ ऑगस्ट २०१३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|ENG}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/593728.html २१०] || ३१ ऑगस्ट २०१३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाईड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{crw|ENG}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/666045.html २३४] || २९ जानेवारी २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{crw|ENG}} |- | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/666047.html २३५] || ३१ जानेवारी २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/666049.html २३६] || २ फेब्रुवारी २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682967.html २४७] || २३ मार्च २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|NZL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682977.html २५२] || २५ मार्च २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682983.html २५५] || २७ मार्च २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682993.html २६०] || २९ मार्च २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683011.html २६९] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683015.html २७३] || ६ एप्रिल २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|AUS}} |- | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754793.html २७४] || ३० ऑगस्ट २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|केरीडेल ओव्हल]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} || rowspan=20 | |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754795.html २७५] || ३१ ऑगस्ट २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|केरीडेल ओव्हल]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754797.html २७७] || ३ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|केरीडेल ओव्हल]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754799.html २७९] || ५ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|केरीडेल ओव्हल]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754801.html २९०] || २ नोव्हेंबर २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754803.html २९१] || ५ नोव्हेंबर २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|AUS}} |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754805.html २९२] || ७ नोव्हेंबर २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754807.html २९३] || ९ नोव्हेंबर २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/798615.html ३१०] || १९ ऑगस्ट २०१५ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|क्लेरमाँट रोड क्रिकेट मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|AUS}} |- | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/798619.html ३११] || २१ ऑगस्ट २०१५ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|क्लेरमाँट रोड क्रिकेट मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|AUS}} |- | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/798621.html ३१२] || २२ ऑगस्ट २०१५ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|क्लेरमाँट रोड क्रिकेट मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|AUS}} |- | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/798377.html ३१३] || २६ ऑगस्ट २०१५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|ENG}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/798379.html ३१४] || २८ ऑगस्ट २०१५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, होव|काउंटी मैदान]], [[ईस्ट ससेक्स|होव]] || {{crw|AUS}} |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/798381.html ३१५] || ३१ ऑगस्ट २०१५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{crw|ENG}} |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895787.html ३२५] || २६ जानेवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|IND}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895789.html ३२६] || २९ जानेवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895791.html ३२७] || ३१ जानेवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916667.html ३३४] || २८ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{crw|NZ}} |- | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916669.html ३३५] || १ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{crw|NZ}} |- | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916671.html ३३६] || ४ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[पुकेकुरा पार्क]], [[न्यू झीलंड|न्यू प्लायमाउथ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951385.html ३४५] || १८ मार्च २०१६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{crw|AUS}} || rowspan=6 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951393.html ३४९] || २१ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951401.html ३५२] || २४ मार्च २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951405.html ३५५] || २६ मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951415.html ३६०] || ३० मार्च २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951419.html ३६२] || ३ एप्रिल २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{crw|WIN}} |- | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1044211.html ३६९] || २७ सप्टेंबर २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} || rowspan=6 | |- | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1043989.html ३८१] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1043991.html ३८२] || १९ फेब्रुवारी २०१७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क]], [[मेलबर्न|गीलाँग]] || {{crw|NZ}} |- | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1043993.html ३८३] || २२ फेब्रुवारी २०१७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|NZ}} |- | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1086067.html ३९१] || १७ नोव्हेंबर २०१७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1086068.html ३९२] || १९ नोव्हेंबर २०१७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|ENG}} |- ! सामना क्र. ! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1086069.html ३९३] || २१ नोव्हेंबर २०१७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|ENG}} || |- style="background:#cfc;" | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131235.html ४०२] || २२ मार्च २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} || rowspan=5 | [[२०१७-१८ महिला टी२० तिरंगी मालिका, भारत|२०१८ भारत महिला ट्वेंटी२० तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131236.html ४०३] || २३ मार्च २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131238.html ४०६] || २६ मार्च २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131239.html ४०७] || २८ मार्च २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131241.html ४११] || ३१ मार्च २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144978.html ५०१] || २९ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} || rowspan=6 | |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144979.html ५०२] || १ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} |- | १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144980.html ५०६] || ५ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- | ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161231.html ५०९] || २५ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|AUS}} |- | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161232.html ५१०] || २७ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|AUS}} |- | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161233.html ५११] || २९ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150534.html ५१६] || ९ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|AUS}} || rowspan=6 | [[आयसीसी महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक, २०१८|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150538.html ५१९] || ११ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150542.html ५२३] || १३ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150549.html ५३०] || १७ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150553.html ५३४] || २२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा|नॉर्थ साउंड]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150555.html ५३६] || २४ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा|नॉर्थ साउंड]] || {{crw|AUS}} |- | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168026.html ७००] || २६ जुलै २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|AUS}} || rowspan=9 | |- | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168027.html ७०१] || २८ जुलै २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, होव|काउंटी मैदान]], [[ईस्ट ससेक्स|होव]] || {{crw|AUS}} |- | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168028.html ७०५] || ३१ जुलै २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|ENG}} |- | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198475.html ७५८] || १४ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|AUS}} |- | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198476.html ७५९] || १६ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|AUS}} |- | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198477.html ७६०] || १८ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|AUS}} |- | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183510.html ७७०] || २९ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183511.html ७७१] || ३० सप्टेंबर २०१९ || {{crw|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183512.html ७७३] || २ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183544.html ८३२] || १ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || बरोबरीत || rowspan=5 | [[२०१९-२० ऑस्ट्रेलिया महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183545.html ८३३] || २ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183547.html ८४०] || ८ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १३़१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183548.html ८४२] || ९ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183549.html ८४५] || १२ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173048.html ८४६] || २१ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी शोग्राउंड मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|IND}} || rowspan=6 | [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173052.html ८५०] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173057.html ८५५] || २७ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173065.html ८६३] || २ मार्च २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173069.html ८६५] || ५ मार्च २०२० || {{crw|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173070.html ८६६] || ८ मार्च २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223941.html ८७४] || २६ सप्टेंबर २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} || rowspan=11 | |- | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223942.html ८७६] || २७ सप्टेंबर २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} |- | १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223943.html ८७८] || ३० सप्टेंबर २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|NZ}} |- | १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249238.html ८८९] || २८ मार्च २०२१ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{crw|AUS}} |- | १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249239.html ८९०] || ३० मार्च २०२१ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || {{crw|NZ}} |- | १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249240.html ८९१] || १ एप्रिल २०२१ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || अनिर्णित |- | १४५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263621.html ९८१] || ७ ऑक्टोबर २०२१ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || अनिर्णित |- | १४६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263622.html ९८२] || ९ ऑक्टोबर २०२१ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | १४७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263623.html ९८३] || १० ऑक्टोबर २०२१ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | १४८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263572.html १०१९] || २० जानेवारी २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|AUS}} |- | १४९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263573.html १०२१] || २२ जानेवारी २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317635.html ११६४] || १६ जुलै २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[उत्तर आयर्लंड|माघेरमासन]] || अनिर्णित || rowspan=4 | [[२०२२ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317636.html ११६५] || १७ जुलै २०२२ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[उत्तर आयर्लंड|माघेरमासन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317638.html ११६७] || २१ जुलै २०२२ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[उत्तर आयर्लंड|माघेरमासन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317639.html ११७०] || २३ जुलै २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[उत्तर आयर्लंड|माघेरमासन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289259.html ११७३] || २९ जुलै २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} || rowspan=5 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२ राष्ट्रकुल खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289264.html ११८३] || ३१ जुलै २०२२ || {{crw|BAR}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289267.html ११८६] || ३ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289272.html ११९१] || ६ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289274.html ११९३] || ७ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} |- | १५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345424.html १३१२] || ९ डिसेंबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|AUS}} || rowspan=7 | |- | १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345425.html १३१३] || ११ डिसेंबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || बरोबरीत |- | १६१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345426.html १३१९] || १४ डिसेंबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १६२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345427.html १३२५] || १७ डिसेंबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345428.html १३३२] || २० डिसेंबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345095.html १३४५] || २४ जानेवारी २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | १६५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345096.html १३४७] || २६ जानेवारी २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338042.html १३५७] || ११ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[दक्षिण आफ्रिका|पार्ल]] || {{crw|AUS}} || rowspan=6 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338047.html १३६३] || १४ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[दक्षिण आफ्रिका|पार्ल]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338050.html १३६६] || १६ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338054.html १३७०] || १८ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338060.html १३७६] || २३ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[दक्षिण आफ्रिका|पार्ल]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338062.html १३७८] || २६ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|AUS}} |- | १७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336074.html १५०३] || १ जुलै २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} || rowspan=18 | |- | १७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336075.html १५०४] || ५ जुलै २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{crw|ENG}} |- | १७४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336076.html १५०८] || ८ जुलै २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{crw|ENG}} |- | १७५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375863.html १६७६] || १ ऑक्टोबर २०२३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | १७६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375864.html १६७८] || २ ऑक्टोबर २०२३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|WIN}} |- | १७७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375865.html १६८०] || ५ ऑक्टोबर २०२३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} |- | १७८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406081.html १७२८] || ५ जानेवारी २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|IND}} |- | १७९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406082.html १७२९] || ७ जानेवारी २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १८० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406083.html १७३०] || ९ जानेवारी २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १८१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375869.html १७४४] || २७ जानेवारी २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- | १८२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375870.html १७४५] || २८ जानेवारी २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|SA}} |- | १८३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375871.html १७४७] || ३० जानेवारी २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{crw|AUS}} |- | १८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425064.html १८१६] || ३१ मार्च २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|AUS}} |- | १८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425065.html १८१८] || २ एप्रिल २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|AUS}} |- | १८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425066.html १८२१] || ४ एप्रिल २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|AUS}} |- | १८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426617.html २०३०] || १९ सप्टेंबर २०२४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ग्रेट बॅरियर रीफ अरेना|ग्रेट बॅरियर रीफ अरिना]], [[क्वीन्सलंड|मॅके]] || {{crw|AUS}} |- | १८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426618.html २०३६] || २२ सप्टेंबर २०२४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ग्रेट बॅरियर रीफ अरेना|ग्रेट बॅरियर रीफ अरिना]], [[क्वीन्सलंड|मॅके]] || {{crw|AUS}} |- | १८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426619.html २०३८] || २४ सप्टेंबर २०२४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432426.html २०६३] || ५ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{crw|AUS}} || rowspan=5 | [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432431.html २०७१] || ८ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432435.html २०८१] || ११ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432439.html २०९३] || १३ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432442.html २०९६] || १७ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|SA}} |- | १९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426626.html २१६९] || २० जानेवारी २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} || rowspan=6 | |- | १९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426627.html २१७०] || २३ जानेवारी २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- | १९७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426628.html २१७१] || २५ जानेवारी २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|AUS}} |- | १९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443574.html २२२०] || २१ मार्च २०२५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{crw|AUS}} |- | १९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443575.html २२२१] || २३ मार्च २०२५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{crw|AUS}} |- | २०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443576.html २२२२] || २६ मार्च २०२५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेलिंग्टन स्थानिक स्टेडियम]], [[वेलिंग्टन]] || {{crw|AUS}} |- ! सामना क्र. ! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | २०१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478912.html २६७३] || १५ फेब्रुवारी २०२६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|IND}} || rowspan=6 | |- | २०२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478913.html २६७५] || १९ फेब्रुवारी २०२६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- | २०३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478914.html २६७६] || २१ फेब्रुवारी २०२६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|IND}} |- | २०४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526564.html २६८५] || १९ मार्च २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान|अर्नोस व्हेल क्रिकेट स्टेडियम]], [[किंग्सटाउन]] || {{crw|AUS}} |- | २०५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526565.html २६८८] || २१ मार्च २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान|अर्नोस व्हेल क्रिकेट स्टेडियम]], [[किंग्सटाउन]] || {{crw|AUS}} |- | २०६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526566.html २६९१] || २३ मार्च २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान|अर्नोस व्हेल क्रिकेट स्टेडियम]], [[किंग्सटाउन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २०७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490679.html २८५१] || १३ जून २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|AUS}} || rowspan=7 | [[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | २०८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490685.html २८६३] || १७ जून २०२६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490690.html २८७७] || २० जून २०२६ || {{crw|NED}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साऊथम्प्टन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २१० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490697.html २८८४] || २३ जून २०२६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490706.html २९०७] || २८ जून २०२६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २१२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490707.html २९०८] || ३० जून २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २१३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490709.html २९१०] || ५ जुलै २०२६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{crw|AUS}} |- | २१४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528722.html] || १८ ऑक्टोबर २०२६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || TBD || rowspan=9 | |- | २१५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528723.html] || २० ऑक्टोबर २०२६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || TBD |- | २१६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528724.html] || २२ ऑक्टोबर २०२६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || TBD |- | २१७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1543897.html] || १८ मार्च २०२७ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[डी बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || TBD |- | २१८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1543898.html] || २१ मार्च २०२७ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || TBD |- | २१९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1543899.html] || २३ मार्च २०२७ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || TBD |- | २२० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1547195.html] || ३ जुलै २०२७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || TBD |- | २२१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1547196.html] || ६ जुलै २०२७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || TBD |- | २२२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1547197.html] || ९ जुलै २०२७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || TBD |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:ऑस्ट्रेलियामधील क्रिकेट|महिला टी२०]] [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] m1c0p2ur67m85di5dfpw91exrpkk44e 0 310913 2706907 2633743 2026-08-30T20:49:15Z अभय नातू 206 माहिती 2706907 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''अफझलपूर विधानसभा मतदारसंघ''' हा [[कर्नाटक विधानसभा|कर्नाटक विधानसभेचा]] ३४ वा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[गुलबर्गा लोकसभा मतदारसंघ|गुलबर्गा लोकसभा मतदारसंघात]] असून [[गुलबर्गा जिल्हा|गुलबर्गा जिल्ह्यात]] मोडतो.<ref name="abp2023">{{cite web|url=https://marathi.abplive.com/elections/afzalpur-election-result-2023-live-updates-constituency-vote-counting-winner-loser-bjp-congress-jds-karnataka-assembly-election-results-news-1175297|title=Afzalpur Election Result 2023 Live Updates|publisher=ABP Majha|date=13 May 2023|access-date=30 August 2026}}</ref> == आमदार == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! आमदार !! पक्ष |- | १९५२ || [[अण्णा राव बसप्पा गणमुखी]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९५७ || [[अण्णा राव बसप्पा गणमुखी]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९६२ || [[अण्णा राव बसप्पा गणमुखी]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९६७ || [[एन. एस. पाटील]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९७२ || [[दिगंबर राव बलवंतराव]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९७८ || [[एम. वाय. पाटील|मोरेश्वर यशवंतराव पाटील]] || [[जनता पक्ष]] |- | १९८३ || [[हनुमंतराव देसाई]] || [[जनता पक्ष]] |- | १९८५ || [[मलिकय्या गुट्टेदार]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९८९ || [[मलिकय्या गुट्टेदार]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९९४ || [[मलिकय्या गुट्टेदार]] || कर्नाटक काँग्रेस पक्ष |- | १९९९ || [[मलिकय्या गुट्टेदार]] || [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |- | २००४ || [[एम. वाय. पाटील|मोरेश्वर यशवंतराव पाटील]] || [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |- | २००८ || [[मलिकय्या गुट्टेदार]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | २०१३ || [[मलिकय्या गुट्टेदार]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | २०१८ || [[एम. वाय. पाटील|मोरेश्वर यशवंतराव पाटील]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | २०२३ || [[एम. वाय. पाटील|मोरेश्वर यशवंतराव पाटील]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |} == निवडणूक निकाल == === २०२३ निवडणूक <ref name="abp2023" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[एम. वाय. पाटील]]''' || '''५६,३१३''' || '''३५.५६%''' |- | [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] || नितीन वेंकय्या गुट्टेदार || ५१,७१९ || ३२.६६% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[मलिकय्या गुट्टेदार]] || ३१,३९४ || १९.८१% |- | [[समाजवादी पक्ष]] || आर. डी. पाटील || ८,६८६ || ५.४८% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || शिवकुमार एम. नाटीकर || ८,१५३ || ५.१४% |- | नोटा || नोटा || १,६०८ || १.०१% |- | मताधिक्य || एम. वाय. पाटील || ४,५९४ || २.९०% |} === २०१८ निवडणूक <ref name="resultuniv">{{cite web|url=https://resultuniversity.com/election/afzalpur-karnataka-assembly-constituency|title=Afzalpur Assembly Constituency Election Result|publisher=ResultUniversity|access-date=30 August 2026}}</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[एम. वाय. पाटील]]''' || '''७१,७३५''' || '''४७.९२%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[मलिकय्या गुट्टेदार]] || ६१,१४१ || ४०.८४% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || राजू गौडा रेवूर || १३,३४० || ८.९१% |- | नोटा || नोटा || १,२४३ || ०.८३% |- | मताधिक्य || एम. वाय. पाटील || १०,५९४ || ७.०८% |} === २०१३ निवडणूक <ref name="resultuniv" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[मलिकय्या गुट्टेदार]]''' || '''३८,०९३''' || '''२९.६२%''' |- | कर्नाटक जनता पक्ष || [[एम. वाय. पाटील]] || ३२,८५५ || २५.५५% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || बी. आर. पाटील || २६,०१३ || २०.२३% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || शशिल जी. नमोशी || १८,२०३ || १४.१६% |- | मताधिक्य || मलिकय्या गुट्टेदार || ५,२३८ || ४.०७% |} === २००८ निवडणूक <ref name="resultuniv" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[मलिकय्या गुट्टेदार]]''' || '''५०,०८२''' || '''४५.०९%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[एम. वाय. पाटील]] || ४२,२१६ || ३७.९९% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || जगदेवराव पाटील || १२,४५६ || ११.२१% |- | मताधिक्य || मलिकय्या गुट्टेदार || ७,८६६ || ७.१०% |} === २००४ निवडणूक <ref name="wikieng">{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Afzalpur_Assembly_constituency|title=Afzalpur Assembly constituency - Election Results|publisher=Wikipedia|access-date=30 August 2026}}</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]]''' || '''[[एम. वाय. पाटील]]''' || '''५३,१२२''' || '''५२.४२%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[मलिकय्या गुट्टेदार]] || ३४,६५४ || ३४.२०% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || डॉ. इंदिरा शक्ती || ७,६४१ || ७.५४% |- | [[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]] || हुच्छाप्पा बसण्णा गौर || १,७४१ || १.७२% |- | मताधिक्य || एम. वाय. पाटील || १८,४६८ || १८.२२% |} === १९९९ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]]''' || '''[[मलिकय्या गुट्टेदार]]''' || '''३२,८९६''' || '''३८.१६%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[एम. वाय. पाटील]] || ३१,०६१ || ३६.०३% |- | [[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]] || विठ्ठल हिरूर || १०,७८९ || १२.५१% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || सिद्रामप्पा सिद्धप्पा हिरुकुरुबर || ५,१६८ || ५.९९% |- | मताधिक्य || मलिकय्या गुट्टेदार || १,८३५ || २.१३% |} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:कर्नाटकमधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गुलबर्गा जिल्हा]] [[वर्ग:गुलबर्गा लोकसभा मतदारसंघ]] mfslpelk3ovnk33agdd3ifddz0cqwe5 0 311138 2706905 2399050 2026-08-30T20:45:49Z अभय नातू 206 माहिती 2706905 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''अनेकल विधानसभा मतदारसंघ''' हा [[कर्नाटक विधानसभा|कर्नाटक विधानसभेचा]] १७७ वा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[बंगळूर ग्रामीण लोकसभा मतदारसंघ|बंगळूर ग्रामीण लोकसभा मतदारसंघात]] असून [[बंगळूर शहर जिल्हा|बंगळूर शहर जिल्ह्यात]] मोडतो.<ref>[https://marathi.abplive.com/elections/anekal-election-result-2023-live-updates-constituency-vote-counting-winner-loser-bjp-congress-jds-karnataka-assembly-election-results-news-1175440 Anekal Assembly Election Result 2023], ABP Majha, Retrieved 30 August 2026.</ref> हा मतदारसंघ अनुसूचित जातीच्या (SC) उमेदवारांसाठी राखीव आहे. == आमदार == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! आमदार !! पक्ष |- | १९५७ || [[जे. सी. रामस्वामी रेड्डी]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९६२ || [[आर. के. प्रसाद]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९६७ || [[आर. मुनिस्वामय्या]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९७२ || [[एम. बी. रामस्वामी]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९७८ || [[वाय. रामकृष्ण]] || [[जनता पक्ष]] |- | १९८३ || [[वाय. रामकृष्ण]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९८५ || [[एम. पी. केशवमूर्ती]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९८९ || [[एम. पी. केशवमूर्ती]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९९४ || [[वाय. रामकृष्ण]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | १९९९ || [[ए. नारायणस्वामी]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २००४ || [[ए. नारायणस्वामी]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २००८ || [[ए. नारायणस्वामी]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २०१३ || [[बी. शिवन्ना]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | २०१८ || [[बी. शिवन्ना]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | २०२३ || [[बी. शिवन्ना]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |} == निवडणूक निकाल == === २०२३ === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[बी. शिवन्ना]]''' || '''१,३४,७९७''' || '''५३.५५%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || श्रीनिवास सी. हुल्लाहळ्ळी || १,०३,४७२ || ४१.११% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || के. पी. राजू || ६,४१५ || २.५५% |- | नोटा || नोटा || २,३५४ || ०.९४% |- | मताधिक्य || बी. शिवन्ना || ३१,३२५ || १२.४५% |} <ref>[https://marathi.abplive.com/elections/karnataka-election-results-2023-winners-full-list-1175526 Karnataka Election Results 2023 Winners List], ABP Majha, १३ मे २०२३.</ref> === २०१८ === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[बी. शिवन्ना]]''' || '''१,१३,८९४''' || '''५०.०२%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[ए. नारायणस्वामी]] || १,०५,२६७ || ४६.२४% |- | [[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]] || जी. श्रीनिवास || २,९३२ || १.२९% |- | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)|सीपीआय (एम)]] || डी. महादेश || १,४२५ || ०.६३% |- | नोटा || नोटा || २,११५ || ०.९३% |- | मताधिक्य || बी. शिवन्ना || ८,६२७ || ३.७९% |} <ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Anekal_Assembly_constituency Anekal Assembly constituency - Election Results 2018], English Wikipedia.</ref> === २०१३ === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[बी. शिवन्ना]]''' || '''१,०५,४६४''' || '''६३.३८%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[ए. नारायणस्वामी]] || ६५,२८२ || ३९.२३% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || अनेकल केशव || ७,३०७ || ४.३९% |- | कर्नाटक जनता पक्ष || आर. कृष्णमूर्ती || २,३६९ || १.४२% |- | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)|सीपीआय (एम)]] || डी. महादेश || १,९२३ || १.१६% |- | मताधिक्य || बी. शिवन्ना || ४०,१८२ || २४.१५% |} <ref>[https://resultuniversity.com/election/anekal-karnataka-assembly-constituency Anekal Assembly Constituency Election Result 2013], ResultUniversity.</ref> === २००८ === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[ए. नारायणस्वामी]]''' || '''६२,४५५''' || '''४४.८२%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || बी. गोपाळ || ५२,५९३ || ३७.७४% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || के. एम. मुनियप्पा || १८,४७७ || १३.२६% |- | [[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]] || जिगणी शंकर || २,००४ || १.४४% |- | मताधिक्य || ए. नारायणस्वामी || ९,८६२ || ७.०८% |} <ref>[https://resultuniversity.com/election/anekal-karnataka-assembly-constituency Anekal Assembly Constituency Election Result 2008], ResultUniversity.</ref> === २००४ === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[ए. नारायणस्वामी]]''' || '''६३,०२३''' || '''३५.९३%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[बी. शिवन्ना]] || ६०,८४७ || ३४.६९% |- | [[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]] || बी. गोपाळ || २४,८४१ || १४.१६% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || [[एम. पी. केशवमूर्ती]] || २४,३३२ || १३.८७% |- | मताधिक्य || ए. नारायणस्वामी || २,१७६ || १.२४% |} <ref>[https://resultuniversity.com/election/anekal-karnataka-assembly-constituency Anekal Assembly Constituency Election Result 2004], ResultUniversity.</ref> === १९९९ === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[ए. नारायणस्वामी]]''' || '''६३,७१३''' || '''४५.०१%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[एम. पी. केशवमूर्ती]] || ६२,१५२ || ४३.९१% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || ए. कृष्णप्पा || ६,५६५ || ४.६४% |- | [[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]] || मुनिशंकरप्पा || ६,२५१ || ४.४२% |- | मताधिक्य || ए. नारायणस्वामी || १,५६१ || १.१०% |} <ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Anekal_Assembly_constituency Anekal Assembly constituency - Election Results 1999], English Wikipedia.</ref> === १९९४ === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[वाय. रामकृष्ण]]''' || '''३७,९९९''' || '''३०.४७%''' |- | [[जनता दल]] || एम. गणपतीराजा || ३७,१३१ || २९.७८% |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[एम. पी. केशवमूर्ती]] || ३१,५३३ || २५.२९% |- | [[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]] || बी. गोपाळ || १२,७०० || १०.१८% |- | मताधिक्य || वाय. रामकृष्ण || ८६८ || ०.७०% |} <ref>[https://resultuniversity.com/election/anekal-karnataka-assembly-constituency Anekal Assembly Constituency Election Result 1994], ResultUniversity.</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:कर्नाटकमधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:बंगळूर शहर जिल्हा]] [[वर्ग:बंगळूर ग्रामीण लोकसभा मतदारसंघ]] j2g40mvsac010rnccufi0znwdzeac1s 0 311150 2706910 2643526 2026-08-30T21:44:48Z अभय नातू 206 माहिती 2706910 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''अर्कलगुड विधानसभा मतदारसंघ''' हा [[कर्नाटक विधानसभा|कर्नाटक विधानसभेचा]] १९८ वा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[हासन लोकसभा मतदारसंघ|हासन लोकसभा मतदारसंघात]] असून [[हासन जिल्हा|हासन जिल्ह्यात]] मोडतो.<ref name="ecimain">{{cite web|url=https://results.eci.gov.in/|title=Election Commission of India - Arkalgud Election Results|publisher=Election Commission of India|access-date=30 August 2026}}</ref> == आमदार == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! आमदार !! पक्ष |- | १९५२ || [[जी. ए. थिम्माप्पा गौडा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९५७ || [[कडडालू मंजीप्पा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९६२ || [[जी. ए. थिम्माप्पा गौडा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९६७ || [[एच. एन. नंजे गौडा]] || [[स्वतंत्र पक्ष]] |- | १९७२ || [[एच. एन. नंजे गौडा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९७८ || [[के. बी. मल्लप्पा]] || [[जनता पक्ष]] |- | १९८३ || [[के. बी. मल्लप्पा]] || [[जनता पक्ष]] |- | १९८५ || [[के. बी. मल्लप्पा]] || [[जनता पक्ष]] |- | १९८९ || [[ए. टी. रामस्वामी]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९९४ || [[ए. टी. रामस्वामी]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९९९ || [[ए. मंजू]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २००४ || [[ए. टी. रामस्वामी]] || [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |- | २००८ || [[ए. मंजू]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | २०१३ || [[ए. मंजू]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | २०१८ || [[ए. टी. रामस्वामी]] || [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |- | २०२३ || [[ए. मंजू]] || [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |} == निवडणूक निकाल == === २०२३ निवडणूक <ref name="resultuniv2023">{{cite web|url=https://resultuniversity.com/election/arkalgud-karnataka-assembly-constituency|title=Arkalgud Assembly Constituency Election Result 2023|publisher=ResultUniversity|access-date=30 August 2026}}</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]]''' || '''[[ए. मंजू]]''' || '''७४,६४३''' || '''३८.५७%''' |- | [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] || एम. टी. कृष्णेगौडा || ५५,०३८ || २८.४२% |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || एच. पी. श्रीधरगौडा || ३५,९४७ || १८.५६% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || एच. योगारमेश || १९,५७५ || १०.११% |- | [[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]] || हरिश अथणी || २,३८२ || १.२३% |- | नोटा || नोटा || १,२२२ || ०.६३% |- | मताधिक्य || ए. मंजू || १९,६०५ || १०.१५% |} === २०१८ निवडणूक <ref name="resultuniv2018">{{cite web|url=https://resultuniversity.com/election/arkalgud-karnataka-assembly-constituency|title=Arkalgud Assembly Constituency Election Result 2018|publisher=ResultUniversity|access-date=30 August 2026}}</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]]''' || '''[[ए. टी. रामस्वामी]]''' || '''८५,०६४''' || '''४५.०४%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[ए. मंजू]] || ७४,४११ || ३९.३९% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || एच. योगारमेश || २२,६७९ || १२.०१% |- | नोटा || नोटा || १,०६८ || ०.५७% |- | मताधिक्य || ए. टी. रामस्वामी || १०,६५३ || ५.६५% |} === २०१३ निवडणूक <ref name="resultuniv2013">{{cite web|url=https://resultuniversity.com/election/arkalgud-karnataka-assembly-constituency|title=Arkalgud Assembly Constituency Election Result 2013|publisher=ResultUniversity|access-date=30 August 2026}}</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[ए. मंजू]]''' || '''६१,३६९''' || '''३६.०४%''' |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || [[ए. टी. रामस्वामी]] || ५२,५७५ || ३०.८८% |- | [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] || एच. योगारमेश || ३२,४७७ || १९.०७% |- | कर्नाटक जनता पक्ष || एस. पुट्टस्वामी || १२,२५९ || ७.२०% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || एम. के. नटराज || १,७७५ || १.०४% |- | मताधिक्य || ए. मंजू || ८,७९४ || ५.१६% |} === २००८ निवडणूक <ref name="resultuniv2008">{{cite web|url=https://resultuniversity.com/election/arkalgud-karnataka-assembly-constituency|title=Arkalgud Assembly Constituency Election Result 2008|publisher=ResultUniversity|access-date=30 August 2026}}</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[ए. मंजू]]''' || '''६८,२५७''' || '''४६.९६%''' |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || [[ए. टी. रामस्वामी]] || ५९,२१७ || ४०.७४% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || के. नंजुंदे गौडा || ९,२०६ || ६.३३% |- | [[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]] || के. एस. रामेगौडा || ३,५२१ || २.४२% |- | मताधिक्य || ए. मंजू || ९,०४० || ६.२२% |} === २००४ निवडणूक <ref name="wikieng">{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Arkalgud_Assembly_constituency|title=Arkalgud Assembly constituency - Election Results|publisher=Wikipedia|access-date=30 August 2026}}</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]]''' || '''[[ए. टी. रामस्वामी]]''' || '''४७,१३१''' || '''४२.९८%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[ए. मंजू]] || ४४,१९२ || ४०.३०% |- | [[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]] || राजेश बी. सी. || ६,२२० || ५.६७% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || वागीश प्रसाद बी. एस. || २,३२५ || २.१२% |- | मताधिक्य || ए. टी. रामस्वामी || २,९३९ || २.६८% |} === १९९९ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[ए. मंजू]]''' || '''५३,७३२''' || '''५३.०७%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[ए. टी. रामस्वामी]] || ३८,१८७ || ३७.७१% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || [[के. बी. मल्लप्पा]] || ८,९७९ || ८.८७% |- | मताधिक्य || ए. मंजू || १५,५४५ || १५.३५% |} === १९९४ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[ए. टी. रामस्वामी]]''' || '''३८,२२२''' || '''३९.२१%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[ए. मंजू]] || ३२,१८१ || ३३.०१% |- | [[जनता दल]] || [[के. बी. मल्लप्पा]] || २५,१४५ || २५.७९% |- | मताधिक्य || ए. टी. रामस्वामी || ६,०४१ || ६.२०% |} === १९८९ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[ए. टी. रामस्वामी]]''' || '''३०,५०७''' || '''३६.५५%''' |- | [[जनता दल]] || [[के. बी. मल्लप्पा]] || २९,८१५ || ३५.७२% |- | [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] || एच. एन. नंजे गौडा || २०,३४६ || २४.३७% |- | मताधिक्य || ए. टी. रामस्वामी || ६९२ || ०.८३% |} === १९८५ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता पक्ष]]''' || '''[[के. बी. मल्लप्पा]]''' || '''३९,७०३''' || '''५६.१०%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[ए. टी. रामस्वामी]] || ३०,११८ || ४२.५६% |- | मताधिक्य || के. बी. मल्लप्पा || ९,५८५ || १३.५४% |} === १९८३ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता पक्ष]]''' || '''[[के. बी. मल्लप्पा]]''' || '''३८,२०९''' || '''५८.२१%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[एच. एन. नंजे गौडा]] || २५,१२६ || ३८.२८% |- | मताधिक्य || के. बी. मल्लप्पा || १३,०८३ || १९.९३% |} === १९७८ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता पक्ष]]''' || '''[[के. बी. मल्लप्पा]]''' || '''३०,२१५''' || '''५०.८०%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (आय)]] || [[एच. एन. नंजे गौडा]] || २६,०४१ || ४३.७९% |- | मताधिक्य || के. बी. मल्लप्पा || ४,१७४ || ७.०१% |} === १९७२ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[एच. एन. नंजे गौडा]]''' || '''२५,४०२''' || '''५४.९४%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (संघटन)]] || [[के. बी. मल्लप्पा]] || २०,८३४ || ४५.०६% |- | मताधिक्य || एच. एन. नंजे गौडा || ४,५६८ || ९.८८% |} === १९६७ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[स्वतंत्र पक्ष]]''' || '''[[एच. एन. नंजे गौडा]]''' || '''२०,३४२''' || '''५१.८८%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[जी. ए. थिम्माप्पा गौडा]] || १७,३५८ || ४४.२७% |- | मताधिक्य || एच. एन. नंजे गौडा || २,९८४ || ७.६१% |} === १९६२ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[जी. ए. थिम्माप्पा गौडा]]''' || '''१५,७३१''' || '''५५.१९%''' |- | [[प्रजा सोशलिस्ट पार्टी]] || [[के. बी. मल्लप्पा]] || १२,७७५ || ४४.८१% |- | मताधिक्य || जी. ए. थिम्माप्पा गौडा || २,९५६ || १०.३८% |} === १९५७ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[कडडालू मंजीप्पा]]''' || '''१७,९४४''' || '''५७.२०%''' |- | [[प्रजा सोशलिस्ट पार्टी]] || एच. बी. लाके गौडा || १३,४२२ || ४२.८०% |- | मताधिक्य || कडडालू मंजीप्पा || ४,५२२ || १४.४०% |} === १९५२ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[जी. ए. थिम्माप्पा गौडा]]''' || '''१३,१२०''' || '''४४.१५%''' |- | [[किसान मजदूर प्रजा पक्ष]] || एस. शिवप्पा || १२,८९६ || ४३.४०% |- | मताधिक्य || जी. ए. थिम्माप्पा गौडा || २२४ || ०.७५% |} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:कर्नाटकमधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:हासन जिल्हा]] [[वर्ग:हासन लोकसभा मतदारसंघ]] furmmcztnphljex2t0y6io8khepboap 0 311158 2706908 2643527 2026-08-30T21:29:46Z अभय नातू 206 माहिती 2706908 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''अरसीकेरे विधानसभा मतदारसंघ''' हा [[कर्नाटक विधानसभा|कर्नाटक विधानसभेचा]] १९४ वा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[हासन लोकसभा मतदारसंघ|हासन लोकसभा मतदारसंघात]] असून [[हासन जिल्हा|हासन जिल्ह्यात]] मोडतो.<ref name="ecimain">{{cite web|url=https://results.eci.gov.in/|title=Election Commission of India - Arsikere Election Results|publisher=Election Commission of India|access-date=30 August 2026}}</ref> == आमदार == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! आमदार !! पक्ष |- | १९५२ || [[के. पंचक्षराया]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९५७ || [[ए. आर. करिअप्पा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९६२ || [[पी. बी. बोम्मण्णा]] || [[प्रजा सोशलिस्ट पार्टी]] |- | १९६७ || [[जी. चन्नबसप्पा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९७२ || [[एच. एस. सिद्धप्पा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (संघटन)]] |- | १९७८ || [[डी. बी. गंगाधरप्पा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (आय)]] |- | १९८३ || [[जी. एस. बसवराजू]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९८५ || [[डी. बी. गंगाधरप्पा]] || [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] |- | १९८९ || [[के. पी. प्रभु कुमार]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९९४ || [[जी. एस. परमेश्वरप्पा]] || [[जनता दल]] |- | १९९९ || [[जी. व्ही. सिद्धप्पा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | २००४ || [[ए. एस. बसवराजू]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २००८ || [[के. एम. शिवलिंगे गौडा]] || [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |- | २०१३ || [[के. एम. शिवलिंगे गौडा]] || [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |- | २०१८ || [[के. एम. शिवलिंगे गौडा]] || [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |- | २०२३ || [[के. एम. शिवलिंगे गौडा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |} == निवडणूक निकाल == === २०२३ निवडणूक <ref name="resultuniv2023">{{cite web|url=https://resultuniversity.com/election/arsikere-karnataka-assembly-constituency|title=Arsikere Assembly Constituency Election Result 2023|publisher=ResultUniversity|access-date=30 August 2026}}</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[के. एम. शिवलिंगे गौडा]]''' || '''९८,३७५''' || '''५२.८६%''' |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || एन. आर. संतोष || ७८,१९८ || ४२.०२% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || जी. व्ही. टी. बसवराजा || ६,५३८ || ३.५१% |- | नोटा || नोटा || ६१७ || ०.३३% |- | मताधिक्य || के. एम. शिवलिंगे गौडा || २०,१७७ || १०.८४% |} === २०१८ निवडणूक <ref name="resultuniv2018">{{cite web|url=https://resultuniversity.com/election/arsikere-karnataka-assembly-constituency|title=Arsikere Assembly Constituency Election Result 2018|publisher=ResultUniversity|access-date=30 August 2026}}</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]]''' || '''[[के. एम. शिवलिंगे गौडा]]''' || '''९३,९८६''' || '''५४.३४%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || जी. बी. शशीधर || ५०,२९७ || २९.०८% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || जी. मारिस्वामी || २५,२५८ || १४.६०% |- | नोटा || नोटा || १,०७९ || ०.६२% |- | मताधिक्य || के. एम. शिवलिंगे गौडा || ४३,६८९ || २५.२६% |} === २०१३ निवडणूक <ref name="resultuniv2013">{{cite web|url=https://resultuniversity.com/election/arsikere-karnataka-assembly-constituency|title=Arsikere Assembly Constituency Election Result 2013|publisher=ResultUniversity|access-date=30 August 2026}}</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]]''' || '''[[के. एम. शिवलिंगे गौडा]]''' || '''७६,५७९''' || '''४८.२०%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || बी. शिवरामु || ४६,९४८ || २९.५३% |- | कर्नाटक जनता पक्ष || एच. ई. बोम्मण्णा || २६,७८३ || १६.८५% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[ए. एस. बसवराजू]] || ५,०२४ || ३.१६% |- | मताधिक्य || के. एम. शिवलिंगe गौडा || २९,६३१ || १८.६७% |} === २००८ निवडणूक <ref name="resultuniv2008">{{cite web|url=https://resultuniversity.com/election/arsikere-karnataka-assembly-constituency|title=Arsikere Assembly Constituency Election Result 2008|publisher=ResultUniversity|access-date=30 August 2026}}</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]]''' || '''[[के. एम. शिवलिंगे गौडा]]''' || '''७४,०२५''' || '''५३.१२%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[जी. व्ही. सिद्धप्पा]] || ३९,७९९ || २८.५६% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || बी. एन. रवी || १९,८२४ || १४.२३% |- | मताधिक्य || के. एम. शिवलिंगे गौडा || ३४,२२६ || २४.५६% |} === २००४ निवडणूक <ref name="resultuniv2004">{{cite web|url=https://resultuniversity.com/election/arsikere-karnataka-assembly-constituency|title=Arsikere Assembly Constituency Election Result 2004|publisher=ResultUniversity|access-date=30 August 2026}}</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[ए. एस. बसवराजू]]''' || '''३६,८६७''' || '''३४.९१%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[जी. व्ही. सिद्धप्पा]] || ३०,४१८ || २८.८०% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || एच. बी. लाके गौडा || २४,२८६ || २३.००% |- | मताधिक्य || ए. एस. बसवराजू || ६,४४९ || ६.११% |} === १९९९ निवडणूक <ref name="resultuniv1999">{{cite web|url=https://resultuniversity.com/election/arsikere-karnataka-assembly-constituency|title=Arsikere Assembly Constituency Election Result 1999|publisher=ResultUniversity|access-date=30 August 2026}}</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[जी. व्ही. सिद्धप्पा]]''' || '''४३,२२४''' || '''४२.९५%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[ए. एस. बसवराजू]] || ३२,२३५ || ३२.०३% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || [[के. पी. प्रभु कुमार]] || २२,२०८ || २२.०७% |- | मताधिक्य || जी. व्ही. सिद्धप्पा || १०,९८९ || १०.९२% |} === १९९४ निवडणूक <ref name="wikieng">{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Arsikere_Assembly_constituency|title=Arsikere Assembly constituency - Historical Election Results|publisher=Wikipedia|access-date=30 August 2026}}</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता दल]]''' || '''[[जी. एस. परमेश्वरप्पा]]''' || '''३१,८४५''' || '''३२.५२%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || हरनहळ्ळी रामस्वामी || २५,४२३ || २५.९७% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[ए. एस. बसवराजू]] || २२,७०८ || २३.१९% |- | मताधिक्य || जी. एस. परमेश्वरप्पा || ६,४२२ || ६.५५% |} === १९८९ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[के. पी. प्रभु कुमार]]''' || '''३०,५३३''' || '''३५.८२%''' |- | [[जनता दल]] || [[जी. एस. परमेश्वरप्पा]] || १९,५९१ || २२.९८% |- | [[जनता पक्ष]] || [[डी. बी. गंगाधरप्पा]] || १५,७७६ || १८.५१% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[ए. एस. बसवराजू]] || १३,६२२ || १५.९८% |- | मताधिक्य || के. पी. प्रभु कुमार || १०,९४२ || १२.८४% |} === १९८५ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]]''' || '''[[डी. बी. गंगाधरप्पा]]''' || '''३५,३५६''' || '''४८.५७%''' |- | [[जनता पक्ष]] || पी. व्ही. कारांत || ३०,९११ || ४२.४६% |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || एच. एस. सिद्धप्पा || ५,४३१ || ७.४६% |- | मताधिक्य || डी. बी. गंगाधरप्पा || ४,४४५ || ६.११% |} === १९८३ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[जी. एस. बसवराजू]]''' || '''३२,८७७''' || '''४७.९३%''' |- | [[जनता पक्ष]] || [[डी. बी. गंगाधरप्पा]] || २९,८११ || ४३.४६% |- | मताधिक्य || जी. एस. बसवराजू || ३,०६६ || ४.४७% |} === १९७८ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (आय)]]''' || '''[[डी. बी. गंगाधरप्पा]]''' || '''३६,०६२''' || '''५६.७२%''' |- | [[जनता पक्ष]] || [[एच. एस. सिद्धप्पा]] || २२,५२८ || ३५.४३% |- | मताधिक्य || डी. बी. गंगाधरप्पा || १३,५३४ || २१.२९% |} === १९७२ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (संघटन)]]''' || '''[[एच. एस. सिद्धप्पा]]''' || '''२३,०२६''' || '''४५.४६%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] || [[जी. चन्नबसप्पा]] || २२,०४३ || ४३.५२% |- | मताधिक्य || एच. एस. सिद्धप्पा || ९८३ || १.९४% |} === १९६७ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[जी. चन्नबसप्पा]]''' || '''२१,१०९''' || '''५०.४२%''' |- | [[प्रजा सोशलिस्ट पार्टी]] || [[पी. बी. बोम्मण्णा]] || १५,८०३ || ३७.७५% |- | मताधिक्य || जी. चन्नबसप्पा || ५,३०६ || १२.६७% |} === १९६२ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[प्रजा सोशलिस्ट पार्टी]]''' || '''[[पी. बी. बोम्मण्णा]]''' || '''१७,९४७''' || '''५५.७१%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[ए. आर. करिअप्पा]] || १२,३११ || ३८.२१% |- | मताधिक्य || पी. बी. बोम्मण्णा || ५,६३६ || १७.५०% |} === १९५७ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[ए. आर. करिअप्पा]]''' || '''१५,९४४''' || '''५४.१०%''' |- | [[प्रजा सोशलिस्ट पार्टी]] || [[पी. बी. बोम्मण्णा]] || १३,५३० || ४५.९०% |- | मताधिक्य || ए. आर. करिअप्पा || २,४१४ || ८.२०% |} === १९५२ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[के. पंचक्षराया]]''' || '''१५,६०१''' || '''५७.४४%''' |- | [[किसान मजदूर प्रजा पक्ष]] || के. एस. गुरुराजा राव || ११,५५९ || ४२.५६% |- | मताधिक्य || के. पंचक्षराया || ४,०४२ || १४.८८% |} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:कर्नाटकमधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:हासन जिल्हा]] [[वर्ग:हासन लोकसभा मतदारसंघ]] 572n840u63m7hfoo4i282zrs5ej4hy8 0 311191 2706904 2488505 2026-08-30T20:44:02Z अभय नातू 206 माहिती 2706904 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''अथणी विधानसभा मतदारसंघ''' हा [[कर्नाटक विधानसभा|कर्नाटक विधानसभेचा]] ३ रा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[चिक्कोडी लोकसभा मतदारसंघ|चिक्कोडी लोकसभा मतदारसंघात]] असून [[बेळगाव जिल्हा|बेळगाव जिल्ह्यात]] मोडतो. == आमदार == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! आमदार !! पक्ष |- | १९५२ || [[पाटील नरसगौडा येलगौडा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९५७ || [[पवार जयवंतराव भोजराव]] || [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] |- | १९६२ || [[पवार देसाई सिद्धराज उर्फ धैर्यशीलराव भोजराज]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९६७ || [[पवार देसाई सिद्धराज उर्फ धैर्यशीलराव भोजराज]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९७२ || [[आनंदराव अप्पासाहेबा देसाई]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९७८ || [[पवार देसाई सिद्धराज उर्फ धैर्यशीलराव भोजराज]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (आय)]] |- | १९८३ || [[पवार देसाई सिद्धराज उर्फ धैर्यशीलराव भोजराज]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९८५ || [[लीलादेवी आर. प्रसाद]] || [[जनता पक्ष]] |- | १९८९ || [[आय. एम. शेडश्याळ]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९९४ || [[लीलादेवी आर. प्रसाद]] || [[जनता दल]] |- | १९९९ || [[डोंगरगाव शहाजहान इस्माईल]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | २००४ || [[लक्ष्मण सावदी]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २००८ || [[लक्ष्मण सावदी]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २०१३ || [[लक्ष्मण सावदी]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २०१८ || [[महेश कुमठळ्ळी]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | २०१९ (पोटनिवडणूक) || [[महेश कुमठळ्ळी]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २०२३ || [[लक्ष्मण सावदी]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |} == निवडणूक निकाल == === २०२३ === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[लक्ष्मण सावदी]]''' || '''१,३१,४०४''' || '''६८.३४%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[महेश कुमठळ्ळी]] || ५५,२८२ || २८.७५% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || शशिकांत पडसाळगी || १,२६५ || ०.६६% |- | नोटा || नोटा || १,०३७ || ०.५४% |- | मताधिक्य || लक्ष्मण सावदी || ७६,१२२ || ३९.५९% |} <ref>[https://lokmat.com/national/karnataka-assembly-election-2023-result-5-districts-in-border-area-28-constituencies-maharashtras-attention-to-these-fights-in-belgaum-a-a601/ कर्नाटका विधानसभा निवडणूक २०२३ निकाल], Lokmat, १३ मे २०२३.</ref> === २०१९ (पोटनिवडणूक) === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[महेश कुमठळ्ळी]]''' || '''९९,२०३''' || '''६०.४३%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || गजानन भालचंद्र मांगसुळी || ५९,२१४ || ३६.०७% |- | अपक्ष || श्रीशैल तुकाराम हळ्ळदमळ || १,८९२ || १.१५% |- | नोटा || नोटा || १,५३२ || ०.९३% |- | मताधिक्य || महेश कुमठळ्ळी || ३९,९८९ || २४.३६% |} <ref>[https://www.indiatvnews.com/elections/news-athani-constituency-result-karnataka-assembly-bypolls-569739 Athani Constituency Bypoll Result 2019], India TV News, ९ डिसेंबर २०१९.</ref> === २०१८ === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[महेश कुमठळ्ळी]]''' || '''८२,०९४''' || '''४८.१३%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[लक्ष्मण सावदी]] || ७९,७६३ || ४६.७६% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || गिरीश केदारेप्पा बुटाळी || ३,३८१ || १.९८% |- | नोटा || नोटा || ८४२ || ०.४९% |- | मताधिक्य || महेश कुमठळ्ळी || २,३३१ || १.३७% |} <ref>[https://chanakyya.com/Assembly-Details/Karnataka/Athani Athani Assembly Seat 2018 Result Details], Chanakyya.</ref> === २०१३ === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[लक्ष्मण सावदी]]''' || '''७४,२९९''' || '''५०.७९%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[महेश कुमठळ्ळी]] || ५०,५२८ || ३४.५४% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || सदाशिव केदारी बुटाळी || १५,२०४ || १०.३९% |- | कर्नाटक जनता पक्ष || संगनगौडा गुरुपादगौडा पाटील || १,५८० || १.०८% |- | मताधिक्य || लक्ष्मण सावदी || २३,७७१ || १६.२५% |} <ref>[https://resultuniversity.com/election/athani-karnataka-assembly-constituency Athani Assembly Constituency Election Result 2013], ResultUniversity.</ref> === २००८ === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[लक्ष्मण सावदी]]''' || '''५६,८४७''' || '''४५.९१%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || किरण कुमार तात्यागौडा पाटील || ३५,१७९ || २८.४१% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || बुटाळी सदाशिव केदारी || २४,०३३ || १९.४१% |- | मताधिक्य || लक्ष्मण सावदी || २१,६६८ || १७.५०% |} <ref>[https://resultuniversity.com/election/athani-karnataka-assembly-constituency Athani Assembly Constituency Election Result 2008], ResultUniversity.</ref> === २००४ === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[लक्ष्मण सावदी]]''' || '''५९,५७८''' || '''५०.७३%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[डोंगरगाव शहाजहान इस्माईल]] || २८,३२५ || २४.१२% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || बुटाळी सदाशिव केदारी || २१,२६४ || १८.११% |- | मताधिक्य || लक्ष्मण सावदी || ३१,२५३ || २६.६१% |} <ref>[https://resultuniversity.com/election/athani-karnataka-assembly-constituency Athani Assembly Constituency Election Result 2004], ResultUniversity.</ref> === १९९९ === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[डोंगरगाव शहाजहान इस्माईल]]''' || '''२९,०२०''' || '''२८.६५%''' |- | अपक्ष || [[लक्ष्मण सावदी]] || २५,९११ || २५.५८% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || पाटील बसवप्रभू लाखगौडा || २२,७५५ || २२.४७% |- | [[जनता दल (संयुक्त)|जद (सं)]] || [[लीलादेवी आर. प्रसाद]] || १६,७४६ || १६.५३% |- | मताधिक्य || डोंगरगाव शहाजहान इस्माईल || ३,१०९ || ३.०७% |} <ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Athani_Assembly_constituency Athani Assembly constituency - Election Results 1999], English Wikipedia.</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:कर्नाटकमधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:बेळगाव जिल्हा]] [[वर्ग:चिक्कोडी लोकसभा मतदारसंघ]] f31zts39sop76x02kwp4quupbh3bmvm 0 311193 2706920 2399058 2026-08-30T23:05:53Z अभय नातू 206 माहिती 2706920 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''औराड विधानसभा मतदारसंघ''' हा [[कर्नाटक विधानसभा|कर्नाटक विधानसभेचा]] ५२ वा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[बीदर लोकसभा मतदारसंघ|बीदर लोकसभा मतदारसंघात]] असून [[बीदर जिल्हा|बीदर जिल्ह्यात]] मोडतो.<ref name="abpmarathi2023">[https://marathi.abplive.com/elections/karnataka-election-results-2023-winners-full-list-1175526 Karnataka Election Results 2023 Winners List], ABP Majha, 13 May 2023.</ref> हा मतदारसंघ अनुसूचित जातीच्या (SC) उमेदवारांसाठी राखीव आहे. == आमदार == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! आमदार !! पक्ष |- | १९६७ || [[एम. आर. एस. राव]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९७२ || [[बापूराव विठ्ठलराव पाटील]] || [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] |- | १९७८ || [[माणिकराव पाटील]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९८३ || [[गुरुपादप्पा नागमारपल्ली]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९८५ || [[गुरुपादप्पा नागमारपल्ली]] || [[जनता पक्ष]] |- | १९८९ || [[गुरुपादप्पा नागमारपल्ली]] || [[जनता दल]] |- | १९९४ || [[गुरुपादप्पा नागमारपल्ली]] || [[जनता दल]] |- | १९९९ || [[गुंडप्पा वकील]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २००४ || [[गुरुपादप्पा नागमारपल्ली]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | २००८ || [[प्रभू चव्हाण]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २०१३ || [[प्रभू चव्हाण]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २०१८ || [[प्रभू चव्हाण]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २०२३ || [[प्रभू चव्हाण]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |} == निवडणूक निकाल == === २०२३ निवडणूक <ref name="abpmarathi2023" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[प्रभू चव्हाण]]''' || '''८१,३८२''' || '''५१.३१%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || भीमसेनराव शिंदे || ७१,८१३ || ४५.२८% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || जयसिंग धनसिंग || १,५०६ || ०.९५% |- | नोटा || नोटा || ४६४ || ०.२९% |- | मताधिक्य || प्रभू चव्हाण || ९,५६९ || ६.०३% |} === २०१८ निवडणूक <ref name="wikieng">[https://en.wikipedia.org/wiki/Aurad_Assembly_constituency Aurad Assembly constituency - Election Results], Wikipedia, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[प्रभू चव्हाण]]''' || '''७५,०६१''' || '''५०.९२%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || विजयकुमार || ६४,४६९ || ४३.७३% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || धनाजी || २,६०५ || १.७७% |- | नोटा || नोटा || ९६४ || ०.६५% |- | मताधिक्य || प्रभू चव्हाण || १०,५९२ || ७.१९% |} === २०१३ निवडणूक <ref name="resultuniv2013">[https://resultuniversity.com/election/aurad-karnataka-assembly-constituency Aurad Assembly Constituency Election Result 2013], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[प्रभू चव्हाण]]''' || '''६१,८२६''' || '''४५.८९%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || विजयकुमार || ३८,६३५ || २८.६८% |- | कर्नाटक जनता पक्ष || धनराज ईश्वराप्पा नादगौडा || २४,२८४ || १८.०३% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || धनाजी लक्ष्मणराव || ५,०७९ || ३.७७% |- | मताधिक्य || प्रभू चव्हाण || २३,१९१ || १७.२१% |} === २००८ निवडणूक <ref name="resultuniv2008">[https://resultuniversity.com/election/aurad-karnataka-assembly-constituency Aurad Assembly Constituency Election Result 2008], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[प्रभू चव्हाण]]''' || '''५६,९६४''' || '''५५.६१%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || नरसिंगराव सूर्यवंशी || २९,१८६ || २८.५०% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || डॉ. बाजीराव पाटणे || ११,४२२ || ११.१५% |- | मताधिक्य || प्रभू चव्हाण || २७,७७८ || २७.११% |} === २००४ निवडणूक <ref name="resultuniv2004">[https://resultuniversity.com/election/aurad-karnataka-assembly-constituency Aurad Assembly Constituency Election Result 2004], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[गुरुपादप्पा नागमारपल्ली]]''' || '''३५,०२१''' || '''३४.८२%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[गुंडप्पा वकील]] || ३२,८३२ || ३२.६४% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || [[बापूराव विठ्ठलराव पाटील]] || २८,४१५ || २८.२५% |- | मताधिक्य || गुरुपादप्पा नागमारपल्ली || २,१८९ || २.१८% |} === १९९९ निवडणूक <ref name="resultuniv1999">[https://resultuniversity.com/election/aurad-karnataka-assembly-constituency Aurad Assembly Constituency Election Result 1999], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[गुंडप्पा वकील]]''' || '''३१,९६७''' || '''३२.९५%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[गुरुपादप्पा नागमारपल्ली]] || २९,१८२ || ३०.०७% |- | [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] || चंद्रशेखर पाटील || १५,२३० || १५.७०% |- | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|राष्ट्रवादी]] || अरुण बापूसाहेब पाटील || १३,३८९ || १३.८०% |- | मताधिक्य || गुंडप्पा वकील || २,७८५ || २.८७% |} === १९९४ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता दल]]''' || '''[[गुरुपादप्पा नागमारपल्ली]]''' || '''३६,०३८''' || '''३६.९०%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || बापूराव पाटील || ३५,३५९ || ३६.२०% |- | कर्नाटक काँग्रेस पक्ष || सूर्यवंशी नरसिंगराव || ११,८६४ || १२.१५% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[गुंडप्पा वकील]] || ६,९८९ || ७.१६% |- | मताधिक्य || गुरुपादप्पा नागमारपल्ली || ६७९ || ०.७०% |} === १९८९ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता दल]]''' || '''[[गुरुपादप्पा नागमारपल्ली]]''' || '''३५,५०८''' || '''४५.७५%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || बापूराव पाटील || २१,६७४ || २७.९३% |- | [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] || माणिकराव पाटील || १७,६४५ || २२.७४% |- | मताधिक्य || गुरुपादप्पा नागमारपल्ली || १३,८३४ || १७.८२% |} === १९८५ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता पक्ष]]''' || '''[[गुरुपादप्पा नागमारपल्ली]]''' || '''३०,९७२''' || '''५१.८८%''' |- | [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] || [[बापूराव विठ्ठलराव पाटील]] || २६,५०४ || ४४.३९% |- | मताधिक्य || गुरुपादप्पा नागमारपल्ली || ४,४६८ || ७.४९% |} === १९८३ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[गुरुपादप्पा नागमारपल्ली]]''' || '''२६,०९४''' || '''५२.८९%''' |- | [[जनता पक्ष]] || [[बापूराव विठ्ठलराव पाटील]] || २२,३९१ || ४५.४०% |- | मताधिक्य || गुरुपादप्पा नागमारपल्ली || ३,७०३ || ७.४९% |} === १९७८ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]''' || '''[[माणिकराव पाटील]]''' || '''२५,२८४''' || '''५५.६१%''' |- | [[जनता पक्ष]] || [[बापूराव विठ्ठलराव पाटील]] || १८,९५३ || ४१.६९% |- | मताधिक्य || माणिकराव पाटील || ६,३३१ || १३.९२% |} === १९७२ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]]''' || '''[[बापूराव विठ्ठलराव पाटील]]''' || '''२०,९४१''' || '''५३.१६%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || माणिकराव पाटील || १७,९१३ || ४५.४७% |- | मताधिक्य || बापूराव विठ्ठलराव पाटील || ३,०२८ || ७.६९% |} === १९६७ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[एम. आर. एस. राव]]''' || '''२०,४९३''' || '''६२.०२%''' |- | [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] || बी. व्ही. पाटील || ११,२४४ || ३४.०३% |- | मताधिक्य || एम. आर. एस. राव || ९,२४९ || २७.९९% |} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:कर्नाटकमधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:बीदर जिल्हा]] [[वर्ग:बीदर लोकसभा मतदारसंघ]] hth7chk9k59byscu9g2m42kl079i0z3 0 311282 2706913 2399056 2026-08-30T21:49:02Z अभय नातू 206 माहिती 2706913 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''इंदी विधानसभा मतदारसंघ''' हा [[कर्नाटक विधानसभा|कर्नाटक विधानसभेचा]] ३२ वा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[विजापूर लोकसभा मतदारसंघ|विजापूर लोकसभा मतदारसंघात]] असून [[विजापूर जिल्हा|विजापूर जिल्ह्यात]] मोडतो. == आमदार == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! आमदार !! पक्ष |- | १९५२ || [[मल्लाप्पा करबसप्पा सुरपूर]] / [[कबाडी जट्टप्पा लक्ष्मण]] (द्विसदस्यीय) || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९५७ || [[मल्लाप्पा करबसप्पा सुरपूर]] / [[कबाडी जट्टप्पा लक्ष्मण]] (द्विसदस्यीय) || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९६२ || [[गुरुलिंगप्पा देवप्पा पाटील]] || [[स्वतंत्र पक्ष]] |- | १९६७ || [[मल्लाप्पा करबसप्पा सुरपूर]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९७२ || [[सुरपूर मल्लाप्पा करबसप्पा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९७८ || [[कालोते रामणगौडा शिवसिद्धप्पा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (आय)]] |- | १९८३ || [[कल्लूर रेवणसिद्धप्पा रामेगौडा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९८५ || [[एन. एस. खेडकर]] || [[जनता पक्ष]] |- | १९८९ || [[कल्लूर रेवणसिद्धप्पा रामेगौडा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९९४ || [[रविकांत शंकरप्पा पाटील]] || [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] |- | १९९९ || [[रविकांत शंकरप्पा पाटील]] || [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] |- | २००४ || [[रविकांत शंकरप्पा पाटील]] || [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] |- | २००८ || [[सर्वभौम बागळी|डॉ. सर्वभौम बागळी]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २०१३ || [[यशवंतरायगौडा विठ्ठलगौडा पाटील]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | २०१८ || [[यशवंतरायगौडा विठ्ठलगौडा पाटील]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | २०२३ || [[यशवंतरायगौडा विठ्ठलगौडा पाटील]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |} == निवडणूक निकाल == === २०२३ निवडणूक <ref name="abpmarathi2023">[https://marathi.abplive.com/elections/vote-counting-live-updates/karnataka-assembly-elections.html Karnataka Assembly Elections 2023 Results], ABP Majha, 13 May 2023.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[यशवंतरायगौडा विठ्ठलगौडा पाटील]]''' || '''७१,७८५''' || '''३९.६९%''' |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || बी. डी. पाटील (हणजगी) || ६१,४५६ || ३३.९८% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || कासुगौडा ईराप्पागौडा बिरादार || ३९,८६२ || २२.०४% |- | [[आम आदमी पक्ष|आप]] || गोपाळ आर. पाटील || ३,३५३ || १.८५% |- | नोटा || नोटा || ८८६ || ०.४९% |- | मताधिक्य || यशवंतरायगौडा विठ्ठलगौडा पाटील || १०,३२९ || ५.७१% |} === २०१८ निवडणूक <ref name="wikieng">[https://en.wikipedia.org/wiki/Indi_Assembly_constituency Indi Assembly constituency - Election Results], Wikipedia, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[यशवंतरायगौडा विठ्ठलगौडा पाटील]]''' || '''५०,४०१''' || '''२९.९८%''' |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || बी. डी. पाटील (हणजगी) || ४०,४६३ || २४.०७% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || दयासागर बापूराया पाटील || ३८,९४१ || २३.१६% |- | [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] || [[रविकांत शंकरप्पा पाटील]] || ३१,४२५ || १८.६९% |- | नोटा || नोटा || १,२४४ || ०.७४% |- | मताधिक्य || यशवंतरायगौडा विठ्ठलगौडा पाटील || ९,९३८ || ५.९१% |} === २०१३ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[यशवंतरायगौडा विठ्ठलगौडा पाटील]]''' || '''५८,५६२''' || '''४५.६३%''' |- | कर्नाटक जनता पक्ष || [[रविकांत शंकरप्पा पाटील]] || २५,२६० || १९.६८% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || बी. डी. पाटील (हणजगी) || २१,४२९ || १६.७२% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || दयासागर बापूराया पाटील || १४,५८८ || ११.३८% |- | [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] || [[सर्वभौम बागळी|डॉ. सर्वभौम बागळी]] || ६,८६७ || ५.३५% |- | मताधिक्य || यशवंतरायगौडा विठ्ठलगौडा पाटील || ३३,३०२ || २५.९५% |} === २००८ निवडणूक <ref name="resultuniv2008">[https://resultuniversity.com/election/indi-karnataka-assembly-constituency Indi Assembly Constituency Election Result 2008], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[सर्वभौम बागळी|डॉ. सर्वभौम बागळी]]''' || '''२९,४५६''' || '''२७.९६%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[यशवंतरायगौडा विठ्ठलगौडा पाटील]] || २८,८७५ || २७.४१% |- | [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] || [[रविकांत शंकरप्पा पाटील]] || २१,२६२ || २०.१९% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || बी. डी. पाटील (हणजगी) || ९,२२० || ८.७६% |- | [[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]] || मल्लाप्पा कारेप्पा उक्काली || ७,८३१ || ७.४४% |- | मताधिक्य || डॉ. सर्वभौम बागळी || ५८१ || ०.५५% |} === २००४ निवडणूक <ref name="resultuniv2004">[https://resultuniversity.com/election/indi-karnataka-assembly-constituency Indi Assembly Constituency Election Result 2004], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]]''' || '''[[रविकांत शंकरप्पा पाटील]]''' || '''४२,९८४''' || '''४३.६१%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || बी. जी. पाटील (हळसंगी) || ३३,६५२ || ३४.१४% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[सर्वभौम बागळी|डॉ. सर्वभौम बागळी]] || १५,८०७ || १६.०४% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || सुरपूर यशवंतरायगौडा मल्लाप्पा || ४,५२० || ४.५९% |- | मताधिक्य || रविकांत शंकरप्पा पाटील || ९,३३२ || ९.४७% |} === १९९९ निवडणूक <ref name="resultuniv1999">[https://resultuniversity.com/election/indi-karnataka-assembly-constituency Indi Assembly Constituency Election Result 1999], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]]''' || '''[[रविकांत शंकरप्पा पाटील]]''' || '''४४,५२३''' || '''५१.७६%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || बी. आर. पाटील (अंजुटगी) || २५,२०३ || २९.३०% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || अशोक नीलणगौडा बिरादार || ७,१३१ || ८.२९% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || मल्लाप्पा कारेप्पा उक्काली || ४,५९५ || ५.३४% |- | मताधिक्य || रविकांत शंकरप्पा पाटील || १९,३२० || २२.४६% |} === १९९४ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]]''' || '''[[रविकांत शंकरप्पा पाटील]]''' || '''२३,२००''' || '''३०.४९%''' |- | [[जनता दल]] || पाटील बसगोंडप्पा गुरुसिद्धप्पा || १९,४६९ || २५.५९% |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[कल्लूर रेवणसिद्धप्पा रामेगौडा]] || ९,७७९ || १२.८५% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || बागळी परमेश्वर सतगौडा || ९,६३२ || १२.६६% |- | मताधिक्य || रविकांत शंकरप्पा पाटील || ३,७३१ || ४.९०% |} === १९८९ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[कल्लूर रेवणसिद्धप्पा रामेगौडा]]''' || '''३०,४६९''' || '''४०.४६%''' |- | [[जनता दल]] || पाटील बसगोंडप्पा गुरुसिद्धप्पा || २०,६८९ || २७.४७% |- | [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] || बागळी परमेश्वर सतगौडा || २१,६४५ || २८.७४% |- | मताधिक्य || कल्लूर रेवणसिद्धप्पा रामेगौडा || ८,८२४ || ११.७२% |} === १९८५ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता पक्ष]]''' || '''[[एन. एस. खेडकर]]''' || '''२९,७४२''' || '''५१.२०%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[कल्लूर रेवणसिद्धप्पा रामेगौडा]] || २५,४६३ || ४३.८२% |- | मताधिक्य || एन. एस. खेडकर || ४,२७९ || ७.३८% |} === १९८३ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[कल्लूर रेवणसिद्धप्पा रामेगौडा]]''' || '''२२,७५८''' || '''४५.४०%''' |- | [[जनता पक्ष]] || [[एन. एस. खेडकर]] || १९,८६६ || ३९.६३% |- | मताधिक्य || कल्लूर रेवणसिद्धप्पा रामेगौडा || २,८९२ || ५.७७% |} === १९७८ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (आय)]]''' || '''[[कालोते रामणगौडा शिवसिद्धप्पा]]''' || '''२०,७०६''' || '''४३.१२%''' |- | [[जनता पक्ष]] || सुरपूर मल्लाप्पा करबसप्पा || १५,४२८ || ३२.१३% |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] || [[कल्लूर रेवणसिद्धप्पा रामेगौडा]] || ११,८८६ || २४.७५% |- | मताधिक्य || कालोते रामणगौडा शिवसिद्धप्पा || ५,२७८ || १०.९९% |} === १९७२ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[सुरपूर मल्लाप्पा करबसप्पा]]''' || '''२३,८३६''' || '''६१.१६%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (संघटन)]] || बिरादार दुंदप्पा दुंडाप्पा || १५,१३९ || ३८.८४% |- | मताधिक्य || सुरपूर मल्लाप्पा करबसप्पा || ८,६९७ || २२.३२% |} === १९६७ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[मल्लाप्पा करबसप्पा सुरपूर]]''' || '''१७,४३२''' || '''५२.८१%''' |- | [[स्वतंत्र पक्ष]] || [[गुरुलिंगप्पा देवप्पा पाटील]] || १५,५७८ || ४७.१९% |- | मताधिक्य || मल्लाप्पा करबसप्पा सुरपूर || १,८५४ || ५.६२% |} === १९६२ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[स्वतंत्र पक्ष]]''' || '''[[गुरुलिंगप्पा देवप्पा पाटील]]''' || '''१७,२८३''' || '''५६.४९%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[मल्लाप्पा करबसप्पा सुरपूर]] || १३,३१० || ४३.५१% |- | मताधिक्य || गुरुलिंगप्पा देवप्पा पाटील || ३,९७३ || १२.९८% |} === १९५७ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[मल्लाप्पा करबसप्पा सुरपूर]]''' || '''बिनविरोध / निवडून आलेले''' |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[कबाडी जट्टप्पा लक्ष्मण]]''' || '''बिनविरोध / निवडून आलेले''' |} === १९५२ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[मल्लाप्पा करबसप्पा सुरपूर]]''' || '''२२,७४१''' || '''३०.८८%''' |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[कबाडी जट्टप्पा लक्ष्मण]]''' || '''२०,९९८''' || '''२८.५१%''' |- | [[किसान मजदूर प्रजा पक्ष]] || शामराव गुरुराव || १५,२०२ || २०.६४% |- | [[प्रजा सोशलिस्ट पार्टी]] || बिरादार रावजी बसप्पा || १४,७०५ || १९.९७% |- | मताधिक्य || मल्लाप्पा करबसप्पा सुरपूर || १,७४३ || २.३७% |} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:कर्नाटकमधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:विजापूर जिल्हा]] [[वर्ग:विजापूर लोकसभा मतदारसंघ]] tp1ahb7j38uplw6dzlx98dm9yvieyav 0 311284 2706918 2399057 2026-08-30T22:53:55Z अभय नातू 206 माहिती 2706918 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''उडुपी विधानसभा मतदारसंघ''' हा [[कर्नाटक विधानसभा|कर्नाटक विधानसभेचा]] १२० वा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[उडुपी चिकमंगळूर लोकसभा मतदारसंघ|उडुपी चिकमंगळूर लोकसभा मतदारसंघात]] असून [[उडुपी जिल्हा|उडुपी जिल्ह्यात]] मोडतो. == आमदार == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! आमदार !! पक्ष |- | १९५२ || [[टी. अनंथ पै]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९५७ || [[उपेंद्र नायक]] || [[प्रजा सोशलिस्ट पार्टी]] |- | १९६२ || [[एम. मध्वराज]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९६७ || [[एस. के. अमीन]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९७२ || [[मनोरमा मडवराज]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९७८ || [[मनोरमा मडवराज]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (आय)]] |- | १९८३ || [[व्ही. एस. आचार्य]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | १९८५ || [[मनोरमा मडवराज]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९८९ || [[मनोरमा मडवराज]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९९४ || [[यु. आर. सभापती]] || [[कर्नाटक काँग्रेस पक्ष]] |- | १९९९ || [[यु. आर. सभापती]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | २००४ || [[के. रघुपती भट]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २००८ || [[के. रघुपती भट]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २०१३ || [[प्रमोद मध्वराज]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | २०१८ || [[के. रघुपती भट]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २०२३ || [[यशपाल सुवर्णा]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |} == निवडणूक निकाल == === २०२३ निवडणूक <ref name="abpmarathi2023">[https://marathi.abplive.com/elections/karnataka-election-results-2023-winners-full-list-1175526 Karnataka Election Results 2023 Winners List], ABP Majha, 13 May 2023.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[यशपाल सुवर्णा]]''' || '''९७,०७०''' || '''५८.६५%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || प्रसादराज कांचन || ६४,३२० || ३८.८६% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || दक्षत आर. शेट्टी || १,३८३ || ०.८४% |- | नोटa || नोटा || १,०८९ || ०.६६% |- | मताधिक्य || यशपाल सुवर्णा || ३२,७५० || १९.७९% |} === २०१८ निवडणूक <ref name="wikieng">[https://en.wikipedia.org/wiki/Udupi_Assembly_constituency Udupi Assembly constituency - Election Results], Wikipedia, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[के. रघुपती भट]]''' || '''८४,९४६''' || '''५२.३०%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[प्रमोद मध्वराज]] || ७२,९०२ || ४४.८९% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || गंगधर गिरियाप्पा अमीन || १,६०८ || ०.९९% |- | नोटा || नोटा || १,०९२ || ०.६७% |- | मताधिक्य || के. रघुपती भट || १२,०४४ || ७.४१% |} === २०१३ निवडणूक <ref name="resultuniv2013">[https://resultuniversity.com/election/udupi-karnataka-assembly-constituency Udupi Assembly Constituency Election Result 2013], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[प्रमोद मध्वराज]]''' || '''८६,८६८''' || '''६२.४१%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || बी. सुधाकर शेट्टी || ४७,५३३ || ३४.१५% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || सी. व्ही. भास्कर || १,३४० || ०.९६% |- | मताधिक्य || प्रमोद मध्वराज || ३९,३३५ || २८.२६% |} === २००८ निवडणूक <ref name="resultuniv2008">[https://resultuniversity.com/election/udupi-karnataka-assembly-constituency Udupi Assembly Constituency Election Result 2008], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[के. रघुपती भट]]''' || '''२८,६८०''' || '''४१.३९%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[प्रमोद मध्वराज]] || २५,५३० || ३६.८५% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || [[यु. आर. सभापती]] || १२,११० || १७.४८% |- | मताधिक्य || के. रघुपती भट || ३,१५० || ४.५४% |} === २००४ निवडणूक <ref name="resultuniv2004">[https://resultuniversity.com/election/udupi-karnataka-assembly-constituency Udupi Assembly Constituency Election Result 2004], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[के. रघुपती भट]]''' || '''४८,८६८''' || '''४४.५८%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[यु. आर. सभापती]] || ४७,३३५ || ४३.१८% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || प्रभाकर बंगेरा || ९,२१२ || ८.४०% |- | मताधिक्य || के. रघुपती भट || १,५३३ || १.४०% |} === १९९९ निवडणूक <ref name="resultuniv1999">[https://resultuniversity.com/election/udupi-karnataka-assembly-constituency Udupi Assembly Constituency Election Result 1999], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[यु. आर. सभापती]]''' || '''४८,९९०''' || '''४९.६५%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[के. रघुपती भट]] || ४१,८८२ || ४२.४५% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || गुर्मी सुरेश शेट्टी || ६,६०८ || ६.६९% |- | मताधिक्य || यु. आर. सभापती || ७,१०८ || ७.२०% |} === १९९४ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''कर्नाटक काँग्रेस पक्ष''' || '''[[यु. आर. सभापती]]''' || '''२८,६४७''' || '''३१.९३%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[डॉ. व्ही. एस. आचार्य]] || २८,४१६ || ३१.६८% |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[मनोरमा मडवराज]] || २४,७७३ || २७.६२% |- | मताधिक्य || यु. आर. सभापती || २३१ || ०.२५% |} === १९८९ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[मनोरमा मडवराज]]''' || '''४३,७१५''' || '''५१.४८%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[डॉ. व्ही. एस. आचार्य]] || ३७,८२८ || ४४.५५% |- | मताधिक्य || मनोरमा मडवराज || ५,८८७ || ६.९३% |} === १९८५ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[मनोरमा मडवराज]]''' || '''३८,५६५''' || '''५५.०४%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[डॉ. व्ही. एस. आचार्य]] || ३०,१३६ || ४३.०१% |- | मताधिक्य || मनोरमा मडवराज || ८,४२९ || १२.०३% |} === १९८३ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[डॉ. व्ही. एस. आचार्य]]''' || '''३४,१२६''' || '''५१.५०%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[मनोरमा मडवराज]] || ३०,५४६ || ४६.१०% |- | मताधिक्य || डॉ. व्ही. एस. आचार्य || ३,५८० || ५.४०% |} === १९७८ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (आय)]]''' || '''[[मनोरमा मडवराज]]''' || '''३६,१६०''' || '''६३.८५%''' |- | [[जनता पक्ष]] || [[डॉ. व्ही. एस. आचार्य]] || १९,८८२ || ३५.१०% |- | मताधिक्य || मनोरमा मडवराज || १६,२७८ || २८.७५% |} === १९७२ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[मनोरमा मडवराज]]''' || '''२५,६२०''' || '''६५.५९%''' |- | [[भारतीय जनसंघ]] || [[डॉ. व्ही. एस. आचार्य]] || १२,४४२ || ३१.८४% |- | मताधिक्य || मनोरमा मडवराज || १३,१७८ || ३३.७५% |} === १९६७ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[एस. के. अमीन]]''' || '''१९,९५९''' || '''५६.१०%''' |- | [[भारतीय जनसंघ]] || व्ही. एस. आचार्य || १३,८११ || ३८.८८% |- | मताधिक्य || एस. के. अमीन || ६,१४८ || १७.२२% |} === १९६२ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[एम. मध्वराज]]''' || '''१७,५७६''' || '''५४.२९%''' |- | [[प्रजा सोशलिस्ट पार्टी]] || [[उपेंद्र नायक]] || १४,७९५ || ४५.७१% |- | मताधिक्य || एम. मध्वराज || २,७८१ || ८.५८% |} === १९५७ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[प्रजा सोशलिस्ट पार्टी]]''' || '''[[उपेंद्र नायक]]''' || '''१४,८०५''' || '''५०.३४%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || के. के. शेट्टी || १४,६०७ || ४९.६६% |- | मताधिक्य || उपेंद्र नायक || १९८ || ०.६८% |} === १९५२ निवडणूक (मद्रास राज्य) <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[टी. अनंथ पै]]''' || '''१७,६५४''' || '''५१.२०%''' |- | [[किसान मजदूर प्रजा पक्ष]] || यु. एस. मल्लया || १६,८२४ || ४८.८०% |- | मताधिक्य || टी. अनंथ पै || ८३० || २.४०% |} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:कर्नाटकमधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:उडुपी जिल्हा]] [[वर्ग:उडुपी चिकमंगळूर लोकसभा मतदारसंघ]] 86srz1cv66acv5q27geqpa1x6yddbab 2706926 2706918 2026-08-30T23:19:38Z अभय नातू 206 removed [[Category:उडुपी चिकमंगळूर लोकसभा मतदारसंघ]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2706926 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''उडुपी विधानसभा मतदारसंघ''' हा [[कर्नाटक विधानसभा|कर्नाटक विधानसभेचा]] १२० वा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[उडुपी चिकमंगळूर लोकसभा मतदारसंघ|उडुपी चिकमंगळूर लोकसभा मतदारसंघात]] असून [[उडुपी जिल्हा|उडुपी जिल्ह्यात]] मोडतो. == आमदार == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! आमदार !! पक्ष |- | १९५२ || [[टी. अनंथ पै]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९५७ || [[उपेंद्र नायक]] || [[प्रजा सोशलिस्ट पार्टी]] |- | १९६२ || [[एम. मध्वराज]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९६७ || [[एस. के. अमीन]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९७२ || [[मनोरमा मडवराज]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९७८ || [[मनोरमा मडवराज]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (आय)]] |- | १९८३ || [[व्ही. एस. आचार्य]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | १९८५ || [[मनोरमा मडवराज]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९८९ || [[मनोरमा मडवराज]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९९४ || [[यु. आर. सभापती]] || [[कर्नाटक काँग्रेस पक्ष]] |- | १९९९ || [[यु. आर. सभापती]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | २००४ || [[के. रघुपती भट]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २००८ || [[के. रघुपती भट]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २०१३ || [[प्रमोद मध्वराज]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | २०१८ || [[के. रघुपती भट]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २०२३ || [[यशपाल सुवर्णा]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |} == निवडणूक निकाल == === २०२३ निवडणूक <ref name="abpmarathi2023">[https://marathi.abplive.com/elections/karnataka-election-results-2023-winners-full-list-1175526 Karnataka Election Results 2023 Winners List], ABP Majha, 13 May 2023.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[यशपाल सुवर्णा]]''' || '''९७,०७०''' || '''५८.६५%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || प्रसादराज कांचन || ६४,३२० || ३८.८६% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || दक्षत आर. शेट्टी || १,३८३ || ०.८४% |- | नोटa || नोटा || १,०८९ || ०.६६% |- | मताधिक्य || यशपाल सुवर्णा || ३२,७५० || १९.७९% |} === २०१८ निवडणूक <ref name="wikieng">[https://en.wikipedia.org/wiki/Udupi_Assembly_constituency Udupi Assembly constituency - Election Results], Wikipedia, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[के. रघुपती भट]]''' || '''८४,९४६''' || '''५२.३०%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[प्रमोद मध्वराज]] || ७२,९०२ || ४४.८९% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || गंगधर गिरियाप्पा अमीन || १,६०८ || ०.९९% |- | नोटा || नोटा || १,०९२ || ०.६७% |- | मताधिक्य || के. रघुपती भट || १२,०४४ || ७.४१% |} === २०१३ निवडणूक <ref name="resultuniv2013">[https://resultuniversity.com/election/udupi-karnataka-assembly-constituency Udupi Assembly Constituency Election Result 2013], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[प्रमोद मध्वराज]]''' || '''८६,८६८''' || '''६२.४१%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || बी. सुधाकर शेट्टी || ४७,५३३ || ३४.१५% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || सी. व्ही. भास्कर || १,३४० || ०.९६% |- | मताधिक्य || प्रमोद मध्वराज || ३९,३३५ || २८.२६% |} === २००८ निवडणूक <ref name="resultuniv2008">[https://resultuniversity.com/election/udupi-karnataka-assembly-constituency Udupi Assembly Constituency Election Result 2008], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[के. रघुपती भट]]''' || '''२८,६८०''' || '''४१.३९%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[प्रमोद मध्वराज]] || २५,५३० || ३६.८५% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || [[यु. आर. सभापती]] || १२,११० || १७.४८% |- | मताधिक्य || के. रघुपती भट || ३,१५० || ४.५४% |} === २००४ निवडणूक <ref name="resultuniv2004">[https://resultuniversity.com/election/udupi-karnataka-assembly-constituency Udupi Assembly Constituency Election Result 2004], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[के. रघुपती भट]]''' || '''४८,८६८''' || '''४४.५८%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[यु. आर. सभापती]] || ४७,३३५ || ४३.१८% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || प्रभाकर बंगेरा || ९,२१२ || ८.४०% |- | मताधिक्य || के. रघुपती भट || १,५३३ || १.४०% |} === १९९९ निवडणूक <ref name="resultuniv1999">[https://resultuniversity.com/election/udupi-karnataka-assembly-constituency Udupi Assembly Constituency Election Result 1999], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[यु. आर. सभापती]]''' || '''४८,९९०''' || '''४९.६५%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[के. रघुपती भट]] || ४१,८८२ || ४२.४५% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || गुर्मी सुरेश शेट्टी || ६,६०८ || ६.६९% |- | मताधिक्य || यु. आर. सभापती || ७,१०८ || ७.२०% |} === १९९४ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''कर्नाटक काँग्रेस पक्ष''' || '''[[यु. आर. सभापती]]''' || '''२८,६४७''' || '''३१.९३%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[डॉ. व्ही. एस. आचार्य]] || २८,४१६ || ३१.६८% |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[मनोरमा मडवराज]] || २४,७७३ || २७.६२% |- | मताधिक्य || यु. आर. सभापती || २३१ || ०.२५% |} === १९८९ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[मनोरमा मडवराज]]''' || '''४३,७१५''' || '''५१.४८%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[डॉ. व्ही. एस. आचार्य]] || ३७,८२८ || ४४.५५% |- | मताधिक्य || मनोरमा मडवराज || ५,८८७ || ६.९३% |} === १९८५ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[मनोरमा मडवराज]]''' || '''३८,५६५''' || '''५५.०४%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[डॉ. व्ही. एस. आचार्य]] || ३०,१३६ || ४३.०१% |- | मताधिक्य || मनोरमा मडवराज || ८,४२९ || १२.०३% |} === १९८३ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[डॉ. व्ही. एस. आचार्य]]''' || '''३४,१२६''' || '''५१.५०%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[मनोरमा मडवराज]] || ३०,५४६ || ४६.१०% |- | मताधिक्य || डॉ. व्ही. एस. आचार्य || ३,५८० || ५.४०% |} === १९७८ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (आय)]]''' || '''[[मनोरमा मडवराज]]''' || '''३६,१६०''' || '''६३.८५%''' |- | [[जनता पक्ष]] || [[डॉ. व्ही. एस. आचार्य]] || १९,८८२ || ३५.१०% |- | मताधिक्य || मनोरमा मडवराज || १६,२७८ || २८.७५% |} === १९७२ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[मनोरमा मडवराज]]''' || '''२५,६२०''' || '''६५.५९%''' |- | [[भारतीय जनसंघ]] || [[डॉ. व्ही. एस. आचार्य]] || १२,४४२ || ३१.८४% |- | मताधिक्य || मनोरमा मडवराज || १३,१७८ || ३३.७५% |} === १९६७ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[एस. के. अमीन]]''' || '''१९,९५९''' || '''५६.१०%''' |- | [[भारतीय जनसंघ]] || व्ही. एस. आचार्य || १३,८११ || ३८.८८% |- | मताधिक्य || एस. के. अमीन || ६,१४८ || १७.२२% |} === १९६२ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[एम. मध्वराज]]''' || '''१७,५७६''' || '''५४.२९%''' |- | [[प्रजा सोशलिस्ट पार्टी]] || [[उपेंद्र नायक]] || १४,७९५ || ४५.७१% |- | मताधिक्य || एम. मध्वराज || २,७८१ || ८.५८% |} === १९५७ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[प्रजा सोशलिस्ट पार्टी]]''' || '''[[उपेंद्र नायक]]''' || '''१४,८०५''' || '''५०.३४%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || के. के. शेट्टी || १४,६०७ || ४९.६६% |- | मताधिक्य || उपेंद्र नायक || १९८ || ०.६८% |} === १९५२ निवडणूक (मद्रास राज्य) <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[टी. अनंथ पै]]''' || '''१७,६५४''' || '''५१.२०%''' |- | [[किसान मजदूर प्रजा पक्ष]] || यु. एस. मल्लया || १६,८२४ || ४८.८०% |- | मताधिक्य || टी. अनंथ पै || ८३० || २.४०% |} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:कर्नाटकमधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:उडुपी जिल्हा]] [[वर्ग:उडुपी-चिकमगळूर लोकसभा मतदारसंघ]] jvcnzxmfojqvynph120ry579p08v4pc 0 311286 2706921 2399059 2026-08-30T23:08:22Z अभय नातू 206 माहिती 2706921 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''कदुर विधानसभा मतदारसंघ''' हा [[कर्नाटक विधानसभा|कर्नाटक विधानसभेचा]] १२७ वा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[हासन लोकसभा मतदारसंघ|हासन लोकसभा मतदारसंघात]] असून [[चिकमंगळूर जिल्हा|चिकमंगळूर जिल्ह्यात]] मोडतो.<ref name="ecimain">[https://results.eci.gov.in/ Election Commission of India - Kadur Election Results], Election Commission of India, Retrieved 30 August 2026.</ref> == आमदार == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! आमदार !! पक्ष |- | १९५२ || [[वाय. एम. चंद्रशेखरय्या]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९५७ || [[डी. एच. रुद्रप्पा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९६२ || [[जी. मरुलप्पा]] || [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] |- | १९६७ || [[के. एम. थम्मय्या]] || [[प्रजा सोशलिस्ट पार्टी]] |- | १९७२ || [[के. आर. होन्नप्पा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९७८ || [[के. एम. थम्मय्या]] || [[जनता पक्ष]] |- | १९८३ || [[एन. के. हुच्चप्पा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९८५ || [[पी. बी. ओंकारमूर्ती]] || [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] |- | १९८९ || [[एम. वीरभद्रप्पा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९९४ || [[के. एम. कृष्णमूर्ती]] || [[जनता दल]] |- | १९९९ || [[के. एम. कृष्णमूर्ती]] || [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |- | २००४ || [[के. एम. कृष्णमूर्ती]] || [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |- | २००८ || [[के. एम. कृष्णमूर्ती]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | २०१० (पोटनिवडणूक) || [[वाय. सी. विश्वनाथ|डॉ. वाय. सी. विश्वनाथ]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २०१३ || [[वाय. एस. व्ही. दत्ता]] || [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |- | २०१८ || [[के. एस. प्रकाश|के. एस. प्रकाश (बेळ्ळी प्रकाश)]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २०२३ || [[के. एस. आनंद]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |} == निवडणूक निकाल == === २०२३ निवडणूक <ref name="resultuniv2023">[https://resultuniversity.com/election/kadur-karnataka-assembly-constituency Kadur Assembly Constituency Election Result 2023], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[के. एस. आनंद]]''' || '''७५,४८२''' || '''४४.६०%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[के. एस. प्रकाश|बेळ्ळी प्रकाश]] || ६३,४८० || ३७.५१% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || [[वाय. एस. व्ही. दत्ता]] || २६,८३८ || १५.८६% |- | नोटा || नोटा || ९२८ || ०.५५% |- | मताधिक्य || के. एस. आनंद || १२,००२ || ७.०९% |} === २०१८ निवडणूक <ref name="resultuniv2018">[https://resultuniversity.com/election/kadur-karnataka-assembly-constituency Kadur Assembly Constituency Election Result 2018], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[के. एस. प्रकाश]]''' || '''६२,२३२''' || '''३८.९७%''' |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || [[वाय. एस. व्ही. दत्ता]] || ४६,८६० || २९.३४% |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[के. एस. आनंद]] || ४६,१४२ || २८.९०% |- | नोटा || नोटा || १,०७५ || ०.६७% |- | मताधिक्य || के. एस. प्रकाश || १५,३७२ || ९.६३% |} === २०१३ निवडणूक <ref name="resultuniv2013">[https://resultuniversity.com/election/kadur-karnataka-assembly-constituency Kadur Assembly Constituency Election Result 2013], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]]''' || '''[[वाय. एस. व्ही. दत्ता]]''' || '''६८,७३३''' || '''४८.५६%''' |- | कर्नाटक जनता पक्ष || [[के. एस. प्रकाश|बेळ्ळी प्रकाश]] || २६,३०० || १८.५८% |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || K. B. मल्लिकार्जुन || २४,७४५ || १७.४८% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || बिरूर देवराज || ९,३३२ || ६.५९% |- | मताधिक्य || वाय. एस. व्ही. दत्ता || ४२,४३३ || २९.९८% |} === २०१० पोटनिवडणूक <ref name="wikieng">[https://en.wikipedia.org/wiki/Kadur_Assembly_constituency Kadur Assembly constituency - Election Results], Wikipedia, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[वाय. सी. विश्वनाथ|डॉ. वाय. सी. विश्वनाथ]]''' || '''५५,७९६''' || '''४३.५८%''' |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || [[वाय. एस. व्ही. दत्ता]] || ४१,८९९ || ३२.७३% |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || के. एम. केम्पराजू || ३०,३३० || २३.६९% |- | मताधिक्य || डॉ. वाय. सी. विश्वनाथ || १३,८९७ || १०.८५% |} === २००८ निवडणूक <ref name="resultuniv2008">[https://resultuniversity.com/election/kadur-karnataka-assembly-constituency Kadur Assembly Constituency Election Result 2008], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[के. एम. कृष्णमूर्ती]]''' || '''३९,४११''' || '''३२.३०%''' |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || [[वाय. एस. व्ही. दत्ता]] || ३६,००० || २९.५१% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[वाय. सी. विश्वनाथ|डॉ. वाय. सी. विश्वनाथ]] || ३१,७३९ || २६.०१% |- | मताधिक्य || के. एम. कृष्णमूर्ती || ३,४११ || २.७९% |} === २००४ निवडणूक <ref name="resultuniv2004">[https://resultuniversity.com/election/kadur-karnataka-assembly-constituency Kadur Assembly Constituency Election Result 2004], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]]''' || '''[[के. एम. कृष्णमूर्ती]]''' || '''४३,४३३''' || '''४३.०२%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || एम. मरुळसिद्धप्पा || ३६,१४४ || ३५.८०% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || एम. एम. कारिअप्पा || १८,८४१ || १८.६६% |- | मताधिक्य || के. एम. कृष्णमूर्ती || ७,२८९ || ७.२२% |} === १९९९ निवडणूक <ref name="resultuniv1999">[https://resultuniversity.com/election/kadur-karnataka-assembly-constituency Kadur Assembly Constituency Election Result 1999], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]]''' || '''[[के. एम. कृष्णमूर्ती]]''' || '''३१,२४०''' || '''३५.६८%''' |- | [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] || एम. मरुळसिद्धप्पा || २५,५७४ || २९.२१% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || बिरूर देवराज || १५,२३३ || १७.४०% |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[एम. वीरभद्रप्पा]] || १३,३२० || १५.२१% |- | मताधिक्य || के. एम. कृष्णमूर्ती || ५,६६६ || ६.४७% |} === १९९४ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता दल]]''' || '''[[के. एम. कृष्णमूर्ती]]''' || '''५६,०१८''' || '''६२.७०%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[एम. वीरभद्रप्पा]] || २४,७६२ || २७.७१% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || एच. व्ही. गिरीश || ४,९८९ || ५.५८% |- | मताधिक्य || के. एम. कृष्णमूर्ती || ३१,२५६ || ३४.९९% |} === १९८९ निवडणूक <ref name="resultuniv1989">[https://resultuniversity.com/election/kadur-karnataka-assembly-constituency Kadur Assembly Constituency Election Result 1989], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[एम. वीरभद्रप्पा]]''' || '''३८,४९४''' || '''४५.२०%''' |- | [[जनता दल]] || [[के. एम. कृष्णमूर्ती]] || ३१,८१० || ३७.३५% |- | [[जनता पक्ष]] || [[पी. बी. ओंकारमूर्ती]] || १३,५०८ || १५.८६% |- | मताधिक्य || एम. वीरभद्रप्पा || ६,६८४ || ७.८५% |} === १९८५ निवडणूक <ref name="resultuniv1985">[https://resultuniversity.com/election/kadur-karnataka-assembly-constituency Kadur Assembly Constituency Election Result 1985], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]]''' || '''[[पी. बी. ओंकारमूर्ती]]''' || '''२५,७४५''' || '''३७.३३%''' |- | [[जनता पक्ष]] || [[के. एम. थम्मय्या]] || २४,४६७ || ३५.४८% |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[एन. के. हुच्चप्पा]] || १८,४५० || २६.७५% |- | मताधिक्य || पी. बी. ओंकारमूर्ती || १,२७८ || १.८५% |} === १९८३ निवडणूक <ref name="resultuniv1983">[https://resultuniversity.com/election/kadur-karnataka-assembly-constituency Kadur Assembly Constituency Election Result 1983], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[एन. के. हुच्चप्पा]]''' || '''१५,२२३''' || '''२७.७५%''' |- | [[जनता पक्ष]] || [[के. एम. थम्मय्या]] || १४,२८० || २५.०३% |- | [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] || [[पी. बी. ओंकारमूर्ती]] || १३,१६५ || २३.०८% |- | मताधिक्य || एन. के. हुच्चप्पा || ९४३ || २.७२% |} === १९७८ निवडणूक <ref name="resultuniv1978">[https://resultuniversity.com/election/kadur-karnataka-assembly-constituency Kadur Assembly Constituency Election Result 1978], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता पक्ष]]''' || '''[[के. एम. थम्मय्या]]''' || '''१९,२२३''' || '''३६.००%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (आय)]] || K. T. मुद्दियप्पा || १३,७३२ || २५.७०% |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (संघटन)]] || G. मरुलप्पा || १२,९५६ || २४.२४% |- | मताधिक्य || के. एम. थम्मय्या || ५,४९१ || १०.३०% |} === १९७२ निवडणूक <ref name="resultuniv1972">[https://resultuniversity.com/election/kadur-karnataka-assembly-constituency Kadur Assembly Constituency Election Result 1972], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[के. आर. होन्नप्पा]]''' || '''१५,५५८''' || '''४३.३४%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (संघटन)]] || [[के. एम. थम्मय्या]] || १३,७८९ || ३८.४१% |- | [[संयुक्त सोशलिस्ट पार्टी]] || जी. मरुलप्पा || ५,४३१ || १५.१३% |- | मताधिक्य || के. आर. होन्नप्पा || १,७६९ || ४.९३% |} === १९६७ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[प्रजा सोशलिस्ट पार्टी]]''' || '''[[के. एम. थम्मय्या]]''' || '''१८,६६३''' || '''५९.२७%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[जी. मरुलप्पा]] || १२,८२४ || ४०.७३% |- | मताधिक्य || के. एम. थम्मय्या || ५,८३९ || १८.५४% |} === १९६२ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]]''' || '''[[जी. मरुलप्पा]]''' || '''१४,८८०''' || '''५१.४६%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[डी. एच. रुद्रप्पा]] || १४,०३६ || ४८.५४% |- | मताधिक्य || जी. मरुलप्पा || ८४४ || २.९२% |} === १९५७ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[डी. एच. रुद्रप्पा]]''' || '''१०,९८६''' || '''३७.०६%''' |- | [[प्रजा सोशलिस्ट पार्टी]] || जी. मरुलप्पा || १०,९१० || ३६.८०% |- | [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] || के. एम. थम्मय्या || ७,७५० || २६.१४% |- | मताधिक्य || डी. एच. रुद्रप्पा || ७६ || ०.२६% |} === १९५२ निवडणूक (मैसुरु राज्य) <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[वाय. एम. चंद्रशेखरय्या]]''' || '''११,४३८''' || '''४२.१५%''' |- | [[किसान मजदूर प्रजा पक्ष]] || के. एच. मुदियप्पा || ९,८२० || ३६.१८% |- | [[सोशलिस्ट पार्टी (भारत)|सोशलिस्ट पार्टी]] || जी. मरुलप्पा || ५,८७९ || २१.६७% |- | मताधिक्य || वाय. एम. चंद्रशेखरय्या || १,६१८ || ५.९७% |} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:कर्नाटकमधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:चिकमंगळूर जिल्हा]] [[वर्ग:हासन लोकसभा मतदारसंघ]] 8sqagb0ke02oztx5h10wj6fc6w5l292 0 311290 2706923 2399060 2026-08-30T23:11:53Z अभय नातू 206 माहिती 2706923 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''कनकगिरी विधानसभा मतदारसंघ''' हा [[कर्नाटक विधानसभा|कर्नाटक विधानसभेचा]] ६१ वा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[कोप्पळ लोकसभा मतदारसंघ|कोप्पळ लोकसभा मतदारसंघात]] असून [[कोप्पळ जिल्हा|कोप्पळ जिल्ह्यात]] मोडतो. हा मतदारसंघ अनुसूचित जातीच्या (SC) उमेदवारांसाठी राखीव आहे. == आमदार == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! आमदार !! पक्ष |- | १९७८ || [[एम. नागप्पा मुक्कप्पा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (आय)]] |- | १९८३ || [[श्रीरंगदेवरायालु व्यंकटरायालु]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९८५ || [[श्रीरंगदेवरायालु व्यंकटरायालु]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९८९ || [[एम. मल्लिकार्जुन नागप्पा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९९४ || [[नागप्पा भीमाप्पा सलोणी]] || [[जनता दल]] |- | १९९९ || [[एम. मल्लिकार्जुन नागप्पा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | २००४ || [[वीरप्पा देवप्पा केसरहट्टी]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २००८ || [[शिवराज संगप्पा तांगडगी]] || [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] |- | २०१३ || [[शिवराज संगप्पा तांगडगी]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | २०१८ || [[बसवराज दादेसुगूर]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २०२३ || [[शिवराज संगप्पा तांगडगी]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |} == निवडणूक निकाल == === २०२३ निवडणूक <ref name="abpmarathi2023">[https://news.abplive.com/elections/kanakagiri-election-result-2023-live-updates-constituency-vote-counting-result-winner-loser-name-bjp-congress-jds-karnataka-assembly-election-result-1601780 Kanakagiri Election Result 2023 Live Updates], ABP News, 13 May 2023.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[शिवराज संगप्पा तांगडगी]]''' || '''१,०६,१६४''' || '''६०.१३%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[बसवराज दादेसुगूर]] || ६३,५३२ || ३५.९८% |- | नोटa || नोटा || १,६०० || ०.९१% |- | कल्याण राज्य प्रगती पक्ष || चारुल व्यंकटरामन दासरी || १,३१९ || ०.७५% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || पी. व्ही. राजगोपाळ || ७०९ || ०.४०% |- | मताधिक्य || शिवराज संगप्पा तांगडगी || ४२,६३२ || २४.१५% |} === २०१८ निवडणूक <ref name="resultuniv2018">[https://resultuniversity.com/election/kanakagiri-karnataka-assembly-constituency Kanakagiri Assembly Constituency Election Result 2018], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[बसवराज दादेसुगूर]]''' || '''८७,७३५''' || '''५२.३८%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[शिवराज संगप्पा तांगडगी]] || ७३,५१० || ४३.८८% |- | नोटा || नोटा || १,६७७ || १.००% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || मंजुळा रविकुमार || १,४६४ || ०.८७% |- | मताधिक्य || बसवराज दादेसुगूर || १४,२२५ || ८.४९% |} === २०१३ निवडणूक <ref name="resultuniv2013">[https://resultuniversity.com/election/kanakagiri-karnataka-assembly-constituency Kanakagiri Assembly Constituency Election Result 2013], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[शिवराज संगप्पा तांगडगी]]''' || '''४९,४५१''' || '''३६.५१%''' |- | कर्नाटक जनता पक्ष || [[बसवराज दादेसुगूर]] || ४४,३९९ || ३२.७८% |- | बीएसआर काँग्रेस || भवानीमठ मुकुंदराव || २८,११७ || २०.७६% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || रामनायक लछमप्पा नायक लामाणी || २,९४८ || २.१८% |- | मताधिक्य || शिवराज संगप्पा तांगडगी || ५,०५२ || ३.७३% |} === २००८ निवडणूक <ref name="resultuniv2008">[https://resultuniversity.com/election/kanakagiri-karnataka-assembly-constituency Kanakagiri Assembly Constituency Election Result 2008], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]]''' || '''[[शिवराज संगप्पा तांगडगी]]''' || '''३२,७६४''' || '''३३.८८%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[एम. मल्लिकार्जुन नागप्पा]] || ३०,५७६ || ३१.६२% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[वीरप्पा देवप्पा केसरहट्टी]] || ११,०७८ || ११.४६% |- | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी-लेनिनवादी) लिबरेशन|सीपीआई (एमएल) लिबरेशन]] || केंचप्पा हिरेकेडा || ६,८१४ || ७.०५% |- | मताधिक्य || शिवराज संगप्पा तांगडगी || २,१८८ || २.२६% |} === २००४ निवडणूक <ref name="wikieng">[https://en.wikipedia.org/wiki/Kanakagiri_Assembly_constituency Kanakagiri Assembly constituency - Election Results], Wikipedia, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[वीरप्पा देवप्पा केसरहट्टी]]''' || '''४६,७१२''' || '''४१.९१%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[एम. मल्लिकार्जुन नागप्पा]] || ४१,१३६ || ३६.९१% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || बसप्पा अराळी || ८,११६ || ७.२८% |- | [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] || हनुमेश नायक || ७,५७० || ६.७९% |- | मताधिक्य || वीरप्पा देवप्पा केसरहट्टी || ५,५७६ || ५.००% |} === १९९९ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[एम. मल्लिकार्जुन नागप्पा]]''' || '''५५,८०८''' || '''५९.४०%''' |- | [[जनता दल (संयुक्त)|जद (यु)]] || [[नागप्पा भीमाप्पा सलोणी]] || ३२,६०१ || ३४.७०% |- | [[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]] || के. रामोजप्पा || १,७७९ || १.८९% |- | मताधिक्य || एम. मल्लिकार्जुन नागप्पा || २३,२०७ || २४.७०% |} === १९९४ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता दल]]''' || '''[[नागप्पा भीमाप्पा सलोणी]]''' || '''३२,२३८''' || '''३८.४१%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[एम. मल्लिकार्जुन नागप्पा]] || ३२,०४५ || ३८.१८% |- | कर्नाटक राज्य रयत संघ || तिप्पेरुद्रस्वामी नागय्यास्वामी || ११,८८८ || १४.१६% |- | मताधिक्य || नागप्पा भीमाप्पा सलोणी || १९३ || ०.२३% |} === १९८९ निवडणूक <ref name="resultuniv1989">[https://resultuniversity.com/election/kanakagiri-karnataka-assembly-constituency Kanakagiri Assembly Constituency Election Result 1989], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[एम. मल्लिकार्जुन नागप्पा]]''' || '''३९,८१२''' || '''५३.३५%''' |- | [[जनता दल]] || [[नागप्पा भीमाप्पा सलोणी]] || २६,६५१ || ३५.७१% |- | [[जनता पक्ष]] || के. एच. बसवराज || ६,३१४ || ८.४६% |- | मताधिक्य || एम. मल्लिकार्जुन नागप्पा || १३,१६१ || १७.६४% |} === १९८५ निवडणूक <ref name="resultuniv1985">[https://resultuniversity.com/election/kanakagiri-karnataka-assembly-constituency Kanakagiri Assembly Constituency Election Result 1985], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[श्रीरंगदेवरायालु व्यंकटरायालु]]''' || '''२९,७९१''' || '''५२.३०%''' |- | [[जनता पक्ष]] || पी. एच. नीलकंठप्पा || २५,३५० || ४४.५१% |- | मताधिक्य || श्रीरंगदेवरायालु व्यंकटरायालु || ४,४४१ || ७.७९% |} === १९८३ निवडणूक <ref name="resultuniv1983">[https://resultuniversity.com/election/kanakagiri-karnataka-assembly-constituency Kanakagiri Assembly Constituency Election Result 1983], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[श्रीरंगदेवरायालु व्यंकटरायालु]]''' || '''२५,९९२''' || '''७९.११%''' |- | [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] || दुर्गादास || ५,६२९ || १७.१३% |- | मताधिक्य || श्रीरंगदेवरायालु व्यंकटरायालु || २०,३६३ || ६१.९८% |} === १९७८ निवडणूक <ref name="resultuniv1978">[https://resultuniversity.com/election/kanakagiri-karnataka-assembly-constituency Kanakagiri Assembly Constituency Election Result 1978], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (आय)]]''' || '''[[एम. नागप्पा मुक्कप्पा]]''' || '''२७,९३२''' || '''६४.१०%''' |- | [[जनता पक्ष]] || बी. एम. के. श्रीरंगदेवरायालु || १४,१४८ || ३२.४८% |- | मताधिक्य || एम. नागप्पा मुक्कप्पा || १३,७८४ || ३१.६२% |} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:कर्नाटकमधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:कोप्पळ जिल्हा]] [[वर्ग:कोप्पळ लोकसभा मतदारसंघ]] r8wvhwase31nekmnxl7frl87bye4w9g 0 311291 2706924 2399061 2026-08-30T23:16:32Z अभय नातू 206 माहिती 2706924 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''कनकगिरी विधानसभा मतदारसंघ''' हा [[कर्नाटक विधानसभा|कर्नाटक विधानसभेचा]] ६१ वा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[कोप्पळ लोकसभा मतदारसंघ|कोप्पळ लोकसभा मतदारसंघात]] असून [[कोप्पळ जिल्हा|कोप्पळ जिल्ह्यात]] मोडतो.<ref name="ecimain">[https://results.eci.gov.in/ Election Commission of India - Kanakagiri Election Results], Election Commission of India, Retrieved 30 August 2026.</ref> हा मतदारसंघ अनुसूचित जातीच्या (SC) उमेदवारांसाठी राखीव आहे. == आमदार == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! आमदार !! पक्ष |- | १९७८ || [[एम. नागप्पा मुक्कप्पा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (आय)]] |- | १९८३ || [[श्रीरंगदेवरायालु व्यंकटरायालु]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९८५ || [[श्रीरंगदेवरायालु व्यंकटरायालु]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९८९ || [[एम. मल्लिकार्जुन नागप्पा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९९४ || [[नागप्पा भीमाप्पा सलोणी]] || [[जनता दल]] |- | १९९९ || [[एम. मल्लिकार्जुन नागप्पा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | २००४ || [[वीरप्पा देवप्पा केसरहट्टी]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २००८ || [[शिवराज संगप्पा तांगडगी]] || [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] |- | २०१३ || [[शिवराज संगप्पा तांगडगी]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | २०१८ || [[बसवराज दादेसुगूर]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २०२३ || [[शिवराज संगप्पा तांगडगी]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |} == निवडणूक निकाल == === २०२३ निवडणूक <ref name="abpmarathi2023">[https://marathi.abplive.com/elections/karnataka-election-results-2023-winners-full-list-1175526 Karnataka Election Results 2023 Winners List], ABP Majha, 13 May 2023.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[शिवराज संगप्पा तांगडगी]]''' || '''१,०६,१६४''' || '''६०.१३%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[बसवराज दादेसुगूर]] || ६३,५३२ || ३५.९८% |- | नोटा || नोटा || १,६०० || ०.९१% |- | कल्याण राज्य प्रगती पक्ष || चारुल व्यंकटरामन दासरी || १,३१९ || ०.७५% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || पी. व्ही. राजगोपाळ || ७०९ || ०.४०% |- | मताधिक्य || शिवराज संगप्पा तांगडगी || ४२,६३२ || २४.१५% |} === २०१८ निवडणूक <ref name="resultuniv2018">[https://resultuniversity.com/election/kanakagiri-karnataka-assembly-constituency Kanakagiri Assembly Constituency Election Result 2018], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[बसवराज दादेसुगूर]]''' || '''८७,७३५''' || '''५२.३८%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[शिवराज संगप्पा तांगडगी]] || ७३,५१० || ४३.८८% |- | नोटा || नोटा || १,६७७ || १.००% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || मंजुळा रविकुमार || १,४६४ || ०.८७% |- | मताधिक्य || बसवराज दादेसुगूर || १४,२२५ || ८.४९% |} === २०१३ निवडणूक <ref name="resultuniv2013">[https://resultuniversity.com/election/kanakagiri-karnataka-assembly-constituency Kanakagiri Assembly Constituency Election Result 2013], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[शिवराज संगप्पा तांगडगी]]''' || '''४९,४५१''' || '''३६.५१%''' |- | कर्नाटक जनता पक्ष || [[बसवराज दादेसुगूर]] || ४४,३९९ || ३२.७८% |- | बीएसआर काँग्रेस || भवानीमठ मुकुंदराव || २८,११७ || २०.७६% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || रामनायक लछमप्पा नायक लामाणी || २,९४८ || २.१८% |- | मताधिक्य || शिवराज संगप्पा तांगडगी || ५,०५२ || ३.७३% |} === २००८ निवडणूक <ref name="resultuniv2008">[https://resultuniversity.com/election/kanakagiri-karnataka-assembly-constituency Kanakagiri Assembly Constituency Election Result 2008], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]]''' || '''[[शिवराज संगप्पा तांगडगी]]''' || '''३२,७६४''' || '''३३.८८%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[एम. मल्लिकार्जुन नागप्पा]] || ३०,५७६ || ३१.६२% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[वीरप्पा देवप्पा केसरहट्टी]] || ११,०७८ || ११.४६% |- | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी-लेनिनवादी) लिबरेशन|सीपीआई (एमएल) लिबरेशन]] || केंचप्पा हिरेकेडा || ६,८१४ || ७.०५% |- | मताधिक्य || शिवराज संगप्पा तांगडगी || २,१८८ || २.२६% |} === २००४ निवडणूक <ref name="wikieng">[https://en.wikipedia.org/wiki/Kanakagiri_Assembly_constituency Kanakagiri Assembly constituency - Election Results], Wikipedia, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[वीरप्पा देवप्पा केसरहट्टी]]''' || '''४६,७१२''' || '''४१.९१%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[एम. मल्लिकार्जुन नागप्पा]] || ४१,१३६ || ३६.९१% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || बसप्पा अराळी || ८,११६ || ७.२८% |- | [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] || हनुमेश नायक || ७,५७० || ६.७९% |- | मताधिक्य || वीरप्पा देवप्पा केसरहट्टी || ५,५७६ || ५.००% |} === १९९९ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[एम. मल्लिकार्जुन नागप्पा]]''' || '''५५,८०८''' || '''५९.४०%''' |- | [[जनता दल (संयुक्त)|जद (यु)]] || [[नागप्पा भीमाप्पा सलोणी]] || ३२,६०१ || ३४.७०% |- | [[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]] || के. रामोजप्पा || १,७७९ || १.८९% |- | मताधिक्य || एम. मल्लिकार्जुन नागप्पा || २३,२०र्च || २४.७०% |} === १९९४ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता दल]]''' || '''[[नागप्पा भीमाप्पा सलोणी]]''' || '''३२,२३८''' || '''३८.४१%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[एम. मल्लिकार्जुन नागप्पा]] || ३२,०४५ || ३८.१८% |- | कर्नाटक राज्य रयत संघ || तिप्पेरुद्रस्वामी नागय्यास्वामी || ११,८८८ || १४.१६% |- | मताधिक्य || नागप्पा भीमाप्पा सलोणी || १९३ || ०.२३% |} === १९८९ निवडणूक <ref name="resultuniv1989">[https://resultuniversity.com/election/kanakagiri-karnataka-assembly-constituency Kanakagiri Assembly Constituency Election Result 1989], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[एम. मल्लिकार्जुन नागप्पा]]''' || '''३९,८१२''' || '''५३.३५%''' |- | [[जनता दल]] || [[नागप्पा भीमाप्पा सलोणी]] || २६,६५१ || ३५.७१% |- | [[जनता पक्ष]] || के. एच. बसवराज || ६,३१४ || ८.४६% |- | मताधिक्य || एम. मल्लिकार्जुन नागप्पा || १३,१६१ || १७.६४% |} === १९८५ निवडणूक <ref name="resultuniv1985">[https://resultuniversity.com/election/kanakagiri-karnataka-assembly-constituency Kanakagiri Assembly Constituency Election Result 1985], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[श्रीरंगदेवरायालु व्यंकटरायालु]]''' || '''२९,७९१''' || '''५२.३०%''' |- | [[जनता पक्ष]] || पी. एच. नीलकंठप्पा || २५,३५० || ४४.५१% |- | मताधिक्य || श्रीरंगदेवरायालु व्यंकटरायालु || ४,४४१ || ७.७९% |} === १९८३ निवडणूक <ref name="resultuniv1983">[https://resultuniversity.com/election/kanakagiri-karnataka-assembly-constituency Kanakagiri Assembly Constituency Election Result 1983], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[श्रीरंगदेवरायालु व्यंकटरायालु]]''' || '''२५,९९२''' || '''७९.११%''' |- | [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] || दुर्गादास || ५,६२९ || १७.१३% |- | मताधिक्य || श्रीरंगदेवरायालु व्यंकटरायालु || २०,३६३ || ६१.९८% |} === १९७८ निवडणूक <ref name="resultuniv1978">[https://resultuniversity.com/election/kanakagiri-karnataka-assembly-constituency Kanakagiri Assembly Constituency Election Result 1978], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (आय)]]''' || '''[[एम. नागप्पा मुक्कप्पा]]''' || '''२७,९३२''' || '''६४.१०%''' |- | [[जनता पक्ष]] || बी. एम. के. श्रीरंगदेवरायालु || १४,१४८ || ३२.४८% |- | मताधिक्य || एम. नागप्पा मुक्कप्पा || १३,७८४ || ३१.६२% |} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:कर्नाटकमधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:कोप्पळ जिल्हा]] [[वर्ग:कोप्पळ लोकसभा मतदारसंघ]] 1a7tk9mo1qzdjpd1h0vu6i8deesjz6u 0 311295 2706925 2399062 2026-08-30T23:19:12Z अभय नातू 206 माहिती 2706925 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''करकळ विधानसभा मतदारसंघ''' हा [[कर्नाटक विधानसभा|कर्नाटक विधानसभेचा]] १२२ वा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[उडुपी चिकमंगळूर लोकसभा मतदारसंघ|उडुपी चिकमंगळूर लोकसभा मतदारसंघात]] असून [[उडुपी जिल्हा|उडुपी जिल्ह्यात]] मोडतो. == आमदार == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! आमदार !! पक्ष |- | १९५२ || [[ए. बी. शेट्टी]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९५७ || [[हेगडे कांतप्पा खेदिनजी]] / [[मंजप्पा उल्लाळ]] (द्विसदस्यीय) || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९६२ || [[दयानंद आर. काळे]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९६७ || [[बी. रत्नावर्मा हेगडे]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९७२ || [[एम. वीरप्पा मोईली]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९७८ || [[एम. वीरप्पा मोईली]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (आय)]] |- | १९८३ || [[एम. वीरप्पा मोईली]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९८५ || [[एम. वीरप्पा मोईली]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९८९ || [[एम. वीरप्पा मोईली]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९९४ || [[एम. वीरप्पा मोईली]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९९९ || [[एच. गोपाळ भंडारी]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | २००४ || [[व्ही. सुनील कुमार]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २००८ || [[एच. गोपाळ भंडारी]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | २०१३ || [[व्ही. सुनील कुमार]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २०१८ || [[व्ही. सुनील कुमार]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २०२३ || [[व्ही. सुनील कुमार]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |} == निवडणूक निकाल == === २०२३ निवडणूक <ref name="abpmarathi2023">[https://marathi.abplive.com/elections/karnataka-election-results-2023-winners-full-list-1175526 Karnataka Election Results 2023 Winners List], ABP Majha, 13 May 2023.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[व्ही. सुनील कुमार]]''' || '''७७,०२८''' || '''४९.११%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || उदय शेट्टी मुणियाळ || ७२,४२६ || ४६.१८% |- | [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] || प्रमोद मुतालिक || ४,५०८ || २.८७% |- | नोटा || नोटा || ९२१ || ०.५९% |- | मताधिक्य || व्ही. सुनील कुमार || ४,६०२ || २.९३% |} === २०१८ निवडणूक <ref name="wikieng">[https://en.wikipedia.org/wiki/Karkala_Assembly_constituency Karkala Assembly constituency - Election Results], Wikipedia, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[व्ही. सुनील कुमार]]''' || '''९१,२४५''' || '''६२.५२%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[एच. गोपाळ भंडारी]] || ४८,६७९ || ३३.३७% |- | नोटा || नोटa || १,३३९ || ०.९२% |- | मताधिक्य || व्ही. सुनील कुमार || ४२,५६६ || २९.१५% |} === २०१३ निवडणूक <ref name="resultuniv2013">[https://resultuniversity.com/election/karkala-karnataka-assembly-constituency Karkala Assembly Constituency Election Result 2013], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[व्ही. सुनील कुमार]]''' || '''६५,०३९''' || '''५४.२२%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[एच. गोपाळ भंडारी]] || ६०,७८५ || ५०.६७% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || वॉल्टर डि'सोझा || १,३०२ || १.०९% |- | [[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]] || अण्णा सुनील सोआन्स || ८७८ || ०.७३% |- | मताधिक्य || व्ही. सुनील कुमार || ४,२५४ || ३.५५% |} === २००८ निवडणूक <ref name="resultuniv2008">[https://resultuniversity.com/election/karkala-karnataka-assembly-constituency Karkala Assembly Constituency Election Result 2008], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[एच. गोपाळ भंडारी]]''' || '''५६,५२९''' || '''५०.६९%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[व्ही. सुनील कुमार]] || ५४,९९२ || ४९.३१% |- | मताधिक्य || एच. गोपाळ भंडारी || १,५३७ || १.३८% |} === २००४ निवडणूक <ref name="resultuniv2004">[https://resultuniversity.com/election/karkala-karnataka-assembly-constituency Karkala Assembly Constituency Election Result 2004], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[व्ही. सुनील कुमार]]''' || '''५२,०६१''' || '''५३.०७%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[एच. गोपाळ भंडारी]] || ४२,२०० || ४३.०२% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || के. पी. शेणॉय || ३,८३४ || ३.९१% |- | मताधिक्य || व्ही. सुनील कुमार || ९,८६१ || १०.०५% |} === १९९९ निवडणूक <ref name="resultuniv1999">[https://resultuniversity.com/election/karkala-karnataka-assembly-constituency Karkala Assembly Constituency Election Result 1999], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[एच. गोपाळ भंडारी]]''' || '''४९,५९१''' || '''६२.६८%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || K. P. शेणॉय || २८,८५७ || ३६.४७% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || M. N. जयकुमार || ६६८ || ०.८४% |- | मताधिक्य || एच. गोपाळ भंडारी || २०,७३४ || २६.२१% |} === १९९४ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[एम. वीरप्पा मोईली]]''' || '''३६,०६८''' || '''४६.६४%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || K. P. शेणॉय || १९,५५८ || २५.२९% |- | [[जनता दल]] || बळराज राय || ११,०१७ || १४.२५% |- | मताधिक्य || एम. वीरप्पा मोईली || १६,५१० || २१.३५% |} === १९८९ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[एम. वीरप्पा मोईली]]''' || '''४१,१७१''' || '''५६.८०%''' |- | [[जनता दल]] || एम. के. विजय कुमार || २२,७२९ || ३१.३४% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || K. P. शेणॉय || ८,६१४ || ११.८६% |- | मताधिक्य || एम. वीरप्पा मोईली || १८,४४२ || २५.४६% |} === १९८५ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[एम. वीरप्पा मोईली]]''' || '''३३,३३०''' || '''५३.१९%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || एम. के. विजय कुमार || २८,१७८ || ४४.९७% |- | मताधिक्य || एम. वीरप्पा मोईली || ५,१५२ || ८.२२% |} === १९८३ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[एम. वीरप्पा मोईली]]''' || '''३१,३०२''' || '''५१.८५%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || एम. के. विजय कुमार || २५,६५१ || ४२.४७% |- | मताधिक्य || एम. वीरप्पा मोईली || ५,६५१ || ९.३८% |} === १९७८ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (आय)]]''' || '''[[एम. वीरप्पा मोईली]]''' || '''३४,०४६''' || '''६३.३२%''' |- | [[जनता पक्ष]] || के. पी. शेणॉय || १८,२४३ || ३३.९३% |- | मताधिक्य || एम. वीरप्पा मोईली || १५,८०३ || २९.३९% |} === १९७२ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[एम. वीरप्पा मोईली]]''' || '''२४,४४६''' || '''५७.४४%''' |- | [[भारतीय जनसंघ]] || के. पी. शेणॉय || १६,४५२ || ३८.६५% |- | मताधिक्य || एम. वीरप्पा मोईली || ७,९९४ || १८.७९% |} === १९६७ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[बी. रत्नावर्मा हेगडे]]''' || '''१९,४९७''' || '''५३.१६%''' |- | [[प्रजा सोशलिस्ट पार्टी]] || के. के. हेगडे || १५,६९४ || ४२.७९% |- | मताधिक्य || बी. रत्नावर्मा हेगडे || ३,८०३ || १०.३७% |} === १९६२ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[दयानंद आर. काळे]]''' || '''१८,७५६''' || '''५५.६१%''' |- | [[प्रजा सोशलिस्ट पार्टी]] || के. के. हेगडे || १४,९७४ || ४४.३९% |- | मताधिक्य || दयानंद आर. काळे || ३,७८२ || ११.२२% |} === १९५७ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[हेगडे कांतप्पा खेदिनजी]]''' || '''बिनविरोध / निवडून आलेले''' |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[मंजप्पा उल्लाळ]]''' || '''बिनविरोध / निवडून आलेले''' |} === १९५२ निवडणूक (मद्रास राज्य) <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[ए. बी. शेट्टी]]''' || '''१६,८९३''' || '''५२.३०%''' |- | [[किसान मजदूर प्रजा पक्ष]] || बी. रत्नावर्मा हेगडे || १५,४०८ || ४७.७०% |- | मताधिक्य || ए. बी. शेट्टी || १,४८५ || ४.६०% |} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:कर्नाटकमधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:उडुपी जिल्हा]] [[वर्ग:उडुपी चिकमंगळूर लोकसभा मतदारसंघ]] 2x43m06rdvauqn3qdr3w42fqs1a3jga 2706927 2706925 2026-08-30T23:20:01Z अभय नातू 206 removed [[Category:उडुपी चिकमंगळूर लोकसभा मतदारसंघ]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2706927 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''करकळ विधानसभा मतदारसंघ''' हा [[कर्नाटक विधानसभा|कर्नाटक विधानसभेचा]] १२२ वा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[उडुपी चिकमंगळूर लोकसभा मतदारसंघ|उडुपी चिकमंगळूर लोकसभा मतदारसंघात]] असून [[उडुपी जिल्हा|उडुपी जिल्ह्यात]] मोडतो. == आमदार == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! आमदार !! पक्ष |- | १९५२ || [[ए. बी. शेट्टी]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९५७ || [[हेगडे कांतप्पा खेदिनजी]] / [[मंजप्पा उल्लाळ]] (द्विसदस्यीय) || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९६२ || [[दयानंद आर. काळे]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९६७ || [[बी. रत्नावर्मा हेगडे]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९७२ || [[एम. वीरप्पा मोईली]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९७८ || [[एम. वीरप्पा मोईली]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (आय)]] |- | १९८३ || [[एम. वीरप्पा मोईली]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९८५ || [[एम. वीरप्पा मोईली]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९८९ || [[एम. वीरप्पा मोईली]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९९४ || [[एम. वीरप्पा मोईली]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९९९ || [[एच. गोपाळ भंडारी]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | २००४ || [[व्ही. सुनील कुमार]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २००८ || [[एच. गोपाळ भंडारी]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | २०१३ || [[व्ही. सुनील कुमार]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २०१८ || [[व्ही. सुनील कुमार]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २०२३ || [[व्ही. सुनील कुमार]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |} == निवडणूक निकाल == === २०२३ निवडणूक <ref name="abpmarathi2023">[https://marathi.abplive.com/elections/karnataka-election-results-2023-winners-full-list-1175526 Karnataka Election Results 2023 Winners List], ABP Majha, 13 May 2023.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[व्ही. सुनील कुमार]]''' || '''७७,०२८''' || '''४९.११%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || उदय शेट्टी मुणियाळ || ७२,४२६ || ४६.१८% |- | [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] || प्रमोद मुतालिक || ४,५०८ || २.८७% |- | नोटा || नोटा || ९२१ || ०.५९% |- | मताधिक्य || व्ही. सुनील कुमार || ४,६०२ || २.९३% |} === २०१८ निवडणूक <ref name="wikieng">[https://en.wikipedia.org/wiki/Karkala_Assembly_constituency Karkala Assembly constituency - Election Results], Wikipedia, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[व्ही. सुनील कुमार]]''' || '''९१,२४५''' || '''६२.५२%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[एच. गोपाळ भंडारी]] || ४८,६७९ || ३३.३७% |- | नोटा || नोटa || १,३३९ || ०.९२% |- | मताधिक्य || व्ही. सुनील कुमार || ४२,५६६ || २९.१५% |} === २०१३ निवडणूक <ref name="resultuniv2013">[https://resultuniversity.com/election/karkala-karnataka-assembly-constituency Karkala Assembly Constituency Election Result 2013], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[व्ही. सुनील कुमार]]''' || '''६५,०३९''' || '''५४.२२%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[एच. गोपाळ भंडारी]] || ६०,७८५ || ५०.६७% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || वॉल्टर डि'सोझा || १,३०२ || १.०९% |- | [[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]] || अण्णा सुनील सोआन्स || ८७८ || ०.७३% |- | मताधिक्य || व्ही. सुनील कुमार || ४,२५४ || ३.५५% |} === २००८ निवडणूक <ref name="resultuniv2008">[https://resultuniversity.com/election/karkala-karnataka-assembly-constituency Karkala Assembly Constituency Election Result 2008], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[एच. गोपाळ भंडारी]]''' || '''५६,५२९''' || '''५०.६९%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[व्ही. सुनील कुमार]] || ५४,९९२ || ४९.३१% |- | मताधिक्य || एच. गोपाळ भंडारी || १,५३७ || १.३८% |} === २००४ निवडणूक <ref name="resultuniv2004">[https://resultuniversity.com/election/karkala-karnataka-assembly-constituency Karkala Assembly Constituency Election Result 2004], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[व्ही. सुनील कुमार]]''' || '''५२,०६१''' || '''५३.०७%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[एच. गोपाळ भंडारी]] || ४२,२०० || ४३.०२% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || के. पी. शेणॉय || ३,८३४ || ३.९१% |- | मताधिक्य || व्ही. सुनील कुमार || ९,८६१ || १०.०५% |} === १९९९ निवडणूक <ref name="resultuniv1999">[https://resultuniversity.com/election/karkala-karnataka-assembly-constituency Karkala Assembly Constituency Election Result 1999], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[एच. गोपाळ भंडारी]]''' || '''४९,५९१''' || '''६२.६८%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || K. P. शेणॉय || २८,८५७ || ३६.४७% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || M. N. जयकुमार || ६६८ || ०.८४% |- | मताधिक्य || एच. गोपाळ भंडारी || २०,७३४ || २६.२१% |} === १९९४ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[एम. वीरप्पा मोईली]]''' || '''३६,०६८''' || '''४६.६४%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || K. P. शेणॉय || १९,५५८ || २५.२९% |- | [[जनता दल]] || बळराज राय || ११,०१७ || १४.२५% |- | मताधिक्य || एम. वीरप्पा मोईली || १६,५१० || २१.३५% |} === १९८९ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[एम. वीरप्पा मोईली]]''' || '''४१,१७१''' || '''५६.८०%''' |- | [[जनता दल]] || एम. के. विजय कुमार || २२,७२९ || ३१.३४% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || K. P. शेणॉय || ८,६१४ || ११.८६% |- | मताधिक्य || एम. वीरप्पा मोईली || १८,४४२ || २५.४६% |} === १९८५ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[एम. वीरप्पा मोईली]]''' || '''३३,३३०''' || '''५३.१९%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || एम. के. विजय कुमार || २८,१७८ || ४४.९७% |- | मताधिक्य || एम. वीरप्पा मोईली || ५,१५२ || ८.२२% |} === १९८३ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[एम. वीरप्पा मोईली]]''' || '''३१,३०२''' || '''५१.८५%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || एम. के. विजय कुमार || २५,६५१ || ४२.४७% |- | मताधिक्य || एम. वीरप्पा मोईली || ५,६५१ || ९.३८% |} === १९७८ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (आय)]]''' || '''[[एम. वीरप्पा मोईली]]''' || '''३४,०४६''' || '''६३.३२%''' |- | [[जनता पक्ष]] || के. पी. शेणॉय || १८,२४३ || ३३.९३% |- | मताधिक्य || एम. वीरप्पा मोईली || १५,८०३ || २९.३९% |} === १९७२ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[एम. वीरप्पा मोईली]]''' || '''२४,४४६''' || '''५७.४४%''' |- | [[भारतीय जनसंघ]] || के. पी. शेणॉय || १६,४५२ || ३८.६५% |- | मताधिक्य || एम. वीरप्पा मोईली || ७,९९४ || १८.७९% |} === १९६७ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[बी. रत्नावर्मा हेगडे]]''' || '''१९,४९७''' || '''५३.१६%''' |- | [[प्रजा सोशलिस्ट पार्टी]] || के. के. हेगडे || १५,६९४ || ४२.७९% |- | मताधिक्य || बी. रत्नावर्मा हेगडे || ३,८०३ || १०.३७% |} === १९६२ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[दयानंद आर. काळे]]''' || '''१८,७५६''' || '''५५.६१%''' |- | [[प्रजा सोशलिस्ट पार्टी]] || के. के. हेगडे || १४,९७४ || ४४.३९% |- | मताधिक्य || दयानंद आर. काळे || ३,७८२ || ११.२२% |} === १९५७ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[हेगडे कांतप्पा खेदिनजी]]''' || '''बिनविरोध / निवडून आलेले''' |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[मंजप्पा उल्लाळ]]''' || '''बिनविरोध / निवडून आलेले''' |} === १९५२ निवडणूक (मद्रास राज्य) <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[ए. बी. शेट्टी]]''' || '''१६,८९३''' || '''५२.३०%''' |- | [[किसान मजदूर प्रजा पक्ष]] || बी. रत्नावर्मा हेगडे || १५,४०८ || ४७.७०% |- | मताधिक्य || ए. बी. शेट्टी || १,४८५ || ४.६०% |} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:कर्नाटकमधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:उडुपी जिल्हा]] [[वर्ग:उडुपी-चिकमगळूर लोकसभा मतदारसंघ]] ej5q5asdup792ktscw5u5lplr935yo4 0 311384 2706929 2399063 2026-08-30T23:24:42Z अभय नातू 206 माहिती 2706929 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''कलघाटगी विधानसभा मतदारसंघ''' हा [[कर्नाटक विधानसभा|कर्नाटक विधानसभेचा]] ७५ वा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[धारवाड लोकसभा मतदारसंघ|धारवाड लोकसभा मतदारसंघात]] असून [[धारवाड जिल्हा|धारवाड जिल्ह्यात]] मोडतो.<ref name="ecimain">[https://results.eci.gov.in/ Election Commission of India - Kalghatgi Election Results], Election Commission of India, Retrieved 30 August 2026.</ref> == आमदार == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! आमदार !! पक्ष |- | १९५२ || [[तांबकाड बसवण्णा रामप्पा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९५७ || [[तांबकाड बसवण्णा रामप्पा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९५७ (पोटनिवडणूक) || [[बी. ए. देसाई]] || [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] |- | १९६२ || [[फकीरप्पा मुद्दप्पा हसबी]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९६७ || [[पी. पी. शिवनगौडा]] || [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] |- | १९७२ || [[पी. जी. चन्नप्पगौडा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९७८ || [[काशिमनवर बाबुसाहेब काशिमसाहेब]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (आय)]] |- | १९८३ || [[पिंजरा अब्दुलसत्तार मसाबसाहेब]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९८५ || [[सिद्धनगौडा पर्वतगौडा चन्नवीरनगौडा]] || [[जनता पक्ष]] |- | १९८९ || [[सिद्धनगौडा पर्वतगौडा चन्नवीरनगौडा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९९४ || [[सिद्धनगौडा पर्वतगौडा चन्नवीरनगौडा]] || [[जनता दल]] |- | १९९९ || [[चिक्कनगौडर सिद्धनगौडा ईश्वरगौडा]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २००४ || [[संतोष लाड]] || [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |- | २००८ || [[संतोष लाड]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | २०१३ || [[संतोष लाड]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | २०१८ || [[सी. एम. निंबण्णावर]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २०२३ || [[संतोष लाड]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |} == निवडणूक निकाल == === २०२३ निवडणूक <ref name="abpmarathi2023">[https://marathi.abplive.com/elections/karnataka-election-results-2023-winners-full-list-1175526 Karnataka Election Results 2023 Winners List], ABP Majha, 13 May 2023.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[संतोष लाड]]''' || '''८५,७६१''' || '''५२.८६%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || छब्बी नागराज || ७१,४०४ || ४४.०१% |- | नोटा || नोटा || १,१३७ || ०.७०% |- | मताधिक्य || संतोष लाड || १४,३५७ || ८.८५% |} === २०१८ निवडणूक <ref name="wikieng">[https://en.wikipedia.org/wiki/Kalghatgi_Assembly_constituency Kalghatgi Assembly constituency - Election Results], Wikipedia, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[सी. एम. निंबण्णावर]]''' || '''८३,२६७''' || '''५४.८२%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[संतोष लाड]] || ५७,२७० || ३७.७०% |- | [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] || राजू आर. कलघटगी || ४,८९८ || ३.२२% |- | नोटा || नोटा || १,१५२ || ०.७६% |- | मताधिक्य || सी. एम. निंबण्णावर || २५,९९७ || १७.१२% |} === २०१३ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[संतोष लाड]]''' || '''७६,८००''' || '''६०.२५%''' |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || [[सी. एम. निंबण्णावर]] || ३२,१३९ || २५.२२% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || महेश तेग्गीनमाठ || ७,२७२ || ५.७०% |- | कर्नाटक जनता पक्ष || बी. एस. पाटील || ३,७८६ || २.९७% |- | मताधिक्य || संतोष लाड || ४४,६६१ || ३५.०३% |} === २००८ निवडणूक <ref name="resultuniv2008">[https://resultuniversity.com/election/kalghatgi-karnataka-assembly-constituency Kalghatgi Assembly Constituency Election Result 2008], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[संतोष लाड]]''' || '''४९,७३३''' || '''४३.४७%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[सी. एम. निंबण्णावर]] || ३८,०९१ || ३३.३०% |- | [[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]] || काशिमनवर बाबुसाहेब काशिमसाहेब || १४,९९२ || १३.१०% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || ईराप्पा चन्नबसप्पा गोकुळ || ४,६१३ || ४.०३% |- | मताधिक्य || संतोष लाड || ११,६४२ || १०.१७% |} === २००४ निवडणूक <ref name="resultuniv2004">[https://resultuniversity.com/election/kalghatgi-karnataka-assembly-constituency Kalghatgi Assembly Constituency Election Result 2004], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]]''' || '''[[संतोष लाड]]''' || '''३८,०२४''' || '''३६.४६%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[चिक्कनगौडर सिद्धनगौडा ईश्वरगौडा]] || ३६,०६६ || ३४.५८% |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || बाबुराव चन्नप्पा हुपरीकर || २५,९८५ || २४.९२% |- | मताधिक्य || संतोष लाड || १,९५८ || १.८८% |} === १९९९ निवडणूक <ref name="resultuniv1999">[https://resultuniversity.com/election/kalghatgi-karnataka-assembly-constituency Kalghatgi Assembly Constituency Election Result 1999], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[चिक्कनगौडर सिद्धनगौडा ईश्वरगौडा]]''' || '''३२,९७७''' || '''३६.०८%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[सिद्धनगौडा पर्वतगौडा चन्नवीरनगौडा]] || २८,७९० || ३१.५०% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || निंबण्णावर चन्नप्पा मल्लाप्पा || २४,०३१ || २६.३०% |- | मताधिक्य || चिक्कनगौडर सिद्धनगौडा ईश्वरगौडा || ४,१८६ || ४.५८% |} === १९९४ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता दल]]''' || '''[[सिद्धनगौडा पर्वतगौडा चन्नवीरनगौडा]]''' || '''२५,३९२''' || '''२९.५६%''' |- | कर्नाटक राज्य रयत संघ || खेसनराव मारुतीराव यादव || १४,७१८ || १७.१३% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[चिक्कनगौडर सिद्धनगौडा ईश्वरगौडा]] || १४,४७३ || १६.८५% |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || पिंजरा अब्दुलसत्तार मसाबसाहेब || १४,१२४ || १६.४४% |- | मताधिक्य || सिद्धनगौडा पर्वतगौडा चन्नवीरनगौडा || १०,६७४ || १२.४३% |} === १९८९ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[सिद्धनगौडा पर्वतगौडा चन्नवीरनगौडा]]''' || '''२५,५९८''' || '''३२.६५%''' |- | [[जनता दल]] || [[चिक्कनगौडर सिद्धनगौडा ईश्वरगौडा]] || २३,०२१ || २९.३६% |- | [[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]] || [[पिंजरा अब्दुलसत्तार मसाबसाहेब]] || २०,३७६ || २५.९९% |- | मताधिक्य || सिद्धनगौडा पर्वतगौडा चन्नवीरनगौडा || २,५७७ || ३.२९% |} === १९८५ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[जनता पक्ष]]''' || '''[[सिद्धनगौडा पर्वतगौडा चन्नवीरनगौडा]]''' || '''३२,७७०''' || '''५१.९०%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[पिंजरा अब्दुलसत्तार मसाबसाहेब]] || २४,३७९ || ३८.६१% |- | मताधिक्य || सिद्धनगौडा पर्वतगौडा चन्नवीरनगौडा || ८,३९१ || १३.२९% |} === १९८३ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[पिंजरा अब्दुलसत्तार मसाबसाहेब]]''' || '''२४,०८८''' || '''५०.९३%''' |- | [[जनता पक्ष]] || [[सिद्धनगौडा पर्वतगौडा चन्नवीरनगौडा]] || २२,३१८ || ४७.१८% |- | मताधिक्य || पिंजरा अब्दुलसत्तार मसाबसाहेब || १,७७० || ३.७५% |} === १९७८ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (आय)]]''' || '''[[काशिमनवर बाबुसाहेब काशिमसाहेब]]''' || '''३३,१८३''' || '''६२.७३%''' |- | [[जनता पक्ष]] || पाटील फकीरगौडा शिवनगौडा || १८,५८२ || ३५.१८% |- | मताधिक्य || काशिमनवर बाबुसाहेब काशिमसाहेब || १४,६०१ || २७.५५% |} === १९७२ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[पी. जी. चन्नप्पगौडा]]''' || '''१९,४१०''' || '''५३.१२%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (संघटन)]] || पाटील फकीरगौडा शिवनगौडा || १५,१३१ || ४१.४१% |- | मताधिक्य || पी. जी. चन्नप्पगौडा || ४,२७९ || ११.७१% |} === १९६७ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]]''' || '''[[पी. पी. शिवनगौडा]]''' || '''१७,२८१''' || '''५२.५९%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[फकीरप्पा मुद्दप्पा हसबी]] || १५,५८० || ४७.४१% |- | मताधिक्य || पी. पी. शिवनगौडा || १,७०१ || ५.१८% |} === १९६२ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[फकीरप्पा मुद्दप्पा हसबी]]''' || '''११,७२४''' || '''४३.४१%''' |- | [[स्वतंत्र पक्ष]] || बी. ए. देसाई || ९,९३५ || ३६.७८% |- | [[प्रजा सोशलिस्ट पार्टी]] || पी. जी. चन्नप्पगौडा || ५,३५१ || १९.८१% |- | मताधिक्य || फकीरप्पा मुद्दप्पा हसबी || १,७८९ || ६.६३% |} === १९५७ पोटनिवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते |- | '''[[अपक्ष राजकारणी|अपक्ष]]''' || '''[[बी. ए. देसाई]]''' || '''निवडून आलेले''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || - || - |} === १९५७ निवडणूक <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[तांबकाड बसवण्णा रामप्पा]]''' || '''१२,९३२''' || '''५१.०५%''' |- | [[प्रजा सोशलिस्ट पार्टी]] || पी. जी. चन्नप्पगौडा || १२,३९९ || ४८.९५% |- | मताधिक्य || तांबकाड बसवण्णा रामप्पा || ५३३ || २.१०% |} === १९५२ निवडणूक (बॉम्बे राज्य) <ref name="wikieng" /> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[तांबकाड बसवण्णा रामप्पा]]''' || '''१४,८३१''' || '''५५.७२%''' |- | [[किसान मजदूर प्रजा पक्ष]] || बी. ए. देसाई || ११,७८४ || ४४.२८% |- | मताधिक्य || तांबकाड बसवण्णा रामप्पा || ३,०४७ || ११.४४% |} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:कर्नाटकमधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:धारवाड जिल्हा]] [[वर्ग:धारवाड लोकसभा मतदारसंघ]] 9bss51xwfsexqltkx3qvwc6wcuw2x3u 0 311388 2706968 2399064 2026-08-31T03:41:08Z अभय नातू 206 माहिती 2706968 wikitext text/x-wiki '''कांपली विधानसभा मतदारसंघ''' हा [[कर्नाटक]] राज्यातील २२४ विधानसभा मतदारसंघांपैकी एक आहे.<ref>{{cite web |title=Delimitation of Parliamentary and Assembly Constituencies Order, 2008 |url=https://eci.gov.in/files/file/3931-delimitation-of-parliamentary-and-assembly-constituencies-order-2008/ |website=Election Commission of India |access-date=2026-08-30 |language=en}}</ref> हा मतदारसंघ [[विजयनगर जिल्हा]] (पूर्वीच्या [[बेळ्ळारी जिल्हा|बेळ्ळारी जिल्ह्याचा]] भाग) मध्ये स्थित असून [[कर्नाटक विधानसभा|कर्नाटक विधानसभेच्या]] मतदारसंघांमध्ये २०८ क्रमांकावर आहे.<ref name="eci">{{cite web |title=Karnataka Legislative Assembly Constituency Map |url=https://ceokarnataka.kar.nic.in/ |website=Chief Electoral Officer, Karnataka |access-date=2026-08-30 |language=en}}</ref> हा मतदारसंघ [[अनुसूचित जमाती]] (ST) साठी राखीव आहे. कांपली मतदारसंघ हा [[बेळ्ळारी (लोकसभा मतदारसंघ)|बेळ्ळारी लोकसभा मतदारसंघाचा]] एक भाग आहे.<ref>{{cite web |title=Parliamentary and Assembly Constituencies in Bellary District |url=https://ballari.nic.in/ |website=Ballari District Administration |access-date=2026-08-30 |language=en}}</ref> == विधानसभेचे सदस्य == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ कांपली मतदारसंघातील आमदारांची यादी |- align="center" ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | आमदार ! scope="col" align="center" colspan="2" | पक्ष ! scope="col" | संदर्भ |- align="center" | [[२००८ कर्नाटक विधानसभा निवडणूक|२००८]] ! scope="row" | [[टी. एच. सुरेश बाबू]] | style="background:{{party color|Bharatiya Janata Party}};" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | <ref>{{cite web |url=https://resultuniversity.com/election/kampli-karnataka-assembly-constituency |title=Kampli Assembly Constituency Election Result |website=Result University |access-date=2026-08-30 |language=en}}</ref> |- align="center" | [[२०१३ कर्नाटक विधानसभा निवडणूक|२०१३]] ! scope="row" | [[टी. एच. सुरेश बाबू]] | style="background:{{party color|Badavara Shramikara Raitara Congress}};" | | [[बडवरा श्रमकिरा रॅथारा काँग्रेस]] | <ref>{{cite web |url=https://eci.gov.in/files/file/3784-karnataka-2013/ |title=Karnataka Assembly Election Results in 2013 |website=Election Commission of India |access-date=2026-08-30 |language=en}}</ref> |- align="center" | [[२०१८ कर्नाटक विधानसभा निवडणूक|२०१८]] ! scope="row" | [[जे. एन. गणेश]] | style="background:{{party color|Indian National Congress}};" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | <ref>{{cite web |url=https://eci.gov.in/files/file/9633-karnataka-legislative-assembly-2018/ |title=Karnataka Legislative Assembly Election Results 2018 |website=Election Commission of India |access-date=2026-08-30 |language=en}}</ref> |- align="center" | [[२०२३ कर्नाटक विधानसभा निवडणूक|२०२३]] ! scope="row" | [[जे. एन. गणेश]] | style="background:{{party color|Indian National Congress}};" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | <ref>{{cite news |title=Karnataka Assembly Election Results 2023: JN Ganesh wins Kampli |url=https://www.thehindu.com/elections/karnataka-assembly/ |work=[[द हिंदू]] |access-date=2026-08-30 |language=en}}</ref> |} == हे सुद्धा पहा == * [[कर्नाटक विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] * [[विजयनगर जिल्हा]] * [[बेळ्ळारी (लोकसभा मतदारसंघ)]] == संदर्भ == {{संदर्भसूची}} [[वर्ग:कांपली विधानसभा मतदारसंघ|*]] [[वर्ग:बेळ्ळारी जिल्हा]] [[वर्ग:विजयनगर जिल्हा] [[वर्ग:बेळ्ळारी लोकसभा मतदारसंघ]] g4f3d77hravnml21vx3we7kbizv0xdo 2706971 2706968 2026-08-31T03:48:29Z अभय नातू 206 माहिती 2706971 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''कांपली विधानसभा मतदारसंघ''' हा [[कर्नाटक विधानसभा|कर्नाटक विधानसभेचा]] ९१ वा मतदारसंघ आहे.<ref name="delimitation">{{cite web |title=Delimitation of Parliamentary and Assembly Constituencies Order, 2008 |url=https://eci.gov.in/files/file/3931-delimitation-of-parliamentary-and-assembly-constituencies-order-2008/ |website=Election Commission of India |access-date=2026-08-30 |language=en}}</ref> हा मतदारसंघ [[विजयनगर जिल्हा|विजयनगर जिल्ह्यात]] (पूर्वीच्या [[बेळ्ळारी जिल्हा|बेळ्ळारी जिल्ह्याचा]] भाग) स्थित असून [[बेळ्ळारी लोकसभा मतदारसंघ|बेळ्ळारी लोकसभा मतदारसंघात]] मोडतो.<ref name="ballari">{{cite web |title=Parliamentary and Assembly Constituencies in Bellary District |url=https://ballari.nic.in/ |website=Ballari District Administration |access-date=2026-08-30 |language=en}}</ref> हा मतदारसंघ [[अनुसूचित जमाती]] (ST) उमेदवारांसाठी राखीव आहे. == आमदार == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! आमदार !! पक्ष |- | २००८ || [[टी. एच. सुरेश बाबू]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २०१३ || [[टी. एच. सुरेश बाबू]] || [[बडवरा श्रमकिरा रॅथारा काँग्रेस]] |- | २०१८ || [[जे. एन. गणेश]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | २०२३ || [[जे. एन. गणेश]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |} == निवडणूक निकाल == === २०२३ निवडणूक <ref name="abpmarathi2023">{{cite web |title=Karnataka Assembly Election Results 2023 Winners List |url=https://marathi.abplive.com/elections/karnataka-election-results-2023-winners-full-list-1175526 |publisher=ABP Majha |date=13 May 2023 |access-date=2026-08-30}}</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[जे. एन. गणेश]]''' || '''१,००,४४२''' || '''५५.०८%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[टी. एच. सुरेश बाबू]] || ७६,३३३ || ४१.८६% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || के. एरप्पा || १,९२५ || १.०६% |- | नोटा || नोटा || १,०९२ || ०.६०% |- | मताधिक्य || जे. एन. गणेश || २४,१०९ || १३.२२% |} === २०१८ निवडणूक <ref name="resultuniv2018">{{cite web |url=https://resultuniversity.com/election/kampli-karnataka-assembly-constituency |title=Kampli Assembly Constituency Election Result 2018 |publisher=ResultUniversity |access-date=2026-08-30 |language=en}}</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[जे. एन. गणेश]]''' || '''८४,६१७''' || '''५२.२८%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[टी. एच. सुरेश बाबू]] || Arrays || ३६.३१% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || के. एरप्पा || १५,४५१ || ९.५५% |- | नोटा || नोटा || १,४०४ || ०.८७% |- | मताधिक्य || जे. एन. गणेश || २५,५५५ || १५.९७% |} === २०१३ निवडणूक <ref name="resultuniv2013">{{cite web |url=https://resultuniversity.com/election/kampli-karnataka-assembly-constituency |title=Kampli Assembly Constituency Election Result 2013 |publisher=ResultUniversity |access-date=2026-08-30 |language=en}}</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[बडवरा श्रमकिरा रॅथारा काँग्रेस|बीएसआर काँग्रेस]]''' || '''[[टी. एच. सुरेश बाबू]]''' || '''७०,८५८''' || '''५०.८६%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[गुर्जला के. नटराजा]] || ३६,४६२ || २६.१६% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || जे. एन. गणेश || १८,६३५ || १३.३७% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || एन. टी. बोम्मण्णा || ४,०३१ || २.८९% |- | मताधिक्य || टी. एच. सुरेश बाबू || ३४,३९६ || २४.७०% |} === २००८ निवडणूक <ref name="resultuniv2008">{{cite web |url=https://resultuniversity.com/election/kampli-karnataka-assembly-constituency |title=Kampli Assembly Constituency Election Result 2008 |publisher=ResultUniversity |access-date=2026-08-30 |language=en}}</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[टी. एच. सुरेश बाबू]]''' || '''६२,६९४''' || '''५५.७१%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || के. एराण्णा || ३६,३६८ || ३२.३१% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || एच. बी. बसवण्णा || ६,०६८ || ५.३९% |- | मताधिक्य || टी. एच. सुरेश बाबू || २६,३२६ || २३.४०% |} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:कर्नाटकमधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:बेळ्ळारी जिल्हा]] [[वर्ग:विजयनगर जिल्हा]] [[वर्ग:बेळ्ळारी लोकसभा मतदारसंघ]] ftisguro84zw1kgqax969uym54yf049 2706977 2706971 2026-08-31T03:54:40Z अभय नातू 206 /* निवडणूक निकाल */ 2706977 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''कांपली विधानसभा मतदारसंघ''' हा [[कर्नाटक विधानसभा|कर्नाटक विधानसभेचा]] ९१ वा मतदारसंघ आहे.<ref name="delimitation">{{cite web |title=Delimitation of Parliamentary and Assembly Constituencies Order, 2008 |url=https://eci.gov.in/files/file/3931-delimitation-of-parliamentary-and-assembly-constituencies-order-2008/ |website=Election Commission of India |access-date=2026-08-30 |language=en}}</ref> हा मतदारसंघ [[विजयनगर जिल्हा|विजयनगर जिल्ह्यात]] (पूर्वीच्या [[बेळ्ळारी जिल्हा|बेळ्ळारी जिल्ह्याचा]] भाग) स्थित असून [[बेळ्ळारी लोकसभा मतदारसंघ|बेळ्ळारी लोकसभा मतदारसंघात]] मोडतो.<ref name="ballari">{{cite web |title=Parliamentary and Assembly Constituencies in Bellary District |url=https://ballari.nic.in/ |website=Ballari District Administration |access-date=2026-08-30 |language=en}}</ref> हा मतदारसंघ [[अनुसूचित जमाती]] (ST) उमेदवारांसाठी राखीव आहे. == आमदार == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! आमदार !! पक्ष |- | २००८ || [[टी. एच. सुरेश बाबू]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २०१३ || [[टी. एच. सुरेश बाबू]] || [[बडवरा श्रमकिरा रॅथारा काँग्रेस]] |- | २०१८ || [[जे. एन. गणेश]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | २०२३ || [[जे. एन. गणेश]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |} == निवडणूक निकाल == === २०२३ निवडणूक <ref name="abpmarathi2023">{{cite web |title=Karnataka Assembly Election Results 2023 Winners List |url=https://marathi.abplive.com/elections/karnataka-election-results-2023-winners-full-list-1175526 |publisher=ABP Majha |date=13 May 2023 |access-date=2026-08-30}}</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[जे. एन. गणेश]]''' || '''१,००,४४२''' || '''५५.०८%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[टी. एच. सुरेश बाबू]] || ७६,३३३ || ४१.८६% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (ध)]] || के. एरप्पा || १,९२५ || १.०६% |- | नोटा || नोटा || १,०९२ || ०.६०% |- | मताधिक्य || जे. एन. गणेश || २४,१०९ || १३.२२% |} === २०१८ निवडणूक <ref name="resultuniv2018">{{cite web |url=https://resultuniversity.com/election/kampli-karnataka-assembly-constituency |title=Kampli Assembly Constituency Election Result 2018 |publisher=ResultUniversity |access-date=2026-08-30 |language=en}}</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[जे. एन. गणेश]]''' || '''८४,६१७''' || '''५२.२८%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[टी. एच. सुरेश बाबू]] || Arrays || ३६.३१% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (ध)]] || के. एरप्पा || १५,४५१ || ९.५५% |- | नोटा || नोटा || १,४०४ || ०.८७% |- | मताधिक्य || जे. एन. गणेश || २५,५५५ || १५.९७% |} === २०१३ निवडणूक <ref name="resultuniv2013">{{cite web |url=https://resultuniversity.com/election/kampli-karnataka-assembly-constituency |title=Kampli Assembly Constituency Election Result 2013 |publisher=ResultUniversity |access-date=2026-08-30 |language=en}}</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[बडवरा श्रमकिरा रॅथारा काँग्रेस|बीएसआर काँग्रेस]]''' || '''[[टी. एच. सुरेश बाबू]]''' || '''७०,८५८''' || '''५०.८६%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[गुर्जला के. नटराजा]] || ३६,४६२ || २६.१६% |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || जे. एन. गणेश || १८,६३५ || १३.३७% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (ध)]] || एन. टी. बोम्मण्णा || ४,०३१ || २.८९% |- | मताधिक्य || टी. एच. सुरेश बाबू || ३४,३९६ || २४.७०% |} === २००८ निवडणूक <ref name="resultuniv2008">{{cite web |url=https://resultuniversity.com/election/kampli-karnataka-assembly-constituency |title=Kampli Assembly Constituency Election Result 2008 |publisher=ResultUniversity |access-date=2026-08-30 |language=en}}</ref> === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[टी. एच. सुरेश बाबू]]''' || '''६२,६९४''' || '''५५.७१%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || के. एराण्णा || ३६,३६८ || ३२.३१% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (ध)]] || एच. बी. बसवण्णा || ६,०६८ || ५.३९% |- | मताधिक्य || टी. एच. सुरेश बाबू || २६,३२६ || २३.४०% |} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:कर्नाटकमधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:बेळ्ळारी जिल्हा]] [[वर्ग:विजयनगर जिल्हा]] [[वर्ग:बेळ्ळारी लोकसभा मतदारसंघ]] rsihfnedqsqog9c7w911hk77u6o5adp 0 313520 2706901 2633905 2026-08-30T20:36:22Z अभय नातू 206 माहिती 2706901 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''विराजपेट विधानसभा मतदारसंघ''' हा [[कर्नाटक विधानसभा|कर्नाटक विधानसभेचा]] २०९ वा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[मैसूर लोकसभा मतदारसंघ|मैसूर लोकसभा मतदारसंघात]] असून [[कोडागु जिल्हा|कोडागु जिल्ह्यात]] मोडतो.<ref>[https://marathi.abplive.com/elections/virajpet-election-result-2023-live-updates-constituency-vote-counting-winner-loser-bjp-congress-jds-karnataka-assembly-election-results-news-1175472 Virajpet Assembly Election Result 2023], ABP Majha, Retrieved 30 August 2026.</ref> == आमदार == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! आमदार !! पक्ष |- | १९५७ || [[सी. एम. पूणच्चा]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९५९ (पोटनिवडणूक) || [[के. पी. करुंबाया]] || [[प्रजा सोशलिस्ट पार्टी]] |- | १९६२ || [[ए. पी. अप्पन्ना]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९६७ || [[एन. लोकय्या नाईक]] || [[भारतीय जनसंघ]] |- | १९७२ || [[जी. के. सुब्बय्या]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९७८ || [[जी. के. सुब्बय्या]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (आय)]] |- | १९८३ || [[जी. के. सुब्बय्या]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९८५ || [[सुमा वसंत]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९८९ || [[सुमा वसंत]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १९९४ || [[एच. डी. बसवराजू]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | १९९९ || [[सुमा वसंत]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | २००४ || [[एच. डी. बसवराजू]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २००८ || [[के. जी. बोपैया]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २०१३ || [[के. जी. बोपैया]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २०१८ || [[के. जी. बोपैया]] || [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २०२३ || [[ए. एस. पोन्नन्ना]] || [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |} == निवडणूक निकाल == === २०२३ === {| class="wikitable sortable" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[ए. एस. पोन्नन्ना]]''' || '''८३,७९१''' || '''४९.९४%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[के. जी. बोपैया]] || ७९,५०० || ४७.३८% |- | नोटा || नोटा || १,६३६ || ०.९८% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || मंजूर अली एम. ए. || १,१२१ || ०.६७% |- | सर्वोदय कर्नाटक पक्ष || मनू सोमय्या || ६८२ || ०.४१% |- | मताधिक्य || ए. एस. पोन्नन्ना || ४,२९१ || २.५६% |} <ref>[https://results.eci.gov.in/ Election Commission of India - Virajpet Election Results], ECI, Retrieved 30 August 2026.</ref> === २०१८ === {| class="wikitable sortable" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[के. जी. बोपैया]]''' || '''७७,९४४''' || '''४९.४०%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || अरुण मचैया सी. एस. || ६४,५९१ || ४०.९४% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || संकेत पूवय्या एम. || ११,२२४ || ७.११% |- | नोटा || नोटा || १,७३३ || १.१०% |- | ऑल इंडिया महिला एम्पॉवरमेंट पार्टी || [[एच. डी. बसवराजू]] || १,०१५ || ०.६४% |- | मताधिक्य || के. जी. बोपैया || १३,३५३ || ८.४६% |} <ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Virajpet_Assembly_constituency Virajpet Assembly constituency - Election Results 2018], English Wikipedia, Retrieved 30 August 2026.</ref> === २०१३ === {| class="wikitable sortable" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[के. जी. बोपैया]]''' || '''६७,२५०''' || '''४७.२३%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || बिड्डतांडा टी. प्रदीप || ६३,८३६ || ४४.८४% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || डांबेकोडी मडप्पा || ५,८८० || ४.१३% |- | अपक्ष || विजयसिंग आर. डेव्हिड || २,१४० || १.५०% |- | मताधिक्य || के. जी. बोपैया || ३,४१४ || २.३९% |} <ref>[https://resultuniversity.com/election/virajpet-karnataka-assembly-constituency Virajpet Assembly Constituency Election Result 2013], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === २००८ === {| class="wikitable sortable" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[के. जी. बोपैया]]''' || '''४८,६०५''' || '''४१.७८%''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || वीणा अचैया || ३३,५३२ || २८.८२% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || अरुण मचैया सी. एस. || २९,९२० || २५.७२% |- | मताधिक्य || के. जी. बोपैया || १५,०७३ || १२.९६% |} <ref>[https://chanakyya.com/Assembly-Details/Karnataka/Virajpet Virajpet Assembly Seat 2008 Result], Chanakyya, Retrieved 30 August 2026.</ref> === २००४ === {| class="wikitable sortable" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते |- | '''[[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]]''' || '''[[एच. डी. बसवराजू]]''' || '''३५,५५०''' |- | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] || [[सुमा वसंत]] || २७,४८४ |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || मुथा पी. एस. || ६,०२३ |- | मताधिक्य || एच. डी. बसवराजू || ८,०६६ |} <ref>[https://resultuniversity.com/election/virajpet-karnataka-assembly-constituency Virajpet Assembly Constituency Election Result 2004], ResultUniversity, Retrieved 30 August 2026.</ref> === १९९९ === {| class="wikitable sortable" |- ! पक्ष !! उमेदवार !! मते !! % |- | '''[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]''' || '''[[सुमा वसंत]]''' || '''२९,१३६''' || '''४८.९६%''' |- | [[भारतीय जनता पक्ष|भाजपा]] || [[एच. डी. बसवराजू]] || २४,८६७ || ४१.७९% |- | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धो)]] || के. बी. शांतप्पा || ४,२७१ || ७.१८% |- | मताधिक्य || सुमा वसंत || ४,२६९ || ७.१७% |} <ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Virajpet_Assembly_constituency Virajpet Assembly constituency - Election Results 1999], English Wikipedia, Retrieved 30 August 2026.</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:कर्नाटकमधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:कोडागु जिल्हा]] [[वर्ग:मैसूर लोकसभा मतदारसंघ]] b4i6nt99njw318y9wqxetio54ih1j6i 0 314278 2706892 2706464 2026-08-30T18:13:04Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2706892 wikitext text/x-wiki खालील यादी बांगलादेश क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. बांगलादेशने २८ नोव्हेंबर २००६ रोजी झिम्बाब्वे विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | बांगलादेशने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==ट्वेंटी२० स्पर्धा कामगिरी== ==={{cr|BAN}}ची [[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="14"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|पात्रता]] कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|South Africa}} [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७]]||सुपर ८||८/१२||५||१||४||०||० || colspan="5" rowspan="10" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- |{{flagicon|ENG}} [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९]]||rowspan=3|गट फेरी||१०/१२||२||०||२||०||० |- |{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|GUY}} [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१०]]||१०/१२||२||०||२||०||० |- |{{flagicon|Sri Lanka}} [[२०१२ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१२]]||१०/१२||२||०||२||०||० |- |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|Bangladesh}} [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]]||rowspan=2|सुपर १०||१०/१६||७||२||५||०||० |- |{{flagicon|India}} [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]]||१०/१६||७||२||४||०||१ |- |{{flagicon|OMA}}{{flagicon|UAE}} [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] || rowspan=2|सुपर १२ || १२/१६ ||८||२||६||०||० |- |{{flagicon|Australia}} [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]]||९/१६||५||२||३||०||० |- |{{flagicon|Antigua and Barbuda}}{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|GUY}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}}{{flagicon|Trinidad and Tobago}}{{flagicon|USA}} [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]||सुपर ८||७/२०||७||३||४||०||० |- |{{flagicon|IND}}{{flagicon|SL}} [[२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]]|| colspan="7" |''माघार घेतली'' |- |{{flagicon|Australia}}{{flagicon|NZ}} [[२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२८]]|| colspan="7" rowspan="2" |''TBD'' || colspan="5" rowspan="2" |''TBD'' |- |{{flagicon|ENG}}{{flagicon|SCO}}{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०३० आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०३०]] |} ==={{cr|BAN}}ची [[आशिया चषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[आशिया चषक|ट्वेंटी२० आशिया चषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="4"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|पात्रता कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:silver;" |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|BAN}} [[२०१६ आशिया चषक|२०१६]]||| उपविजेते ||२/५||५||३||२||०||० || colspan="5" |''आपोआप पात्र'' |- |{{flagicon|UAE}} [[२०२२ आशिया चषक|२०२२]]||| गट फेरी ||५/६||२||०||२||०||० || colspan="5" rowspan="2" |''आपोआप पात्र'' |- |{{flagicon|UAE}} [[२०२५ आशिया चषक|२०२५]]|| colspan="7" |''पात्र'' |} ==={{cr|BAN}}ची [[आशियाई खेळ]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|[[आशियाई खेळ]] |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:gold;" |{{flagicon|China}} [[२०१० आशियाई खेळ|२०१०]]<ref name="NonT20I" group="n">२०१० आणि २०१४ या आवृत्त्यांमधील सर्व सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.</ref>|| सुवर्णपदक ||१/९||३||३||०||०||० |- style="background:#c96;" |{{flagicon|South Korea}} [[२०१४ आशियाई खेळ|२०१४]]<ref name="NonT20I" group="n">२०१० आणि २०१४ या आवृत्त्यांमधील सर्व सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.</ref>|| कांस्यपदक ||३/१०||३||२||१||०||० |- style="background:#c96;" |{{flagicon|China}} [[२०२२ आशियाई खेळ|२०२२]]|| कांस्यपदक ||३/९||३||२||१||०||० |} ==={{cr|BAN}}ची तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|तिरंगी/चौरंगी स्पर्धा |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:silver;" |{{flagicon|KEN}} [[केन्या टी-२० चौरंगी मालिका, २००७|२००७]]|| उपविजेते ||२/४||३||२||१||०||० |- style="background:silver;" |{{flagicon|SL}} [[२०१८ निदाहास चषक|२०१८]]|| उपविजेते ||२/३||५||२||३||०||० |- style="background:gold;" |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|BAN}} [[२०१९-२० बांगलादेश तिरंगी मालिका|२०१९]]|| विजेते ||१/३||५||३||१||०||१ |- style="background:#c96;" |{{flagicon|NZ}} [[२०२२-२३ न्यू झीलंड तिरंगी मालिका|२०२२]]|| गट फेरी ||३/३||४||०||४||०||० |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/264065.html ९] || २८ नोव्हेंबर २००६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख अबु नासेर स्टेडियम]], [[बांगलादेश|खुलना]] || {{cr|BAN}} || |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/306987.html १७] || १ सप्टेंबर २००७ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|BAN}} || rowspan=2 | [[केन्या टी-२० चौरंगी मालिका, २००७|२००७ केन्या चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/306989.html १८] || २ सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287857.html २४] || १३ सप्टेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|BAN}} || rowspan=5 | [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287864.html ३१] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287866.html ३३] || १६ सप्टेंबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287871.html ३८] || १८ सप्टेंबर २००७ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SRI}} |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287875.html ४२] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|PAK}} |- | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/343764.html ५५] || २० एप्रिल २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|PAK}} || rowspan=2 | |- | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350347.html ७७] || ५ नोव्हेंबर २००८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355994.html ९३] || ६ जून २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|IND}} || rowspan=2 | [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355997.html ९६] || ८ जून २००९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|IRE}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/401076.html ११७] || २ ऑगस्ट २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|WIN}} || rowspan=2 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423782.html १३१] || ३ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412680.html १५४] || १ मे २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|बॉसेजू स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{cr|PAK}} || rowspan=2 | [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412688.html १६१] || ५ मे २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/531982.html २०९] || ११ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} || rowspan=8 | |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/538068.html २१६] || २९ नोव्हेंबर २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567071.html २४९] || १८ जुलै २०१२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|BAN}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567072.html २५०] || २० जुलै २०१२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|BAN}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567073.html २५१] || २१ जुलै २०१२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|BAN}} |- | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567204.html २५२] || २४ जुलै २०१२ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क वेस्टव्लीट]], [[झाउड-हॉलंड|वूरबर्ग]] || {{cr|SCO}} |- | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567205.html २५३] || २५ जुलै २०१२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क वेस्टव्लीट]], [[झाउड-हॉलंड|वूरबर्ग]] || {{cr|BAN}} |- | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573672.html २५४] || २६ जुलै २०१२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क वेस्टव्लीट]], [[झाउड-हॉलंड|वूरबर्ग]] || {{cr|NED}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533276.html २६७] || ११ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|SRI}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|NZL}} || rowspan=2 | [[२०१२ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533283.html २७४] || २५ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|PAK}} |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/587476.html २९१] || १० डिसेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|WIN}} || rowspan=7 | |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/602477.html ३१२] || ३१ मार्च २०१३ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/623571.html ३१५] || ११ मे २०१३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[बुलावायो]] || {{cr|ZIM}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/623572.html ३१६] || १२ मे २०१३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[बुलावायो]] || {{cr|BAN}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668959.html ३३३] || ६ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|NZL}} |- | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690351.html ३५७] || १२ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|BAN}} [[झोहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}} |- | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690353.html ३५८] || १४ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|BAN}} [[झोहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}} |- style="background:#cfc;" | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682897.html ३६६] || १६ मार्च २०१४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} || rowspan=7 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682907.html ३७१] || १८ मार्च २०१४ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|BAN}} [[झोहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682915.html ३७५] || २० मार्च २०१४ || {{cr|HKG}} || {{flagicon|BAN}} [[झोहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|HKG}} |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682935.html ३८५] || २५ मार्च २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682943.html ३८९] || २८ मार्च २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682949.html ३९२] || ३० मार्च २०१४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682957.html ३९६] || १ एप्रिल २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|AUS}} |- | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/730293.html ४०४] || २७ ऑगस्ट २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || अनिर्णित || rowspan=10 | |- | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/858491.html ४१६] || २४ एप्रिल २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817203.html ४२८] || ५ जुलै २०१५ || {{cr|SA}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SA}} |- | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817205.html ४२९] || ७ जुलै २०१५ || {{cr|SA}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SA}} |- | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/931396.html ४६२] || १३ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/931398.html ४६३] || १५ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|ZIM}} |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/958415.html ४७९] || १५ जानेवारी २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख अबु नासेर स्टेडियम]], [[बांगलादेश|खुलना]] || {{cr|BAN}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/958417.html ४८१] || १७ जानेवारी २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख अबु नासेर स्टेडियम]], [[बांगलादेश|खुलना]] || {{cr|BAN}} |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/958419.html ४८२] || २० जानेवारी २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख अबु नासेर स्टेडियम]], [[बांगलादेश|खुलना]] || {{cr|ZIM}} |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/958421.html ४८४] || २२ जानेवारी २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख अबु नासेर स्टेडियम]], [[बांगलादेश|खुलना]] || {{cr|ZIM}} |- style="background:#cfc;" | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966745.html ५०९] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०१६ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966749.html ५११] || २६ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966753.html ५१३] || २८ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966759.html ५१६] || २ मार्च २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966765.html ५२१] || ६ मार्च २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951309.html ५२४] || ९ मार्च २०१६ || {{cr|NED}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान]], [[धरमशाळा]] || {{cr|BAN}} || rowspan=7 | [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951319.html ५३०] || ११ मार्च २०१६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान]], [[धरमशाळा]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951327.html ५३४] || १३ मार्च २०१६ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान]], [[धरमशाळा]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951333.html ५३६] || १६ मार्च २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951347.html ५४४] || २१ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951353.html ५४७] || २३ मार्च २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951359.html ५५०] || २६ मार्च २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|NZ}} |- | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1019979.html ५७४] || ३ जानेवारी २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || {{cr|NZ}} || rowspan=9 | |- | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1019981.html ५७५] || ६ जानेवारी २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1019983.html ५७६] || ८ जानेवारी २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}} |- | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083449.html ६०६] || ४ एप्रिल २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083450.html ६०७] || ६ एप्रिल २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}} |- | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075507.html ६२६] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|SA}} |- | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075508.html ६२८] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|SA}} |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130746.html ६४८] || १५ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130747.html ६५१] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133818.html ६५७] || ८ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०१८ निदाहास चषक|२०१८ श्रीलंका तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133819.html ६५८] || १० मार्च २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133821.html ६६०] || १४ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133822.html ६६१] || १६ मार्च २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133823.html ६६२] || १८ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1145982.html ६६७] || ३ जून २०१८ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=9 | |- | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1145983.html ६६८] || ५ जून २०१८ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1145984.html ६६९] || ७ जून २०१८ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1146723.html ६९२] || ३१ जुलै २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|WIN}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1146724.html ६९३] || ४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || {{cr|BAN}} |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1146725.html ६९४] || ५ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || {{cr|BAN}} |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153317.html ७१५] || १७ डिसेंबर २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|WIN}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153318.html ७१६] || २० डिसेंबर २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ८५||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153319.html ७१७] || २२ डिसेंबर २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197140.html ८८१] || १३ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} || rowspan=4 | [[२०१९-२० बांगलादेश तिरंगी मालिका|२०१९ बांगलादेश तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197142.html ८८३] || १५ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197143.html ८८६] || १८ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197145.html ८९२] || २१ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187013.html १०००] || ३ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|BAN}} || rowspan=11 | |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187014.html १००७] || ७ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187015.html १०१४] || १० नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213058.html १०३२] || २४ जानेवारी २०२० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213059.html १०३३] || २५ जानेवारी २०२० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1214670.html १०८२] || ९ मार्च २०२० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1214671.html १०८४] || ११ मार्च २०२० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1233979.html ११३९] || २८ मार्च २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|NZ}} |- | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1233980.html ११४०] || ३० मार्च २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || {{cr|NZ}} |- | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1233981.html ११४१] || १ एप्रिल २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}} |- | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1267680.html ११९६] || २२ जुलै २०२१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|BAN}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1267681.html ११९८] || २३ जुलै २०२१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} || rowspan=12 | |- | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1267682.html १२०३] || २५ जुलै २०२१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|BAN}} |- | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1270834.html १२१०] || ३ ऑगस्ट २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1270835.html १२१२] || ४ ऑगस्ट २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1270836.html १२१६] || ६ ऑगस्ट २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1270837.html १२१८] || ७ ऑगस्ट २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|AUS}} |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1270838.html १२२२] || ९ ऑगस्ट २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1272093.html १२४३] || १ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1272094.html १२५१] || ३ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1272095.html १२५९] || ५ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|NZ}} |- | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1272096.html १२६०] || ८ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1272097.html १२६३] || १० सप्टेंबर २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273713.html १३११] || १७ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.१]], [[मस्कत]] || {{cr|SCO}} || rowspan=8 | [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273717.html १३२२] || १९ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.१]], [[मस्कत]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273720.html १३३४] || २१ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|PNG}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.१]], [[मस्कत]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273726.html १३५७] || २४ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273731.html १३६९] || २७ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273734.html १३७५] || २९ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273741.html १३८४] || २ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|SA}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SA}} |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273745.html १३९१] || ४ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AUS}} |- | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1277974.html १४३९] || १९ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} || rowspan=11 | |- | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1277975.html १४४३] || २० नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1277976.html १४४७] || २२ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299832.html १४९५] || ३ मार्च २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299833.html १४९६] || ५ मार्च २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317149.html १६०१] || २ जुलै २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[विंडसर पार्क]], [[रुसाउ]] || अनिर्णित |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317150.html १६०७] || ३ जुलै २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[विंडसर पार्क]], [[रुसाउ]] || {{cr|WIN}} |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317151.html १६१७] || ७ जुलै २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|WIN}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1323295.html १७०६] || ३० जुलै २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1323296.html १७१३] || ३१ जुलै २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|BAN}} |- | १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1323297.html १७१९] || २ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- style="background:#cfc;" | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327271.html १७५३] || ३० ऑगस्ट २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=2 | [[२०२२ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327273.html १७५५] || १ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}} |- | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336031.html १७९७] || २५ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|BAN}} || rowspan=2 | |- | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336032.html १७९९] || २७ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322334.html १८०७] || ७ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|PAK}} || rowspan=4 | [[२०२२-२३ न्यू झीलंड तिरंगी मालिका|२०२२ न्यू झीलंड तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322336.html १८११] || ९ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322338.html १८१६] || १२ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322339.html १८१८] || १३ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298151.html १८४३] || २४ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|BAN}} || rowspan=5 | [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298156.html १८४७] || २७ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|SA}} |- style="background:#cfc;" | १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298162.html १८५१] || ३० ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298169.html १८६०] || २ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298175.html १८७२] || ६ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|PAK}} |- | १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1351400.html २०१८] || ९ मार्च २०२३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} || rowspan=8 | |- | १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1351401.html २०२३] || १२ मार्च २०२३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1351402.html २०२६] || १४ मार्च २०२३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1355720.html २०३४] || २७ मार्च २०२३ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1355721.html २०३७] || २९ मार्च २०२३ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1355722.html २०३८] || ३१ मार्च २०२३ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|IRE}} |- | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377015.html २१३८] || १४ जुलै २०२३ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} |- | १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377016.html २१४५] || १६ जुलै २०२३ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १५३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399116.html २२८३] || ४ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|MAS}}|| {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{cr|BAN}} || rowspan=3 | [[आशियाई खेळ|२०२२ आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399117.html २२९६] || ६ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|IND}}|| {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399119.html २३००] || ७ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|PAK}}|| {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{cr|BAN}} |- | १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388213.html २४२२] || २७ डिसेंबर २०२३|| {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || {{cr|BAN}} || rowspan=14 | |- | १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388214.html २४२३] || २९ डिसेंबर २०२३|| {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माउंट माउंगानुई]] || अनिर्णित |- | १५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388215.html २४२५] || ३१ डिसेंबर २०२३|| {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माउंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}} |- | १५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419824.html २४९४] || ४ मार्च २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}} |- | १६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419825.html २५०१] || ६ मार्च २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} |- | १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419826.html २५०९] || ९ मार्च २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}} |- | १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425126.html २५८६] || ३ मे २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | १६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425126.html २५८९] || ५ मे २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | १६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425126.html २५९२] || ७ मे २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425126.html २५९९] || १० मे २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425126.html २६०७] || १२ मे २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|ZIM}} |- | १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425131.html २६१३] || २१ मे २०२४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|USA}} [[प्रेरी व्ह्यू क्रिकेट कॉम्प्लेक्स|प्रेरी व्ह्यू क्रिकेट संकुल]], [[ह्युस्टन]] || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] |- | १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425132.html २६१६] || २३ मे २०२४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|USA}} [[प्रेरी व्ह्यू क्रिकेट कॉम्प्लेक्स|प्रेरी व्ह्यू क्रिकेट संकुल]], [[ह्युस्टन]] || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] |- | १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425133.html २६२५] || २५ मे २०२४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|USA}} [[प्रेरी व्ह्यू क्रिकेट कॉम्प्लेक्स|प्रेरी व्ह्यू क्रिकेट संकुल]], [[ह्युस्टन]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १७० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415715.html २६४६] || ७ जून २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|USA}} [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[डॅल्लास, टेक्सास|डॅल्लास]] || {{cr|BAN}} || rowspan=7 | [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १७१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415721.html २६६४] || १० जून २०२४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी]], [[न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}} |- style="background:#cfc;" | १७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415728.html २६७७] || १३ जून २०२४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415737.html २६९८] || १६ जून २०२४ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १७४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415744.html २७११] || २० जून २०२४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[ॲंटिगा]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १७५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415747.html २७१६] || २२ जून २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[ॲंटिगा]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १७६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415752.html २७२२] || २४ जून २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १७७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439893.html २८९७] || ६ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[माधवराव सिंधिया क्रिकेट मैदान|श्रीमंत माधवराव सिंधिया क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्वाल्हेर]] || {{cr|IND}} || rowspan=21 | |- | १७८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439894.html २८९९] || ९ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली मैदान|अरुण जेटली क्रिकेट स्टेडियम]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- | १७९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439895.html २९०४] || १२ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (हैदराबाद)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हैदराबाद]] || {{cr|IND}} |- | १८० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433383.html ३०६२] || १५ डिसेंबर २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|BAN}} |- | १८१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433384.html ३०७१] || १७ डिसेंबर २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|BAN}} |- | १८२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433385.html ३०७५] || १९ डिसेंबर २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|BAN}} |- | १८३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1484051.html ३१८५] || १७ मे २०२५ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|BAN}} |- | १८४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1484052.html ३१८८] || १९ मे २०२५ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|UAE}} |- | १८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486582.html ३१८९] || २१ मे २०२५ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|UAE}} |- | १८६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483785.html ३१९०] || २८ मे २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- | १८७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483786.html ३१९४] || ३० मे २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- | १८८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483787.html ३२०३] || १ जून २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- | १८९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485508.html ३२९९] || १० जुलै २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}} |- | १९० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485509.html ३३१५] || १३ जुलै २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|BAN}} |- | १९१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485510.html ३३१८] || १६ जुलै २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}} |- | १९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491903.html ३३३८] || २० जुलै २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491904.html ३३४९] || २२ जुलै २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491905.html ३३६१] || २४ जुलै २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- | १९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498662.html ३४२५] || ३० ऑगस्ट २०२५ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} |- | १९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498663.html ३४३१] || १ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} |- | १९७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498664.html ३४३५] || ३ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | १९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496922.html ३४४६] || ११ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|HK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|BAN}} || rowspan=3 | [[२०२५ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496924.html ३४५३] || १३ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | २०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496928.html ३४६०] || १६ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|BAN}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | २०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496932.html ३४६६] || २० सप्टेंबर २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|BAN}} || rowspan=3 | [[२०२५ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | २०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496935.html ३४७०] || २४ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | २०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496936.html ३४७१] || २५ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}} |- | २०४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500390.html ३४९६] || २ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|BAN}} || rowspan=20 | |- | २०५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500391.html ३४९८] || ३ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|BAN}} |- | २०६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500392.html ३५०४] || ५ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|BAN}} |- | २०७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505125.html ३५३४] || २७ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|WIN}} |- | २०८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505126.html ३५३८] || २९ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|WIN}} |- | २०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505127.html ३५४४] || ३१ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|WIN}} |- | २१० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506014.html ३५९१] || २७ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|IRE}} |- | २११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506015.html ३५९४] || २९ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | २१२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506016.html ३६०१] || २ डिसेंबर २०२५ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | २१३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528275.html ३८२२] || २७ एप्रिल २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | २१४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528277.html ३८२७] || २ मे २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|NZ}} |- | २१५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532483.html ३९५६] || १७ जून २०२६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} |- | २१६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532484.html ३९६०] || १९ जून २०२६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} |- | २१७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532484.html ३९७२] || २१ जून २०२६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} |- | २१८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538301.html ४०३६] || १५ जुलै २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[बुलावायो]] || {{cr|ZIM}} |- | २१९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538302.html ४०३७] || १७ जुलै २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[बुलावायो]] || {{cr|BAN}} |- | २२० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538303.html ४०३८] || १९ जुलै २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[बुलावायो]] || {{cr|BAN}} |- | २२१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525667.html] || १० डिसेंबर २०२६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[डी बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || TBD |- | २२२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525668.html] || १२ डिसेंबर २०२६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || TBD |- | २२३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525669.html] || १३ डिसेंबर २०२६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || TBD |} ==नोंदी== {{reflist|group=n}} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:बांगलादेश क्रिकेट|टी२० सामने]] f8m4onv7ny1k3r08b097qrpekj6pggg 0 314961 2706865 2705831 2026-08-30T14:59:31Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2706865 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट व्यक्ती | चौकट_रुंदी = | नाव = शिवदीप लांडे | चित्र = Shivdeep Lande.jpg | चित्र_आकारमान = 220px | चित्रशीर्षक = शिवदीप लांडे | चित्रशीर्षक_पर्याय = | जन्मनाव = शिवदीप वामनराव लांडे | जन्म_दिनांक = {{birth date and age|1976|8|29|df=yes}}<ref>{{cite web |url=http://www.jogbani.co.in/2011/12/shivdeep-waman-lande-profile-and-photos.html |title=Jogbani: www.Jogbani.co.in: Shivdeep Waman Lande - Profile and Photos |publisher=Jogbani.co.in |accessdate=2012-02-24 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120206120932/http://www.jogbani.co.in/2011/12/shivdeep-waman-lande-profile-and-photos.html |archivedate=6 February 2012}}</ref> | जन्म_स्थान = [[अकोला]], महाराष्ट्र | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | मृत्यू_कारण = | कलेवर_सापडलेले_स्थान = | चिरविश्रांतिस्थान = | चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = | निवासस्थान = | राष्ट्रीयत्व = भारतीय | टोपणनावे = | वांशिकत्व = | नागरिकत्व = | शिक्षण = [[विद्युत अभियांत्रिकी]] | प्रशिक्षणसंस्था = {{*}} [[श्री संत गजानन महाराज अभियांत्रिकी महाविद्यालय]],[[शेगाव]]<br> {{*}} सरदार वल्लभभाई पटेल राष्ट्रीय पोलीस अकादमी, हैदराबाद | पेशा = नागरी सेवा | कारकीर्द_काळ = | मालक = | प्रसिद्ध_कामे = | मूळ_गाव = | पगार = | निव्वळ_मालमत्ता = | उंची = | वजन = | ख्याती = | पदवी_हुद्दा = | कार्यकाळ = | पूर्ववर्ती = | परवर्ती = | राजकीय_पक्ष = | विरोधक = | संचालकमंडळ = | धर्म = हिंदू | जोडीदार = ममता शिवतारे | अपत्ये = १ | वडील = वामनराव लांडे | आई = | नातेवाईक = | पुरस्कार = | स्वाक्षरी = | स्वाक्षरीशीर्षक_पर्याय = | संकेतस्थळ = | तळटिपा = | संकीर्ण = }} '''शिवदीप वामनराव लांडे'''<ref name="patnadaily1">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.patnadaily.com/index.php/news/6646-sp-lande-transferred-protest-in-patna.html|title=SP Lande Transferred; Protest in Patna|date=2011-11-23|publisher=PatnaDaily.Com|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120308074431/http://patnadaily.com/index.php/news/6646-sp-lande-transferred-protest-in-patna.html|archive-date=8 March 2012|access-date=2012-02-24}}</ref><ref name="timesofindia1">Why is Patna crying for this cop?"{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://epaper.timesofindia.com/Repository/ml.asp?Ref=Q0FQLzIwMTEvMTIvMDQjQXIwMjMwMg%3D%3D|title=Why is Patna crying for this cop?|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120222130007/http://epaper.timesofindia.com/Repository/ml.asp?Ref=Q0FQLzIwMTEvMTIvMDQjQXIwMjMwMg==|archive-date=22 February 2012|access-date=2012-02-23}}</ref> हे २००६ च्या बॅचचे [[भारतीय पोलीस सेवा|आयपीएस अधिकारी]] आहेत. त्यांनी १९ सप्टेंबर २०२४ रोजी आयपीएस पदाचा राजीनामा दिला. त्यांनी उपमहानिरीक्षक- कोशी रेंज, बिहार म्हणून काम पाहिले होते. यापूर्वी त्यांनी तिरहुत विभाग (मुझफ्फरपूर) कोसी विभागाचे उपमहानिरीक्षक, तसेच [[बिहार|बिहारमधील]] [[अरारिया|अररिया]], [[पूर्णिया]] आणि [[मुंगेर]] जिल्ह्यांमध्ये पोलिस अधीक्षक म्हणून काम केले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://hindi.news18.com/news/bihar/patna-ips-shivdeep-lande-super-cop-singham-takes-charge-of-kosi-dig-shared-photo-and-said-hamar-bihar-burk-3935741.html |title=शिवदीप लांडे: कोसी DIG का पदभार लेते ही कहा 'हमार बिहार', अब अपराधियों की आएगी शामत! |लेखक= |दिनांक= |प्रकाशक= |संकेतस्थळ=news18 |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१ ऑक्टोबर २०२२ |विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20220104103513/https://hindi.news18.com/news/bihar/patna-ips-shivdeep-lande-super-cop-singham-takes-charge-of-kosi-dig-shared-photo-and-said-hamar-bihar-burk-3935741.html |विदा दिनांक=2022-01-04 |url-status=live }}</ref> यापूर्वी ते [[दहशतवाद विरोधी पथक]] मुंबई, येथे [[पोलीस उपमहानिरीक्षक]] म्हणून पाच वर्षे कार्यरत होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatoday.in/india/story/bihar-cadre-shivdeep-lande-ips-anti-narcotics-cell-mumbai-954714-2017-01-13|title=Bihar cadre IPS officer Shivdeep Lande to head Mumbai Anti Narcotics Cell|last=Saurabh Vaktania|date=13 January 2017|website=indiatoday.in|access-date=10 January 2019}}</ref> [[पाटणा]] चे एसपी म्हणून त्यांचा कार्यकाळ गाजला होता होता.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.iaspaper.net/ips-topper-2006-shivdeep-waman-lande/|title=IAS Paper : India's Largest Online Education & Career Guidance Portal}}</ref> त्याकाळात त्यांनी अनेक वेगवगळ्या क्षेत्रातील गुन्हेगारांना अटक करून त्यांच्यावर कारवाई केली होती. तसेच महिलांना छेडछाड करणाऱ्यांवर कडक कारवाई केल्यामुळे देखील ते जनमानसात लोकप्रिय झाले होते.<ref name="indianexpress1">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.indianexpress.com/news/the-good-cop-of-patna/886224/|title=The Good Cop of Patna|date=2011-12-11|website=द इंडियन एक्सप्रेस|access-date=2012-02-23}}</ref> शिवदीप लांडे यांना लोकांनी प्रेमाने 'दबंग', 'सिंघम', 'द सुपरकॉप' अशी अनेक नावे दिलेली आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://aajtak.intoday.in/crime/story/interesting-story-of-bihar-cadre-ips-officer-shivdeep-waman-lande-1-871130.html|title=इस 'दबंग' IPS अफसर की आहट से कांप उठते हैं अपराधी!|date=13 November 2017|website=India Today}}</ref> प्रसार माध्यमांनुसार, ते आपल्या पगारातील ६०% ते ७०% रक्कम गरीब मुलींचे सामूहिक विवाह आयोजित करणाऱ्या आणि [[अकोला|अकोल्यातील]] विद्यार्थ्यांसाठी कोचिंग क्लासेस आणि वसतिगृह चालवणाऱ्या संस्थेला दान करत असतात.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://epaper.timesofindia.com/Repository/ml.asp?Ref=Q0FQLzIwMTEvMTIvMDQjQXIwMjMwMg%3D%3D|title=Why is Patna crying for this cop?|date=2011-12-04|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120222130007/http://epaper.timesofindia.com/Repository/ml.asp?Ref=Q0FQLzIwMTEvMTIvMDQjQXIwMjMwMg==|archive-date=22 February 2012|access-date=2012-02-23}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.scoopwhoop.com/inothernews/shivdeep-waman-lande-ips-patna/|title=Meet Shivdeep Lande, The Real-Life 'Singham' Who Donates Over Half His Salary To Charity|last=Pareek|first=Shabdita|date=18 August 2015|website=scoopwhoop.com|access-date=2022-10-02|archive-date=2022-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20221002022329/https://www.scoopwhoop.com/inothernews/shivdeep-waman-lande-ips-patna/|url-status=dead}}</ref> == वैयक्तिक आयुष्य == शिवदीप लांडे यांचा जन्म २९ ऑगस्ट १९७६ रोजी [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] विदर्भातील [[अकोला]] जिल्ह्यात झाला. त्यांचे आई वडील हे सर्वसामान्य शेतकरी वर्गातील आहेत. त्यांनी २ फेब्रुवारी २०१४ रोजी ममता शिवतारे यांच्याशी विवाह केला, त्यांना आरा नावाची मुलगी आहे. ममता शिवतारे या [[विजय शिवतारे]]<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.vijayshivtare.com/|title=Home|website=vijayshivtare.com|access-date=2022-10-02|archive-date=2020-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20200114043537/http://www.vijayshivtare.com/|url-status=dead}}</ref> माजी जलसंपदा आणि जलसंधारण राज्यमंत्री, यांच्या कन्या आहेत. == कारकीर्द == लांडे यांनी त्यांचे प्रारंभिक शिक्षण त्यांच्या मूळ गावी [[अकोला]] येथील सरस्वती विद्या मंदिर हायस्कूलमधून घेतले. त्यानंतर त्यांनी महाराष्ट्रातील [[शेगाव]] येथील [[श्री संत गजानन महाराज अभियांत्रिकी महाविद्यालय|श्री संत गजानन महाराज अभियांत्रिकी महाविद्यालयातून]] [[विद्युत अभियांत्रिकी|विद्युत अभियांत्रिकीची]] पदवी प्राप्त केली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://news.biharprabha.com/2011/11/patna-sp-shivdeep-lande-transferred-to-araria/|title=Patna SP Shivdeep Lande transferred to Araria|date=23 November 2011|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140514035920/http://news.biharprabha.com/2011/11/patna-sp-shivdeep-lande-transferred-to-araria/|archive-date=14 May 2014|access-date=13 May 2014}}</ref> हैदराबाद येथील सरदार वल्लभभाई पटेल राष्ट्रीय पोलीस अकादमीत प्रशिक्षण पूर्ण केल्यानंतर लांडे [[भारतीय पोलीस सेवा|भारतीय पोलीस सेवेत]] रुजू झाले. प्रथम त्यांची भारतीय महसूल सेवांसाठी निवड झाली, नंतर ते २००६ मध्ये भारतीय पोलीस सेवेत रुजू झाले. == राजकीय कारकिर्द == लांडे यांनी ८ एप्रिल २०२५ रोजी बिहारमधील पाटणा येथे हिंद सेना नावाचा आपला पक्ष सुरू केला. त्यांनी २०२५ ची बिहार विधानसभेची निवडणूक लढवण्याची घोषणाही केली. पण पक्षाची अधिकृत नोंदणी न झाल्याने त्यांनी अपक्ष म्हणून बिहार मधील अररिया आणि जमालपूर मतदारसंघातून उमेदवारी दाखल केली. निवडणुकीसाठी दाखल केलेल्या प्रतिज्ञापत्रानुसार लांडे यांच्यावर एकही गुन्हा दाखल नसून २०.४ कोटींची एकूण संपत्ती असल्याचे नोंदवले आहे. जमालपूरमध्ये जनता दल (संयुक्त) पक्षाच्या नचिकेत यांच्या हातून लांडे पराभूत झाले. नचिकेत यांना ९६,६८३ मते मिळाली. तर शिवदीप लांडे तिसऱ्या स्थानावर १५,६५५ एवढी मते पडली. अररिया विधानसभा मतदारसंघात त्यांना चौथ्या क्रमाकांवर राहून ४,०८५ मते मिळाली. काँग्रेस पक्षाच्या अबीदूर रहमान हे ९१,५२९ मते घेऊन विजयी झाले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://marathi.abplive.com/elections/bihar-election-result-2025-shivdeep-lande-got-how-many-votes-jamalpur-constitucny-results-in-marathi-1400131 |title=महाराष्ट्राचा सुपुत्र पण कर्मभूमी बिहार असलेल्या शिवदीप लांडेंचं विधानसभा निवडणुकीत काय झालं? किती मतं मिळाली? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=एबीपी माझा |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=२०२६-०२-२८ |विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20260228034400/https://marathi.abplive.com/elections/bihar-election-result-2025-shivdeep-lande-got-how-many-votes-jamalpur-constitucny-results-in-marathi-1400131 |विदा दिनांक=२०२६-०२-२८}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.loksatta.com/desh-videsh/former-ips-officer-shivdeep-lande-lost-both-araria-and-jamalpur-seats-in-bihar-2025-assembly-elections-kvg-85-5509467/ |title=महाराष्ट्राच्या सुपुत्राला बिहारनं नाकारलं, माजी IPS शिवदीप लांडे दोनही मतदारसंघात पराभूत; बघा किती मते मिळाली? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=लोकसत्ता |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=२०२६-०२-२८ |विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20251115052035/https://www.loksatta.com/desh-videsh/former-ips-officer-shivdeep-lande-lost-both-araria-and-jamalpur-seats-in-bihar-2025-assembly-elections-kvg-85-5509467/ |विदा दिनांक=२०२५-११-१५}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:लांडे, शिवदीप}} [[वर्ग: पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स. १९७६ मधील जन्म]] [[वर्ग:भारतीय पोलीस]] [[वर्ग:मराठी व्यक्ती]] [[वर्ग:हयात व्यक्ती]] 4ek7ijvrd6mzmmo8inrp38nrdadgy22 0 316759 2706893 2695032 2026-08-30T18:17:48Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2706893 wikitext text/x-wiki खालील यादी बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. बांगलादेशने २८ ऑगस्ट २०१२ रोजी आयर्लंड विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | बांगलादेशने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==महिला ट्वेंटी२० स्पर्धा कामगिरी== ==={{crw|BAN}}ची [[महिला क्रिकेट|आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० विश्वचषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[महिला क्रिकेट|आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० विश्वचषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="12"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|[[महिला क्रिकेट|पात्रता]] कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|ENG}} [[२००९ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२००९]]|| colspan="7" rowspan="3" |''पात्र ठरले नाही'' || colspan="5" rowspan="3" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|Saint Kitts and Nevis}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Barbados}} [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१०]] |- |{{flagicon|SL}} [[२०१२ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१२]] |- |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|BAN}} [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४]]||rowspan=6|गट फेरी||९/१०||५||२||३||०||० || colspan="5" |''यजमान म्हणून पात्र'' |- |{{flagicon|IND}} [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६]]||९/१०||४||०||४||०||० || ५||४||१||०||० |- |{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Antigua and Barbuda}}{{flagicon|GUY}} [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८]]||९/१०||४||०||४||०||० || ५||५||०||०||० |- |{{flagicon|AUS}} [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२०]]||१०/१०||४||०||४||०||० || ५||५||०||०||० |- |{{flagicon|SA}} [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३]]||९/१०||४||०||४||०||० || ५||५||०||०||० |- |{{flagicon|UAE}} [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२४]]||७/१०||४||१||३||०||० || colspan="5" |''यजमान म्हणून पात्र'' |- |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| colspan="7" |''पात्र'' || ७||७||०||०||० |} ==={{crw|BAN}}ची महिला आशिया चषक स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|महिला आशिया चषक स्पर्धा ! style="width:1%;background:white" rowspan="7"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|महिला आशिया चषक पात्रता कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:#c96;" |{{flagicon|CHN}} [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२]]|| उपांत्य फेरी ||३/८||४||३||१||०||० || colspan="5" |''आपोआप पात्र'' |- |{{flagicon|THA}} [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६]]|| गट फेरी ||४/६||५||३||२||०||० || colspan="5" |''आपोआप पात्र'' |- style="background:gold;" |{{flagicon|MAS}} [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१८|२०१८]]|| '''विजेते''' ||१/६||६||५||१||०||० || colspan="5" |''आपोआप पात्र'' |- |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|BAN}} [[२०२२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक|२०२२]]|| गट फेरी ||५/७||६||२||३||०||१ || colspan="5" |''आपोआप पात्र'' |- style="background:#c96;" |{{flagicon|SL}} [[२०२४ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०२४]]|| उपांत्य फेरी ||३/८||४||२||२||०||० || colspan="5" |''आपोआप पात्र'' |} ==={{crw|BAN}}ची [[आशियाई खेळ]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|[[आशियाई खेळ]] |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:silver;" |{{flagicon|China}} [[२०१० आशियाई खेळ|२०१०]]<ref name="NonT20I" group="n">२०१० आणि २०१४ या आवृत्त्यांमधील सर्व सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.</ref>|| rowspan=2|'''रजतपदक''' ||२/८||४||३||१||०||० |- style="background:silver;" |{{flagicon|South Korea}} [[२०१४ आशियाई खेळ|२०१४]]<ref name="NonT20I" group="n">२०१० आणि २०१४ या आवृत्त्यांमधील सर्व सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.</ref>||२/१०||३||२||१||०||० |- style="background:#c96;" |{{flagicon|China}} [[२०२२ आशियाई खेळ|२०२२]]|| '''कांस्यपदक''' ||३/९||३||१||१||०||१ |} ==={{crw|BAN}}ची दक्षिण आशियाई खेळ स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|दक्षिण आशियाई खेळ स्पर्धा |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:gold;" |{{flagicon|NEP}} [[२०१९ दक्षिण आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट - महिला स्पर्धा|२०१९]]|| '''सुवर्णपदक''' ||१/४||४||४||०||०||० |- |{{flagicon|PAK}} [[२०२६ दक्षिण आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट - महिला स्पर्धा|२०२६]]|| colspan="7" | ''TBD'' |} ==={{crw|BAN}}ची राष्ट्रकुल खेळ स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[राष्ट्रकुल खेळ]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="4"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|राष्ट्रकुल खेळ पात्रता कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|ENG}} [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२]]|| colspan="7" |''पात्र ठरले नाही'' ||२/५||४||३||१||० |} ==={{crw|BAN}}ची तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|तिरंगी/चौरंगी स्पर्धा |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:silver;" |{{flagicon|IRE}} [[२०१२ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२०१२]]|| उपविजेते ||२/३||२||१||१||०||० |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567401.html १५२] || २८ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[डब्लिन]] || {{crw|BAN}} || rowspan=2 | [[२०१२ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२०१२ आयर्लंड महिला ट्वेंटी२० तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/555898.html १५४] || २९ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IRE}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[डब्लिन]] || {{crw|PAK}} |- | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579718.html १६०] || ११ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|BAN}} || rowspan=3 | |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579719.html १६१] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|SA}} |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579720.html १६३] || १४ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584923.html १८३] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|SRI}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} || rowspan=2 | [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584928.html १८५] || ३० ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|PAK}} |- | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/625898.html १९७] || २ एप्रिल २०१३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान|रिलायन्स स्टेडियम]], [[बडोदा]] || {{crw|IND}} || rowspan=11 | |- | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/625899.html १९८] || ४ एप्रिल २०१३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान|रिलायन्स स्टेडियम]], [[बडोदा]] || {{crw|IND}} |- | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/625900.html १९९] || ५ एप्रिल २०१३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान|रिलायन्स स्टेडियम]], [[बडोदा]] || {{crw|IND}} |- | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664291.html २११] || १२ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664293.html २१२] || १४ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664295.html २१३] || १५ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720547.html २४१] || ८ मार्च २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|PAK}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720551.html २४३] || ९ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|IND}} |- | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720553.html २४४] || ११ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|IND}} |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720555.html २४५] || १३ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|IND}} |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720549.html २४६] || १५ मार्च २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682979.html २५३] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682987.html २५७] || २८ मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682995.html २६१] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683003.html २६५] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/718467.html २७१] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/923321.html ३१६] || ३० सप्टेंबर २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} || rowspan=2 | |- | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/923323.html ३१७] || १ ऑक्टोबर २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/881755.html ३२४] || ५ डिसेंबर २०१५ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IRE}} || [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१५-१६|२०१५ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951375.html ३४०] || १५ मार्च २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|IND}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951381.html ३४३] || १७ मार्च २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951389.html ३४७] || २० मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951403.html ३५४] || २४ मार्च २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|PAK}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/962023.html ३६८] || ५ सप्टेंबर २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[उत्तर आयर्लंड|माघेरमासन]] || {{crw|IRE}} || |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065333.html ३७४] || २६ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} || rowspan=3 | [[२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065341.html ३७७] || ३० नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065346.html ३७९] || ३ डिसेंबर २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SL}} |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144440.html ४१३] || १७ मे २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले, नॉदर्न केप|किंबर्ले]] || {{crw|SA}} || rowspan=3 | |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144441.html ४१४] || १९ मे २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क|मानगुआंग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{crw|SA}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144442.html ४१५] || २० मे २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क|मानगुआंग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148049.html ४१७] || ३ जून २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148051.html ४१९] || ४ जून २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148056.html ४२४] || ६ जून २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148057.html ४२६] || ७ जून २०१८ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148062.html ४३१] || ९ जून २०१८ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148063.html ४३२] || १० जून २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1145894.html ४३८] || २८ जून २०१८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE|cricket}} [[डब्लिन|क्लेरमाँट ओव्हल]], [[डब्लिन]] || {{crw|BAN}} || rowspan=3 | |- | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1145895.html ४४०] || २९ जून २०१८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE|cricket}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|BAN}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1145896.html ४४१] || १ जुलै २०१८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE|cricket}} [[सिडनी परेड]], [[डब्लिन]] || {{crw|IRE}} |- style="background:#cfc;" | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1147720.html ४४६] || ७ जुलै २०१८ || {{crw|PNG}} || {{flagicon|NED}} [[व्ही.आर.ए. क्रिकेट मैदान]], [[नूर्द-हॉलंड|ॲम्स्टलवीन]] || {{crw|BAN}} || rowspan=5 | [[२०१८ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1147723.html ४४९] || ८ जुलै २०१८ || {{crw|NED}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1147727.html ४५३] || १० जुलै २०१८ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1147731.html ४५७] || १२ जुलै २०१८ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|NED}} [[व्ही.आर.ए. क्रिकेट मैदान]], [[नूर्द-हॉलंड|ॲम्स्टलवीन]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1147736.html ४६२] || ७ जुलै २०१८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]] || {{crw|BAN}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161224.html ५०३] || ३ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|PAK}} || rowspan=3 | |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161225.html ५०५] || ५ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|PAK}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161226.html ५०७] || ६ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150535.html ५१७] || ९ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|WIN}} || rowspan=4 | [[आयसीसी महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक, २०१८|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150539.html ५२०] || १२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150543.html ५२४] || १४ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150552.html ५३३] || १८ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{crw|SA}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198362.html ७२७] || २१ ऑगस्ट २०१९ || {{crw|THA}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]] || {{crw|BAN}} || rowspan=3 | |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198364.html ७२८] || २३ ऑगस्ट २०१९ || {{crw|NED}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]] || {{crw|BAN}} |- | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198363.html ७२९] || २६ ऑगस्ट २०१९ || {{crw|THA}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197054.html ७३९] || १ सप्टेंबर २०१९ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|SCO}} [[स्कॉटलंड|लोचलॅंड्स]], [[स्कॉटलंड|आर्बोथ]] || {{crw|BAN}} || rowspan=5 | [[२०१९ महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197047.html ७४०] || २ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|PNG}} || {{flagicon|SCO}} [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197057.html ७४३] || ३ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197059.html ७४७] || ५ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SCO}} [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197065.html ७५६] || ७ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|THA}} || {{flagicon|SCO}} [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]] || {{crw|BAN}} |- | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204726.html ७८७] || २६ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{crw|PAK}} || rowspan=3 | |- | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204727.html ७८८] || २८ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{crw|PAK}} |- | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204728.html ७८९] || ३० ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1208806.html ८०६] || ४ डिसेंबर २०१९ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|NEP}} [[नेपाळ|पोखारा स्टेडियम]], [[नेपाळ|पोखारा]] || {{crw|BAN}} || rowspan=2 | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१९-२०|२०१९ दक्षिण आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1208808.html ८०७] || ५ डिसेंबर २०१९ || {{crw|MDV}} || {{flagicon|NEP}} [[नेपाळ|पोखारा स्टेडियम]], [[नेपाळ|पोखारा]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173053.html ८५१] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|IND}} || rowspan=4 | [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173057.html ८५५] || २७ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173060.html ८५८] || २९ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173064.html ८६२] || २ मार्च २०२० || {{crw|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296027.html १०१४] || १८ जानेवारी २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} || rowspan=4 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळ क्रिकेट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296029.html १०१६] || १९ जानेवारी २०२२ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296034.html १०२३] || २३ जानेवारी २०२२ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296036.html १०२५] || २४ जानेवारी २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1331385.html १२२०] || १८ सप्टेंबर २०२२ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|BAN}} || rowspan=5 | [[२०२२ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक पात्रता|२०२२ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1331389.html १२२४] || १९ सप्टेंबर २०२२ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1331392.html १२२६] || २१ सप्टेंबर २०२२ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1331398.html १२३२] || २३ सप्टेंबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1331401.html १२३६] || २५ सप्टेंबर २०२२ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335785.html १२३९] || १ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम क्र.२]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} || rowspan=5 | [[२०२२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335789.html १२४९] || ३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम क्र.२]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335795.html १२६४] || ६ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335799.html १२६९] || ८ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335802.html १२७२] || १० ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344619.html १३०८] || २ डिसेंबर २०२२ || {{crw|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} || rowspan=3 | |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344620.html १३१०] || ४ डिसेंबर २०२२ || {{crw|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[युनिव्हर्सिटी ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || {{crw|NZ}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344621.html १३११] || ७ डिसेंबर २०२२ || {{crw|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[क्वीन्सटाउन इव्हेंट्स सेंटर|जॉन डेव्हिस ओव्हल]], [[क्वीन्सटाउन (न्यू झीलंड)|क्वीन्सटाउन]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338044.html १३६०] || १२ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केपटाउन]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338047.html १३६३] || १४ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338051.html १३६७] || १७ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केपटाउन]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338059.html १३७५] || २१ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}} |- | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371604.html १४३७] || ९ मे २०२३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|BAN}} || rowspan=4 | |- | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371605.html १४३९] || ११ मे २०२३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371606.html १४४१] || १२ मे २०२३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382163.html १५१०] || ९ जुलै २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|IND}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382164.html १५१३] || ११ जुलै २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|IND}} || rowspan=2 | |- | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382165.html १५१७] || १३ जुलै २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399059.html १६६८] || २४ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} || rowspan=2 | [[आशियाई खेळ|२०२२ आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399061.html १६७०] || २५ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} |- | १०५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399061.html १६८९] || २५ ऑक्टोबर २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगांव]] || {{crw|BAN}} || rowspan=14 | |- | १०६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399061.html १६९०] || २७ ऑक्टोबर २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगांव]] || {{crw|BAN}} |- | १०७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399061.html १६९१] || २९ ऑक्टोबर २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगांव]] || {{crw|PAK}} |- | १०८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398254.html १७०१] || ३ डिसेंबर २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी (ग्वाटेंग)|बेनोनी]] || {{crw|BAN}} |- | १०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398255.html १७०४] || ६ डिसेंबर २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || अनिर्णित |- | ११० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398256.html १७०५] || ८ डिसेंबर २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || {{crw|SA}} |- | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425064.html १८१६] || ३१ मार्च २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|AUS}} |- | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425065.html १८१८] || २ एप्रिल २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|AUS}} |- | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425066.html १८२१] || ४ एप्रिल २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|AUS}} |- | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429393.html १८५५] || २८ एप्रिल २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429394.html १८६१] || ३० एप्रिल २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429395.html १८६७] || २ मे २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429396.html १८८१] || ६ मे २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429397.html १८८४] || ९ मे २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426759.html १९६१] || २० जुलै २०२४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२४ महिला ट्वेंटी-२० आशिया कप|२०२४ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426763.html १९६५] || २२ जुलै २०२४ || {{crw|THA}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426766.html १९६८] || २४ जुलै २०२४ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426768.html १९७१] || २६ जुलै २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432422.html २०५७] || ३ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{crw|BAN}} || rowspan=4 | [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432427.html २०६४] || ५ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432432.html २०७८] || १० ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432437.html २०८७] || १२ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|RSA}} |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1458414.html २१४२] || ५ डिसेंबर २०२४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IRE}} || rowspan=6 | |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1458415.html २१४६] || ७ डिसेंबर २०२४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IRE}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1458416.html २१५१] || ९ डिसेंबर २०२४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IRE}} |- | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1468402.html २१७२] || २७ जानेवारी २०२५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क क्रीडा संकुल|वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेरे]] || {{crw|WIN}} |- | १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1468403.html २१७३] || २९ जानेवारी २०२५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क क्रीडा संकुल|वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेरे]] || {{crw|WIN}} |- | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1468404.html २१७६] || ३१ जानेवारी २०२५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क क्रीडा संकुल|वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेरे]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515209.html २६२५] || १८ जानेवारी २०२६ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|NEP}} [[मुलपाणी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कागेश्वरी-मनोहरा]] || {{crw|BAN}} || rowspan=7 | [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक पात्रता|२०२६ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515212.html २६२८] || २० जानेवारी २०२६ || {{crw|PNG}} || {{flagicon|NEP}} [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[काठमांडू|किर्तीपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515218.html २६३७] || २२ जानेवारी २०२६ || {{crw|NAM}} || {{flagicon|NEP}} [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[काठमांडू|किर्तीपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515223.html २६४३] || २४ जानेवारी २०२६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|NEP}} [[मुलपाणी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कागेश्वरी-मनोहरा]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515229.html २६५२] || २८ जानेवारी २०२६ || {{crw|THA}} || {{flagicon|NEP}} [[मुलपाणी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कागेश्वरी-मनोहरा]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515231.html २६५५] || ३० जानेवारी २०२६ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|NEP}} [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[काठमांडू|किर्तीपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515235.html २६५९] || १ फेब्रुवारी २०२६ || {{crw|NED}} || {{flagicon|NEP}} [[मुलपाणी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कागेश्वरी-मनोहरा]] || {{crw|BAN}} |- | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html २७४७] || २८ एप्रिल २०२६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | |- | १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २७५०] || ३० एप्रिल २०२६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- | १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html २७५४] || २ मे २०२६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535592.html २७९१] || ३० मे २०२६ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} || rowspan=4 | [[२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १४४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535593.html २७९६] || ३१ मे २०२६ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{crw|NED}} |- style="background:#cfc;" | १४५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535594.html २७९९] || २ जून २०२६ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १४६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535596.html २८१९] || ४ जून २०२६ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १४७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490681.html २८५४] || १४ जून २०२६ || {{crw|NED}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|BAN}} || rowspan=5 | [[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १४८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490685.html २८६३] || १७ जून २०२६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले स्टेडियम|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १४९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490691.html २८७८] || २० जून २०२६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १५० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490699.html २८८६] || २५ जून २०२६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १५१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490705.html २९०४] || २८ जून २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1548894.html] || ३१ ऑगस्ट २०२६ || {{crw|INA}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || TBD || rowspan=3 | [[२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1548900.html] || ६ सप्टेंबर २०२६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || TBD |- style="background:#cfc;" | १५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1548902.html] || ८ सप्टेंबर २०२६ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || TBD |- | १५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539521.html] || १० डिसेंबर २०२६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड)|नेल्सन]] || TBD || rowspan=3 | |- | १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539522.html] || १२ डिसेंबर २०२६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड)|नेल्सन]] || TBD |- | १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539523.html] || १५ डिसेंबर २०२६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || TBD |} ==नोंदी== {{reflist|group=n}} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:बांगलादेश क्रिकेट|महिला टी२०]] [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] 19bez5l4rk84ruxbmrtk02w93trf606 2706895 2706893 2026-08-30T18:22:32Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2706895 wikitext text/x-wiki खालील यादी बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. बांगलादेशने २८ ऑगस्ट २०१२ रोजी आयर्लंड विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | बांगलादेशने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==महिला ट्वेंटी२० स्पर्धा कामगिरी== ==={{crw|BAN}}ची [[महिला क्रिकेट|आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० विश्वचषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[महिला क्रिकेट|आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० विश्वचषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="12"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|[[महिला क्रिकेट|पात्रता]] कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|ENG}} [[२००९ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२००९]]|| colspan="7" rowspan="3" |''पात्र ठरले नाही'' || colspan="5" rowspan="3" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|Saint Kitts and Nevis}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Barbados}} [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१०]] |- |{{flagicon|SL}} [[२०१२ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१२]] |- |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|BAN}} [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४]]||rowspan=6|गट फेरी||९/१०||५||२||३||०||० || colspan="5" |''यजमान म्हणून पात्र'' |- |{{flagicon|IND}} [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६]]||९/१०||४||०||४||०||० || ५||४||१||०||० |- |{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Antigua and Barbuda}}{{flagicon|GUY}} [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८]]||९/१०||४||०||४||०||० || ५||५||०||०||० |- |{{flagicon|AUS}} [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२०]]||१०/१०||४||०||४||०||० || ५||५||०||०||० |- |{{flagicon|SA}} [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३]]||९/१०||४||०||४||०||० || ५||५||०||०||० |- |{{flagicon|UAE}} [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२४]]||७/१०||४||१||३||०||० || colspan="5" |''यजमान म्हणून पात्र'' |- |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| colspan="7" |''पात्र'' || ७||७||०||०||० |} ==={{crw|BAN}}ची महिला आशिया चषक स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|महिला आशिया चषक स्पर्धा ! style="width:1%;background:white" rowspan="7"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|महिला आशिया चषक पात्रता कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:#c96;" |{{flagicon|CHN}} [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२]]|| उपांत्य फेरी ||३/८||४||३||१||०||० || colspan="5" |''आपोआप पात्र'' |- |{{flagicon|THA}} [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६]]|| गट फेरी ||४/६||५||३||२||०||० || colspan="5" |''आपोआप पात्र'' |- style="background:gold;" |{{flagicon|MAS}} [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१८|२०१८]]|| '''विजेते''' ||१/६||६||५||१||०||० || colspan="5" |''आपोआप पात्र'' |- |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|BAN}} [[२०२२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक|२०२२]]|| गट फेरी ||५/७||६||२||३||०||१ || colspan="5" |''आपोआप पात्र'' |- style="background:#c96;" |{{flagicon|SL}} [[२०२४ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०२४]]|| उपांत्य फेरी ||३/८||४||२||२||०||० || colspan="5" |''आपोआप पात्र'' |} ==={{crw|BAN}}ची [[आशियाई खेळ]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|[[आशियाई खेळ]] |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:silver;" |{{flagicon|China}} [[२०१० आशियाई खेळ|२०१०]]<ref name="NonT20I" group="n">२०१० आणि २०१४ या आवृत्त्यांमधील सर्व सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.</ref>|| rowspan=2|'''रजतपदक''' ||२/८||४||३||१||०||० |- style="background:silver;" |{{flagicon|South Korea}} [[२०१४ आशियाई खेळ|२०१४]]<ref name="NonT20I" group="n">२०१० आणि २०१४ या आवृत्त्यांमधील सर्व सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.</ref>||२/१०||३||२||१||०||० |- style="background:#c96;" |{{flagicon|China}} [[२०२२ आशियाई खेळ|२०२२]]|| '''कांस्यपदक''' ||३/९||३||१||१||०||१ |} ==={{crw|BAN}}ची दक्षिण आशियाई खेळ स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|दक्षिण आशियाई खेळ स्पर्धा |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:gold;" |{{flagicon|NEP}} [[२०१९ दक्षिण आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट - महिला स्पर्धा|२०१९]]|| '''सुवर्णपदक''' ||१/४||४||४||०||०||० |- |{{flagicon|PAK}} [[२०२६ दक्षिण आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट - महिला स्पर्धा|२०२६]]|| colspan="7" | ''TBD'' |} ==={{crw|BAN}}ची राष्ट्रकुल खेळ स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[राष्ट्रकुल खेळ]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="4"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|राष्ट्रकुल खेळ पात्रता कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|ENG}} [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२]]|| colspan="7" |''पात्र ठरले नाही'' ||२/५||४||३||१||० |} ==={{crw|BAN}}ची तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|तिरंगी/चौरंगी स्पर्धा |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:silver;" |{{flagicon|IRE}} [[२०१२ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२०१२]]|| उपविजेते ||२/३||२||१||१||०||० |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567401.html १५२] || २८ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[डब्लिन]] || {{crw|BAN}} || rowspan=2 | [[२०१२ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२०१२ आयर्लंड महिला ट्वेंटी२० तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/555898.html १५४] || २९ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IRE}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[डब्लिन]] || {{crw|PAK}} |- | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579718.html १६०] || ११ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|BAN}} || rowspan=3 | |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579719.html १६१] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|SA}} |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579720.html १६३] || १४ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584923.html १८३] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|SRI}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} || rowspan=2 | [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584928.html १८५] || ३० ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|PAK}} |- | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/625898.html १९७] || २ एप्रिल २०१३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान|रिलायन्स स्टेडियम]], [[बडोदा]] || {{crw|IND}} || rowspan=11 | |- | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/625899.html १९८] || ४ एप्रिल २०१३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान|रिलायन्स स्टेडियम]], [[बडोदा]] || {{crw|IND}} |- | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/625900.html १९९] || ५ एप्रिल २०१३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान|रिलायन्स स्टेडियम]], [[बडोदा]] || {{crw|IND}} |- | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664291.html २११] || १२ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664293.html २१२] || १४ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664295.html २१३] || १५ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720547.html २४१] || ८ मार्च २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|PAK}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720551.html २४३] || ९ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|IND}} |- | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720553.html २४४] || ११ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|IND}} |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720555.html २४५] || १३ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|IND}} |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720549.html २४६] || १५ मार्च २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682979.html २५३] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682987.html २५७] || २८ मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682995.html २६१] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683003.html २६५] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/718467.html २७१] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/923321.html ३१६] || ३० सप्टेंबर २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} || rowspan=2 | |- | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/923323.html ३१७] || १ ऑक्टोबर २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/881755.html ३२४] || ५ डिसेंबर २०१५ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IRE}} || [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१५-१६|२०१५ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951375.html ३४०] || १५ मार्च २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|IND}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951381.html ३४३] || १७ मार्च २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951389.html ३४७] || २० मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951403.html ३५४] || २४ मार्च २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|PAK}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/962023.html ३६८] || ५ सप्टेंबर २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[उत्तर आयर्लंड|माघेरमासन]] || {{crw|IRE}} || |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065333.html ३७४] || २६ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} || rowspan=3 | [[२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065341.html ३७७] || ३० नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065346.html ३७९] || ३ डिसेंबर २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SL}} |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144440.html ४१३] || १७ मे २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले, नॉदर्न केप|किंबर्ले]] || {{crw|SA}} || rowspan=3 | |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144441.html ४१४] || १९ मे २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क|मानगुआंग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{crw|SA}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144442.html ४१५] || २० मे २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क|मानगुआंग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148049.html ४१७] || ३ जून २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148051.html ४१९] || ४ जून २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148056.html ४२४] || ६ जून २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148057.html ४२६] || ७ जून २०१८ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148062.html ४३१] || ९ जून २०१८ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148063.html ४३२] || १० जून २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1145894.html ४३८] || २८ जून २०१८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE|cricket}} [[डब्लिन|क्लेरमाँट ओव्हल]], [[डब्लिन]] || {{crw|BAN}} || rowspan=3 | |- | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1145895.html ४४०] || २९ जून २०१८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE|cricket}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|BAN}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1145896.html ४४१] || १ जुलै २०१८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE|cricket}} [[सिडनी परेड]], [[डब्लिन]] || {{crw|IRE}} |- style="background:#cfc;" | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1147720.html ४४६] || ७ जुलै २०१८ || {{crw|PNG}} || {{flagicon|NED}} [[व्ही.आर.ए. क्रिकेट मैदान]], [[नूर्द-हॉलंड|ॲम्स्टलवीन]] || {{crw|BAN}} || rowspan=5 | [[२०१८ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1147723.html ४४९] || ८ जुलै २०१८ || {{crw|NED}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1147727.html ४५३] || १० जुलै २०१८ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1147731.html ४५७] || १२ जुलै २०१८ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|NED}} [[व्ही.आर.ए. क्रिकेट मैदान]], [[नूर्द-हॉलंड|ॲम्स्टलवीन]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1147736.html ४६२] || ७ जुलै २०१८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]] || {{crw|BAN}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161224.html ५०३] || ३ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|PAK}} || rowspan=3 | |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161225.html ५०५] || ५ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|PAK}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161226.html ५०७] || ६ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150535.html ५१७] || ९ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|WIN}} || rowspan=4 | [[आयसीसी महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक, २०१८|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150539.html ५२०] || १२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150543.html ५२४] || १४ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150552.html ५३३] || १८ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{crw|SA}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198362.html ७२७] || २१ ऑगस्ट २०१९ || {{crw|THA}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]] || {{crw|BAN}} || rowspan=3 | |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198364.html ७२८] || २३ ऑगस्ट २०१९ || {{crw|NED}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]] || {{crw|BAN}} |- | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198363.html ७२९] || २६ ऑगस्ट २०१९ || {{crw|THA}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197054.html ७३९] || १ सप्टेंबर २०१९ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|SCO}} [[स्कॉटलंड|लोचलॅंड्स]], [[स्कॉटलंड|आर्बोथ]] || {{crw|BAN}} || rowspan=5 | [[२०१९ महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197047.html ७४०] || २ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|PNG}} || {{flagicon|SCO}} [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197057.html ७४३] || ३ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197059.html ७४७] || ५ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SCO}} [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197065.html ७५६] || ७ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|THA}} || {{flagicon|SCO}} [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]] || {{crw|BAN}} |- | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204726.html ७८७] || २६ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{crw|PAK}} || rowspan=3 | |- | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204727.html ७८८] || २८ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{crw|PAK}} |- | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204728.html ७८९] || ३० ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1208806.html ८०६] || ४ डिसेंबर २०१९ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|NEP}} [[नेपाळ|पोखारा स्टेडियम]], [[नेपाळ|पोखारा]] || {{crw|BAN}} || rowspan=2 | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१९-२०|२०१९ दक्षिण आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1208808.html ८०७] || ५ डिसेंबर २०१९ || {{crw|MDV}} || {{flagicon|NEP}} [[नेपाळ|पोखारा स्टेडियम]], [[नेपाळ|पोखारा]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173053.html ८५१] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|IND}} || rowspan=4 | [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173057.html ८५५] || २७ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173060.html ८५८] || २९ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173064.html ८६२] || २ मार्च २०२० || {{crw|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296027.html १०१४] || १८ जानेवारी २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} || rowspan=4 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळ क्रिकेट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296029.html १०१६] || १९ जानेवारी २०२२ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296034.html १०२३] || २३ जानेवारी २०२२ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296036.html १०२५] || २४ जानेवारी २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1331385.html १२२०] || १८ सप्टेंबर २०२२ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|BAN}} || rowspan=5 | [[२०२२ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक पात्रता|२०२२ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1331389.html १२२४] || १९ सप्टेंबर २०२२ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1331392.html १२२६] || २१ सप्टेंबर २०२२ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1331398.html १२३२] || २३ सप्टेंबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1331401.html १२३६] || २५ सप्टेंबर २०२२ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335785.html १२३९] || १ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम क्र.२]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} || rowspan=5 | [[२०२२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335789.html १२४९] || ३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम क्र.२]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335795.html १२६४] || ६ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335799.html १२६९] || ८ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335802.html १२७२] || १० ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344619.html १३०८] || २ डिसेंबर २०२२ || {{crw|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} || rowspan=3 | |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344620.html १३१०] || ४ डिसेंबर २०२२ || {{crw|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[युनिव्हर्सिटी ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || {{crw|NZ}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344621.html १३११] || ७ डिसेंबर २०२२ || {{crw|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[क्वीन्सटाउन इव्हेंट्स सेंटर|जॉन डेव्हिस ओव्हल]], [[क्वीन्सटाउन (न्यू झीलंड)|क्वीन्सटाउन]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338044.html १३६०] || १२ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केपटाउन]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338047.html १३६३] || १४ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338051.html १३६७] || १७ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केपटाउन]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338059.html १३७५] || २१ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}} |- | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371604.html १४३७] || ९ मे २०२३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|BAN}} || rowspan=4 | |- | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371605.html १४३९] || ११ मे २०२३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371606.html १४४१] || १२ मे २०२३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382163.html १५१०] || ९ जुलै २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|IND}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382164.html १५१३] || ११ जुलै २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|IND}} || rowspan=2 | |- | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382165.html १५१७] || १३ जुलै २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399059.html १६६८] || २४ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} || rowspan=2 | [[आशियाई खेळ|२०२२ आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399061.html १६७०] || २५ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} |- | १०५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399061.html १६८९] || २५ ऑक्टोबर २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगांव]] || {{crw|BAN}} || rowspan=14 | |- | १०६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399061.html १६९०] || २७ ऑक्टोबर २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगांव]] || {{crw|BAN}} |- | १०७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399061.html १६९१] || २९ ऑक्टोबर २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगांव]] || {{crw|PAK}} |- | १०८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398254.html १७०१] || ३ डिसेंबर २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी (ग्वाटेंग)|बेनोनी]] || {{crw|BAN}} |- | १०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398255.html १७०४] || ६ डिसेंबर २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || अनिर्णित |- | ११० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398256.html १७०५] || ८ डिसेंबर २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || {{crw|SA}} |- | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425064.html १८१६] || ३१ मार्च २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|AUS}} |- | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425065.html १८१८] || २ एप्रिल २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|AUS}} |- | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425066.html १८२१] || ४ एप्रिल २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|AUS}} |- | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429393.html १८५५] || २८ एप्रिल २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429394.html १८६१] || ३० एप्रिल २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429395.html १८६७] || २ मे २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429396.html १८८१] || ६ मे २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429397.html १८८४] || ९ मे २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426759.html १९६१] || २० जुलै २०२४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२४ महिला ट्वेंटी-२० आशिया कप|२०२४ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426763.html १९६५] || २२ जुलै २०२४ || {{crw|THA}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426766.html १९६८] || २४ जुलै २०२४ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426768.html १९७१] || २६ जुलै २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432422.html २०५७] || ३ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{crw|BAN}} || rowspan=4 | [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432427.html २०६४] || ५ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432432.html २०७८] || १० ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432437.html २०८७] || १२ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|RSA}} |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1458414.html २१४२] || ५ डिसेंबर २०२४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IRE}} || rowspan=6 | |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1458415.html २१४६] || ७ डिसेंबर २०२४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IRE}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1458416.html २१५१] || ९ डिसेंबर २०२४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IRE}} |- | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1468402.html २१७२] || २७ जानेवारी २०२५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क क्रीडा संकुल|वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेरे]] || {{crw|WIN}} |- | १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1468403.html २१७३] || २९ जानेवारी २०२५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क क्रीडा संकुल|वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेरे]] || {{crw|WIN}} |- | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1468404.html २१७६] || ३१ जानेवारी २०२५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क क्रीडा संकुल|वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेरे]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515209.html २६२५] || १८ जानेवारी २०२६ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|NEP}} [[मुलपाणी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कागेश्वरी-मनोहरा]] || {{crw|BAN}} || rowspan=7 | [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक पात्रता|२०२६ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515212.html २६२८] || २० जानेवारी २०२६ || {{crw|PNG}} || {{flagicon|NEP}} [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[काठमांडू|किर्तीपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515218.html २६३७] || २२ जानेवारी २०२६ || {{crw|NAM}} || {{flagicon|NEP}} [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[काठमांडू|किर्तीपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515223.html २६४३] || २४ जानेवारी २०२६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|NEP}} [[मुलपाणी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कागेश्वरी-मनोहरा]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515229.html २६५२] || २८ जानेवारी २०२६ || {{crw|THA}} || {{flagicon|NEP}} [[मुलपाणी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कागेश्वरी-मनोहरा]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515231.html २६५५] || ३० जानेवारी २०२६ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|NEP}} [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[काठमांडू|किर्तीपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515235.html २६५९] || १ फेब्रुवारी २०२६ || {{crw|NED}} || {{flagicon|NEP}} [[मुलपाणी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कागेश्वरी-मनोहरा]] || {{crw|BAN}} |- | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html २७४७] || २८ एप्रिल २०२६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | |- | १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २७५०] || ३० एप्रिल २०२६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- | १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html २७५४] || २ मे २०२६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535592.html २७९१] || ३० मे २०२६ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} || rowspan=4 | [[२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १४४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535593.html २७९६] || ३१ मे २०२६ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{crw|NED}} |- style="background:#cfc;" | १४५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535594.html २७९९] || २ जून २०२६ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १४६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535596.html २८१९] || ४ जून २०२६ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १४७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490681.html २८५४] || १४ जून २०२६ || {{crw|NED}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|BAN}} || rowspan=5 | [[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १४८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490685.html २८६३] || १७ जून २०२६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले स्टेडियम|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १४९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490691.html २८७८] || २० जून २०२६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १५० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490699.html २८८६] || २५ जून २०२६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १५१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490705.html २९०४] || २८ जून २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1548894.html] || ३१ ऑगस्ट २०२६ || {{crw|INA}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || TBD || rowspan=3 | [[२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1548900.html] || ६ सप्टेंबर २०२६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || TBD |- style="background:#cfc;" | १५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1548902.html] || ८ सप्टेंबर २०२६ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || TBD |- style="background:#cfc;" | १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1550475.html] || १७ सप्टेंबर २०२६ || {{cr|CHN}} || {{flagicon|JPN}} [[ऐची प्रांत|कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[ऐची प्रांत|निशीन]] || TBD || [[२०२६ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – महिलांची स्पर्धा|२०२६ आशियाई खेळ]] |- | १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539521.html] || १० डिसेंबर २०२६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड)|नेल्सन]] || TBD || rowspan=6 | |- | १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539522.html] || १२ डिसेंबर २०२६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड)|नेल्सन]] || TBD |- | १५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539523.html] || १५ डिसेंबर २०२६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || TBD |- | १५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1547201.html] || ८ सप्टेंबर २०२७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉरदॅम्प्टन)|काउंटी मैदान]], [[नॉरदॅम्प्टन]] || TBD |- | १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1547202.html] || १० सप्टेंबर २०२७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान (टाँटन)|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || TBD |- | १६१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1547203.html] || १२ सप्टेंबर २०२७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[न्यू रोड]], [[वूस्टर (इंग्लंड)|वूस्टर]] || TBD |} ==नोंदी== {{reflist|group=n}} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:बांगलादेश क्रिकेट|महिला टी२०]] [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] slo5naa8jlmysnd5o92yjgtwankp3o5 0 338268 2706939 2566502 2026-08-31T01:03:50Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2706939 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र|प्रकार=गाव|जनगणना_स्थलनिर्देशांक=५६८७२८|स्थानिक_नाव=मालगाव|तालुका_नाव=मिरज|जिल्हा_नाव=सांगली|राज्य_नाव=महाराष्ट्र|विभाग=|जिल्हा=[[सांगली]]|तालुका_नावे=[[मिरज]]|अक्षांश=|रेखांश=|शोधक_स्थान=right|क्षेत्रफळ_एकूण=५६.२५|उंची=|लोकसंख्या_एकूण=२६९१७|लोकसंख्या_वर्ष=२०११|लोकसंख्या_घनता=४७८.५२|लोकसंख्या_पुरुष=१३६९३|लोकसंख्या_स्त्री=१३२२४|लिंग_गुणोत्तर=९६६|अधिकृत_भाषा=[[मराठी]]}} '''मालगाव''' हे गाव, सांगली या जिल्ह्यातील ५६२५.० हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून ह्या गावात ५६४० कुटुंबे आहेत व एकूण लोकसंख्या २६९१७ आहे. सर्वात जवळचे शहर सांगली हे १० किलोमीटर अंतरावर आहे. या लेखातील माहिती २०११ च्या जनगणनेनुसार <ref>https://censusindia.gov.in/census.website/data/census-tables</ref> आहे. == शैक्षणिक सुविधा == गावात असणाऱ्या सुविधा - पूर्व-प्राथमिक शाळा-२०, प्राथमिक शाळा-१३, कनिष्ठ माध्यमिक शाळा-१०, माध्यमिक शाळा-४, उच्च माध्यमिक शाळा-२, पदवी महाविद्यालय-२. ५ ते १० किमी अंतरावर : इंजिनियरिंग महाविद्यालय MIRAJ येथे आहे. वैद्यकीय महाविद्यालय मिरज येथे आहे. व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा मिरज येथे आहे. अनौपचारिक प्रशिक्षण केन्द्र मिरज येथे आहे. अपंगांसाठी खास शाळा मिरज येथे आहे. == वैद्यकीय सुविधा == === सरकारी === असलेल्या सुविधा- प्राथमिक आरोग्य उपकेन्द्र - २गुरांचे दवाखाने, -१ नसलेल्या सुविधा - कम्युनिटी हेल्थ सेंटर, प्राथमिक आरोग्य केन्द्र, प्रसूति व शिशुसंगोपन केन्द्र, क्षयरोग रुग्णालय, अ‍ॅलोपॅथिक रुग्णालय, अन्य उपचार पद्धतीचे रुग्णालय, दवाखाने, फिरते दवाखाने, कुटुंब कल्याण केन्द्र, === बिगर-सरकारी === असलेल्या सुविधा- बाह्य रुग्ण विभाग, -१२बाह्य व भरती असलेल्या रुग्णांचा विभाग, -२एमबीबीएस पदवीधर डॉक्टर, -२इतर पदवीधर डॉक्टर, -१२पारंपरिक वैद्य व वैदू, -१औषधाची दुकाने, -९ नसलेल्या सुविधा - धर्मादाय बिगर-सरकारी रुग्णालय, पदवी नसलेले डॉक्टर, इतर बिगरसरकारी वैद्यकीय सुविधा, == पिण्याचे पाणी == असलेल्या सुविधा- शुद्ध केलेल्या पाण्याचा नळातून पुरवठा, शुद्ध न केलेल्या पाण्याचा नळातून पुरवठा, झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा, न झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा, हँड पंपच्या पाण्याचा पुरवठा, बारमाही सुरू असलेल्या हँड पंपच्या पाण्याचा पुरवठा, बोअर वेलच्या पाण्याचा पुरवठा, बारमाही सुरू असलेल्या बोअरवेल पाण्याचा पुरवठा, नसलेल्या सुविधा - झऱ्यांच्या पाण्याचा पुरवठा, नदी /कालवे यातील पाण्याचा पुरवठा, तलाव/तळी यातील पाण्याचा पुरवठा, इतर पाण्याचा पुरवठा, == स्वच्छता == असलेल्या सुविधा- सांडपाणी पाण्याच्या स्रोतात सोडले जाते.उघडी गटारे, न्हाणीघरासह सार्वजनिक स्वच्छता गृह, न्हाणीघर नसलेले सार्वजनिक स्वच्छता गृह, ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेरचे दुकान, सामूहिक बायोगॅस किंवा कचऱ्याच्या उत्पादक पुनर्वापराची व्यवस्था, नसलेल्या सुविधा - == संचार == गावात असणाऱ्या सुविधा - पोस्ट ऑफिस, मोबाइल फोन सुविधा, इंटरनेट कॅफे/सर्व्हिस सेंटर, खाजगी कूरियर, सार्वजनिक बस सेवा, खाजगी बस सेवा, ऑटो व टमटम, टॅक्सी, राज्य महामार्गाला जोडलेले रस्ते, जिल्ह्यातील मुख्य रस्त्याला जोडलेले रस्ते, जिल्ह्यातील दुय्यम रस्त्याना जोडलेले रस्ते, डांबरी रस्ते, कच्चे रस्ते, पाण्यासाठी नाल्या असणारे डांबरी रस्ते, बारमाही रस्ते, स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - उपपोस्ट ऑफिस, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. रेल्वे स्थानक, - ५ ते १० किमी अंतरावर. ट्रॅक्टर - ५ ते १० किमी अंतरावर. पदचलित सायकल रिक्षा, - ५ ते १० किमी अंतरावर. बैल व इतर जनावरांनी ओढलेल्या गाड्या, - ५ ते १० किमी अंतरावर. राष्ट्रीय महामार्गाला जोडलेले रस्ते - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. '''तळटीप'''- शिरगिणतीत असलेल्या पुढील सुविधांच्या उपलब्धततेची माहिती नाही - सायकल रिक्षा (यांत्रिक), समुद्र व नदीवरील बोट वाहतूक, बोट वाहतुकीयोग्य जलमार्ग, == बाजार व पतव्यवस्था == गावात असणाऱ्या सुविधा - एटीएम व्यापारी बँका, सहकारी बँका, शेतकी कर्ज संस्था, स्वसहाय्य गट (SHG), रेशनचे दुकान, मंडई/कायम बाजार, आठवड्याचा बाजार, स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - == आरोग्य, आहार व करमणूक सुविधा == गावात असणाऱ्या सुविधा - शिशुविकास पौष्टिक आहार केन्द्र (ICDS), अंगणवाडी पौष्टिक आहार केन्द्र, इतर पौष्टिक आहार केन्द्र, आशा, समुदाय भवन (दूरचित्रवाणी सह अथवा विरहित), क्रीडांगण, खेळ / करमणूक क्लब, सार्वजनिक ग्रंथालय, सार्वजनिक वाचनालय, वृत्तपत्र पुरवठा, विधानसभा मतदान केन्द्र, जन्म व मृत्यु नोंदणी केन्द्र, स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - सिनेमा/ व्हिडियो थियेटर, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. == वीज पुरवठा == घरगुती वापरासाठी वीजपुरवठा - आहे. शेतीसाठी वीजपुरवठा - आहे. व्यापारी वापरासाठी वीजपुरवठा - आहे. सर्व प्रकारच्या वापरासाठी वीजपुरवठा - आहे. == जमिनीचा वापर (हेक्टर) == * जंगल क्षेत्र : ०.० * बिगरशेतकी वापरातली जमीन: २३८.४६ * ओसाड व शेतीला अयोग्य जमीन: २००.७४ * कुरणे व इतर चराऊ जमीन: ४.९४ * फुटकळ झाडीखालची जमीन: ५९.१२ * शेतीयोग्य पडीक जमीन: ३१.१४ * कायमस्वरूपी पडीक जमीन: ४.९२ * तात्पुरती पडीक जमीन: ४१.० * पिकांखालची जमीन: ५०४४.६८ * एकूण कोरडवाहू शेतजमीन: ८७०.० * एकूण बागायती जमीन: ४१७४.६८ == सिंचन सुविधा (क्षेत्रफळ हेक्टर मध्ये) == * कालवे : १९५.० * विहिरी / कूप नलिका: ६७५.० * तलाव / तळी: ०.० * ओढे: ०.० * इतर : ०.० == संदर्भ == {{संदर्भ यादी}} === नोंदी === या लेखातील माहिती २०११ च्या जनगणनेनुसार <ref>https://censusindia.gov.in/census.website/data/census-tables#</ref> आहे. जनगणनेत नसलेल्या माहितीसाठी वेगळा संदर्भ दिला आहे. hh9r2viac6wygv6o6dlzev98l77lf99 10 342391 2707011 2641734 2026-08-31T06:16:33Z Nitin.kunjir 4684 2707011 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = श्रीलंकेचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे | title = श्रीलंकेचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे | state = collapsed |listclass = hlist | list1 = {{navbox|subgroup | above = '''कसोटी आणि मर्यादित षटकांचे आंतरराष्ट्रीय दौरे''' | group1 = अफगाणिस्तान | list1 = * [[अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२२-२३|२०२२-२३]] * [[अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२३-२४|२०२३-२४]] | group2 = ऑस्ट्रेलिया | list2 = * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, १९८२-८३|१९८२-८३]] * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, १९९२|१९९२]] * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, १९९९|१९९९]] * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २००३-०४|२००३-०४]] * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०११|२०११]] * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०१६|२०१६]] * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२२|२०२२]] * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२४-२५|२०२४-२५]] | group3 = बांगलादेश | list3 = * [[बांगलादेश क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २००२|२००२]] * [[बांगलादेश क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २००५|२००५]] * [[बांगलादेश क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २००७|२००७]] * [[बांगलादेश क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०१२-१३|२०१२-१३]] * [[बांगलादेश क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०१६-१७|२०१६-१७]] * [[बांगलादेश क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०१९|२०१९]] * [[बांगलादेश क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२०-२१|२०२०-२१]] * [[बांगलादेश क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२५|२०२५]] | group4 = इंग्लंड | list4 = * [[इंग्लंड क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, १९८१-८२|१९८१-८२]] * [[इंग्लंड क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, १९९२-९३|१९९२-९३]] * [[इंग्लंड क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०००-०१|२०००-०१]] * [[इंग्लंड क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २००३-०४|२००३-०४]] * [[इंग्लंड क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २००७-०८|२००७-०८]] * [[इंग्लंड क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०११-१२|२०११-१२]] * [[इंग्लंड क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०१४-१५|२०१४-१५]] * [[इंग्लंड क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०१८-१९|२०१८-१९]] * [[इंग्लंड क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२०-२१|२०२०-२१]] * [[इंग्लंड क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२५–२६|२०२५-२६]] | group5 = भारत | list5 = * [[भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, १९८५|१९८५]] * [[भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, १९९३|१९९३]] * [[भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, १९९७|१९९७]] * [[भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २००१|२००१]] * [[भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २००६|२००६]] * [[भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २००८|२००८]] * [[भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २००८-०९|२००८-०९]] * [[भारत क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०१०|२०१०]] * [[भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०१२|२०१२]] * [[भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०१५|२०१५]] * [[भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०१७|२०१७]] * [[भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२१|२०२१]] * [[भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२४|२०२४]] * [[भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६|२०२६]] | group6 = आयर्लंड | list6 = * [[आयर्लंड क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२२-२३|२०२२-२३]] | group7 = न्यू झीलंड | list7 = * [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, १९८३-८४|१९८३-८४]] * [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, १९८४-८५|१९८४-८५]] * [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, १९८६-८७|१९८६-८७]] * [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, १९९२-९३|१९९२-९३]] * [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, १९९८|१९९८]] * [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २००३|२००३]] * [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २००९|२००९]] * [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०१२-१३|२०१२-१३]] * [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०१३-१४|२०१३-१४]] * [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०१९|२०१९]] * [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२४-२५|२०२४-२५]] | group8 = पाकिस्तान | list8 = * [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, १९८५-८६|१९८५-८६]] * [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, १९९४|१९९४]] * [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, १९९६-९७|१९९६-९७]] * [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०००|२०००]] * [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २००५-०६|२००५-०६]] * [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २००९|२००९]] * [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०१२|२०१२]] * [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०१४|२०१४]] * [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०१५|२०१५]] * [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२२|२०२२]] * [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२३|२०२३]] * [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२५–२६|२०२५-२६]] | group9 = दक्षिण आफ्रिका | list9 = * [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, १९९३|१९९३]] * [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०००|२०००]] * [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २००४|२००४]] * [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २००६|२००६]] * [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०१३|२०१३]] * [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०१४|२०१४]] * [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०१८|२०१८]] * [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२१-२२|२०२१-२२]] | group10 = वेस्ट इंडीज | list10 = * [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, १९९३-९४|१९९३-९४]] * [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २००१-०२|२००१-०२]] * [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २००५|२००५]] * [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०१०-११|२०१०-११]] * [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०१५-१६|२०१५-१६]] * [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०१९-२०|२०१९-२०]] * [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२१-२२|२०२१-२२]] * [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२४-२५|२०२४-२५]] | group11 = झिम्बाब्वे | list11 = * [[झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, १९८३-८४|१९८३-८४]] * [[झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, १९९६|१९९६-९७]] * [[झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, १९९७-९८|१९९७-९८]] * [[झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २००१-०२|२००१-०२]] * [[झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०१७|२०१७]] * [[झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२०-२१|२०२०-२१]] * [[झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२१-२२|२०२१-२२]] * [[झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२३-२४|२०२३-२४]] }} | list2 ={{navbox|subgroup | above = '''स्पर्धा आयोजित केल्या''' | group1= अनेक संघ | list1 = * [[१९८६ आशिया चषक|१९८६]] * [[१९८५-८६ श्रीलंका तिरंगी मालिका|१९८६]] * [[१९९४ सिंगर विश्व मालिका|१९९४]] * [[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]] * [[१९९६ सिंगर विश्व मालिका|१९९६]] * [[१९९७ आशिया चषक|१९९७]] * [[निदाहास चषक १९९८|१९९८]] * [[१९९९ आयवा चषक|१९९९]] * [[२००० सिंगर तिरंगी मालिका|२०००]] * [[श्रीलंका कोका-कोला चषक २००१|२००१]] * [[२००१-०२ एलजी अबन्स तिरंगी मालिका|२००१-०२]] * [[२००१-०२ आशिया कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२००१-०२]] * [[२००२ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२००२]] * [[२००४ आशिया चषक|२००४]] * [[श्रीलंका त्रिकोणी मालिका, २००९|२००९]] * [[२०१० श्रीलंका टी२० चौरंगी मालिका|२०१०]] * [[२०१० आशिया चषक|२०१०]] * [[श्रीलंका त्रिकोणी मालिका, २०१०|२०१०]] * [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]] * [[२०१२ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१२]] * [[२०१८ निदाहास चषक|२०१८]] }} | list3 = {{navbox|subgroup | above = '''इतर दौरे''' | group1 = अफगाण | list1 = * [[अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २००९-१०|२००९-१०]] * [[अफगाणिस्तान अ क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२४|२०२४]] | group2 = ऑस्ट्रेलियन | list2 = * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १८८४|१८८४]] * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १८९०|१८९०]] * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १८९३|१८९३]] * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १८९६|१८९६]] * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १९१२|१९१२]] * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १९२६|१९२६]] * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १९३०|१९३०]] * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १९३४|१९३४]] * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा सिलोन आणि भारत दौरा, १९३५-३६|१९३५-३६]] * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १९३८|१९३८]] * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा सिलोन आणि भारत दौरा, १९४५-४६|१९४५]] * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १९४८|१९४८]] * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १९५३|१९५३]] * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १९६१|१९६१]] * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १९६४|१९६४]] * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा भारत आणि सिलोन दौरा, १९६९-७०|१९६९]] * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १९८१|१९८१]] | group3 = बांगलादेशी | list3 = * [[बांगलादेशी क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, १९८५-८६|१९८५-८६]] | group4 = कॅनेडियन | list4 = * [[कॅनेडियन क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०००-०१|२०००-०१]] * [[कॅनेडियन क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २००९-१०|२००९-१०]] * [[कॅनेडियन क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०११-१२|२०११-१२]] | group5 = इंग्लिश | list5 = * [[इंग्लिश क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, १८८२-८३|१८८२-८३]] * [[जी.एफ. व्हर्नोन XI क्रिकेट संघाचा सिलॉन आणि भारत दौरा, १८८९-९०|१८८९-९०]] * [[इंग्लिश क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, १८९१-९२|१८९१-९२]] * [[लॉर्ड हॉक XI क्रिकेट संघाचा सिलॉन आणि भारत दौरा, १८९२-९३|१८९२-९३]] * [[इंग्लिश क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, १८९४-९५|१८९४-९५]] * [[इंग्लिश क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, १९११-१२|१९११-१२]] * [[इंग्लिश क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, १९२०-२१|१९२०-२१]] * [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, १९२२-२३|१९२२-२३]] * [[इंग्लिश क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, १९२४-२५|१९२४-२५]] * [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब क्रिकेट संघाचा भारत आणि सिलोन दौरा, १९२६-२७|१९२६-२७]] * [[इंग्लिश क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, १९२८-२९|१९२८-२९]] * [[इंग्लंड क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, १९२९-३०|१९२९-३०]] * [[इंग्लिश क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, १९३२-३३|१९३२-३३]] * [[इंग्लंड क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, १९३३-३४|१९३३-३४]] * [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, १९३५-३६|१९३५-३६]] * [[इंग्लिश क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, १९३६-३७|१९३६-३७]] * [[सर ज्युलियन कॅन इलेव्हन क्रिकेट संघाचा सिलोन दौरा, १९३६-३७|१९३६-३७]] * [[इंग्लिश क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, १९५०-५१|१९५०-५१]] * [[इंग्लंड क्रिकेट संघाचा भारत, पाकिस्तान आणि सिलोन दौरा, १९५१-५२|१९५१-५२]] * [[इंग्लिश क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, १९५४-५५|१९५४-५५]] * [[इंग्लिश क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, १९५८-५९|१९५८-५९]] * [[इंग्लंड क्रिकेट संघाचा भारत, पाकिस्तान आणि सिलोन दौरा, १९६१-६२|१९६१-६२]] * [[इंग्लिश क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, १९६२-६३|१९६२-६३]] * [[इंग्लिश क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, १९६५-६६|१९६५-६६]] * [[इंग्लिश क्रिकेट संघाचा सिलोन आणि पाकिस्तान दौरा, १९६८-६९|१९६८-६९]] * [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब क्रिकेट संघाचा सिलोन दौरा, १९६९-७०|१९६९-७०]] * [[इंग्लिश क्रिकेट संघाचा भारत, पाकिस्तान आणि श्रीलंका दौरा, १९७२-७३|१९७२-७३]] * [[इंग्लिश क्रिकेट संघाचा भारत आणि श्रीलंका दौरा, १९७६-७७|१९७६-७७]] * [[डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, १९७७-७८|१९७७-७८]] * [[इंग्लिश क्रिकेट संघाचा भारत आणि श्रीलंका दौरा, १९८४-८५|१९८४-८५]] * [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०००-०१|२०००-०१]] | group6 = भारतीय | list6 = * [[डब्ल्यू.ई. लुकास बॉम्बे इलेव्हन क्रिकेट संघाचा सिलोन दौरा, १९२५-२६|१९२५-२६]] * [[भारतीय क्रिकेट संघाचा सिलोन दौरा, १९४४-४५|१९४४-४५]] * [[भारतीय क्रिकेट संघाचा सिलोन दौरा, १९५६-५७|१९५६-५७]] * [[भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, १९७३-७४|१९७३-७४]] * [[ए.एल. वाडेकर इलेव्हन क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, १९७५-७६|१९७५-७६]] | group7 = केनिया | list7 = * [[केनिया क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २००१-०२|२००१-०२]] * [[केनिया क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०१३-१४|२०१३-१४]] | group8 = मलेशियन | list8 = * [[स्ट्रेट्स सेटलमेंट्स क्रिकेट संघाचा सिलोन दौरा, १८९३-९४|१८९३-९४]] * [[मलेशियन क्रिकेट संघाचा सिलोन दौरा, १९७१-७२|१९७१-७२]] | group9 = बहुराष्ट्रीय | list9 = * [[विजिनगरमचे महाराज कुमार इलेव्हन क्रिकेट संघाचा भारत आणि सिलोन दौरा, १९३०-३१|१९३०-३१]] * [[कॉमनवेल्थ इलेव्हन क्रिकेट संघाचा भारत, पाकिस्तान आणि सिलोन दौरा, १९४९-५०|१९४९-५०]] * [[कॉमनवेल्थ इलेव्हन क्रिकेट संघाचा भारत आणि सिलोन दौरा, १९५०-५१|१९५०-५१]] * [[आंतरराष्ट्रीय इलेव्हन क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान, भारत आणि सिलोन दौरा, १९६७-६८|१९६७-६८]] | group10 = न्यू झीलंड | list10 = * [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १९२७|१९२७]] * [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया आणि सिलोन दौरा, १९३७-३८|१९३७-३८]] | group11 = पाकिस्तानी | list11 = * [[पाकिस्तानी क्रिकेट संघाचा सिलोन दौरा, १९४८-४९|१९४८-४९]] * [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, १९७२-७३|१९७२-७३]] * [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, १९७५-७६|१९७५-७६]] * [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, १९७८-७९|१९७८-७९]] | group12 = स्कॉटिश | list12 = * [[स्कॉटिश क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०११-१२|२०११-१२]] * [[स्कॉटिश क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०१३-१४|२०१३-१४]] | group13 = वेस्ट इंडीज | list13 = * [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा भारत, पाकिस्तान आणि सिलोन दौरा, १९४८-४९|१९४८-४९]] * [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा भारत आणि सिलोन दौरा, १९६६-६७|१९६६-६७]] * [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा भारत, पाकिस्तान आणि श्रीलंका दौरा, १९७४-७५|१९७४-७५]] * [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा भारत आणि श्रीलंका दौरा, १९७८-७९|१९७८-७९]] | group14 = आयरिश | list14 = * [[आयरिश क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२०-२१|२०२०-२१]] | group15 = दक्षिण आफ्रिका अ | list15 = * [[दक्षिण आफ्रिका अ क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२३|२०२३]] }} }}<noinclude> [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट साचे|टूर्स इंटरनॅशनल]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट टूर नेव्हिगेशनल बॉक्स]] </noinclude> 7x6e9s12awyklliga9x9v4uhkyjinb2 828 344687 2706940 2676687 2026-08-31T01:35:52Z Ganesh591 62733 2706940 Scribunto text/plain -- Style for cricket tables local pp = { } local function marathi_digits(value) value = tostring(value) local digits = { ['0']='०', ['1']='१', ['2']='२', ['3']='३', ['4']='४', ['5']='५', ['6']='६', ['7']='७', ['8']='८', ['9']='९' } return (value:gsub('%d', digits)) end local function args_points(Args) local pts = {} -- Do not change these defaults without first checking which tables use them pts.win = tonumber(Args['winpoints']) or 2 pts.tie = tonumber(Args['tiepoints']) or 1 pts.nr = tonumber(Args['nrpoints']) or 1 pts.loss = tonumber(Args['losspoints']) or 0 pts.bonus = tonumber(Args['bonuspoints']) or 1 return pts end local function abbr_header(txt, abbr, show_header_pts, pts) if show_header_pts then txt = txt .. ' – ' .. pts .. (pts == 1 and ' point' or ' points') end return '<abbr title="' .. txt .. '">' .. abbr .. '</abbr>' end function pp.header(t, Args, p_sub, pos_label, group_col, VTE_text, full_table, results_header_txt) -- Load relevant modules local yesno = require('Module:Yesno') -- Create table header -- Pre stuff local team_width = Args['teamwidth'] or '180' local sort_text = yesno(Args['sortable_table'] or 'no') and ' sortable' or '' table.insert(t,'{|class="wikitable'..sort_text..'" style="text-align:center;"\n') -- Open table -- Table title if Args['title'] then table.insert(t,'|+ ' .. Args['title'] .. '\n') end --Header specific options local show_pts = yesno(Args['show_header_pts'] or 'no') local pts = args_points(Args) local group_head_text = Args['group_header'] or '<abbr title="Group">गट</abbr>' local team_head_text = Args['team_header'] or 'संघ' local tie_head_text = Args['tie_header'] or abbr_header('बरोबरी', 'ब', show_pts, pts.tie) local nr_head_text = Args['nr_header'] or abbr_header('अनिर्णित', 'अ', show_pts, pts.nr) local bonus_head_text = Args['bonus_header'] or '<abbr title="बोनस गुण">बो</abbr>' local deduct_head_text = Args['deduct_header'] or '<abbr title="वजा">व</abbr>' local nrr_head_text = Args['nrr_header'] or '<abbr title="Net run rate">[[निव्वळ धावगती|नि.धा.]]</abbr>' -- local loss_first = yesno(Args['loss_before_tie'] or 'yes') local show_tie = yesno(Args['show_tie'] or 'yes') local show_nr = yesno(Args['show_nr'] or 'yes') local show_deduct = yesno(Args['show_deductions'] or 'no') local show_bonus_points = yesno(Args['show_bonus_points'] or 'no') local show_nrr = yesno(Args['show_nrr'] or 'yes') local show_nrr_fa = yesno(Args['show_nrr_fa'] or 'no') and show_nrr -- Initialize local tt = {} tt.count = 0 -- Up by one after every call tt.tab_text = t -- Actual text -- Actual headers if pos_label ~= nil then tt = p_sub.colhead(tt,28,pos_label) -- Position col end -- Add group header if full_table and group_col then tt = p_sub.colhead(tt,28,group_head_text) -- Group col end tt = p_sub.colhead(tt, team_width, team_head_text..VTE_text) -- Team col tt = p_sub.colhead(tt,28,'<abbr title="सामने">सा</abbr>') -- Matches played col if full_table then tt = p_sub.colhead(tt,28,abbr_header('विजय','वि',show_pts,pts.win)) -- Win col local loss_head_text = abbr_header('पराभव', 'प', show_pts, pts.loss) if loss_first then tt = p_sub.colhead(tt,28,loss_head_text) -- Loss col if show_tie then tt = p_sub.colhead(tt,28,tie_head_text) -- Tie col end else if show_tie then tt = p_sub.colhead(tt,28,tie_head_text) -- Tie col end tt = p_sub.colhead(tt, 28, loss_head_text) -- Loss col end if show_nr then tt = p_sub.colhead(tt,28,nr_head_text) -- No result col end if show_bonus_points then tt = p_sub.colhead(tt,28,bonus_head_text) -- Bonus points col end if show_deduct then tt = p_sub.colhead(tt,28,deduct_head_text) -- Deduction col end end tt = p_sub.colhead(tt, 28, '<abbr title="गुण">गुण</abbr>') -- Points col if full_table then if show_nrr then tt = p_sub.colhead(tt,28,nrr_head_text) -- NRR col end if show_nrr_fa then tt = p_sub.colhead(tt, 60, 'For') tt = p_sub.colhead(tt, 60, 'Against') end tt.count = tt.count+1 table.insert(tt.tab_text, results_header_txt) end return tt end local function rr_to_dec(runs, overs, balls_per_over) if overs == 0 then return 0 end local balls = overs % 1 return runs / (overs - balls + balls * 10 / balls_per_over) end function pp.row(frame, t, Args, p_sub, notes_exist, hth_id_list, full_table, rand_val, team_list, team_code_ii, ii_start, ii_end, ii_fw, bg_col, N_teams, ii, ii_show) -- Build the inner parts of individual rows -- Sub-module usage local mm = require('Module:Math') local yesno = require('Module:Yesno') -- table options, to match those in the header local loss_first = yesno(Args['loss_before_tie'] or 'yes') local show_tie = yesno(Args['show_tie'] or 'yes') local show_nr = yesno(Args['show_nr'] or 'yes') local show_bonus_points = yesno(Args['show_bonus_points'] or 'no') local show_deduct = yesno(Args['show_deductions'] or 'no') local show_nrr = yesno(Args['show_nrr'] or 'yes') local show_nrr_fa = yesno(Args['show_nrr_fa'] or 'no') and show_nrr -- Get some input local wins = tonumber(Args['win_'..team_code_ii]) or 0 local ties = tonumber(Args['tie_'..team_code_ii]) or 0 local losses = tonumber(Args['loss_'..team_code_ii]) or 0 local noresults = tonumber(Args['nr_'..team_code_ii]) or 0 local bonuses = tonumber(Args['bonus_'..team_code_ii]) or 0 local deductions = tonumber(Args['ded_'..team_code_ii]) or 0 local nrr = tonumber(Args['nrr_'..team_code_ii]) or nil local oversbowled = tonumber(Args['ob_'..team_code_ii]) or 0 local runsconceded = tonumber(Args['rc_'..team_code_ii]) or 0 local oversreceived = tonumber(Args['or_'..team_code_ii]) or 0 local runsscored = tonumber(Args['rs_'..team_code_ii]) or 0 local balls_per_over = tonumber(Args['balls_per_over']) or 6 local hth_local = Args['hth_'..team_code_ii] or nil -- Then calculate some values local matches = wins + losses + ties + noresults local pts = args_points(Args) local s_bps = pts.bonus*bonuses local points = pts.win*wins + pts.loss*losses + pts.tie*ties + pts.nr*noresults + s_bps - deductions -- Some local vars local hth_string local tt_return = p_sub.hth(frame, Args, full_table, hth_id_list, hth_local, notes_exist, team_list, team_code_ii, ii_start, ii_end, rand_val) hth_string = tt_return.str hth_id_list = tt_return.list notes_exist = tt_return.notes_exist -- What to rank the teams by local ranking_style = Args['ranking_style'] or 'pts' local win_fw, win_string, pts_fw, pts_string ranking_style = string.lower(ranking_style) if ranking_style=='p' or ranking_style=='pts' or ranking_style=='points' then -- Based on points win_fw = ii_fw win_string = '' pts_fw = 'font-weight: bold;' pts_string = hth_string else -- Based on wins win_fw = 'font-weight: bold;' win_string = hth_string pts_fw = ii_fw pts_string = '' end local nrr_for = rr_to_dec(runsscored, oversreceived, balls_per_over) local nrr_against = rr_to_dec(runsconceded, oversbowled, balls_per_over) -- Set Net Run Rate. This is probabaly over-engineered and could just be done with a single precalculated value if nrr ~= nil then nrr = mm._precision_format(nrr, 3) elseif (oversbowled == 0) or (oversreceived == 0) then -- if 0 or null then have mdash rather than 0? nrr = '&mdash;' else nrr = mm._precision_format(nrr_for - nrr_against, 3) end -- Row building table.insert(t,'| style="'..ii_fw..bg_col..'" |'..marathi_digits(matches)..'\n') -- Played if full_table then -- Use actual values if wins, ties, and losses are not numeric. -- Copied this from other module. if (wins == 0 and ties == 0 and losses == 0) then local function numorval(s) return s and((s == '' and 0) or tonumber(s) or s) or 0 end wins = numorval(Args['win_'..team_code_ii]) ties = numorval(Args['tie_'..team_code_ii]) losses = numorval(Args['loss_'..team_code_ii]) end table.insert(t,'| style="'..win_fw..bg_col..'" |'..marathi_digits(wins)..win_string..'\n') -- Won if loss_first then table.insert(t,'| style="'..ii_fw..bg_col..'" |'..marathi_digits(losses)..'\n') -- Lost if show_tie then table.insert(t,'| style="'..ii_fw..bg_col..'" |'..marathi_digits(ties)..'\n') -- Ties end else if show_tie then table.insert(t,'| style="'..ii_fw..bg_col..'" |'..marathi_digits(ties)..'\n') -- Ties end table.insert(t,'| style="'..ii_fw..bg_col..'" |'..marathi_digits(losses)..'\n') -- Lost end if show_nr then table.insert(t,'| style="'..ii_fw..bg_col..'" |'..marathi_digits(noresults)..'\n') -- No Results end if show_bonus_points then if s_bps< 0 then table.insert(t,'| style="'..bg_col..'" | &minus;'..-s_bps..'\n') else table.insert(t,'| style="'..bg_col..'" | '..s_bps..'\n') end end if show_deduct then table.insert(t,'| style="'..ii_fw..bg_col..'" | '..deductions..'\n') end end if points<0 then table.insert(t,'| style="'..pts_fw..bg_col..'" | &minus;'..marathi_digits(-points)..pts_string..'\n') else table.insert(t,'| style="'..pts_fw..bg_col..'" | '..marathi_digits(points)..pts_string..'\n') end if full_table then if show_nrr then table.insert(t,'| style="'..ii_fw..bg_col..'" |'..marathi_digits(nrr)..'\n') -- Net run rate end if show_nrr_fa then local nrr_for_text = oversreceived > 0 and runsscored..'/'..oversreceived or '&mdash;' local nrr_against_text = oversbowled > 0 and runsconceded..'/'..oversbowled or '&mdash;' table.insert(t, '| data-sort-value="'..nrr_for..'" style="'..ii_fw..bg_col..'" |'..nrr_for_text..'\n') table.insert(t, '| data-sort-value="'..nrr_against..'" style="'..ii_fw..bg_col..'" |'..nrr_against_text..'\n') end end return {t=t, notes_exist=notes_exist, hth_id_list=hth_id_list} end function pp.status(Args) -- Declare status options -- ------------------------------------------------------------ -- NOTE: If you add to status_code, also add to status_called and status_letters!! -- Or functionality will be compromised -- ------------------------------------------------------------ local status_code, status_called = {},{} status_code = { A='Advances to a further round', C='विजेते', D='अपात्र', E='बाद', G='पाहुणे', H='यजमान', O='प्ले-ऑफ विजेते', P='Promoted', Q='दर्शविलेल्या टप्प्यासाठी पात्र', R='Relegated', T='पात्र, परंतु अद्याप दर्शविलेल्या टप्प्यासाठी नाही' } local status_letters = (Args['status_order'] or '') .. 'ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ' -- Status position(before or after read and default) local stat_pos_val = string.lower(Args['status_pos'] or '') local status_position = 'after'-- Default location if stat_pos_val=='before' then status_position = 'before' elseif stat_pos_val=='after' then status_position = 'after' end for l in mw.text.gsplit(status_letters, '') do status_called[l] = false status_code[l] = status_code[l] or '?' status_letters = mw.ustring.gsub(status_letters, '(' .. l..'.-)' .. l, '%1') if Args['status_text_'..l] then status_code[l] = Args['status_text_'..l] end end return {code=status_code, called=status_called, letters=status_letters, position=status_position} end return pp pwp57w2uuagutquw2an81qv2v8dxc36 0 350332 2706914 2645858 2026-08-30T22:04:22Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2706914 wikitext text/x-wiki {{एफ१ हंगाम | मागील_हंगाम = २०२२ | सद्य_हंगाम = २०२३ | पुढील_हंगाम = २०२४ }} [[File:Max Verstappen 2017 Malaysia 3.jpg|thumb|[[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]ने ५७५ गुणांसोबत २०२३ फॉर्म्युला वन विश्व अजिंक्यपदाचा विजेता व पहिला क्रमांक मिळवुन सलग तिसऱ्या वर्षी अजिंक्यपद पटकावले.]] [[चित्र:Sergio Pérez 2019 (cropped).jpg|thumb|[[सर्गिओ पेरेझ]], २८५ गुणांसोबत २०२३फॉर्म्युला वन विश्व अजिंक्यपदाचा उपविजेता व दुसरा क्रमांक.]] [[चित्र:Lewis Hamilton 2022 São Paulo Grand Prix (52498120773) (cropped).jpg|thumb|[[लुइस हॅमिल्टन]], २३४ गुणांसोबत २०२३फॉर्म्युला वन विश्व अजिंक्यपदाचा गत विजेता व तिसरा क्रमांक.]] '''२०२३ फॉर्म्युला वन हंगाम''' हा [[आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|एफ.आय.ए.]] [[फॉर्म्युला वन]] शर्यतीचा ७४वा हंगाम होता. ह्या हंगामामध्ये २२ शर्यती खेळवल्या गेल्या ज्यात १० संघांच्या एकूण २२ चालकांनी सहभाग घेतला. ५ मार्च २०२३ रोजी [[बहरैन]] मध्ये पहिली तर २६ नोव्हेंबर रोजी [[अबु धाबी]]मध्ये अखेरची शर्यत खेळवली गेली. ==संघ आणि चालक== २०२३ फॉर्म्युला वन हंगामात एकुन १० संघांनी भाग घेतला. खालील यादीत २०२३ हंगामात भाग घेतेलेल्या सर्व संघ व संघांच्या चालकांची माहिती आहे. चालकांचे क्रमांक फॉर्म्युला वन संघटनेच्या २०२३ हंगामाच्या अधिक्रुत सोत्राप्रमाणे आहेत. सर्व संघाची माहिती सुद्धा फॉर्म्युला वन संघटनेच्या २०२३ हंगामाच्या अधिक्रुत सोत्राप्रमाणे आहे. {| class="wikitable" |- !संघ !कारनिर्माता !चेसिस !इंजिन† !चालक क्र. !चालक !शर्यत क्र. |- ||{{flagicon|स्वित्झर्लंड}}आल्फा रोमियो एफ.१ संघ स्टेक{{refn|group=टीप|[[आल्फा रोमियो|आल्फा रोमियो]]'s sponsorship arrangement was with स्टेक, whose co-founders were backers of किक. आल्फा रोमियो initially entered round २ as "आल्फा रोमियो एफ.१ संघ Kick",<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2023%20Saudi%20Arabian%20Grand%20Prix%20-%20Entry%20List.pdf |title=२०२३ सौदी अरेबियन ग्रांप्री - Entry List |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=१७ मार्च २०२३ |}}</ref> before the publication of a second entry list that showed the entrant as "आल्फा रोमियो एफ.१ संघ Stake".<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2023%20Saudi%20Arabian%20Grand%20Prix%20-%20Entry%20List%20V2.pdf |title=२०२३ सौदी अरेबियन ग्रांप्री - Entry List |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=१७ मार्च २०२३}}</ref> आल्फा रोमियो entered rounds ३, ७, १२ and १७ as "आल्फा रोमियो एफ.१ संघ Kick".<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2023%20ऑस्ट्रेलियन%20Grand%20Prix%20-%20Entry%20List.pdf |title=२०२३ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री - Entry List |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=३१ मार्च २०२३ |}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2023%20स्पॅनिश%20Grand%20Prix%20-%20Entry%20List.pdf |title=२०२३ स्पॅनिश ग्रांप्री - Entry List |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२ जून २०२३}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2023%20बेल्जियम%20Grand%20Prix%20-%20Entry%20List.pdf |title=२०२३ बेल्जियम ग्रांप्री - Entry List |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२८ जुलै २०२३ }}</ref><ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2023%20Qatar%20Grand%20Prix%20-%20Entry%20List.pdf |title=२०२३ कतार ग्रांप्री - Entry List |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=६ ऑक्टोबर २०२३ }}</ref>}} |[[आल्फा रोमियो|आल्फा रोमियो]] - [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | [[आल्फा रोमियो सि.४३]]<ref>{{स्रोत बातमी|title=आल्फा रोमियो confirm launch date for २०२३ challenger|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article.alfa-romeo-confirm-launch-date-for-2023-challenger.a6SnX4UrFt6c13X9qt5jA.html|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन डॉट कॉम|दिनांक=२० जानेवारी २०२३}}</ref> | फेरारी ०६६/१० | style="text-align:center"|२४<br>७७ | {{flagicon|चीन}}[[जो ग्यानयु]]<br>{{flagicon|फिनलंड}}[[वालट्टेरी बोट्टास]] | align="center" nowrap|सर्व<br />सर्व |- ||{{flagicon|इटली}}स्कुदेरिआ अल्फाटौरी |[[स्कुदेरिआ अल्फाटौरी]] - [[होंडा आर.बी.पी.टी.]] | [[अल्फाटौरी ऐ.टि.०४]]<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=https://racingnews365.com/alphatauri-unveil-at04-in-new-york |title=AlphaTauri unveil refreshed AT०४ in New York |प्रकाशक=racingnews३६५.com |दिनांक=११ फेब्रुवारी २०२३ }}</ref> | होंडा आर.बी.पी.टी.एच.००१ | style="text-align:center"|२१<br>३<br>४०<br>२२ | {{flagicon|नेदरलँड्स}}[[निक डि. व्रिस]]<br>{{flagicon|ऑस्ट्रेलिया}}[[डॅनियल रीक्कार्डो]]<br>{{flagicon|न्यू झीलँड}}[[लियाम लॉसन]]<br>{{flagicon|जपान}}[[युकि सुनोडा]] | align="center" nowrap|१-१०<br />११-१३, १८-२२{{refn|group=टीप|[[डॅनियल रीक्कार्डो]] was entered into the [[२०२३ डच ग्रांप्री|डच ग्रांप्री]], but later withdrew after breaking a [[metacarpal bone]] in his left hand in a crash during the second practice session.<ref name="Lawson">{{स्रोत बातमी |title=Ricciardo to be replaced by Lawson after breaking hand |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-ricciardo-to-be-replaced-by-lawson-for-remainder-of-dutch-gp.5JCEAa5XnnUsjZ1SE7lXFX.html |दिनांक=२५ ऑगस्ट २०२३ |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन डॉट कॉम}}</ref>}}<br>१३-१७<br />सर्व |- ||{{flagicon|फ्रांस}}[[मर्सिडीज-बेंझ|बि.डब्ल्यु.टी.]] अल्पाइन एफ.१ संघ ! [[अल्पाइन एफ.१ संघ]] - [[रेनोल्ट एफ१]] | [[आल्पाइन ऐ.५२३]]<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=https://racingnews365.com/alpine-unveil-a523-to-complete-the-f1-2023-launch-season |title=Alpine unveil A५२३ to complete the एफ.१ २०२३ launch season |प्रकाशक=Racingnews३६५.com |दिनांक=१६ फेब्रुवारी २०२३ }}</ref> | रेनोल्ट इ-टेक आर.इ.२३ | style="text-align:center"|१०<br>३१ | Nowrap|{{flagicon|फ्रांस}}[[पियर गॅस्ली]]<br>{{flagicon|फ्रांस}}[[एस्टेबन ओकन]] | align="center" nowrap|सर्व<br />सर्व |- |{{flagicon|युनायटेड किंग्डम}}अ‍ॅस्टन मार्टिन आरामको [[कॉग्निझंट]] एफ.१ संघ ! अ‍ॅस्टन मार्टिन आरामको-[[मर्सिडीज-बेंझ]] | [[अ‍ॅस्टन मार्टिन ए.एम्.आर.२३]]<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.astonmartinf1.com/en-GB/AMR23 |title=Introducing the AMR२३ |प्रकाशक=astonmartinf1.com |दिनांक= }}</ref> | मर्सिडीज-बेंझ-ए.एम.जी एफ.१ एम.१४ | style="text-align:center"|१४<br>१८ | {{flagicon|स्पेन}}[[फर्नांदो अलोन्सो]]<br>{{flagicon|कॅनडा}}[[लान्स स्टोल]] | align="center" nowrap|सर्व<br />सर्व{{refn|group=टीप|[[लान्स स्टोल]] was entered into the [[२०२३ सिंगापूर ग्रांप्री|सिंगापूर ग्रांप्री]], but later withdrew after crashing in qualifying.<ref name="Stroll">{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-stroll-to-miss-singapore-grand-prix-following-qualifying-crash.4BlBX210EzxGI4jsr0kPtx.html|title=Stroll to miss सिंगापूर ग्रांप्री following qualifying crash|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन डॉट कॉम|दिनांक=१७ सप्टेंबर २०२३|}}</ref>}} |- ||{{flagicon|इटली}}स्कुदेरिआ फेरारी ! [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | [[फेरारी एस.एफ.-२३]]<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.ferrari.com/en-EN/formula1/articles/a-week-to-launch-the-car-will-be-called-sf-23|title=A Week to Launch: The Car Will Be Called SF-२३|प्रकाशक=फेरारी|दिनांक=७ फेब्रुवारी २०२३}}</ref> | फेरारी ०६६/१०<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.ferrari.com/en-EN/formula1/sf-23|title=Discover the SF-२३|प्रकाशक=फेरारी.com|दिनांक=१४ फेब्रुवारी २०२३|}}</ref> | style="text-align:center" |१६<br>५५ | {{flagicon|मोनॅको}}[[शार्ल लक्लेर]]<br>{{flagicon|स्पेन}}[[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | align="center" nowrap|सर्व<br />सर्व |- ||{{flagicon|युनायटेड स्टेट्स}}मनीग्राम हास एफ.१ संघ ! [[हास एफ.१ संघ]] - [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | [[हास व्हि.एफ-२३]]<ref>{{cite tweet|user=haasएफ.१team|number=160225143058622566|title=The chassis and nose for the VF-२३ have passed their FIA tests and are officially homologated - a significant landmark in the development of our २०२३ car}}</ref> | फेरारी ०६६/१० | style="text-align:center"|२०<br>२७ |{{flagicon|डेन्मार्क}}[[केविन मॅग्नुसेन]]<br>{{flagicon|जर्मनी}}[[निको हल्केनबर्ग]] | align="center" nowrap|सर्व<br />सर्व |- ||{{flagicon|युनायटेड किंग्डम}}मॅकलारेन एफ.१ संघ ! scope="row" nowrap | [[मॅकलारेन]] - [[मर्सिडीज-बेंझ]] | [[मॅकलारेन एम.सी.एल.६०]]<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article.mclaren-announce-unexpected-new-name-for-2023-f1-car.1GdRA8PaZC0bwuDXsMsCNv.html|title=मॅकलारेन announce name for २०२३ एफ.१ car - and it's not what you would expect|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन डॉट कॉम|दिनांक=८ फेब्रुवारी २०२३}}</ref> | मर्सिडीज-बेंझ-ए.एम.जी एफ.१ एम.१४<ref>{{स्रोत बातमी |title=मॅकलारेन एम.सी.एल.६० technical specification |दुवा=https://www.mclaren.com/racing/2023/car-launch/mclaren-mcl60-technical-specification/ |दिनांक=१३ फेब्रुवारी २०२३ |प्रकाशक=मॅकलारेन}}</ref> | style="text-align:center"|४<br>८१ | {{flagicon|युनायटेड किंग्डम}}[[लॅन्डो नॉरिस]]<br>{{flagicon|ऑस्ट्रेलिया}}[[ऑस्कर पियास्त्री]] | align="center" nowrap|सर्व<br />सर्व |- ||{{flagicon| जर्मनी}} मर्सिडीज-बेंझ-ए.एम.जी [[पेट्रोनास]] एफ.१ संघ ! [[मर्सिडीज-बेंझ]] | [[मर्सिडीज-बेंझ डब्ल्यू.१४]]<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.mercedesamgf1.com/en/news/2022/12/w14-fire-up-first-words-firing-up-2023-mercedes-amg-f1-car/|title=W14 First Words: Firing Up Our 2023 Mercedes-AMG F1 Car|दिनांक=२३ डिसेंबर २०२२|प्रकाशक=मर्सिडीज-बेंझए.एम.जी.एफ. वन डॉट कॉम}}</ref> | मर्सिडीज-बेंझ-ए.एम.जी एफ.१ एम.१४ | style="text-align:center"|४४<br>६३ | {{flagicon|युनायटेड किंग्डम}}[[लुइस हॅमिल्टन]]<br>{{flagicon|युनायटेड किंग्डम}}[[जॉर्ज रसल]] | align="center" nowrap|सर्व<br />सर्व |- ||{{flagicon|ऑस्ट्रिया}}[[ऑरॅकल]] रेड बुल रेसिंग ! [[रेड बुल रेसिंग]]-[[होंडा आर.बी.पी.टी.]] | [[रेड बुल रेसिंग आर.बी.१९]]<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.redbullracing.com/int-en/join-our-2023-season-launch|title=You Host, We'll Launch|प्रकाशक=RedBullRacing.com|दिनांक=६ जानेवारी २०२३}}</ref> | होंडा आर.बी.पी.टी.एच.००१<ref>{{स्रोत बातमी |title=Power Units {{!|}} फॉर्म्युला वन |दुवा=https://honda.racing/f1/machines |दिनांक=५ मार्च २०२३ |प्रकाशक=Honda.Racing |language=en-US |archive-date=६ मार्च २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230306021845/https://honda.racing/f1/machines |url-status=live }}</ref> | style="text-align:center"|१<br>११ | {{flagicon|नेदरलँड्स}}[[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]<br>{{flagicon|मेक्सिको}}[[सर्गिओ पेरेझ]] | align="center" nowrap|सर्व<br />सर्व |- ||{{flagicon|युनायटेड किंग्डम}}विलियम्स रेसींग ! [[विलियम्स एफ१]] - [[मर्सिडीज-बेंझ]] | [[विलियम्स एफ.डब्ल्यु.४५]]<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.williamsf1.com/posts/99735757-d512-486b-82d4-83a85a716794/a-beginners-guide-to-formula-1-in-2023 |title=A Beginner's Guide to फॉर्म्युला वन in २०२३ |प्रकाशक=विलियम्स एफ१ वन डॉट कॉम |दिनांक=२६ जानेवारी २०२३ }}</ref> | मर्सिडीज-बेंझ-ए.एम.जी एफ.१ एम.१४<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.williamsf1.com/posts/c15945d3-034a-4d7e-b972-e1c1bf21cbef/williams-mercedes-fw45-technical-specification|title=विलियम्स मर्सिडीज-बेंझ FW४५ Technical Specification|प्रकाशक=विलियम्स एफ१ वन डॉट कॉम|दिनांक=६ फेब्रुवारी २०२३}}</ref> | style="text-align:center"|२<br>२३ | {{flagicon|युनायटेड स्टेट्स}}[[लोगन सारजंन्ट]]<br>{{flagicon| थायलंड}} [[अलेक्झांडर आल्बॉन]] | align="center" nowrap|सर्व<br />सर्व |-class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" |'''संदर्भ:'''<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2023/2023-fia-formula-one-world-championship-entry |title=२०२३ FIA फॉर्म्युला वन हंगाम - Entry List |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=१८ जुलै २०२३ }}</ref><ref name="entry lists">Official entry lists: * {{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2023%20Bahrain%20Grand%20Prix%20-%20Entry%20List.pdf |title=२०२३ बहरैन ग्रांप्री - Entry List |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=३ मार्च २०२३ }} * {{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2023%20Saudi%20Arabian%20Grand%20Prix%20-%20Entry%20List%20V2.pdf |title=२०२३ सौदी अरेबियन ग्रांप्री - Entry List |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=१७ मार्च २०२३ }} * {{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2023%20Australian%20Grand%20Prix%20-%20Entry%20List.pdf |title=२०२३ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री - Entry List |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=३१ मार्च २०२३ }} * {{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2023%20Azerbaijan%20Grand%20Prix%20-%20Entry%20List.pdf |title=२०२३ अझरबैजान ग्रांप्री - Entry List |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२८ एप्रिल २०२३ }} * {{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2023%20Miami%20Grand%20Prix%20-%20Entry%20List.pdf |title=२०२३ मायामी ग्रांप्री - Entry List |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=५ मे २०२३ }} * {{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2023%20Monaco%20Grand%20Prix%20-%20Entry%20List.pdf |title=२०२३ मोनॅको ग्रांप्री - Entry List |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२६ मे २०२३ }} * {{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2023%20Spanish%20Grand%20Prix%20-%20Entry%20List.pdf |title=२०२३ स्पॅनिश ग्रांप्री - Entry List |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२ जून २०२३ }} * {{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2023%20anadian%20Grand%20Prix%20-%20Entry%20List.pdf |title=२०२३ कॅनेडियन ग्रांप्री - Entry List |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=१६ जून २०२३ }} * {{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2023%20Austrian%20Grand%20Prix%20-%20Entry%20List.pdf |title=२०२३ ऑस्ट्रियन ग्रांप्री - Entry List |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=३० जून २०२३ }} * {{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2023%20British%20Grand%20Prix%20-%20Entry%20List.pdf |title=२०२३ ब्रिटिश ग्रांप्री - Entry List |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=७ जुलै २०२३ }} * {{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2023%20Hungarian%20Grand%20Prix%20-%20Entry%20List.pdf |title=२०२३ हंगेरियन ग्रांप्री - Entry List |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२१ जुलै २०२३ }} * {{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2023%20Belgium%20Grand%20Prix%20-%20Entry%20List.pdf |title=२०२३ बेल्जियम ग्रांप्री - Entry List |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२८ जुलै २०२३ }} * {{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2023%20Dutch%20Grand%20Prix%20-%20Entry%20List.pdf |title=२०२३ डच ग्रांप्री - Entry List |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२५ ऑगस्ट २०२३ }} * {{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2023%20Dutch%20Grand%20Prix%20-%20Revised%20Entry%20List.pdf |title=२०२३ डच ग्रांप्री - Revised Entry List |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२५ ऑगस्ट २०२३ }} * {{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2023%20Italian%20Grand%20Prix%20-%20Entry%20List.pdf |title=२०२३ इटालियन ग्रांप्री - Entry List |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=१ सप्टेंबर २०२३ }} * {{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2023%20Singapore%20Grand%20Prix%20-%20Entry%20List.pdf |title=२०२३ सिंगापूर ग्रांप्री - Entry List |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=१५ सप्टेंबर २०२३ }} * {{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2023%20Japan%20Grand%20Prix%20-%20Entry%20List.pdf |title=२०२३ जपानी ग्रांप्री - Entry List |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२२ सप्टेंबर २०२३ }} * {{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2023%20Qatar%20Grand%20Prix%20-%20Entry%20List.pdf |title=२०२३ कतार ग्रांप्री - Entry List |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=६ ऑक्टोबर २०२३ }} * {{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2023%20United%20States%20Grand%20Prix%20-%20Entry%20List.pdf |title=२०२३ युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री - Entry List |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२० ऑक्टोबर २०२३ }} * {{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2023%20Mexico%20City%20Grand%20Prix%20-%20Entry%20List.pdf |title=२०२३ मेक्सिको सिटी ग्रांप्री - Entry List |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२७ ऑक्टोबर २०२३ }} * {{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2023%20S%C3%A3o%20Paulo%20Grand%20Prix%20-%20Entry%20List%20-%20Corrected.pdf |title=२०२३ साओ पाउलो ग्रांप्री - Entry List - Corrected|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=३ नोव्हेंबर २०२३ }} * {{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2023%20Las%20Vegas%20Grand%20Prix%20-%20Entry%20List_0.pdf |title=२०२३ लास व्हेगस ग्रांप्री - Entry List|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=१६ नोव्हेंबर २०२३ }} * {{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2023%20Abu%20Dhabi%20Grand%20Prix%20-%20Entry%20List.pdf |title=२०२३ अबु धाबी ग्रांप्री - Entry List|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२४ नोव्हेंबर २०२३ }}</ref> |} </div> === सराव चालक === हंगामभर, प्रत्येक संघाने पहिल्या दोन सराव सत्रांपैकी एका सत्रात असा चालक उतरवणे बंधनकारक होते, ज्याने दोनपेक्षा जास्त शर्यतींमध्ये भाग घेतला नसेल. हे दोन वेळा करणे आवश्यक होते, प्रत्येक कारसाठी एकदा.<ref name="Sporting regs"/>{{rp|location=कलम 32.4c}} [[ऑस्कर पियास्त्री]], [[लोगन सार्जंट]] आणि [[निक डि व्ह्रिज]] यांनी [[2023 बहरीन ग्रांप्री|बहरीन ग्रांप्री]]मध्ये केलेली ग्रांप्री पदार्पणे अनुक्रमे [[मॅकलारेन]]-[[मर्सिडीज]], [[विल्यम्स]]-[[मर्सिडीज]] आणि [[अल्फाटाउरी]]-[[होंडा आरबीपीटी]] संघासाठी आवश्यक सराव सत्र म्हणून गणली गेली.<ref name="CooperFP1">{{cite news |last1=Cooper |first1=Adam |title=एफ१ संघांना नवख्या सराव चालकांच्या वेळापत्रकाचे डोकेदुखी |url=https://www.motorsport.com/f1/news/f1-teams-facing-rookie-fp1-scheduling-headache/10509835/ |access-date=२५ ऑक्टोबर २०२३ |website=[[Motorsport.com]]|date=२१ ऑगस्ट २०२३ |language=en |archive-date=३ नोव्हेंबर २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103125604/https://www.motorsport.com/f1/news/f1-teams-facing-rookie-fp1-scheduling-headache/10509835/ |url-status=live }}</ref> [[लियाम लॉसन]]चे [[2023 डच ग्रांप्री|डच ग्रांप्री]]मधील पदार्पण गणले गेले नाही, कारण त्या कारसाठी आधीच निक डि व्ह्रिजने आवश्यक सराव सत्र पूर्ण केले होते.<ref name="ATtoRunHadjar">{{cite news |last1=Mitchell |first1=Rory |title=अल्फाटाउरी मेक्सिको सराव सत्रात F2 नवख्या चालकाला उतरवणार |url=https://racingnews365.com/alphatauri-to-run-f2-rookie-in-mexico-fp1 |access-date=२५ ऑक्टोबर २०२३ |work=RacingNews365 |date=२४ ऑक्टोबर २०२३ |language=en |archive-date=२४ ऑक्टोबर २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20231024183336/https://racingnews365.com/alphatauri-to-run-f2-rookie-in-mexico-fp1 |url-status=live }}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%" |+ {{nowrap|पहिल्या किंवा दुसऱ्या सराव सत्रात भाग घेणारे चालक}} !scope="col"|कारनिर्माता !scope="col"|क्र. !scope="col"|चालक !फेऱ्या |- !nowrap |[[आल्फा रोमिओ]]-[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | style="text-align:center" nowrap|९८ | {{flagicon|फ्रान्स}}[[थियो पूर्शेर]] | style="text-align:center" nowrap|१९, २२ |- !nowrap|[[स्कुदेरिआ अल्फाटौरी]]-[[होंडा आरबीपीटी]] | style="text-align:center" nowrap|४१ | {{flagicon|फ्रान्स}}[[इसाक हॅजार]] | style="text-align:center" nowrap|१९ |- ![[अल्पाइन एफ.१ संघ]]-[[रेनोल्ट एफ१]] | style="text-align:center" nowrap|६१ | {{flagicon|ऑस्ट्रेलिया}}[[जॅक डूहान]] | style="text-align:center" nowrap|१९, २२ |- !nowrap|[[अ‍ॅस्टन मार्टिन]] [[सौदी अरामको|अरामको]]-[[मर्सिडीज]] | style="text-align:center" nowrap|३४ | {{flagicon|ब्राझिल}}[[फेलिपे ड्रुगोविच]] | style="text-align:center" nowrap|१४, २२ |- ![[स्कुदेरिआ फेरारी]] | style="text-align:center" nowrap|३९ | {{nowrap|{{flagicon|Israel}} [[रॉबर्ट श्वार्ट्झमॅन]]}} | style="text-align:center" nowrap|१३, २२ |- ![[हास एफ.१ संघ]]-[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | style="text-align:center" nowrap|५० | {{nowrap|{{flagicon|ग्रेट ब्रिटन}}[[ऑलिव्हर बेअरमॅन]]}} | style="text-align:center" nowrap|१९, २२ |- ![[मॅकलारेन]]-[[मर्सिडीज]] | style="text-align:center" nowrap|२९ | {{flagicon|मेक्सिको}}[[पॅट्रिसिओ ओ'वॉर्ड]] | style="text-align:center" nowrap|२२ |- !scope="row" nowrap|[[मर्सिडीज-बेंझ]] | style="text-align:center" nowrap|४२ | {{flagicon|डेन्मार्क}}[[फ्रेडरिक वेस्टी]] | style="text-align:center" nowrap|१९, २२ |- !{{nowrap|[[रेड बुल रेसिंग]]-[[होंडा आरबीपीटी]]}} | style="text-align:center" nowrap|३६<br>३७ | {{flagicon|ग्रेट ब्रिटन}}[[जेक डेनिस]]<br>{{flagicon|फ्रान्स}}[[इसाक हॅजार]] | style="text-align:center" nowrap|२२<br>२२ |- ![[विलियम्स एफ१]]-[[मर्सिडीज-बेंझ]] | style="text-align:center" nowrap|४५ | {{flagicon|ग्रेट ब्रिटन}}[[झॅक ओ'सुलिव्हन]] | style="text-align:center" nowrap|२२ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center"|'''स्रोत:'''<ref name="entry lists"/> |} === संघातील बदल === [[Honda in Formula One|होंडा]]ने पुन्हा [[Red Bull Racing|रेड बुल रेसिंग]] आणि [[Scuderia AlphaTauri|अल्फाटाउरी]]साठी नावाने इंजिन पुरवठादार म्हणून पुनरागमन केले, आणि दोन्ही संघांनी इंजिन [[Honda RBPT]] या नावाने वापरण्यास सुरुवात केली.<ref>{{cite web |last1=Beer |first1=Matt |title=२०२३ साठी रेड बुलच्या एफ१ इंजिन नावात होंडा परत |url=https://the-race.com/formula-1/honda-back-in-red-bulls-f1-engine-name-for-2023/ |website=दि रेस |access-date=१६ डिसेंबर २०२२ |date=१५ डिसेंबर २०२२ |archive-date=५ फेब्रुवारी २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230205120914/https://the-race.com/formula-1/honda-back-in-red-bulls-f1-engine-name-for-2023/ |url-status=live }}</ref> रेड बुल पॉवरट्रेन्सने या हंगामापासून इंजिन असेंब्ली व देखभाल स्वतःकडे घेण्याचे नियोजन केले होते,<ref>{{cite web |last1=Mitchell-Malm |first1=Scott |title=रेड बुलने होंडा इंजिन IP वापरण्याचा करार केला, २०२१ नंतरचे नियोजन जाहीर |url=https://the-race.com/formula-1/red-bull-agrees-honda-engine-ip-use-reveals-post-2021-plan/ |website=दि रेस |access-date=१६ डिसेंबर २०२२ |date=७ ऑक्टोबर २०२१ |archive-date=१ नोव्हेंबर २०२२ |archive-url=https://web.archive.org/web/20221101125451/https://the-race.com/formula-1/red-bull-agrees-honda-engine-ip-use-reveals-post-2021-plan/ |url-status=live }}</ref> पण नंतर असे ठरले की होंडा रेड बुल रेसिंग व अल्फाटाउरीला २०२५ अखेरपर्यंत तांत्रिक मदत देत राहील.<ref>{{cite web |last1=Medland |first1=Chris |date=२ ऑगस्ट २०२२ |title=होंडा २०२५ अखेरपर्यंत रेड बुलला सहाय्य देणार |url=https://racer.com/2022/08/02/honda-to-continue-red-bull-support-until-end-of-2025/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221216104308/https://racer.com/2022/08/02/honda-to-continue-red-bull-support-until-end-of-2025/ |archive-date=१६ डिसेंबर २०२२ |access-date=१६ डिसेंबर २०२२ |website=रेसर}}</ref> === चालक बदल === [[Sebastian Vettel|सेबास्टियन फेटेल]]ने [[२०२२ फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप|२०२२ हंगाम]]नंतर निवृत्ती घेतली,<ref>{{Cite web |date=२८ जुलै २०२२ |title=सेबास्टियन फेटेल २०२२ हंगामाच्या अखेरीस एफ१मधून निवृत्त होणार |url=https://www.astonmartinf1.com/en-GB/news/announcement/sebastian-vettel-to-retire-from-f1-at-the-end-of-the-2022-season |access-date=२८ जुलै २०२२ |website=अ‍ॅस्टन मार्टिन एफ१ टीम |archive-date=२८ जुलै २०२२ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220728100446/https://www.astonmartinf1.com/en-GB/news/announcement/sebastian-vettel-to-retire-from-f1-at-the-end-of-the-2022-season |url-status=live}}</ref> आणि १५ पूर्ण हंगामांनंतर आपली फॉर्म्युला वन कारकीर्द संपवली.<ref>{{Cite web |title=ब्रेकिंग: चार वेळा विश्वविजेता सेबास्टियन फेटेल २०२२ हंगामाच्या अखेरीस फॉर्म्युला १मधून निवृत्त होणार|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-four-time-champion-sebastian-vettel-to-retire-from-formula-1-at-the.65j625XK4FPq6qf2Qn5gb5 |access-date=१५ नोव्हेंबर २०२४ |website=फॉर्म्युला १}}</ref> [[Aston Martin in Formula One|अ‍ॅस्टन मार्टिन]]मध्ये त्याची जागा [[Fernando Alonso|फर्नांडो अलोन्सो]]ने घेतली, ज्याने दोन हंगामानंतर [[Alpine F1 Team|अल्पाइन]] सोडली.<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-fernando-alonso-signs-to-aston-martin-for-2023-on-multi-year.1i8QwJht5v7dBCWFCcrqml.html|title=फर्नांडो अलोन्सोने २०२३ साठी बहुवर्षीय कराराने अ‍ॅस्टन मार्टिनमध्ये प्रवेश केला|website=फॉर्म्युला १|date=१ ऑगस्ट २०२२|access-date=१ ऑगस्ट २०२२|archive-date=१ ऑगस्ट २०२२|archive-url=https://web.archive.org/web/20220801083548/https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-fernando-alonso-signs-to-aston-martin-for-2023-on-multi-year.1i8QwJht5v7dBCWFCcrqml.html|url-status=live}}</ref> अलोन्सोच्या जागी सुरुवातीला [[२०२१ फॉर्म्युला २ चॅम्पियनशिप|२०२१ फॉर्म्युला २]] विजेता व अल्पाइनचा राखीव चालक [[Oscar Piastri|ऑस्कर पियास्त्री]] असल्याची घोषणा झाली.<ref>{{Cite web |title=पियास्त्री २०२३ मध्ये अल्पाइनसाठी अलोन्सोची जागा घेणार |url=https://www.motorsport.com/f1/news/oscar-piastri-alpine-2023-alonso/10347858/ |access-date=२ ऑगस्ट २०२२ |website=[[Motorsport.com]] |date=२ ऑगस्ट २०२२ |language=en |archive-date=२ ऑगस्ट २०२२ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220802161942/https://www.motorsport.com/f1/news/oscar-piastri-alpine-2023-alonso/10347858/ |url-status=live }}</ref> या घोषणेनंतर लगेचच पियास्त्रीने सांगितले की त्याने २०२३ साठी करार केलेला नाही व तो अल्पाइनसाठी ड्राइव्ह करणार नाही.<ref>{{Cite tweet |user=OscarPiastri |number=1554527452231262210 |title=माझ्या संमतीशिवाय अल्पाइन एफ१ने जाहीर केले आहे की मी पुढील वर्षी त्यांच्यासाठी ड्राइव्ह करणार आहे. हे चुकीचे आहे आणि मी अल्पाइनसोबत २०२३ साठी करार केलेला नाही. मी पुढील वर्षी अल्पाइनसाठी ड्राइव्ह करणार नाही.|last=Piastri |first=Oscar|author-link=Oscar Piastri}}</ref> [[FIA Contract Recognition Board]]ने ठरवले की त्याचे अल्पाइनसाठी शर्यतीचे कोणतेही कंत्राटी बंधन नव्हते.<ref>{{Cite web |date=२ सप्टेंबर २०२२ |title=विशेष: CRB निर्णयामधून अल्पाइनच्या पियास्त्री करार हाताळणीतील चुका |url=https://racingnews365.com/crb-ruling-details-alpine-failings-in-handling-piastri-contract |access-date=१५ नोव्हेंबर २०२४ |website=RacingNews365 |language=en |archive-date=४ सप्टेंबर २०२२ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220904044159/https://racingnews365.com/crb-ruling-details-alpine-failings-in-handling-piastri-contract |url-status=live }}</ref> [[Pierre Gasly|पियर गॅस्ली]], ज्याचा [[Scuderia AlphaTauri|अल्फाटाउरी]]सोबत करार होता, त्याने अल्पाइनमध्ये प्रवेश केला व अलोन्सोची जागा घेतली.<ref name="Gasly">{{cite web |date=८ ऑक्टोबर २०२२ |title=गॅस्ली २०२३ मध्ये ओकॉनसोबत अल्पाइनसाठी रेस करणार |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-gasly-to-race-for-alpine-alongside-ocon-in-2023.2KAog8YGlyBOFO5SskzYXD.html |access-date=८ ऑक्टोबर २०२२ |website=फॉर्म्युला १ |archive-date=१९ फेब्रुवारी २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230219082742/https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-gasly-to-race-for-alpine-alongside-ocon-in-2023.2KAog8YGlyBOFO5SskzYXD.html |url-status=live }}</ref> गॅस्लीची जागा [[२०२०–२१ फॉर्म्युला ई वर्ल्ड चॅम्पियनशिप|२०२०–२१ फॉर्म्युला ई]] आणि [[२०१९ फॉर्म्युला २ चॅम्पियनशिप|२०१९ फॉर्म्युला २]] विजेता [[Nyck de Vries|निक डि व्ह्रिस]]ने घेतली.<ref name="De Vries">{{cite web |date=८ ऑक्टोबर २०२२ |title=अल्फाटाउरीने २०२३ साठी त्सुनोडासोबत निक डि व्ह्रिसची घोषणा केली |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-alphatauri-announce-nyck-de-vries-for-2023-alongside-tsunoda.3DDtgup7xpVfRgdTd9HFyW.html |access-date=८ ऑक्टोबर २०२२ |website=फॉर्म्युला १|archive-date=१९ फेब्रुवारी २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230219082705/https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-alphatauri-announce-nyck-de-vries-for-2023-alongside-tsunoda.3DDtgup7xpVfRgdTd9HFyW.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=२४ ऑक्टोबर २०२४ |title=माजी अल्फाटाउरी एफ१ ड्रायव्हर निक डि व्ह्रिस |url=https://racingnews365.com/formula-1-drivers/nyck-de-vries |access-date=१५ नोव्हेंबर २०२४ |website=RacingNews365 |language=en |archive-date=२१ जुलै २०२४ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240721233917/https://racingnews365.com/formula-1-drivers/nyck-de-vries |url-status=live }}</ref> [[Daniel Ricciardo|डॅनियल रिक्कार्डो]]ने दोन हंगामांनंतर [[McLaren|मॅकलेरेन]] सोडली. त्याचा २०२३ साठी संघासोबत करार असला तरी, २०२२ हंगामात परस्पर संमतीने तो समाप्त केला.<ref>{{cite web |title=डॅनियल रिक्कार्डो २०२२ नंतर मॅकलेरेन रेसिंग सोडणार |url=https://www.mclaren.com/racing/team/daniel-ricciardo/daniel-ricciardo-leave-mclaren-racing-end-2022/ |publisher=[[McLaren]] |access-date=२४ ऑगस्ट २०२२ |archive-date=२४ ऑगस्ट २०२२ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220824140553/https://www.mclaren.com/racing/team/daniel-ricciardo/daniel-ricciardo-leave-mclaren-racing-end-2022/ |url-status=live }}</ref> रिक्कार्डोची जागा पियास्त्रीने घेतली, ज्याने आपला फॉर्म्युला वन पदार्पण केले.<ref name="Piastri">{{Cite web |date=२ सप्टेंबर २०२२ |title=२०२१ FIA F२ विजेता ऑस्कर पियास्त्री २०२३ मध्ये मॅकलेरेन रेसिंगमध्ये सामील होणार |url=https://www.mclaren.com/racing/team/2021-fia-f2-champion-oscar-piastri-join-mclaren-racing-2023 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220902135330/https://www.mclaren.com/racing/team/2021-fia-f2-champion-oscar-piastri-join-mclaren-racing-2023/ |archive-date=२ सप्टेंबर २०२२ |access-date=२ सप्टेंबर २०२२ |website=मॅकलेरेन}}</ref> [[Nicholas Latifi|निकोलस लॅटिफी]]ने [[Williams Grand Prix Engineering|विलियम्स]] तीन हंगामांनंतर सोडली.<ref>{{cite web |title=निकोलस लॅटिफी व विलियम्स रेसिंग २०२२ नंतर वेगळे होणार |url=https://www.williamsf1.com/posts/15cd587a-57fd-4a01-b637-08ecfae82bff/nicholas-latifi-and-williams-racing-to-part-ways-at-end-of-2022 |publisher=[[Williams Grand Prix Engineering|विलियम्स रेसिंग]] |access-date=२३ सप्टेंबर २०२२ |archive-date=२३ सप्टेंबर २०२२ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220923095840/https://www.williamsf1.com/posts/15cd587a-57fd-4a01-b637-08ecfae82bff/nicholas-latifi-and-williams-racing-to-part-ways-at-end-of-2022 |url-status=live }}</ref> त्याची जागा [[Logan Sargeant|लोगन सार्जंट]]ने घेतली, ज्याने [[Formula 2|फॉर्म्युला २]]मधून पदवी घेतली, फॉर्म्युला वनमध्ये पदार्पण केले आणि {{F1|२०१५}} नंतर स्पर्धा करणारा पहिला [[Formula One drivers from the United States|अमेरिकन फॉर्म्युला वन ड्रायव्हर]] झाला.<ref name="Sargeant">{{cite web |date=२१ नोव्हेंबर २०२२ |title=लोगन सार्जंट २०२३ मध्ये विलियम्स रेसिंगसाठी ड्रायव्हर |url=https://www.williamsf1.com/posts/6a3932dc-1f8a-468b-90ae-e1cf34e364b3/logan-sargeant-williams-racing-2023 |access-date=२१ नोव्हेंबर २०२२ |website=विलियम्स रेसिंग |archive-date=१० फेब्रुवारी २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230210094221/https://www.williamsf1.com/posts/6a3932dc-1f8a-468b-90ae-e1cf34e364b3/logan-sargeant-williams-racing-2023 |url-status=live }}</ref> [[Mick Schumacher|मिक शूमाकर]]ने दोन हंगामांनंतर [[Haas F1 Team|हास]] सोडली.<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-schumacher-and-haas-to-part-ways-at-the-end-of-2022.dmJ5UUmDDUL2v1mPVtUhs.html|title=शूमाकर व हास २०२२ नंतर वेगळे होणार|website=फॉर्म्युला १|date=१७ नोव्हेंबर २०२२|access-date=१७ नोव्हेंबर २०२२|archive-date=१३ फेब्रुवारी २०२३|archive-url=https://web.archive.org/web/20230213231041/https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-schumacher-and-haas-to-part-ways-at-the-end-of-2022.dmJ5UUmDDUL2v1mPVtUhs.html|url-status=live}}</ref> त्याची जागा [[Nico Hülkenberg|निको हुल्केनबर्ग]]ने घेतली, ज्याने शेवटचा पूर्ण हंगाम {{F1|२०१९}} मध्ये [[Renault in Formula One|रेनॉल्ट]]सोबत केला होता.<ref name="Hülkenberg">{{cite web |date=१७ नोव्हेंबर २०२२ |title=निको हुल्केनबर्ग २०२३ मध्ये हाससाठी पूर्णवेळ रेसिंगला परतणार |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-nico-hulkenberg-to-make-full-time-racing-return-to-formula-1-with.1ZoycJ2wgYF82Vt7A2o3xF.html |access-date=१७ नोव्हेंबर २०२२ |website=फॉर्म्युला १ |archive-date=१० फेब्रुवारी २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230210094225/https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-nico-hulkenberg-to-make-full-time-racing-return-to-formula-1-with.1ZoycJ2wgYF82Vt7A2o3xF.html |url-status=live }}</ref> === हंगामातील बदल === {{Multiple image | total_width = 300 | perrow = 2 | align = right | direction = horizontal | image2 = Liam Lawson Austria 2022.jpg | image1 = Daniel Ricciardo (37949013322) (cropped).jpg | footer = [[Daniel Ricciardo|डॅनियल रिक्कार्डो]] (डावीकडे) आणि पदार्पण करणारा [[Liam Lawson|लियाम लॉसन]] (उजवीकडे) [[Scuderia AlphaTauri|अल्फाटाउरी]]साठी [[Nyck de Vries|निक डि व्ह्रिस]]च्या निघाल्यानंतर शर्यतीला उतरले. }} [[Nyck de Vries|निक डि व्ह्रिस]]ला [[Scuderia AlphaTauri|अल्फाटाउरी]]ने पहिल्या दहा शर्यतींत खराब कामगिरीमुळे हंगामात काढून टाकले.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/alphatauri-replace-de-vries-ricciardo-2023/10494714/|first=Filip|last=Cleeren|website=[[Motorsport.com]]|title=अल्फाटाउरी एफ१ने उर्वरित २०२३साठी डि व्ह्रिसच्या जागी बदल केला|date=११ जुलै २०२३|access-date=११ जुलै २०२३|archive-date=१२ जुलै २०२३|archive-url=https://web.archive.org/web/20230712095537/https://www.motorsport.com/f1/news/alphatauri-replace-de-vries-ricciardo-2023/10494714/|url-status=live}}</ref> त्याच्या जागी [[Daniel Ricciardo|डॅनियल रिक्कार्डो]]ने [[२०२३ हंगेरीयन ग्रांप्री]]पासून शर्यतीला सुरुवात केली. रिक्कार्डोने यापूर्वी {{F1|२०१२}} व {{F1|२०१३}} मध्ये या संघासोबत (तेव्हा टोरो रोसो म्हणून) रेस केली होती.<ref>{{Cite web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-ricciardo-to-replace-de-vries-at-alphatauri-from-the-hungarian.2yhnzxE6XpSUZwzHfr9rXp.html |title=ब्रेकिंग: हंगेरीयन ग्रांप्रीपासून डि व्ह्रिसच्या जागी रिक्कार्डो अल्फाटाउरीसाठी |website=फॉर्म्युला १ |date=११ जुलै २०२३ |access-date=११ जुलै २०२३ |archive-date=१३ जुलै २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230713010037/https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-ricciardo-to-replace-de-vries-at-alphatauri-from-the-hungarian.2yhnzxE6XpSUZwzHfr9rXp.html |url-status=live }}</ref> [[२०२३ डच ग्रांप्री]]च्या दुसऱ्या सराव सत्रात, हंगामातील तिसऱ्या शर्यतीत, रिक्कार्डोच्या डाव्या हातातील [[metacarpal bone|मेटाकार्पल हाड]] तुटले. त्यामुळे [[Red Bull Racing|रेड बुल रेसिंग]] आणि अल्फाटाउरीचे राखीव चालक [[Liam Lawson|लियाम लॉसन]]ने रिक्कार्डोच्या जागी शर्यतीला सुरुवात केली आणि आपले फॉर्म्युला वन पदार्पण केले.<ref name="Lawson">{{Cite web |date=२५ ऑगस्ट २०२३ |title=हात मोडल्यामुळे लॉसनने रिक्कार्डोची जागा घेतली |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-ricciardo-to-be-replaced-by-lawson-for-remainder-of-dutch-gp.5JCEAa5XnnUsjZ1SE7lXFX.html |access-date=२५ ऑगस्ट २०२३ |website=फॉर्म्युला १|language=en |archive-date=२५ ऑगस्ट २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230825180042/https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-ricciardo-to-be-replaced-by-lawson-for-remainder-of-dutch-gp.5JCEAa5XnnUsjZ1SE7lXFX.html |url-status=live }}</ref> लॉसनने रिक्कार्डोच्या अनुपस्थितीत [[२०२३ इटालियन ग्रांप्री|इटालियन]], [[२०२३ सिंगापूर ग्रांप्री|सिंगापूर]], [[२०२३ जपानी ग्रांप्री|जपानी]] आणि [[२०२३ कतार ग्रांप्री|कतार]] ग्रांप्रीमध्ये रेस केली, त्यानंतर रिक्कार्डोने [[२०२३ युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री|युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री]]मध्ये पुनरागमन केले.<ref name="LawsonITA">{{Cite web|url=https://us.motorsport.com/f1/news/lawson-to-be-alphatauri-f1-replacement-until-ricciardo-fit/10512926/|last=White|first=Megan|date=२८ ऑगस्ट २०२३|title=रिक्कार्डो पुन्हा फिट होईपर्यंत लॉसन अल्फाटाउरीचा पर्यायी ड्रायव्हर|access-date=२८ ऑगस्ट २०२३|archive-date=२८ ऑगस्ट २०२३|archive-url=https://web.archive.org/web/20230828160056/https://us.motorsport.com/f1/news/lawson-to-be-alphatauri-f1-replacement-until-ricciardo-fit/10512926/|website=[[Motorsport.com]]}}</ref><ref>{{cite news |last1=Coleman |first1=Madeline |title=डॅनियल रिक्कार्डो यू.एस. ग्रांप्रीमध्ये शर्यतीला उतरणार |url=https://www.nytimes.com/athletic/4960852/2023/10/13/daniel-ricciardo-us-grand-prix-return/ |access-date=१६ ऑक्टोबर २०२३ |work=दि अ‍ॅथलेटिक |date=१३ ऑक्टोबर २०२३ |language=en |archive-date=१६ ऑक्टोबर २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20231016172720/https://theathletic.com/4960852/2023/10/13/daniel-ricciardo-us-grand-prix-return/ |url-status=live }}</ref> ==हंगामाचे वेळपत्रक== [[एफ.आय.ए]] संघटनेने २०२३ फॉर्म्युला वन हंगामाचे वेळपत्रक [[सप्टेंबर २०]], [[इ.स. २०२२]] रोजी जाहीर केला. २०२३ फॉर्म्युला वन हंगामामध्ये २२ शर्यती भरवल्या गेल्यात. या मध्ये [[अझरबैजान ग्रांप्री|अझरबैजान]], [[ऑस्ट्रियन ग्रांप्री|ऑस्ट्रियन]], [[बेल्जियम ग्रांप्री|बेल्जियम]], [[कतार ग्रांप्री|कतार]], [[युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री|युनायटेड स्टेट्स]] आणि [[साओ पाउलो ग्रांप्री|साओ पाउलो]] ग्रांप्री मध्ये स्प्रिन्ट शर्यत सुधा भरवली गेली.<ref name="sprint">{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-formula-1-announces-venues-for-six-f1-sprint-events-across-2023.4tvAAXFGdkoHKE8Onjh8Ya.html|title=२०२३ फॉर्म्युला वन हंगामात सहा स्प्रिंट शर्यत ठिकाणे घोषित.|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन डॉट कॉम|दिनांक=७ डिसेंबर २०२२|}}</ref> {| class="wikitable" |- !rowspan="2"| फेरी !rowspan="2"| अधिक्रुत रेस नाव !rowspan="2"| [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी|ग्रांप्री]] !rowspan="2"| [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी|सर्किट]] !rowspan="2"| शहर !rowspan="2"| तारिख !colspan="2"| वेळ |- ! [[प्रमाणवेळ|स्थानिय]] ! [[ग्रीनविच प्रमाणवेळ|GMT]] |- !१ | [[गल्फ एर]] [[बहरैन ग्रांप्री]] | [[बहरैन ग्रांप्री]] | {{flagicon|BHR}} [[बहरैन आंतरराष्ट्रीय सर्किट]] | [[साखिर]] | ५ मार्च | align="center" | १८:०० | align="center" | १५:०० |- !२ | एस.टी.सी. [[सौदी अरेबियन ग्रांप्री]] | [[सौदी अरेबियन ग्रांप्री]] | {{flagicon|SAU}} [[जेद्दा कॉर्निश सर्किट]] | [[जेद्दा]] | १९ मार्च | align="center" | २०:०० | align="center" | १७:०० |- !३ | रोलेक्स [[ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] | [[ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] | {{flagicon|AUS}} [[आल्बर्ट पार्क सर्किट]] | [[मेलबर्न]] | २ एप्रिल | align="center" | १५:०० | align="center" | ०५:०० |- !४ | [[अझरबैजान ग्रांप्री]] | [[अझरबैजान ग्रांप्री]] | {{flagicon|AZE}} [[बाकु सिटी सर्किट]] | [[बाकु]] | ३० एप्रिल | align="center" | १५:०० | align="center" | ११:०० |- !५ | क्रिप्टो डॉट कॉम [[मायामी ग्रांप्री]] | [[मायामी ग्रांप्री]] | {{flagicon| USA}} [[मायामी आंतरराष्ट्रीय ऑटोड्रोम]] | [[फ्लोरिडा]] | ७ मे | align="center" | १५:३० | align="center" | १९:३० |- ! रद्द | <s>कतार एअरवेज [[एमिलिया रोमाग्ना ग्रांप्री|ग्रान प्रीमिओ डेल मेड इन इटली इ डेल एमिलिया रोमाग्ना]]</s> | <s>[[एमिलिया रोमाग्ना ग्रांप्री]]</s> | <s>{{flagicon| ITA}} [[अटोड्रोमो इंटरनाझिनोल एन्झो ई डिनो फेरारी]]</s> | <s>[[इमोला]]</s> | <s>१९ [[मे]]</s> |<s>-</s> | <s>-</s> |- !६ | [[मोनॅको ग्रांप्री|ग्रांप्री डी मोनॅको]] | [[मोनॅको ग्रांप्री]] | {{flagicon|MON}} [[सर्किट डी मोनॅको]] | [[मोनॅको]] | २८ मे | align="center" | १५:०० | align="center" | १३:०० |- !७ | ए.ड्ब्ल्यु.एस. [[स्पॅनिश ग्रांप्री|ग्रान प्रिमीयो डी इस्पाना]] | [[स्पॅनिश ग्रांप्री]] | {{flagicon|ESP}} [[सर्किट डी बार्सिलोना-काटलुन्या]] | [[मॉन्टमेलो]] | ४ जून | align="center" | १५:०० | align="center" | १३:०० |- !८ | पिरेली [[२०२३ कॅनेडियन ग्रांप्री|ग्रांप्री दु कॅनडा]] | [[कॅनेडियन ग्रांप्री]] | {{flagicon|CAN}} [[सर्किट गिलेस व्हिलनव्ह]] | [[माँत्रियाल]] | १८ जून | align="center" | १४:०० | align="center" | १८:०० |- !९ | रोलेक्स [[ऑस्ट्रियन ग्रांप्री|ग्रोसर प्रिस वॉन ऑस्टेरीच]] | [[ऑस्ट्रियन ग्रांप्री]] | {{flagicon|AUT}} [[ए१-रिंग]] | [[स्पीलबर्ग]] | २ जुलै | align="center" | १५:०० | align="center" | १३:०० |- !१० | आरामको [[ब्रिटिश ग्रांप्री]] | [[ब्रिटिश ग्रांप्री]] | {{flagicon|GBR}} [[सिल्वेरस्टोन सर्किट]] | [[सिल्वेरस्टोन]] | ९ जुलै | align="center" | १५:०० | align="center" | १४:०० |- !११ | कतार एरवेझ [[हंगेरियन ग्रांप्री]] | [[हंगेरियन ग्रांप्री]] | {{flagicon|HUN}} [[हंगरोरिंग]] | [[मोग्योरोद]] | २३ जुलै | align="center" | १५:०० | align="center" | १३:०० |- !१२ | एम.एस.सी क्रूझेस [[बेल्जियम ग्रांप्री]] | [[बेल्जियम ग्रांप्री]] | {{flagicon|BEL}} [[सर्किट डी स्पा-फ्रांसोरचॅम्पस]] | [[बेल्जियम]] | ३० जुलै | align="center" | १५:०० | align="center" | १३:०० |- !१३ | हेनेकेन [[डच ग्रांप्री]] | [[डच ग्रांप्री]] | {{flagicon|NED}} [[सर्किट झॉन्डवुर्ट]] | [[झॉन्डवुर्ट]] | २७ ऑगस्ट | align="center" | १५:०० | align="center" | १३:०० |- !१४ | पिरेली [[इटालियन ग्रांप्री|ग्रान प्रीमिओ डी''इटालिया]] | [[इटालियन ग्रांप्री]] | {{flagicon|ITA}} [[मोंझा सर्किट]] | [[मोंझा]] | ३ सप्टेंबर | align="center" | १५:०० | align="center" | १३:०० |- !१५ | सिंगापूर एरलाइन्स [[सिंगापूर ग्रांप्री]] | [[सिंगापूर ग्रांप्री]] | {{flagicon|SIN}} [[मरीना बे स्ट्रीट सर्किट]] | [[सिंगापूर]] | १७ सप्टेंबर | align="center" | २०:०० | align="center" | १२:०० |- !१६ | लेनोव्हो [[जपानी ग्रांप्री]] | [[जपानी ग्रांप्री]] | {{flagicon|JPN}} [[सुझुका आंतरराष्ट्रीय रेसिंग कोर्स]] | [[सुझुका]] | २४ सप्टेंबर | align="center" | १४:०० | align="center" | ०५:०० |- !१७ | कतार एरवेझ [[कतार ग्रांप्री]] | [[कतार ग्रांप्री]] | {{flagicon|QAT}} [[लोसेल आंतरराष्ट्रीय सर्किट]] | [[लुसाइल]] | ८ ऑक्टोबर | align="center" | १८:०० | align="center" | १५:०० |- !१८ | लेनोव्हो [[युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री]] | [[युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री]] | {{flagicon|USA}} [[सर्किट ऑफ द अमेरीकाज]] | [[ऑस्टिन]] | २२ ऑक्टोबर | align="center" | १४:०० | align="center" | १८:०० |- !१९ | [[मेक्सिको सिटी ग्रांप्री|ग्रान प्रीमिओ डी ला सियुदाद डी मेक्सिको]] | [[मेक्सिको सिटी ग्रांप्री]] | {{flagicon|MEX}} [[अटोड्रोमो हर्मानोस रॉड्रिगेझ]] | [[मेक्सिको]] | २९ ऑक्टोबर | align="center" | १४:०० | align="center" | २०:०० |- !२० | रोलेक्स [[साओ पावलो ग्रांप्री|ग्रान प्रीमिओ डी साओ पाउलो]] | [[साओ पाउलो ग्रांप्री]] | {{flagicon|BRA}} [[इंटरलागोस सर्किट]] | [[साओ पाउलो]] | ५ नोव्हेंबर | align="center" | १४:०० | align="center" | १७:०० |- !२१ | हेनेकेन सिलव्हर [[लास व्हेगस ग्रांप्री]] | [[लास व्हेगस ग्रांप्री]] | {{flagicon|USA}} [[लास व्हेगस स्ट्रिप सर्किट]] | [[नेवाडा]] | १८ नोव्हेंबर | align="center" | १४:०० | align="center" | ०६:०० (+१ दिवस) |- !२२ | एतिहाद एअरवेज [[अबु धाबी ग्रांप्री]] | [[अबु धाबी ग्रांप्री]] | {{flagicon|UAE}} [[यास मरिना सर्किट]] | [[अबु धाबी]] | २६ नोव्हेंबर | align="center" | १७:०० | align="center" | १३:०० |- class="sortbottom" | colspan="8" align="bottom" style="background-color:#EAECF0; text-align:center" |'''संदर्भ:'''<ref name="२०२३ calendar"/><ref name="imola cancelled"/> |} ===वेळपत्रकामधील विस्तार आणि बदल=== * [[कतार ग्रांप्री]] २०२१ मध्ये शेवटच्या वेळी आयोजित झाल्यानंतर वेळपत्रकावर परत आली. ग्रांप्रीच्या सुरुवातीला नवीन उद्देशाने तयार केलेल्या सर्किटमध्ये हलवण्याची योजना होती, परंतु त्याऐवजी [[लोसेल आंतरराष्ट्रीय सर्किट]] येथे आयोजित करण्यात आली.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article.f1-extends-chinese-grand-prix-contract-to-2025.3EWPSR02zKJ4ItdLHQtk8u.html|title=एफ.१ extends चिनी ग्रांप्री contract to २०२५|दिनांक=६ नोव्हेंबर २०२१|प्रकाशक=f1.com}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-qatar-to-join-f1-calendar-in-2021-as-country-signs-additional-10.50lbiJcZfoo6udNWZMDAn6.html|title=Qatar to join एफ.१ calendar in २०२१, as country signs additional १०-year deal from २०२३|दिनांक=३० सप्टेंबर २०२१|प्रकाशक=f1.com}}</ref><ref name="२०२३ calendar">{{स्रोत बातमी |title=फॉर्म्युला वन update on the २०२३ calendar |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article.formula-1-update-on-the-2023-calendar.4pTQzihtKTiegogmNX5XrP.html }}</ref> * [[लास व्हेगस ग्रांप्री]]ने २०२३ फॉर्म्युला वन हंगामात पुन्हा आपले पदार्पण केले, लास वेगास पट्टी ओलांडून नवीन स्ट्रीट सर्किट वर नोव्हेंबरमध्ये शर्यत झाली. लास वेगासमध्ये आयोजित केलेली शेवटची ग्रांप्री [[१९८२ सीझरस पॅलेस ग्रांप्री]] होती. १९८२ नंतर प्रथमच युनायटेड स्टेट्स मध्ये एकाच हंगामात तीन शर्यती आयोजित केल्या गेल्या.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.bbc.com/sport/formula1/60932994|title=फॉर्म्युला वन: लास व्हेगस to host grand prix from २०२३ - third yearly race in युनायटेड स्टेट्स|दिनांक=३१ मार्च २०२२|प्रकाशक=BBC.com}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी |title=लास व्हेगस to become third American एफ.१ grand prix venue in २०२३ |दुवा=https://www.theguardian.com/sport/2022/mar/31/las-vegas-to-become-third-american-f1-grand-prix-venue-in-2023 |दिनांक=३१ मार्च २०२२ |प्रकाशक=the Guardian |}}</ref> * [[रशियन ग्रांप्री]] २०२३ फॉर्म्युला वन हंगामाच्या वेळपत्रकामध्ये शामिल करण्यासाठी एक वैशिष्ट्यीकृत करार केला गेला होता. त्या करारात ही शर्यत [[सोची ऑतोद्रोम]] वरून नोवोझिलोव्हो शहरातील [[इगोरा ड्राइव्ह]] येथे भरवायाची होती. नोवोझिलोव्हो शहर हे सेंट पीटर्सबर्ग पासून ५४ किलोमीटर (३४ मैल) अंतरावर आहे.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article.russian-grand-prix-to-move-from-sochi-to-autodrom-igora-drive-in-st.1cgNL53bdr25BGbwByK6mg.html|title=रशियन ग्रांप्री to move from Sochi to Autodrom Igora Drive in St Petersburg in २०२३|प्रकाशक=f1.com|दिनांक=२६ जून २०२१|}}</ref>परंतु, युक्रेनवरील रशियन युद्दाचा प्रतिसाद म्हणून करार रद्द करण्यात आला.<ref>{{स्रोत बातमी |title=फॉर्म्युला वन terminates contract with रशियन ग्रांप्री |दुवा=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/60601632 |प्रकाशक=बि.बि.सी स्पोर्ट |दिनांक=३ मार्च २०२२ }}</ref> * [[फ्रेंच ग्रांप्री]] २०२३ फॉर्म्युला वन हंगामाच्या वेळपत्रकामध्ये शामील नाही केली गेली, जरी ग्रांप्रीच्या प्रवक्त्यांनी सांगितले होते की या ग्रांप्रीची जागा इतर ग्रांप्री सह शामील करून गोलाआकार पधतीने भरवण्याचा करार होता..<ref>{{स्रोत बातमी |title=फ्रेंच Grand Prix promoter aims for एफ.१ return after २०२३ on "rotation" deal |दुवा=https://www.racefans.net/2022/08/25/french-gp-promoter-aims-for-f1-return-after-2023-on-rotation-deal/ |दिनांक=२५ ऑगस्ट २०२२ |प्रकाशक=Racefans}}</ref> * [[चिनी ग्रांप्री]] सुरुवातीला २०१९ मध्ये आयोजित केल्यानंतर पुन्हा २०२३ वेळपत्रकामध्ये शामिला झाली, परंतु [[कोविड-१९]] महामारी मुळे सादर केलेल्या सततच्या अडचणींमुळे ती सलग चौथ्या वर्षी रद्द करण्यात आली.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article.formula-1-confirms-2023-chinese-grand-prix-will-not-take-place.186HJrsCh027R2rl0eJnWG.html|title=फॉर्म्युला वन confirms २०२३ चिनी ग्रांप्री will not take place|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन डॉट कॉम|दिनांक=२ डिसेंबर २०२२|}}</ref>ते बदलले नाही.<ref>{{स्रोत बातमी|title=फॉर्म्युला वन in २०२३: Sport decides not to replace चिनी Grand Prix with season now set for २३ races |दुवा=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12784888/formula-1-in-2023-sport-decides-not-to-replace-chinese-gp-with-season-now-set-for-23-races |दिनांक=६ फेब्रुवारी २०२३ |प्रकाशक=Skysports.com |}}</ref> * [[एमिलिया रोमाग्ना ग्रांप्री]] २०२३ हंगामातील सहावी फेरी म्हणून २१ मे रोजी भरवली जाणार होती, परंतु १७ मे, २०२३ रोजी परिसरात पूर आल्याने रद्द करण्यात आली.<ref name="imola cancelled">{{स्रोत बातमी |title=Update on the २०२३ एमिलिया रोमाग्ना ग्रांप्री at इमोला |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-update-on-the-emilia-romagna-grand-prix-at-imola.14xk8GLh2Lr8wBGdJqhxnO.html |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन डॉट कॉम |दिनांक=१७ मे २०२३ |}}</ref> == हंगामाचा सारांश== === पूर्वहंगाम चाचणी === एकच पूर्व-हंगामी चाचणी [[बहरैन इंटरनॅशनल सर्किट]], [[साखीर]] येथे २३ ते २५ फेब्रुवारी दरम्यान झाली.<ref name="2023 calendar"/> [[अ‍ॅस्टन मार्टिन एफ१ संघ|अ‍ॅस्टन मार्टिन]]चा चालक [[लान्स स्ट्रोल]]ला प्रशिक्षणादरम्यान "किरकोळ" सायकल अपघात झाल्याने तो चाचणीस अनुपस्थित होता.<ref>{{cite web |last1=Khorounzhiy |first1=Valentin |title=स्ट्रोल 'किरकोळ अपघातानंतर' बहरैन टेस्टला मुकणार |url=https://www.the-race.com/formula-1/stroll-to-miss-f1s-bahrain-test-after-minor-accident/ |access-date=२० फेब्रुवारी २०२३ |website=The Race |date=२० फेब्रुवारी २०२३ |publisher=The Race Media |archive-date=२० फेब्रुवारी २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230220170506/https://www.the-race.com/formula-1/stroll-to-miss-f1s-bahrain-test-after-minor-accident/ |url-status=live }}</ref> त्याच्या जागी राखीव चालक [[फेलिपे ड्रुगोविच]]ने सहभाग घेतला.<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.aston-martin-announce-substitute-for-recovering-lance-stroll-at-pre-season.gNVAZa3HgRQVtG0c8Kmcv.html|title=अ‍ॅस्टन मार्टिनने पूर्व-हंगामी चाचणीत लान्स स्ट्रोलच्या अनुपस्थितीत बदली जाहीर केली|website=फॉर्म्युला १|date=२१ फेब्रुवारी २०२३|access-date=२१ फेब्रुवारी २०२३|archive-date=२१ फेब्रुवारी २०२३|archive-url=https://web.archive.org/web/20230221164420/https://www.formula1.com/en/latest/article.aston-martin-announce-substitute-for-recovering-lance-stroll-at-pre-season.gNVAZa3HgRQVtG0c8Kmcv.html|url-status=live}}</ref> [[Red Bull Racing|रेड बुल रेसिंग]]चा [[Sergio Pérez|सर्जिओ पेरेझ]]ने चाचणीतील सर्वात जलद वेळ नोंदवली, तर [[अल्फाटाउरी]]ने सर्वाधिक अंतर पूर्ण केले.<ref>{{Cite web |title=एफ१ पूर्व-हंगामी चाचणी २०२३: सर्वात जलद कोण आणि सर्वाधिक फेऱ्या कोणाच्या नावावर? |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/testing-who-was-the-fastest-and-who-netted-the-most-laps-at-bahrains-2023.QHmbqxeJuvV2V2z361dZl |access-date=२९ नोव्हेंबर २०२४ |website=फॉर्म्युला १}}</ref> === सुरुवातीच्या फेऱ्या === [[रेड बुल रेसिंग]]ने हंगामाच्या पहिल्या [[२०२३ बहरैन ग्रांप्री|बहरैन ग्रांप्री]]मध्ये पहिल्या दोन स्थानांवर कब्जा केला, तर [[फेरारी]]चे दोन्ही चालक दुसऱ्या रांगेत होते. [[अ‍ॅस्टन मार्टिन]]च्या [[फर्नांडो अलोन्सो]]ने पाचव्या स्थानावरून सुरुवात केली.<ref>{{Cite web |date=४ मार्च २०२३ |title=२०२३ बहरैन ग्रांप्री पात्रता: व्हर्सटॅपनने पेरेझवर मात करत पोल जिंकला |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-beats-perez-to-pole-for-2023-opener-in-bahrain-gp-qualifying.7uUD1G7MdhjrS7FTxz2P2.html |access-date=६ मार्च २०२३ |website=फॉर्म्युला १ |archive-date=७ मार्च २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230307085134/https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-beats-perez-to-pole-for-2023-opener-in-bahrain-gp-qualifying.7uUD1G7MdhjrS7FTxz2P2.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=२० डिसेंबर २०२३ |title=अ‍ॅस्टनच्या जलद सुरुवातीला शिथिलता, पण अनेक सकारात्मक बाजू |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/end-of-year-report-aston-martins-fast-start-faded-but-2023-still-brought.1R39HpdXQayYGiHzZnJ5Ww |access-date=२९ नोव्हेंबर २०२४ |website=फॉर्म्युला १}}</ref> [[Max Verstappen|मॅक्स व्हर्सटॅपन]]ने बहुतेक वेळ रेसचे नेतृत्व केले आणि आपल्या सहकारी [[Sergio Pérez|पेरेझ]]पेक्षा अकरा सेकंदांनी विजय मिळवला. [[शार्ल लक्लेर]] तिसऱ्या स्थानावरून मेकॅनिकल बिघाडामुळे रिटायर झाला, त्यामुळे अलोन्सो तिसऱ्या स्थानावर आला, ज्याने शेवटच्या टप्प्यात [[कार्लोस सायन्स]]वर आघाडी घेतली. [[लुईस हॅमिल्टन]] पाचव्या, [[लान्स स्ट्रोल]]—जो अद्याप मोडलेल्या मनगट व बोटासह रेस करत होता—सहाव्या, आणि [[जॉर्ज रसेल]] सातव्या स्थानावर आला. गुण मिळवणाऱ्या स्थानांत [[वाल्टेरी बोट्टास]] ([[आल्फा रोमिओ]]), [[पियर गॅस्ली]] ([[अल्पाइन]]) आणि [[अ‍ॅलेक्स अल्बॉन]] ([[विलियम्स]]) होते.<ref>{{Cite web |date=५ मार्च २०२३ |title=व्हर्सटॅपनने बहरैन ओपनरमध्ये १-२ केले, लक्लेर रिटायर; अलोन्सोला पोडियम |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-leads-1-2-in-bahrain-season-opener-as-leclerc-retires-and-alonso.40788dU0VkiLz0gxRPo7n1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230306061244/https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-leads-1-2-in-bahrain-season-opener-as-leclerc-retires-and-alonso.40788dU0VkiLz0gxRPo7n1.html |archive-date=६ मार्च २०२३ |access-date=६ मार्च २०२३ |website=फॉर्म्युला १|language=en}}</ref> या निकालामुळे व्हर्सटॅपनला ड्रायव्हर चॅम्पियनशिपमध्ये ७ गुणांची आघाडी मिळाली, आणि रेड बुलला कन्स्ट्रक्टर चॅम्पियनशिपमध्ये २० गुणांची आघाडी मिळाली.<ref>{{Cite web |title=बहरैन २०२३ - चॅम्पियनशिप |url=https://www.statsf1.com/en/2023/bahrein/championnat.aspx |access-date=२९ नोव्हेंबर २०२४ |website=StatsF1}}</ref> [[२०२३ सौदी अरेबियन ग्रांप्री|सौदी अरेबियन ग्रांप्री]]मध्ये [[सर्जिओ पेरेझ|पेरेझ]]ने पात्रता फेरीत पोल पोझिशन मिळवली. चॅम्पियनशिप लीडर [[मॅक्स व्हर्सटॅपन|व्हर्सटॅपन]]ला पात्रता फेरीत ड्राइव्ह शाफ्ट तुटल्याने सुरुवातीला १५ व्या स्थानावरून सुरुवात करावी लागली. पहिल्या फेरीत पेरेझने पहिले स्थान [[फर्नांडो अलोन्सो|अलोन्सो]]कडे गमावले, पण चौथ्या फेरीत पुन्हा मिळवले. व्हर्सटॅपनने पंधराव्या स्थानावरून सुरुवात करत २५व्या फेरीपर्यंत दुसऱ्या स्थानावर मजल मारली आणि उर्वरित शर्यत तिथेच कायम राहिला. अलोन्सोने तिसरे स्थान मिळवले—त्याचे १००वे पोडियम—तर [[मर्सिडीज-बेंझ|मर्सिडीज]]चे [[जॉर्ज रसेल|रसेल]] आणि [[लुईस हॅमिल्टन|हॅमिल्टन]] अनुक्रमे चौथ्या आणि पाचव्या स्थानावर फिनिश झाले. [[शार्ल लक्लेर|लक्लेर]] आणि [[केविन मॅगन्युसन|मॅगन्युसन]] यांनी या हंगामातील पहिले गुण अनुक्रमे सातव्या आणि दहाव्या स्थानावर मिळवले. मॅगन्युसनचे दहावे स्थान हे [[हास एफ१ संघ|हास]]साठी हंगामातील पहिले गुण होते. व्हर्सटॅपनने सर्वात जलद फेरीसाठी बोनस गुण मिळवला, ज्यामुळे त्याने केवळ एका गुणाच्या फरकाने चॅम्पियनशिप लीड कायम राखली. [[रेड बुल रेसिंग|रेड बुल]]ने आपली चॅम्पियनशिप आघाडी ४९ गुणांवर नेली.<ref>{{Cite web |date=१९ मार्च २०२३ |title=२०२३ सौदी अरेबियन ग्रांप्री अहवाल आणि ठळक घडामोडी: पेरेझने व्हर्सटॅपनवर मात करत थरारक सौदी अरेबियन ग्रांप्री जिंकली, अलोन्सोने १००वे पोडियम मिळवले |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/perez-fends-off-verstappen-to-win-action-packed-saudi-arabian-gp-as-alonso.329xV14gKVrf1iU6dOkISI |access-date=३० नोव्हेंबर २०२४ |website=फॉर्म्युला १}}</ref><ref>{{cite news |last1=Das |first1=Andrew |last2=Katz |first2=Josh |title=सर्जिओ पेरेझ जिंकला, पण मॅक्स व्हर्सटॅपनने लक्ष वेधून घेतले |url=https://www.nytimes.com/2023/03/19/sports/autoracing/f1-saudi-grand-prix-results.html |access-date=२० मार्च २०२३ |work=The New York Times |date=१९ मार्च २०२३ |archive-date=२० मार्च २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230320010025/https://www.nytimes.com/2023/03/19/sports/autoracing/f1-saudi-grand-prix-results.html |url-status=live }}</ref><ref name="Championship Points" /> [[२०२३ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री|ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]]मध्ये [[मॅक्स व्हर्सटॅपन|व्हर्सटॅपन]]ने पोल पोझिशन घेतली, तर [[सर्जिओ पेरेझ|पेरेझ]] पात्रता फेरीत घसरला आणि त्याने नवीन पॉवर युनिट घेतल्यामुळे पिटलेनमधून सुरुवात केली. शर्यतीच्या सुरुवातीला व्हर्सटॅपनला [[जॉर्ज रसेल|रसेल]] आणि [[लुईस हॅमिल्टन|हॅमिल्टन]] यांनी ओव्हरटेक केले. १२व्या फेरीपर्यंत व्हर्सटॅपनने पुन्हा आघाडी घेतली आणि रेस सहजपणे जिंकली, कारण रसेल १८व्या फेरीत तांत्रिक बिघाडामुळे रिटायर झाला. व्हर्सटॅपनने रेस जिंकली, त्यानंतर हॅमिल्टन, अलोन्सो आणि [[लान्स स्ट्रोल|स्ट्रोल]], तर पेरेझने पाचवे स्थान आणि सर्वात जलद फेरी घेतली. या ग्रांप्रीमध्ये सर्वाधिक [[रेड फ्लॅग]] लागले—तीन वेळा—पहिली [[अ‍ॅलेक्स अल्बॉन|अल्बॉन]]च्या क्रॅशमुळे, दुसरी [[केविन मॅगन्युसन|मॅगन्युसन]]च्या क्रॅशमुळे, आणि तिसरी पुन्हा सुरुवातीच्या बहु-कार अपघातामुळे. [[मॅकलेरेन|मॅकलेरेन]] आणि [[अल्फाटाउरी|अल्फाटाउरी]]ने या शर्यतीत हंगामातील पहिले गुण मिळवले; मॅकलेरेनचे [[लँडो नॉरिस|नॉरिस]] आणि [[ऑस्कर पियास्त्री|पियास्त्री]] अनुक्रमे सहाव्या आणि आठव्या स्थानावर, तर अल्फाटाउरीचा [[युकी सुनोडा|सुनोडा]] दहाव्या स्थानावर. शर्यतीनंतर, व्हर्सटॅपनची आघाडी पेरेझवर १५ गुणांवर गेली, आणि रेड बुलची ५८ गुणांवर.<ref name="Championship Points" /><ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.facts-and-stats-three-champs-on-top-in-first-ever-race-to-feature-three-red.59ScVtXDfrgJR8DwgnX40m.html|title=तथ्ये आणि आकडे: प्रथमच तीन रेड फ्लॅग असलेल्या शर्यतीत तीन चॅम्पियन टॉपवर |website=फॉर्म्युला १|date=२ एप्रिल २०२३|access-date=२ एप्रिल २०२३|archive-date=२ एप्रिल २०२३|archive-url=https://web.archive.org/web/20230402104855/https://www.formula1.com/en/latest/article.facts-and-stats-three-champs-on-top-in-first-ever-race-to-feature-three-red.59ScVtXDfrgJR8DwgnX40m.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=ऑस्ट्रेलिया २०२३ - चॅम्पियनशिप |url=https://www.statsf1.com/en/2023/australie/championnat.aspx |access-date=२९ नोव्हेंबर २०२४ |website=StatsF1}}</ref><ref>{{Cite web |date=३ एप्रिल २०२३ |title=पेरेझ पिटलेनमधून P५वर येऊन 'नुकसान मर्यादित ठेवण्याचा' आनंद |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/perez-happy-to-limit-the-damage-after-going-from-pit-lane-start-to-p5-in.1A5jQTJvq9sfXKWfUm4OHm |access-date=२९ नोव्हेंबर २०२४ |website=फॉर्म्युला १}}</ref><ref>{{Cite web |title=व्हर्सटॅपनने मेलबर्नमध्ये प्रचंड नाट्यमयतेत पहिले ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री जिंकले |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-takes-first-ever-australian-gp-win-amid-huge-drama-in-melbourne.1G5wUCOWxmWQyNeB4hPXTx |access-date=२९ नोव्हेंबर २०२४ |website=फॉर्म्युला १}}</ref> [[२०२३ अझरबैजान ग्रांप्री|अझरबैजान ग्रांप्री]]मध्ये हंगामातील पहिला स्प्रिंट इव्हेंट झाला. [[शार्ल लक्लेर|शार्ल लक्लेर]]ने स्प्रिंट आणि ग्रांप्री दोन्हीसाठी पोल पोझिशन मिळवली.<ref name="Qualy">{{Cite web |last=Boxall-Legge |first=Jake |date=२८ एप्रिल २०२३ |title=F1 अझरबैजान ग्रांप्री: शार्ल लक्लेरने रेड बुल्सना मागे टाकून पोल मिळवली |url=https://www.autosport.com/f1/news/f1-azerbaijan-gp-leclerc-beats-red-bulls-for-grand-prix-pole/10461826/ |website=Autosport |access-date=७ मे २०२३ |archive-date=३ मे २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230503013841/https://www.autosport.com/f1/news/f1-azerbaijan-gp-leclerc-beats-red-bulls-for-grand-prix-pole/10461826/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last=Boxall-Legge |first=Jake |date=२९ एप्रिल २०२३ |title=F1 अझरबैजान ग्रांप्री: शार्ल लक्लेरने क्रॅश असूनही स्प्रिंट शूटींगसाठी पोल मिळवली |url=https://www.autosport.com/f1/news/f1-azerbaijan-gp-sprint-shootout-report/10462311/ |website=Autosport |access-date=७ मे २०२३ |archive-date=२ मे २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230502173647/https://www.autosport.com/f1/news/f1-azerbaijan-gp-sprint-shootout-report/10462311/ |url-status=live }}</ref> लक्लेरने स्प्रिंटमध्ये सुरुवातीपासून आघाडी घेतली, पण [[सर्जिओ पेरेझ|पेरेझ]]ने सातव्या फेरीला DRSच्या मदतीने मुख्य सरळ रेषेवर आघाडी घेतली आणि शेवटपर्यंत आघाडी राखली. लक्लेर दुसरा, [[मॅक्स व्हर्सटॅपन|व्हर्सटॅपन]] तिसरा, [[जॉर्ज रसेल|रसेल]] चौथा.<ref>{{Cite web |last=Boxall-Legge |first=Jake |date=२९ एप्रिल २०२३ |title=F1 अझरबैजान ग्रांप्री: पेरेझने लक्लेरला ओलांडून स्प्रिंट जिंकली |url=https://www.motorsport.com/f1/news/f1-azerbaijan-gp-perez-passes-leclerc-to-win-f1-sprint/10462575/ |website=Motorsport.com|access-date=७ मे २०२३ |archive-date=१ मे २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501205749/https://www.motorsport.com/f1/news/f1-azerbaijan-gp-perez-passes-leclerc-to-win-f1-sprint/10462575/ |url-status=live }}</ref> ग्रांप्रीमध्ये, पोलसिटर लक्लेरने सुरुवातीला आघाडी राखली. तिसऱ्या फेरीला DRS सक्रिय झाल्यावर व्हर्सटॅपनने पुढच्या फेरीतच पहिल्या वळणावर लक्लेरला ओलांडले. सहाव्या फेरीला पेरेझनेही दुसरे स्थान घेतले. पिटस्टॉप फेझमध्ये व्हर्सटॅपनने आघाडी गमावली, तर पेरेझने सेफ्टी कारदरम्यान पिटस्टॉप घेत आघाडी घेतली. शेवटी पेरेझ, व्हर्सटॅपन आणि लक्लेर हे पहिले तीन राहिले; पेरेझने आपला दुसरा अझरबैजान ग्रांप्री विजय मिळवला. हे लक्लेर आणि [[फेरारी|फेरारी]]साठी हंगामातील पहिले पोडियम होते.<ref>{{Cite web |last=Boxall-Legge |first=Jake |date=३० एप्रिल २०२३ |title=F1 अझरबैजान ग्रांप्री: पेरेझने प्रबळ रेड बुल १–२ आघाडी घेतली, लक्लेर तिसरा |url=https://www.autosport.com/f1/news/f1-azerbaijan-gp-perez-leads-dominant-red-bull-1-2-from-leclerc/10463146/ |website=Autosport |access-date=७ मे २०२३ |archive-date=३० एप्रिल २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230430222636/https://www.autosport.com/f1/news/f1-azerbaijan-gp-perez-leads-dominant-red-bull-1-2-from-leclerc/10463146/ |url-status=live }}</ref> शर्यतीनंतर व्हर्सटॅपनची चॅम्पियनशिप आघाडी सहा गुणांवर आली, तर रेड बुलने आपली आघाडी ९३ गुणांवर नेली.<ref>{{Cite web |title=अझरबैजान २०२३ - चॅम्पियनशिप |url=https://www.statsf1.com/en/2023/azerbaidjan/championnat.aspx |access-date=३० नोव्हेंबर २०२४ |website=StatsF1}}</ref> [[२०२३ मियामी ग्रांप्री|मियामी ग्रांप्री]]मध्ये पेरेझने पोल पोझिशन मिळवली, त्यानंतर अलोन्सो, सायन्स आणि मॅगन्युसन. व्हर्सटॅपनला पात्रता फेरीत अंतिम सत्रात चूक झाल्याने आणि दुसऱ्या प्रयत्नात लक्लेरच्या अपघातामुळे रेड फ्लॅग लागल्याने वेळ मिळवता आली नाही व नवव्या स्थानावरून सुरुवात करावी लागली.<ref>{{Cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/f1-qualifying-results-sergio-perez-takes-miami-gp-pole/10466156/|title=F1 पात्रता निकाल: सर्जिओ पेरेझने मियामी ग्रांप्री पोल मिळवली|last=Bradley|first=Charles|website=Autosport|date=७ मे २०२३|access-date=१८ मे २०२३|archive-date=२१ मे २०२३|archive-url=https://web.archive.org/web/20230521024213/https://www.autosport.com/f1/news/f1-qualifying-results-sergio-perez-takes-miami-gp-pole/10466156/|url-status=live}}</ref> शर्यतीत, व्हर्सटॅपनने जलदपणे गाड्या ओलांडत १७व्या फेरीपर्यंत दुसऱ्या स्थानावर पोहोचला. पेरेझ पिटस्टॉप घेतल्यावर व्हर्सटॅपन आघाडीवर, आणि ४५व्या फेरीला पिट केल्यावर पेरेझने आघाडी परत मिळवली. ४७व्या फेरीला व्हर्सटॅपनने पुन्हा आघाडी घेतली आणि सर्वात जलद फेरीसह विजय मिळवला. पहिले तीन अनुक्रमे व्हर्सटॅपन, पेरेझ आणि अलोन्सो.<ref>{{Cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/f1-miami-gp-race-report/10466658/|title=F1 मियामी ग्रांप्री: व्हर्सटॅपन नवव्या स्थानावरून विजय |last=Boxall-Legge|first=Jake|website=Autosport|date=८ मे २०२३|access-date=१८ मे २०२३|archive-date=१४ मे २०२३|archive-url=https://web.archive.org/web/20230514231013/https://www.autosport.com/f1/news/f1-miami-gp-race-report/10466658/|url-status=live}}</ref> या विजयामुळे व्हर्सटॅपनने चॅम्पियनशिप आघाडी १४ गुणांवर नेली, रेड बुलने १२२ गुणांवर.<ref>{{Cite web |title=मियामी २०२३ - चॅम्पियनशिप |url=https://www.statsf1.com/en/2023/miami/championnat.aspx |access-date=३० नोव्हेंबर २०२४ |website=StatsF1}}</ref> [[२०२३ मोनॅको ग्रांप्री|मोनॅको ग्रांप्री]]मध्ये व्हर्सटॅपनने पोल मिळवली, त्यानंतर अलोन्सो, लक्लेर आणि [[एस्टेबन ओकों|ओकों]] (Q३ मध्ये तात्पुरती पोल मिळवलेली). लक्लेरला पात्रता फेरीत [[लँडो नॉरिस|नॉरिस]]ला अडथळा दिल्याने तीन स्थानांची शिक्षा मिळाली. पेरेझ पात्रता फेरीच्या पहिल्या भागात क्रॅश झाला आणि २० व्या स्थानावरून सुरुवात केली.<ref>{{Cite web |title=२०२३ मोनॅको ग्रांप्री पात्रता अहवाल: व्हर्सटॅपनने अलोन्सोकडून पोल मिळवली |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-snatches-pole-position-from-alonso-in-thrilling-monaco-gp.4jHGOGbDO2KGFY3G8ESZJ9.html |access-date=३० मे २०२३ |website=फॉर्म्युला १ |language=en |archive-date=२८ मे २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230528083122/https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-snatches-pole-position-from-alonso-in-thrilling-monaco-gp.4jHGOGbDO2KGFY3G8ESZJ9.html |url-status=live }}</ref> शर्यतीची सुरुवात कोरड्या स्थितीत झाली, आणि ४०व्या फेरीपर्यंत व्हर्सटॅपनने दहा सेकंदांची आघाडी घेतली. पुढच्या फेऱ्यांमध्ये पावसामुळे ड्रायव्हरने ५० ते ५५व्या फेरीपर्यंत इंटरमिजिएट टायर घेतले, काहींनी पुढे फुल-वेट्स घेतले. व्हर्सटॅपनने आपली आघाडी कायम राखली आणि आपला दुसरा मोनॅको ग्रांप्री विजय मिळवला, अलोन्सो दुसरा, त्याचा हंगामातील सर्वोत्तम निकाल. ओकोंला [[२०२१ हंगेरियन ग्रांप्री|हंगेरियन ग्रांप्री]]नंतर पहिले पोडियम मिळाले (तिसरे स्थान). पेरेझ १६ व्या स्थानावर.<ref>{{Cite web |title=२०२३ मोनॅको ग्रांप्री अहवाल: व्हर्सटॅपनने अलोन्सोवर मात करून विजेता |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-beats-alonso-to-monaco-gp-victory-despite-rain-causing-late-drama.uszYLTBk2UIa3GIpag9Fa.html |access-date=३० मे २०२३ |website=फॉर्म्युला १ |archive-date=२९ मे २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230529114838/https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-beats-alonso-to-monaco-gp-victory-despite-rain-causing-late-drama.uszYLTBk2UIa3GIpag9Fa.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=२०२३ मोनॅको ग्रांप्री – रविवार |url=https://press.pirelli.com/2023-monaco-grand-prix--sunday-0/ |access-date=४ जून २०२३ |website=२०२३ मोनॅको ग्रांप्री – रविवार |language=en |archive-date=४ जून २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604110242/https://press.pirelli.com/2023-monaco-grand-prix--sunday-0/ |url-status=live }}</ref> या निकालानंतर व्हर्सटॅपन व रेड बुलने अनुक्रमे ३९ आणि १२९ गुणांनी चॅम्पियनशिप आघाडी वाढवली.<ref>{{Cite web |title=मोनॅको २०२३ - चॅम्पियनशिप |url=https://www.statsf1.com/en/2023/monaco/championnat.aspx |access-date=३० नोव्हेंबर २०२४ |website=StatsF1}}</ref> [[मॅक्स व्हर्सटॅपन|व्हर्सटॅपन]]ने [[२०२३ स्पॅनिश ग्रांप्री|स्पॅनिश ग्रांप्री]]साठी पोल मिळवली, त्यानंतर [[कार्लोस सायन्स|सायन्स]] आणि [[लँडो नॉरिस|नॉरिस]]. मागील वर्षाच्या स्पॅनिश ग्रांप्रीमध्ये पोलवरून सुरुवात केलेल्या [[शार्ल लक्लेर|शार्ल लक्लेर]]ने यावेळी फक्त १९वे स्थान मिळवले, आणि संघाने त्याच्या सेटअपमध्ये बदल केल्याने तो पिटलेनमधून सुरू झाला. चॅम्पियनशिपमध्ये दुसऱ्या क्रमांकावर असलेल्या [[सर्जिओ पेरेझ|पेरेझ]]ने ११वे स्थान मिळवले.<ref>{{Cite web |date=३ जून २०२३ |title=२०२३ स्पॅनिश ग्रांप्री पात्रता: व्हर्सटॅपनने सायन्स आणि नॉरिसवर आघाडी घेतली, लक्लेर Q१ मध्ये बाहेर |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-storms-to-spanish-gp-pole-ahead-of-sainz-and-norris-after-leclerc.4lC7wfwA255YmvW3MErFni.html |access-date=१० जून २०२३ |website=फॉर्म्युला १ |archive-date=१० जून २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230610104702/https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-storms-to-spanish-gp-pole-ahead-of-sainz-and-norris-after-leclerc.4lC7wfwA255YmvW3MErFni.html |url-status=live }}</ref> व्हर्सटॅपनने शर्यत सहज जिंकली, [[मर्सिडीज|मर्सिडीज]]च्या [[लुइस हॅमिल्टन|हॅमिल्टन]] आणि [[जॉर्ज रसेल|रसेल]] (जो १२व्या स्थानावरून सुरुवात) आणि पेरेझ यांच्या पुढे. विजय मिळवतानाच व्हर्सटॅपनने प्रत्येक फेरी आघाडीवर घेतली आणि सर्वात जलद फेरीही मारली, जे त्याच्या कारकिर्दीतील तिसरे [[ग्रँड स्लॅम (मोटरस्पोर्ट)|ग्रँड स्लॅम]] ठरले.<ref>{{Cite web |date=४ जून २०२३ |title=व्हर्सटॅपनने स्पॅनिश ग्रांप्री सहज जिंकली, हॅमिल्टन व रसेल मागे |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-cruises-to-spanish-gp-win-ahead-of-hamilton-and-russell-as-he.QtGzUbHS9BXMYxjMIdwbL.html |access-date=१० जून २०२३ |website=फॉर्म्युला १ |archive-date=११ जून २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230611101547/https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-cruises-to-spanish-gp-win-ahead-of-hamilton-and-russell-as-he.QtGzUbHS9BXMYxjMIdwbL.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=गुणांकन ड्रायव्हर - विविध - ग्रँड स्लॅम |url=https://www.statsf1.com/en/statistiques/pilote/divers/chelem.aspx |access-date=३० नोव्हेंबर २०२४ |website=StatsF1}}</ref> या निकालामुळे व्हर्सटॅपनने आपली चॅम्पियनशिप आघाडी ५३ गुणांनी वाढवली आणि रेड बुलने आपली आघाडी १३५ गुणांवर नेली. मर्सिडीजच्या दुहेरी पोडियममुळे त्यांनी कन्स्ट्रक्टर्स चॅम्पियनशिपमध्ये दुसरे स्थान मिळवले, [[अ‍ॅस्टन मार्टिन|अ‍ॅस्टन मार्टिन]]च्या पुढे.<ref>{{Cite web |title='आमचे लक्ष विजयावर' – रसेलने स्पेनमधील तिसऱ्या स्थानानंतर अधिकाची अपेक्षा |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.our-sights-are-set-on-victory-russell-wants-more-after-terrific-drive-to.4aCZuoGNqbfFxvcMXGwhvl.html |access-date=५ जून २०२३ |website=फॉर्म्युला १|archive-date=५ जून २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230605080607/https://www.formula1.com/en/latest/article.our-sights-are-set-on-victory-russell-wants-more-after-terrific-drive-to.4aCZuoGNqbfFxvcMXGwhvl.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=स्पेन २०२३ - चॅम्पियनशिप |url=https://www.statsf1.com/en/2023/espagne/championnat.aspx |access-date=३० नोव्हेंबर २०२४ |website=StatsF1}}</ref> === मधल्या फेऱ्या === [[File:FIA F1 Austria 2023 Race (1).jpg|thumb|left|शर्यतीचा अखेरचा विजेता [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] [[२०२३ ऑस्ट्रियन ग्रांप्री|ऑस्ट्रियन ग्रांप्री]]मध्ये आघाडीवर. ही त्याच्या सलग दहा शर्यतींतल्या पाचव्या विजयाची सुरुवात होती.]] [[२०२३ कॅनेडियन ग्रांप्री|कॅनेडियन ग्रांप्री]]मध्ये व्हर्सटॅपनने पावसाच्या स्थितीत पोल मिळवली, [[हास एफ१|हास]]च्या [[निको हल्केनबर्ग|हल्केनबर्ग]] आणि अलोन्सो पुढे; हल्केनबर्गला शिक्षा मिळाल्याने तो पाचव्या स्थानावर गेला. पेरेझने परिस्थितीचे योग्य मूल्यांकन न करता १२वे स्थान मिळवले. व्हर्सटॅपनने शर्यत पूर्णपणे वर्चस्व गाजवून रेड बुल रेसिंगसाठी [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री विजेत्यांची यादी|१००वा विजय]] मिळवला, त्यानंतर अलोन्सो आणि हॅमिल्टन यांच्यात तिसऱ्या स्थानासाठी जोरदार झुंज होती. रसेल चौथा.<ref>{{Cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/f1-canadian-gp-race-report/10484848/|title=F1 कॅनेडियन ग्रांप्री: व्हर्सटॅपनने रेड बुलचा १००वा F१ विजय मिळवला|last=Boxall-Legge|first=Jake|date=१८ जून २०२३|website=Autosport|access-date=२० जून २०२३|archive-date=१९ जून २०२३|archive-url=https://web.archive.org/web/20230619103008/https://www.autosport.com/f1/news/f1-canadian-gp-race-report/10484848/|url-status=live}}</ref> व्हर्सटॅपनच्या ४१व्या विजयामुळे तो [[अयर्टन सेना|अयर्टन सेना]]च्या बरोबरीने सर्वाधिक F१ विजयांच्या पाचव्या क्रमांकावर पोहोचला.<ref>{{Cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/verstappen-incredible-to-match-sennas-tally-of-41-f1-victories/10485001/|title=व्हर्सटॅपन: सेना यांची ४१ विजयांची बरोबरी "अविश्वसनीय"|last=Boxall-Legge|first=Jake|date=१८ जून २०२३|website=Autosport|access-date=२० जून २०२३|archive-date=१९ जून २०२३|archive-url=https://web.archive.org/web/20230619130937/https://www.autosport.com/f1/news/verstappen-incredible-to-match-sennas-tally-of-41-f1-victories/10485001/|url-status=live}}</ref> रेड बुलची चॅम्पियनशिप आघाडी १५४ गुणांवर, व्हर्सटॅपनची ६९ गुणांवर.<ref>{{Cite web |title=कॅनेडा २०२३ - चॅम्पियनशिप |url=https://www.statsf1.com/en/2023/canada/championnat.aspx |access-date=३० नोव्हेंबर २०२४ |website=StatsF1}}</ref> व्हर्सटॅपनने [[२०२३ ऑस्ट्रियन ग्रांप्री|ऑस्ट्रियन ग्रांप्री]]मध्ये, रविवारच्या ग्रांप्री आणि शनिवारीच्या स्प्रिंटसाठी पोल मिळवली. पेरेझने सुरुवातीला आघाडी घेतली पण व्हर्सटॅपनने पहिल्याच फेरीतील तिसऱ्या वळणावर त्याला ओलांडले. व्हर्सटॅपनने प्रत्येक फेरीत आघाडी राखून विजय मिळवला. पेरेझ तिसऱ्या स्थानावर गेला पण नंतर [[निको हल्केनबर्ग|हल्केनबर्ग]]ला ओलांडून दुसऱ्या स्थानावर आला. सायन्स तिसरा.<ref>{{Cite web |date=१ जुलै २०२३ |title=२०२३ ऑस्ट्रियन ग्रांप्री F१ स्प्रिंट: व्हर्सटॅपनने पेरेझवर मात करून स्प्रिंट जिंकली |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-battles-back-against-perez-for-victory-during-frenetic-wet-dry.HB0YWPEmcBxTYbbFhDkEp.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230704182839/https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-battles-back-against-perez-for-victory-during-frenetic-wet-dry.HB0YWPEmcBxTYbbFhDkEp.html |archive-date=४ जुलै २०२३ |access-date=३ जुलै २०२३ |website=फॉर्म्युला १|language=en}}</ref> शर्यतीत, व्हर्सटॅपनने आघाडी घेतली, दुसऱ्या स्थानावर लक्लेर आणि तिसऱ्या स्थानावर सायन्स. लक्लेरने व्हर्च्युअल सेफ्टी कारच्या वेळी पिट करून थोड्या वेळासाठी आघाडी घेतली, पण लगेच व्हर्सटॅपनने परत आघाडी घेतली. व्हर्सटॅपनने सलग पाचवा विजय मिळवला, लक्लेरने हंगामातील सर्वोत्तम (दुसरे) स्थान मिळवले, पेरेझने पंधराव्या स्थानावरून तिसरा पूर्ण केला.<ref>{{Cite web |title=व्हर्सटॅपनने सलग पाचवा विजय मिळवला |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-beats-leclerc-for-victory-in-austria-to-make-it-five-wins-in-a.40RQJjhwhd2nethv4qEsyJ.html |access-date=३ जुलै २०२३ |website=फॉर्म्युला १|language=en |archive-date=३ जुलै २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230703060619/https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-beats-leclerc-for-victory-in-austria-to-make-it-five-wins-in-a.40RQJjhwhd2nethv4qEsyJ.html |url-status=live }}</ref> व्हर्सटॅपन आणि रेड बुलने अनुक्रमे ८१ आणि १९९ गुणांनी आपली आघाडी वाढवली.<ref>{{Cite web |title=ऑस्ट्रिया २०२३ - चॅम्पियनशिप |url=https://www.statsf1.com/en/2023/autriche/championnat.aspx |access-date=३० नोव्हेंबर २०२४ |website=StatsF1}}</ref> [[२०२३ ब्रिटिश ग्रांप्री|ब्रिटिश ग्रांप्री]]मध्ये [[मॅकलारेन]] संघाने नवीन सुधारित गाड्या आणल्यानंतर मोठी सुधारणा दिसली. [[लँडो नॉरिस]] आणि [[ऑस्कर पियास्त्री]] अनुक्रमे दुसऱ्या व तिसऱ्या स्थानावर पात्र ठरले. [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]ने सलग पाचव्यांदा पोल मिळवली, तर [[सर्जिओ पेरेझ]] १६व्या स्थानावर, सलग पाचव्या शर्यतीसाठी पात्रतेच्या शेवटच्या फेरीत प्रवेश करू शकला नाही.<ref>{{Cite web |title=ब्रिटिश ग्रांप्री पात्रता: व्हर्सटॅपनने नॉरिसला मागे टाकून पोल मिळवली, मॅकलारेनच्या वेगाने सगळे थक्क |url=https://www.skysports.com/f1/news/12040/12917377/british-gp-qualifying-max-verstappen-beats-lando-norris-to-pole-as-mclaren-show-surprise-silverstone-pace |access-date=१० जुलै २०२३ |website=स्काय स्पोर्ट्स |language=en |archive-date=१० जुलै २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230710065417/https://www.skysports.com/f1/news/12040/12917377/british-gp-qualifying-max-verstappen-beats-lando-norris-to-pole-as-mclaren-show-surprise-silverstone-pace |url-status=live }}</ref> नॉरिसने उत्कृष्ट सुरुवात करून पहिल्या वळणात व्हर्सटॅपनला ओलांडले. पाचव्या फेरीत व्हर्सटॅपनने नॉरिसला पुन्हा ओलांडून सलग सहावा ग्रांप्री विजय मिळवला, तर नॉरिसने हंगामातील सर्वोत्तम दुसरे स्थान मिळवले. [[लुईस हॅमिल्टन|हॅमिल्टन]]ने सेफ्टी कारच्या फायद्याने पियास्त्रीला मागे टाकून तिसरे स्थान मिळवले, हे एकाच ट्रॅकवर त्याचे विक्रमी १४वे पोडियम होते.<ref>{{Cite web |title=ड्रायव्हर्स - पोडियम्स - सर्किटनुसार |url=https://www.statsf1.com/en/statistiques/pilote/podium/circuit.aspx |access-date=३० डिसेंबर २०२३ |website=StatsF1 |archive-date=१४ जानेवारी २०२४ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240114210401/https://www.statsf1.com/en/statistiques/pilote/podium/circuit.aspx |url-status=live }}</ref> पेरेझ सहाव्या स्थानावर.<ref>{{Cite web |title=व्हर्सटॅपनने ब्रिटिश ग्रांप्री जिंकली, नॉरिस दुसरा |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-heads-local-heroes-norris-and-hamilton-to-claim-british-grand.4xXlbiWyuXieSAswy1lHq0.html |access-date=१० जुलै २०२३ |website=फॉर्म्युला १ |archive-date=१० जुलै २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230710065420/https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-heads-local-heroes-norris-and-hamilton-to-claim-british-grand.4xXlbiWyuXieSAswy1lHq0.html |url-status=live }}</ref> या निकालामुळे ड्रायव्हर्स चॅम्पियनशिपमधील आघाडी ९९ गुणांनी आणि कन्स्ट्रक्टर्स चॅम्पियनशिपमधील आघाडी २०८ गुणांनी वाढली.<ref>{{Cite web |title=ब्रिटन २०२३ - चॅम्पियनशिप |url=https://www.statsf1.com/en/2023/grande-bretagne/championnat.aspx |access-date=३० नोव्हेंबर २०२४ |website=StatsF1}}</ref> [[हंगेरी ग्रांप्री]]मध्ये [[निक डी व्ह्रीस|डी व्ह्रीस]]च्या जागी [[डॅनियल रिकियार्डो|रिकियार्डो]]ला संघाने निवडले.<ref>{{Cite web |title=हॉर्नर सांगतो डी व्ह्रीसला केव्हा बदलायचे ठरवले |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/de-vries-was-in-difficult-situation-as-horner-reveals-when-it-was-decided-to.2MGTtNzqPXuL32VDQOJn6u |access-date=३० नोव्हेंबर २०२४ |website=फॉर्म्युला १}}</ref> [[लुईस हॅमिल्टन]]ने पोल मिळवली, २०२१ सौदी ग्रांप्रीपासून पहिली पोल होती, आणि एका ट्रॅकवर नऊ पोल्स मिळवण्याचा विक्रम केला. व्हर्सटॅपन दुसरा, नॉरिस तिसरा.<ref>{{Cite web|title=२०२३ हंगेरी ग्रांप्री पात्रता: हॅमिल्टनने व्हर्सटॅपन व नॉरिसवर मात केली |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.hamilton-beats-verstappen-and-norris-to-hungarian-gp-pole-in-qualifying.7lm5joHPTDuciNjtgsza5f.html|access-date=२४ जुलै २०२३|website=फॉर्म्युला १ |archive-date=२३ जुलै २०२३|archive-url=https://web.archive.org/web/20230723113106/https://www.formula1.com/en/latest/article.hamilton-beats-verstappen-and-norris-to-hungarian-gp-pole-in-qualifying.7lm5joHPTDuciNjtgsza5f.html|url-status=live}}</ref> सुरुवातीला हॅमिल्टनने आघाडी गमावली, त्याला नॉरिस आणि पियास्त्री यांनी ओलांडले. व्हर्सटॅपनने विजय मिळवत सलग सात शर्यती जिंकणारा पाचवा ड्रायव्हर बनला. हॅमिल्टनने पियास्त्रीला अखेरच्या फेरीत ओलांडून चौथे स्थान घेतले, तर पेरेझने नवव्या स्थानावरून तिसऱ्या स्थानावर झेप घेतली आणि नॉरिस दुसरा. [[रेड बुल रेसिंग]]ने सलग बारा विजय मिळवत कन्स्ट्रक्टरसाठी नवा विक्रम प्रस्थापित केला, जो १९८८मध्ये मॅकलारेनने केलेल्या ११ सलग विजयांचा विक्रम होता.<ref>{{Cite web |title=हंगेरी ग्रांप्री २०२३ – F१ शर्यत |url=https://www.formula1.com/en/racing/2023/Hungary.html |access-date=२४ जुलै २०२३ |website=फॉर्म्युला १|archive-date=२३ जुलै २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230723160645/https://www.formula1.com/en/racing/2023/Hungary.html |url-status=live }}</ref> व्हर्सटॅपनची आघाडी ११० गुणांवर पोहोचली, रेड बुल कन्स्ट्रक्टर्समध्ये २२९ गुणांनी आघाडीवर.<ref>{{Cite web |title=हंगेरी २०२३ - चॅम्पियनशिप |url=https://www.statsf1.com/en/2023/hongrie/championnat.aspx |access-date=३० नोव्हेंबर २०२४ |website=StatsF1}}</ref> [[२०२३ बेल्जियन ग्रांप्री|बेल्जियन ग्रांप्री]]मध्ये पुन्हा स्प्रिंट फॉरमॅट दिसले, आणि व्हर्सटॅपनने स्प्रिंट व ग्रांप्री दोन्हीसाठी सर्वात वेगवान वेळ नोंदवली. त्याला गियरबॉक्स मर्यादा ओलांडल्याबद्दल ग्रांप्रीसाठी पाच स्थानांची शिक्षा मिळाली, त्यामुळे [[शार्ल लक्लेर]] पोलवर. पावसामुळे स्प्रिंट ३० मिनिटांनी उशीराने सुरू झाली, सर्वजण फुल-वेट टायर्सवर. सेफ्टी कार आत घेतल्यानंतर बहुतेकांनी इंटरमिजिएट टायर्स घेतले, व्हर्सटॅपनने मात्र पुढच्या फेरीतच बदल केले, म्हणून एक फेरी पियास्त्रीच्या मागे पडला, पण नंतर त्याला ओलांडून स्प्रिंट जिंकली.<ref>{{Cite web |title=व्हर्सटॅपनने पावसाळी स्प्रिंटमध्ये पियास्त्रीला मागे टाकले |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-overhauls-piastri-in-rain-hit-sprint-race-at-spa-francorchamps.51CSySa51ml8ci1Cc9C36n.html |access-date=३१ जुलै २०२३ |website=फॉर्म्युला १|language=en |archive-date=२९ जुलै २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230729193707/https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-overhauls-piastri-in-rain-hit-sprint-race-at-spa-francorchamps.51CSySa51ml8ci1Cc9C36n.html |url-status=live }}</ref> शर्यतीत, पेरेझने पहिल्याच फेरीत लक्लेरवरून आघाडी घेतली. नवव्या फेरीत व्हर्सटॅपनने लक्लेरला ओलांडून दुसऱ्या स्थानावर, आणि १७व्या फेरीत पेरेझला ओलांडून विजय मिळवला.<ref>{{Cite web |title=व्हर्सटॅपनने बेल्जियन ग्रांप्री जिंकली |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-charges-to-belgian-gp-win-as-red-bull-bag-1-2-finish.40AcUp3Pc8WMkmETKkngxo.html |access-date=३१ जुलै २०२३ |website=फॉर्म्युला १|language=en |archive-date=३० जुलै २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730185252/https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-charges-to-belgian-gp-win-as-red-bull-bag-1-2-finish.40AcUp3Pc8WMkmETKkngxo.html |url-status=live }}</ref> या निकालामुळे व्हर्सटॅपनची आघाडी १२५ गुणांनी, आणि रेड बुलची २५६ गुणांनी वाढली.<ref>{{Cite web |title=बेल्जियम २०२३ - चॅम्पियनशिप |url=https://www.statsf1.com/en/2023/belgique/championnat.aspx |access-date=१ डिसेंबर २०२४ |website=StatsF1}}</ref> [[२०२३ डच ग्रांप्री|डच ग्रांप्री]]मध्ये [[डॅनियल रिकियार्डो]]चा अपघात झाला आणि त्याच्या हाताची [[मेटाकार्पल हाड]] तुटली, कारण त्याच्यासमोर [[मॅकलारेन]]च्या [[ऑस्कर पियास्त्री]]चा अपघात झाला होता, आणि टाळण्याच्या प्रयत्नात रिकियार्डोला दुखापत झाली. त्यामुळे रिकियार्डोने संपूर्ण विकेंडमध्ये सहभाग घेतला नाही, त्याच्या जागी [[रेड बुल ज्युनियर टीम]]चा ड्रायव्हर [[लिआम लॉसन]]ने सहभाग घेतला.<ref>{{Cite web |last=मॉक्सन |first=डॅनियल |date=२७ ऑगस्ट २०२३ |title=डॅनियल रिकियार्डोची हाताच्या ऑपरेशनची बातमी, इटालियन ग्रांप्री निर्णय झाला |url=https://www.mirror.co.uk/sport/formula-1/breaking-daniel-ricciardo-surgery-monza-30799508 |access-date=२९ ऑगस्ट २०२३ |website=मिरर |language=mr |archive-date=२९ ऑगस्ट २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230829065125/https://www.mirror.co.uk/sport/formula-1/breaking-daniel-ricciardo-surgery-monza-30799508 |url-status=live }}</ref> [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]ने सलग तिसऱ्या वर्षी [[सर्किट झांडव्होर्ट|झांडव्होर्ट]]मध्ये पोल मिळवली, [[लँडो नॉरिस]] दुसरा, [[जॉर्ज रसेल]] तिसरा. पहिल्याच फेरीत पाऊस पडू लागला आणि अनेक ड्रायव्हर्सनी लवकरच इंटरमिजिएट टायर्स घेतले. या वेळी [[सर्जिओ पेरेझ]] पाचव्या फेरीत आघाडीवर आला, त्याच्या मागे [[आल्फा रोमिओ]]चा [[झोउ गुआन्यू]] आणि [[पियरे गॅस्ली]]. व्हर्सटॅपनने १३व्या फेरीला ड्राय टायर्सवर परत जाताना पेरेझला [[अंडरकट]] दिला आणि तिथून शेवटपर्यंत आघाडी कायम ठेवली. अखेरच्या फेऱ्यांत पुन्हा पाऊस पडला, टर्न १ ला अनेक ड्रायव्हर्स अडकले. पेरेझने दुसरे स्थान गमावले, आणि [[फर्नांडो अलोन्सो]] दुसऱ्या स्थानावर आला. पेरेझने तिसरे स्थान मिळवले, पण पिट लेनमधील वेग मर्यादा ओलांडल्याबद्दल त्याला पाच सेकंदांची शिक्षा मिळाली आणि [[पियरे गॅस्ली]]ला त्याचा पहिला पोडियम मिळाला ([[२०२१ अझरबैजान ग्रांप्री]]पासून पहिला).<ref>{{Cite news |title=व्हर्सटॅपनने गोंधळलेल्या डच ग्रांप्रीत विजय मिळवत विक्रम केला |language=mr |work=बीबीसी स्पोर्ट |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/66633708 |access-date=२९ ऑगस्ट २०२३ |archive-date=२९ ऑगस्ट २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230829065126/https://www.bbc.com/sport/formula1/66633708 |url-status=live }}</ref> या फेरीनंतर, व्हर्सटॅपनची ड्रायव्हर्स चॅम्पियनशिपमध्ये आघाडी १३८ गुणांवर, रेड बुलची कन्स्ट्रक्टर्समध्ये आघाडी २८५ गुणांवर.<ref>{{Cite web |title=नेदरलँड्स २०२३ - चॅम्पियनशिप |url=https://www.statsf1.com/en/2023/pays-bas/championnat.aspx |access-date=२ डिसेंबर २०२४ |website=StatsF1}}</ref> [[२०२३ इटालियन ग्रांप्री|इटालियन ग्रांप्री]]मध्ये [[कार्लोस साईन्स जूनियर]]ने या वर्षातील पहिली पोल मिळवली, त्याच्या मागे व्हर्सटॅपन आणि टीममेट [[शार्ल लक्लेर]]. शर्यतीत, साईन्सने आक्रमक व्हर्सटॅपनविरुद्ध आघाडीचा चांगला बचाव केला, पण १५व्या फेरीला टर्न १ वर चूक केल्यामुळे व्हर्सटॅपनने आघाडी घेतली. पिटस्टॉपमधील बदल वगळता, व्हर्सटॅपनने शेवटपर्यंत आघाडी कायम ठेवली, सलग दुसऱ्यांदा [[इटालियन ग्रांप्री]] जिंकली आणि सलग १० शर्यती जिंकण्याचा [[सेबॅस्टियन फेटेल]]चा विक्रम मोडला. मागे, [[जॉर्ज रसेल]] आणि पेरेझ चौथ्या स्थानासाठी लढले, पेरेझने ही लढत जिंकून साईन्स आणि लक्लेरसोबत दुसऱ्या स्थानासाठी झुंज दिली. शेवटी पेरेझ दुसरा, साईन्स तिसरा, लक्लेर तिसरा, रसेल पाचवा, हॅमिल्टन सहावा.<ref>{{cite web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-charges-to-monza-victory-for-record-breaking-10th-successive-f1.6jCUOTZ4lZB3kxfIiwsiHK.html |title=व्हर्सटॅपनने मोन्जा विजयाने विक्रम मोडला, सलग १०वे फॉर्म्युला १ विजय |date=३ सप्टेंबर २०२३ |website=फॉर्म्युला १ |author=फॉर्म्युला १ मॅनेजमेंट |access-date=५ सप्टेंबर २०२३ |archive-date=४ सप्टेंबर २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230904211437/https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-charges-to-monza-victory-for-record-breaking-10th-successive-f1.6jCUOTZ4lZB3kxfIiwsiHK.html/ |url-status=live }}</ref> या निकालामुळे रेड बुल आणि व्हर्सटॅपनची अनुक्रमे आघाडी ३१० व १४५ गुणांनी वाढली.<ref>{{Cite web |title=इटली २०२३ - चॅम्पियनशिप |url=https://www.statsf1.com/en/2023/italie/championnat.aspx |access-date=२ डिसेंबर २०२४ |website=StatsF1}}</ref> === अंतिम फेऱ्या === [[File:FIA_F1_Austria_2023_Nr._55_(Post-Race).jpg|right|thumb|[[२०२३ सिंगापूर ग्रांप्री|सिंगापूर ग्रांप्री]] [[कार्लोस साईन्स जूनियर]]ने [[स्कुडेरिया फेरारी|फेरारी]]साठी जिंकली. (चित्र - [[२०२३ ऑस्ट्रियन ग्रांप्री]]) हंगामातील एकमेव ग्रांप्री जी [[रेड बुल रेसिंग]]ने जिंकली नाही.|220px]] साईन्सने [[२०२३ सिंगापूर ग्रांप्री|सिंगापूर ग्रांप्री]]मध्ये सलग दुसरी पोल मिळवली, पात्रतेत [[जॉर्ज रसेल]] आणि लक्लेर मागे. रेड बुल रेसिंगला पूर्ण विकेंड अडचणी आल्या, व्हर्सटॅपन आणि पेरेझ अनुक्रमे ११वा व १३वा स्थानावर.<ref>{{Cite web |title=सिंगापूर जीपी पात्रता: साईन्सने पोल घेतली, रेड बुलला दुहेरी Q2 बाहेर फेकले |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12962354/singapore-gp-qualifying-carlos-sainz-takes-dramatic-pole-position-as-red-bull-suffer-double-q2-exit |access-date=१८ सप्टेंबर २०२३ |website=स्काय स्पोर्ट्स |language=mr |archive-date=३० सप्टेंबर २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230930225546/https://www.skysports.com/f1/news/12433/12962354/singapore-gp-qualifying-carlos-sainz-takes-dramatic-pole-position-as-red-bull-suffer-double-q2-exit |url-status=live }}</ref> २०१८ रशियन ग्रांप्रीनंतर प्रथमच रेड बुल रेसिंग पात्रतेच्या अंतिम फेरीत पोहोचली नाही.<ref>{{Cite web |last=रिचर्ड्स |first=गाइल्स |title=साईन्सने सिंगापूर जीपी पोल मिळवली, व्हर्सटॅपनची धडपड |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/sep/16/carlos-sainz-claims-singapore-f1-gp-pole-but-furious-verstappen-struggles |date=१६ सप्टेंबर २०२३ |access-date=२२ सप्टेंबर २०२३ |website=द गार्डियन |quote="२०१८ रशियन जीपीनंतर प्रथमच रेड बुल Q३मध्ये पोहोचली नाही" |language=mr |archive-date=२३ सप्टेंबर २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230923021222/https://www.theguardian.com/sport/2023/sep/16/carlos-sainz-claims-singapore-f1-gp-pole-but-furious-verstappen-struggles |url-status=live }}</ref> शर्यतीच्या सुरुवातीला साईन्सने आघाडी कायम ठेवली, लक्लेरने रसेलला टर्न १ वर ओलांडले. [[लोगन सार्जेंट]]च्या [[विलियम्स]]च्या अपघातामुळे सेफ्टी कार आली आणि बहुतांश गाड्यांनी पिटस्टॉप केले. लक्लेरला इतर गाड्यांना पुढे जाऊ द्यावे लागल्यामुळे तो पाचव्या स्थानावर गेला. साईन्सने अखेरपर्यंत रसेल व नॉरिसच्या दबावाखाली दुसरा फॉर्म्युला वन विजय मिळवला. शेवटच्या फेरीत रसेल दुसऱ्या स्थानावरून अपघातग्रस्त झाला आणि हॅमिल्टन तिसरा आला. लक्लेर चौथा, व्हर्सटॅपन पाचवा. पेरेझ आठवा. साईन्सचे हे फेरारीसाठी २०२२ ऑस्ट्रियन ग्रांप्रीनंतरचे पहिले विजय, आणि व्हर्सटॅपनच्या सलग १० विजयांची मालिका आणि रेड बुलच्या सलग १५ विजयांची मालिका संपली.<ref>{{Cite web |title=फेरारी - विजय |url=https://www.statsf1.com/en/ferrari/victoire.aspx |access-date=३० डिसेंबर २०२३ |website=StatsF1 |archive-date=३० डिसेंबर २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20231230102331/https://www.statsf1.com/en/ferrari/victoire.aspx |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=साईन्सने सिंगापूर ग्रांप्रीत थरारक विजय मिळवला |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.sainz-holds-off-norris-and-fast-charging-mercedes-pair-to-take-sensational.16sNsRUz2MAFyXxSE3RdwX.html |access-date=१८ सप्टेंबर २०२३ |website=फॉर्म्युला १ |language=mr |archive-date=१७ सप्टेंबर २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230917160814/https://www.formula1.com/en/latest/article.sainz-holds-off-norris-and-fast-charging-mercedes-pair-to-take-sensational.16sNsRUz2MAFyXxSE3RdwX.html |url-status=live }}</ref> व्हर्सटॅपनने त्याची आघाडी १५१ गुणांवर वाढवली, पण रेड बुलची आघाडी ३०८ गुणांवर कमी झाली.<ref>{{Cite web |title=सिंगापूर २०२३ - चॅम्पियनशिप |url=https://www.statsf1.com/en/2023/singapour/championnat.aspx |access-date=२ डिसेंबर २०२४ |website=StatsF1}}</ref> [[सुझुका इंटरनॅशनल रेसिंग कोर्स|सुझुका]] येथे [[२०२३ जपानी ग्रांप्री|जपानी ग्रांप्री]]साठी व्हर्सटॅपन परत पोलवर आला, पियास्त्री आणि नॉरिसच्या पुढे पात्रता मिळवली. सुरुवातीला नॉरिस आणि पियास्त्री दोघेही व्हर्सटॅपनवर हल्ला करत होते – पियास्त्रीने टर्न १ च्या आतून आणि नॉरिसने बाहेरून प्रयत्न केला, परंतु व्हर्सटॅपनने आघाडी कायम ठेवली. व्हर्सटॅपनने [[मॅकलारेन]]पासून अंतर निर्माण करून शर्यत जिंकली. सुरुवातीला नॉरिसने दुसऱ्या स्थानासाठी पियास्त्रीला मागे टाकले. पियास्त्रीने [[अंडरकट]] करून दुसरे स्थान परत मिळवले, परंतु नंतर मॅकलारेनने पियास्त्रीला नॉरिसला पुढे जाऊ देण्याचे आदेश दिले, जेणेकरून नॉरिस व्हर्सटॅपनवर हल्ला करू शकेल. पेरेझ, जो चॅम्पियनशिपमध्ये दुसरा होता, पाचव्या स्थानावरून सुरुवात केली, परंतु हॅमिल्टनशी झालेल्या धडकेत त्याला फ्रंट विंग बदलावा लागला आणि तो मागे गेला. १२व्या फेरीला पेरेझने मॅग्नुसेनशी संपर्क केला आणि पुन्हा विंग बदलावा लागला, त्यानंतर अपघाती नुकसानामुळे गाडी रिटायर केली. व्हर्सटॅपनच्या विजयाने [[रेड बुल रेसिंग]]ने या हंगामातील [[वर्ल्ड कन्स्ट्रक्टर्स चॅम्पियनशिप]] जिंकली – त्यांची सहावी आणि सलग दुसरी.<ref>{{Cite news |last=रिचर्ड्स |first=गाइल्स |date=२४ सप्टेंबर २०२३ |title=मॅक्स व्हर्सटॅपन जपानी ग्रांप्री जिंकून फॉर्म्युला १ विश्वविजेता होण्याच्या उंबरठ्यावर |language=mr |work=द गार्डियन |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/sep/24/max-verstappen-on-brink-of-f1-world-title-after-winning-japanese-grand-prix |access-date=२५ सप्टेंबर २०२३ |issn=०२६१-३०७७ |archive-date=२६ सप्टेंबर २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230926114547/https://www.theguardian.com/sport/2023/sep/24/max-verstappen-on-brink-of-f1-world-title-after-winning-japanese-grand-prix |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=२४ सप्टेंबर २०२३ |title=व्हर्सटॅपनचा विजय, रेड बुलने सलग दोन कन्स्ट्रक्टर्स टायटल्स जिंकले |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-dominates-for-japanese-gp-victory-as-red-bull-secure-back-to-back.6nJ1rDkiGByJw6nypqVPO6 |access-date=२ डिसेंबर २०२४ |website=फॉर्म्युला १}}</ref> व्हर्सटॅपनच्या विजयामुळे त्याच्या चॅम्पियनशिप आघाडी १७७ गुणांवर पोहोचली.<ref>{{Cite web |title=जपान २०२३ - चॅम्पियनशिप |url=https://www.statsf1.com/en/2023/japon/championnat.aspx |access-date=३ डिसेंबर २०२४ |website=StatsF1}}</ref> [[२०२३ कतार ग्रांप्री|कतार ग्रांप्री]]मध्ये व्हर्सटॅपनला टायटल जिंकण्याची संधी होती. स्प्रिंटमध्ये पहिल्या सहा स्थानांपैकी एक मिळवला तरी व्हर्सटॅपन टायटल जिंकू शकला असता, पेरेझ कुठेही संपला तरी.<ref>{{Cite web |title=गुण गणित: व्हर्सटॅपन कतारमध्ये कसा २०२३ एफ१ वर्ल्ड चॅम्पियन होऊ शकतो |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/points-permutations-where-and-when-verstappen-can-become-the-2023-f1-world.412HcLWdfHinODX0u0sIub |access-date=३ डिसेंबर २०२४ |website=फॉर्म्युला १}}</ref> [[ऑस्कर पियास्त्री]]ने स्प्रिंट पोल मिळवली, त्याच्या मागे नॉरिस, व्हर्सटॅपन आणि रसेल, आणि फेरारीचे दोघे.<ref>{{Cite web |date=७ ऑक्टोबर २०२३ |title=पियास्त्रीने कतार स्प्रिंट शूटआउट थ्रिलरमध्ये पोल मिळवली |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/piastri-beats-norris-and-verstappen-to-pole-during-sprint-shootout-thriller.h3TDLGGmRNbtWYfVzf0yb |access-date=८ डिसेंबर २०२४ |website=फॉर्म्युला १}}</ref> स्प्रिंटमध्ये वेगवेगळ्या स्ट्रॅटेजी पहायला मिळाल्या – पियास्त्री, नॉरिस आणि व्हर्सटॅपनने मिडियम टायर्स, तर रसेल, साईन्स आणि लक्लेरने सॉफ्ट टायर्स निवडले. सुरुवातीला सॉफ्ट टायर्स लावलेल्या तिघांनी व्हर्सटॅपन व नॉरिसला मागे टाकले, पियास्त्रीने आघाडी ठेवली, मग सेफ्टी कार आली. शर्यत पुन्हा सुरू झाल्यावर रसेलने पियास्त्रीला ओव्हरटेक करून आघाडी घेतली. दुसऱ्या अर्ध्यात टायर्सची गती कमी झाल्याने रसेल, साईन्स, लक्लेर पुन्हा मागे पडले, पियास्त्री, व्हर्सटॅपन, नॉरिस यांनी पुढे जाऊन पियास्त्रीने पहिला आणि मॅकलारेनचा पहिला स्प्रिंट विजय मिळवला. या निकालामुळे व्हर्सटॅपनने सलग तिसरे ड्रायव्हर्स टायटल जिंकले.<ref name="formula1.com">{{cite web |date=७ ऑक्टोबर २०२३ |title=व्हर्सटॅपनने तिसरे एफ१ टायटल जिंकले, पियास्त्रीने कतार स्प्रिंट विजय मिळवला |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-secures-third-f1-world-title-as-piastri-takes-sprint-victory-in.4d0SLopnXU9W8uzefnJmu3.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231007184537/https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-secures-third-f1-world-title-as-piastri-takes-sprint-victory-in.4d0SLopnXU9W8uzefnJmu3.html |archive-date=७ ऑक्टोबर २०२३ |access-date=७ ऑक्टोबर २०२३ |website=फॉर्म्युला १ }}</ref> व्हर्सटॅपनने ग्रांप्रीसाठी पोल मिळवली, मर्सिडीजच्या हॅमिल्टन व रसेलच्या पुढे.<ref>{{Cite web |title=व्हर्सटॅपनने कतार पोल घेतली, मर्सिडीजच्या पुढे |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-dominates-to-take-pole-position-ahead-of-mercedes-as-he-closes-in.5O7X6vNyHTTs2k9KgBMum0 |access-date=८ डिसेंबर २०२४ |website=फॉर्म्युला १}}</ref> पहिल्याच फेरीत हॅमिल्टन आणि रसेल यांचा आपसात धडक झाली, हॅमिल्टन लगेच रिटायर झाला, रसेलने नुकसानभरपाईसाठी लवकर पिटस्टॉप केला. शर्यत व्हर्सटॅपनने पियास्त्री आणि नॉरिसच्या पुढे जिंकली. मॅकलारेनने १.८० सेकंदात पिटस्टॉप करून नविन विक्रम प्रस्थापित केला – २०१९ ब्राझिलियन ग्रांप्रीतील रेड बुलच्या १.८२ सेकंदाच्या विक्रमापेक्षा जलद.<ref>{{cite web|url=https://inmotion.dhl/en/formula-1/fastest-pit-stop-award/|title=फॉर्म्युला १ डिएचएल फास्टेस्ट पिट स्टॉप पुरस्कार|date=८ ऑक्टोबर २०२३|access-date=८ ऑक्टोबर २०२३|archive-date=३१ मार्च २०१९|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331073322/https://inmotion.dhl/en/formula-1/fastest-pit-stop-award/|url-status=live}}</ref> अत्यंत उष्ण हवामानामुळे अनेक ड्रायव्हर्सना अडचणी आल्या, [[लोगन सार्जेंट]]ने उष्माघातामुळे शर्यत सोडली, [[एस्टेबन ओकॉन]] दोनदा गाडीत उलटी करूनही सातवा क्रमांक मिळवला, [[लांस स्ट्रोल]] म्हणाला की तो काही काळ शुद्ध हरपला आणि त्याला दृष्टी धूसर झाली होती.<ref>{{Cite web |last=क्लीरन |first=फिलिप |date=९ ऑक्टोबर २०२३ |title=कतार जीपीमध्ये उष्णतेमुळे सार्जेंटने शर्यत सोडली |url=https://www.motorsport.com/f1/news/sargeant-cleared-after-retiring-from-f1qatar-gp-with-heatstroke/10530695/ |access-date=९ ऑक्टोबर २०२३ |website=मोटरस्पोर्ट.कॉम |archive-date=९ ऑक्टोबर २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20231009105541/https://www.motorsport.com/f1/news/sargeant-cleared-after-retiring-from-f1qatar-gp-with-heatstroke/10530695/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |date=८ ऑक्टोबर २०२३ |title=कतार जीपीमध्ये काही ड्रायव्हर्स ‘पासिंग आउट’ झाले |language=mr |work=क्रॅश |url=https://www.crash.net/f1/news/1037761/1/f1-driver-was-passing-out-and-had-blurred-vision-qatar-gp |access-date=९ ऑक्टोबर २०२३ |archive-date=९ ऑक्टोबर २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20231009230407/https://www.crash.net/f1/news/1037761/1/f1-driver-was-passing-out-and-had-blurred-vision-qatar-gp |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=८ ऑक्टोबर २०२३ |title=फॉर्म्युला १ ड्रायव्हर्ससाठी कतार जीपी ‘दु:स्वप्न’ |url=https://www.the-race.com/formula-1/passing-out-and-vomiting-f1-drivers-qatar-gp-nightmare/ |access-date=९ ऑक्टोबर २०२३ |website=द रेस |language=mr |archive-date=९ ऑक्टोबर २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20231009230408/https://www.the-race.com/formula-1/passing-out-and-vomiting-f1-drivers-qatar-gp-nightmare/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=८ ऑक्टोबर २०२३ |title=पियास्त्री: कतार एफ१ ‘आयुष्यातील सर्वात कठीण शर्यत’ |url=https://www.motorsport.com/f1/news/piastri-57-qualifying-laps-made-qatar-f1-hardest-race-of-my-life/10530637/ |access-date=९ ऑक्टोबर २०२३ |website=मोटरस्पोर्ट.कॉम |language=mr |archive-date=९ ऑक्टोबर २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20231009230407/https://www.motorsport.com/f1/news/piastri-57-qualifying-laps-made-qatar-f1-hardest-race-of-my-life/10530637/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=व्हर्सटॅपनने कतार जीपीमध्ये सहज विजय मिळवला |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-cruises-to-qatar-gp-victory-over-piastri-and-norris-after.63iY0CEd0WFzm1y0Z4ycui |access-date=८ डिसेंबर २०२४ |website=फॉर्म्युला १}}</ref> [[२०२३ युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री|युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री]]मध्ये सलग दुसऱ्या स्प्रिंट इव्हेंटची नोंद झाली, व्हर्सटॅपनने स्प्रिंटसाठी पोल मिळवली. हॅमिल्टन व लक्लेर पहिल्या टर्नला व्हर्सटॅपनवर हल्ला करू शकले, पण व्हर्सटॅपनने आघाडी कायम ठेवली. सुरुवातीच्या टप्प्यात हॅमिल्टन व्हर्सटॅपनच्या जवळ राहिला, दुसऱ्या भागात व्हर्सटॅपनने आघाडी वाढवली. लक्लेर तिसरा, नॉरिस चौथा.<ref>{{Cite web |title=व्हर्सटॅपनने ऑस्टिन स्प्रिंटमध्ये हॅमिल्टन, लक्लेरला हरवले |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-dominates-to-beat-hamilton-and-leclerc-to-victory-in-austin.5ydpgPu5FZKvX3Mu6Ja4iE |access-date=१५ डिसेंबर २०२४ |website=फॉर्म्युला १ |language=mr}}</ref> ग्रांप्रीसाठी लक्लेर पोलवर, नॉरिस दुसरा, हॅमिल्टन तिसरा. व्हर्सटॅपनचा पोलसाठी लागलेला वेळ ट्रॅक लिमिट्समुळे रद्द झाला, तो सहाव्या स्थानावरून सुरुवात करणार होता.<ref>{{Cite web |title=लक्लेरने ऑस्टिन पोल जिंकली, व्हर्सटॅपनचा वेळ रद्द |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/leclerc-outduels-norris-and-hamilton-to-take-pole-in-austin-after-verstappen.3eDJqaurzFWhvDHuzmVflw |access-date=१५ डिसेंबर २०२४ |website=फॉर्म्युला १ |language=mr}}</ref> नॉरिसने पहिल्या फेरीत लक्लेरला मागे टाकले, काही फेरींनंतर हॅमिल्टनने दुसरे स्थान मिळवले. ११व्या फेरीला व्हर्सटॅपनने लक्लेरला मागे टाकून तिसरे स्थान मिळवले. व्हर्सटॅपनने [[अंडरकट]] वापरून हॅमिल्टनच्या पुढे गेले, २९व्या फेरीला नॉरिसला ओव्हरटेक करून आघाडी घेतली. दुसऱ्या पिटस्टॉपनंतर हॅमिल्टन आणि नॉरिसने लक्लेरला पुन्हा मागे टाकले. नॉरिस आणि हॅमिल्टन व्हर्सटॅपनच्या पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला, पण यश आले नाही – व्हर्सटॅपनने विजय मिळवला, हॅमिल्टन दुसरा, नॉरिस तिसरा.<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-holds-off-charging-hamilton-to-claim-50th-f1-victory-at-the.5M5ooYWVUa3VG2vABu6H0r.html|title=व्हर्सटॅपनने युनायटेड स्टेट्स जीपीमध्ये ५०वा एफ१ विजय मिळवला |website=फॉर्म्युला १ |date=२२ ऑक्टोबर २०२३|access-date=२३ ऑक्टोबर २०२३|archive-date=१ नोव्हेंबर २०२३|archive-url=https://web.archive.org/web/20231101135434/https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-holds-off-charging-hamilton-to-claim-50th-f1-victory-at-the.5M5ooYWVUa3VG2vABu6H0r.html|url-status=live}}</ref> शर्यत संपल्यानंतर स्क्रूटिनींगमध्ये हॅमिल्टन व लक्लेरच्या कारचे स्किड ब्लॉक्स अत्यंत झिजलेले आढळले, त्यांना अपात्र ठरवले; नॉरिस दुसऱ्या, साईन्स तिसऱ्या, [[लोगन सार्जेंट]]ला कारकिर्दीतील पहिला गुण मिळाला.<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-hamilton-and-leclerc-disqualified-from-united-states-grand-prix-for.10nvuyvEPfMgoeWxWOhw0a.html|title=हॅमिल्टन व लक्लेर युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्रीतून अपात्र |website=फॉर्म्युला १ |date=२३ ऑक्टोबर २०२३|access-date=२३ ऑक्टोबर २०२३|archive-date=२६ ऑक्टोबर २०२३|archive-url=https://web.archive.org/web/20231026025059/https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-hamilton-and-leclerc-disqualified-from-united-states-grand-prix-for.10nvuyvEPfMgoeWxWOhw0a.html|url-status=live}}</ref> चार्ल्स लेक्लेरने [[२०२३ मेक्सिको सिटी ग्रांप्री|मेक्सिको सिटी ग्रांप्री]]मध्ये चौथ्यांदा पोल स्थान मिळवले, त्याच्या सहकारी साईन्स, वेरस्टाप्पेन, [[डॅनियल रिकियार्डो]] आणि पेरेझ यांच्या पुढे.<ref>{{Cite web |title=लेक्लेरने मेक्सिको सिटीमध्ये साईन्सच्या पुढे पोल मिळवली |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.leclerc-takes-sensational-pole-ahead-of-sainz-and-verstappen-as-ferrari-lock.0gEgT5bhynQTLwPkA1G2r.html |access-date=६ नोव्हेंबर २०२३ |website=www.formula1.com |language=mr |archive-date=२९ ऑक्टोबर २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20231029022752/https://www.formula1.com/en/latest/article.leclerc-takes-sensational-pole-ahead-of-sainz-and-verstappen-as-ferrari-lock.0gEgT5bhynQTLwPkA1G2r.html |url-status=live }}</ref> वेरस्टाप्पेनने सुरुवातीला आघाडी घेतली. पेरेझने लेक्लेरला धडक दिली आणि दोघांनाही नुकसान झाले. पेरेझ पिटलेनमध्ये परतला, त्याची कार जास्त खराब असल्यामुळे त्याला रेसमधून बाहेर पडावे लागले. लेक्लेर फडफडणाऱ्या फ्रंट विंगसह चालू राहिला; त्याच्यावर अनसेफ ड्रायव्हिंगसाठी चौकशी झाली, पण शिक्षा झाली नाही. धडकेनंतर, लेक्लेर दुसऱ्या स्थानावर, साईन्स पुढे, तर रिकियार्डो चौथ्या स्थानावर, जो हॅमिल्टनने ओव्हरटेक केला. ३३ व्या फेरीला मॅग्नुसेनने टर्न ८ वर जोरदार धडक दिली, त्यामुळे रेड फ्लॅग लावला गेला आणि अडथळे दुरुस्त करण्यासाठी रेस थांबवली गेली. रिस्टार्टनंतर हॅमिल्टनने लगेचच लेक्लेरवर हल्ला केला पण ४० व्या फेरीला यशस्वी ओव्हरटेक करू शकला. पुढे, पहिले तीन स्थान कायम राहिले. वेरस्टाप्पेनने एका सत्रातील विक्रमी १६ वा विजय मिळवला.<ref>{{Cite web |title=वेरस्टाप्पेनने मेक्सिकोमध्ये विक्रमी १६ वा विजय मिळवला |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-charges-to-record-16th-win-of-the-season-after-perezs-opening-lap.4HoUxkHmH8EhxFRfauSQzS.html |access-date=६ नोव्हेंबर २०२३ |website=www.formula1.com |language=mr |archive-date=३० ऑक्टोबर २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20231030000722/https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-charges-to-record-16th-win-of-the-season-after-perezs-opening-lap.4HoUxkHmH8EhxFRfauSQzS.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=मेक्सिको सिटी ग्रांप्रीनंतर सर्वोत्तम तथ्ये आणि आकडे |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/facts-and-stats-alphatauris-best-result-of-the-year-and-another-verstappen.3byU1JthAi3f9Mw9TRl1yV |access-date=२९ डिसेंबर २०२४ |website=Formula 1 |language=mr}}</ref> [[२०२३ साओ पाउलो ग्रांप्री|साओ पाउलो ग्रांप्री]]मध्ये सत्रातील शेवटचा स्प्रिंट झाला. नॉरिसने स्प्रिंट रेससाठी पोल मिळवली, वेरस्टाप्पेन आणि पेरेझ पुढे.<ref>{{Cite web |title=लँडो नॉरिसने साओ पाउलो स्प्रिंटमध्ये वेरस्टाप्पेन आणि पेरेझवर विजय मिळवला |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-claims-p1-in-sao-paulo-sprint-shootout-as-he-triumphs-over-verstappen.785nX80h5FGEXUCmkwHSN1 |access-date=३१ डिसेंबर २०२४ |website=Formula 1}}</ref> स्प्रिंटच्या सुरुवातीला, वेरस्टाप्पेनने आघाडी घेतली, रसेलने दुसरे, नॉरिस तिसरे, पेरेझ पाचव्या स्थानावर. काही फेऱ्यांमध्ये पेरेझने चौथे, आणि नॉरिसने दुसरे स्थान पुन्हा मिळवले. १० व्या फेरीला पेरेझने तिसरे स्थान मिळवले. वेरस्टाप्पेन आणि नॉरिस इतरांपासून वेगळे झाले आणि वेरस्टाप्पेन जिंकला, नॉरिस अगदी जवळ आणि पेरेझ तिसरा.<ref>{{Cite web |title=मॅक्स वेरस्टाप्पेनने लँडो नॉरिस व सर्जिओ पेरेझवर विजय मिळवला |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-clinches-victory-from-norris-and-perez-in-thrilling-sao-paulo.LoZa1PjT4hGuzREMhXzMF |access-date=३१ डिसेंबर २०२४ |website=Formula 1 |language=mr}}</ref> वेरस्टाप्पेनने ग्रांप्रीसाठी पोल मिळवली, लेक्लेर आणि स्ट्रोल पुढे.<ref>{{Cite web |date=३ नोव्हेंबर २०२३ |title=२०२३ ब्राझिलियन जीपी पात्रता निकाल: वेरस्टाप्पेनने पोल मिळवली |url=https://www.motorsport.com/f1/news/2023-brazilian-gp-f1-qualifying-results-pole/10542232/?deployment=overlay&device=mobile&segments=(3555) |access-date=६ नोव्हेंबर २०२३ |website=[[Motorsport.com]] |language=mr |archive-date=६ नोव्हेंबर २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20231106081118/https://www.motorsport.com/f1/news/2023-brazilian-gp-f1-qualifying-results-pole/10542232/?deployment=overlay&device=mobile&segments=(3555) |url-status=live }}</ref> लेक्लेरने फॉर्मेशन लॅपवर हायड्रॉलिक फेल्युअरमुळे अपघात केला आणि रेसमध्ये भाग घेतला नाही. सुरुवातीला वेरस्टाप्पेन आघाडीवर, नॉरिस आणि हॅमिल्टन पुढे. मागे, अलेक्झांडर अल्बॉनच्या विल्यम्सने दोन्ही हास कार्सना धडक दिली, मॅगनुसेनसह बॅरियरला धडक दिली, परिणामी रेड फ्लॅग लावला गेला. रिस्टार्टनंतर वेरस्टाप्पेन आणि नॉरिसने स्थान कायम ठेवले, अलोन्सोने हॅमिल्टनला मागे टाकून तिसरे स्थान मिळवले. नॉरिसने थोडक्यात वेरस्टाप्पेनला आघाडी मिळवण्याचा प्रयत्न केला, पण वेरस्टाप्पेनने सहजपणे आघाडी कायम ठेवली. अखेरच्या टप्प्यात अलोन्सो आणि पेरेझमध्ये तीव्र झुंज झाली, आणि अलोन्सोने ०.०५३ सेकंदांनी तिसरे स्थान मिळवले.<ref>{{Cite news |title=वेरस्टाप्पेनने नॉरिसवर साओ पाउलोमध्ये विजय मिळवला |language=mr |work=[[BBC Sport]] |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/67327869 |access-date=६ नोव्हेंबर २०२३ |archive-date=१३ नोव्हेंबर २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20231113212304/https://www.bbc.com/sport/formula1/67327869 |url-status=live }}</ref> [[File:FIA_F1_Austria_2023_Nr._14_(2).jpg|right|thumb|आपल्या पहिल्या वर्षात [[अॅस्टन मार्टिन (फॉर्म्युला वन)|अॅस्टन मार्टिन]]साठी चालवताना, [[फर्नांडो अलोन्सो]]ने २०१३ नंतरचा सर्वोत्तम हंगाम गाठला, ड्रायव्हर्स चॅम्पियनशिपमध्ये २०६ गुण आणि ८ पोडियमसह ४थ्या स्थानावर.]] पहिल्या [[लास वेगास ग्रांप्री|लास वेगास ग्रांप्री]]मध्ये [[लास वेगास स्ट्रिप]]ला तात्पुरत्या स्ट्रीट सर्किटमध्ये रूपांतरित केले गेले, म्हणजेच [[लास वेगास स्ट्रिप सर्किट]]. पहिल्या सराव सत्रातच [[कार्लोस साईन्स जूनियर]]च्या कारने सैल धातूच्या झाकणावर आदळून ती मोठ्या प्रमाणात खराब झाली.<ref>{{Cite web |title=लास वेगासमध्ये पहिला सराव सत्र रेड फ्लॅगमुळे लवकर संपला |url=https://formula1.com/en/latest/article.fp1-first-practice-session-in-las-vegas-brought-to-early-end-amid-red-flags.2jBEl8KmbU9FowFZCXMV4p.html |access-date=२० नोव्हेंबर २०२३ |website=www.formula1.com |language=mr |archive-date=१९ नोव्हेंबर २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20231119215248/https://www.formula1.com/en/latest/article.fp1-first-practice-session-in-las-vegas-brought-to-early-end-amid-red-flags.2jBEl8KmbU9FowFZCXMV4p.html |url-status=live }}</ref> त्याला नवीन इंजिन कॉम्पोनेंट घ्यावी लागली, त्यामुळे त्याला १० स्थानांची ग्रिड शिक्षा मिळाली.<ref name="Sainz">{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.sainz-set-for-las-vegas-grand-prix-grid-drop-after-practice-incident.2sbDKjhjgXZyu00NvBjDbp.html|title=सरावाच्या घटनेनंतर लास वेगास ग्रांप्रीसाठी साईन्सला १० स्थानांची ग्रिड शिक्षा |website=Formula 1 |date=१७ नोव्हेंबर २०२३|access-date=१७ नोव्हेंबर २०२३|archive-date=२७ नोव्हेंबर २०२३|archive-url=https://web.archive.org/web/20231127023310/https://www.formula1.com/en/latest/article.sainz-set-for-las-vegas-grand-prix-grid-drop-after-practice-incident.2sbDKjhjgXZyu00NvBjDbp.html|url-status=live}}</ref> [[चार्ल्स लेक्लेर]]ने पोल स्थान पटकावले, त्याच्या टीममेट साईन्स आणि वेरस्टाप्पेन पुढे.<ref>{{Cite web |title=लेक्लेरने साईन्स व वेरस्टाप्पेनच्या पुढे लास वेगाससाठी पोल घेतली |url=https://formula1.com/en/latest/article.leclerc-charges-to-pole-for-las-vegas-gp-ahead-of-sainz-and-verstappen.55Wr4FqqVCiDTx5VgHvJ26.html |access-date=२० नोव्हेंबर २०२३ |website=www.formula1.com |language=mr |archive-date=१९ नोव्हेंबर २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20231119215247/https://www.formula1.com/en/latest/article.leclerc-charges-to-pole-for-las-vegas-gp-ahead-of-sainz-and-verstappen.55Wr4FqqVCiDTx5VgHvJ26.html |url-status=live }}</ref> सुरुवातीला, वेरस्टाप्पेनने लेक्लेरच्या आतून पहिल्या वळणावर आघाडी घेतली, या ओव्हरटेकमुळे लेक्लेरला ट्रॅकवरून बाहेर ढकलल्याबद्दल वेरस्टाप्पेनला शिक्षा झाली. चौथ्या फेरीला, नॉरिसने जोरदार अपघात केला, त्याला [[युनिव्हर्सिटी मेडिकल सेंटर ऑफ साउथर्न नेवाडा|युनिव्हर्सिटी मेडिकल सेंटर]]मध्ये नेण्यात आले, नंतर त्याला डिस्चार्ज देण्यात आला.<ref>{{Cite web |title=मॅक्लारेनने नॉरिसच्या लास वेगास अपघातानंतर डिस्चार्जची पुष्टी केली |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/mclaren-confirm-norris-discharged-after-medical-checks-as-stella-explains.1kgZHuL3DbP7A8srhVZeOv |access-date=३१ डिसेंबर २०२४ |website=Formula 1}}</ref> पिटस्टॉपनंतर, पेरेझ व स्ट्रोल आघाडीवर (ज्यांनी आधीच्या [[सेफ्टी कार]]मुळे पिटस्टॉप केले होते) आणि त्यांच्या मागे लेक्लेर, साईन्स, रसेल व वेरस्टाप्पेन. रसेल व वेरस्टाप्पेनने साईन्सला ओव्हरटेक केले. वेरस्टाप्पेनने रसेलला ओव्हरटेक करताना दोघांत धडक झाली, रसेलला शिक्षा मिळाली. पुढे, वेरस्टाप्पेनने सहजपणे पहिलं स्थान मिळवलं, त्याच्या मागे लेक्लेर व पेरेझ, ज्यांनी शेवटच्या फेऱ्यांमध्ये जोरदार संघर्ष केला, शेवटच्या फेरीला लेक्लेरने दुसरे स्थान मिळवले.<ref>{{Cite web |title=वेरस्टाप्पेनने लेक्लेर व पेरेझवर मात करत लास वेगासमध्ये विजय मिळवला |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-beats-leclerc-and-perez-to-victory-in-action-packed-las-vegas.czJOEppYohzdjCwIugjwN.html |access-date=२० नोव्हेंबर २०२३ |website=www.formula1.com |language=mr |archive-date=२० नोव्हेंबर २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20231120023602/https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-beats-leclerc-and-perez-to-victory-in-action-packed-las-vegas.czJOEppYohzdjCwIugjwN.html |url-status=live }}</ref> हंगामाचा समारोप [[२०२३ अबू धाबी ग्रांप्री|अबू धाबी ग्रांप्री]]ने एका आठवड्यानंतर झाला. सर्व तिन्ही पात्रता सत्रांमध्ये [[मॅक्स वेरस्टाप्पेन]]ने आघाडी घेतली, आणि त्याने पोल स्थान मिळवले, [[चार्ल्स लेक्लेर]] आणि [[ऑस्कर पियास्त्री]] पुढे. वेरस्टाप्पेनने बहुतांश रेसमध्ये आघाडी ठेवली, पिटस्टॉपच्या टप्प्यात लेक्लेर आणि [[युकी सुनोदा]]ने थोडावेळ आघाडी घेतली होती. पेरेझने दुसऱ्या स्थानावर फिनिश केले, परंतु नॉरिसबरोबरच्या धडकेमुळे मिळालेल्या शिक्षेमुळे त्याला चौथ्या स्थानावर घसरावे लागले, ज्यामुळे लेक्लेर दुसरा आणि रसेल तिसरा.<ref>{{cite web |last1=Kalinauckas |first1=Alex |title=एफ१ अबू धाबी जीपी: वेरस्टाप्पेनने २०२३ ची अंतिम रेस जिंकली, मर्सिडीज दुसऱ्या स्थानावर |url=https://www.autosport.com/f1/news/f1-abu-dhabi-gp-verstappen-wins-2023-finale-as-mercedes-secures-second/10552137/ |website=Autosport |date=२६ नोव्हेंबर २०२३ |access-date=२६ नोव्हेंबर २०२३ |archive-date=२६ नोव्हेंबर २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20231126155744/https://www.autosport.com/f1/news/f1-abu-dhabi-gp-verstappen-wins-2023-finale-as-mercedes-secures-second/10552137/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=२६ नोव्हेंबर २०२३ |title=वेरस्टाप्पेनने अबू धाबीत लेक्लेरला मागे टाकत विजय मिळवला |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-beats-leclerc-to-victory-in-abu-dhabi-to-end-record-breaking-year.6pYEohQvxeey5ATWkXh8sQ |access-date=३१ डिसेंबर २०२४ |website=Formula 1}}</ref> === हंगामाचा नंतरचे विश्लेषण === वेरस्टाप्पेन आणि रेड बुलच्या हंगामाचे वर्णन "अद्भुत"<ref name=":4">{{Cite web |last1=ब्रिटन |first1=थॉमस |last2=न्यूमन |first2=हॅना |date=९ जानेवारी २०२४ |title=हे संपले म्हणून रडू नका, हसावे कारण ते वेरस्टाप्पेन झाले – २०२३ फॉर्म्युला १ सत्राचा पक्षपाती-रहित आढावा |url=https://theoxfordblue.co.uk/2023-formula-1-season-review/ |access-date=३१ डिसेंबर २०२४ |website=The Oxford Blue |archive-date=2024-12-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241231172308/https://theoxfordblue.co.uk/2023-formula-1-season-review/ |url-status=dead }}</ref> आणि "लक्षवेधी"<ref name=":5">{{Cite web |last=मेडलँड |first=क्रिस |date=२७ डिसेंबर २०२३ |title=२०२३ फॉर्म्युला १ सत्राचे प्रत्येक संघानुसार पुनरावलोकन |url=https://racer.com/2023/12/27/the-2023-formula-1-season-review-team-by-team/ |access-date=३१ डिसेंबर २०२४ |website=Racer |language=mr |archive-date=2024-12-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241231172306/https://racer.com/2023/12/27/the-2023-formula-1-season-review-team-by-team/ |url-status=dead }}</ref> असे करण्यात आले, कारण त्यांनी फॉर्म्युला वन इतिहासातील सर्वात प्रभावी हंगामाचे विक्रम मोडले: <ref name=":4" /> वेरस्टाप्पेनने एका सत्रात विक्रमी १९ ग्रांप्री जिंकले, तसेच ड्रायव्हरसाठी सर्वाधिक ग्रांप्री विजय टक्केवारीचा विक्रम (८६.३६%) केला, जो [[अल्बर्टो अस्कारी]]ने [[१९५२ फॉर्म्युला वन सत्र|१९५२]] मध्ये केला होता. वेरस्टाप्पेनचे २१ पोडियमही विक्रम होते.<ref name="formula1.com" /><ref>{{cite web |last=हार्डी |first=एड |date=२६ नोव्हेंबर २०२३ |title=२०२३ मध्ये मॅक्स वेरस्टाप्पेनने केलेले एफ१ विक्रम |url=https://www.autosport.com/f1/news/f1-records-broken-by-max-verstappen-in-2023/10543882/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231128165942/https://www.autosport.com/f1/news/f1-records-broken-by-max-verstappen-in-2023/10543882/ |archive-date=२८ नोव्हेंबर २०२३ |access-date=२१ जानेवारी २०२४ |website=[[Autosport]]}}</ref> [[रेड बुल रेसिंग]]ने २२ पैकी २१ ग्रांप्री जिंकले, एका सत्रातील सर्वाधिक टीम विजय टक्केवारीचा विक्रम (९५.४५%) केला, जो [[मॅक्लारेन]]ने [[१९८८ फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप|१९८८]] मध्ये केला होता.<ref>{{cite web |date=१७ डिसेंबर २०२३ |title=२०२३ मध्ये रेड बुलने केलेले सर्व विक्रम |url=https://racingnews365.com/these-bizarre-records-red-bull-broke-in-2023 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231227002000/https://racingnews365.com/these-bizarre-records-red-bull-broke-in-2023 |archive-date=२७ डिसेंबर २०२३ |access-date=२१ जानेवारी २०२४|website=Racingnews365}}</ref> वेरस्टाप्पेनच्या वर्चस्वानंतरही, त्याचा सहकारी पेरेझ त्याच पातळीवर स्पर्धा करू शकला नाही. पत्रकार माइक सिमोरने टिप्पणी केली की पेरेझच्या हंगामात "खूप अपयश" होते, आणि पेरेझने स्वतःही काही भाग "कठीण" असल्याचे मान्य केले आणि रेड बुलचे आभार मानले. टीम प्रमुख [[क्रिश्चियन हॉर्नर]] यांनी सांगितले की पेरेझने आपली पात्रता सुधारायला हवी, जेणेकरून तो पुढे जाऊन स्पर्धा करू शकेल.<ref>{{Cite web |date=२ जानेवारी २०२४ |title=पेरेझ: 'कठीण काळात' रेड बुलने विश्वास ठेवला म्हणून आभार |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/perez-thanks-red-bull-for-keeping-faith-through-very-tough-times-as-he-plots.3sBdCX1FN8QuOg3wtQRDQ1 |access-date=३१ डिसेंबर २०२४ |website=Formula 1}}</ref><ref>{{Cite web |last=सिमोर |first=माइक |date=२४ डिसेंबर २०२३ |title=वर्षाचा शेवट: सुरुवातीपासून शेवटपर्यंत वर्चस्व, रेड बुल आणि वेरस्टाप्पेनने नवीन उंची गाठली |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/end-of-year-report-dominance-from-start-to-finish-as-red-bull-and-verstappen.1UJg61FM0B4pjdmp4ly30a |access-date=३१ डिसेंबर २०२४ |website=Formula 1}}</ref> मर्सिडीजचा हंगाम "निराशाजनक" असं लेबल लावण्यात आला, जरी त्यांनी कारनिर्माते क्रमवारीत दुसरं स्थान मिळवलं आणि हॅमिल्टन फक्त रेड बुलच्या जोडीमागे तिसऱ्या स्थानावर हंगाम संपवला, एका अशा कारमध्ये जी सातत्याने संघर्ष करत होती.<ref name=":10">{{Cite web |last=Hooper |first=Alasdair |date=23 डिसेंबर 2023 |title=End of year report: आणखी एक आव्हानात्मक हंगाम मर्सिडीजसाठी, 2024 साठी 'माउंट एव्हरेस्ट' सर करण्याच्या तयारीत |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/end-of-year-report-another-challenging-season-for-mercedes-as-they-look-to.3AFb53A75NWkWZPeoenFSI |access-date=3 जानेवारी 2025 |website=Formula 1}}</ref> रसलने आपल्या हंगामाला "संधी गमावलेल्या क्षणांचा" म्हणून वर्णन केलं, कारण तो आठव्या स्थानावर संपला. जरी रसलने 2022 पेक्षा कमी यश मिळवलं, तरी त्याने वैयक्तिकरित्या आपल्याला अधिक मजबूत चालक वाटलं, पण संघाला अ‍ॅस्टन मार्टिन आणि मॅकलारेनकडून जास्त स्पर्धा मिळाली असं त्याने नमूद केलं.<ref>{{Cite web |date=5 डिसेंबर 2023 |title=रसलने 2023 हंगाम 'अवघड आणि गोंधळाचा' असल्याचं म्हटलं |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-describes-2023-season-as-very-strange-after-a-string-of-missed.4yd8COiHcJb68CtIX6jYj3 |access-date=3 जानेवारी 2025 |website=Formula 1}}</ref> टीम प्रिन्सिपल टोटो वोल्फ यांनी संपूर्ण हंगामात कारवर टीका केली, ती "दैन्यदर्शक गोष्ट" असल्याचं आणि तिचं प्रदर्शन "अक्षम्यदृष्ट्या खराब" असल्याचं सांगितलं.<ref name=":10" /> फेरारीचा लेक्लेर यांनीसुद्धा त्यांच्या हंगामाला निराशाजनक म्हटलं. लेक्लेरने सांगितलं की त्यांनी हंगामाची सुरुवात अजिंक्यपदासाठी आव्हान देण्याच्या आशयाने केली होती, पण कार रेड बुलसोबत स्पर्धा करू शकली नाही. कधी कधी दुसऱ्या क्रमांकाची कार होती, तर कधी पाचव्या.<ref>{{Cite web |date=5 डिसेंबर 2023 |title=लेक्लेरने फेरारीचा हंगाम 'निराशाजनक' असं म्हटलं |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/leclerc-labels-ferraris-season-disappointing-as-he-discusses-their-chances.2DWRQ5SP9ni9skYL1s3u4m |access-date=3 जानेवारी 2025 |website=Formula 1}}</ref> लेक्लेर आणि टीम प्रिन्सिपल [[Frédéric Vasseur]] यांनी दोघांनीही सांगितलं की हंगामातून काही सकारात्मक गोष्टी घेतल्या आणि 2024 मध्ये रेड बुलला टक्कर देण्याची गती त्यांच्याकडे आहे.<ref>{{Cite web |date=7 डिसेंबर 2023 |title=Vasseur मान्य करतात, सुरुवातीला अपेक्षा जास्त होत्या |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/vasseur-admits-level-of-expectation-too-high-at-the-beginning-as-he-sums-up.3ZasLbG3DYR3c2ywmSOCgH |access-date=3 जानेवारी 2025 |website=Formula 1}}</ref> मॅकलारेनने हंगामाची सुरुवात अतिशय कमकुवतपणे केली, सर्वात संथ कारपैकी एक म्हणून, पण ऑस्ट्रियन ग्रांप्रीमध्ये अपडेट मिळाल्यावर त्यांची गती वाढली.<ref name=":6">{{Cite web |last=Anderson |first=Gary |author-link=Gary Anderson (motorsport) |date=21 डिसेंबर 2023 |title=Gary Anderson's verdict on each F1 team's 2023 performance |url=https://www.the-race.com/formula-1/gary-anderson-season-review-f1-2023-every-team-performance/ |access-date=3 जानेवारी 2025 |website=The Race |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Hooper |first=Alasdair |date=21 डिसेंबर 2023 |title=End of year report: मॅकलारेनने हंगामातच अभूतपूर्व बदल साधला |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/end-of-year-report-mclaren-enjoyed-an-incredible-in-season-turnaround-and.3c6biJAsKTHHeC3au1J0lp |access-date=3 जानेवारी 2025 |website=Formula 1}}</ref><ref name=":7">{{Cite web |last=Majendie |first=Matt |date=27 नोव्हेंबर 2023 |title=F1 season review: मर्सिडीजसाठी निराशा, पण मॅकलारेनचं रूपांतर |url=https://www.standard.co.uk/sport/formula-one/formula-one-2023-season-team-review-mercedes-mclaren-ferrari-red-bull-b1123215.html |access-date=3 जानेवारी 2025 |website=The Standard |language=en}}</ref> मॅकलारेनचे टीम प्रिन्सिपल [[Andrea Stella (engineer)|अँड्रिया स्टेला]] यांना मॅकलारेनचे सीईओ [[Zak Brown|झॅक ब्राउन]] यांनी "भव्य नेतृत्व" म्हणून गौरवलं, आणि पियास्त्रीने FIA "रुकी ऑफ द इयर" पुरस्कार पटकावला, ज्याला "अभूतपूर्व" हंगाम म्हटलं गेलं.<ref name=":4" /><ref>{{Cite web |date=18 डिसेंबर 2023 |title=Watch: रुकी ऑफ द इयर ऑस्कर पियास्त्री, त्याचा शानदार पदार्पण हंगाम |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/watch-rookie-of-the-year-oscar-piastri-discusses-his-phenomenal-inaugural.3gMH2qGZTnTsZgTxXjZfZR |access-date=3 जानेवारी 2025 |website=Formula 1}}</ref> अ‍ॅस्टन मार्टिनने हंगामाची सुरुवात रेड बुलच्या सर्वात जवळच्या प्रतिस्पर्धी म्हणून केली, 2022 पासून त्यांच्या गाडीमध्ये खूपच सुधारणा दिसली,<ref name=":5" /> आणि अलोन्सो ने सुरुवातीच्या तिसऱ्या भागात नियमितपणे पोडियम पटकावले.<ref>{{Cite web |last=Seymour |first=Mike |date=20 डिसेंबर 2023 |title=End of year report: अ‍ॅस्टन मार्टिनचा वेगवान प्रारंभ थोडा मंदावला, पण 2023 मध्ये सकारात्मक गोष्टी |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/end-of-year-report-aston-martins-fast-start-faded-but-2023-still-brought.1R39HpdXQayYGiHzZnJ5Ww |access-date=3 जानेवारी 2025 |website=Formula 1}}</ref> मात्र, मध्य हंगामात केलेल्या बदलांचा अपेक्षित फायदा झाला नाही आणि संघाचं प्रदर्शन हंगामाच्या उत्तरार्धात खूपच घसरलं.<ref name=":6" /> आल्पाइनचा हंगाम देखील निराशाजनक ठरला,<ref>{{Cite web |last=Hooper |first=Alasdair |date=19 डिसेंबर 2023 |title=End of year report: एक घटनापूर्ण, अस्थिर वर्ष आल्पाइनसाठी |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/end-of-year-report-an-eventful-inconsistent-year-for-alpine-but-a-host-of.3kcGb9o1I2JYpg4vwIqDmk |access-date=3 जानेवारी 2025 |website=Formula 1}}</ref><ref name=":6" /> आणि संघाचा हंगाम मध्यभागी झालेल्या व्यवस्थापन बदलामुळे आणखी बिघडला;<ref name=":6" /> संघाने चौथ्या स्थानासाठी प्रयत्न केले पण शेवटी ते "दूरच्या" सहाव्या स्थानी राहिले.<ref name=":5" /> विल्यम्सचा हंगाम, ज्यात त्यांनी कारनिर्माते क्रमवारीत सातवे स्थान पटकावले, 2022 मध्ये त्यांनी दहावे स्थान मिळवल्यानंतर झालेल्या प्रगतीमुळे "आशादायक" म्हणून वर्णन केला गेला.<ref name=":8">{{Cite web |date=18 डिसेंबर 2023 |title=End of year report: प्रगतीसह आशादायक 2023 हंगामासाठी विल्यम्सचा आत्मविश्वास |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/end-of-year-report-progress-for-williams-as-they-look-to-build-on-a.4Jw9ROF2j1t71utZ1M9J2K |access-date=3 जानेवारी 2025 |website=Formula 1}}</ref> नव्याने नियुक्त केलेले टीम प्रिन्सिपल [[James Vowles|जेम्स वावलेस]] यांचे संघातील उद्दिष्ट ठरवण्याबद्दल कौतुक झाले, ज्यामुळे टीममध्ये सुधारणा झाली. अल्बोनच्या हंगामभरच्या कामगिरीचे कौतुक झाले, तर सार्जेंटवर टीका झाली—अल्बोनने २७ गुण मिळवले, तर सार्जेंट फक्त १ गुण मिळवू शकला.<ref name=":6" /><ref name=":5" /><ref name=":8" /> अल्फाटौरीचे आठवे स्थान निराशाजनकच मानले गेले,<ref name=":9">{{Cite web |last=Seymour |first=Mike |date=17 डिसेंबर 2023 |title=End of year report: अल्फाटौरीसाठी दोन वेगवेगळ्या टप्प्यांचा हंगाम, टोस्टसाठी शेवटचा हंगाम |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/end-of-year-report-a-tale-of-two-halves-for-alphatauri-in-tosts-final-season.4Ecx9PlyKjjhcq2cySnuyy |access-date=3 जानेवारी 2025 |website=Formula 1}}</ref> पत्रकार [[Gary Anderson (motorsport)|गॅरी अँडरसन]] यांनी तर "वाया गेलेला" म्हणून स्पष्ट वर्णन केलं. अल्फाटौरीने हंगामाची सुरुवात ग्रीडवरील सर्वात कमकुवत कारपैकी एक म्हणून केली, पण काही प्रमाणात सुधारणा झाली, तरीही सातत्याचा अभाव होता.<ref name=":5" /> या हंगामात संघाने चार वेगवेगळ्या चालकांचा वापर केला—डे व्ह्रीसची कामगिरी अपुरी पडली आणि त्याला बाहेर काढण्यात आलं. रीक्कार्डो आणि लॉसन यांनी संघासाठी अधिक चांगली व सातत्यपूर्ण कामगिरी केली, पण संपूर्ण हंगामात त्सुनोडाच्या कामगिरीचे विशेष कौतुक झाले.<ref name=":9" /><ref name=":5" /> सौबरचा घसरता आलेख सर्वात मोठा होता—२०२२ मध्ये सहाव्या स्थानावरून ते २०२३ मध्ये नवव्या स्थानावर आले, आणि हा हंगाम फार कमी उजळ क्षणांचा असल्याचं मानलं गेलं.<ref>{{Cite web |last=Hooper |first=Alasdair |date=16 डिसेंबर 2023 |title=End of year report: आल्फा रोमियो/सौबरचा 2023 निराशाजनक, पण तांत्रिक बदल आशा देईल का? |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/end-of-year-report-alfa-romeo-2023-sauber.6OFfgYIG6q8fChuBTg8QuZ |access-date=3 जानेवारी 2025 |website=Formula 1}}</ref><ref name=":5" /> गाडी कमकुवत होती आणि मार्गदर्शनाचा अभाव होता, आणि हंगामाच्या शेवटी थोडी कामगिरी सुधारली, तरी शेवटच्या स्थानावरून वाचण्यापुरतीच.<ref name=":6" /><ref name=":5" /> हासने हंगाम शेवटच्या स्थानावर संपवला. हंगामाच्या सुरुवातीच्या फेरींत त्यांनी गुण मिळवल्यानंतर थोडासा उत्साह होता,<ref name=":7" /> पण रेस पेस कमकुवत होता आणि अपग्रेडनंतरही तो सुधारला नाही. त्यामुळे कारची उत्तम क्वालिफायिंग कामगिरी गमावून पुढे मोठा फायदा मिळवता आला नाही.<ref name=":6" /><ref name=":5" /><ref>{{Cite web |last=Bart-Williams |first=Nadim |date=15 डिसेंबर 2023 |title=End of year report: २०२३ मध्ये तळाच्या क्रमांकावर समाप्त झाल्यानंतर हास अजूनही उत्तर शोधतोय |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/end-of-year-report-haas-left-searching-for-answers-after-finishing-bottom-of.ATpRFWUS2jM9DGDhxrK0H |access-date=3 जानेवारी 2025 |website=Formula 1}}</ref> हा हंगामही १९५२ नंतर पहिलाच होता की ज्या वेळी [[God Save the King|ब्रिटिश राष्ट्रगीत]] कुठल्याही पोडियमवर वाजवले गेले नाही.<ref>{{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2023-11-28/five-fun-formula-1-facts-from-the-2023-season/103152876 |title=फॉर्म्युला 1: 2023 हंगामातील पाच मनोरंजक गोष्टी |publisher=ABC News |date=2023-11-28 |access-date=2025-01-30}}</ref> ==हंगामाचे निकाल== ===ग्रांप्री=== {| class="wikitable" |- ! शर्यत क्र. ! ग्रांप्री ! पोल पोझिशन ! जलद फेरी ! विजेता चालक ! विजेता कारनिर्माता ! माहिती |- !१ | {{flagicon|बहरैन}}[[बहरैन ग्रांप्री]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|CHN}} [[जो ग्यानयु]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|AUT}} [[रेड बुल रेसिंग]] - [[होंडा आर.बी.पी.टी.]] | style="text-align:center"|[[२०२३ बहरैन ग्रांप्री|माहिती]] |- !२ |{{flagicon|सौदी अरेबिया}}[[सौदी अरेबियन ग्रांप्री]] | nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | nowrap|{{flagicon|AUT}} [[रेड बुल रेसिंग]] - [[होंडा आर.बी.पी.टी.]] | style="text-align:center"|[[२०२३ सौदी अरेबियन ग्रांप्री|माहिती]] |- !३ | {{flagicon|ऑस्ट्रेलिया}}[[ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|AUT}} [[रेड बुल रेसिंग]] - [[होंडा आर.बी.पी.टी.]] | style="text-align:center"|[[२०२३ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री|माहिती]] |- !४ | {{flagicon|अझरबैजान}}[[अझरबैजान ग्रांप्री]] | nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसल]] | nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | nowrap|{{flagicon|AUT}} [[रेड बुल रेसिंग]] - [[होंडा आर.बी.पी.टी.]] | style="text-align:center"|[[२०२३ अझरबैजान ग्रांप्री|माहिती]] |- !५ | {{flagicon|युनायटेड स्टेट्स}}[[मायामी ग्रांप्री]] | nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|AUT}} [[रेड बुल रेसिंग]] - [[होंडा आर.बी.पी.टी.]] | style="text-align:center"|[[२०२३ मायामी ग्रांप्री|माहिती]] |- ! रद्द | <s>{{flagicon|इटली}}[[एमिलिया रोमाग्ना ग्रांप्री]]</s> | - | - | - | - | style="text-align:center"| <s>[[२०२3 एमिलिया रोमाग्ना ग्रांप्री|माहिती]] </s> |- !६ | {{flagicon|मोनॅको}}[[मोनॅको ग्रांप्री]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|AUT}} [[रेड बुल रेसिंग]] - [[होंडा आर.बी.पी.टी.]] | style="text-align:center"|[[२०२३ मोनॅको ग्रांप्री|माहिती]] |- !७ | {{flagicon|स्पेन}}[[स्पॅनिश ग्रांप्री]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|AUT}} [[रेड बुल रेसिंग]] - [[होंडा आर.बी.पी.टी.]] | style="text-align:center"|[[२०२३ स्पॅनिश ग्रांप्री|माहिती]] |- !८ | {{flagicon|कॅनडा}}[[कॅनेडियन ग्रांप्री]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|AUT}} [[रेड बुल रेसिंग]] - [[होंडा आर.बी.पी.टी.]] | style="text-align:center"|[[२०२३ कॅनेडियन ग्रांप्री|माहिती]] |- !९ | {{flagicon|ऑस्ट्रिया}}[[ऑस्ट्रियन ग्रांप्री]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|AUT}} [[रेड बुल रेसिंग]] - [[होंडा आर.बी.पी.टी.]] | style="text-align:center"|[[२०२३ ऑस्ट्रियन ग्रांप्री|माहिती]] |- !१० | {{flagicon|युनायटेड किंग्डम}}[[ब्रिटिश ग्रांप्री]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|AUT}} [[रेड बुल रेसिंग]] - [[होंडा आर.बी.पी.टी.]] | style="text-align:center"|[[२०२३ ब्रिटिश ग्रांप्री|माहिती]] |- !११ | {{flagicon|हंगेरी}}[[हंगेरियन ग्रांप्री]] | nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|AUT}} [[रेड बुल रेसिंग]] - [[होंडा आर.बी.पी.टी.]] | style="text-align:center"|[[२०२३ हंगेरियन ग्रांप्री|माहिती]] |- !१२ | {{flagicon|बेल्जियम}}[[बेल्जियम ग्रांप्री]] | nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]{{refn|group=टीप|[[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] set the fastest time in qualifying, but he received a five-place grid penalty for a new gearbox driveline.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-takes-five-place-grid-penalty-at-belgian-gp-for-gearbox-change.6L1J8nxIvYzjVtplUWWlzH.html|title=Verstappen takes five-place grid penalty at बेल्जियम Grand Prix for gearbox change|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन डॉट कॉम|दिनांक=२८ जुलै २०२३|}}</ref> [[शार्ल लक्लेर]] was promoted to pole position in his place.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article.penalty-hit-verstappen-fastest-in-belgian-gp-qualifying-as-leclerc-set-to.2V10zIKyjX09FiFVQZuruL.html|title=Penalty-hit Verstappen fastest in बेल्जियम Grand Prix qualifying as Leclerc set to start from pole|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन डॉट कॉम|दिनांक=२८ जुलै २०२३}}</ref>}} | nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|AUT}} [[रेड बुल रेसिंग]] - [[होंडा आर.बी.पी.टी.]] | style="text-align:center"|[[२०२३ बेल्जियम ग्रांप्री|माहिती]] |- !१३ | {{flagicon|नेदरलँड्स}}[[डच ग्रांप्री]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|AUT}} [[रेड बुल रेसिंग]] - [[होंडा आर.बी.पी.टी.]] | style="text-align:center"|[[२०२३ डच ग्रांप्री|माहिती]] |- !१४ | {{flagicon|इटली}}[[इटालियन ग्रांप्री]] | nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|AUT}} [[रेड बुल रेसिंग]] - [[होंडा आर.बी.पी.टी.]] | style="text-align:center"|[[२०२३ इटालियन ग्रांप्री|माहिती]] |- !१५ | {{flagicon|सिंगापूर}}[[सिंगापूर ग्रांप्री]] | nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | nowrap|{{flagicon|ITA}} [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | style="text-align:center"|[[२०२३ सिंगापूर ग्रांप्री|माहिती]] |- !१६ | {{flagicon|जपान}}[[जपानी ग्रांप्री]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|AUT}} [[रेड बुल रेसिंग]] - [[होंडा आर.बी.पी.टी.]] | style="text-align:center"|[[२०२३ जपानी ग्रांप्री|माहिती]] |- !१७ | {{flagicon|Qatar}}[[कतार ग्रांप्री]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|AUT}} [[रेड बुल रेसिंग]] - [[होंडा आर.बी.पी.टी.]] | style="text-align:center"|[[२०२३ कतार ग्रांप्री|माहिती]] |- !१८ | {{flagicon|युनायटेड स्टेट्स}}[[युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री]] | nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | nowrap|{{flagicon|जपान}} [[युकि सुनोडा]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|AUT}} [[रेड बुल रेसिंग]] - [[होंडा आर.बी.पी.टी.]] | style="text-align:center"|[[२०२३ युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री|माहिती]] |- !१९ | {{flagicon|मेक्सिको}}[[मेक्सिको सिटी ग्रांप्री]] | nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|AUT}} [[रेड बुल रेसिंग]] - [[होंडा आर.बी.पी.टी.]] | style="text-align:center"|[[२०२३ मेक्सिको सिटी ग्रांप्री|माहिती]] |- !२० | {{flagicon|ब्राझिल}}[[साओ पाउलो ग्रांप्री]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|AUT}} [[रेड बुल रेसिंग]] - [[होंडा आर.बी.पी.टी.]] | style="text-align:center"|[[२०२३ साओ पाउलो ग्रांप्री|माहिती]] |- !२१ | {{flagicon|युनायटेड स्टेट्स}}[[लास व्हेगस ग्रांप्री]] | nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|AUT}} [[रेड बुल रेसिंग]] - [[होंडा आर.बी.पी.टी.]] | style="text-align:center"|[[२०२३ लास व्हेगस ग्रांप्री|माहिती]] |- !२२ | {{flagicon|संयुक्त अरब अमिराती}}[[अबु धाबी ग्रांप्री]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | nowrap|{{flagicon|AUT}} [[रेड बुल रेसिंग]] - [[होंडा आर.बी.पी.टी.]] | style="text-align:center"|[[२०२३ अबु धाबी ग्रांप्री|माहिती]] |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center"|'''संदर्भ:'''<ref name="२०२३ calendar"/><ref name="imola cancelled"/> |} ===गुण प्रणाली=== मुख्य शर्यतीत पहिल्या १० वर्गीकृत चालक आणि सर्वात जलद फेरी नोंदवणाऱ्या चालकाला गुण देण्यात आले. स्प्रिन्ट शर्यतीत पहिल्या ८ वर्गीकृत चालकांना खालिल रचना वापरून प्रत्येक शर्यतीत असे गुण देण्यात आले. {|class="wikitable" !निकालातील स्थान |style="background-color:#ffffbf" align="center"|'''१ला''' |style="background-color:#dfdfdf" align="center"|'''२रा''' |style="background-color:#ffdf9f" align="center"|'''३रा''' |style="background-color:#dfffdf" align="center"|'''४था''' |style="background-color:#dfffdf" align="center"|'''५वा''' |style="background-color:#dfffdf" align="center"|'''६वा''' |style="background-color:#dfffdf" align="center"|'''७वा''' |style="background-color:#dfffdf" align="center"|'''८वा''' |style="background-color:#dfffdf" align="center"|'''९वा''' |style="background-color:#dfffdf" align="center"|'''१०वा''' |- !गुण |style="background-color:#ffffbf" align="center"|२५ |style="background-color:#dfdfdf" align="center"|१८ |style="background-color:#ffdf9f" align="center"|१५ |style="background-color:#dfffdf" align="center"|१२ |style="background-color:#dfffdf" align="center"|१० |style="background-color:#dfffdf" align="center"|८ |style="background-color:#dfffdf" align="center"|६ |style="background-color:#dfffdf" align="center"|४ |style="background-color:#dfffdf" align="center"|२ |style="background-color:#dfffdf" align="center"|१ |- !स्प्रिन्ट | align="center"| ८ | align="center"| ७ | align="center"| ६ | align="center"| ५ | align="center"| ४ | align="center"| ३ | align="center"| २ | align="center"| १ | align="center"| - | align="center"| - |} ===चालक=== {| |- | {| class="wikitable" style="font-size: 85%; border-collapse:collapse; |- valign="top" !valign="middle"| स्थान !valign="middle"| चालक !valign="middle"| चालक<br />क्र. !style="vertical-align:top|[[२०२३ बहरैन ग्रांप्री|बहरैन]]<br />{{flagicon|BHR}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ सौदी अरेबियन ग्रांप्री|सौदी]]<br />{{flagicon|KSA}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री|ऑस्ट्रे]]<br />{{flagicon|AUS}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ अझरबैजान ग्रांप्री|अझरबै]]<br />{{flagicon|AZE}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ मायामी ग्रांप्री|मायामी]]<br />{{flagicon|USA}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ मोनॅको ग्रांप्री|मोनॅको]]<br />{{flagicon|MON}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ स्पॅनिश ग्रांप्री|स्पॅनिश]] <br />{{flagicon|ESP}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ कॅनेडियन ग्रांप्री|कॅनडा]]<br />{{flagicon|CAN}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ ऑस्ट्रियन ग्रांप्री|ऑस्ट्रि]]<br />{{flagicon|AUT}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ ब्रिटिश ग्रांप्री|ब्रिटिश]]<br />{{flagicon|GBR}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ हंगेरियन ग्रांप्री|हंगेरि]]<br />{{flagicon|HUN}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ बेल्जियम ग्रांप्री|बेल्जि]]<br />{{flagicon|BEL}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ डच ग्रांप्री|डच]]<br />{{flagicon|NED}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ इटालियन ग्रांप्री|इटालि]] <br />{{flagicon|ITA}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ सिंगापूर ग्रांप्री|सिंगापू]]<br />{{flagicon|SIN}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ जपानी ग्रांप्री|जपान]]<br />{{flagicon|JPN}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ कतार ग्रांप्री|कतार]]<br />{{flagicon|QAT}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री|यु.एस.ए.]]<br />{{flagicon|USA}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ मेक्सिको सिटी ग्रांप्री|मेक्सिको<br/>सिटी]]<br />{{flagicon|MEX}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ साओ पाउलो ग्रांप्री|साओ]]<br />{{flagicon|BRA}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ लास व्हेगस ग्रांप्री|व्हेगस]]<br />{{flagicon|USA}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ अबु धाबी ग्रांप्री|अबुधा]]<br />{{flagicon|UAE}} !style=" border:१px solid #a२a९b१; position:sticky; right: 0; background-clip: padding-box;" |गुण |- ! १ | style="text-align:left"|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | id="१" align="center" | १ | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|ABU}} !style="position:sticky; right: 0; background-clip: padding-box;"|{{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|points}} |- ! २ | style="text-align:left"|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | id="११" align="center" | ११ | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|ABU}} !style="position:sticky; right: 0; background-clip: padding-box;"|{{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|points}} |- ! ३ | style="text-align:left"|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | id="४४" align="center" | ४४ | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|ABU}} !style="position:sticky; right: 0; background-clip: padding-box;"|{{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|points}} |- ! ४ | style="text-align:left"|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | id="१४" align="center" | १४ | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|ABU}} !style="position:sticky; right: 0; background-clip: padding-box;"|{{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|points}} |- ! ५ | style="text-align:left"|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | id="१६" align="center" | १६ | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|ABU}} !style="position:sticky; right: 0; background-clip: padding-box;"|{{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|points}} |- ! ६ | style="text-align:left"|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | id="४" align="center" | ४ | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|ABU}} !style="position:sticky; right: 0; background-clip: padding-box;"|{{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|points}} |- ! ७ | style="text-align:left"|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | id="५५" align="center" | ५५ | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|ABU}} !style="position:sticky; right: 0; background-clip: padding-box;"|{{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|points}} |- ! ८ | style="text-align:left"|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसल]] | id="६३" align="center" | ६३ | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|ABU}} !style="position:sticky; right: 0; background-clip: padding-box;"|{{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|points}} |- ! ९ | style="text-align:left"|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | id="८१" align="center" | ८१ | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|ABU}} !style="position:sticky; right: 0; background-clip: padding-box;"|{{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|points}} |- ! १० | style="text-align:left"|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्टोल]] | id="१८" align="center" | १८ | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|ABU}} !style="position:sticky; right: 0; background-clip: padding-box;"|{{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|points}} |- ! ११ | style="text-align:left"|{{flagicon|FRA}} [[पियर गॅस्ली]] | id="१०" align="center" | १० | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|ABU}} !style="position:sticky; right: 0; background-clip: padding-box;"|{{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|points}} |- ! १२ | style="text-align:left"|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | id="३१" align="center" | ३१ | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|ABU}} !style="position:sticky; right: 0; background-clip: padding-box;"|{{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|points}} |- ! १३ | style="text-align:left"|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर आल्बॉन]] | id="२३" align="center" | २३ | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|ABU}} !style="position:sticky; right: 0; background-clip: padding-box;"|{{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|points}} |- ! १४ | style="text-align:left"|{{flagicon|JPN}} [[युकि सुनोडा]] | id="२२" align="center" | २२ | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSY|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|ABU}} !style="position:sticky; right: 0; background-clip: padding-box;"|{{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|points}} |- ! १५ | style="text-align:left"|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | id="७७" align="center" | ७७ | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|ABU}} !style="position:sticky; right: 0; background-clip: padding-box;"|{{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|points}} |- ! १६ | style="text-align:left"|{{flagicon|GER}} [[निको हल्केनबर्ग]] | id="२७" align="center" | २७ | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|ABU}} !style="position:sticky; right: 0; background-clip: padding-box;"|{{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|points}} |- ! १७ | style="text-align:left"|{{flagicon|AUS}} [[डॅनियल रीक्कार्डो]] | id="३" align="center" | ३ | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|ABU}} !style="position:sticky; right: 0; background-clip: padding-box;"|{{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|points}} |- ! १८ | style="text-align:left"|{{flagicon|CHN}} [[जो ग्यानयु]] | id="२४" align="center" | २४ | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|ABU}} !style="position:sticky; right: 0; background-clip: padding-box;"|{{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|points}} |- ! १९ | style="text-align:left"|{{flagicon| DEN}} [[केविन मॅग्नुसेन]] | id="२०" align="center" | २० | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|ABU}} !style="position:sticky; right: 0; background-clip: padding-box;"|{{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|points}} |- ! २० | style="text-align:left"|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | id="४०" align="center" | ४० | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|ABU}} !style="position:sticky; right: 0; background-clip: padding-box;"|{{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|points}} |- ! २१ | style="text-align:left"|{{flagicon|USA}} [[लोगन सारजंन्ट]] | id="२" align="center" | २ | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|ABU}} !style="position:sticky; right: 0; background-clip: padding-box;"|{{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|points}} |- ! २२ | style="text-align:left"|{{flagicon|NED}} [[निक डि. व्रिस]] | id="२१" align="center" | २१ | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|ABU}} !style="position:sticky; right: 0; background-clip: padding-box;"|{{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|points}} |- !स्थान !चालक !valign="middle"| चालक<br />क्र. !style="vertical-align:top|[[२०२३ बहरैन ग्रांप्री|बहरैन]]<br />{{flagicon|BHR}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ सौदी अरेबियन ग्रांप्री|सौदी]]<br />{{flagicon|KSA}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री|ऑस्ट्रे]]<br />{{flagicon|AUS}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ अझरबैजान ग्रांप्री|अझरबै]]<br />{{flagicon|AZE}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ मायामी ग्रांप्री|मायामी]]<br />{{flagicon|USA}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ मोनॅको ग्रांप्री|मोनॅको]]<br />{{flagicon|MON}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ स्पॅनिश ग्रांप्री|स्पॅनिश]] <br />{{flagicon|ESP}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ कॅनेडियन ग्रांप्री|कॅनडा]]<br />{{flagicon|CAN}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ ऑस्ट्रियन ग्रांप्री|ऑस्ट्रि]]<br />{{flagicon|AUT}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ ब्रिटिश ग्रांप्री|ब्रिटिश]]<br />{{flagicon|GBR}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ हंगेरियन ग्रांप्री|हंगेरि]]<br />{{flagicon|HUN}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ बेल्जियम ग्रांप्री|बेल्जि]]<br />{{flagicon|BEL}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ डच ग्रांप्री|डच]]<br />{{flagicon|NED}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ इटालियन ग्रांप्री|इटालि]] <br />{{flagicon|ITA}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ सिंगापूर ग्रांप्री|सिंगापू]]<br />{{flagicon|SIN}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ जपानी ग्रांप्री|जपान]]<br />{{flagicon|JPN}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ कतार ग्रांप्री|कतार]]<br />{{flagicon|QAT}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री|यु.एस.ए.]]<br />{{flagicon|USA}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ मेक्सिको सिटी ग्रांप्री|मेक्सिको<br/>सिटी]]<br />{{flagicon|MEX}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ साओ पाउलो ग्रांप्री|साओ]]<br />{{flagicon|BRA}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ लास व्हेगस ग्रांप्री|व्हेगस]]<br />{{flagicon|USA}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ अबु धाबी ग्रांप्री|अबुधा]]<br />{{flagicon|UAE}} ! style="position:sticky; right: 0; background-clip: padding-box;" |गुण |- !colspan="25"|संदर्भ:<ref name="Championship Points">{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.fia.com/sites/default/files/doc_64_-_2023_abu_dhabi_grand_prix_-_championship_points.pdf|title=Championship Points|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२६ नोव्हेंबर २०२३|}}</ref> |} |valign="top"| {{फॉर्म्युला वन निकाल संदर्भ (उभा)}} |} † चालकाने ग्रांप्री पुर्ण केली नाही, परंतु ९०% पेक्षा जास्त रेस पुर्ण केल्या मुळे त्यांना गुण देण्यात आले. ===कारनिर्माते=== {| |- | {| class="wikitable" style="font-size: 85%; border-collapse:collapse; |- valign="top" ! स्थान ! कारनिर्माता ! चालक क्र. !style="vertical-align:top|[[२०२३ बहरैन ग्रांप्री|बहरैन]]<br />{{flagicon|BHR}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ सौदी अरेबियन ग्रांप्री|सौदी]]<br />{{flagicon|KSA}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री|ऑस्ट्रे]]<br />{{flagicon|AUS}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ अझरबैजान ग्रांप्री|अझरबै]]<br />{{flagicon|AZE}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ मायामी ग्रांप्री|मायामी]]<br />{{flagicon|USA}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ मोनॅको ग्रांप्री|मोनॅको]]<br />{{flagicon|MON}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ स्पॅनिश ग्रांप्री|स्पॅनिश]] <br />{{flagicon|ESP}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ कॅनेडियन ग्रांप्री|कॅनडा]]<br />{{flagicon|CAN}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ ऑस्ट्रियन ग्रांप्री|ऑस्ट्रि]]<br />{{flagicon|AUT}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ ब्रिटिश ग्रांप्री|ब्रिटिश]]<br />{{flagicon|GBR}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ हंगेरियन ग्रांप्री|हंगेरि]]<br />{{flagicon|HUN}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ बेल्जियम ग्रांप्री|बेल्जि]]<br />{{flagicon|BEL}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ डच ग्रांप्री|डच]]<br />{{flagicon|NED}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ इटालियन ग्रांप्री|इटालि]] <br />{{flagicon|ITA}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ सिंगापूर ग्रांप्री|सिंगापू]]<br />{{flagicon|SIN}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ जपानी ग्रांप्री|जपान]]<br />{{flagicon|JPN}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ कतार ग्रांप्री|कतार]]<br />{{flagicon|QAT}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री|यु.एस.ए.]]<br />{{flagicon|USA}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ मेक्सिको सिटी ग्रांप्री|मेक्सिको<br/>सिटी]]<br />{{flagicon|MEX}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ साओ पाउलो ग्रांप्री|साओ]]<br />{{flagicon|BRA}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ लास व्हेगस ग्रांप्री|व्हेगस]]<br />{{flagicon|USA}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ अबु धाबी ग्रांप्री|अबुधा]]<br />{{flagicon|UAE}} !style="position:sticky; right:०; background-clip:padding-box;"|गुण |- ! rowspan="2"|१ | rowspan="2" style="text-align:left"|{{flagicon|AUT}} [[रेड बुल रेसिंग]]<br/> - [[होंडा आर.बी.पी.टी.]] | align="center" | [[#१|१]] | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|VER|ABU}} ! rowspan="2" style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"| ८८० |- | align="center" | [[#११|११]] | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PER|ABU}} |- ! rowspan="2"|२ | rowspan="2" style="text-align:left"|{{flagicon|GER}} [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | [[#४४|४४]] | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HAM|ABU}} ! rowspan="2" style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"| ४०९ |- | align="center" | [[#६३|६३]] | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RUS|ABU}} |- ! rowspan="2"|३ | rowspan="2" style="text-align:left"|{{flagicon|ITA}} [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | [[#१६|१६]] | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LEC|ABU}} ! rowspan="2" style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"| ४०६ |- | align="center" | [[#५५|५५]] | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAI|ABU}} |- ! rowspan="2"|४ | rowspan="2" style="text-align:left"|{{flagicon| GBR}} [[मॅकलारेन]] - [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | [[#४|४]] | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|NOR|ABU}} ! rowspan="2" style="position:sticky; right0; background-clip:padding-box;"| ३०३ |- | align="center" | [[#८१|८१]] | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|PIA|ABU}} |- ! rowspan="2"|५ | rowspan="2" style="text-align:left"|{{flagicon| GBR}} [[अ‍ॅस्टन मार्टिन]] [[आरामको]]<br/>-[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | [[#१४|१४]] | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALO|ABU}} ! rowspan="2" style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"| २८० |- | align="center" | [[#१८|१८]] | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|STR|ABU}} |- ! rowspan="2"|६ | rowspan="2" style="text-align:left"|{{flagicon|FRA}} [[अल्पाइन एफ.१ संघ]]<br/> - [[रेनोल्ट एफ१]] | align="center" | [[#१०|१०]] | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|GAS|ABU}} ! rowspan="2" style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"| १२० |- | align="center" | [[#३१|३१]] | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|OCO|ABU}} |- ! rowspan="2"|७ | rowspan="2" style="text-align:left"|{{flagicon|GBR}} [[विलियम्स एफ१]]<br/> - [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | [[#२|२]] | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|SAR|ABU}} ! rowspan="2" style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"| २८ |- | align="center" | [[#२३|२३]] | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ALB|ABU}} |- ! rowspan="4"|८ | rowspan="4" style="text-align:left"|{{flagicon|ITA}} [[स्कुदेरिआ अल्फाटौरी]]<br/> - [[होंडा आर.बी.पी.टी.]] | align="center" | [[#३|३]] | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|RIC|ABU}} ! rowspan="4" style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"| २५ |- | align="center" | [[#२१|२१]] | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|DEV|ABU}} |- | align="center" | [[#२२|२२]] | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSY|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|TSU|ABU}} |- | align="center" | [[#४०|४०]] | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|LAW|ABU}} |- ! rowspan="2"|९ | rowspan="2" style="text-align:left"|{{flagicon|SUI}} [[आल्फा रोमियो]]<br/> - [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | [[#२४|२४]] | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|ZHO|ABU}} ! rowspan="2" style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"| १६ |- | align="center" | [[#७७|७७]] | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|BOT|ABU}} |- ! rowspan="2"|१० | rowspan="2" style="text-align:left"|{{flagicon|USA}} [[हास एफ.१ संघ]]<br/> - [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | [[#२०|२०]] | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|MAG|ABU}} ! rowspan="2" style="position:sticky; right:०; background-clip:padding-box;"| १२ |- | align="center" | [[#२७|२७]] | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|BHR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|SAU}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|AUS}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|AZE}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|MIA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|MON}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|ESP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|CAN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|AUT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|GBR}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|HUN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|BEL}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|NED}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|ITA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|SIN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|JPN}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|QAT}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|USA}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|MXC}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|SAP}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|LVG}} | {{एफ.१. २०२३ हंगाम मूल्ये|HUL|ABU}} |- !स्थान ! कारनिर्माता ! चालक क्र. !style="vertical-align:top|[[२०२३ बहरैन ग्रांप्री|बहरैन]]<br />{{flagicon|BHR}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ सौदी अरेबियन ग्रांप्री|सौदी]]<br />{{flagicon|KSA}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री|ऑस्ट्रे]]<br />{{flagicon|AUS}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ अझरबैजान ग्रांप्री|अझरबै]]<br />{{flagicon|AZE}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ मायामी ग्रांप्री|मायामी]]<br />{{flagicon|USA}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ मोनॅको ग्रांप्री|मोनॅको]]<br />{{flagicon|MON}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ स्पॅनिश ग्रांप्री|स्पॅनिश]] <br />{{flagicon|ESP}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ कॅनेडियन ग्रांप्री|कॅनडा]]<br />{{flagicon|CAN}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ ऑस्ट्रियन ग्रांप्री|ऑस्ट्रि]]<br />{{flagicon|AUT}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ ब्रिटिश ग्रांप्री|ब्रिटिश]]<br />{{flagicon|GBR}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ हंगेरियन ग्रांप्री|हंगेरि]]<br />{{flagicon|HUN}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ बेल्जियम ग्रांप्री|बेल्जि]]<br />{{flagicon|BEL}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ डच ग्रांप्री|डच]]<br />{{flagicon|NED}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ इटालियन ग्रांप्री|इटालि]] <br />{{flagicon|ITA}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ सिंगापूर ग्रांप्री|सिंगापू]]<br />{{flagicon|SIN}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ जपानी ग्रांप्री|जपान]]<br />{{flagicon|JPN}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ कतार ग्रांप्री|कतार]]<br />{{flagicon|QAT}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री|यु.एस.ए.]]<br />{{flagicon|USA}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ मेक्सिको सिटी ग्रांप्री|मेक्सिको<br/>सिटी]]<br />{{flagicon|MEX}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ साओ पाउलो ग्रांप्री|साओ]]<br />{{flagicon|BRA}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ लास व्हेगस ग्रांप्री|व्हेगस]]<br />{{flagicon|USA}} !style="vertical-align:top|[[२०२३ अबु धाबी ग्रांप्री|अबुधा]]<br />{{flagicon|UAE}} !style="position:sticky; right:०; background-clip:padding-box;"|गुण |- !colspan="26"|संदर्भ:<ref name="Championship Points" /> |} |valign="top"| {{फॉर्म्युला वन निकाल संदर्भ (उभा)}} |} † चालकाने ग्रांप्री पुर्ण केली नाही, परंतु ९०% पेक्षा जास्त रेस पुर्ण केल्या मुळे त्यांना गुण देण्यात आले. == हेसुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{reflist|2}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == # [http://www.formula1.com/ फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] {{२०२३ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:फॉर्म्युला वन हंगाम]] iulqc28wgzgltq30k5xcy11fiml80bv 0 351556 2706848 2706725 2026-08-30T12:39:56Z Khirid Harshad 138639 2706848 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट स्पर्धा | name = २०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २ | image = | image_size = 250px | caption = | fromdate = १५ फेब्रुवारी २०२४ | todate = डिसेंबर २०२६ | administrator = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] | cricket format = [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] | tournament format = [[राऊंड-रॉबिन स्पर्धा|साखळी सामने]] | host = विविध | champions = | count = | participants = ८ | matches = १४४ | player of the series = | most runs = | most wickets = | website = | previous_year = २०१९-२०२३ | previous_tournament = २०१९-२२ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग दोन | next_year = २०२८-२०३१ | next_tournament = }} {{2027 Cricket World Cup sidebar}} '''२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २''' ही [[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]]ची दुसरी आवृत्ती असून, ही [[क्रिकेट]] स्पर्धा २०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता प्रक्रियेचा भाग आहे.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/eight-team-cwc-league-2-begins-in-nepal-on-the-road-to-2027 |title=Eight-team CWC League 2 begins in Nepal on the road to 2027 |work=International Cricket Council |date=१३ फेब्रुवारी २०२४ |access-date=१३ फेब्रुवारी २०२४}}</ref> [[२०२०-२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग|सुपर लीग]] रद्द करण्यात आल्यामुळे, या आवृत्तीतील [[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २|लीग २]]मधील संघांची संख्या ७ वरून ८ करण्यात आली.<ref>{{cite web |url=https://www.czarsportzauto.com/2027-icc-mens-cricket-world-cup-qualification/ |title=CWC League 2 and Challenge League cycle to continue for 2027 world cup qualification |work=Czarsportz |access-date=४ एप्रिल २०२३}}</ref> संघांची संख्या वाढल्यामुळे एकूण सामन्यांची संख्या १२६ वरून १४४ झाली. [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]]ने गतविजेता म्हणून स्पर्धेत प्रवेश केला.<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/68391859 |title=ICC Cricket World Cup League 2: Scotland set for title defence in UAE |work=BBC Sport |date=२९ फेब्रुवारी २०२४ |access-date=२९ फेब्रुवारी २०२४}}</ref> ==संघ आणि पात्रता== [[चित्र:आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक २०२७ पात्रता निकष.jpg|चौकट|centre|250px|[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक]] स्पर्धेची पात्रता प्रक्रिया]] मागील [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता|विश्वचषक पात्रता चक्रात]] लीग २ विजेत्या संघाला सुपर लीगमध्ये बढती मिळण्याची तरतूद होती. मात्र, ती स्पर्धा रद्द करण्यात आल्यामुळे मागील लीग २ विजेता [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]] या स्पर्धेत कायम राहिला, तर यापूर्वी [[२०२०-२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग|सुपर लीग]]मध्ये खेळलेल्या [[नेदरलँड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|नेदरलँड्स]]चा या स्पर्धेत समावेश करण्यात आला.<ref>{{Cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/new-qualification-pathway-for-14-team-2027-mens-odi-world-cup-approved-1289712 |title=Qualification pathway for 14-team 2027 men's ODI World Cup approved |access-date=३ एप्रिल २०२३ |date=१७ नोव्हेंबर २०२१}}</ref> त्यांच्यासोबत [[२०१९-२२ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग दोन|मागील लीग २]]मधील अव्वल ३ संघ आणि [[२०२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक पात्रता बाद फेरी|२०२३ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता बाद फेरी]]तील चार संघ सहभागी झाले. पात्रता बाद फेरीतून [[कॅनडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|कॅनडा]]ला बढती मिळाली, तर [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पापुआ न्यू गिनी]]ला [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग|चॅलेंज लीग]]मध्ये उतरवण्यात आले.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/3118649 |title=Everything you need to know about the Cricket World Cup Qualifier Play-off |work=International Cricket Council |access-date=४ एप्रिल २०२३}}</ref> {| class="wikitable" ! scope=col | पात्रता पद्धत ! scope=col | पात्रतेची तारीख ! scope=col | ठिकाणे ! scope=col | संघांची संख्या ! scope=col | संघ |- | [[२०२०-२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग|२०२०-२०२३ सुपर लीग]] | ३० जुलै २०२० - १४ मे २०२३ | विविध | {{center|१}} | {{cr|NED}} |- | rowspan=3 | [[२०१९-२२ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग दोन|२०१९-२०२३ लीग २]] | rowspan="3" | १४ ऑगस्ट २०१९ - १६ मार्च २०२३ | rowspan=3 | विविध | rowspan=3 | {{center|३}} | {{cr|NEP}} |- | {{cr|OMN}} |- | {{cr|SCO}} |- | rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक पात्रता बाद फेरी|२०२३ पात्रता बाद फेरी]] | rowspan=4 | २६ मार्च - ५ एप्रिल २०२३ | rowspan=4 | [[नामिबिया]] | rowspan=4 | {{center|४}} | {{cr|CAN}} |- | {{cr|NAM}} |- | {{nobr|{{cr|UAE}}}} |- | {{cr|USA}} |- ! एकूण ! ! ! ८ ! |} ==सामन्यांचे वेळापत्रक== [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेने फेब्रुवारी २०२४ मध्ये तिरंगी मालिकांच्या सामन्यांचे वेळापत्रक जाहीर केले.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/icc-men-s-cricket-world-cup-league-2-begins-with-tri-series-in-nepal |title=ICC Men's Cricket World Cup League 2 begins with tri-series in Nepal |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] |access-date=१३ फेब्रुवारी २०२४ |date=१३ फेब्रुवारी २०२४}}</ref> प्रत्येक संघ मायदेशात तीन मालिका आणि परदेशात आणखी सहा मालिका खेळेल (एकूण ३६ सामने). प्रत्येक संघ इतर सात प्रतिस्पर्धी देशांपैकी सहा देशांमध्ये तिरंगी मालिका खेळेल. मार्च २०२६ मध्ये [[काठमांडू]] येथे [[नेपाळ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|नेपाळ]], [[ओमान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|ओमान]] आणि [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|संयुक्त अरब अमिराती]] यांच्यात नियोजित [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (एप्रिल)|सतराव्या फेरीतील]] सामने [[मध्यपूर्व|मध्य पूर्वेतील]] परिस्थितीमुळे एप्रिल-मे २०२६ पर्यंत पुढे ढकलण्यात आले.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/men-s-cwc-league-2-matches-postponed-because-of-west-asia-conflict-1526822 |title=Men's CWC League 2 matches postponed because of West Asia conflict |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=४ मार्च २०२६ |date=४ मार्च २०२६}}</ref><ref>{{cite web |title=Nepal to host UAE, Oman in CWC League 2 action |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/icc-cricket-world-cup-league-2/news/nepal-to-host-uae-oman-in-cwc-league-2-action |website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] |access-date=७ एप्रिल २०२६}}</ref> {{clear}} {| class="wikitable sortable" ! scope=col | फेरी ! scope=col | वेळापत्रक ! scope=col | यजमान संघ ! scope=col | दुसरा संघ ! scope=col | तिसरा संघ ! scope=col | नोंदी |-style="background:#ddeeff" | १ || [[२०२४ नेपाळ तिरंगी मालिका (पहिली फेरी)|फेब्रुवारी २०२४]] || {{cr|NEP}} || {{cr|NAM}} || {{cr|NED}} || |- | २ || [[२०२४ संयुक्त अरब अमिराती तिरंगी मालिका (दुसरी फेरी)|फेब्रुवारी-मार्च २०२४]] || {{cr|UAE}} || {{cr|CAN}} || {{cr|SCO}} || संयुक्त अरब अमिराती आणि स्कॉटलंड यांच्यात नियोजित शेवटचा सामना परिसरात आलेल्या वादळामुळे पुढे ढकलण्यात आला.<ref name="round2">{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/68520443 |title=Cricket World Cup League 2: Scotland v UAE postponed because of storm in Dubai |work=BBC Sport |access-date=९ मार्च २०२४}}</ref> हा सामना नंतर [[२०२५ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका#७वा आं.ए.दि. सामना|११व्या फेरीत]] खेळवण्यात आला.<ref name="round11">{{cite news |url=https://www.cricketscotland.com/Article/1d0cb12d-3d8f-45a8-8f78-ca25b1f1b07d |title=2025 Provisional Fixture Schedules Announced |work=Cricket Scotland |access-date=३ फेब्रुवारी २०२५}}</ref> |-style="background:#ddeeff" | ३ || [[२०२४ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (तिसरी फेरी)|जुलै २०२४]] || {{cr|SCO}} || {{cr|NAM}} || {{cr|OMA}} || प्रतिकूल हवामानामुळे खेळपट्टी तयार करण्यास विलंब झाल्याने ही मालिका मे २०२४ वरून जुलै २०२४ पर्यंत पुढे ढकलण्यात आली.<ref>{{cite web |url=https://www.cricketscotland.com/icc-cwcl2-series-postponed-until-july/ |title=ICC CWCL2 series postponed until July |work=Cricket Scotland |access-date=१७ एप्रिल २०२४}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/68834921 |title=Cricket World Cup 2027: Scotland qualifiers postponed over poor weather |work=BBC Sport |date=१७ एप्रिल २०२४ |access-date=१७ एप्रिल २०२४}}</ref> |- | ४ || [[२०२४ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (चौथी फेरी)|ऑगस्ट २०२४]] || {{cr|NED}} || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || |-style="background:#ddeeff" | ५ || [[२०२४ नामिबिया तिरंगी मालिका (पाचवी फेरी)|सप्टेंबर २०२४]] || {{cr|NAM}} || {{nobr|{{cr|UAE}}}} || {{cr|USA}} || |- | ६ || [[२०२४ कॅनडा तिरंगी मालिका (सहावी फेरी)|सप्टेंबर २०२४]] || {{cr|CAN}} || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || |-style="background:#ddeeff" | ७ || [[२०२४ युनायटेड स्टेट्स तिरंगी मालिका (सातवी फेरी)|ऑक्टोबर-नोव्हेंबर २०२४]] || {{cr|USA}} || {{cr|SCO}} || {{cr|NEP}} || |- | ८ || [[२०२४ ओमान तिरंगी मालिका (आठवी फेरी)|नोव्हेंबर २०२४]] || {{cr|OMA}} || {{cr|NED}} || {{cr|UAE}} || |-style="background:#ddeeff" | ९ || [[२०२५ ओमान तिरंगी मालिका (नववी फेरी)|फेब्रुवारी २०२५]] || {{cr|OMA}} || {{cr|NAM}} || {{cr|USA}} || |- | १० || [[२०२५ नामिबिया तिरंगी मालिका (दहावी फेरी)|मार्च २०२५]] || {{cr|NAM}} || {{cr|CAN}} || {{cr|NED}} || |-style="background:#ddeeff" | ११ || [[२०२५ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|मे २०२५]] || {{cr|NED}} || {{cr|SCO}} || {{cr|UAE}} || [[२०२४ संयुक्त अरब अमिराती तिरंगी मालिका (दुसरी फेरी)#सहावी वनडे|दुसऱ्या फेरीतून]] पुनर्नियोजित केलेल्या एका सामन्याचा समावेश होता.<ref name="round11"/> |- | १२ || [[२०२५ अमेरिका तिरंगी मालिका|मे २०२५]] || {{cr|USA}} || {{cr|CAN}} || {{cr|OMA}} || |-style="background:#ddeeff" | १३ || [[२०२५ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|जून २०२५]] || {{cr|SCO}} || {{cr|NEP}} || {{cr|NED}} || |- | १४ || [[२०२५ कॅनडा तिरंगी मालिका|ऑगस्ट-सप्टेंबर २०२५]] || {{cr|CAN}} || {{cr|NAM}} || {{cr|SCO}} || |-style="background:#ddeeff" | १५ || {{nobr|[[२०२५ संयुक्त अरब अमिराती तिरंगी मालिका|ऑक्टोबर-नोव्हेंबर २०२५]]}} || {{nobr|{{cr|UAE}}}} || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || |- | १६ || [[२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका|एप्रिल २०२६]] || {{cr|NAM}} || {{cr|OMA}} || {{cr|SCO}} || |-style="background:#ddeeff" | १७ || [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (एप्रिल)|एप्रिल-मे २०२६]] || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || {{nobr|{{cr|UAE}}}} || ही मालिका मूळतः नोव्हेंबर २०२५ मध्ये नियोजित होती, परंतु २०२५ नेपाळ प्रीमियर लीगमुळे ती मार्च २०२६ पर्यंत पुनर्नियोजित करण्यात आली,<ref>{{cite web |title=CAN unveils packed 2026 calendar with domestic and international fixtures |url=https://thehimalayantimes.com/sports/can-unveils-packed-2026-calendar-with-domestic-and-international-fixtures |work=The Himalayan Times |date=३ जानेवारी २०२६ |access-date=१८ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> त्यानंतर [[मध्यपूर्व|मध्य पूर्वेतील]] संघर्षामुळे ती पुन्हा एप्रिल २०२६ पर्यंत पुढे ढकलण्यात आली.<ref>{{cite web |title=Nepal to host UAE, Oman in CWC League 2 action |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/icc-cricket-world-cup-league-2/news/nepal-to-host-uae-oman-in-cwc-league-2-action |website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] |access-date=७ एप्रिल २०२६}}</ref> |- | १८ || [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)|मे २०२६]] || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || २०२६ नेपाळ प्रीमियर लीगसाठी वेळ उपलब्ध करून देण्यासाठी ही मालिका नोव्हेंबर २०२६ वरून मे २०२६ मध्ये आणण्यात आली.<ref name=":0">{{cite web |title=Cricketing activities for 2026 revealed |url=https://kathmandupost.com/cricket/2026/01/04/cricketing-activities-for-2026-revealed |work=The Kathmandu Post |date=४ जानेवारी २०२६ |access-date=१८ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> |-style="background:#ddeeff" | १९ || [[२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका|जून २०२६]] || {{cr|CAN}} || {{cr|NED}} || {{cr|USA}} || |- | २० || [[२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|जुलै २०२६]] || {{cr|NED}} || {{cr|NAM}} || {{cr|NEP}} || युरोपियन टी२० प्रीमियर लीगसाठी वेळ उपलब्ध करून देण्यासाठी ही मालिका ऑगस्ट २०२६ वरून जुलै २०२६ मध्ये आणण्यात आली.<ref name=":0"/><ref>{{Cite web |title=Waugh and Maxwell among investors in European T20 league |url=https://risingnepaldaily.com/news/74468 |access-date=१८ फेब्रुवारी २०२६ |website=GorakhaPatra}}</ref> |-style="background:#ddeeff" | २१ || [[२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|ऑगस्ट २०२६]] || {{cr|SCO}} || {{cr|CAN}} || {{cr|UAE}} || |- | २२ || ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|OMA}} || {{cr|CAN}} || {{cr|NEP}} || |-style="background:#ddeeff" | २३ || ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|USA}} || {{cr|NAM}} || {{cr|UAE}} || |- | २४ || डिसेंबर २०२६ || {{cr|UAE}} || {{cr|NED}} || {{cr|OMA}} || |} ==निकाल== ===मायदेश आणि परदेशातील सामने=== {{#invoke:Sports results|main |matches_style=FBR |match_col_width=60 |source=''[[क्रिकइन्फो]]''<ref name="schedule">{{Cite web |title=ICC Men's Cricket World Cup League 2 2023/24-2027 Schedule & Match Results |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-cricket-world-cup-league-2-2023-24-2027-1420525/match-schedule-fixtures-and-results |access-date=१० ऑगस्ट २०२४ |website=[[क्रिकइन्फो]] |language=en}}</ref><br/>चौकोनी कंसातील संख्या खेळलेल्या सामन्यांची संख्या दर्शवते. {{notelist|refs= {{Efn|name=round2|संयुक्त अरब अमिराती आणि स्कॉटलंड यांच्यातील एक सामना वादळामुळे पुढे ढकलण्यात आला आणि नंतर तटस्थ ठिकाणी (नेदरलँड्समध्ये) खेळवण्यात आला.<ref name="round2"/>}} }} |update=९ ऑगस्ट २०२६ |team1=CAN |name_CAN={{cr-rt|CAN}} |short_CAN={{cricon|CAN}} |team2=NAM |name_NAM={{cr-rt|NAM}} |short_NAM={{cricon|NAM}} |team3=NEP |name_NEP={{cr-rt|NEP}} |short_NEP={{cricon|NEP}} |team4=NED |name_NED={{cr-rt|NED}} |short_NED={{cricon|NED}} |team5=OMA |name_OMA={{cr-rt|OMA}} |short_OMA={{cricon|OMA}} |team6=SCO |name_SCO={{cr-rt|SCO}} |short_SCO={{cricon|SCO}} |team7=UAE |name_UAE={{nobr|{{cr-rt|UAE}}}} |short_UAE={{cricon|UAE}} |team8=USA |name_USA={{cr-rt|USA}} |short_USA={{cricon|USA}} |match_CAN_NAM=०-२ [२] |match_CAN_NED=१-० [२] |match_CAN_NEP=२-० [२] |match_CAN_OMA=२-० [२] |match_CAN_SCO=०-२ [२] |match_CAN_UAE=— |match_CAN_USA=०-२ [२] |match_NAM_CAN=१-१ [२] |match_NAM_NED=०-२ [२] |match_NAM_NEP=— |match_NAM_OMA=१-१ [२] |match_NAM_SCO=०-१ [२] |match_NAM_UAE=१-१ [२] |match_NAM_USA=०-२ [२] |match_NEP_CAN=— |match_NEP_NAM=०-२ [२] |match_NEP_NED=१-१ [२] |match_NEP_OMA=१-१ [२] |match_NEP_SCO=१-१ [२] |match_NEP_UAE=२-० [२] |match_NEP_USA=२-० [२] |match_NED_CAN=२-० [२] |match_NED_NAM=१-१ [२] |match_NED_NEP=२-० [२] |match_NED_OMA=— |match_NED_SCO=१-१ [२] |match_NED_UAE=२-० [२] |match_NED_USA=२-० [२] |match_OMA_CAN=ऑक्टोबर २०२६ |match_OMA_NAM=१-१ [२] |match_OMA_NED=२-० [२] |match_OMA_NEP=ऑक्टोबर २०२६ |match_OMA_SCO=— |match_OMA_UAE=२-० [२] |match_OMA_USA=१-१ [२] |match_SCO_CAN=२-० [२] |match_SCO_NAM=२-० [२] |match_SCO_NED=१-१ [२] |match_SCO_NEP=१-१ [२] |match_SCO_OMA=१-० [२] |match_SCO_UAE=१-० [२] |match_SCO_USA=— |match_UAE_CAN=०-२ [२] |match_UAE_NAM=— |match_UAE_NED=डिसेंबर २०२६ |match_UAE_NEP=२-० [२] |match_UAE_OMA=डिसेंबर २०२६ |match_UAE_SCO=०-१ [१]{{Efn|name=round2}} |match_UAE_USA=०-२ [२] |match_USA_CAN=२-० [२] |match_USA_NAM=ऑक्टोबर २०२६ |match_USA_NED=— |match_USA_NEP=२-० [२] |match_USA_OMA=१-१ [२] |match_USA_SCO=०-२ [२] |match_USA_UAE=ऑक्टोबर २०२६ }} ===तटस्थ ठिकाणावरील सामने=== {{#invoke:Sports results|main |matches_style=FBR |team_header=संघ १ \ संघ २ |match_col_width=60 |source=[[क्रिकइन्फो]]<ref name="schedule"/><br/>चौकोनी कंसातील संख्या खेळलेल्या सामन्यांची संख्या दर्शवते. {{notelist|refs= {{Efn|name=round11|संयुक्त अरब अमिराती आणि स्कॉटलंड यांच्यातील एक सामना वादळामुळे पुढे ढकलण्यात आला आणि नंतर तटस्थ ठिकाणी (नेदरलँड्समध्ये) खेळवण्यात आला.<ref name="round2"/>}} }} |update=१३ ऑगस्ट २०२६ |team1=CAN |name_CAN={{cr-rt|CAN}} |short_CAN={{cricon|CAN}} |team2=NAM |name_NAM={{cr-rt|NAM}} |short_NAM={{cricon|NAM}} |team3=NEP |name_NEP={{cr-rt|NEP}} |short_NEP={{cricon|NEP}} |team4=NED |name_NED={{cr-rt|NED}} |short_NED={{cricon|NED}} |team5=OMA |name_OMA={{cr-rt|OMA}} |short_OMA={{cricon|OMA}} |team6=SCO |name_SCO={{cr-rt|SCO}} |short_SCO={{cricon|SCO}} |team7=UAE |name_UAE={{nobr|{{cr-rt|UAE}}}} |short_UAE={{cricon|UAE}} |team8=USA |name_USA={{cr-rt|USA}} |short_USA={{cricon|USA}} |match_CAN_NAM=— |match_CAN_NED=०-० [२] |match_CAN_NEP=ऑक्टोबर २०२६ |match_CAN_OMA=०-२ [२] |match_CAN_SCO=२-० [२] |match_CAN_UAE=०-१ [२] |match_CAN_USA=०-२ [२] |match_NAM_CAN=— |match_NAM_NED=१-१ [२] |match_NAM_NEP=२-० [२] |match_NAM_OMA=१-१ [२] |match_NAM_SCO=०-१ [२] |match_NAM_UAE=ऑक्टोबर २०२६ |match_NAM_USA=०-२ [२] |match_NEP_CAN=— |match_NEP_NAM=— |match_NEP_NED=२-० [२] |match_NEP_OMA=०-१ [२] |match_NEP_SCO=१-० [२] |match_NEP_UAE=— |match_NEP_USA=०-२ [२] |match_NED_CAN=— |match_NED_NAM=— |match_NED_NEP=— |match_NED_OMA=डिसेंबर २०२६ |match_NED_SCO=— |match_NED_UAE=१-१ [२] |match_NED_USA=१-० [२] |match_OMA_CAN=— |match_OMA_NAM=— |match_OMA_NED=— |match_OMA_NEP=— |match_OMA_SCO=१-० [२] |match_OMA_UAE=०-२ [२] |match_OMA_USA=— |match_SCO_CAN=— |match_SCO_NAM=— |match_SCO_NED=— |match_SCO_NEP=— |match_SCO_OMA=— |match_SCO_UAE=२-१ [३]{{Efn|name=round11}} |match_SCO_USA=१-१ [२] |match_UAE_CAN=— |match_UAE_NAM=— |match_UAE_NED=— |match_UAE_NEP=— |match_UAE_OMA=— |match_UAE_SCO=— |match_UAE_USA=०-२ [२] |match_USA_CAN=— |match_USA_NAM=— |match_USA_NED=— |match_USA_NEP=— |match_USA_OMA=— |match_USA_SCO=— |match_USA_UAE=— }} ==गुण सारणी== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |update=१३ ऑगस्ट २०२६ |show_tie=no |source=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]<ref>{{cite web |title=क्रिकेट विश्वचषक लीग २ २०२४-२०२६ - गुण फलक|url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-cricket-world-cup-league-2-2023-24-2027-1420525/points-table-standings |access-date=१ एप्रिल २०२६ |website=ईएसपीएन क्रिकइन्फो|language=en}}</ref> |class_rules=१) गुण; २) विजय; ३) नेट रन रेट; ४) बरोबरी असलेल्या संघांमधील खेळांचे निकाल |win_CAN=10 |loss_CAN=17 |nr_CAN=5 |nrr_CAN=-0.395 |win_NAM=13 |loss_NAM=17 |nr_NAM=2 |nrr_NAM=-0.387 |win_NEP=11 |loss_NEP=19 |nr_NEP=2 |nrr_NEP=-0.089 |win_NED=17 |loss_NED=11 |nr_NED=4 |nrr_NED=0.215 |status_NED=Q |win_OMA=14 |loss_OMA=11 |nr_OMA=3 |nrr_OMA=0.018 |win_SCO=19 |loss_SCO=10 |nr_SCO=7 |nrr_SCO=0.710 |status_SCO=Q |win_UAE=8 |loss_UAE=18 |nr_UAE=2 |nrr_UAE=-0.867 |win_USA=21 |loss_USA=10 |nr_USA=1 |nrr_USA=0.693 |status_USA=Q |team1=SCO |team2=USA |team3=NED |team4=OMA |team5=NAM |team6=CAN |team7=NEP |team8=UAE |name_CAN={{cr|CAN}} |name_NAM={{cr|NAM}} |name_NEP={{cr|NEP}} |name_NED={{cr|NED}} |name_OMA={{cr|OMA}} |name_SCO={{cr|SCO}} |name_UAE={{cr|UAE}} |name_USA={{cr|USA}} |result1=Q |result2=Q |result3=Q |result4=Q |result5=A |result6=A |result7=A |result8=A |col_Q=green1 |col_A=yellow1 |res_col_header=Q |text_Q=[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] फेरी साठी पात्र |text_A=[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता प्ले-ऑफ]] फेरी साठी पात्र }} == हे सुद्धा पहा == * [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग]] * [[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * [https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-cricket-world-cup-league-2-2023-24-2027-1420525 "ईएसपीएन क्रिकइन्फो"वर मालिका मुख्यपृष्ठ] {{२०२७ क्रिकेट विश्वचषक}} {{क्रिकेट विश्वचषक माहिती}} {{Navbox |title= आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम |list1= {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२३-२४}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२४}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२४-२५}} <!-- {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६-२७}} --> }} {{DEFAULTSORT:२०२३-२०२७ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २}} [[वर्ग:२०२७ क्रिकेट विश्वचषक]] [[वर्ग:इ.स. २०२४ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] lb7ib42t3f9jn3i4o39p00lpqhqzcqh 2706849 2706848 2026-08-30T12:40:18Z Khirid Harshad 138639 2706849 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट स्पर्धा | name = २०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २ | image = | image_size = 250px | caption = | fromdate = १५ फेब्रुवारी २०२४ | todate = डिसेंबर २०२६ | administrator = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] | cricket format = [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] | tournament format = [[राऊंड-रॉबिन स्पर्धा|साखळी सामने]] | host = विविध | champions = | count = | participants = ८ | matches = १४४ | player of the series = | most runs = | most wickets = | website = | previous_year = २०१९-२०२३ | previous_tournament = २०१९-२२ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग दोन | next_year = २०२८-२०३१ | next_tournament = }} {{2027 Cricket World Cup sidebar}} '''२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २''' ही [[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]]ची दुसरी आवृत्ती असून, ही [[क्रिकेट]] स्पर्धा २०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता प्रक्रियेचा भाग आहे.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/eight-team-cwc-league-2-begins-in-nepal-on-the-road-to-2027 |title=Eight-team CWC League 2 begins in Nepal on the road to 2027 |work=International Cricket Council |date=१३ फेब्रुवारी २०२४ |access-date=१३ फेब्रुवारी २०२४}}</ref> [[२०२०-२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग|सुपर लीग]] रद्द करण्यात आल्यामुळे, या आवृत्तीतील [[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २|लीग २]]मधील संघांची संख्या ७ वरून ८ करण्यात आली.<ref>{{cite web |url=https://www.czarsportzauto.com/2027-icc-mens-cricket-world-cup-qualification/ |title=CWC League 2 and Challenge League cycle to continue for 2027 world cup qualification |work=Czarsportz |access-date=४ एप्रिल २०२३}}</ref> संघांची संख्या वाढल्यामुळे एकूण सामन्यांची संख्या १२६ वरून १४४ झाली. [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]]ने गतविजेता म्हणून स्पर्धेत प्रवेश केला.<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/68391859 |title=ICC Cricket World Cup League 2: Scotland set for title defence in UAE |work=BBC Sport |date=२९ फेब्रुवारी २०२४ |access-date=२९ फेब्रुवारी २०२४}}</ref> ==संघ आणि पात्रता== [[चित्र:आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक २०२७ पात्रता निकष.jpg|चौकट|centre|250|[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक]] स्पर्धेची पात्रता प्रक्रिया]] मागील [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता|विश्वचषक पात्रता चक्रात]] लीग २ विजेत्या संघाला सुपर लीगमध्ये बढती मिळण्याची तरतूद होती. मात्र, ती स्पर्धा रद्द करण्यात आल्यामुळे मागील लीग २ विजेता [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]] या स्पर्धेत कायम राहिला, तर यापूर्वी [[२०२०-२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग|सुपर लीग]]मध्ये खेळलेल्या [[नेदरलँड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|नेदरलँड्स]]चा या स्पर्धेत समावेश करण्यात आला.<ref>{{Cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/new-qualification-pathway-for-14-team-2027-mens-odi-world-cup-approved-1289712 |title=Qualification pathway for 14-team 2027 men's ODI World Cup approved |access-date=३ एप्रिल २०२३ |date=१७ नोव्हेंबर २०२१}}</ref> त्यांच्यासोबत [[२०१९-२२ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग दोन|मागील लीग २]]मधील अव्वल ३ संघ आणि [[२०२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक पात्रता बाद फेरी|२०२३ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता बाद फेरी]]तील चार संघ सहभागी झाले. पात्रता बाद फेरीतून [[कॅनडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|कॅनडा]]ला बढती मिळाली, तर [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पापुआ न्यू गिनी]]ला [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग|चॅलेंज लीग]]मध्ये उतरवण्यात आले.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/3118649 |title=Everything you need to know about the Cricket World Cup Qualifier Play-off |work=International Cricket Council |access-date=४ एप्रिल २०२३}}</ref> {| class="wikitable" ! scope=col | पात्रता पद्धत ! scope=col | पात्रतेची तारीख ! scope=col | ठिकाणे ! scope=col | संघांची संख्या ! scope=col | संघ |- | [[२०२०-२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग|२०२०-२०२३ सुपर लीग]] | ३० जुलै २०२० - १४ मे २०२३ | विविध | {{center|१}} | {{cr|NED}} |- | rowspan=3 | [[२०१९-२२ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग दोन|२०१९-२०२३ लीग २]] | rowspan="3" | १४ ऑगस्ट २०१९ - १६ मार्च २०२३ | rowspan=3 | विविध | rowspan=3 | {{center|३}} | {{cr|NEP}} |- | {{cr|OMN}} |- | {{cr|SCO}} |- | rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक पात्रता बाद फेरी|२०२३ पात्रता बाद फेरी]] | rowspan=4 | २६ मार्च - ५ एप्रिल २०२३ | rowspan=4 | [[नामिबिया]] | rowspan=4 | {{center|४}} | {{cr|CAN}} |- | {{cr|NAM}} |- | {{nobr|{{cr|UAE}}}} |- | {{cr|USA}} |- ! एकूण ! ! ! ८ ! |} ==सामन्यांचे वेळापत्रक== [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेने फेब्रुवारी २०२४ मध्ये तिरंगी मालिकांच्या सामन्यांचे वेळापत्रक जाहीर केले.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/icc-men-s-cricket-world-cup-league-2-begins-with-tri-series-in-nepal |title=ICC Men's Cricket World Cup League 2 begins with tri-series in Nepal |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] |access-date=१३ फेब्रुवारी २०२४ |date=१३ फेब्रुवारी २०२४}}</ref> प्रत्येक संघ मायदेशात तीन मालिका आणि परदेशात आणखी सहा मालिका खेळेल (एकूण ३६ सामने). प्रत्येक संघ इतर सात प्रतिस्पर्धी देशांपैकी सहा देशांमध्ये तिरंगी मालिका खेळेल. मार्च २०२६ मध्ये [[काठमांडू]] येथे [[नेपाळ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|नेपाळ]], [[ओमान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|ओमान]] आणि [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|संयुक्त अरब अमिराती]] यांच्यात नियोजित [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (एप्रिल)|सतराव्या फेरीतील]] सामने [[मध्यपूर्व|मध्य पूर्वेतील]] परिस्थितीमुळे एप्रिल-मे २०२६ पर्यंत पुढे ढकलण्यात आले.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/men-s-cwc-league-2-matches-postponed-because-of-west-asia-conflict-1526822 |title=Men's CWC League 2 matches postponed because of West Asia conflict |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=४ मार्च २०२६ |date=४ मार्च २०२६}}</ref><ref>{{cite web |title=Nepal to host UAE, Oman in CWC League 2 action |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/icc-cricket-world-cup-league-2/news/nepal-to-host-uae-oman-in-cwc-league-2-action |website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] |access-date=७ एप्रिल २०२६}}</ref> {{clear}} {| class="wikitable sortable" ! scope=col | फेरी ! scope=col | वेळापत्रक ! scope=col | यजमान संघ ! scope=col | दुसरा संघ ! scope=col | तिसरा संघ ! scope=col | नोंदी |-style="background:#ddeeff" | १ || [[२०२४ नेपाळ तिरंगी मालिका (पहिली फेरी)|फेब्रुवारी २०२४]] || {{cr|NEP}} || {{cr|NAM}} || {{cr|NED}} || |- | २ || [[२०२४ संयुक्त अरब अमिराती तिरंगी मालिका (दुसरी फेरी)|फेब्रुवारी-मार्च २०२४]] || {{cr|UAE}} || {{cr|CAN}} || {{cr|SCO}} || संयुक्त अरब अमिराती आणि स्कॉटलंड यांच्यात नियोजित शेवटचा सामना परिसरात आलेल्या वादळामुळे पुढे ढकलण्यात आला.<ref name="round2">{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/68520443 |title=Cricket World Cup League 2: Scotland v UAE postponed because of storm in Dubai |work=BBC Sport |access-date=९ मार्च २०२४}}</ref> हा सामना नंतर [[२०२५ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका#७वा आं.ए.दि. सामना|११व्या फेरीत]] खेळवण्यात आला.<ref name="round11">{{cite news |url=https://www.cricketscotland.com/Article/1d0cb12d-3d8f-45a8-8f78-ca25b1f1b07d |title=2025 Provisional Fixture Schedules Announced |work=Cricket Scotland |access-date=३ फेब्रुवारी २०२५}}</ref> |-style="background:#ddeeff" | ३ || [[२०२४ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (तिसरी फेरी)|जुलै २०२४]] || {{cr|SCO}} || {{cr|NAM}} || {{cr|OMA}} || प्रतिकूल हवामानामुळे खेळपट्टी तयार करण्यास विलंब झाल्याने ही मालिका मे २०२४ वरून जुलै २०२४ पर्यंत पुढे ढकलण्यात आली.<ref>{{cite web |url=https://www.cricketscotland.com/icc-cwcl2-series-postponed-until-july/ |title=ICC CWCL2 series postponed until July |work=Cricket Scotland |access-date=१७ एप्रिल २०२४}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/68834921 |title=Cricket World Cup 2027: Scotland qualifiers postponed over poor weather |work=BBC Sport |date=१७ एप्रिल २०२४ |access-date=१७ एप्रिल २०२४}}</ref> |- | ४ || [[२०२४ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (चौथी फेरी)|ऑगस्ट २०२४]] || {{cr|NED}} || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || |-style="background:#ddeeff" | ५ || [[२०२४ नामिबिया तिरंगी मालिका (पाचवी फेरी)|सप्टेंबर २०२४]] || {{cr|NAM}} || {{nobr|{{cr|UAE}}}} || {{cr|USA}} || |- | ६ || [[२०२४ कॅनडा तिरंगी मालिका (सहावी फेरी)|सप्टेंबर २०२४]] || {{cr|CAN}} || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || |-style="background:#ddeeff" | ७ || [[२०२४ युनायटेड स्टेट्स तिरंगी मालिका (सातवी फेरी)|ऑक्टोबर-नोव्हेंबर २०२४]] || {{cr|USA}} || {{cr|SCO}} || {{cr|NEP}} || |- | ८ || [[२०२४ ओमान तिरंगी मालिका (आठवी फेरी)|नोव्हेंबर २०२४]] || {{cr|OMA}} || {{cr|NED}} || {{cr|UAE}} || |-style="background:#ddeeff" | ९ || [[२०२५ ओमान तिरंगी मालिका (नववी फेरी)|फेब्रुवारी २०२५]] || {{cr|OMA}} || {{cr|NAM}} || {{cr|USA}} || |- | १० || [[२०२५ नामिबिया तिरंगी मालिका (दहावी फेरी)|मार्च २०२५]] || {{cr|NAM}} || {{cr|CAN}} || {{cr|NED}} || |-style="background:#ddeeff" | ११ || [[२०२५ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|मे २०२५]] || {{cr|NED}} || {{cr|SCO}} || {{cr|UAE}} || [[२०२४ संयुक्त अरब अमिराती तिरंगी मालिका (दुसरी फेरी)#सहावी वनडे|दुसऱ्या फेरीतून]] पुनर्नियोजित केलेल्या एका सामन्याचा समावेश होता.<ref name="round11"/> |- | १२ || [[२०२५ अमेरिका तिरंगी मालिका|मे २०२५]] || {{cr|USA}} || {{cr|CAN}} || {{cr|OMA}} || |-style="background:#ddeeff" | १३ || [[२०२५ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|जून २०२५]] || {{cr|SCO}} || {{cr|NEP}} || {{cr|NED}} || |- | १४ || [[२०२५ कॅनडा तिरंगी मालिका|ऑगस्ट-सप्टेंबर २०२५]] || {{cr|CAN}} || {{cr|NAM}} || {{cr|SCO}} || |-style="background:#ddeeff" | १५ || {{nobr|[[२०२५ संयुक्त अरब अमिराती तिरंगी मालिका|ऑक्टोबर-नोव्हेंबर २०२५]]}} || {{nobr|{{cr|UAE}}}} || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || |- | १६ || [[२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका|एप्रिल २०२६]] || {{cr|NAM}} || {{cr|OMA}} || {{cr|SCO}} || |-style="background:#ddeeff" | १७ || [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (एप्रिल)|एप्रिल-मे २०२६]] || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || {{nobr|{{cr|UAE}}}} || ही मालिका मूळतः नोव्हेंबर २०२५ मध्ये नियोजित होती, परंतु २०२५ नेपाळ प्रीमियर लीगमुळे ती मार्च २०२६ पर्यंत पुनर्नियोजित करण्यात आली,<ref>{{cite web |title=CAN unveils packed 2026 calendar with domestic and international fixtures |url=https://thehimalayantimes.com/sports/can-unveils-packed-2026-calendar-with-domestic-and-international-fixtures |work=The Himalayan Times |date=३ जानेवारी २०२६ |access-date=१८ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> त्यानंतर [[मध्यपूर्व|मध्य पूर्वेतील]] संघर्षामुळे ती पुन्हा एप्रिल २०२६ पर्यंत पुढे ढकलण्यात आली.<ref>{{cite web |title=Nepal to host UAE, Oman in CWC League 2 action |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/icc-cricket-world-cup-league-2/news/nepal-to-host-uae-oman-in-cwc-league-2-action |website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] |access-date=७ एप्रिल २०२६}}</ref> |- | १८ || [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)|मे २०२६]] || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || २०२६ नेपाळ प्रीमियर लीगसाठी वेळ उपलब्ध करून देण्यासाठी ही मालिका नोव्हेंबर २०२६ वरून मे २०२६ मध्ये आणण्यात आली.<ref name=":0">{{cite web |title=Cricketing activities for 2026 revealed |url=https://kathmandupost.com/cricket/2026/01/04/cricketing-activities-for-2026-revealed |work=The Kathmandu Post |date=४ जानेवारी २०२६ |access-date=१८ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> |-style="background:#ddeeff" | १९ || [[२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका|जून २०२६]] || {{cr|CAN}} || {{cr|NED}} || {{cr|USA}} || |- | २० || [[२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|जुलै २०२६]] || {{cr|NED}} || {{cr|NAM}} || {{cr|NEP}} || युरोपियन टी२० प्रीमियर लीगसाठी वेळ उपलब्ध करून देण्यासाठी ही मालिका ऑगस्ट २०२६ वरून जुलै २०२६ मध्ये आणण्यात आली.<ref name=":0"/><ref>{{Cite web |title=Waugh and Maxwell among investors in European T20 league |url=https://risingnepaldaily.com/news/74468 |access-date=१८ फेब्रुवारी २०२६ |website=GorakhaPatra}}</ref> |-style="background:#ddeeff" | २१ || [[२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|ऑगस्ट २०२६]] || {{cr|SCO}} || {{cr|CAN}} || {{cr|UAE}} || |- | २२ || ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|OMA}} || {{cr|CAN}} || {{cr|NEP}} || |-style="background:#ddeeff" | २३ || ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|USA}} || {{cr|NAM}} || {{cr|UAE}} || |- | २४ || डिसेंबर २०२६ || {{cr|UAE}} || {{cr|NED}} || {{cr|OMA}} || |} ==निकाल== ===मायदेश आणि परदेशातील सामने=== {{#invoke:Sports results|main |matches_style=FBR |match_col_width=60 |source=''[[क्रिकइन्फो]]''<ref name="schedule">{{Cite web |title=ICC Men's Cricket World Cup League 2 2023/24-2027 Schedule & Match Results |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-cricket-world-cup-league-2-2023-24-2027-1420525/match-schedule-fixtures-and-results |access-date=१० ऑगस्ट २०२४ |website=[[क्रिकइन्फो]] |language=en}}</ref><br/>चौकोनी कंसातील संख्या खेळलेल्या सामन्यांची संख्या दर्शवते. {{notelist|refs= {{Efn|name=round2|संयुक्त अरब अमिराती आणि स्कॉटलंड यांच्यातील एक सामना वादळामुळे पुढे ढकलण्यात आला आणि नंतर तटस्थ ठिकाणी (नेदरलँड्समध्ये) खेळवण्यात आला.<ref name="round2"/>}} }} |update=९ ऑगस्ट २०२६ |team1=CAN |name_CAN={{cr-rt|CAN}} |short_CAN={{cricon|CAN}} |team2=NAM |name_NAM={{cr-rt|NAM}} |short_NAM={{cricon|NAM}} |team3=NEP |name_NEP={{cr-rt|NEP}} |short_NEP={{cricon|NEP}} |team4=NED |name_NED={{cr-rt|NED}} |short_NED={{cricon|NED}} |team5=OMA |name_OMA={{cr-rt|OMA}} |short_OMA={{cricon|OMA}} |team6=SCO |name_SCO={{cr-rt|SCO}} |short_SCO={{cricon|SCO}} |team7=UAE |name_UAE={{nobr|{{cr-rt|UAE}}}} |short_UAE={{cricon|UAE}} |team8=USA |name_USA={{cr-rt|USA}} |short_USA={{cricon|USA}} |match_CAN_NAM=०-२ [२] |match_CAN_NED=१-० [२] |match_CAN_NEP=२-० [२] |match_CAN_OMA=२-० [२] |match_CAN_SCO=०-२ [२] |match_CAN_UAE=— |match_CAN_USA=०-२ [२] |match_NAM_CAN=१-१ [२] |match_NAM_NED=०-२ [२] |match_NAM_NEP=— |match_NAM_OMA=१-१ [२] |match_NAM_SCO=०-१ [२] |match_NAM_UAE=१-१ [२] |match_NAM_USA=०-२ [२] |match_NEP_CAN=— |match_NEP_NAM=०-२ [२] |match_NEP_NED=१-१ [२] |match_NEP_OMA=१-१ [२] |match_NEP_SCO=१-१ [२] |match_NEP_UAE=२-० [२] |match_NEP_USA=२-० [२] |match_NED_CAN=२-० [२] |match_NED_NAM=१-१ [२] |match_NED_NEP=२-० [२] |match_NED_OMA=— |match_NED_SCO=१-१ [२] |match_NED_UAE=२-० [२] |match_NED_USA=२-० [२] |match_OMA_CAN=ऑक्टोबर २०२६ |match_OMA_NAM=१-१ [२] |match_OMA_NED=२-० [२] |match_OMA_NEP=ऑक्टोबर २०२६ |match_OMA_SCO=— |match_OMA_UAE=२-० [२] |match_OMA_USA=१-१ [२] |match_SCO_CAN=२-० [२] |match_SCO_NAM=२-० [२] |match_SCO_NED=१-१ [२] |match_SCO_NEP=१-१ [२] |match_SCO_OMA=१-० [२] |match_SCO_UAE=१-० [२] |match_SCO_USA=— |match_UAE_CAN=०-२ [२] |match_UAE_NAM=— |match_UAE_NED=डिसेंबर २०२६ |match_UAE_NEP=२-० [२] |match_UAE_OMA=डिसेंबर २०२६ |match_UAE_SCO=०-१ [१]{{Efn|name=round2}} |match_UAE_USA=०-२ [२] |match_USA_CAN=२-० [२] |match_USA_NAM=ऑक्टोबर २०२६ |match_USA_NED=— |match_USA_NEP=२-० [२] |match_USA_OMA=१-१ [२] |match_USA_SCO=०-२ [२] |match_USA_UAE=ऑक्टोबर २०२६ }} ===तटस्थ ठिकाणावरील सामने=== {{#invoke:Sports results|main |matches_style=FBR |team_header=संघ १ \ संघ २ |match_col_width=60 |source=[[क्रिकइन्फो]]<ref name="schedule"/><br/>चौकोनी कंसातील संख्या खेळलेल्या सामन्यांची संख्या दर्शवते. {{notelist|refs= {{Efn|name=round11|संयुक्त अरब अमिराती आणि स्कॉटलंड यांच्यातील एक सामना वादळामुळे पुढे ढकलण्यात आला आणि नंतर तटस्थ ठिकाणी (नेदरलँड्समध्ये) खेळवण्यात आला.<ref name="round2"/>}} }} |update=१३ ऑगस्ट २०२६ |team1=CAN |name_CAN={{cr-rt|CAN}} |short_CAN={{cricon|CAN}} |team2=NAM |name_NAM={{cr-rt|NAM}} |short_NAM={{cricon|NAM}} |team3=NEP |name_NEP={{cr-rt|NEP}} |short_NEP={{cricon|NEP}} |team4=NED |name_NED={{cr-rt|NED}} |short_NED={{cricon|NED}} |team5=OMA |name_OMA={{cr-rt|OMA}} |short_OMA={{cricon|OMA}} |team6=SCO |name_SCO={{cr-rt|SCO}} |short_SCO={{cricon|SCO}} |team7=UAE |name_UAE={{nobr|{{cr-rt|UAE}}}} |short_UAE={{cricon|UAE}} |team8=USA |name_USA={{cr-rt|USA}} |short_USA={{cricon|USA}} |match_CAN_NAM=— |match_CAN_NED=०-० [२] |match_CAN_NEP=ऑक्टोबर २०२६ |match_CAN_OMA=०-२ [२] |match_CAN_SCO=२-० [२] |match_CAN_UAE=०-१ [२] |match_CAN_USA=०-२ [२] |match_NAM_CAN=— |match_NAM_NED=१-१ [२] |match_NAM_NEP=२-० [२] |match_NAM_OMA=१-१ [२] |match_NAM_SCO=०-१ [२] |match_NAM_UAE=ऑक्टोबर २०२६ |match_NAM_USA=०-२ [२] |match_NEP_CAN=— |match_NEP_NAM=— |match_NEP_NED=२-० [२] |match_NEP_OMA=०-१ [२] |match_NEP_SCO=१-० [२] |match_NEP_UAE=— |match_NEP_USA=०-२ [२] |match_NED_CAN=— |match_NED_NAM=— |match_NED_NEP=— |match_NED_OMA=डिसेंबर २०२६ |match_NED_SCO=— |match_NED_UAE=१-१ [२] |match_NED_USA=१-० [२] |match_OMA_CAN=— |match_OMA_NAM=— |match_OMA_NED=— |match_OMA_NEP=— |match_OMA_SCO=१-० [२] |match_OMA_UAE=०-२ [२] |match_OMA_USA=— |match_SCO_CAN=— |match_SCO_NAM=— |match_SCO_NED=— |match_SCO_NEP=— |match_SCO_OMA=— |match_SCO_UAE=२-१ [३]{{Efn|name=round11}} |match_SCO_USA=१-१ [२] |match_UAE_CAN=— |match_UAE_NAM=— |match_UAE_NED=— |match_UAE_NEP=— |match_UAE_OMA=— |match_UAE_SCO=— |match_UAE_USA=०-२ [२] |match_USA_CAN=— |match_USA_NAM=— |match_USA_NED=— |match_USA_NEP=— |match_USA_OMA=— |match_USA_SCO=— |match_USA_UAE=— }} ==गुण सारणी== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |update=१३ ऑगस्ट २०२६ |show_tie=no |source=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]<ref>{{cite web |title=क्रिकेट विश्वचषक लीग २ २०२४-२०२६ - गुण फलक|url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-cricket-world-cup-league-2-2023-24-2027-1420525/points-table-standings |access-date=१ एप्रिल २०२६ |website=ईएसपीएन क्रिकइन्फो|language=en}}</ref> |class_rules=१) गुण; २) विजय; ३) नेट रन रेट; ४) बरोबरी असलेल्या संघांमधील खेळांचे निकाल |win_CAN=10 |loss_CAN=17 |nr_CAN=5 |nrr_CAN=-0.395 |win_NAM=13 |loss_NAM=17 |nr_NAM=2 |nrr_NAM=-0.387 |win_NEP=11 |loss_NEP=19 |nr_NEP=2 |nrr_NEP=-0.089 |win_NED=17 |loss_NED=11 |nr_NED=4 |nrr_NED=0.215 |status_NED=Q |win_OMA=14 |loss_OMA=11 |nr_OMA=3 |nrr_OMA=0.018 |win_SCO=19 |loss_SCO=10 |nr_SCO=7 |nrr_SCO=0.710 |status_SCO=Q |win_UAE=8 |loss_UAE=18 |nr_UAE=2 |nrr_UAE=-0.867 |win_USA=21 |loss_USA=10 |nr_USA=1 |nrr_USA=0.693 |status_USA=Q |team1=SCO |team2=USA |team3=NED |team4=OMA |team5=NAM |team6=CAN |team7=NEP |team8=UAE |name_CAN={{cr|CAN}} |name_NAM={{cr|NAM}} |name_NEP={{cr|NEP}} |name_NED={{cr|NED}} |name_OMA={{cr|OMA}} |name_SCO={{cr|SCO}} |name_UAE={{cr|UAE}} |name_USA={{cr|USA}} |result1=Q |result2=Q |result3=Q |result4=Q |result5=A |result6=A |result7=A |result8=A |col_Q=green1 |col_A=yellow1 |res_col_header=Q |text_Q=[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] फेरी साठी पात्र |text_A=[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता प्ले-ऑफ]] फेरी साठी पात्र }} == हे सुद्धा पहा == * [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग]] * [[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * [https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-cricket-world-cup-league-2-2023-24-2027-1420525 "ईएसपीएन क्रिकइन्फो"वर मालिका मुख्यपृष्ठ] {{२०२७ क्रिकेट विश्वचषक}} {{क्रिकेट विश्वचषक माहिती}} {{Navbox |title= आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम |list1= {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२३-२४}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२४}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२४-२५}} <!-- {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६-२७}} --> }} {{DEFAULTSORT:२०२३-२०२७ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २}} [[वर्ग:२०२७ क्रिकेट विश्वचषक]] [[वर्ग:इ.स. २०२४ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] 1bucuijydmmhsd2mqxfm060jcd5r6t0 2706850 2706849 2026-08-30T12:40:33Z Khirid Harshad 138639 2706850 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट स्पर्धा | name = २०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २ | image = | image_size = 250px | caption = | fromdate = १५ फेब्रुवारी २०२४ | todate = डिसेंबर २०२६ | administrator = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] | cricket format = [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] | tournament format = [[राऊंड-रॉबिन स्पर्धा|साखळी सामने]] | host = विविध | champions = | count = | participants = ८ | matches = १४४ | player of the series = | most runs = | most wickets = | website = | previous_year = २०१९-२०२३ | previous_tournament = २०१९-२२ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग दोन | next_year = २०२८-२०३१ | next_tournament = }} {{2027 Cricket World Cup sidebar}} '''२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २''' ही [[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]]ची दुसरी आवृत्ती असून, ही [[क्रिकेट]] स्पर्धा २०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता प्रक्रियेचा भाग आहे.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/eight-team-cwc-league-2-begins-in-nepal-on-the-road-to-2027 |title=Eight-team CWC League 2 begins in Nepal on the road to 2027 |work=International Cricket Council |date=१३ फेब्रुवारी २०२४ |access-date=१३ फेब्रुवारी २०२४}}</ref> [[२०२०-२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग|सुपर लीग]] रद्द करण्यात आल्यामुळे, या आवृत्तीतील [[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २|लीग २]]मधील संघांची संख्या ७ वरून ८ करण्यात आली.<ref>{{cite web |url=https://www.czarsportzauto.com/2027-icc-mens-cricket-world-cup-qualification/ |title=CWC League 2 and Challenge League cycle to continue for 2027 world cup qualification |work=Czarsportz |access-date=४ एप्रिल २०२३}}</ref> संघांची संख्या वाढल्यामुळे एकूण सामन्यांची संख्या १२६ वरून १४४ झाली. [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]]ने गतविजेता म्हणून स्पर्धेत प्रवेश केला.<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/68391859 |title=ICC Cricket World Cup League 2: Scotland set for title defence in UAE |work=BBC Sport |date=२९ फेब्रुवारी २०२४ |access-date=२९ फेब्रुवारी २०२४}}</ref> ==संघ आणि पात्रता== [[चित्र:आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक २०२७ पात्रता निकष.jpg|चौकट|centre|[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक]] स्पर्धेची पात्रता प्रक्रिया]] मागील [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता|विश्वचषक पात्रता चक्रात]] लीग २ विजेत्या संघाला सुपर लीगमध्ये बढती मिळण्याची तरतूद होती. मात्र, ती स्पर्धा रद्द करण्यात आल्यामुळे मागील लीग २ विजेता [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]] या स्पर्धेत कायम राहिला, तर यापूर्वी [[२०२०-२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग|सुपर लीग]]मध्ये खेळलेल्या [[नेदरलँड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|नेदरलँड्स]]चा या स्पर्धेत समावेश करण्यात आला.<ref>{{Cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/new-qualification-pathway-for-14-team-2027-mens-odi-world-cup-approved-1289712 |title=Qualification pathway for 14-team 2027 men's ODI World Cup approved |access-date=३ एप्रिल २०२३ |date=१७ नोव्हेंबर २०२१}}</ref> त्यांच्यासोबत [[२०१९-२२ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग दोन|मागील लीग २]]मधील अव्वल ३ संघ आणि [[२०२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक पात्रता बाद फेरी|२०२३ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता बाद फेरी]]तील चार संघ सहभागी झाले. पात्रता बाद फेरीतून [[कॅनडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|कॅनडा]]ला बढती मिळाली, तर [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पापुआ न्यू गिनी]]ला [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग|चॅलेंज लीग]]मध्ये उतरवण्यात आले.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/3118649 |title=Everything you need to know about the Cricket World Cup Qualifier Play-off |work=International Cricket Council |access-date=४ एप्रिल २०२३}}</ref> {| class="wikitable" ! scope=col | पात्रता पद्धत ! scope=col | पात्रतेची तारीख ! scope=col | ठिकाणे ! scope=col | संघांची संख्या ! scope=col | संघ |- | [[२०२०-२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग|२०२०-२०२३ सुपर लीग]] | ३० जुलै २०२० - १४ मे २०२३ | विविध | {{center|१}} | {{cr|NED}} |- | rowspan=3 | [[२०१९-२२ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग दोन|२०१९-२०२३ लीग २]] | rowspan="3" | १४ ऑगस्ट २०१९ - १६ मार्च २०२३ | rowspan=3 | विविध | rowspan=3 | {{center|३}} | {{cr|NEP}} |- | {{cr|OMN}} |- | {{cr|SCO}} |- | rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक पात्रता बाद फेरी|२०२३ पात्रता बाद फेरी]] | rowspan=4 | २६ मार्च - ५ एप्रिल २०२३ | rowspan=4 | [[नामिबिया]] | rowspan=4 | {{center|४}} | {{cr|CAN}} |- | {{cr|NAM}} |- | {{nobr|{{cr|UAE}}}} |- | {{cr|USA}} |- ! एकूण ! ! ! ८ ! |} ==सामन्यांचे वेळापत्रक== [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेने फेब्रुवारी २०२४ मध्ये तिरंगी मालिकांच्या सामन्यांचे वेळापत्रक जाहीर केले.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/icc-men-s-cricket-world-cup-league-2-begins-with-tri-series-in-nepal |title=ICC Men's Cricket World Cup League 2 begins with tri-series in Nepal |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] |access-date=१३ फेब्रुवारी २०२४ |date=१३ फेब्रुवारी २०२४}}</ref> प्रत्येक संघ मायदेशात तीन मालिका आणि परदेशात आणखी सहा मालिका खेळेल (एकूण ३६ सामने). प्रत्येक संघ इतर सात प्रतिस्पर्धी देशांपैकी सहा देशांमध्ये तिरंगी मालिका खेळेल. मार्च २०२६ मध्ये [[काठमांडू]] येथे [[नेपाळ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|नेपाळ]], [[ओमान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|ओमान]] आणि [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|संयुक्त अरब अमिराती]] यांच्यात नियोजित [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (एप्रिल)|सतराव्या फेरीतील]] सामने [[मध्यपूर्व|मध्य पूर्वेतील]] परिस्थितीमुळे एप्रिल-मे २०२६ पर्यंत पुढे ढकलण्यात आले.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/men-s-cwc-league-2-matches-postponed-because-of-west-asia-conflict-1526822 |title=Men's CWC League 2 matches postponed because of West Asia conflict |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=४ मार्च २०२६ |date=४ मार्च २०२६}}</ref><ref>{{cite web |title=Nepal to host UAE, Oman in CWC League 2 action |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/icc-cricket-world-cup-league-2/news/nepal-to-host-uae-oman-in-cwc-league-2-action |website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] |access-date=७ एप्रिल २०२६}}</ref> {{clear}} {| class="wikitable sortable" ! scope=col | फेरी ! scope=col | वेळापत्रक ! scope=col | यजमान संघ ! scope=col | दुसरा संघ ! scope=col | तिसरा संघ ! scope=col | नोंदी |-style="background:#ddeeff" | १ || [[२०२४ नेपाळ तिरंगी मालिका (पहिली फेरी)|फेब्रुवारी २०२४]] || {{cr|NEP}} || {{cr|NAM}} || {{cr|NED}} || |- | २ || [[२०२४ संयुक्त अरब अमिराती तिरंगी मालिका (दुसरी फेरी)|फेब्रुवारी-मार्च २०२४]] || {{cr|UAE}} || {{cr|CAN}} || {{cr|SCO}} || संयुक्त अरब अमिराती आणि स्कॉटलंड यांच्यात नियोजित शेवटचा सामना परिसरात आलेल्या वादळामुळे पुढे ढकलण्यात आला.<ref name="round2">{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/68520443 |title=Cricket World Cup League 2: Scotland v UAE postponed because of storm in Dubai |work=BBC Sport |access-date=९ मार्च २०२४}}</ref> हा सामना नंतर [[२०२५ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका#७वा आं.ए.दि. सामना|११व्या फेरीत]] खेळवण्यात आला.<ref name="round11">{{cite news |url=https://www.cricketscotland.com/Article/1d0cb12d-3d8f-45a8-8f78-ca25b1f1b07d |title=2025 Provisional Fixture Schedules Announced |work=Cricket Scotland |access-date=३ फेब्रुवारी २०२५}}</ref> |-style="background:#ddeeff" | ३ || [[२०२४ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (तिसरी फेरी)|जुलै २०२४]] || {{cr|SCO}} || {{cr|NAM}} || {{cr|OMA}} || प्रतिकूल हवामानामुळे खेळपट्टी तयार करण्यास विलंब झाल्याने ही मालिका मे २०२४ वरून जुलै २०२४ पर्यंत पुढे ढकलण्यात आली.<ref>{{cite web |url=https://www.cricketscotland.com/icc-cwcl2-series-postponed-until-july/ |title=ICC CWCL2 series postponed until July |work=Cricket Scotland |access-date=१७ एप्रिल २०२४}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/68834921 |title=Cricket World Cup 2027: Scotland qualifiers postponed over poor weather |work=BBC Sport |date=१७ एप्रिल २०२४ |access-date=१७ एप्रिल २०२४}}</ref> |- | ४ || [[२०२४ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (चौथी फेरी)|ऑगस्ट २०२४]] || {{cr|NED}} || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || |-style="background:#ddeeff" | ५ || [[२०२४ नामिबिया तिरंगी मालिका (पाचवी फेरी)|सप्टेंबर २०२४]] || {{cr|NAM}} || {{nobr|{{cr|UAE}}}} || {{cr|USA}} || |- | ६ || [[२०२४ कॅनडा तिरंगी मालिका (सहावी फेरी)|सप्टेंबर २०२४]] || {{cr|CAN}} || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || |-style="background:#ddeeff" | ७ || [[२०२४ युनायटेड स्टेट्स तिरंगी मालिका (सातवी फेरी)|ऑक्टोबर-नोव्हेंबर २०२४]] || {{cr|USA}} || {{cr|SCO}} || {{cr|NEP}} || |- | ८ || [[२०२४ ओमान तिरंगी मालिका (आठवी फेरी)|नोव्हेंबर २०२४]] || {{cr|OMA}} || {{cr|NED}} || {{cr|UAE}} || |-style="background:#ddeeff" | ९ || [[२०२५ ओमान तिरंगी मालिका (नववी फेरी)|फेब्रुवारी २०२५]] || {{cr|OMA}} || {{cr|NAM}} || {{cr|USA}} || |- | १० || [[२०२५ नामिबिया तिरंगी मालिका (दहावी फेरी)|मार्च २०२५]] || {{cr|NAM}} || {{cr|CAN}} || {{cr|NED}} || |-style="background:#ddeeff" | ११ || [[२०२५ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|मे २०२५]] || {{cr|NED}} || {{cr|SCO}} || {{cr|UAE}} || [[२०२४ संयुक्त अरब अमिराती तिरंगी मालिका (दुसरी फेरी)#सहावी वनडे|दुसऱ्या फेरीतून]] पुनर्नियोजित केलेल्या एका सामन्याचा समावेश होता.<ref name="round11"/> |- | १२ || [[२०२५ अमेरिका तिरंगी मालिका|मे २०२५]] || {{cr|USA}} || {{cr|CAN}} || {{cr|OMA}} || |-style="background:#ddeeff" | १३ || [[२०२५ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|जून २०२५]] || {{cr|SCO}} || {{cr|NEP}} || {{cr|NED}} || |- | १४ || [[२०२५ कॅनडा तिरंगी मालिका|ऑगस्ट-सप्टेंबर २०२५]] || {{cr|CAN}} || {{cr|NAM}} || {{cr|SCO}} || |-style="background:#ddeeff" | १५ || {{nobr|[[२०२५ संयुक्त अरब अमिराती तिरंगी मालिका|ऑक्टोबर-नोव्हेंबर २०२५]]}} || {{nobr|{{cr|UAE}}}} || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || |- | १६ || [[२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका|एप्रिल २०२६]] || {{cr|NAM}} || {{cr|OMA}} || {{cr|SCO}} || |-style="background:#ddeeff" | १७ || [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (एप्रिल)|एप्रिल-मे २०२६]] || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || {{nobr|{{cr|UAE}}}} || ही मालिका मूळतः नोव्हेंबर २०२५ मध्ये नियोजित होती, परंतु २०२५ नेपाळ प्रीमियर लीगमुळे ती मार्च २०२६ पर्यंत पुनर्नियोजित करण्यात आली,<ref>{{cite web |title=CAN unveils packed 2026 calendar with domestic and international fixtures |url=https://thehimalayantimes.com/sports/can-unveils-packed-2026-calendar-with-domestic-and-international-fixtures |work=The Himalayan Times |date=३ जानेवारी २०२६ |access-date=१८ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> त्यानंतर [[मध्यपूर्व|मध्य पूर्वेतील]] संघर्षामुळे ती पुन्हा एप्रिल २०२६ पर्यंत पुढे ढकलण्यात आली.<ref>{{cite web |title=Nepal to host UAE, Oman in CWC League 2 action |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/icc-cricket-world-cup-league-2/news/nepal-to-host-uae-oman-in-cwc-league-2-action |website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] |access-date=७ एप्रिल २०२६}}</ref> |- | १८ || [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)|मे २०२६]] || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || २०२६ नेपाळ प्रीमियर लीगसाठी वेळ उपलब्ध करून देण्यासाठी ही मालिका नोव्हेंबर २०२६ वरून मे २०२६ मध्ये आणण्यात आली.<ref name=":0">{{cite web |title=Cricketing activities for 2026 revealed |url=https://kathmandupost.com/cricket/2026/01/04/cricketing-activities-for-2026-revealed |work=The Kathmandu Post |date=४ जानेवारी २०२६ |access-date=१८ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> |-style="background:#ddeeff" | १९ || [[२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका|जून २०२६]] || {{cr|CAN}} || {{cr|NED}} || {{cr|USA}} || |- | २० || [[२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|जुलै २०२६]] || {{cr|NED}} || {{cr|NAM}} || {{cr|NEP}} || युरोपियन टी२० प्रीमियर लीगसाठी वेळ उपलब्ध करून देण्यासाठी ही मालिका ऑगस्ट २०२६ वरून जुलै २०२६ मध्ये आणण्यात आली.<ref name=":0"/><ref>{{Cite web |title=Waugh and Maxwell among investors in European T20 league |url=https://risingnepaldaily.com/news/74468 |access-date=१८ फेब्रुवारी २०२६ |website=GorakhaPatra}}</ref> |-style="background:#ddeeff" | २१ || [[२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|ऑगस्ट २०२६]] || {{cr|SCO}} || {{cr|CAN}} || {{cr|UAE}} || |- | २२ || ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|OMA}} || {{cr|CAN}} || {{cr|NEP}} || |-style="background:#ddeeff" | २३ || ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|USA}} || {{cr|NAM}} || {{cr|UAE}} || |- | २४ || डिसेंबर २०२६ || {{cr|UAE}} || {{cr|NED}} || {{cr|OMA}} || |} ==निकाल== ===मायदेश आणि परदेशातील सामने=== {{#invoke:Sports results|main |matches_style=FBR |match_col_width=60 |source=''[[क्रिकइन्फो]]''<ref name="schedule">{{Cite web |title=ICC Men's Cricket World Cup League 2 2023/24-2027 Schedule & Match Results |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-cricket-world-cup-league-2-2023-24-2027-1420525/match-schedule-fixtures-and-results |access-date=१० ऑगस्ट २०२४ |website=[[क्रिकइन्फो]] |language=en}}</ref><br/>चौकोनी कंसातील संख्या खेळलेल्या सामन्यांची संख्या दर्शवते. {{notelist|refs= {{Efn|name=round2|संयुक्त अरब अमिराती आणि स्कॉटलंड यांच्यातील एक सामना वादळामुळे पुढे ढकलण्यात आला आणि नंतर तटस्थ ठिकाणी (नेदरलँड्समध्ये) खेळवण्यात आला.<ref name="round2"/>}} }} |update=९ ऑगस्ट २०२६ |team1=CAN |name_CAN={{cr-rt|CAN}} |short_CAN={{cricon|CAN}} |team2=NAM |name_NAM={{cr-rt|NAM}} |short_NAM={{cricon|NAM}} |team3=NEP |name_NEP={{cr-rt|NEP}} |short_NEP={{cricon|NEP}} |team4=NED |name_NED={{cr-rt|NED}} |short_NED={{cricon|NED}} |team5=OMA |name_OMA={{cr-rt|OMA}} |short_OMA={{cricon|OMA}} |team6=SCO |name_SCO={{cr-rt|SCO}} |short_SCO={{cricon|SCO}} |team7=UAE |name_UAE={{nobr|{{cr-rt|UAE}}}} |short_UAE={{cricon|UAE}} |team8=USA |name_USA={{cr-rt|USA}} |short_USA={{cricon|USA}} |match_CAN_NAM=०-२ [२] |match_CAN_NED=१-० [२] |match_CAN_NEP=२-० [२] |match_CAN_OMA=२-० [२] |match_CAN_SCO=०-२ [२] |match_CAN_UAE=— |match_CAN_USA=०-२ [२] |match_NAM_CAN=१-१ [२] |match_NAM_NED=०-२ [२] |match_NAM_NEP=— |match_NAM_OMA=१-१ [२] |match_NAM_SCO=०-१ [२] |match_NAM_UAE=१-१ [२] |match_NAM_USA=०-२ [२] |match_NEP_CAN=— |match_NEP_NAM=०-२ [२] |match_NEP_NED=१-१ [२] |match_NEP_OMA=१-१ [२] |match_NEP_SCO=१-१ [२] |match_NEP_UAE=२-० [२] |match_NEP_USA=२-० [२] |match_NED_CAN=२-० [२] |match_NED_NAM=१-१ [२] |match_NED_NEP=२-० [२] |match_NED_OMA=— |match_NED_SCO=१-१ [२] |match_NED_UAE=२-० [२] |match_NED_USA=२-० [२] |match_OMA_CAN=ऑक्टोबर २०२६ |match_OMA_NAM=१-१ [२] |match_OMA_NED=२-० [२] |match_OMA_NEP=ऑक्टोबर २०२६ |match_OMA_SCO=— |match_OMA_UAE=२-० [२] |match_OMA_USA=१-१ [२] |match_SCO_CAN=२-० [२] |match_SCO_NAM=२-० [२] |match_SCO_NED=१-१ [२] |match_SCO_NEP=१-१ [२] |match_SCO_OMA=१-० [२] |match_SCO_UAE=१-० [२] |match_SCO_USA=— |match_UAE_CAN=०-२ [२] |match_UAE_NAM=— |match_UAE_NED=डिसेंबर २०२६ |match_UAE_NEP=२-० [२] |match_UAE_OMA=डिसेंबर २०२६ |match_UAE_SCO=०-१ [१]{{Efn|name=round2}} |match_UAE_USA=०-२ [२] |match_USA_CAN=२-० [२] |match_USA_NAM=ऑक्टोबर २०२६ |match_USA_NED=— |match_USA_NEP=२-० [२] |match_USA_OMA=१-१ [२] |match_USA_SCO=०-२ [२] |match_USA_UAE=ऑक्टोबर २०२६ }} ===तटस्थ ठिकाणावरील सामने=== {{#invoke:Sports results|main |matches_style=FBR |team_header=संघ १ \ संघ २ |match_col_width=60 |source=[[क्रिकइन्फो]]<ref name="schedule"/><br/>चौकोनी कंसातील संख्या खेळलेल्या सामन्यांची संख्या दर्शवते. {{notelist|refs= {{Efn|name=round11|संयुक्त अरब अमिराती आणि स्कॉटलंड यांच्यातील एक सामना वादळामुळे पुढे ढकलण्यात आला आणि नंतर तटस्थ ठिकाणी (नेदरलँड्समध्ये) खेळवण्यात आला.<ref name="round2"/>}} }} |update=१३ ऑगस्ट २०२६ |team1=CAN |name_CAN={{cr-rt|CAN}} |short_CAN={{cricon|CAN}} |team2=NAM |name_NAM={{cr-rt|NAM}} |short_NAM={{cricon|NAM}} |team3=NEP |name_NEP={{cr-rt|NEP}} |short_NEP={{cricon|NEP}} |team4=NED |name_NED={{cr-rt|NED}} |short_NED={{cricon|NED}} |team5=OMA |name_OMA={{cr-rt|OMA}} |short_OMA={{cricon|OMA}} |team6=SCO |name_SCO={{cr-rt|SCO}} |short_SCO={{cricon|SCO}} |team7=UAE |name_UAE={{nobr|{{cr-rt|UAE}}}} |short_UAE={{cricon|UAE}} |team8=USA |name_USA={{cr-rt|USA}} |short_USA={{cricon|USA}} |match_CAN_NAM=— |match_CAN_NED=०-० [२] |match_CAN_NEP=ऑक्टोबर २०२६ |match_CAN_OMA=०-२ [२] |match_CAN_SCO=२-० [२] |match_CAN_UAE=०-१ [२] |match_CAN_USA=०-२ [२] |match_NAM_CAN=— |match_NAM_NED=१-१ [२] |match_NAM_NEP=२-० [२] |match_NAM_OMA=१-१ [२] |match_NAM_SCO=०-१ [२] |match_NAM_UAE=ऑक्टोबर २०२६ |match_NAM_USA=०-२ [२] |match_NEP_CAN=— |match_NEP_NAM=— |match_NEP_NED=२-० [२] |match_NEP_OMA=०-१ [२] |match_NEP_SCO=१-० [२] |match_NEP_UAE=— |match_NEP_USA=०-२ [२] |match_NED_CAN=— |match_NED_NAM=— |match_NED_NEP=— |match_NED_OMA=डिसेंबर २०२६ |match_NED_SCO=— |match_NED_UAE=१-१ [२] |match_NED_USA=१-० [२] |match_OMA_CAN=— |match_OMA_NAM=— |match_OMA_NED=— |match_OMA_NEP=— |match_OMA_SCO=१-० [२] |match_OMA_UAE=०-२ [२] |match_OMA_USA=— |match_SCO_CAN=— |match_SCO_NAM=— |match_SCO_NED=— |match_SCO_NEP=— |match_SCO_OMA=— |match_SCO_UAE=२-१ [३]{{Efn|name=round11}} |match_SCO_USA=१-१ [२] |match_UAE_CAN=— |match_UAE_NAM=— |match_UAE_NED=— |match_UAE_NEP=— |match_UAE_OMA=— |match_UAE_SCO=— |match_UAE_USA=०-२ [२] |match_USA_CAN=— |match_USA_NAM=— |match_USA_NED=— |match_USA_NEP=— |match_USA_OMA=— |match_USA_SCO=— |match_USA_UAE=— }} ==गुण सारणी== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |update=१३ ऑगस्ट २०२६ |show_tie=no |source=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]<ref>{{cite web |title=क्रिकेट विश्वचषक लीग २ २०२४-२०२६ - गुण फलक|url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-cricket-world-cup-league-2-2023-24-2027-1420525/points-table-standings |access-date=१ एप्रिल २०२६ |website=ईएसपीएन क्रिकइन्फो|language=en}}</ref> |class_rules=१) गुण; २) विजय; ३) नेट रन रेट; ४) बरोबरी असलेल्या संघांमधील खेळांचे निकाल |win_CAN=10 |loss_CAN=17 |nr_CAN=5 |nrr_CAN=-0.395 |win_NAM=13 |loss_NAM=17 |nr_NAM=2 |nrr_NAM=-0.387 |win_NEP=11 |loss_NEP=19 |nr_NEP=2 |nrr_NEP=-0.089 |win_NED=17 |loss_NED=11 |nr_NED=4 |nrr_NED=0.215 |status_NED=Q |win_OMA=14 |loss_OMA=11 |nr_OMA=3 |nrr_OMA=0.018 |win_SCO=19 |loss_SCO=10 |nr_SCO=7 |nrr_SCO=0.710 |status_SCO=Q |win_UAE=8 |loss_UAE=18 |nr_UAE=2 |nrr_UAE=-0.867 |win_USA=21 |loss_USA=10 |nr_USA=1 |nrr_USA=0.693 |status_USA=Q |team1=SCO |team2=USA |team3=NED |team4=OMA |team5=NAM |team6=CAN |team7=NEP |team8=UAE |name_CAN={{cr|CAN}} |name_NAM={{cr|NAM}} |name_NEP={{cr|NEP}} |name_NED={{cr|NED}} |name_OMA={{cr|OMA}} |name_SCO={{cr|SCO}} |name_UAE={{cr|UAE}} |name_USA={{cr|USA}} |result1=Q |result2=Q |result3=Q |result4=Q |result5=A |result6=A |result7=A |result8=A |col_Q=green1 |col_A=yellow1 |res_col_header=Q |text_Q=[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] फेरी साठी पात्र |text_A=[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता प्ले-ऑफ]] फेरी साठी पात्र }} == हे सुद्धा पहा == * [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग]] * [[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * [https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-cricket-world-cup-league-2-2023-24-2027-1420525 "ईएसपीएन क्रिकइन्फो"वर मालिका मुख्यपृष्ठ] {{२०२७ क्रिकेट विश्वचषक}} {{क्रिकेट विश्वचषक माहिती}} {{Navbox |title= आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम |list1= {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२३-२४}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२४}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२४-२५}} <!-- {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६-२७}} --> }} {{DEFAULTSORT:२०२३-२०२७ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २}} [[वर्ग:२०२७ क्रिकेट विश्वचषक]] [[वर्ग:इ.स. २०२४ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] p05nmxlz34nkgalivp5ncjg3dnb711p 2706948 2706850 2026-08-31T01:49:29Z Ganesh591 62733 /* गुण सारणी */ 2706948 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट स्पर्धा | name = २०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २ | image = | image_size = 250px | caption = | fromdate = १५ फेब्रुवारी २०२४ | todate = डिसेंबर २०२६ | administrator = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] | cricket format = [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] | tournament format = [[राऊंड-रॉबिन स्पर्धा|साखळी सामने]] | host = विविध | champions = | count = | participants = ८ | matches = १४४ | player of the series = | most runs = | most wickets = | website = | previous_year = २०१९-२०२३ | previous_tournament = २०१९-२२ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग दोन | next_year = २०२८-२०३१ | next_tournament = }} {{2027 Cricket World Cup sidebar}} '''२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २''' ही [[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]]ची दुसरी आवृत्ती असून, ही [[क्रिकेट]] स्पर्धा २०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता प्रक्रियेचा भाग आहे.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/eight-team-cwc-league-2-begins-in-nepal-on-the-road-to-2027 |title=Eight-team CWC League 2 begins in Nepal on the road to 2027 |work=International Cricket Council |date=१३ फेब्रुवारी २०२४ |access-date=१३ फेब्रुवारी २०२४}}</ref> [[२०२०-२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग|सुपर लीग]] रद्द करण्यात आल्यामुळे, या आवृत्तीतील [[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २|लीग २]]मधील संघांची संख्या ७ वरून ८ करण्यात आली.<ref>{{cite web |url=https://www.czarsportzauto.com/2027-icc-mens-cricket-world-cup-qualification/ |title=CWC League 2 and Challenge League cycle to continue for 2027 world cup qualification |work=Czarsportz |access-date=४ एप्रिल २०२३}}</ref> संघांची संख्या वाढल्यामुळे एकूण सामन्यांची संख्या १२६ वरून १४४ झाली. [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]]ने गतविजेता म्हणून स्पर्धेत प्रवेश केला.<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/68391859 |title=ICC Cricket World Cup League 2: Scotland set for title defence in UAE |work=BBC Sport |date=२९ फेब्रुवारी २०२४ |access-date=२९ फेब्रुवारी २०२४}}</ref> ==संघ आणि पात्रता== [[चित्र:आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक २०२७ पात्रता निकष.jpg|चौकट|centre|[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक]] स्पर्धेची पात्रता प्रक्रिया]] मागील [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता|विश्वचषक पात्रता चक्रात]] लीग २ विजेत्या संघाला सुपर लीगमध्ये बढती मिळण्याची तरतूद होती. मात्र, ती स्पर्धा रद्द करण्यात आल्यामुळे मागील लीग २ विजेता [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]] या स्पर्धेत कायम राहिला, तर यापूर्वी [[२०२०-२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग|सुपर लीग]]मध्ये खेळलेल्या [[नेदरलँड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|नेदरलँड्स]]चा या स्पर्धेत समावेश करण्यात आला.<ref>{{Cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/new-qualification-pathway-for-14-team-2027-mens-odi-world-cup-approved-1289712 |title=Qualification pathway for 14-team 2027 men's ODI World Cup approved |access-date=३ एप्रिल २०२३ |date=१७ नोव्हेंबर २०२१}}</ref> त्यांच्यासोबत [[२०१९-२२ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग दोन|मागील लीग २]]मधील अव्वल ३ संघ आणि [[२०२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक पात्रता बाद फेरी|२०२३ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता बाद फेरी]]तील चार संघ सहभागी झाले. पात्रता बाद फेरीतून [[कॅनडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|कॅनडा]]ला बढती मिळाली, तर [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पापुआ न्यू गिनी]]ला [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग|चॅलेंज लीग]]मध्ये उतरवण्यात आले.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/3118649 |title=Everything you need to know about the Cricket World Cup Qualifier Play-off |work=International Cricket Council |access-date=४ एप्रिल २०२३}}</ref> {| class="wikitable" ! scope=col | पात्रता पद्धत ! scope=col | पात्रतेची तारीख ! scope=col | ठिकाणे ! scope=col | संघांची संख्या ! scope=col | संघ |- | [[२०२०-२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग|२०२०-२०२३ सुपर लीग]] | ३० जुलै २०२० - १४ मे २०२३ | विविध | {{center|१}} | {{cr|NED}} |- | rowspan=3 | [[२०१९-२२ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग दोन|२०१९-२०२३ लीग २]] | rowspan="3" | १४ ऑगस्ट २०१९ - १६ मार्च २०२३ | rowspan=3 | विविध | rowspan=3 | {{center|३}} | {{cr|NEP}} |- | {{cr|OMN}} |- | {{cr|SCO}} |- | rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक पात्रता बाद फेरी|२०२३ पात्रता बाद फेरी]] | rowspan=4 | २६ मार्च - ५ एप्रिल २०२३ | rowspan=4 | [[नामिबिया]] | rowspan=4 | {{center|४}} | {{cr|CAN}} |- | {{cr|NAM}} |- | {{nobr|{{cr|UAE}}}} |- | {{cr|USA}} |- ! एकूण ! ! ! ८ ! |} ==सामन्यांचे वेळापत्रक== [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेने फेब्रुवारी २०२४ मध्ये तिरंगी मालिकांच्या सामन्यांचे वेळापत्रक जाहीर केले.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/icc-men-s-cricket-world-cup-league-2-begins-with-tri-series-in-nepal |title=ICC Men's Cricket World Cup League 2 begins with tri-series in Nepal |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] |access-date=१३ फेब्रुवारी २०२४ |date=१३ फेब्रुवारी २०२४}}</ref> प्रत्येक संघ मायदेशात तीन मालिका आणि परदेशात आणखी सहा मालिका खेळेल (एकूण ३६ सामने). प्रत्येक संघ इतर सात प्रतिस्पर्धी देशांपैकी सहा देशांमध्ये तिरंगी मालिका खेळेल. मार्च २०२६ मध्ये [[काठमांडू]] येथे [[नेपाळ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|नेपाळ]], [[ओमान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|ओमान]] आणि [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|संयुक्त अरब अमिराती]] यांच्यात नियोजित [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (एप्रिल)|सतराव्या फेरीतील]] सामने [[मध्यपूर्व|मध्य पूर्वेतील]] परिस्थितीमुळे एप्रिल-मे २०२६ पर्यंत पुढे ढकलण्यात आले.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/men-s-cwc-league-2-matches-postponed-because-of-west-asia-conflict-1526822 |title=Men's CWC League 2 matches postponed because of West Asia conflict |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=४ मार्च २०२६ |date=४ मार्च २०२६}}</ref><ref>{{cite web |title=Nepal to host UAE, Oman in CWC League 2 action |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/icc-cricket-world-cup-league-2/news/nepal-to-host-uae-oman-in-cwc-league-2-action |website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] |access-date=७ एप्रिल २०२६}}</ref> {{clear}} {| class="wikitable sortable" ! scope=col | फेरी ! scope=col | वेळापत्रक ! scope=col | यजमान संघ ! scope=col | दुसरा संघ ! scope=col | तिसरा संघ ! scope=col | नोंदी |-style="background:#ddeeff" | १ || [[२०२४ नेपाळ तिरंगी मालिका (पहिली फेरी)|फेब्रुवारी २०२४]] || {{cr|NEP}} || {{cr|NAM}} || {{cr|NED}} || |- | २ || [[२०२४ संयुक्त अरब अमिराती तिरंगी मालिका (दुसरी फेरी)|फेब्रुवारी-मार्च २०२४]] || {{cr|UAE}} || {{cr|CAN}} || {{cr|SCO}} || संयुक्त अरब अमिराती आणि स्कॉटलंड यांच्यात नियोजित शेवटचा सामना परिसरात आलेल्या वादळामुळे पुढे ढकलण्यात आला.<ref name="round2">{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/68520443 |title=Cricket World Cup League 2: Scotland v UAE postponed because of storm in Dubai |work=BBC Sport |access-date=९ मार्च २०२४}}</ref> हा सामना नंतर [[२०२५ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका#७वा आं.ए.दि. सामना|११व्या फेरीत]] खेळवण्यात आला.<ref name="round11">{{cite news |url=https://www.cricketscotland.com/Article/1d0cb12d-3d8f-45a8-8f78-ca25b1f1b07d |title=2025 Provisional Fixture Schedules Announced |work=Cricket Scotland |access-date=३ फेब्रुवारी २०२५}}</ref> |-style="background:#ddeeff" | ३ || [[२०२४ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (तिसरी फेरी)|जुलै २०२४]] || {{cr|SCO}} || {{cr|NAM}} || {{cr|OMA}} || प्रतिकूल हवामानामुळे खेळपट्टी तयार करण्यास विलंब झाल्याने ही मालिका मे २०२४ वरून जुलै २०२४ पर्यंत पुढे ढकलण्यात आली.<ref>{{cite web |url=https://www.cricketscotland.com/icc-cwcl2-series-postponed-until-july/ |title=ICC CWCL2 series postponed until July |work=Cricket Scotland |access-date=१७ एप्रिल २०२४}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/68834921 |title=Cricket World Cup 2027: Scotland qualifiers postponed over poor weather |work=BBC Sport |date=१७ एप्रिल २०२४ |access-date=१७ एप्रिल २०२४}}</ref> |- | ४ || [[२०२४ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (चौथी फेरी)|ऑगस्ट २०२४]] || {{cr|NED}} || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || |-style="background:#ddeeff" | ५ || [[२०२४ नामिबिया तिरंगी मालिका (पाचवी फेरी)|सप्टेंबर २०२४]] || {{cr|NAM}} || {{nobr|{{cr|UAE}}}} || {{cr|USA}} || |- | ६ || [[२०२४ कॅनडा तिरंगी मालिका (सहावी फेरी)|सप्टेंबर २०२४]] || {{cr|CAN}} || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || |-style="background:#ddeeff" | ७ || [[२०२४ युनायटेड स्टेट्स तिरंगी मालिका (सातवी फेरी)|ऑक्टोबर-नोव्हेंबर २०२४]] || {{cr|USA}} || {{cr|SCO}} || {{cr|NEP}} || |- | ८ || [[२०२४ ओमान तिरंगी मालिका (आठवी फेरी)|नोव्हेंबर २०२४]] || {{cr|OMA}} || {{cr|NED}} || {{cr|UAE}} || |-style="background:#ddeeff" | ९ || [[२०२५ ओमान तिरंगी मालिका (नववी फेरी)|फेब्रुवारी २०२५]] || {{cr|OMA}} || {{cr|NAM}} || {{cr|USA}} || |- | १० || [[२०२५ नामिबिया तिरंगी मालिका (दहावी फेरी)|मार्च २०२५]] || {{cr|NAM}} || {{cr|CAN}} || {{cr|NED}} || |-style="background:#ddeeff" | ११ || [[२०२५ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|मे २०२५]] || {{cr|NED}} || {{cr|SCO}} || {{cr|UAE}} || [[२०२४ संयुक्त अरब अमिराती तिरंगी मालिका (दुसरी फेरी)#सहावी वनडे|दुसऱ्या फेरीतून]] पुनर्नियोजित केलेल्या एका सामन्याचा समावेश होता.<ref name="round11"/> |- | १२ || [[२०२५ अमेरिका तिरंगी मालिका|मे २०२५]] || {{cr|USA}} || {{cr|CAN}} || {{cr|OMA}} || |-style="background:#ddeeff" | १३ || [[२०२५ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|जून २०२५]] || {{cr|SCO}} || {{cr|NEP}} || {{cr|NED}} || |- | १४ || [[२०२५ कॅनडा तिरंगी मालिका|ऑगस्ट-सप्टेंबर २०२५]] || {{cr|CAN}} || {{cr|NAM}} || {{cr|SCO}} || |-style="background:#ddeeff" | १५ || {{nobr|[[२०२५ संयुक्त अरब अमिराती तिरंगी मालिका|ऑक्टोबर-नोव्हेंबर २०२५]]}} || {{nobr|{{cr|UAE}}}} || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || |- | १६ || [[२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका|एप्रिल २०२६]] || {{cr|NAM}} || {{cr|OMA}} || {{cr|SCO}} || |-style="background:#ddeeff" | १७ || [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (एप्रिल)|एप्रिल-मे २०२६]] || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || {{nobr|{{cr|UAE}}}} || ही मालिका मूळतः नोव्हेंबर २०२५ मध्ये नियोजित होती, परंतु २०२५ नेपाळ प्रीमियर लीगमुळे ती मार्च २०२६ पर्यंत पुनर्नियोजित करण्यात आली,<ref>{{cite web |title=CAN unveils packed 2026 calendar with domestic and international fixtures |url=https://thehimalayantimes.com/sports/can-unveils-packed-2026-calendar-with-domestic-and-international-fixtures |work=The Himalayan Times |date=३ जानेवारी २०२६ |access-date=१८ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> त्यानंतर [[मध्यपूर्व|मध्य पूर्वेतील]] संघर्षामुळे ती पुन्हा एप्रिल २०२६ पर्यंत पुढे ढकलण्यात आली.<ref>{{cite web |title=Nepal to host UAE, Oman in CWC League 2 action |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/icc-cricket-world-cup-league-2/news/nepal-to-host-uae-oman-in-cwc-league-2-action |website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] |access-date=७ एप्रिल २०२६}}</ref> |- | १८ || [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)|मे २०२६]] || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || २०२६ नेपाळ प्रीमियर लीगसाठी वेळ उपलब्ध करून देण्यासाठी ही मालिका नोव्हेंबर २०२६ वरून मे २०२६ मध्ये आणण्यात आली.<ref name=":0">{{cite web |title=Cricketing activities for 2026 revealed |url=https://kathmandupost.com/cricket/2026/01/04/cricketing-activities-for-2026-revealed |work=The Kathmandu Post |date=४ जानेवारी २०२६ |access-date=१८ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> |-style="background:#ddeeff" | १९ || [[२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका|जून २०२६]] || {{cr|CAN}} || {{cr|NED}} || {{cr|USA}} || |- | २० || [[२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|जुलै २०२६]] || {{cr|NED}} || {{cr|NAM}} || {{cr|NEP}} || युरोपियन टी२० प्रीमियर लीगसाठी वेळ उपलब्ध करून देण्यासाठी ही मालिका ऑगस्ट २०२६ वरून जुलै २०२६ मध्ये आणण्यात आली.<ref name=":0"/><ref>{{Cite web |title=Waugh and Maxwell among investors in European T20 league |url=https://risingnepaldaily.com/news/74468 |access-date=१८ फेब्रुवारी २०२६ |website=GorakhaPatra}}</ref> |-style="background:#ddeeff" | २१ || [[२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|ऑगस्ट २०२६]] || {{cr|SCO}} || {{cr|CAN}} || {{cr|UAE}} || |- | २२ || ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|OMA}} || {{cr|CAN}} || {{cr|NEP}} || |-style="background:#ddeeff" | २३ || ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|USA}} || {{cr|NAM}} || {{cr|UAE}} || |- | २४ || डिसेंबर २०२६ || {{cr|UAE}} || {{cr|NED}} || {{cr|OMA}} || |} ==निकाल== ===मायदेश आणि परदेशातील सामने=== {{#invoke:Sports results|main |matches_style=FBR |match_col_width=60 |source=''[[क्रिकइन्फो]]''<ref name="schedule">{{Cite web |title=ICC Men's Cricket World Cup League 2 2023/24-2027 Schedule & Match Results |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-cricket-world-cup-league-2-2023-24-2027-1420525/match-schedule-fixtures-and-results |access-date=१० ऑगस्ट २०२४ |website=[[क्रिकइन्फो]] |language=en}}</ref><br/>चौकोनी कंसातील संख्या खेळलेल्या सामन्यांची संख्या दर्शवते. {{notelist|refs= {{Efn|name=round2|संयुक्त अरब अमिराती आणि स्कॉटलंड यांच्यातील एक सामना वादळामुळे पुढे ढकलण्यात आला आणि नंतर तटस्थ ठिकाणी (नेदरलँड्समध्ये) खेळवण्यात आला.<ref name="round2"/>}} }} |update=९ ऑगस्ट २०२६ |team1=CAN |name_CAN={{cr-rt|CAN}} |short_CAN={{cricon|CAN}} |team2=NAM |name_NAM={{cr-rt|NAM}} |short_NAM={{cricon|NAM}} |team3=NEP |name_NEP={{cr-rt|NEP}} |short_NEP={{cricon|NEP}} |team4=NED |name_NED={{cr-rt|NED}} |short_NED={{cricon|NED}} |team5=OMA |name_OMA={{cr-rt|OMA}} |short_OMA={{cricon|OMA}} |team6=SCO |name_SCO={{cr-rt|SCO}} |short_SCO={{cricon|SCO}} |team7=UAE |name_UAE={{nobr|{{cr-rt|UAE}}}} |short_UAE={{cricon|UAE}} |team8=USA |name_USA={{cr-rt|USA}} |short_USA={{cricon|USA}} |match_CAN_NAM=०-२ [२] |match_CAN_NED=१-० [२] |match_CAN_NEP=२-० [२] |match_CAN_OMA=२-० [२] |match_CAN_SCO=०-२ [२] |match_CAN_UAE=— |match_CAN_USA=०-२ [२] |match_NAM_CAN=१-१ [२] |match_NAM_NED=०-२ [२] |match_NAM_NEP=— |match_NAM_OMA=१-१ [२] |match_NAM_SCO=०-१ [२] |match_NAM_UAE=१-१ [२] |match_NAM_USA=०-२ [२] |match_NEP_CAN=— |match_NEP_NAM=०-२ [२] |match_NEP_NED=१-१ [२] |match_NEP_OMA=१-१ [२] |match_NEP_SCO=१-१ [२] |match_NEP_UAE=२-० [२] |match_NEP_USA=२-० [२] |match_NED_CAN=२-० [२] |match_NED_NAM=१-१ [२] |match_NED_NEP=२-० [२] |match_NED_OMA=— |match_NED_SCO=१-१ [२] |match_NED_UAE=२-० [२] |match_NED_USA=२-० [२] |match_OMA_CAN=ऑक्टोबर २०२६ |match_OMA_NAM=१-१ [२] |match_OMA_NED=२-० [२] |match_OMA_NEP=ऑक्टोबर २०२६ |match_OMA_SCO=— |match_OMA_UAE=२-० [२] |match_OMA_USA=१-१ [२] |match_SCO_CAN=२-० [२] |match_SCO_NAM=२-० [२] |match_SCO_NED=१-१ [२] |match_SCO_NEP=१-१ [२] |match_SCO_OMA=१-० [२] |match_SCO_UAE=१-० [२] |match_SCO_USA=— |match_UAE_CAN=०-२ [२] |match_UAE_NAM=— |match_UAE_NED=डिसेंबर २०२६ |match_UAE_NEP=२-० [२] |match_UAE_OMA=डिसेंबर २०२६ |match_UAE_SCO=०-१ [१]{{Efn|name=round2}} |match_UAE_USA=०-२ [२] |match_USA_CAN=२-० [२] |match_USA_NAM=ऑक्टोबर २०२६ |match_USA_NED=— |match_USA_NEP=२-० [२] |match_USA_OMA=१-१ [२] |match_USA_SCO=०-२ [२] |match_USA_UAE=ऑक्टोबर २०२६ }} ===तटस्थ ठिकाणावरील सामने=== {{#invoke:Sports results|main |matches_style=FBR |team_header=संघ १ \ संघ २ |match_col_width=60 |source=[[क्रिकइन्फो]]<ref name="schedule"/><br/>चौकोनी कंसातील संख्या खेळलेल्या सामन्यांची संख्या दर्शवते. {{notelist|refs= {{Efn|name=round11|संयुक्त अरब अमिराती आणि स्कॉटलंड यांच्यातील एक सामना वादळामुळे पुढे ढकलण्यात आला आणि नंतर तटस्थ ठिकाणी (नेदरलँड्समध्ये) खेळवण्यात आला.<ref name="round2"/>}} }} |update=१३ ऑगस्ट २०२६ |team1=CAN |name_CAN={{cr-rt|CAN}} |short_CAN={{cricon|CAN}} |team2=NAM |name_NAM={{cr-rt|NAM}} |short_NAM={{cricon|NAM}} |team3=NEP |name_NEP={{cr-rt|NEP}} |short_NEP={{cricon|NEP}} |team4=NED |name_NED={{cr-rt|NED}} |short_NED={{cricon|NED}} |team5=OMA |name_OMA={{cr-rt|OMA}} |short_OMA={{cricon|OMA}} |team6=SCO |name_SCO={{cr-rt|SCO}} |short_SCO={{cricon|SCO}} |team7=UAE |name_UAE={{nobr|{{cr-rt|UAE}}}} |short_UAE={{cricon|UAE}} |team8=USA |name_USA={{cr-rt|USA}} |short_USA={{cricon|USA}} |match_CAN_NAM=— |match_CAN_NED=०-० [२] |match_CAN_NEP=ऑक्टोबर २०२६ |match_CAN_OMA=०-२ [२] |match_CAN_SCO=२-० [२] |match_CAN_UAE=०-१ [२] |match_CAN_USA=०-२ [२] |match_NAM_CAN=— |match_NAM_NED=१-१ [२] |match_NAM_NEP=२-० [२] |match_NAM_OMA=१-१ [२] |match_NAM_SCO=०-१ [२] |match_NAM_UAE=ऑक्टोबर २०२६ |match_NAM_USA=०-२ [२] |match_NEP_CAN=— |match_NEP_NAM=— |match_NEP_NED=२-० [२] |match_NEP_OMA=०-१ [२] |match_NEP_SCO=१-० [२] |match_NEP_UAE=— |match_NEP_USA=०-२ [२] |match_NED_CAN=— |match_NED_NAM=— |match_NED_NEP=— |match_NED_OMA=डिसेंबर २०२६ |match_NED_SCO=— |match_NED_UAE=१-१ [२] |match_NED_USA=१-० [२] |match_OMA_CAN=— |match_OMA_NAM=— |match_OMA_NED=— |match_OMA_NEP=— |match_OMA_SCO=१-० [२] |match_OMA_UAE=०-२ [२] |match_OMA_USA=— |match_SCO_CAN=— |match_SCO_NAM=— |match_SCO_NED=— |match_SCO_NEP=— |match_SCO_OMA=— |match_SCO_UAE=२-१ [३]{{Efn|name=round11}} |match_SCO_USA=१-१ [२] |match_UAE_CAN=— |match_UAE_NAM=— |match_UAE_NED=— |match_UAE_NEP=— |match_UAE_OMA=— |match_UAE_SCO=— |match_UAE_USA=०-२ [२] |match_USA_CAN=— |match_USA_NAM=— |match_USA_NED=— |match_USA_NEP=— |match_USA_OMA=— |match_USA_SCO=— |match_USA_UAE=— }} ==गुण सारणी== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |update=१३ ऑगस्ट २०२६ |show_tie=no |source=[[क्रिकइन्फो]]<ref>{{cite web |title=ICC Men's Cricket World Cup League 2 2023/24-2027 Points Table & Team Standings |url=https://www.cricinfo.com/series/icc-men-s-cricket-world-cup-league-2-2023-24-2027-1420525/points-table-standings |access-date=१३ ऑगस्ट २०२६ |work=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |class_rules=१) गुण; २) विजय; ३) [[निव्वळ धावगती]]; ४) परस्पर सामन्यांची कामगिरी |team_order=SCO, USA, NED, OMA, NAM, CAN, NEP, UAE |win_CAN=10 |loss_CAN=17 |nr_CAN=5 |nrr_CAN=-0.395 |win_NAM=13 |loss_NAM=17 |nr_NAM=2 |nrr_NAM=-0.387 |win_NEP=11 |loss_NEP=19 |nr_NEP=2 |nrr_NEP=-0.089 |win_NED=17 |loss_NED=11 |nr_NED=4 |nrr_NED=0.215 |status_NED=Q |win_OMA=14 |loss_OMA=11 |nr_OMA=3 |nrr_OMA=0.018 |win_SCO=19 |loss_SCO=10 |nr_SCO=7 |nrr_SCO=0.710 |status_SCO=Q |win_UAE=8 |loss_UAE=18 |nr_UAE=2 |nrr_UAE=-0.867 |win_USA=21 |loss_USA=10 |nr_USA=1 |nrr_USA=0.693 |status_USA=Q |name_CAN={{cr|CAN}} |name_NAM={{cr|NAM}} |name_NEP={{cr|NEP}} |name_NED={{cr|NED}} |name_OMA={{cr|OMA}} |name_SCO={{cr|SCO}} |name_UAE={{cr|UAE}} |name_USA={{cr|USA}} |result1=Q |result2=Q |result3=Q |result4=Q |result5=P |result6=P |result7=P |result8=P |col_Q=green1 |col_P=yellow1 |res_col_header=पात्रता |text_Q={{nobr|२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता स्पर्धेत प्रवेश}} |text_P=२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता बाद फेरीत प्रवेश }} == हे सुद्धा पहा == * [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग]] * [[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * [https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-cricket-world-cup-league-2-2023-24-2027-1420525 "ईएसपीएन क्रिकइन्फो"वर मालिका मुख्यपृष्ठ] {{२०२७ क्रिकेट विश्वचषक}} {{क्रिकेट विश्वचषक माहिती}} {{Navbox |title= आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम |list1= {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२३-२४}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२४}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२४-२५}} <!-- {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६-२७}} --> }} {{DEFAULTSORT:२०२३-२०२७ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २}} [[वर्ग:२०२७ क्रिकेट विश्वचषक]] [[वर्ग:इ.स. २०२४ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] fsfc3fx4a71bwyb5etjcrcexur6jv7y 2707034 2706948 2026-08-31T07:54:45Z Ganesh591 62733 /* गुण सारणी */ 2707034 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट स्पर्धा | name = २०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २ | image = | image_size = 250px | caption = | fromdate = १५ फेब्रुवारी २०२४ | todate = डिसेंबर २०२६ | administrator = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] | cricket format = [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] | tournament format = [[राऊंड-रॉबिन स्पर्धा|साखळी सामने]] | host = विविध | champions = | count = | participants = ८ | matches = १४४ | player of the series = | most runs = | most wickets = | website = | previous_year = २०१९-२०२३ | previous_tournament = २०१९-२२ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग दोन | next_year = २०२८-२०३१ | next_tournament = }} {{2027 Cricket World Cup sidebar}} '''२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २''' ही [[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]]ची दुसरी आवृत्ती असून, ही [[क्रिकेट]] स्पर्धा २०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता प्रक्रियेचा भाग आहे.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/eight-team-cwc-league-2-begins-in-nepal-on-the-road-to-2027 |title=Eight-team CWC League 2 begins in Nepal on the road to 2027 |work=International Cricket Council |date=१३ फेब्रुवारी २०२४ |access-date=१३ फेब्रुवारी २०२४}}</ref> [[२०२०-२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग|सुपर लीग]] रद्द करण्यात आल्यामुळे, या आवृत्तीतील [[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २|लीग २]]मधील संघांची संख्या ७ वरून ८ करण्यात आली.<ref>{{cite web |url=https://www.czarsportzauto.com/2027-icc-mens-cricket-world-cup-qualification/ |title=CWC League 2 and Challenge League cycle to continue for 2027 world cup qualification |work=Czarsportz |access-date=४ एप्रिल २०२३}}</ref> संघांची संख्या वाढल्यामुळे एकूण सामन्यांची संख्या १२६ वरून १४४ झाली. [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]]ने गतविजेता म्हणून स्पर्धेत प्रवेश केला.<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/68391859 |title=ICC Cricket World Cup League 2: Scotland set for title defence in UAE |work=BBC Sport |date=२९ फेब्रुवारी २०२४ |access-date=२९ फेब्रुवारी २०२४}}</ref> ==संघ आणि पात्रता== [[चित्र:आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक २०२७ पात्रता निकष.jpg|चौकट|centre|[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक]] स्पर्धेची पात्रता प्रक्रिया]] मागील [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता|विश्वचषक पात्रता चक्रात]] लीग २ विजेत्या संघाला सुपर लीगमध्ये बढती मिळण्याची तरतूद होती. मात्र, ती स्पर्धा रद्द करण्यात आल्यामुळे मागील लीग २ विजेता [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]] या स्पर्धेत कायम राहिला, तर यापूर्वी [[२०२०-२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग|सुपर लीग]]मध्ये खेळलेल्या [[नेदरलँड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|नेदरलँड्स]]चा या स्पर्धेत समावेश करण्यात आला.<ref>{{Cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/new-qualification-pathway-for-14-team-2027-mens-odi-world-cup-approved-1289712 |title=Qualification pathway for 14-team 2027 men's ODI World Cup approved |access-date=३ एप्रिल २०२३ |date=१७ नोव्हेंबर २०२१}}</ref> त्यांच्यासोबत [[२०१९-२२ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग दोन|मागील लीग २]]मधील अव्वल ३ संघ आणि [[२०२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक पात्रता बाद फेरी|२०२३ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता बाद फेरी]]तील चार संघ सहभागी झाले. पात्रता बाद फेरीतून [[कॅनडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|कॅनडा]]ला बढती मिळाली, तर [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पापुआ न्यू गिनी]]ला [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग|चॅलेंज लीग]]मध्ये उतरवण्यात आले.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/3118649 |title=Everything you need to know about the Cricket World Cup Qualifier Play-off |work=International Cricket Council |access-date=४ एप्रिल २०२३}}</ref> {| class="wikitable" ! scope=col | पात्रता पद्धत ! scope=col | पात्रतेची तारीख ! scope=col | ठिकाणे ! scope=col | संघांची संख्या ! scope=col | संघ |- | [[२०२०-२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग|२०२०-२०२३ सुपर लीग]] | ३० जुलै २०२० - १४ मे २०२३ | विविध | {{center|१}} | {{cr|NED}} |- | rowspan=3 | [[२०१९-२२ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग दोन|२०१९-२०२३ लीग २]] | rowspan="3" | १४ ऑगस्ट २०१९ - १६ मार्च २०२३ | rowspan=3 | विविध | rowspan=3 | {{center|३}} | {{cr|NEP}} |- | {{cr|OMN}} |- | {{cr|SCO}} |- | rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक पात्रता बाद फेरी|२०२३ पात्रता बाद फेरी]] | rowspan=4 | २६ मार्च - ५ एप्रिल २०२३ | rowspan=4 | [[नामिबिया]] | rowspan=4 | {{center|४}} | {{cr|CAN}} |- | {{cr|NAM}} |- | {{nobr|{{cr|UAE}}}} |- | {{cr|USA}} |- ! एकूण ! ! ! ८ ! |} ==सामन्यांचे वेळापत्रक== [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेने फेब्रुवारी २०२४ मध्ये तिरंगी मालिकांच्या सामन्यांचे वेळापत्रक जाहीर केले.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/icc-men-s-cricket-world-cup-league-2-begins-with-tri-series-in-nepal |title=ICC Men's Cricket World Cup League 2 begins with tri-series in Nepal |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] |access-date=१३ फेब्रुवारी २०२४ |date=१३ फेब्रुवारी २०२४}}</ref> प्रत्येक संघ मायदेशात तीन मालिका आणि परदेशात आणखी सहा मालिका खेळेल (एकूण ३६ सामने). प्रत्येक संघ इतर सात प्रतिस्पर्धी देशांपैकी सहा देशांमध्ये तिरंगी मालिका खेळेल. मार्च २०२६ मध्ये [[काठमांडू]] येथे [[नेपाळ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|नेपाळ]], [[ओमान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|ओमान]] आणि [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|संयुक्त अरब अमिराती]] यांच्यात नियोजित [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (एप्रिल)|सतराव्या फेरीतील]] सामने [[मध्यपूर्व|मध्य पूर्वेतील]] परिस्थितीमुळे एप्रिल-मे २०२६ पर्यंत पुढे ढकलण्यात आले.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/men-s-cwc-league-2-matches-postponed-because-of-west-asia-conflict-1526822 |title=Men's CWC League 2 matches postponed because of West Asia conflict |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=४ मार्च २०२६ |date=४ मार्च २०२६}}</ref><ref>{{cite web |title=Nepal to host UAE, Oman in CWC League 2 action |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/icc-cricket-world-cup-league-2/news/nepal-to-host-uae-oman-in-cwc-league-2-action |website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] |access-date=७ एप्रिल २०२६}}</ref> {{clear}} {| class="wikitable sortable" ! scope=col | फेरी ! scope=col | वेळापत्रक ! scope=col | यजमान संघ ! scope=col | दुसरा संघ ! scope=col | तिसरा संघ ! scope=col | नोंदी |-style="background:#ddeeff" | १ || [[२०२४ नेपाळ तिरंगी मालिका (पहिली फेरी)|फेब्रुवारी २०२४]] || {{cr|NEP}} || {{cr|NAM}} || {{cr|NED}} || |- | २ || [[२०२४ संयुक्त अरब अमिराती तिरंगी मालिका (दुसरी फेरी)|फेब्रुवारी-मार्च २०२४]] || {{cr|UAE}} || {{cr|CAN}} || {{cr|SCO}} || संयुक्त अरब अमिराती आणि स्कॉटलंड यांच्यात नियोजित शेवटचा सामना परिसरात आलेल्या वादळामुळे पुढे ढकलण्यात आला.<ref name="round2">{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/68520443 |title=Cricket World Cup League 2: Scotland v UAE postponed because of storm in Dubai |work=BBC Sport |access-date=९ मार्च २०२४}}</ref> हा सामना नंतर [[२०२५ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका#७वा आं.ए.दि. सामना|११व्या फेरीत]] खेळवण्यात आला.<ref name="round11">{{cite news |url=https://www.cricketscotland.com/Article/1d0cb12d-3d8f-45a8-8f78-ca25b1f1b07d |title=2025 Provisional Fixture Schedules Announced |work=Cricket Scotland |access-date=३ फेब्रुवारी २०२५}}</ref> |-style="background:#ddeeff" | ३ || [[२०२४ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (तिसरी फेरी)|जुलै २०२४]] || {{cr|SCO}} || {{cr|NAM}} || {{cr|OMA}} || प्रतिकूल हवामानामुळे खेळपट्टी तयार करण्यास विलंब झाल्याने ही मालिका मे २०२४ वरून जुलै २०२४ पर्यंत पुढे ढकलण्यात आली.<ref>{{cite web |url=https://www.cricketscotland.com/icc-cwcl2-series-postponed-until-july/ |title=ICC CWCL2 series postponed until July |work=Cricket Scotland |access-date=१७ एप्रिल २०२४}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/68834921 |title=Cricket World Cup 2027: Scotland qualifiers postponed over poor weather |work=BBC Sport |date=१७ एप्रिल २०२४ |access-date=१७ एप्रिल २०२४}}</ref> |- | ४ || [[२०२४ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (चौथी फेरी)|ऑगस्ट २०२४]] || {{cr|NED}} || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || |-style="background:#ddeeff" | ५ || [[२०२४ नामिबिया तिरंगी मालिका (पाचवी फेरी)|सप्टेंबर २०२४]] || {{cr|NAM}} || {{nobr|{{cr|UAE}}}} || {{cr|USA}} || |- | ६ || [[२०२४ कॅनडा तिरंगी मालिका (सहावी फेरी)|सप्टेंबर २०२४]] || {{cr|CAN}} || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || |-style="background:#ddeeff" | ७ || [[२०२४ युनायटेड स्टेट्स तिरंगी मालिका (सातवी फेरी)|ऑक्टोबर-नोव्हेंबर २०२४]] || {{cr|USA}} || {{cr|SCO}} || {{cr|NEP}} || |- | ८ || [[२०२४ ओमान तिरंगी मालिका (आठवी फेरी)|नोव्हेंबर २०२४]] || {{cr|OMA}} || {{cr|NED}} || {{cr|UAE}} || |-style="background:#ddeeff" | ९ || [[२०२५ ओमान तिरंगी मालिका (नववी फेरी)|फेब्रुवारी २०२५]] || {{cr|OMA}} || {{cr|NAM}} || {{cr|USA}} || |- | १० || [[२०२५ नामिबिया तिरंगी मालिका (दहावी फेरी)|मार्च २०२५]] || {{cr|NAM}} || {{cr|CAN}} || {{cr|NED}} || |-style="background:#ddeeff" | ११ || [[२०२५ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|मे २०२५]] || {{cr|NED}} || {{cr|SCO}} || {{cr|UAE}} || [[२०२४ संयुक्त अरब अमिराती तिरंगी मालिका (दुसरी फेरी)#सहावी वनडे|दुसऱ्या फेरीतून]] पुनर्नियोजित केलेल्या एका सामन्याचा समावेश होता.<ref name="round11"/> |- | १२ || [[२०२५ अमेरिका तिरंगी मालिका|मे २०२५]] || {{cr|USA}} || {{cr|CAN}} || {{cr|OMA}} || |-style="background:#ddeeff" | १३ || [[२०२५ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|जून २०२५]] || {{cr|SCO}} || {{cr|NEP}} || {{cr|NED}} || |- | १४ || [[२०२५ कॅनडा तिरंगी मालिका|ऑगस्ट-सप्टेंबर २०२५]] || {{cr|CAN}} || {{cr|NAM}} || {{cr|SCO}} || |-style="background:#ddeeff" | १५ || {{nobr|[[२०२५ संयुक्त अरब अमिराती तिरंगी मालिका|ऑक्टोबर-नोव्हेंबर २०२५]]}} || {{nobr|{{cr|UAE}}}} || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || |- | १६ || [[२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका|एप्रिल २०२६]] || {{cr|NAM}} || {{cr|OMA}} || {{cr|SCO}} || |-style="background:#ddeeff" | १७ || [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (एप्रिल)|एप्रिल-मे २०२६]] || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || {{nobr|{{cr|UAE}}}} || ही मालिका मूळतः नोव्हेंबर २०२५ मध्ये नियोजित होती, परंतु २०२५ नेपाळ प्रीमियर लीगमुळे ती मार्च २०२६ पर्यंत पुनर्नियोजित करण्यात आली,<ref>{{cite web |title=CAN unveils packed 2026 calendar with domestic and international fixtures |url=https://thehimalayantimes.com/sports/can-unveils-packed-2026-calendar-with-domestic-and-international-fixtures |work=The Himalayan Times |date=३ जानेवारी २०२६ |access-date=१८ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> त्यानंतर [[मध्यपूर्व|मध्य पूर्वेतील]] संघर्षामुळे ती पुन्हा एप्रिल २०२६ पर्यंत पुढे ढकलण्यात आली.<ref>{{cite web |title=Nepal to host UAE, Oman in CWC League 2 action |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/icc-cricket-world-cup-league-2/news/nepal-to-host-uae-oman-in-cwc-league-2-action |website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] |access-date=७ एप्रिल २०२६}}</ref> |- | १८ || [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)|मे २०२६]] || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || २०२६ नेपाळ प्रीमियर लीगसाठी वेळ उपलब्ध करून देण्यासाठी ही मालिका नोव्हेंबर २०२६ वरून मे २०२६ मध्ये आणण्यात आली.<ref name=":0">{{cite web |title=Cricketing activities for 2026 revealed |url=https://kathmandupost.com/cricket/2026/01/04/cricketing-activities-for-2026-revealed |work=The Kathmandu Post |date=४ जानेवारी २०२६ |access-date=१८ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> |-style="background:#ddeeff" | १९ || [[२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका|जून २०२६]] || {{cr|CAN}} || {{cr|NED}} || {{cr|USA}} || |- | २० || [[२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|जुलै २०२६]] || {{cr|NED}} || {{cr|NAM}} || {{cr|NEP}} || युरोपियन टी२० प्रीमियर लीगसाठी वेळ उपलब्ध करून देण्यासाठी ही मालिका ऑगस्ट २०२६ वरून जुलै २०२६ मध्ये आणण्यात आली.<ref name=":0"/><ref>{{Cite web |title=Waugh and Maxwell among investors in European T20 league |url=https://risingnepaldaily.com/news/74468 |access-date=१८ फेब्रुवारी २०२६ |website=GorakhaPatra}}</ref> |-style="background:#ddeeff" | २१ || [[२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|ऑगस्ट २०२६]] || {{cr|SCO}} || {{cr|CAN}} || {{cr|UAE}} || |- | २२ || ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|OMA}} || {{cr|CAN}} || {{cr|NEP}} || |-style="background:#ddeeff" | २३ || ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|USA}} || {{cr|NAM}} || {{cr|UAE}} || |- | २४ || डिसेंबर २०२६ || {{cr|UAE}} || {{cr|NED}} || {{cr|OMA}} || |} ==निकाल== ===मायदेश आणि परदेशातील सामने=== {{#invoke:Sports results|main |matches_style=FBR |match_col_width=60 |source=''[[क्रिकइन्फो]]''<ref name="schedule">{{Cite web |title=ICC Men's Cricket World Cup League 2 2023/24-2027 Schedule & Match Results |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-cricket-world-cup-league-2-2023-24-2027-1420525/match-schedule-fixtures-and-results |access-date=१० ऑगस्ट २०२४ |website=[[क्रिकइन्फो]] |language=en}}</ref><br/>चौकोनी कंसातील संख्या खेळलेल्या सामन्यांची संख्या दर्शवते. {{notelist|refs= {{Efn|name=round2|संयुक्त अरब अमिराती आणि स्कॉटलंड यांच्यातील एक सामना वादळामुळे पुढे ढकलण्यात आला आणि नंतर तटस्थ ठिकाणी (नेदरलँड्समध्ये) खेळवण्यात आला.<ref name="round2"/>}} }} |update=९ ऑगस्ट २०२६ |team1=CAN |name_CAN={{cr-rt|CAN}} |short_CAN={{cricon|CAN}} |team2=NAM |name_NAM={{cr-rt|NAM}} |short_NAM={{cricon|NAM}} |team3=NEP |name_NEP={{cr-rt|NEP}} |short_NEP={{cricon|NEP}} |team4=NED |name_NED={{cr-rt|NED}} |short_NED={{cricon|NED}} |team5=OMA |name_OMA={{cr-rt|OMA}} |short_OMA={{cricon|OMA}} |team6=SCO |name_SCO={{cr-rt|SCO}} |short_SCO={{cricon|SCO}} |team7=UAE |name_UAE={{nobr|{{cr-rt|UAE}}}} |short_UAE={{cricon|UAE}} |team8=USA |name_USA={{cr-rt|USA}} |short_USA={{cricon|USA}} |match_CAN_NAM=०-२ [२] |match_CAN_NED=१-० [२] |match_CAN_NEP=२-० [२] |match_CAN_OMA=२-० [२] |match_CAN_SCO=०-२ [२] |match_CAN_UAE=— |match_CAN_USA=०-२ [२] |match_NAM_CAN=१-१ [२] |match_NAM_NED=०-२ [२] |match_NAM_NEP=— |match_NAM_OMA=१-१ [२] |match_NAM_SCO=०-१ [२] |match_NAM_UAE=१-१ [२] |match_NAM_USA=०-२ [२] |match_NEP_CAN=— |match_NEP_NAM=०-२ [२] |match_NEP_NED=१-१ [२] |match_NEP_OMA=१-१ [२] |match_NEP_SCO=१-१ [२] |match_NEP_UAE=२-० [२] |match_NEP_USA=२-० [२] |match_NED_CAN=२-० [२] |match_NED_NAM=१-१ [२] |match_NED_NEP=२-० [२] |match_NED_OMA=— |match_NED_SCO=१-१ [२] |match_NED_UAE=२-० [२] |match_NED_USA=२-० [२] |match_OMA_CAN=ऑक्टोबर २०२६ |match_OMA_NAM=१-१ [२] |match_OMA_NED=२-० [२] |match_OMA_NEP=ऑक्टोबर २०२६ |match_OMA_SCO=— |match_OMA_UAE=२-० [२] |match_OMA_USA=१-१ [२] |match_SCO_CAN=२-० [२] |match_SCO_NAM=२-० [२] |match_SCO_NED=१-१ [२] |match_SCO_NEP=१-१ [२] |match_SCO_OMA=१-० [२] |match_SCO_UAE=१-० [२] |match_SCO_USA=— |match_UAE_CAN=०-२ [२] |match_UAE_NAM=— |match_UAE_NED=डिसेंबर २०२६ |match_UAE_NEP=२-० [२] |match_UAE_OMA=डिसेंबर २०२६ |match_UAE_SCO=०-१ [१]{{Efn|name=round2}} |match_UAE_USA=०-२ [२] |match_USA_CAN=२-० [२] |match_USA_NAM=ऑक्टोबर २०२६ |match_USA_NED=— |match_USA_NEP=२-० [२] |match_USA_OMA=१-१ [२] |match_USA_SCO=०-२ [२] |match_USA_UAE=ऑक्टोबर २०२६ }} ===तटस्थ ठिकाणावरील सामने=== {{#invoke:Sports results|main |matches_style=FBR |team_header=संघ १ \ संघ २ |match_col_width=60 |source=[[क्रिकइन्फो]]<ref name="schedule"/><br/>चौकोनी कंसातील संख्या खेळलेल्या सामन्यांची संख्या दर्शवते. {{notelist|refs= {{Efn|name=round11|संयुक्त अरब अमिराती आणि स्कॉटलंड यांच्यातील एक सामना वादळामुळे पुढे ढकलण्यात आला आणि नंतर तटस्थ ठिकाणी (नेदरलँड्समध्ये) खेळवण्यात आला.<ref name="round2"/>}} }} |update=१३ ऑगस्ट २०२६ |team1=CAN |name_CAN={{cr-rt|CAN}} |short_CAN={{cricon|CAN}} |team2=NAM |name_NAM={{cr-rt|NAM}} |short_NAM={{cricon|NAM}} |team3=NEP |name_NEP={{cr-rt|NEP}} |short_NEP={{cricon|NEP}} |team4=NED |name_NED={{cr-rt|NED}} |short_NED={{cricon|NED}} |team5=OMA |name_OMA={{cr-rt|OMA}} |short_OMA={{cricon|OMA}} |team6=SCO |name_SCO={{cr-rt|SCO}} |short_SCO={{cricon|SCO}} |team7=UAE |name_UAE={{nobr|{{cr-rt|UAE}}}} |short_UAE={{cricon|UAE}} |team8=USA |name_USA={{cr-rt|USA}} |short_USA={{cricon|USA}} |match_CAN_NAM=— |match_CAN_NED=०-० [२] |match_CAN_NEP=ऑक्टोबर २०२६ |match_CAN_OMA=०-२ [२] |match_CAN_SCO=२-० [२] |match_CAN_UAE=०-१ [२] |match_CAN_USA=०-२ [२] |match_NAM_CAN=— |match_NAM_NED=१-१ [२] |match_NAM_NEP=२-० [२] |match_NAM_OMA=१-१ [२] |match_NAM_SCO=०-१ [२] |match_NAM_UAE=ऑक्टोबर २०२६ |match_NAM_USA=०-२ [२] |match_NEP_CAN=— |match_NEP_NAM=— |match_NEP_NED=२-० [२] |match_NEP_OMA=०-१ [२] |match_NEP_SCO=१-० [२] |match_NEP_UAE=— |match_NEP_USA=०-२ [२] |match_NED_CAN=— |match_NED_NAM=— |match_NED_NEP=— |match_NED_OMA=डिसेंबर २०२६ |match_NED_SCO=— |match_NED_UAE=१-१ [२] |match_NED_USA=१-० [२] |match_OMA_CAN=— |match_OMA_NAM=— |match_OMA_NED=— |match_OMA_NEP=— |match_OMA_SCO=१-० [२] |match_OMA_UAE=०-२ [२] |match_OMA_USA=— |match_SCO_CAN=— |match_SCO_NAM=— |match_SCO_NED=— |match_SCO_NEP=— |match_SCO_OMA=— |match_SCO_UAE=२-१ [३]{{Efn|name=round11}} |match_SCO_USA=१-१ [२] |match_UAE_CAN=— |match_UAE_NAM=— |match_UAE_NED=— |match_UAE_NEP=— |match_UAE_OMA=— |match_UAE_SCO=— |match_UAE_USA=०-२ [२] |match_USA_CAN=— |match_USA_NAM=— |match_USA_NED=— |match_USA_NEP=— |match_USA_OMA=— |match_USA_SCO=— |match_USA_UAE=— }} ==गुण सारणी== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |update=१३ ऑगस्ट २०२६ |show_tie=no |source=[[क्रिकइन्फो]]<ref>{{cite web |title=ICC Men's Cricket World Cup League 2 2023/24-2027 Points Table & Team Standings |url=https://www.cricinfo.com/series/icc-men-s-cricket-world-cup-league-2-2023-24-2027-1420525/points-table-standings |access-date=१३ ऑगस्ट २०२६ |work=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |class_rules=१) गुण; २) विजय; ३) [[निव्वळ धावगती]]; ४) परस्पर सामन्यांची कामगिरी |team_order=SCO, USA, NED, OMA, NAM, CAN, NEP, UAE |win_CAN=10 |loss_CAN=17 |nr_CAN=5 |nrr_CAN=-0.395 |win_NAM=13 |loss_NAM=17 |nr_NAM=2 |nrr_NAM=-0.387 |win_NEP=11 |loss_NEP=19 |nr_NEP=2 |nrr_NEP=-0.089 |win_NED=17 |loss_NED=11 |nr_NED=4 |nrr_NED=0.215 |status_NED=Q |win_OMA=14 |loss_OMA=11 |nr_OMA=3 |nrr_OMA=0.018 |win_SCO=19 |loss_SCO=10 |nr_SCO=7 |nrr_SCO=0.710 |status_SCO=Q |win_UAE=8 |loss_UAE=18 |nr_UAE=2 |nrr_UAE=-0.867 |win_USA=21 |loss_USA=10 |nr_USA=1 |nrr_USA=0.693 |status_USA=Q |name_CAN={{cr|CAN}} |name_NAM={{cr|NAM}} |name_NEP={{cr|NEP}} |name_NED={{cr|NED}} |name_OMA={{cr|OMA}} |name_SCO={{cr|SCO}} |name_UAE={{cr|UAE}} |name_USA={{cr|USA}} |result1=Q |result2=Q |result3=Q |result4=Q |result5=P |result6=P |result7=P |result8=P |col_Q=green1 |col_P=yellow1 |res_col_header=पात्रता |text_Q={{nobr|२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता स्पर्धेत प्रवेश}} |text_P=२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता बाद फेरीत प्रवेश }} ==आकडेवारी== ===सर्वाधिक धावा=== {| class="wikitable sortable" style="text-align:centre;white-space:nowrap;" |+ ! scope=col | धावा ! scope=col | खेळाडू ! scope=col | {{Abbr|डाव|डाव}} ! scope=col | {{Abbr|सर्वो.|सर्वोच्च धावसंख्या}} ! scope=col | [[सरासरी धावा|{{Abbr|सरा.|सरासरी}}]] ! scope=col | [[स्ट्राइक रेट|{{Abbr|स्ट्रा.|स्ट्राइक रेट}}]] ! scope=col | [[शतक (क्रिकेट)|{{Abbr|१००|शतके}}]] ! scope=col | {{Abbr|५०|अर्धशतके}} |- ! scope=row | १,२१४ | {{cricon|USA}} [[मिलिंद कुमार]] || २७ || १५५[[नाबाद|*]] || align="center" | ६३.८९ || ९७.९० || ४ || ७ |- ! scope=row | १,१८४ | {{cricon|SCO}} जॉर्ज मुन्सी || २५ || १९१ || align="center" | ४९.३३ || १०३.८५ || २ || ८ |- ! scope=row | १,१६२ | {{cricon|USA}} सैतेजा मुक्कामल्ला || २६ || १३७[[नाबाद|*]] || align=center | ५२.८२ || ८३.९० || ३ || ७ |- ! scope="row" | १,०३२ | {{cricon|SCO}} ब्रँडन मॅकमुलन || २९ || १५१ || align="center" | ३९.६९ || ९८.४७ || ३ || ५ |- ! scope="row" | १,००४ | {{cricon|NED}} मॅक्स ओ'डॉड || २९ || १५८[[नाबाद|*]] || align="center" | ३७.१८ || ७४.१५ || १ || ६ |- ! colspan="10" | शेवटचे अद्यतन: १३ ऑगस्ट २०२६ | स्रोत: [[क्रिकइन्फो]]<ref>{{cite web |title=ICC Men's Cricket World Cup League 2, 2023/24-2027 batting most runs career Records |url=https://www.espncricinfo.com/records/tournament/batting-most-runs-career/icc-men-s-cricket-world-cup-league-2-2023-24-2027-16096 |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> |} ===सर्वोच्च वैयक्तिक धावसंख्या=== {|class="wikitable sortable" style=white-space:nowrap ! धावा ! class="unsortable" | फलंदाज ! चेंडू ! चौकार ! षटकार ! class="unsortable" | प्रतिस्पर्धी ! class="unsortable" | मैदान ! सामन्याची तारीख |- ! १९१ | {{cricon|SCO}} जॉर्ज मुन्सी || १५० || १४ || ११ || {{cr|NED}} || [[फोर्टहिल मैदान|डंडी]] || १२ जून २०२५ |- ! १५८[[नाबाद|*]] | {{cricon|NED}} मॅक्स ओ'डॉड || १३० || १३ || ४ || {{cr|SCO}} || [[फोर्टहिल मैदान|डंडी]] || १२ जून २०२५ |- ! १५५[[नाबाद|*]] | {{cricon|USA}} [[मिलिंद कुमार]] || ११० || १६ || ५ || {{cr|UAE}} || [[युनायटेड मैदान|विंडहोक]] || २४ सप्टेंबर २०२४ |- ! १५२[[नाबाद|*]] | {{cricon|USA}} [[स्मित पटेल]] || १३७ || १२ || ४ || {{cr|CAN}} || [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क|लॉडरहिल]] || १७ मे २०२५ |- ! १५१ | {{cricon|SCO}} ब्रँडन मॅकमुलन || १४० || ११ || ६ || {{cr|USA}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम|डॅलस]] || ३१ ऑक्टोबर २०२४ |- ! colspan="10" | शेवटचे अद्यतन: १२ एप्रिल २०२६ | स्रोत: [[क्रिकइन्फो]]<ref>{{cite web |title=High scores For ICC Men's Cricket World Cup League 2, 2023/24-2027 |url=https://www.espncricinfo.com/records/tournament/batting-most-runs-innings/icc-men-s-cricket-world-cup-league-2-2023-24-2027-16096 |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=१ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> |} ===सर्वाधिक बळी=== {| class="wikitable sortable" style="text-align:left;white-space:nowrap;" |+ ! scope=col | {{Abbr|बळी|बळी}} ! scope=col | खेळाडू ! scope=col | {{Abbr|डाव|डाव}} ! scope=col | {{Abbr|षटके|षटके}} ! scope=col | {{Abbr|धावा|दिलेल्या धावा}} ! scope=col | {{Abbr|सर्वो.|एका डावातील सर्वोत्तम गोलंदाजी}} ! scope=col | [[गोलंदाजी सरासरी|{{Abbr|सरा.|गोलंदाजी सरासरी}}]] ! scope=col | [[स्ट्राइक रेट|{{Abbr|स्ट्रा.|गोलंदाजी स्ट्राइक रेट}}]] ! scope=col | [[इकॉनॉमी रेट|{{Abbr|इकॉ.|इकॉनॉमी रेट}}]] ! scope=col | {{Abbr|४ बळी|चार बळी}} ! scope=col | {{Abbr|५ बळी|पाच बळी}} |- ! scope="row" | ५० | {{cricon|NAM}} [[बर्नार्ड शोल्ट्झ]] || ३० || २८२.० || ९२० || ५/२२ || align=center | १८.४० || ३३.८४ || ३.२६ || ३ || १ |- ! scope="row" | ४९ | {{cricon|OMA}} शकील अहमद || २२ || २०३.४ || ७०८ || ५/२३ || align="center" | १४.४४ || २४.९३ || ३.४७ || ३ || १ |- ! scope="row" | ४५ | {{cricon|NED}} [[काइल क्लाइन]] || २३ || १८८.४ || ९१६ || ४/३२ || align=center | २०.३५ || २५.१५ || ४.८५ || ३ || ० |- ! scope="row" rowspan=3| ४४ | {{cricon|NED}} [[आर्यन दत्त]] || २४ || २१७.० || ८५८ || ६/३४ || align=center | १९.५० || २९.५९ || ३.९५ || १ || १ |- | {{cricon|CAN}} [[कलीम सना]] || २७ || २२८.५ || १,००७ || ४/३० || align=center | २२.८८ || ३१.२० || ४.४० || ३ || ० |- | {{cricon|SCO}} ब्रँडन मॅकमुलन || २८ || २१३.५ || १,००८ || ४/५५ || align=center | २२.९० || २९.१५ || ४.७१ || १ || ० |- ! colspan="11" | शेवटचे अद्यतन: १३ ऑगस्ट २०२६ | स्रोत: [[क्रिकइन्फो]]<ref>{{cite web |title=Most wickets For ICC Men's Cricket World Cup League 2, 2023/24-2027 |url=https://www.espncricinfo.com/records/tournament/bowling-most-wickets-career/icc-men-s-cricket-world-cup-league-2-2023-24-2027-16096 |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=१२ एप्रिल २०२६}}</ref> |} ===एका डावातील सर्वोत्तम गोलंदाजी=== {|class="wikitable sortable" style=white-space:nowrap ! सर्वोत्तम गोलंदाजी ! गोलंदाज ! षटके ! निर्धाव ! इकॉनॉमी ! प्रतिस्पर्धी ! मैदान ! सामन्याची तारीख |- ! ७/२१ | {{cricon|SCO}} चार्ली कॅसेल || ५.४ || १ || ३.७० || {{cr|OMA}} || [[फोर्टहिल मैदान|डंडी]] || २२ जुलै २०२४ |- ! rowspan=2|६/२७ | {{cricon|USA}} हरमीत सिंग || ८.१ || १ || ३.३० || {{cr|NEP}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|दुबई]] || २६ ऑक्टोबर २०२५ |- | {{cricon|NAM}} [[जेजे स्मिट]] || ९.५ || १ || २.७४ || {{cr|NEP}} || उट्रेक्ट || २१ जुलै २०२६ |- ! ६/३४ | {{cricon|NED}} [[आर्यन दत्त]] || ९.० || ० || ३.७७ || {{cr|NAM}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|कीर्तिपूर]] || १९ फेब्रुवारी २०२४ |- ! ६/३५ | {{cricon|UAE}} अजय कुमार || ९.५ || १ || ३.५५ || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|कीर्तिपूर]] || २७ एप्रिल २०२६ |- ! colspan="10" | शेवटचे अद्यतन: २१ जुलै २०२६ | स्रोत: [[क्रिकइन्फो]]<ref>{{cite web |title=Best bowling figures in an innings For ICC Men's Cricket World Cup League 2, 2023/24-2027 |url=https://www.espncricinfo.com/records/tournament/bowling-best-figures-innings/icc-men-s-cricket-world-cup-league-2-2023-24-2027-16096 |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=१२ एप्रिल २०२६}}</ref> |} == हे सुद्धा पहा == * [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग]] * [[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * [https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-cricket-world-cup-league-2-2023-24-2027-1420525 "ईएसपीएन क्रिकइन्फो"वर मालिका मुख्यपृष्ठ] {{२०२७ क्रिकेट विश्वचषक}} {{क्रिकेट विश्वचषक माहिती}} {{Navbox |title= आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम |list1= {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२३-२४}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२४}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२४-२५}} <!-- {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६-२७}} --> }} {{DEFAULTSORT:२०२३-२०२७ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २}} [[वर्ग:२०२७ क्रिकेट विश्वचषक]] [[वर्ग:इ.स. २०२४ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] qxgagd7507dv86qddwhvehu6816c8a2 0 367995 2706915 2706718 2026-08-30T22:15:50Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2706915 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tournament | name = २०२५-२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा | image = | caption = | image_size = | fromdate = १७ जून २०२५ | todate = जून २०२७ | administrator = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] | cricket format = [[कसोटी क्रिकेट]] | tournament format = लीग आणि अंतिम | count = | participants = ९ | matches = ७१ | player of the series = | most runs = | most wickets = | website = {{URL|https://www.icc-cricket.com/tournaments/world-test-championship|ICC World Test Championship}} | previous_year = [[२०२३-२०२५ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२३-२०२५]] | next_year = [[२०२७-२०२९ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|2027–2029]] }} २०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद ही आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धेची चौथी आवृत्ती आहे. ती कसोटी स्वरूपात खेळली जात आहे. १७ जून २०२५ रोजी श्रीलंका आणि बांगलादेश यांच्यातील सामन्याने त्याची सुरुवात झाली आणि जून २०२७ मध्ये लॉर्ड्स येथे अंतिम सामना खेळवण्याची योजना आखून ती संपणार आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/wtc-lord-s-to-host-next-two-world-test-championship-finals-1326293|trans-title=लॉर्ड्सवर पुढील दोन विश्व अजिंक्यपद स्पर्धेचे अंतिम सामने होणार.|title=Lord's to host next two WTC finals|website=ईएसपीएन क्रिकइन्फो|access-date=१० जुलै २०२५}}</ref><ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/news/2027-world-test-championship-final-in-england-too/articleshow/107170038.cms|trans-title=२०२७ वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिपचा अंतिम सामनाही इंग्लंडमध्येच|title=2027 World Test Championship final in England too|website=टाइम ऑफ इंडिया|access-date=१० जुलै २०२५}}</ref> == स्वरूप == या स्पर्धेत २७ मालिका आणि साखळी टप्प्यात ७१ सामने असतील. गुणतालिकेतील अव्वल दोन संघ अंतिम फेरीत लढतील. प्रत्येक संघ तीन घरच्या मैदानावर आणि तीन परदेशात अशा सहा मालिका खेळेल. प्रत्येक मालिकेत दोन ते पाच कसोटी सामने खेळविले जातील.<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/world-test-championship/WTC|trans-title=आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप २ बद्दल वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न|title=ICC World Test Championship 2 FAQs|work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती|access-date=१० जुलै २०२५|language=en-GB|archive-date=२ जून २०२३|archive-url=https://web.archive.org/web/20230602091403/https://www.icc-cricket.com/world-test-championship/WTC|url-status=dead}}</ref> मागील आवृत्तीच्या गुण प्रणालीमध्ये कोणताही बदल करण्यात आलेला नाही. एका विजयाचे मूल्य हे सर्व १२ गुणांचे असेल, एका बरोबरीचे मूल्य प्रत्येकी ६ गुणांचे तर एका अनिर्णिततावस्थेत संपलेल्या सामन्याचे मूल्य प्रत्येकी ४ गुणांचे असेल आणि पराभवासाठी कोणतेही गुण दिले जाणार नाहीत. सामन्याच्या शेवटी षटकांची आवश्यक गती न राखल्यास अशा प्रत्येक घटनेसाठी संघाचा एक गुण वजा केला जाईल. मागील आवृत्तीप्रमाणे, संघांना एकूण गुणांपैकी जिंकलेल्या एकूण गुणांच्या टक्केवारीच्या आधारे तक्त्यात स्थान दिले जाते. जर संघांची टक्केवारी एकसारखी असेल तर, संघांची स्थिती निश्चित करण्यासाठी टायब्रेकर निकषांची मालिका वापरली जाईल. ज्यात प्रथम सर्वाधिक मालिका कोणत्या संघाने जिंकल्या हे तपासले जाईल, त्यानंतर प्रत्येक संघाच्या परदेशातील सामन्यांमधील टक्केवारी आणि शेवटी लीग टप्प्याच्या शेवटी असलेली संघाची आयसीसी कसोटी क्रमवारी विचारात घेतली जाईल.<ref name="conditions" /> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+गुणपद्धत |- ! सामन्याचा निकाल ! मिळवलेले गुण ! इतक्या गुणांसाठी लढले ! मिळवलेल्या गुणांची टक्केवारी |- | विजय|| १२ || १२ || १०० |- | बरोबरी || ६ || १२ || ५० |- | अनिर्णित|| ४ || १२ ||३३.३३ |- | पराभव|| ० || १२ || ० |- |} {| class="wikitable" style="text-align:center" |+प्रत्येक मालिकेसाठी मिळविता येण्याजोगे गुण |- !मालिकेतील सामने !एकूण मिळविता येण्याजोगे गुण |- | २ || २४ |- | ३ || ३६ |- | ४ || ४८ |- | ५ || ६० |- |} == सहभागी == सहभागी होणारे संघ हे आयसीसीचे नऊ संपूर्ण सदस्य आहेत: *{{Cr|AUS}} *{{Cr|BAN}} *{{Cr|ENG}} *{{Cr|IND}} *{{Cr|NZ}} *{{Cr|PAK}} *{{Cr|SA}} *{{Cr|SL}} *{{Cr|WIN}} सहभागी न होणारे आयसीसीचे तीन पूर्ण सदस्य आहेत, अफगाणिस्तान, आयर्लंड आणि झिम्बाब्वे. ==वेळापत्रक== [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेने (आयसीसी) १७ ऑगस्ट २०२२ रोजी २०२३-२०२७ भविष्यातील दौरे कार्यक्रम जाहीर केला आणि कोणत्या मालिका विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धेचा भाग असतील हे निश्चित केले.<ref>{{Cite news|url=https://www.icc-cricket.com/news/2744666|title=More men's international cricket in 2023–27 FTP cycle|date=१७ ऑगस्ट २०२२|work=International Cricket Council|access-date=१८ ऑगस्ट २०२२|language=en-GB}}</ref><ref name="FTP">{{cite web|url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|title=Men's Future Tours Program|work=International Cricket Council|access-date=१८ ऑगस्ट २०२२|archive-date=2022-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|url-status=dead}}</ref> सर्व संघ एकमेकांविरुद्ध समान संख्येने सामने खेळतील अशा पूर्ण [[राऊंड-रॉबिन स्पर्धा|साखळी स्पर्धे]]ऐवजी, मागील आवृत्त्यांप्रमाणे प्रत्येक संघ इतर आठ संघांपैकी केवळ सहा संघांविरुद्ध खेळतो. या मालिकांच्या अचूक तारखा आणि ठिकाणे संबंधित संघांच्या क्रिकेट मंडळांकडून निश्चित केली जातील. {{#invoke:Sports results|main |match_col_width = 60 |matches_style = FBR |update = २७ ऑगस्ट २०२६ {{Small|(श्रीलंका विरुद्ध भारत)}} |source = आयसीसी पुरुषांचा भविष्यातील दौरे कार्यक्रम.<ref name="FTP"/> चौकोनी कंसातील संख्या ही मालिकेतील सामन्यांची संख्या दर्शवते. |team1=AUS|name_AUS={{cr-rt|AUS}}|short_AUS=ऑस्ट्रेलिया |team2=BAN|name_BAN={{cr-rt|BAN}}|short_BAN=बांगलादेश |team3=ENG|name_ENG={{cr-rt|ENG}}|short_ENG=इंग्लंड |team4=IND|name_IND={{cr-rt|IND}}|short_IND=भारत |team5=NZL|name_NZL={{nobr|{{cr-rt|NZL}}}}|short_NZL=न्यू झीलंड |team6=PAK|name_PAK={{cr-rt|PAK}}|short_PAK=पाकिस्तान |team7=RSA|name_RSA={{cr-rt|RSA}}|short_RSA=दक्षिण आफ्रिका |team8=SRI|name_SRI={{cr-rt|SRI}}|short_SRI=श्रीलंका |team9=WIN|name_WIN={{cr-rt|WIN}}|short_WIN=वेस्ट इंडीज |match_AUS_ENG=[[#ॲशेस (ऑस्ट्रेलिया विरुद्ध इंग्लंड)|४-१]] [५] |match_AUS_NZL=[[#ट्रान्स-टास्मान ट्रॉफी (ऑस्ट्रेलिया विरुद्ध न्यू झीलंड)|४ सामने]] |match_AUS_BAN=[[#ऑस्ट्रेलिया विरुद्ध बांगलादेश|१-१]] [२] |match_BAN_ENG=[[#बांगलादेश विरुद्ध इंग्लंड|२ सामने]] |match_BAN_WIN=[[#बांगलादेश विरुद्ध वेस्ट इंडीज|२ सामने]] |match_BAN_PAK=[[#बांगलादेश विरुद्ध पाकिस्तान|२-०]] [२] |match_ENG_IND=[[#अँडरसन-तेंडुलकर ट्रॉफी (इंग्लंड विरुद्ध भारत)|२-२]] [५] |match_ENG_NZL=[[#क्रो-थॉर्प ट्रॉफी (इंग्लंड विरुद्ध न्यू झीलंड)|१-२]] [३] |match_ENG_PAK=[[#इंग्लंड विरुद्ध पाकिस्तान|१-०]]* [३] |match_IND_RSA=[[#फ्रीडम ट्रॉफी (भारत विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका)|०-२]] [२] |match_IND_WIN=[[#भारत विरुद्ध वेस्ट इंडीज|२-०]] [२] |match_IND_AUS=[[#बॉर्डर-गावस्कर ट्रॉफी (भारत विरुद्ध ऑस्ट्रेलिया)|५ सामने]] |match_NZL_IND=[[#न्यू झीलंड विरुद्ध भारत|२ सामने]] |match_NZL_WIN=[[#न्यू झीलंड विरुद्ध वेस्ट इंडीज|२-०]] [३] |match_NZL_SRI=[[#न्यू झीलंड विरुद्ध श्रीलंका|२ सामने]] |match_PAK_RSA=[[#पाकिस्तान विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका|१-१]] [२] |match_PAK_NZL=[[#पाकिस्तान विरुद्ध न्यू झीलंड|२ सामने]] |match_PAK_SRI=[[#पाकिस्तान विरुद्ध श्रीलंका|२ सामने]] |match_RSA_AUS=[[#दक्षिण आफ्रिका विरुद्ध ऑस्ट्रेलिया|३ सामने]] |match_RSA_BAN=[[#दक्षिण आफ्रिका विरुद्ध बांगलादेश|२ सामने]] |match_RSA_ENG=[[#दक्षिण आफ्रिका विरुद्ध इंग्लंड|३ सामने]] |match_SRI_IND=[[#श्रीलंका विरुद्ध भारत|०-१]] [२] |match_SRI_RSA=[[#श्रीलंका विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका|२ सामने]] |match_SRI_BAN=[[#श्रीलंका विरुद्ध बांगलादेश|१-०]] [२] |match_WIN_AUS=[[#फ्रँक वॉरेल ट्रॉफी (वेस्ट इंडीज विरुद्ध ऑस्ट्रेलिया)|०-३]] [३] |match_WIN_PAK=[[#वेस्ट इंडीज विरुद्ध पाकिस्तान|१-१]] [२] |match_WIN_SRI=[[#सोबर्स-तिसेरा ट्रॉफी (वेस्ट इंडीज विरुद्ध श्रीलंका)|१-०]] [२] |match_AUS_IND=— |match_AUS_WIN=— |match_AUS_RSA=— |match_AUS_PAK=— |match_AUS_SRI=— |match_BAN_IND=— |match_BAN_AUS=— |match_BAN_NZL=— |match_BAN_RSA=— |match_BAN_SRI=— |match_ENG_AUS=— |match_ENG_BAN=— |match_ENG_RSA=— |match_ENG_SRI=— |match_ENG_WIN=— |match_IND_BAN=— |match_IND_ENG=— |match_IND_PAK=— |match_IND_SRI=— |match_IND_NZL=— |match_NZL_AUS=— |match_NZL_ENG=— |match_NZL_RSA=— |match_NZL_PAK=— |match_NZL_BAN=— |match_PAK_BAN=— |match_PAK_IND=— |match_PAK_AUS=— |match_PAK_ENG=— |match_PAK_WIN=— |match_RSA_WIN=— |match_RSA_IND=— |match_RSA_PAK=— |match_RSA_NZL=— |match_RSA_SRI=— |match_SRI_AUS=— |match_SRI_ENG=— |match_SRI_WIN=— |match_SRI_NZL=— |match_SRI_PAK=— |match_WIN_BAN=— |match_WIN_IND=— |match_WIN_NZL=— |match_WIN_RSA=— |match_WIN_ENG=— }} {| class="wikitable sortable" style="text-align: center" |- ! rowspan=2|संघ ! colspan=3|नियोजित सामने ! rowspan=2|ज्या संघांविरुद्ध सामने नियोजित नाहीत |- ! एकूण ! मायदेशात ! परदेशात |- | style="text-align: left;" | {{cr|AUS}} || २२ || style="text-align: left;"| {{Cr|ENG}} (५)<br>{{nobr|{{Cr|NZ}} (४)}}<br>{{Cr|BAN}} (२)|| style="text-align: left;"| {{Cr|WIN}} (३)<br>{{Cr|SA}} (३)<br>{{Cr|IND}} (५)|| style="text-align: left;" | {{cr|PAK}}<hr>{{cr|SL}} |- | style="text-align: left;" | {{cr|BAN}} || १२ || style="text-align: left;"| {{Cr|PAK}} (२)<br>{{Cr|WIN}} (२)<br>{{Cr|ENG}} (२)|| style="text-align: left;"| {{Cr|SL}} (२)<br>{{Cr|SA}} (२)<br>{{Cr|AUS}} (२)|| style="text-align: left;" | {{cr|IND}}<hr>{{nobr|{{cr|NZ}}}} |- | style="text-align: left;" | {{cr|ENG}} || २१ || style="text-align: left;"| {{Cr|IND}} (५)<br>{{Cr|NZ}} (३)<br>{{Cr|PAK}} (३)|| style="text-align: left;"| {{Cr|AUS}} (५)<br>{{Cr|SA}} (३)<br>{{Cr|BAN}} (२)|| style="text-align: left;" | {{cr|SL}}<hr>{{cr|WIN}} |- | style="text-align: left;" | {{cr|IND}} || १८ || style="text-align: left;"| {{Cr|WIN}} (२)<br>{{Cr|SA}} (२)<br>{{Cr|AUS}} (५)|| style="text-align: left;"| {{nobr|{{Cr|ENG}} (५)<br>{{Cr|SL}} (२)<br>{{Cr|NZ}} (२)}}|| style="text-align: left;" | {{cr|BAN}}<hr>{{cr|PAK}} |- | style="text-align: left;" | {{nobr|{{cr|NZL}}}} || १६ || style="text-align: left;"| {{Cr|WIN}} (३)<br>{{Cr|IND}} (२)<br>{{Cr|SL}} (२)|| style="text-align: left;"| {{Cr|ENG}} (३)<br>{{Cr|AUS}} (४)<br>{{Cr|PAK}} (२)|| style="text-align: left;" | {{nobr|{{cr|BAN}}}}<hr>{{cr|SA}} |- | style="text-align: left;" | {{cr|PAK}} || १३ || style="text-align: left;"| {{Cr|SA}} (२)<br>{{Cr|SL}} (२)<br>{{Cr|NZ}} (२)|| style="text-align: left;"| {{Cr|BAN}} (२)<br>{{Cr|WIN}} (२)<br>{{Cr|ENG}} (३)|| style="text-align: left;" | {{cr|AUS}}<hr>{{cr|IND}} |- | style="text-align: left;" | {{nobr|{{cr|RSA}}}} || १४ || style="text-align: left;"| {{Cr|AUS}} (३)<br>{{Cr|BAN}} (२)<br>{{Cr|ENG}} (३)|| style="text-align: left;"| {{Cr|PAK}} (२)<br>{{Cr|IND}} (२)<br>{{Cr|SL}} (२)|| style="text-align: left;" | {{nobr|{{cr|NZ}}}}<hr>{{cr|WIN}} |- | style="text-align: left;" | {{cr|SRI}} || १२ || style="text-align: left;"| {{Cr|BAN}} (२)<br>{{Cr|IND}} (२)<br>{{Cr|SA}} (२)|| style="text-align: left;"| {{Cr|WIN}} (२)<br>{{Cr|PAK}} (२)<br>{{Cr|NZ}} (२)|| style="text-align: left;" | {{cr|AUS}}<hr>{{cr|ENG}} |- | style="text-align: left;" | {{cr|WIN}} || १४ || style="text-align: left;"| {{Cr|AUS}} (३)<br>{{Cr|SL}} (२)<br>{{Cr|PAK}} (२)|| style="text-align: left;"| {{Cr|IND}} (२)<br>{{nobr|{{Cr|NZ}} (३)}}<br>{{Cr|BAN}} (२)|| style="text-align: left;" | {{cr|ENG}}<hr>{{cr|SA}} |} ;कसोटी मालिका आकडेवारी {| class="wikitable sortable" style="width:80%; white-space:nowrap; font-size:95%; text-align:center;" |- ! style="width:2%;" rowspan="2"| {{abbr|स्था.|स्थान}} ! style="width:15%;" rowspan="2"| संघ ! colspan="4" style="width:5%;" | कसोटी मालिका |- ! style="width:3%;"| {{Tooltip|मालिका|खेळलेल्या मालिका}} ! style="width:3%;"| {{Tooltip|विजय|जिंकलेल्या मालिका}} ! style="width:3%;"| {{Tooltip|पराभव|हरलेल्या मालिका}} ! style="width:3%;"| {{Tooltip|अनिर्णित|अनिर्णित मालिका}} |- | १ || style="text-align:left;" | {{nowrap|{{Cr|AUS}}}} || ३ || २ || ० || १ |- | २ || style="text-align:left;" | {{nowrap|{{Cr|BAN}}}} || ३ || १ || १ || १ |- | ३ || style="text-align:left;" | {{nowrap|{{Cr|ENG}}}} || ३ || ० || २ || १ |- | ४ || style="text-align:left;" | {{nowrap|{{Cr|PAK}}}} || ३ || ० || १ || २ |- | ५ || style="text-align:left;" | {{nowrap|{{Cr|IND}}}} || ४ || २ || १ || १ |- | ६ || style="text-align:left;" | {{nowrap|{{Cr|NZL}}}} || २ || २ || ० || ० |- | ७ || style="text-align:left;" | {{nowrap|{{Cr|RSA}}}} || २ || १ || ० || १ |- | ८ || style="text-align:left;" | {{nowrap|{{Cr|SRI}}}} || ३ || १ || २ || ० |- | ९ || style="text-align:left;" | {{nowrap|{{Cr|WIN}}}} || ५ || १ || ३ || १ |- |} ==स्पर्धा गुणतालिका== {{#invoke:Sports table|main|style=Custom | num_cols = 9 | team_header = संघ | source = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]],<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/world-test-championship/standings |title=ICC World Test Championship 2025–2027 Standings |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] |access-date=२ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> [[क्रिकइन्फो]]<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-test-championship-2025-2027-1472510/points-table-standings |title=ICC World Test Championship 2025–2027 Table |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२२ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> | update = २३ ऑगस्ट २०२६ | bold_col8 = yes | bold_col9 = yes | colstyle1 = pld | colstyle2 = win | colstyle3 = loss | colstyle4 = draw | col_header1 = <abbr title="खेळलेले सामने">सा</abbr> | col_header2 = <abbr title="विजय">वि</abbr> | col_header3 = <abbr title="पराभव">प</abbr> | col_header4 = <abbr title="अनिर्णित">अ</abbr> | col_header5 = <abbr title="बरोबरी">ब</abbr> | col_header6 = <abbr title="वजा केलेले गुण">वजा</abbr> | col_header7 = <abbr title="एकूण उपलब्ध गुण">एकूण</abbr> | col_header8 = <abbr title="गुण">गुण</abbr> | col_header9 = <abbr title="एकूण उपलब्ध गुणांपैकी मिळवलेल्या गुणांची टक्केवारी">टक्के</abbr> |team1=AUS |team2=RSA |team3=NZL |team4=BAN |team5=IND |team6=SRI |team7=ENG |team8=WIN |team9=PAK |win_AUS=8 |loss_AUS=2 |draw_AUS=0 |col1_AUS=१० |col2_AUS=८ |col3_AUS=२ |col4_AUS=० |col5_AUS=० |col6_AUS=० |col7_AUS=१२० |col8_AUS=९६ |col9_AUS=८०.०० |win_RSA=3 |loss_RSA=1 |draw_RSA=0 |col1_RSA=४ |col2_RSA=३ |col3_RSA=१ |col4_RSA=० |col5_RSA=० |col6_RSA=० |col7_RSA=४८ |col8_RSA=३६ |col9_RSA=७५.०० |win_NZL=4 |loss_NZL=1 |draw_NZL=1 |col1_NZL=६ |col2_NZL=४ |col3_NZL=१ |col4_NZL=१ |col5_NZL=० |col6_NZL=० |col7_NZL=७२ |col8_NZL=५२ |col9_NZL=७२.२२ |win_BAN=3 |loss_BAN=2 |draw_BAN=1 |col1_BAN=६ |col2_BAN=३ |col3_BAN=२ |col4_BAN=१ |col5_BAN=० |col6_BAN=० |col7_BAN=७२ |col8_BAN=४० |col9_BAN=५५.५६ |win_IND=5 |loss_IND=4 |draw_IND=2 |col1_IND=११ |col2_IND=५ |col3_IND=४ |col4_IND=२ |col5_IND=० |col6_IND=० |col7_IND=१३२ |col8_IND=६८ |col9_IND=५१.५२ |win_SRI=1 |loss_SRI=2 |draw_SRI=3 |col1_SRI=६ |col2_SRI=१ |col3_SRI=२ |col4_SRI=३ |col5_SRI=० |col6_SRI=० |col7_SRI=७२ |col8_SRI=२४ |col9_SRI=३३.३३ |win_ENG=5 |loss_ENG=8 |draw_ENG=1 |col1_ENG=१४ |col2_ENG=५ |col3_ENG=८ |col4_ENG=१ |col5_ENG=० |col6_ENG=१४ |col7_ENG=१६८ |col8_ENG=५० |col9_ENG=२९.७६ |hth_ENG=भारताविरुद्धच्या [[भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२५#तिसरा कसोटी सामना|तिसऱ्या कसोटी सामन्यात]] षटकांची गती कमी राखल्यामुळे इंग्लंडचे २ गुण वजा करण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/england-docked-points-for-slow-over-rate |title=England docked WTC points for slow over rate in Lord's Test |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|आयसीसी]] |date=१६ जुलै २०२५ |access-date=१६ जुलै २०२५}}</ref> तसेच न्यू झीलंडविरुद्धच्या [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६#दुसरा कसोटी सामना|दुसऱ्या कसोटी सामन्यात]] षटकांची गती कमी राखल्यामुळे आणखी १२ गुण वजा करण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/england-docked-wtc-points-for-slow-over-rate-in-oval-test |title=England docked WTC points for slow over rate in Oval Test |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|आयसीसी]] |date=२१ जून २०२६ |access-date=२१ जून २०२६}}</ref> |win_WIN=2 |loss_WIN=8 |draw_WIN=2 |col1_WIN=१२ |col2_WIN=२ |col3_WIN=८ |col4_WIN=२ |col5_WIN=० |col6_WIN=२ |col7_WIN=१४४ |col8_WIN=३० |col9_WIN=२०.८३ |hth_WIN=श्रीलंकेविरुद्धच्या [[श्रीलंका क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६#दुसरा कसोटी सामना|दुसऱ्या कसोटी सामन्यात]] षटकांची गती कमी राखल्यामुळे वेस्ट इंडीजचे २ गुण वजा करण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/west-indies-docked-wtc-points-for-slow-over-rate |title=West Indies docked WTC points for slow over-rate |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] |date=८ जुलै २०२६ |access-date=८ जुलै २०२६}}</ref> |win_PAK=2 |loss_PAK=5 |draw_PAK=0 |col1_PAK=७ |col2_PAK=२ |col3_PAK=५ |col4_PAK=० |col5_PAK=० |col6_PAK=८ |col7_PAK=८४ |col8_PAK=१६ |col9_PAK=१९.०५ |hth_PAK=बांगलादेशविरुद्धच्या पहिल्या कसोटी सामन्यात षटकांची गती कमी राखल्यामुळे पाकिस्तानचे ८ गुण वजा करण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/pakistan-docked-wtc-points-for-slow-over-rate-in-mirpur-test |title=Pakistan docked WTC points for slow over-rate in Mirpur Test |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|आयसीसी]] |date=१५ मे २०२६ |access-date=१५ मे २०२६}}</ref> |name_AUS={{Cr|Australia}} |name_RSA={{Cr|South Africa}} |name_NZL={{Cr|New Zealand}} |name_BAN={{Cr|Bangladesh}} |name_IND={{Cr|India}} |name_SRI={{Cr|Sri Lanka}} |name_ENG={{Cr|England}} ('''बाद''') |name_WIN={{Cr|West Indies}} ('''बाद''') |name_PAK={{Cr|Pakistan}} ('''बाद''') |split2=yes |result1=PO |result2=PO |res_col_header=पात्रता |col_PO=green1 |text_PO=[[#अंतिम सामना|{{nobr|२०२७ विश्व कसोटी}} {{nobr|अजिंक्यपद अंतिम सामना}}]] }} {{notelist}} {| class="wikitable" |- ! {{Anchor|Tiebreakers}} बरोबरी सोडवण्याचे निकष<ref name="conditions">{{cite web|url=https://images.icc-cricket.com/image/upload/prd/xgmt8r5r41onkqbb5nxv.pdf|title=ICC World Test Championship 2025–2027 Playing Conditions |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] |access-date=२९ जून २०२५}}</ref> |- |साखळी टप्प्यातील संघांची क्रमवारी पुढीलप्रमाणे निश्चित केली जाते: सर्व सामन्यांतील गुणांची टक्केवारी; जिंकलेल्या मालिकांची संख्या; परदेशातील सामन्यांतील गुणांची टक्केवारी; ३० एप्रिल २०२७ रोजीची [[आयसीसी पुरुषांची कसोटी संघ क्रमवारी|आयसीसी कसोटी क्रमवारी]] |} == लीग टप्पा == {{Hatnote|ऑस्ट्रेलियामध्ये खेळल्या जाणाऱ्या सामन्यांसाठी, धावा ह्या “विकेट/धावा” अशा ऑस्ट्रेलियान स्वरूपात सूचीबद्ध केले जातात.}} === २०२५ === {{main|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट २०२५}} ====श्रीलंका वि बांगलादेश==== {{main|बांगलादेश क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२५}} {{Cricket match summary| bg=#eee | date = १७–२१ जून २०२५ | team1 = {{cr-rt|BAN}} | team2 = {{cr|SL}} | score1 = ४९५ (१५३.४ षटके) | score1_2nd = २८५/६[[जप्ती आणि घोषणा#घोषणा|घो]] (८७ षटके) | score2 = ४८५ (१३१.२ षटके) | score2_2nd = ७२/४ (३२ षटके) | result = [[बांगलादेश क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२५#१ली कसोटी|सामना अनिर्णित]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485503.html धावफलक] | venue = [[गाली आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[गाली]] | points = श्रीलंका ४, बांगलादेश ४ }} {{Cricket match summary | date = २५–२९ जून २०२५ | team1 = {{cr-rt|BAN}} | team2 = {{cr|SL}} | score1 = २४७ (७९.३ षटके) | score1_2nd = १३३ (४४.२ षटके) | score2 = ४५९ (११६.५ षटके) | score2_2nd = | result = [[बांगलादेश क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२५#२री कसोटी|श्रीलंका एक डाव आणि ७८ धावांनी विजयी]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485504.html धावफलक] | venue = [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] | points = '''श्रीलंका १२''', बांगलादेश ० }} ====[[अँडरसन–तेंडुलकर चषक]] (इंग्लंड वि भारत)==== {{main|भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२५}} {{Cricket match summary| bg=#eee | date = २०–२४ जून २०२५ | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|ENG}} | score1 = ४७१ (११३ षटके) | score1_2nd = ३६४ (९६ षटके) | score2 = ४६५ (१००.४ षटके) | score2_2nd = ३७३/५ (८२ षटके) | result = [[भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२५#१ली कसोटी|इंग्लंड ५ गडी राखून विजयी]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448349.html धावफलक] | venue = [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] | points = '''इंग्लंड १२''', भारत ० }} {{Cricket match summary | date = २–६ जुलै २०२५ | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|ENG}} | score1 = ५८७ (१५१ षटके) | score1_2nd = ४२७/६[[घोषणा आणि जप्ती (क्रिकेट)#घोषणा|घो]] (८३ षटके) | score2 = ४०७ (८९.३ षटके) | score2_2nd = २७१ (६८.१ षटके) | result = [[भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२५#२री कसोटी|भारत ३३६ धावांनी विजयी]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448350.html धावफलक] | venue = [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] | points = '''भारत १२''', इंग्लंड ० }} {{Cricket match summary| bg=#eee | date = १०–१४ जुलै २०२५ | team1 = {{cr-rt|ENG}} | team2 = {{cr|IND}} | score1 = ३८७ (११२.३ षटके ) | score1_2nd = १९२ (६२.१ षटके) | score2 = ३८७ (११९.२ षटके) | score2_2nd = १७० (७४.५ षटके) | result = [[भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२५#३री कसोटी|इंग्लंड २२ धावांनी विजयी]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448351.html धावफलक] | venue = [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] | points = '''इंग्लंड १०''', भारत ० }} {{Cricket match summary | date = २३–२७ जुलै २०२५ | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|ENG}} | score1 = ३५८ (११४.१ षटके) | score1_2nd = ४२५/४ (१४३ षटके) | score2 = ६६९ (१५७.१ षटके) | score2_2nd = | result = [[भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२५#४थी कसोटी|सामना अनिर्णित]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448352.html धावफलक] | venue = [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] | points = इंग्लंड ४, भारत ४ }} {{Cricket match summary| bg=#eee | date = ३१ जुलै–४ ऑगस्ट २०२५ | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|ENG}} | score1 = २२४ (६९.४ षटके) | score1_2nd = ३९६ (८८ षटके) | score2 = २४७ (५१.२ षटके) | score2_2nd = ३६७ (८५.१ षटके) | result = [[भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२५#५ वी कसोटी|भारत ६ धावांनी विजयी]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448353.html धावफलक] | venue = [[द ओव्हल]], [[लंडन]] | points = '''भारत १२''', इंग्लंड ० }} ====[[फ्रँक वॉरेल चषक]] (वेस्ट इंडीज वि ऑस्ट्रेलिया)==== {{main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५}} {{Cricket match summary| bg=#eee | date = २५–२९ जून २०२५ | team1 = {{cr-rt|AUS}} | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = १८० (५६.५ षटके) | score1_2nd = ३१० (८१.५ षटके) | score2 = १९० (६३.२ षटके) | score2_2nd = १४१ (३३.४ षटके) | result = [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५#१ली कसोटी|ऑस्ट्रेलिया १५९ धावांनी विजयी]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1472517.html धावफलक] | venue = [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] | points = '''ऑस्ट्रेलिया १२''', वेस्ट इंडीज ० }} {{Cricket match summary| bg=#eee | date = ३–६ जुलै २०२५ | team1 = {{cr-rt|AUS}} | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = २८६ (६६.५ षटके) | score1_2nd = २४३ (७१.३ षटके) | score2 = २५३ (७३.२ षटके) | score2_2nd = १४३ (३४.३ षटके) | result = [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५#२री कसोटी|ऑस्ट्रेलिया १३३ धावांनी विजयी]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1472518.html धावफलक] | venue = [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] | points = '''ऑस्ट्रेलिया १२''', वेस्ट इंडीज ० }} {{Cricket match summary| bg=#eee | date = १२–१६ जुलै २०२५ | daynight = Y | team1 = {{cr-rt|AUS}} | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = २२५ (७०.३ षटके) | score1_2nd = १२१ (३७ षटके) | score2 = १४३ (५२.१ षटके) | score2_2nd = २७ (१४.२ षटके) | result = [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५#३री कसोटी|ऑस्ट्रेलिया १७६ धावांनी विजयी]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1472519.html धावफलक] | venue = [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]] | points = '''ऑस्ट्रेलिया १२''', वेस्ट इंडीज ० }} === २०२५–२६ === {{main|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} ====भारत वि वेस्ट इंडीज==== {{main|वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२५–२६}} {{Cricket match summary| bg=#eee | date = २–६ ऑक्टोबर २०२५ | team1 = {{cr-rt|WIN}} | team2 = {{cr|IND}} | score1 = १६२ (४४.१ षटके) | score1_2nd = १४६ (४५.१ षटके) | score2 = ४४८/५[[घोषणा आणि जप्ती#घोषणा|घो]] (१२८ षटके) | score2_2nd = | result = [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२५–२६#१ली कसोटी|भारत १ डाव आणि १४० धावांनी विजयी]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479569.html धावफलक] | venue = [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] | points = '''भारत १२''', वेस्ट इंडीज ० }} {{Cricket match summary | date = १०–१४ ऑक्टोबर २०२५ | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = ५१८/५[[घोषणा आणि जप्ती#घोषणा|घो]] (१३४.२ षटके) | score1_2nd = १२४/३ (३५.२ षटके) | score2 = २४८ (८१.५ षटके) | score2_2nd = ३९० (११८.५ षटके) ([[फॉलो-ऑन|फॉ/ऑ]]) | result = [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२५–२६#२री कसोटी|भारत ७ गडी राखून विजयी]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479570.html धावफलक] | venue = [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]] | points = '''भारत १२''', वेस्ट इंडीज ० }} ====पाकिस्तान वि दक्षिण आफ्रिका==== {{main|दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२५–२६}} {{Cricket match summary| bg=#eee | date = १२-१६ ऑक्टोबर २०२५ | team1 = {{cr-rt|PAK}} | team2 = {{cr|RSA}} | score1 = ३७८ (११०.४ षटके) | score1_2nd = १६७ (४६.१ षटके) | score2 = २६९ (८४ षटके) | score2_2nd = १८३ (६०.५ षटके) | result = [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२५–२६#१ ली कसोटी|पाकिस्तान ९३ धावांनी विजयी]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501893.html धावफलक] | venue = [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] | points = '''पाकिस्तान १२''', दक्षिण आफ्रिका ० }} {{Cricket match summary | date = २०-२४ ऑक्टोबर २०२५ | team1 = {{cr-rt|PAK}} | team2 = {{cr|RSA}} | score1 = ३३३ (११३.४ षटके) | score1_2nd =१३८ (४९.३ षटके) | score2 = ४०४ (११९.३ षटके) | score2_2nd = ७३/२ (१२.३ षटके) | result = [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२५–२६#२ री कसोटी|दक्षिण आफ्रिका ८ गडी राखून विजयी]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501894.html धावफलक] | venue = [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] | points = '''दक्षिण आफ्रिका १२''', पाकिस्तान ० }} ====[[गांधी–मंडेला चषक]] (भारत वि दक्षिण आफ्रिका)==== {{main|दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२५–२६}} {{Cricket match summary| bg=#eee | date = १४–१८ नोव्हेंबर २०२५ | team1 = {{cr-rt|RSA}} | team2 = {{cr|IND}} | score1 = १५९ (५५ षटके) | score1_2nd = १५३ (५४ षटके) | score2 = १८९ (६२.२ षटके) | score2_2nd = ९३ (३५ षटके) | result = [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२५–२६#१ली कसोटी|दक्षिण आफ्रिका ३० धावांनी विजयी]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479571.html धावफलक] | venue = [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] | points = '''दक्षिण आफ्रिका १२''', भारत ० }} {{Cricket match summary | date = २२–२६ नोव्हेंबर २०२५ | team1 = {{cr-rt|RSA}} | team2 = {{cr|IND}} | score1 = ४८९ (१५१.१ षटके) | score1_2nd = २६०/५[[घोषणा आणि जप्ती|घो]] (७८.३ षटके) | score2 = २०१ (८३.५ षटके) | score2_2nd = १४० (६३.५ षटके) | result = [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२५–२६#२री कसोटी|दक्षिण आफ्रिका ४०८ धावांनी विजयी]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479572.html धावफलक] | venue = [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] | points = '''दक्षिण आफ्रिका १२''', भारत ० }} ==== [[द ॲशेस]] (ऑस्ट्रेलिया वि इंग्लड) ==== {{main|२०२५–२६ ॲशेस मालिका}} {{Cricket match summary| bg=#eee | date = २१–२५ नोव्हेंबर २०२५ | team1 = {{cr-rt|ENG}} | team2 = {{cr|AUS}} | score1 = १७२ (३२.५ षटके) | score1_2nd = १६४ (३४.४ षटके) | score2 = १३२ (४५.२ षटके) | score2_2nd = २/२०५ (२८.२ षटके) | result = [[२०२५–२६ ॲशेस मालिका#१ली कसोटी|ऑस्ट्रेलिया ८ गडी राखून विजयी]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1455611.html धावफलक] | venue = [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] | points = '''ऑस्ट्रेलिया १२''', इंग्लंड ० }} {{Cricket match summary | date = ४–८ डिसेंबर २०२५ | daynight = Y | team1 = {{cr-rt|ENG}} | team2 = {{cr|AUS}} | score1 = ३३४ (७६.२ षटके) | score1_2nd =२४१ (७५.२ षटके) | score2 = ५११ (११७.३ षटके) | score2_2nd = २४१ (७५.२ षटके) | result = [[२०२५–२६ ॲशेस मालिका#२री कसोटी|ऑस्ट्रेलिया ८ गडी राखून विजयी]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1455612.html धावफलक] | venue = [[द गब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] | points = '''ऑस्ट्रेलिया १२''', इंग्लंड ० }} {{Cricket match summary| bg=#eee | date = १७–२१ डिसेंबर २०२५ | team1 = {{cr-rt|AUS}} | team2 = {{cr|ENG}} | score1 = ३७१ (९१.२ षटके) | score1_2nd = ३४९ (८४.४ षटके) | score2 = २८६ (८७.२ षटके) | score2_2nd = ३५२ (१०२.५ षटके) | result = [[२०२५–२६ ॲशेस मालिका#३री कसोटी|ऑस्ट्रेलिया ८२ धावांनी विजयी]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1455613.html धावफलक] | venue = [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] | points = '''ऑस्ट्रेलिया १२''', इंग्लंड ० }} {{Cricket match summary | date = २६–२७ डिसेंबर २०२५ | team1 = {{cr-rt|AUS}} | team2 = {{cr|ENG}} | score1 = १५२ (४५.२ षटके) | score1_2nd = १३२ (३४.३ षटके) | score2 = ११० (२९.५ षटके) | score2_2nd = ६/१७८ (३२.२ षटके) | result = [[२०२५–२६ ॲशेस मालिका#४थी कसोटी|इंग्लंड ४ गडी राखून विजयी]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1455614.html धावफलक] | venue = [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] | points = '''इंग्लंड १२''', ऑस्ट्रेलिया ० }} {{Cricket match summary| bg=#eee | date = ४–८ जानेवारी २०२६ | team1 = {{cr-rt|ENG}} | team2 = {{cr|AUS}} | score1 = ३८४ (९७.३ षटके) | score1_2nd = ३४२ (८८.२ षटके) | score2 = ५६७ (१३३.५ षटके) | score2_2nd = ५/१६१ (३१.२ षटके) | result = [[२०२५–२६ ॲशेस मालिका#५वी कसोटी|ऑस्ट्रेलिया ५ गडी राखून विजयी]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1455615.html धावफलक] | venue = [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] | points = '''ऑस्ट्रेलिया १२''', इंग्लंड ० }} ====न्यू झीलंड वि वेस्ट इंडीज==== {{main|वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६}} {{Cricket match summary| bg=#eee | date = २–६ डिसेंबर २०२५ | team1 = {{cr-rt|NZL}} | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = २३१ (७०.३ षटके) | score1_2nd = ४६६/८ [[घोषणा आणि जप्ती#घोषणा|घो]] (१०९ षटके) | score2 = १६७ (७५.४ षटके) | score2_2nd = ४५७/६ (१६३.३ षटके) | result = [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६#१ली कसोटी|सामना अनिर्णित]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491732.html धावफलक] | venue = [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] | points = न्यूझीलंड ४; वेस्ट इंडीज ४ }} {{Cricket match summary| | date = १०–१२ डिसेंबर २०२५ | team1 = {{cr-rt|WIN}} | team2 = {{cr|NZL}} | score1 = २०५ (७५ षटके) | score1_2nd = १२८ (४६.२ षटके) | score2 = २७८/९([[घोषणा आणि जप्ती|घो]]) (७४.४ षटके) | score2_2nd = ५७/१ (१० षटके) | result = [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६#२री कसोटी|न्यू झीलंड ९ गडी राखून विजयी]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491733.html धावफलक] | venue = [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] | points = '''न्यूझीलंड १२'''; वेस्ट इंडीज ० }} {{Cricket match summary | date = १८–२२ डिसेंबर २०२५ | team1 = {{cr-rt|NZL}} | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = ५७५/८([[घोषणा आणि जप्ती|घो]]) (१५५ षटके) | score1_2nd = ३०६/२([[घोषणा आणि जप्ती|घो]]) (५४ षटके) | score2 = ४२० (१२८.२ षटके) | score2_2nd = १३८ (८०.३ षटके) | result = [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६#३री कसोटी|न्यू झीलंड ३२३ धावांनी विजयी]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491734.html धावफलक] | venue = [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] | points = ''न्यूझीलंड १२'''; वेस्ट इंडीज ० }} ====बांगलादेश वि पाकिस्तान==== {{main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६}} {{Cricket match summary| bg=#eee | date = ८–१२ मे २०२६ | team1 = {{cr-rt|BAN}} | team2 = {{cr|PAK}} | score1 = ४१३ (११७.१ षटके) | score1_2nd = २४०/९घो (७०.३ षटके) | score2 = ३८६ (१००.३ षटके) | score2_2nd = १६३ (५२.५ षटके) | result = [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६#१ली कसोटी|बांगलादेश १०४ धावांनी विजयी]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532486.html धावफलक] | venue = [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] | points = '''बांगलादेश १२''', पाकिस्तान -८. }} {{Cricket match summary | date = १६–२० मे २०२६ | team1 = {{cr-rt|BAN}} | team2 = {{cr|PAK}} | score1 = २७८ (७७ षटके) | score1_2nd = ३९० (१०२.२ षटके) | score2 = २३२ (५७.४ षटके) | score2_2nd = ३५८ (९७.२ षटके) | result = [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६#२री कसोटी|बांगलादेश ७८ धावांनी विजयी]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532487.html धावफलक] | venue = [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] | points = '''बांगलादेश १२''', पाकिस्तान ० }} ===२०२६=== {{main|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} ====[[क्रोवे-थॉर्प चषक]] (इंग्लड वि न्यू झीलंड)==== {{main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {{Cricket match summary | date = ४–८ जून २०२६ | team1 = {{cr-rt|ENG}} | team2 = {{cr|NZL}} | score1 = १४० (३९.४ षटके) | score1_2nd = २२६ (५६ षटके) | score2 = ११३ (२९.५ षटके) | score2_2nd = १३८ (४०.३ षटके) | result = [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६#१ली कसोटी|इंग्लंड ११५ धावांनी विजयी]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496571.html धावफलक] | venue = [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] | points = '''इंग्लंड १२''', न्यू झीलंड ० }} {{Cricket match summary | date = १७–२१ जून २०२६ | team1 = {{cr-rt|NZL}} | team2 = {{cr|ENG}} | score1 = ३९१ (९६.२ षटके) | score1_2nd = ३६२ (८७.१ षटके) | score2 = २९१ (८४ षटके) | score2_2nd = २०९ (५८.१ षटके) | result = [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६#२री कसोटी|न्यू झीलंड २५३ धावांनी विजयी]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496572.html धावफलक] | venue = [[द ओव्हल]], [[लंडन]] | points = '''न्यू झीलंड १२''', इंग्लंड -१२ }} {{Cricket match summary | date = २५–२९ जून २०२६ | team1 = {{cr-rt|NZL}} | team2 = {{cr|ENG}} | score1 = ४३८ (११४.५ षटके) | score1_2nd = २८८/९ ([[घोषणा आणि जप्ती|घो]]) (९४ षटके) | score2 = ३५४ (८८.२ षटके) | score2_2nd = २१२ (५१.२ षटके) | result = [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६#३री कसोटी|न्यू झीलंड १६० धावांनी विजयी]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496573.html धावफलक] | venue = [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] | points = '''न्यू झीलंड १२''', इंग्लंड ० }} ====[[सोबर्स-तिस्सेरा चषक]] (वेस्ट इंडीज वि श्रीलंका)==== {{main|श्रीलंका क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {{Cricket match summary | date = २५–२८ जून २०२६ | team1 = {{cr-rt|SRI}} | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = २०८ (७१.५ षटके) | score1_2nd =१०१ (३१.२ षटके) | score2 = ६२६/९[[घोषणा आणि जप्ती|घो]] (१६०.५ षटके) | score2_2nd = | result = [[श्रीलंका क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६#१ली कसोटी|वेस्ट इंडीज १ डाव आणि २१७ धावांनी विजयी]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538311.html धावफलक] | venue = [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] | points = '''वेस्ट इंडीज १२''', श्रीलंका ०. }} {{Cricket match summary | date = ३–७ जुलै २०२६ | team1 = {{cr-rt|SRI}} | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = ५४९/९घो (१३९.३ षटके) | score1_2nd = २५१/९घो (४९ षटके) | score2 = ४९९ (१६५.५ षटके) | score2_2nd = १०९/० (४० षटके) | result = [[श्रीलंका क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६#२री कसोटी|सामना अनिर्णित]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538312.html धावफलक] | venue = [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] | points = श्रीलंका ४, वेस्ट इंडीज २ }} ====वेस्ट इंडीज वि पाकिस्तान==== {{main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {{Cricket match summary | date = २५-२८ जुलै २०२६ | team1 = {{cr-rt|WIN}} | team2 = {{cr|PAK}} | score1 = ३११ (९८.५ षटके) | score1_2nd = १८१ (५४.५ षटके) | score2 = २८२ (८०.१ षटके) | score2_2nd = १२० (४०.२ षटके) | result = [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६#पहिला कसोटी सामना|वेस्ट इंडीजने ९० धावांनी विजय मिळवला]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538630.html धावफलक] | venue = [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], सॅन फर्नांडो | points = '''वेस्ट इंडीज १२''', पाकिस्तान ० }} {{Cricket match summary | date = २-६ ऑगस्ट २०२६ | team1 = {{cr-rt|WIN}} | team2 = {{cr|PAK}} | score1 = ३४४ (१०५.४ षटके) | score1_2nd = ११७ (४६.१ षटके) | score2 = ३८७ (११५ षटके) | score2_2nd = ७७/२ (२३.३ षटके) | result = [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६#दुसरा कसोटी सामना|पाकिस्तानने ८ गडी राखून विजय मिळवला]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538631.html धावफलक] | venue = [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] | points = '''पाकिस्तान १२''', वेस्ट इंडीज ० }} ====ऑस्ट्रेलिया वि बांगलादेश==== {{main|बांगलादेश क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६}} {{Cricket match summary | date = १३-१६ ऑगस्ट २०२६ | team1 = {{cr-rt|AUS}} | team2 = {{cr|BAN}} | score1 = १९८ (५३ षटके) | score1_2nd = २८४ (९५.१ षटके) | score2 = ४२६ (१३८ षटके) | score2_2nd = १/५७ (१४.२ षटके) | result = [[बांगलादेश क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६#पहिला कसोटी सामना|बांगलादेशने ९ गडी राखून विजय मिळवला]] | scorecard = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527273.html धावफलक] | venue = मरारा ओव्हल, [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] | points = '''बांगलादेश १२''', ऑस्ट्रेलिया ० }} {{Cricket match summary | date = २२-२३ ऑगस्ट २०२६ | team1 = {{cr-rt|BAN}} | team2 = {{cr|AUS}} | score1 = ६४ (३४ षटके) | score1_2nd = ९५ (३८.३ षटके) | score2 = २१० (५२.३ षटके) | score2_2nd = | result = [[बांगलादेश क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६#दुसरा कसोटी सामना|ऑस्ट्रेलियाने एक डाव आणि ५१ धावांनी विजय मिळवला]] | scorecard = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527274.html धावफलक] | venue = [[ग्रेट बॅरियर रीफ अरेना]], [[मॅके (क्वीन्सलँड)|मॅके]] | points = '''ऑस्ट्रेलिया १२''', बांगलादेश ० }} ====श्रीलंका वि भारत==== {{main| भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६}} {{Cricket match summary | date = १५-१९ ऑगस्ट २०२६ | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|SL}} | score1 = ४६२ (११६.४ षटके) | score1_2nd = १९३ (४८.५ षटके) | score2 = २८४ (७९.४ षटके) | score2_2nd = २०६ (७७.४ षटके) | result = [[भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६#पहिला कसोटी सामना|भारताने १६५ धावांनी विजय मिळवला]] | scorecard = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1544001.html धावफलक] | venue = [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[गाली (श्रीलंका)|गाली]] | points = '''भारत १२''', श्रीलंका ० }} {{Cricket match summary | date = २३-२७ ऑगस्ट २०२६ | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|SL}} | score1 = ५०३/९[[घोषणा आणि जप्ती|घो]] (१३८ षटके) | score1_2nd = | score2 = २९० (८९.४ षटके) | score2_2nd = ४२९/९[[घोषणा आणि जप्ती|घो]] (१५४ षटके) ([[फॉलो-ऑन|फॉ-ऑ]]) | result = [[भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६#दुसरा कसोटी सामना|सामना अनिर्णित राहिला]] | scorecard = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1544002.html धावफलक] | venue = [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] | points = श्रीलंका ४, भारत ४ }} ====इंग्लंड वि पाकिस्तान==== {{main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {{Cricket match summary | date = ऑगस्ट २०२६ | team1 = {{cr-rt|ENG}} | team2 = {{cr|PAK}} | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = | points = }} {{Cricket match summary | date = सप्टेंबर २०२६ | team1 = {{cr-rt|ENG}} | team2 = {{cr|PAK}} | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = | points = }} {{Cricket match summary | date = सप्टेंबर २०२६ | team1 = {{cr-rt|ENG}} | team2 = {{cr|PAK}} | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = | points = }} ===२०२६–२७=== {{main article|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६–२७}} ====दक्षिण आफ्रिका वि ऑस्ट्रेलिया==== {{main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६-२७}} {{Cricket match summary | date = सप्टेंबर २०२६ | team1 = {{cr-rt|RSA}} | team2 = {{cr|AUS}} | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = | points = }} {{Cricket match summary | date = ऑक्टोबर २०२६ | team1 = {{cr-rt|RSA}} | team2 = {{cr|AUS}} | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = | points = }} {{Cricket match summary | date = ऑक्टोबर २०२६ | team1 = {{cr-rt|RSA}} | team2 = {{cr|AUS}} | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = | points = }} ====बांगलादेश वि वेस्ट इंडीज==== {{main|वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६-२७}} {{Cricket match summary | date = ऑक्टोबर २०२६ | team1 = {{cr-rt|BAN}} | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = | points = }} {{Cricket match summary | date = ऑक्टोबर २०२६ | team1 = {{cr-rt|BAN}} | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = | points = }} ====न्यू झीलंड वि भारत ==== {{main|भारतीय क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२६-२७}} {{Cricket match summary | date = ऑक्टोबर २०२६ | team1 = {{cr-rt|NZL}} | team2 = {{cr|IND}} | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = | points = }} {{Cricket match summary | date = नोव्हेंबर २०२६ | team1 = {{cr-rt|NZL}} | team2 = {{cr|IND}} | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = | points = }} ====दक्षिण आफ्रिका वि बांगलादेश==== {{main|बांगलादेश क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६-२७}} {{Cricket match summary | date = नोव्हेंबर २०२६ | team1 = {{cr-rt|RSA}} | team2 = {{cr|BAN}} | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = | points = }} {{Cricket match summary | date = नोव्हेंबर २०२६ | team1 = {{cr-rt|RSA}} | team2 = {{cr|BAN}} | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = | points = }} ====श्रीलंका वि पाकिस्तान==== {{main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६-२७}} {{Cricket match summary | date = नोव्हेंबर २०२६ | team1 = {{cr-rt|PAK}} | team2 = {{cr|SRI}} | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = | points = }} {{Cricket match summary | date = नोव्हेंबर २०२६ | team1 = {{cr-rt|PAK}} | team2 = {{cr|SRI}} | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = | points = }} ====[[ट्रान्स-टास्मान चषक]] (ऑस्ट्रेलिया वि न्यू झीलंड)==== स्रोत:<ref>{{cite web|url=https://www.stuff.co.nz/sport/350382894/black-caps-locked-rare-four-test-series-australia-2026-27-season|trans-title=२०२६-२७ हंगामात ऑस्ट्रेलियामध्ये दुर्मिळ चार कसोटी सामन्यांच्या मालिकेसाठी ब्लॅक कॅप्स सज्ज|title=Black Caps locked in for rare four-test series in Australia in the 2026-27 season|website=Stuff.nz|access-date=११ जुलै २०२५}}</ref> {{main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६-२७}} {{Cricket match summary | date = डिसेंबर २०२६ | team1 = {{cr-rt|AUS}} | team2 = {{cr|NZL}} | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = | points = }} {{Cricket match summary | date = डिसेंबर २०२६ | team1 = {{cr-rt|AUS}} | team2 = {{cr|NZL}} | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = | points = }} {{Cricket match summary | date = डिसेंबर २०२६ | team1 = {{cr-rt|AUS}} | team2 = {{cr|NZL}} | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = | points = }} {{Cricket match summary | date = जानेवारी २०२७ | team1 = {{cr-rt|AUS}} | team2 = {{cr|NZL}} | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = | points = }} ====[[बेसिल डी'ओलिवेरा चषक]] (दक्षिण आफ्रिका वि इंग्लंड)==== {{main|इंग्लंड क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६-२७}} {{Cricket match summary | date = डिसेंबर २०२६ | team1 = {{cr-rt|RSA}} | team2 = {{cr|ENG}} | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = | points = }} {{Cricket match summary | date = डिसेंबर २०२६ | team1 = {{cr-rt|RSA}} | team2 = {{cr|ENG}} | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = | points = }} {{Cricket match summary | date = डिसेंबर २०२६ | team1 = {{cr-rt|RSA}} | team2 = {{cr|ENG}} | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = | points = }} ====न्यू झीलंड वि श्रीलंका==== {{main|श्रीलंका क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड, २०२६-२७}} {{Cricket match summary | date = जानेवारी २०२७ | team1 = {{cr-rt|NZL}} | team2 = {{cr|SRI}} | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = | points = }} {{Cricket match summary | date = जानेवारी २०२७ | team1 = {{cr-rt|NZL}} | team2 = {{cr|SRI}} | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = | points = }} ====[[बॉर्डर-गावस्कर चषक]] (भारत वि ऑस्ट्रेलिया)==== {{main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६-२७}} {{Cricket match summary | date = जानेवारी २०२७ | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|AUS}} | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = | points = }} {{Cricket match summary | date = जानेवारी २०२७ | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|AUS}} | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = | points = }} {{Cricket match summary | date = फेब्रुवारी २०२७ | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|AUS}} | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = | points = }} {{Cricket match summary | date = फेब्रुवारी २०२७ | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|AUS}} | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = | points = }} {{Cricket match summary | date = फेब्रुवारी २०२७ | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|AUS}} | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = | points = }} ====बांगलादेश वि इंग्लंड (अश्रफूल-फ्लिंटॉफ चषक)==== {{main|इंग्लंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६-२७}} {{Cricket match summary | date = फेब्रुवारी २०२७ | team1 = {{cr-rt|BAN}} | team2 = {{cr|ENG}} | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = | points = }} {{Cricket match summary | date = फेब्रुवारी २०२७ | team1 = {{cr-rt|BAN}} | team2 = {{cr|ENG}} | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = | points = }} ====श्रीलंका वि दक्षिण आफ्रिका ==== {{main|दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६-२७}} {{Cricket match summary | date = फेब्रुवारी २०२७ | team1 = {{cr-rt|SRI}} | team2 = {{cr|RSA}} | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = | points = }} {{Cricket match summary | date = मार्च २०२७ | team1 = {{cr-rt|SRI}} | team2 = {{cr|RSA}} | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = | points = }} ====पाकिस्तान वि न्यू झीलंड==== {{main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६-२७}} {{Cricket match summary | date = मार्च २०२७ | team1 = {{cr-rt|PAK}} | team2 = {{cr|NZL}} | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = | points = }} {{Cricket match summary | date = मार्च २०२७ | team1 = {{cr-rt|PAK}} | team2 = {{cr|NZL}} | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = | points = }} == अंतिम सामना == {{Cricket match summary | bg= | date = जून २०२७ | team1 = TBD | team2 = TBD | score1 = | score1_2nd = | score2 = | score2_2nd = | result = | scorecard = | venue = [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] | points = }} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवेs== * [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-test-championship-2025-2027-1472510 मालिका मुख्यपान] [[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]वर * {{cite web|url=https://images.icc-cricket.com/image/upload/prd/doztximb3sxhwcc4oo3f.pdf|trans-title=|title=आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद २०२५-२०२७ स्पर्धेचे नियम|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|access-date=१४ जुलै २०२५}} * {{cite web|url=https://images.icc-cricket.com/image/upload/prd/xgmt8r5r41onkqbb5nxv.pdf|trans-title=|title=आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद २०२५-२०२७ खेळण्याच्या अटी|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|access-date=१४ जुलै २०२५}} {{२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा}} [[वर्ग:२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|*]] [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इ.स. २०२७ मधील क्रिकेट]] dansroftm6jwghswx0co79fm1r7apt6 0 368717 2707002 2630493 2026-08-31T05:43:01Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2707002 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट पुलकेशी दुसरा | पदवी = सत्याश्रय, श्री-पृथ्वी-वल्लभ, भट्टारका, महाराजाधिराज, परमेश्वर, कर्णटेश्वर | चित्र = Pulakeshin statue, badami.png | चित्र_शीर्षक = राजधानी बादामी मधील सम्राट पुलकेशी दुसरा याची आधुनिक मूर्ती | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. ६१०]] – [[इ.स. ६४२]] | राज्यारोहण = सम्राट पदाभिषेक | राज्याभिषेक = [[इ.स. ६१०]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[बादामी]] | उप राजधानी = | पूर्ण_नाव = पुलकेशी दुसरा | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[मंगलेश]] | राजपद_वारस = [[विष्णुवर्धन]] | राजपद_वारस_प्रकार = भाऊ | उत्तराधिकारी = [[आदित्यवर्मा]] | वडील = [[पहिला कीर्तिवर्मा]] | आई = | पत्नी = | इतर_पत्नी = | पती = | इतर_पती = | संतती = [[आदित्यवर्मा]]<br>चंद्रादित्य<br>पहिला विक्रमादित्य | राजवंश = [[चालुक्य साम्राज्य]] | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = }} '''पुलकेशी दुसरा''' हा [[चालुक्य साम्राज्य|चालुक्य साम्राज्याचा]] सम्राट होता. त्याचा काका [[मंगलेश]] याच्यानंतर तो गादीवर आला. [[वर्ग:चालुक्य साम्राज्य]] nh1jsoksj84nkg5262qh110xw0i1j3g 2707005 2707002 2026-08-31T05:50:15Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2707005 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट पुलकेशी दुसरा | पदवी = सत्याश्रय, श्री-पृथ्वी-वल्लभ, भट्टारका, महाराजाधिराज, परमेश्वर, कर्णटेश्वर | चित्र = Pulakeshin statue, badami.png | चित्र_शीर्षक = राजधानी बादामी मधील सम्राट पुलकेशी दुसरा याची आधुनिक मूर्ती | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. ६१०]] – [[इ.स. ६४२]] | राज्यारोहण = सम्राट पदाभिषेक | राज्याभिषेक = [[इ.स. ६१०]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[बादामी]] | उप राजधानी = | पूर्ण_नाव = पुलकेशी दुसरा | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[मंगलेश]] | राजपद_वारस = [[विष्णुवर्धन]] | राजपद_वारस_प्रकार = भाऊ | उत्तराधिकारी = [[आदित्यवर्मा]] | वडील = [[पहिला कीर्तिवर्मा]] | आई = | पत्नी = | इतर_पत्नी = | पती = | इतर_पती = | संतती = [[आदित्यवर्मा]]<br>चंद्रादित्य<br>पहिला विक्रमादित्य | राजवंश = [[चालुक्य साम्राज्य]] | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = }} '''पुलकेशी दुसरा''' हा [[चालुक्य साम्राज्य|चालुक्य साम्राज्याचा]] सम्राट होता. त्याचा काका [[मंगलेश]] याच्यानंतर तो गादीवर आला. चालुक्य सम्राट [[पहिला कीर्तिवर्मा]] यांचा पुत्र असलेल्या पुलकेशीने सिंहासनावर ताबा मिळवण्यासाठी आपला काका [[मंगलेश]] याला पदच्युत केले. त्याने अप्पयिका आणि गोविंद यांचे बंड मोडून काढले आणि दक्षिणेकडील बनवासीच्या कदंबांचा निर्णायक पराभव केला. तळकाडूच्या आलुप आणि गंगा लोकांनी त्याचे अधिपत्य मान्य केले. त्याने कोकणातील मौर्यांना जिंकून पश्चिम किनारपट्टीवर चालुक्यांचे नियंत्रण मजबूत केले. त्याच्या [[ऐहोळे]] शिलालेखात उत्तरेकडील लत, मालव आणि [[गुर्जर प्रतिहार]] यांना जिंकण्याचे श्रेयही त्याला दिले जाते. पुलकेशीनची सर्वात उल्लेखनीय लष्करी कामगिरी म्हणजे उत्तरेकडील शक्तिशाली सम्राट [[हर्षवर्धन]]वरील त्याचा विजय. हर्षवर्धनाला दक्षिणेकडील चालुक्य प्रदेश जिंकण्यात अपयश आले, ज्याची नोंद चिनी प्रवासी झुआनझांगने केली आहे. पूर्वेकडे, पुलकेशीनने दक्षिण कोसल आणि [[कलिंग]]च्या शासकांना जिंकले. विष्णुकुंडिन राजाचा पराभव केल्यानंतर, त्याने आपला भाऊ [[विष्णुवर्धन]] याला पूर्व दख्खनचा राज्यपाल म्हणून नियुक्त केले; याच भावाने नंतर [[वेंगी]] येथे स्वतंत्र पूर्व चालुक्य राजवंशाची स्थापना केली. पुलकेशीनने दक्षिणेकडील पल्लवांविरुद्धही काही यश मिळवले, परंतु इ.स. ६४२-६४३ च्या सुमारास [[पल्लव]] सम्राट [[पहिला नरसिंहवर्मन]] याच्या आक्रमणात त्याचा अखेरीस पराभव झाला आणि कदाचित तो मारला गेला. पुलकेशी वैष्णव होते, परंतु शैव [[हिंदू धर्म]], [[बौद्ध धर्म]] आणि [[जैन धर्म]]सह इतर धर्मांबद्दलही ते सहिष्णू होते. त्यांनी रविकीर्ती यांच्यासह अनेक जैन विद्वानांना आश्रय दिला, ज्यांनी आपला [[ऐहोळे]] शिलालेख रचला. [[वर्ग:चालुक्य साम्राज्य]] tebi64nuxa9spxacrawx5izxtmgtkiy 0 371722 2706945 2620175 2026-08-31T01:46:31Z Xqbot 6858 Bot: Fixing double redirect from [[डॅनिल दुबोव्ह]] to [[डॅनिल डुबोव्ह]] 2706945 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[डॅनिल डुबोव्ह]] 4vjlozdysofqqne9mcj3a4b1vpgklnx 0 371723 2706946 2620176 2026-08-31T01:46:36Z Xqbot 6858 Bot: Fixing double redirect from [[डॅनिल दुबोव्ह]] to [[डॅनिल डुबोव्ह]] 2706946 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[डॅनिल डुबोव्ह]] 4vjlozdysofqqne9mcj3a4b1vpgklnx 0 374042 2706900 2630525 2026-08-30T20:07:59Z Abhishek.5678 142811 /* */ 2706900 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट बुद्धिबळ खेळाडू |playername = वैशाली रमेशबाबू |birthname = |image = [[File:Vaishali in 2025 (cropped).jpg|270px]] |caption = २०२५ मध्ये वैशाली |country = {{flagicon|IND}} [[भारत]] |datebirth = {{birth date and age|2001|06|21}} |placebirth = [[चेन्नई]], तामिळनाडू, भारत |title = [[ग्रॅंडमास्टर (बुद्धिबळ)|ग्रॅंडमास्टर]] |worldchampion = |womensworldchampion = |rating = [https://ratings.fide.com/profile/5091756 २४८९] <small>(ऑगस्ट २०२६)</small> |peakrating = २५०६ (ऑगस्ट २०२४) }} '''वैशाली रमेशबाबू''' (तमिळ : வைஷாலி ரமேஷ்பாபு; जन्म: २१ जून २००१) ही एक भारतीय [[बुद्धिबळ]] [[ग्रँडमास्टर]] आहे. ती २०२३ आणि २०२५ मध्ये [[फिडे ग्रँड स्विस स्पर्धा#महिला|फिडे महिला ग्रँड स्विस स्पर्धेची]] दोन वेळा विजेती ठरली, आणि अनुक्रमे २०२४ आणि २०२६ मध्ये महिला कँडिडेट्स स्पर्धेच्या दोन आवृत्त्यांसाठी पात्रता मिळवली.<ref>{{Cite web |date=2023-11-06 |title=Vaishali Wins Women's Grand Swiss, Vidit Also Gets Close To Title Triumph |url=https://www.news18.com/sports/vaishali-wins-womens-grand-swiss-vidit-also-gets-close-to-title-triumph-8649995.html |date=२०२३-०५-११|website=न्युज-१८|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=वैशाली रमेशबाबू ठरली FIDE महिला ग्रँड स्विस विजेती; जाणून घ्या भारताच्या ग्रँडमास्टरचा संपूर्ण प्रवास|url=https://www.bbc.com/marathi/articles/cx2jenz199do|date=२०२५-०९-१६|website=[[बीबीसी]]|language=mr}}</ref> एप्रिल २०२६ मध्ये, वैशालीने [[सायप्रस]]मध्ये आयोजित फिडे महिला कँडिडेट्स स्पर्धेमध्ये ८.५/१४ (+५−२=७) गुण मिळवून विजय मिळवला.<ref>{{Cite web |date=१६ एप्रिल २०२६ |title=ग्रँडमास्टर वैशालीने बुद्धिबळ कॅन्डिडेट्स स्पर्धा जिंकली, असा पराक्रमच पहिली भारतीय महिला; तब्बल 10 वर्षांनी गैर-चिनी खेळाडूचा बोलबाला|url=https://marathi.abplive.com/sports/grandmaster-vaishali-the-first-indian-woman-to-achieve-such-feat-in-the-iq-candidates-competition-1420459 |website=[[एबीपी माझा]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=१६ एप्रिल २०२६ |title=FIDE Women's Candidates स्पर्धा जिंकत भारताच्या आर वैशालीने इतिहास घडवला! आता विश्वविजेतीशी लढणार... |url=https://www.esakal.com/krida/vaishali-rameshbabu-first-indian-wins-2026-fide-womens-candidates-chess-tournament-in-cyprus-news-in-marathi-psk96 |website=Esakal}}</ref> ती महिला जागतिक बुद्धिबळ अजिंक्यपद स्पर्धा २०२६ मध्ये [[जु वेनजुन]] विरुद्ध खेळेल.<ref>{{Cite web |date=१९ एप्रिल २०२६ |title=Vaishali Rameshbabu : 'चॅम्पियन' वैशाली होणार का बुद्धिबळाची नवी राणी?|url=https://marathi.abplive.com/sports/vaishali-rameshbabu-wins-2026-women-s-candidates-tournament-marathi-news-1420767 |website=[[एबीपी माझा]]}}</ref> ती आणि तिचा भाऊ [[प्रगणानंदा रमेशबाबू|प्रज्ञानंदा]] हे [[ग्रँडमास्टर]] पदवी मिळवणारी पहिले बहीण आणि भाऊ आहेत, जेथे प्रज्ञानंदाने २०१८ मध्ये ही पदवी मिळवली आहे.<ref>{{Cite web|title=ग्रँडमास्टर प्रज्ञानंद आणि बहीण वैशालीनं रचला अनोखा विक्रम, विक्रमवीर जगातील पहिले भावंड|url=https://www.etvbharat.com/marathi/maharashtra/sports/other-sports/grandmaster-praggnanandhaa-sister-vaishali-rameshbabu-become-third-female-chess-grandmaster-of-india/mh20231202175846823823424|date=२०२३-१२-०२|website=इ.टी.व्ही भारत|language=mr}}</ref> ती तमिळनाडूतील पहिली महिला ग्रँडमास्टर देखील आहे.<ref>{{Cite web|url=https://www.uniindia.com/news/sports/stalin-lauds-vaishali-on-becoming-first-woman-gm-from-tn/3097819.html|title=Stalin lauds Vaishali on becoming first woman GM from TN|accessdate=27 March 2025}}{{मृत दुवा|date=ऑगस्ट २०२६}}</ref> जुलै-ऑगस्ट २०२२ मध्ये [[चेन्नई]]तील [[महाबलिपुरम]] येथे झालेल्या ४४ व्या [[बुद्धिबळ ऑलिंपियाड]]मध्ये वैशाली महिला विभागात पट-३ वर खेळली. भारताच्या महिला संघाने सांघिक कांस्यपदक जिंकले आणि वैशालीने तिसऱ्या पटासाठी वैयक्तिक कांस्यपदक जिंकले.<ref>{{Cite news|url=https://www.etvbharat.com/marathi/maharashtra/bharat/44th-chess-olympiad-india-b-team-wins-bronze-in-open-category-a-team-also-finishes-third-in-women-category/mh20220809190151025025208|title=44th Chess Olympiad : खुल्या गटात भारत 'ब' संघाला कांस्य, तर महिला गटात 'अ' संघ तिसऱ्या स्थानी|date=२०२२-०८-०९|work=etvbharat}}</ref> ती सप्टेंबर २०२४ मध्ये [[हंगेरी]] येथील [[बुडापेस्ट]] येथे झालेल्या [[बुद्धिबळ ऑलिंपियाड]]मध्ये ऐतिहासिक सुवर्णपदक जिंकणाऱ्या भारतीय महिला संघाचा भाग होती.<ref>{{Cite web |date=२०२४-०९-२२ |title=बुद्धिबळ ऑलिंपियाड २०२४ राउंड ११ लाईव्ह अपडेट्स: अर्जुन आणि गुकेश यांच्या विजयामुळे भारताने ऐतिहासिक ओपन गोल्ड जिंकला; दिव्याने भारताला अझरबैजान विरुद्ध महत्त्वपूर्ण आघाडी मिळवून दिली. |url=https://indianexpress.com/article/sports/chess/45th-fide-chess-olympiad-2024-round-11-live-updates-open-section-gukesh-praggnanandhaa-vidit-gujrathi-closing-ceremony-9578514/ |date=२०२४-०९-२२}}</ref> तिने २०२४ च्या [[जागतिक ब्लिट्झ अजिंक्यपद स्पर्धा#महिला|महिला जागतिक ब्लिट्झ अजिंक्यपद स्पर्धेत]] कांस्यपदक देखील जिंकले.<ref>{{Cite web|title=FIDE World Blitz C’ship 2024 - ग्रँडमास्टर वैशालीची ब्लिट्झमध्ये कांस्यपदकाला गवसणी… |url=https://civicmirror.in/news/india-s-r-vaishali-won-bronze-medal-in-the-women-s-category-of-the-world-blitz-chess-championship-2024/ |date=२०२५-०१-०१|work=civicmirror.in}}</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] [[वर्ग:भारतीय ग्रँडमास्टर]] [[वर्ग:भारतीय बुद्धिबळपटू]] [[वर्ग:चेन्नईचे खेळाडू]] f9ii4ww2lx6k4tsc37r59awqvwf20f7 0 377458 2707030 2703980 2026-08-31T07:23:01Z Nitin.kunjir 4684 /* बांगलादेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा */ 2707030 wikitext text/x-wiki {{short description|International cricket season}} {{Use dmy dates|date=January 2025}}{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५-२६|२०२६-२७}} '''२०२६ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम''' एप्रिल २०२६ ते सप्टेंबर २०२६ पर्यंत असेल.<ref>{{Cite web|url=https://www.cricschedule.com/ftp.php|title=Future Tour Programs (FTP) Schedule of ICC|website=CricSchedule|access-date=2024-03-16}}</ref> या कालावधीमध्ये पुरुषांचे [[कसोटी सामना|कसोटी]], [[एकदिवसीय क्रिकेट|एकदिवसीय]] आणि [[टी२०]] सामने (पूर्ण सदस्य संघांमधील), [[महिला कसोटी क्रिकेट|महिला कसोटी]], [[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|महिला एकदिवसीय]] आणि [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|महिला]] [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२०]] सामने तसेच काही इतर महत्त्वाच्या मालिका समाविष्ट असतील.<ref>{{cite web|url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|title=Men's Future Tours Programme 2023 to 2027|work=International Cricket Council|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|archive-date=26 December 2022|accessdate=14 March 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2747093|title=Men's FTP for 2023-2027 announced|work=International Cricket Council|accessdate=14 March 2023}}</ref> [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] जून आणि जुलै २०२६ दरम्यान इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचे नियोजित आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/12659535/england-to-host-2026-womens-t20-cricket-world-cup|title=England to host 2026 T20 Women's World Cup|work=[[Sky Sports]]|access-date=26 July 2022}}</ref> येथे दाखवलेल्या सामन्यांव्यतिरिक्त, या कालावधीत सहयोगी राष्ट्रांशी संबंधित इतर अनेक टी२०आय मालिका खेळवल्या जातील. == मोसम आढावा == === पुरुषांचे कार्यक्रम === {| class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |'''आंतरराष्ट्रीय दौरे''' |- ! rowspan="2" |'''आरंभ दिनांक''' ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |निकाल [सामने] |- ! width="80" |[[कसोटी सामना|कसोटी]] ! width="80" |[[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेट|आं.ए.दि.]] ! width="80" |[[आंतरराष्ट्रीय टी२०|आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा|{{date|17 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | {{n/a}} || २–१ [३] || १–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा|{{date|8 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} | २–० [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा|{{date|27 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | ०–१ [१] || {{n/a}} || {{n/a}} |- |style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा|{{date|30 May 2026}}]] |style="text-align:left" |{{cr|PAK}} |style="text-align:left" |{{cr|AUS}} |{{n/a}} |२–१ [३] |{{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|3 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|SL}} | १–० [२] || ०–१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा|{{date|4 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} |१–२ [३] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा भारत दौरा|{{date|6 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | style="text-align:left" |{{cr|AFG|२०१३}} | १–० [१] || ३–० [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा|{{date|9 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | {{n/a}} || २–१ [३] || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा आयर्लंड दौरा|२६ जून २०२६]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}}|| {{n/a}} || २–० [२] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|28 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} |१–० [२] || २–१ [५] |[३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा इंग्लंड दौरा|{{date|1 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}} || २–१ [३] || ४–० [५] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|11 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | {{n/a}} || २–३ [५] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|23 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|25 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} | १–१ [२]|| {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा|{{date|5 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|AFG|२०१३}} | {{n/a}} || ०–४ [५] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलदेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा |{{date|13 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | १–१ [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा श्रीलंका दौरा|{{date|15 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|SRI}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} |०–१ [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा|{{date|19 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} |[३] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिकेचा नामिबिया दौरा|{{date|August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|NAM}} | style="text-align:left" |{{cr|SA}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा|{{date|15 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|SL}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- ! colspan="6" style="text-align :center" |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा''' |- !'''आरंभ दिनांक''' ! colspan="4" |'''स्पर्धा''' !'''विजेते''' |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)|{{date|2 April 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)]] |{{n/a}} |- |style="text-align:left" | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)|२५ एप्रिल २०२६]] | colspan="4" style="text-align: left;" |{{ध्वजचिन्ह|NEP}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)|१२ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|USA}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)|६ जून २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|USA}} [[२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)|{{date|21 July 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NED}} [[२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)|{{date|3 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NED}} [[२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|{{date|August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NAM}} २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका | style="text-align:left" | |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|{{date|August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|TAN}} [[२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी]] | {{n/a}} |} === महिलांचे कार्यक्रम === {| class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |'''महिलांचे आंतरराष्ट्रीय दौरे''' |- ! rowspan="2" |आरंभ दिनांक ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |'''निकाल [सामने]''' |- ! width="80" |[[महिला कसोटी क्रिकेट|म. कसोटी]] ! width="80" |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|म.आं.ए.दि.]] ! width="80" |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|म.आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|{{date|17 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|SA}} | style="text-align:left" |{{crw|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || ४–१ [५] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा|{{date|20 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|BAN}} | style="text-align:left" |{{crw|SRI}} | {{n/a}} || १–२ [३] || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा |{{date|3 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|PAK}} | style="text-align:left" |{{crw|ZIM}} | {{n/a}} || ३–० [३] || ३–० [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|10 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|NZ}} | {{n/a}} || १-१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|28 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|IND}} | ०–१ [१] || {{n/a}} || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा|१० जुलै २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|IRE}} | style="text-align:left" |{{crw|WIN}} | {{n/a}} || ०–३ [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा|२३ जुलै २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|SRI}} | style="text-align:left" |{{crw|PAK}} | {{n/a}} || २–१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#आयर्लंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|१ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|IRE}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिका महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा|११ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|ZIM}} | style="text-align:left" |{{crw|RSA}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [५] |- ! colspan="6" style="text-align :center" |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा''' |- !'''आरंभ दिनांक''' ! colspan="4" |'''स्पर्धा''' !'''विजेते''' |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|SCO}} [[२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" |{{Crw|SCO}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" |{{Crw|WIN}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक|१२ जून २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक]] | style="text-align:left" |{{Crw|AUS}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला आशिया चषक |जुलै २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |[[२०२६ महिला आशिया चषक]] | style="text-align:left" | |} == एप्रिल == === २०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)=== {{main|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] - आं.ए.दि. तिरंगी मालिका |- !क्र. !दिनांक !संघ १ !संघ २ !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529139.html आं.ए.दि. ४९४६] |२ एप्रिल |{{cr|OMA}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |सामना रद्द |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529140.html आं.ए.दि. ४९४७] |४ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|OMA}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|OMA}} ३ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529141.html आं.ए.दि. ४९४८] |६ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |अनिर्णित |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529142.html आं.ए.दि. ४९४९] |८ एप्रिल |{{cr|OMA}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|OMA}} १२ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529143.html आं.ए.दि. ४९५०] |१० एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|OMA}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|NAM}} १ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529144.html आं.ए.दि. ४९५१] |१२ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|SCO}} ७ गडी राखून |} === न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा === {{Main|न्यूझीलंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528272.html १ला आं.ए.दि.] |१७ एप्रिल |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|NZ}} २६ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528273.html २रा आं.ए.दि.] |२० एप्रिल |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|BAN}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528274.html ३रा आं.ए.दि.] |२३ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |{{cr|BAN}} ५५ धावांनी |- ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528275.html १ला आं.टी२०] |२७ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |{{cr|BAN}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html २रा आं.टी२०] |२९ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |सामना रद्द |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html ३रा आं.टी२०] |२ मे |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|NZ}} ६ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} === भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा === {{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527253.html १ला म.आं.टी२०] |१७ एप्रिल |[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] |{{Crw|SA}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527254.html २रा म.आं.टी२०] |१९ एप्रिल |[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] |{{Crw|SA}} ८ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527255.html ३रा म.आं.टी२०] |२२ एप्रिल |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] |{{Crw|SA}} ९ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527256.html ४था म.आं.टी२०] |२५ एप्रिल |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] |{{Crw|IND}} १४ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527257.html ५वा म.आं.टी२०] |२७ एप्रिल |[[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी (ग्वाटेंग)|बेनोनी]] |{{Crw|SA}} २३ धावांनी |} === श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा === {{main|श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528279.html १ला म.आं.ए.दि.] |२० एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|BAN}} ३ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा म.आं.ए.दि.] |२२ एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|SL}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा म.आं.ए.दि.] |२५ एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|SL}} ७ गडी राखून |- ! colspan="4" |WT20I series |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ला म.आं.टी२०] |२८ एप्रिल |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} २५ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २रा म.आं.टी२०] |३० एप्रिल |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} २१ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३रा म.आं.टी२०] |२ मे |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} ३ धावांनी |} === २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी) === {{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531696.html आं.ए.दि. ४९५४]|| २५ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|NEP}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531698.html आं.ए.दि. ४९५५]|| २७ एप्रिल || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531699.html आं.ए.दि. ४९५६]|| २९ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|OMA}} १०२ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531700.html आं.ए.दि. ४९५७]|| १ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531701.html आं.ए.दि. ४९५८]|| ३ मे || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} ५४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९५९]|| ५ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ८१ धावांनी |} == मे== === झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा === {{Main|झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534071.html म.आं.ए.दि. १५४५] |४ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १६८ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534072.html म.आं.ए.दि. १५४६] |६ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} २०६ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534073.html म.आं.ए.दि. १५४७] |९ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} ९ गडी राखून |- ! colspan="4" |म.आं.टी२०. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534074.html म.आं.टी२० २७६६] |१२ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १५३ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534075.html म.आं.टी२० २७६७] |१४ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} ६७ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534076.html म.आं.टी२० २७६९] |१५ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १३३ धावांनी |} ===पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा=== {{main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६}} {|class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[ २०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532486.html कसोटी २६१७] || ८–१२ मे || [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} १०४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532487.html कसोटी २६१८] || १६–२० मे|| [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} ७८ धावांनी |} === न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496542.html म.आं.ए.दि. १५४८] |१० मे |[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] |{{Cr|ENG}} १ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496543.html म.आं.ए.दि. १५४९] |१३ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉरदॅम्प्टन)|काउंटी मैदान]], [[नॉरदॅम्प्टन]] |अनिर्णित |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496544.html म.आं.ए.दि. १५५०] |१६ मे |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] |{{Cr|NZL}} १७ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496545.html म.आं.टी२० २७७२] |२० मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान ]], [[डर्बी]] |{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496546.html म.आं.टी२० २७७४] |२३ मे |[[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[कँटरबरी]] |{{Cr|NZL}} १४ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496547.html म.आं.टी२० २७७५] |२५ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (होव)|काउंटी मैदान]], [[होव्ह]] |{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून |} === २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी) === {{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९६०]|| १२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531703.html आं.ए.दि. ४९६१]|| १४ मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531704.html आं.ए.दि. ४९६२]|| १६ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531705.html आं.ए.दि. ४९६३]|| १८ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531706.html आं.ए.दि. ४९६४]|| २० मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|USA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531707.html आं.ए.दि. ४९६५]|| २२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} १२२ धावांनी |} ===न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा === {{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |कसोटी मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528547.html कसोटी २६१९] |२७-३० मे |[[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] |{{Cr|NZ}} १ डाव आणि ७९ धावांनी |- |} === २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#section:२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535591.html म.आं.टी२० २७८२]|| २८ मे || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535592.html म.आं.टी२० २७९१]|| ३० मे || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535593.html म.आं.टी२० २७९६]|| ३१ मे || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|NED}} ८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535594.html म.आं.टी२० २७९९]|| २ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535595.html म.आं.टी२० २८०९]|| ३ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} २४ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535596.html म.आं.टी२० २८१९]|| ४ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} १३ धावांनी |} ===२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका=== {{Main|२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#section:२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528538.html म.आं.टी२० २७८३] || २८ मे || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528539.html म.आं.टी२० २७८६] || २९ मे || {{crw|PAK}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]]|| {{crw|WIN}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528540.html म.आं.टी२० २७९७] || ३१ मे || {{crw|IRE}} || {{crw|PAK}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|IRE}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528541.html म.आं.टी२० २७९८] || १ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|IRE}} १ धावेने ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528542.html म.आं.टी२० २८१०] || ३ जून || {{crw|PAK}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || अनिर्णित |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528543.html म.आं.टी२० २८१९अ] || ४ जून|| {{crw|IRE}} || {{crw|PAK}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || सामना रद्द |} === भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496548.html म.आं.टी२० २७८४] |२८ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (चेम्सफोर्ड)|काउंटी मैदान]], [[चेम्सफोर्ड]] |{{crw|IND}} ३८ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496549.html म.आं.टी२० २७९२] |३० मे |[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] |{{crw|ENG}} २६ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496550.html म.आं.टी२० २८००] |२ जून |[[काउंटी मैदान (टाँटन)|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] |{{crw|ENG}} ६ गडी राखून |- ! colspan="4" |महिला कसोटी |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496551.html म.कसोटी १५३] |१०–१३ जुलै |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] |{{crw|IND}} २७० धावांनी |} === ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा=== {{main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535645.html आं.ए.दि. ४९६६] |३० मे |[[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] |{{cr|PAK}} ५ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535646.html आं.ए.दि. ४९६७] |२ जून |[[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] |{{cr|AUS}} ४१ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535647.html आं.ए.दि. ४९६९] |४ जून |[[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] |{{cr|PAK}} ४ गडी राखून |} ==जून== ===श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{main|श्रीलंका क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538304.html आं.ए.दि. ४९६८] || ३ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|SL}} ४१ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538305.html आं.ए.दि. ४९७१] || ६ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| अनिर्णित |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538306.html आं.ए.दि. ४९७२अ] || ८ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| सामना रद्द |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538307.html आं.टी२० ३९४७] || ११ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538308.html आं.टी२० ३९५२] || १३ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|SL}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538309.html आं.टी२० ३९५५] || १४ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|WIN}} ५ गडी राखून |- ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538311.html कसोटी २६२४] || २५–२९ जून || [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]]|| {{cr|WIN}} १ डाव आणि २१७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538312.html कसोटी २६२६] || ३–७ जुलै || [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]]|| सामना अनिर्णित |} ===न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496571.html कसोटी २६२०] || ४–८ जून || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{cr|ENG}} ११५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496572.html कसोटी २६२२] || १७–२१ जून || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{cr|NZ}} २५३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496573.html कसोटी २६२३] || २५–२९ जून || [[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]]|| {{cr|NZ}} १६० धावांनी |} ===अफगाणिस्तानचा भारत दौरा=== {{main|अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| एकमेव कसोटी |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527150.html कसोटी २६२१] || ६–१० जून || [[महाराजा यादवेंद्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], नवीन चंदिगढ || {{cr|IND}} १ डाव आणि ३०० धावांनी |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527151.html आं.ए.दि. ४९७७] || १३ जून || [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाळा (हिमाचल प्रदेश)|धर्मशाळा]]|| {{cr|IND}} ७ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527152.html आं.ए.दि. ४९८०] || १७ जून || [[इकाना क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]]|| {{cr|IND}} १७० धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527153.html आं.ए.दि. ४९८१] || २० जून || [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]]|| {{cr|IND}} ९ गडी राखून |} ===२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)=== {{main|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] '''– तिरंगी मालिका''' |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538425.html आं.ए.दि. ४९७०] || ६ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|USA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538426.html आं.ए.दि. ४९७२] || ८ जून || {{cr|NED}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|NED}} २१ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538427.html आं.ए.दि. ४९७४] || १० जून || {{cr|CAN}} || {{cr|NED}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|CAN}} २ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538428.html आं.ए.दि. ४९७६] || १२ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|USA}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538429.html आं.ए.दि. ४९७८अ] || १४ जून || {{cr|NED}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538430.html आं.ए.दि. ४९७९] || १६ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|NED}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| अनिर्णित |} ===ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा=== {{Main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532480.html आं.ए.दि. ४९७३] || ९ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|BAN}} ८६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532481.html आं.ए.दि. ४९७५] || ११ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|BAN}} ५ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532482.html आं.ए.दि. ४९७८] || १४ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|AUS}} १ गडी राखून |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532483.html आं.टी२० ३९५६] || १७ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532484.html आं.टी२० ३९६०] || १९ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532485.html आं.टी२० ३९७२] || २१ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ७ गडी राखून |} ===२०२६ महिला टी२० विश्वचषक=== {{main|२०२६ महिला टी२० विश्वचषक}} {{#section:२०२६ महिला टी२० विश्वचषक|गट अ}} {{#section:२०२६ महिला टी२० विश्वचषक|GroupB}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490677.html म.आं.टी२० २८४७] || १२ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|SL}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} ८७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490678.html म.आं.टी२० २८५०] || १३ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|SCO}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SCO}} ४० धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490679.html म.आं.टी२० २८५१] || १३ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|SA}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|AUS}} ६५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490680.html म.आं.टी२० २८५२] || १३ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|WIN}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490681.html म.आं.टी२० २८५४] || १४ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|BAN}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490682.html म.आं.टी२० २८५७] || १४ जून || {{crw|IND}} || {{crw|PAK}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} ६४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490683.html म.आं.टी२० २८६१] || १६ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|SL}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|SL}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490684.html म.आं.टी२० २८६२] || १६ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|IRE}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|ENG}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490685.html म.आं.टी२० २८६३] || १७ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|BAN}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|AUS}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490686.html म.आं.टी२० २८६५] || १७ जून || {{crw|IND}} || {{crw|NED}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|IND}} ९५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490687.html म.आं.टी२० २८६६] || १७ जून || {{crw|PAK}} || {{crw|SA}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|SA}} २ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490688.html म.आं.टी२० २८७०] || १८ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|WIN}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|WIN}} ७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490689.html म.आं.टी२० २८७४] || १९ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|NZ}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|NZ}} ४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490690.html म.आं.टी२० २८७७] || २० जून || {{crw|AUS}} || {{crw|NED}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|AUS}} ९८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490691.html म.आं.टी२० २८७८] || २० जून || {{crw|BAN}} || {{crw|PAK}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|BAN}} २३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490692.html म.आं.टी२० २८७९] || २० जून || {{crw|ENG}} || {{crw|SCO}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|ENG}} ३८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490693.html म.आं.टी२० २८८०]|| २१ जून || {{crw|SL}} || {{crw|WIN}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|WIN}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490694.html म.आं.टी२० २८८१] || २१ जून || {{crw|IND}} || {{crw|SA}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490695.html म.आं.टी२० २८८२] || २५ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|SCO}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|NZ}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490696.html म.आं.टी२० २८८३] || २३ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|SL}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|SL}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490697.html म.आं.टी२० २८८४] || २३ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|PAK}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|AUS}} ११३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490698.html म.आं.टी२० २८८५] || २४ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|WIN}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|ENG}} ३९ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490699.html म.आं.टी२० २८८६] || २५ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|IND}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|IND}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490700.html म.आं.टी२० २८८७] || २५ जून || {{crw|NED}} || {{crw|SA}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|SA}} ८८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490701.html म.आं.टी२० २८९१] || २६ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|SL}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SL}} ३ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490702.html म.आं.टी२० २८९५] || २७ जून || {{crw|NED}} || {{crw|PAK}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|PAK}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490703.html म.आं.टी२० २८९९] || २७ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|IRE}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490704.html म.आं.टी२० २९००] || २७ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|NZ}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{crw|ENG}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490705.html म.आं.टी२० २९०४] || २८ जून ||{{crw|BAN}} || {{crw|SA}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|SA}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490706.html म.आं.टी२० २९०७] || २८ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|IND}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ६ गडी राखून |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490707.html म.आं.टी२० २९०८] || ३० जून || {{crw|AUS}} || {{crw|WIN}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490708.html म.आं.टी२० २९०९] || २ जुलै || {{crw|ENG}} || {{crw|SA}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{crw|ENG}} ४० धावांनी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490709.html म.आं.टी२० २९१०] || ५ जुलै || {{crw|ENG}} || {{crw|AUS}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ७ गडी राखून |} ===भारताचा आयर्लंड दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528548.html आं.टी२० ३९९३] || २६ जून || [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]|| {{cr|IRE}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528549.html आं.टी२० ४००४] || २८ जून || [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]|| {{cr|IRE}} १ धावेने |} === बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{Main|बांगलादेश क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap| कसोटी सामना}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538297.html कसोटी २६२५] || २८ जून–२ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} १ डाव आणि ८५ धावांनी |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538298.html आं.ए.दि. ४९८२] || ६ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538299.html आं.ए.दि. ४९८३] || ९ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} १३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538300.html आं.ए.दि. ४९८४] || ११ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|BAN}} ७ गडी राखून |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538301.html आं.टी२० ४०३६] || १५ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|ZIM}} ३२ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538302.html आं.टी२० ४०३७] || १७ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|BAN}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538303.html आं.टी२० ४०३८] || १९ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|BAN}} ४ गडी राखून |} == जुलै == ===भारताचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496574.html आं.टी२० ४००७] |१ जुलै |[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] |सामना अनिर्णित |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496575.html आं.टी२० ४०१२] |४ जुलै |[[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] |{{cr|ENG}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496576.html आं.टी२० ४०१३] |७ जुलै |[[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] |{{cr|ENG}} १२५ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496577.html आं.टी२० ४०२०] |९ जुलै |[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] |{{cr|ENG}} ९ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496578.html आं.टी२० ४०२५] |११ जुलै |[[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)| रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] |{{cr|ENG}} ५६ धावांनी |- ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496579.html १ला आं.ए.दि.] |१४ जुलै |[[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान| एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] |{{cr|IND}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा आं.ए.दि.] |१६ जुलै |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] |{{cr|ENG}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा आं.ए.दि.] |१९ जुलै |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] |{{cr|ENG}} २७ धावांनी |} === वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा=== {{Main|वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528544.html म.आं.ए.दि. १५५१] |१० जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ९ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528545.html म.आं.ए.दि. १५५२] |१२ जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528546.html म.आं.ए.दि. १५५३] |१५ जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ६४ धावांनी |} ===न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538624.html आं.ए.दि. ४९८५] || ११ जुलै || [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538625.html आं.ए.दि. ४९८६] || १३ जुलै|| [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|NZ}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538626.html आं.ए.दि. ४९८९] || १६ जुलै|| [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|NZ}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538627.html आं.ए.दि. ४९९१] || १९ जुलै|| [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|NZ}} १ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538628.html आं.ए.दि. ४९९३] || २१ जुलै|| [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} २ गडी राखून |} ===२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)=== {{main|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] '''– तिरंगी मालिका''' |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538425.html आं.ए.दि. ४९९२] || २१ जुलै || {{cr|NAM}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538426.html आं.ए.दि. ४९९४] || २३ जुलै|| {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538427.html आं.ए.दि. ४९९५] || २५ जुलै || {{cr|NED}}|| {{cr|NAM}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ५८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538428.html आं.ए.दि. ४९९६] || २७ जुलै || {{cr|NAM}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538429.html आं.ए.दि. ४९९७] || २९ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ५७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538430.html आं.ए.दि. ४९९८] || ३१ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|NAM}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ६ गडी राखून |} ===पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा=== {{Main|पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540540.html म.आं.ए.दि. १५५४] |२३ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|PAK}} ५ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540541.html म.आं.ए.दि. १५५५] |२५ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|SRI}} ८ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540542.html म.आं.ए.दि. १५५६] |२८ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|SRI}} ८ गडी राखून |- ! colspan="4" |{{nowrap| म.आं.टी२० मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540543.html म.आं.टी२० २९४३] |३१ जुलै |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|SRI}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540544.html म.आं.टी२० २९४८] |२ ऑगस्ट |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|SRI}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540545.html म.आं.टी२० २९५१] |४ ऑगस्ट |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|PAK}} ४ गडी राखून |} ===भारताचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|आं.टी२० मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530060.html आं.टी२० ४०३९] |२३ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ७ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530061.html आं.टी२० ४०४१] |२५ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ९० धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530062.html आं.टी२० ४०४४] |२६ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ३५ धावांनी |} ===पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{Main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538630.html कसोटी २६२७] |२५–२९ जुलै |[[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] |{{Cr|WIN}} ९० धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538631.html कसोटी २६२८] |२–६ ऑगस्ट |[[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] |{{Cr|PAK}} ८ गडी राखून |} ==ऑगस्ट== ===२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)=== {{main|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1545998.html आं.ए.दि. ४९९८अ] || ३ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1545999.html आं.ए.दि. ४९९८क] || ५ ऑगस्ट || {{cr|CAN}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546000.html आं.ए.दि. ५०००] || ७ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|CAN}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} ९ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546001.html आं.ए.दि. ५००१] || ९ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} १ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546002.html आं.ए.दि. ५००३] || ११ ऑगस्ट || {{cr|CAN}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|UAE}} ९७ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546003.html आं.ए.दि. ५००५] || १३ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|CAN}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} १७० धावांनी |} ===अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा=== {{Main| अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528550.html आं.ए.दि. ४९९८ब] || ५ ऑगस्ट || [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[मॅघेरामेसन]] || सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528551.html आं.ए.दि. ४९९९] || ७ ऑगस्ट || [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[मॅघेरामेसन]] || {{cr|AFG|२०१३}} ९२ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528552.html आं.ए.दि. ५००२] || १० ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} ३ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528553.html आं.ए.दि. ५००४] || १२ ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} ४२ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528554.html आं.ए.दि. ५००६] || १५ ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] ||{{cr|AFG|२०१३}} ६ गडी राखून |} ===२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब (टांझानिया)=== {{main|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब (टांझानिया)}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="7" |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग]] – लिस्ट अ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546340.html १ला सामना] || ८ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|UGA}} ९० धावांनी([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत | डीएलएस]]) |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546341.html २रा सामना] || ९ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ६८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546342.html ३रा सामना] || ९ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} १६३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546343.html ४था सामना] || ११ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|HK}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546344.html ५वा सामना] || ११ ऑगस्ट || {{cr|ITA}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ११३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546345.html ६वा सामना] || १२ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546346.html ७वा सामना] || १२ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ५१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546347.html ८वा सामना] || १४ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|HK}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ३८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546348.html ९वा सामना] || १४ ऑगस्ट || {{cr|ITA}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546349.html १०वा सामना] || १५ ऑगस्ट || {{cr|SIN}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|UGA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546350.html ११वा सामना] || १५ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|BHR}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|TAN}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546351.html १२वा सामना] || १७ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546352.html १३वा सामना] || १७ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|TAN}} ९ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546353.html १४वा सामना] || १८ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546354.html १५वा सामना] || १८ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|BHR}} ४ गडी राखून |} ===थायलंड महिलांचा पापुआ न्यू गिनी दौरा=== {{main| थायलंड महिला क्रिकेट संघाचा पापुआ न्यू गिनी दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549208.html म.आं.टी२० २९५२] || १० ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549209.html म.आं.टी२० २९५३] || ११ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ६ गडी राखून |- ! colspan="4" | म.आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549210.html म.आं.ए.दि. १५५७] || १३ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} १२१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549211.html म.आं.ए.दि. १५५८] || १५ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ४० धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549212.html म.आं.ए.दि. १५५९] || १७ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ५ गडी राखून |} === बांगलादेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{Main| बांगलादेश क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1527273.html कसोटी २६२९] || १३–१७ ऑगस्ट || [[मारारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|BAN}} ९ गडी राखून |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1527274.html कसोटी २६३२] || २२–२६ ऑगस्ट|| [[ग्रेट बॅरियर रीफ अरेना]], [[मॅके (क्वीन्सलंड)|मॅके]] ||{{cr|AUS}} १ डाव आणि ५१ धावांनी |} === भारताचा श्रीलंका दौरा=== {{main| भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1544001.html कसोटी २६३०] || १५–१९ ऑगस्ट || [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[गाली (श्रीलंका)|गाली]] || {{cr|IND}} १६५ धावांनी |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1544002.html कसोटी २६३३] || २३–२७ ऑगस्ट || [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] ||अनिर्णित |} === पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा === {{Main| पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html कसोटी २६३१] || १९–२३ ऑगस्ट || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स ]] ||{{cr|ENG}} १ डाव आणि १०३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html कसोटी २६३४] || २७–३१ ऑगस्ट|| [[लॉर्ड्स]], [[लंडन ]] ||{{cr|ENG}} १९४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३री कसोटी] || ९–१३ सप्टेंबर || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || |} ===नेदरलँड्स महिलांचा स्कॉटलंड दौरा=== {{main| नेदरलँड्स महिला संघाचा स्कॉटलंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | म.आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549972.html १ला म.आं.ए.दि.] || २८ ऑगस्ट || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{Crw|NED}} ५८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549973.html २रा म.आं.ए.दि.]|| ३० ऑगस्ट || [[न्यू विल्यमफील्ड]], [[स्टर्लिंग]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549974.html ३रा म.आं.ए.दि.]|| १ सप्टेंबर || [[न्यू विल्यमफील्ड]], [[स्टर्लिंग]] || |} ===२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका}} {{#section: २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|PTS}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549524.html आं.टी२० ४०९९] || २८ ऑगस्ट || {{cr|NAM}} || {{cr|SA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{cr|NAM}} १८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549525.html आं.टी२० ४१००] || २९ ऑगस्ट || {{cr|SA}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{cr|SA}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549526.html आं.टी२० ४१०१] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549527.html ४था आं.टी२०] || १ सप्टेंबर || {{cr|SA}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549528.html ५वा आं.टी२०] || ३ सप्टेंबर || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549529.html ६वा आं.टी२०] || ४ सप्टेंबर || {{cr|NAM}} || {{cr|SA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549530.html ७वा आं.टी२०] || ६ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |} ===२०२६ महिला टी२० आशिया चषक === {{main|२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक }} {{col-begin|width=}} {{col-2}} {{#section:२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक|Group A}} {{col-2}} {{#section:२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548891.html १ला म.आं.टी२०] || २८ ऑगस्ट || {{crw|HK}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|THA}} ६ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548892.html २रा म.आं.टी२०] || २९ ऑगस्ट || {{crw|UAE}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|SL}} ९ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548893.html ३रा म.आं.टी२०] || ३० ऑगस्ट || {{crw|IND}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} ९४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548894.html ४था म.आं.टी२०] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|BAN}} || {{crw|INA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548895.html ५वा म.आं.टी२०] || १ सप्टेंबर || {{crw|PAK}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548896.html ६वा म.आं.टी२०] || २ सप्टेंबर || {{crw|INA}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548897.html ७वा म.आं.टी२०] || ३ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|IND}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548898.html ८वा म.आं.टी२०] || ४ सप्टेंबर || {{crw|UAE}} || {{crw|INA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548899.html ९वा म.आं.टी२०] || ५ सप्टेंबर || {{crw|IND}} || {{crw|PAK}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548900.html १०वा म.आं.टी२०] || ६ सप्टेंबर || {{crw|BAN}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548901.html ११वा म.आं.टी२०] || ७ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|PAK}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548902.html १२वा म.आं.टी२०] || ८ सप्टेंबर || {{crw|UAE}} || {{crw|BAN}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548903.html १३वा म.आं.टी२०] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548904.html १४वा म.आं.टी२०] || ११ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548905.html १५वा म.आं.टी२०] || १३ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |} ===२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक === {{main|२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक }} {{col-begin|width=}} {{col-2}} {{#section: २०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक|Group A}} {{col-2}} {{#section:२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549946.html १ला सामना] || ३० ऑगस्ट || {{cr|OMA}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|OMA}} १३१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549947.html २रा सामना] || ३० ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|SAU}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || {{cr|HK}} १६ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549948.html ३रा सामना] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|QAT}} || {{cr|UAE}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549949.html ४था सामना] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|NEP}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549950.html ५वा सामना] || १ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549951.html ६वा सामना] || १ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|SIN}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549952.html ७वा सामना] || २ सप्टेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|HK}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549953.html ८वा सामना] || २ सप्टेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|QAT}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549954.html ९वा सामना] || ३ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|UAE}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549955.html १०वा सामना] || ३ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|NEP}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549956.html ११वा सामना] || ४ सप्टेंबर || {{cr|SIN}} || {{cr|QAT}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549957.html १२वा सामना] || ४ सप्टेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|SAU}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549958.html १३वा सामना] || ५ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|OMA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549959.html १४वा सामना] || ५ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|HK}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549960.html १५वा सामना] || ६ सप्टेंबर || {{cr|NEP}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549961.html १६वा सामना] || ६ सप्टेंबर || {{cr|SIN}} || {{cr|UAE}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549962.html १७वा सामना] || ७ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|BHR}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549963.html १८वा सामना] || ७ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|QAT}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549964.html १९वा सामना] || ८ सप्टेंबर || {{cr|HK}} || {{cr|NEP}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549965.html २०वा सामना] || ८ सप्टेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|उपांत्य सामने |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549966.html २१वा सामना] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549967.html २२वा सामना] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|३ऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549968.html २३वा सामना] || १२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549969.html २४वा सामना] || १२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |} == September == === India बांगलादेश दौरा === {{Main|Indian cricket team बांगलादेश दौरा in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st ODI |1 September | | |- |२रा ODI |3 September | | |- |३रा ODI |6 September | | |- ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st T20I |9 September | | |- |२रा T20I |12 September | | |- |३रा T20I |13 September | | |} === Ireland women in England === {{Main|Ireland women's cricket team in England in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[2025–2029 ICC Women's Championship]] — WODI series}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496552.html १ला म.आं.ए.दि.] |1 September |[[Grace Road]], [[Leicester]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496553.html २रा म.आं.ए.दि.] |3 September |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496554.html ३रा म.आं.ए.दि.] |6 September |[[New Road, Worcester|New Road]], [[Worcester, England|Worcester]] | |} === Sri Lanka in England === {{Main|Sri Lankan cricket team in England in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496585.html १ला आं.टी२०] |15 September |[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496586.html २रा आं.टी२०] |17 September |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496587.html ३रा आं.टी२०] |19 September |[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]] | |- ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496588.html १ला आं.ए.दि.] |22 September |[[Riverside Ground]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496589.html २रा आं.ए.दि.] |24 September |[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496590.html ३रा आं.ए.दि.] |27 September |[[The Oval]], [[London]] | |} == See also == * [[Associate international cricket in 2026]] * [[International cricket in 2025–26]] * [[International cricket in 2026–27]] == References == {{reflist}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} g0pyb0swabagpuvi9w9vpkejm3r6fpm 2707031 2707030 2026-08-31T07:28:10Z Nitin.kunjir 4684 /* पुरुषांचे कार्यक्रम */ 2707031 wikitext text/x-wiki {{short description|International cricket season}} {{Use dmy dates|date=January 2025}}{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५-२६|२०२६-२७}} '''२०२६ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम''' एप्रिल २०२६ ते सप्टेंबर २०२६ पर्यंत असेल.<ref>{{Cite web|url=https://www.cricschedule.com/ftp.php|title=Future Tour Programs (FTP) Schedule of ICC|website=CricSchedule|access-date=2024-03-16}}</ref> या कालावधीमध्ये पुरुषांचे [[कसोटी सामना|कसोटी]], [[एकदिवसीय क्रिकेट|एकदिवसीय]] आणि [[टी२०]] सामने (पूर्ण सदस्य संघांमधील), [[महिला कसोटी क्रिकेट|महिला कसोटी]], [[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|महिला एकदिवसीय]] आणि [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|महिला]] [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२०]] सामने तसेच काही इतर महत्त्वाच्या मालिका समाविष्ट असतील.<ref>{{cite web|url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|title=Men's Future Tours Programme 2023 to 2027|work=International Cricket Council|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|archive-date=26 December 2022|accessdate=14 March 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2747093|title=Men's FTP for 2023-2027 announced|work=International Cricket Council|accessdate=14 March 2023}}</ref> [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] जून आणि जुलै २०२६ दरम्यान इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचे नियोजित आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/12659535/england-to-host-2026-womens-t20-cricket-world-cup|title=England to host 2026 T20 Women's World Cup|work=[[Sky Sports]]|access-date=26 July 2022}}</ref> येथे दाखवलेल्या सामन्यांव्यतिरिक्त, या कालावधीत सहयोगी राष्ट्रांशी संबंधित इतर अनेक टी२०आय मालिका खेळवल्या जातील. == मोसम आढावा == === पुरुषांचे कार्यक्रम === {| class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |'''आंतरराष्ट्रीय दौरे''' |- ! rowspan="2" |'''आरंभ दिनांक''' ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |निकाल [सामने] |- ! width="80" |[[कसोटी सामना|कसोटी]] ! width="80" |[[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेट|आं.ए.दि.]] ! width="80" |[[आंतरराष्ट्रीय टी२०|आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा|{{date|17 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | {{n/a}} || २–१ [३] || १–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा|{{date|8 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} | २–० [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा|{{date|27 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | ०–१ [१] || {{n/a}} || {{n/a}} |- |style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा|{{date|30 May 2026}}]] |style="text-align:left" |{{cr|PAK}} |style="text-align:left" |{{cr|AUS}} |{{n/a}} |२–१ [३] |{{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|3 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|SL}} | १–० [२] || ०–१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा|{{date|4 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} |१–२ [३] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा भारत दौरा|{{date|6 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | style="text-align:left" |{{cr|AFG|२०१३}} | १–० [१] || ३–० [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा|{{date|9 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | {{n/a}} || २–१ [३] || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा आयर्लंड दौरा|२६ जून २०२६]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}}|| {{n/a}} || २–० [२] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|28 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} |१–० [२] || २–१ [५] |[३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा इंग्लंड दौरा|{{date|1 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}} || २–१ [३] || ४–० [५] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|11 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | {{n/a}} || २–३ [५] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|23 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|25 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} | १–१ [२]|| {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा|{{date|5 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|AFG|२०१३}} | {{n/a}} || ०–४ [५] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलदेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा |{{date|13 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | १–१ [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा श्रीलंका दौरा|{{date|15 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|SRI}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} |०–१ [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा|{{date|19 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} |[३] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिकेचा नामिबिया दौरा|{{date|9 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|NAM}} | style="text-align:left" |{{cr|SA}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#भारत वि अफगाणिस्तान भारतामध्ये|१३ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{flagicon|IND}} {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा|{{date|15 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|SL}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" |[[#ऑस्ट्रेलियाचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|15 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | {{n/a}} || [3] || {{n/a}} |- ! colspan="6" style="text-align :center" |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा''' |- !'''आरंभ दिनांक''' ! colspan="4" |'''स्पर्धा''' !'''विजेते''' |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)|{{date|2 April 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)]] |{{n/a}} |- |style="text-align:left" | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)|२५ एप्रिल २०२६]] | colspan="4" style="text-align: left;" |{{ध्वजचिन्ह|NEP}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)|१२ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|USA}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)|६ जून २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|USA}} [[२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)|{{date|21 July 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NED}} [[२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)|{{date|3 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NED}} [[२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|{{date|8 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|TAN}} [[२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|{{date|28 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | |} === महिलांचे कार्यक्रम === {| class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |'''महिलांचे आंतरराष्ट्रीय दौरे''' |- ! rowspan="2" |आरंभ दिनांक ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |'''निकाल [सामने]''' |- ! width="80" |[[महिला कसोटी क्रिकेट|म. कसोटी]] ! width="80" |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|म.आं.ए.दि.]] ! width="80" |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|म.आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|{{date|17 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|SA}} | style="text-align:left" |{{crw|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || ४–१ [५] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा|{{date|20 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|BAN}} | style="text-align:left" |{{crw|SRI}} | {{n/a}} || १–२ [३] || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा |{{date|3 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|PAK}} | style="text-align:left" |{{crw|ZIM}} | {{n/a}} || ३–० [३] || ३–० [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|10 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|NZ}} | {{n/a}} || १-१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|28 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|IND}} | ०–१ [१] || {{n/a}} || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा|१० जुलै २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|IRE}} | style="text-align:left" |{{crw|WIN}} | {{n/a}} || ०–३ [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा|२३ जुलै २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|SRI}} | style="text-align:left" |{{crw|PAK}} | {{n/a}} || २–१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#आयर्लंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|१ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|IRE}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिका महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा|११ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|ZIM}} | style="text-align:left" |{{crw|RSA}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [५] |- ! colspan="6" style="text-align :center" |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा''' |- !'''आरंभ दिनांक''' ! colspan="4" |'''स्पर्धा''' !'''विजेते''' |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|SCO}} [[२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" |{{Crw|SCO}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" |{{Crw|WIN}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक|१२ जून २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक]] | style="text-align:left" |{{Crw|AUS}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला आशिया चषक |जुलै २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |[[२०२६ महिला आशिया चषक]] | style="text-align:left" | |} == एप्रिल == === २०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)=== {{main|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] - आं.ए.दि. तिरंगी मालिका |- !क्र. !दिनांक !संघ १ !संघ २ !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529139.html आं.ए.दि. ४९४६] |२ एप्रिल |{{cr|OMA}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |सामना रद्द |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529140.html आं.ए.दि. ४९४७] |४ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|OMA}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|OMA}} ३ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529141.html आं.ए.दि. ४९४८] |६ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |अनिर्णित |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529142.html आं.ए.दि. ४९४९] |८ एप्रिल |{{cr|OMA}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|OMA}} १२ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529143.html आं.ए.दि. ४९५०] |१० एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|OMA}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|NAM}} १ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529144.html आं.ए.दि. ४९५१] |१२ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|SCO}} ७ गडी राखून |} === न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा === {{Main|न्यूझीलंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528272.html १ला आं.ए.दि.] |१७ एप्रिल |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|NZ}} २६ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528273.html २रा आं.ए.दि.] |२० एप्रिल |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|BAN}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528274.html ३रा आं.ए.दि.] |२३ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |{{cr|BAN}} ५५ धावांनी |- ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528275.html १ला आं.टी२०] |२७ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |{{cr|BAN}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html २रा आं.टी२०] |२९ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |सामना रद्द |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html ३रा आं.टी२०] |२ मे |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|NZ}} ६ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} === भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा === {{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527253.html १ला म.आं.टी२०] |१७ एप्रिल |[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] |{{Crw|SA}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527254.html २रा म.आं.टी२०] |१९ एप्रिल |[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] |{{Crw|SA}} ८ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527255.html ३रा म.आं.टी२०] |२२ एप्रिल |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] |{{Crw|SA}} ९ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527256.html ४था म.आं.टी२०] |२५ एप्रिल |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] |{{Crw|IND}} १४ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527257.html ५वा म.आं.टी२०] |२७ एप्रिल |[[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी (ग्वाटेंग)|बेनोनी]] |{{Crw|SA}} २३ धावांनी |} === श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा === {{main|श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528279.html १ला म.आं.ए.दि.] |२० एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|BAN}} ३ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा म.आं.ए.दि.] |२२ एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|SL}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा म.आं.ए.दि.] |२५ एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|SL}} ७ गडी राखून |- ! colspan="4" |WT20I series |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ला म.आं.टी२०] |२८ एप्रिल |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} २५ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २रा म.आं.टी२०] |३० एप्रिल |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} २१ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३रा म.आं.टी२०] |२ मे |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} ३ धावांनी |} === २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी) === {{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531696.html आं.ए.दि. ४९५४]|| २५ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|NEP}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531698.html आं.ए.दि. ४९५५]|| २७ एप्रिल || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531699.html आं.ए.दि. ४९५६]|| २९ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|OMA}} १०२ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531700.html आं.ए.दि. ४९५७]|| १ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531701.html आं.ए.दि. ४९५८]|| ३ मे || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} ५४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९५९]|| ५ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ८१ धावांनी |} == मे== === झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा === {{Main|झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534071.html म.आं.ए.दि. १५४५] |४ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १६८ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534072.html म.आं.ए.दि. १५४६] |६ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} २०६ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534073.html म.आं.ए.दि. १५४७] |९ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} ९ गडी राखून |- ! colspan="4" |म.आं.टी२०. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534074.html म.आं.टी२० २७६६] |१२ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १५३ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534075.html म.आं.टी२० २७६७] |१४ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} ६७ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534076.html म.आं.टी२० २७६९] |१५ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १३३ धावांनी |} ===पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा=== {{main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६}} {|class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[ २०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532486.html कसोटी २६१७] || ८–१२ मे || [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} १०४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532487.html कसोटी २६१८] || १६–२० मे|| [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} ७८ धावांनी |} === न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496542.html म.आं.ए.दि. १५४८] |१० मे |[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] |{{Cr|ENG}} १ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496543.html म.आं.ए.दि. १५४९] |१३ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉरदॅम्प्टन)|काउंटी मैदान]], [[नॉरदॅम्प्टन]] |अनिर्णित |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496544.html म.आं.ए.दि. १५५०] |१६ मे |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] |{{Cr|NZL}} १७ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496545.html म.आं.टी२० २७७२] |२० मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान ]], [[डर्बी]] |{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496546.html म.आं.टी२० २७७४] |२३ मे |[[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[कँटरबरी]] |{{Cr|NZL}} १४ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496547.html म.आं.टी२० २७७५] |२५ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (होव)|काउंटी मैदान]], [[होव्ह]] |{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून |} === २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी) === {{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९६०]|| १२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531703.html आं.ए.दि. ४९६१]|| १४ मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531704.html आं.ए.दि. ४९६२]|| १६ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531705.html आं.ए.दि. ४९६३]|| १८ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531706.html आं.ए.दि. ४९६४]|| २० मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|USA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531707.html आं.ए.दि. ४९६५]|| २२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} १२२ धावांनी |} ===न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा === {{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |कसोटी मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528547.html कसोटी २६१९] |२७-३० मे |[[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] |{{Cr|NZ}} १ डाव आणि ७९ धावांनी |- |} === २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#section:२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535591.html म.आं.टी२० २७८२]|| २८ मे || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535592.html म.आं.टी२० २७९१]|| ३० मे || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535593.html म.आं.टी२० २७९६]|| ३१ मे || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|NED}} ८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535594.html म.आं.टी२० २७९९]|| २ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535595.html म.आं.टी२० २८०९]|| ३ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} २४ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535596.html म.आं.टी२० २८१९]|| ४ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} १३ धावांनी |} ===२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका=== {{Main|२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#section:२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528538.html म.आं.टी२० २७८३] || २८ मे || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528539.html म.आं.टी२० २७८६] || २९ मे || {{crw|PAK}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]]|| {{crw|WIN}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528540.html म.आं.टी२० २७९७] || ३१ मे || {{crw|IRE}} || {{crw|PAK}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|IRE}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528541.html म.आं.टी२० २७९८] || १ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|IRE}} १ धावेने ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528542.html म.आं.टी२० २८१०] || ३ जून || {{crw|PAK}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || अनिर्णित |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528543.html म.आं.टी२० २८१९अ] || ४ जून|| {{crw|IRE}} || {{crw|PAK}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || सामना रद्द |} === भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496548.html म.आं.टी२० २७८४] |२८ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (चेम्सफोर्ड)|काउंटी मैदान]], [[चेम्सफोर्ड]] |{{crw|IND}} ३८ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496549.html म.आं.टी२० २७९२] |३० मे |[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] |{{crw|ENG}} २६ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496550.html म.आं.टी२० २८००] |२ जून |[[काउंटी मैदान (टाँटन)|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] |{{crw|ENG}} ६ गडी राखून |- ! colspan="4" |महिला कसोटी |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496551.html म.कसोटी १५३] |१०–१३ जुलै |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] |{{crw|IND}} २७० धावांनी |} === ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा=== {{main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535645.html आं.ए.दि. ४९६६] |३० मे |[[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] |{{cr|PAK}} ५ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535646.html आं.ए.दि. ४९६७] |२ जून |[[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] |{{cr|AUS}} ४१ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535647.html आं.ए.दि. ४९६९] |४ जून |[[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] |{{cr|PAK}} ४ गडी राखून |} ==जून== ===श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{main|श्रीलंका क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538304.html आं.ए.दि. ४९६८] || ३ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|SL}} ४१ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538305.html आं.ए.दि. ४९७१] || ६ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| अनिर्णित |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538306.html आं.ए.दि. ४९७२अ] || ८ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| सामना रद्द |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538307.html आं.टी२० ३९४७] || ११ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538308.html आं.टी२० ३९५२] || १३ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|SL}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538309.html आं.टी२० ३९५५] || १४ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|WIN}} ५ गडी राखून |- ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538311.html कसोटी २६२४] || २५–२९ जून || [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]]|| {{cr|WIN}} १ डाव आणि २१७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538312.html कसोटी २६२६] || ३–७ जुलै || [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]]|| सामना अनिर्णित |} ===न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496571.html कसोटी २६२०] || ४–८ जून || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{cr|ENG}} ११५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496572.html कसोटी २६२२] || १७–२१ जून || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{cr|NZ}} २५३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496573.html कसोटी २६२३] || २५–२९ जून || [[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]]|| {{cr|NZ}} १६० धावांनी |} ===अफगाणिस्तानचा भारत दौरा=== {{main|अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| एकमेव कसोटी |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527150.html कसोटी २६२१] || ६–१० जून || [[महाराजा यादवेंद्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], नवीन चंदिगढ || {{cr|IND}} १ डाव आणि ३०० धावांनी |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527151.html आं.ए.दि. ४९७७] || १३ जून || [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाळा (हिमाचल प्रदेश)|धर्मशाळा]]|| {{cr|IND}} ७ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527152.html आं.ए.दि. ४९८०] || १७ जून || [[इकाना क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]]|| {{cr|IND}} १७० धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527153.html आं.ए.दि. ४९८१] || २० जून || [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]]|| {{cr|IND}} ९ गडी राखून |} ===२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)=== {{main|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] '''– तिरंगी मालिका''' |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538425.html आं.ए.दि. ४९७०] || ६ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|USA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538426.html आं.ए.दि. ४९७२] || ८ जून || {{cr|NED}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|NED}} २१ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538427.html आं.ए.दि. ४९७४] || १० जून || {{cr|CAN}} || {{cr|NED}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|CAN}} २ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538428.html आं.ए.दि. ४९७६] || १२ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|USA}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538429.html आं.ए.दि. ४९७८अ] || १४ जून || {{cr|NED}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538430.html आं.ए.दि. ४९७९] || १६ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|NED}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| अनिर्णित |} ===ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा=== {{Main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532480.html आं.ए.दि. ४९७३] || ९ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|BAN}} ८६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532481.html आं.ए.दि. ४९७५] || ११ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|BAN}} ५ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532482.html आं.ए.दि. ४९७८] || १४ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|AUS}} १ गडी राखून |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532483.html आं.टी२० ३९५६] || १७ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532484.html आं.टी२० ३९६०] || १९ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532485.html आं.टी२० ३९७२] || २१ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ७ गडी राखून |} ===२०२६ महिला टी२० विश्वचषक=== {{main|२०२६ महिला टी२० विश्वचषक}} {{#section:२०२६ महिला टी२० विश्वचषक|गट अ}} {{#section:२०२६ महिला टी२० विश्वचषक|GroupB}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490677.html म.आं.टी२० २८४७] || १२ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|SL}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} ८७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490678.html म.आं.टी२० २८५०] || १३ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|SCO}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SCO}} ४० धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490679.html म.आं.टी२० २८५१] || १३ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|SA}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|AUS}} ६५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490680.html म.आं.टी२० २८५२] || १३ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|WIN}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490681.html म.आं.टी२० २८५४] || १४ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|BAN}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490682.html म.आं.टी२० २८५७] || १४ जून || {{crw|IND}} || {{crw|PAK}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} ६४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490683.html म.आं.टी२० २८६१] || १६ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|SL}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|SL}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490684.html म.आं.टी२० २८६२] || १६ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|IRE}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|ENG}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490685.html म.आं.टी२० २८६३] || १७ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|BAN}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|AUS}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490686.html म.आं.टी२० २८६५] || १७ जून || {{crw|IND}} || {{crw|NED}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|IND}} ९५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490687.html म.आं.टी२० २८६६] || १७ जून || {{crw|PAK}} || {{crw|SA}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|SA}} २ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490688.html म.आं.टी२० २८७०] || १८ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|WIN}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|WIN}} ७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490689.html म.आं.टी२० २८७४] || १९ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|NZ}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|NZ}} ४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490690.html म.आं.टी२० २८७७] || २० जून || {{crw|AUS}} || {{crw|NED}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|AUS}} ९८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490691.html म.आं.टी२० २८७८] || २० जून || {{crw|BAN}} || {{crw|PAK}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|BAN}} २३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490692.html म.आं.टी२० २८७९] || २० जून || {{crw|ENG}} || {{crw|SCO}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|ENG}} ३८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490693.html म.आं.टी२० २८८०]|| २१ जून || {{crw|SL}} || {{crw|WIN}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|WIN}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490694.html म.आं.टी२० २८८१] || २१ जून || {{crw|IND}} || {{crw|SA}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490695.html म.आं.टी२० २८८२] || २५ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|SCO}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|NZ}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490696.html म.आं.टी२० २८८३] || २३ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|SL}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|SL}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490697.html म.आं.टी२० २८८४] || २३ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|PAK}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|AUS}} ११३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490698.html म.आं.टी२० २८८५] || २४ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|WIN}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|ENG}} ३९ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490699.html म.आं.टी२० २८८६] || २५ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|IND}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|IND}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490700.html म.आं.टी२० २८८७] || २५ जून || {{crw|NED}} || {{crw|SA}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|SA}} ८८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490701.html म.आं.टी२० २८९१] || २६ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|SL}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SL}} ३ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490702.html म.आं.टी२० २८९५] || २७ जून || {{crw|NED}} || {{crw|PAK}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|PAK}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490703.html म.आं.टी२० २८९९] || २७ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|IRE}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490704.html म.आं.टी२० २९००] || २७ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|NZ}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{crw|ENG}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490705.html म.आं.टी२० २९०४] || २८ जून ||{{crw|BAN}} || {{crw|SA}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|SA}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490706.html म.आं.टी२० २९०७] || २८ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|IND}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ६ गडी राखून |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490707.html म.आं.टी२० २९०८] || ३० जून || {{crw|AUS}} || {{crw|WIN}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490708.html म.आं.टी२० २९०९] || २ जुलै || {{crw|ENG}} || {{crw|SA}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{crw|ENG}} ४० धावांनी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490709.html म.आं.टी२० २९१०] || ५ जुलै || {{crw|ENG}} || {{crw|AUS}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ७ गडी राखून |} ===भारताचा आयर्लंड दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528548.html आं.टी२० ३९९३] || २६ जून || [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]|| {{cr|IRE}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528549.html आं.टी२० ४००४] || २८ जून || [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]|| {{cr|IRE}} १ धावेने |} === बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{Main|बांगलादेश क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap| कसोटी सामना}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538297.html कसोटी २६२५] || २८ जून–२ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} १ डाव आणि ८५ धावांनी |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538298.html आं.ए.दि. ४९८२] || ६ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538299.html आं.ए.दि. ४९८३] || ९ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} १३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538300.html आं.ए.दि. ४९८४] || ११ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|BAN}} ७ गडी राखून |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538301.html आं.टी२० ४०३६] || १५ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|ZIM}} ३२ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538302.html आं.टी२० ४०३७] || १७ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|BAN}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538303.html आं.टी२० ४०३८] || १९ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|BAN}} ४ गडी राखून |} == जुलै == ===भारताचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496574.html आं.टी२० ४००७] |१ जुलै |[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] |सामना अनिर्णित |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496575.html आं.टी२० ४०१२] |४ जुलै |[[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] |{{cr|ENG}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496576.html आं.टी२० ४०१३] |७ जुलै |[[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] |{{cr|ENG}} १२५ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496577.html आं.टी२० ४०२०] |९ जुलै |[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] |{{cr|ENG}} ९ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496578.html आं.टी२० ४०२५] |११ जुलै |[[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)| रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] |{{cr|ENG}} ५६ धावांनी |- ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496579.html १ला आं.ए.दि.] |१४ जुलै |[[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान| एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] |{{cr|IND}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा आं.ए.दि.] |१६ जुलै |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] |{{cr|ENG}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा आं.ए.दि.] |१९ जुलै |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] |{{cr|ENG}} २७ धावांनी |} === वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा=== {{Main|वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528544.html म.आं.ए.दि. १५५१] |१० जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ९ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528545.html म.आं.ए.दि. १५५२] |१२ जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528546.html म.आं.ए.दि. १५५३] |१५ जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ६४ धावांनी |} ===न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538624.html आं.ए.दि. ४९८५] || ११ जुलै || [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538625.html आं.ए.दि. ४९८६] || १३ जुलै|| [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|NZ}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538626.html आं.ए.दि. ४९८९] || १६ जुलै|| [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|NZ}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538627.html आं.ए.दि. ४९९१] || १९ जुलै|| [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|NZ}} १ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538628.html आं.ए.दि. ४९९३] || २१ जुलै|| [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} २ गडी राखून |} ===२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)=== {{main|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] '''– तिरंगी मालिका''' |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538425.html आं.ए.दि. ४९९२] || २१ जुलै || {{cr|NAM}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538426.html आं.ए.दि. ४९९४] || २३ जुलै|| {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538427.html आं.ए.दि. ४९९५] || २५ जुलै || {{cr|NED}}|| {{cr|NAM}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ५८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538428.html आं.ए.दि. ४९९६] || २७ जुलै || {{cr|NAM}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538429.html आं.ए.दि. ४९९७] || २९ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ५७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538430.html आं.ए.दि. ४९९८] || ३१ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|NAM}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ६ गडी राखून |} ===पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा=== {{Main|पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540540.html म.आं.ए.दि. १५५४] |२३ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|PAK}} ५ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540541.html म.आं.ए.दि. १५५५] |२५ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|SRI}} ८ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540542.html म.आं.ए.दि. १५५६] |२८ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|SRI}} ८ गडी राखून |- ! colspan="4" |{{nowrap| म.आं.टी२० मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540543.html म.आं.टी२० २९४३] |३१ जुलै |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|SRI}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540544.html म.आं.टी२० २९४८] |२ ऑगस्ट |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|SRI}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540545.html म.आं.टी२० २९५१] |४ ऑगस्ट |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|PAK}} ४ गडी राखून |} ===भारताचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|आं.टी२० मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530060.html आं.टी२० ४०३९] |२३ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ७ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530061.html आं.टी२० ४०४१] |२५ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ९० धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530062.html आं.टी२० ४०४४] |२६ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ३५ धावांनी |} ===पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{Main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538630.html कसोटी २६२७] |२५–२९ जुलै |[[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] |{{Cr|WIN}} ९० धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538631.html कसोटी २६२८] |२–६ ऑगस्ट |[[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] |{{Cr|PAK}} ८ गडी राखून |} ==ऑगस्ट== ===२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)=== {{main|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1545998.html आं.ए.दि. ४९९८अ] || ३ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1545999.html आं.ए.दि. ४९९८क] || ५ ऑगस्ट || {{cr|CAN}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546000.html आं.ए.दि. ५०००] || ७ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|CAN}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} ९ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546001.html आं.ए.दि. ५००१] || ९ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} १ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546002.html आं.ए.दि. ५००३] || ११ ऑगस्ट || {{cr|CAN}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|UAE}} ९७ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546003.html आं.ए.दि. ५००५] || १३ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|CAN}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} १७० धावांनी |} ===अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा=== {{Main| अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528550.html आं.ए.दि. ४९९८ब] || ५ ऑगस्ट || [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[मॅघेरामेसन]] || सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528551.html आं.ए.दि. ४९९९] || ७ ऑगस्ट || [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[मॅघेरामेसन]] || {{cr|AFG|२०१३}} ९२ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528552.html आं.ए.दि. ५००२] || १० ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} ३ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528553.html आं.ए.दि. ५००४] || १२ ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} ४२ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528554.html आं.ए.दि. ५००६] || १५ ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] ||{{cr|AFG|२०१३}} ६ गडी राखून |} ===२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब (टांझानिया)=== {{main|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब (टांझानिया)}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="7" |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग]] – लिस्ट अ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546340.html १ला सामना] || ८ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|UGA}} ९० धावांनी([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत | डीएलएस]]) |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546341.html २रा सामना] || ९ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ६८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546342.html ३रा सामना] || ९ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} १६३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546343.html ४था सामना] || ११ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|HK}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546344.html ५वा सामना] || ११ ऑगस्ट || {{cr|ITA}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ११३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546345.html ६वा सामना] || १२ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546346.html ७वा सामना] || १२ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ५१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546347.html ८वा सामना] || १४ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|HK}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ३८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546348.html ९वा सामना] || १४ ऑगस्ट || {{cr|ITA}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546349.html १०वा सामना] || १५ ऑगस्ट || {{cr|SIN}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|UGA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546350.html ११वा सामना] || १५ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|BHR}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|TAN}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546351.html १२वा सामना] || १७ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546352.html १३वा सामना] || १७ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|TAN}} ९ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546353.html १४वा सामना] || १८ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546354.html १५वा सामना] || १८ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|BHR}} ४ गडी राखून |} ===थायलंड महिलांचा पापुआ न्यू गिनी दौरा=== {{main| थायलंड महिला क्रिकेट संघाचा पापुआ न्यू गिनी दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549208.html म.आं.टी२० २९५२] || १० ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549209.html म.आं.टी२० २९५३] || ११ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ६ गडी राखून |- ! colspan="4" | म.आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549210.html म.आं.ए.दि. १५५७] || १३ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} १२१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549211.html म.आं.ए.दि. १५५८] || १५ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ४० धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549212.html म.आं.ए.दि. १५५९] || १७ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ५ गडी राखून |} === बांगलादेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{Main| बांगलादेश क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1527273.html कसोटी २६२९] || १३–१७ ऑगस्ट || [[मारारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|BAN}} ९ गडी राखून |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1527274.html कसोटी २६३२] || २२–२६ ऑगस्ट|| [[ग्रेट बॅरियर रीफ अरेना]], [[मॅके (क्वीन्सलंड)|मॅके]] ||{{cr|AUS}} १ डाव आणि ५१ धावांनी |} === भारताचा श्रीलंका दौरा=== {{main| भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1544001.html कसोटी २६३०] || १५–१९ ऑगस्ट || [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[गाली (श्रीलंका)|गाली]] || {{cr|IND}} १६५ धावांनी |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1544002.html कसोटी २६३३] || २३–२७ ऑगस्ट || [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] ||अनिर्णित |} === पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा === {{Main| पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html कसोटी २६३१] || १९–२३ ऑगस्ट || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स ]] ||{{cr|ENG}} १ डाव आणि १०३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html कसोटी २६३४] || २७–३१ ऑगस्ट|| [[लॉर्ड्स]], [[लंडन ]] ||{{cr|ENG}} १९४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३री कसोटी] || ९–१३ सप्टेंबर || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || |} ===नेदरलँड्स महिलांचा स्कॉटलंड दौरा=== {{main| नेदरलँड्स महिला संघाचा स्कॉटलंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | म.आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549972.html १ला म.आं.ए.दि.] || २८ ऑगस्ट || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{Crw|NED}} ५८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549973.html २रा म.आं.ए.दि.]|| ३० ऑगस्ट || [[न्यू विल्यमफील्ड]], [[स्टर्लिंग]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549974.html ३रा म.आं.ए.दि.]|| १ सप्टेंबर || [[न्यू विल्यमफील्ड]], [[स्टर्लिंग]] || |} ===२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका}} {{#section: २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|PTS}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549524.html आं.टी२० ४०९९] || २८ ऑगस्ट || {{cr|NAM}} || {{cr|SA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{cr|NAM}} १८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549525.html आं.टी२० ४१००] || २९ ऑगस्ट || {{cr|SA}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{cr|SA}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549526.html आं.टी२० ४१०१] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549527.html ४था आं.टी२०] || १ सप्टेंबर || {{cr|SA}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549528.html ५वा आं.टी२०] || ३ सप्टेंबर || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549529.html ६वा आं.टी२०] || ४ सप्टेंबर || {{cr|NAM}} || {{cr|SA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549530.html ७वा आं.टी२०] || ६ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |} ===२०२६ महिला टी२० आशिया चषक === {{main|२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक }} {{col-begin|width=}} {{col-2}} {{#section:२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक|Group A}} {{col-2}} {{#section:२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548891.html १ला म.आं.टी२०] || २८ ऑगस्ट || {{crw|HK}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|THA}} ६ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548892.html २रा म.आं.टी२०] || २९ ऑगस्ट || {{crw|UAE}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|SL}} ९ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548893.html ३रा म.आं.टी२०] || ३० ऑगस्ट || {{crw|IND}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} ९४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548894.html ४था म.आं.टी२०] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|BAN}} || {{crw|INA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548895.html ५वा म.आं.टी२०] || १ सप्टेंबर || {{crw|PAK}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548896.html ६वा म.आं.टी२०] || २ सप्टेंबर || {{crw|INA}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548897.html ७वा म.आं.टी२०] || ३ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|IND}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548898.html ८वा म.आं.टी२०] || ४ सप्टेंबर || {{crw|UAE}} || {{crw|INA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548899.html ९वा म.आं.टी२०] || ५ सप्टेंबर || {{crw|IND}} || {{crw|PAK}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548900.html १०वा म.आं.टी२०] || ६ सप्टेंबर || {{crw|BAN}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548901.html ११वा म.आं.टी२०] || ७ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|PAK}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548902.html १२वा म.आं.टी२०] || ८ सप्टेंबर || {{crw|UAE}} || {{crw|BAN}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548903.html १३वा म.आं.टी२०] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548904.html १४वा म.आं.टी२०] || ११ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548905.html १५वा म.आं.टी२०] || १३ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |} ===२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक === {{main|२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक }} {{col-begin|width=}} {{col-2}} {{#section: २०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक|Group A}} {{col-2}} {{#section:२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549946.html १ला सामना] || ३० ऑगस्ट || {{cr|OMA}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|OMA}} १३१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549947.html २रा सामना] || ३० ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|SAU}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || {{cr|HK}} १६ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549948.html ३रा सामना] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|QAT}} || {{cr|UAE}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549949.html ४था सामना] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|NEP}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549950.html ५वा सामना] || १ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549951.html ६वा सामना] || १ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|SIN}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549952.html ७वा सामना] || २ सप्टेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|HK}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549953.html ८वा सामना] || २ सप्टेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|QAT}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549954.html ९वा सामना] || ३ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|UAE}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549955.html १०वा सामना] || ३ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|NEP}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549956.html ११वा सामना] || ४ सप्टेंबर || {{cr|SIN}} || {{cr|QAT}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549957.html १२वा सामना] || ४ सप्टेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|SAU}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549958.html १३वा सामना] || ५ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|OMA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549959.html १४वा सामना] || ५ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|HK}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549960.html १५वा सामना] || ६ सप्टेंबर || {{cr|NEP}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549961.html १६वा सामना] || ६ सप्टेंबर || {{cr|SIN}} || {{cr|UAE}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549962.html १७वा सामना] || ७ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|BHR}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549963.html १८वा सामना] || ७ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|QAT}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549964.html १९वा सामना] || ८ सप्टेंबर || {{cr|HK}} || {{cr|NEP}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549965.html २०वा सामना] || ८ सप्टेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|उपांत्य सामने |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549966.html २१वा सामना] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549967.html २२वा सामना] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|३ऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549968.html २३वा सामना] || १२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549969.html २४वा सामना] || १२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |} == September == === India बांगलादेश दौरा === {{Main|Indian cricket team बांगलादेश दौरा in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st ODI |1 September | | |- |२रा ODI |3 September | | |- |३रा ODI |6 September | | |- ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st T20I |9 September | | |- |२रा T20I |12 September | | |- |३रा T20I |13 September | | |} === Ireland women in England === {{Main|Ireland women's cricket team in England in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[2025–2029 ICC Women's Championship]] — WODI series}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496552.html १ला म.आं.ए.दि.] |1 September |[[Grace Road]], [[Leicester]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496553.html २रा म.आं.ए.दि.] |3 September |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496554.html ३रा म.आं.ए.दि.] |6 September |[[New Road, Worcester|New Road]], [[Worcester, England|Worcester]] | |} === Sri Lanka in England === {{Main|Sri Lankan cricket team in England in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496585.html १ला आं.टी२०] |15 September |[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496586.html २रा आं.टी२०] |17 September |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496587.html ३रा आं.टी२०] |19 September |[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]] | |- ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496588.html १ला आं.ए.दि.] |22 September |[[Riverside Ground]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496589.html २रा आं.ए.दि.] |24 September |[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496590.html ३रा आं.ए.दि.] |27 September |[[The Oval]], [[London]] | |} == See also == * [[Associate international cricket in 2026]] * [[International cricket in 2025–26]] * [[International cricket in 2026–27]] == References == {{reflist}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} 0mumjas5usqnsmlreoicoe76y63ikdp 2707032 2707031 2026-08-31T07:33:47Z Nitin.kunjir 4684 /* महिलांचे कार्यक्रम */ 2707032 wikitext text/x-wiki {{short description|International cricket season}} {{Use dmy dates|date=January 2025}}{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५-२६|२०२६-२७}} '''२०२६ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम''' एप्रिल २०२६ ते सप्टेंबर २०२६ पर्यंत असेल.<ref>{{Cite web|url=https://www.cricschedule.com/ftp.php|title=Future Tour Programs (FTP) Schedule of ICC|website=CricSchedule|access-date=2024-03-16}}</ref> या कालावधीमध्ये पुरुषांचे [[कसोटी सामना|कसोटी]], [[एकदिवसीय क्रिकेट|एकदिवसीय]] आणि [[टी२०]] सामने (पूर्ण सदस्य संघांमधील), [[महिला कसोटी क्रिकेट|महिला कसोटी]], [[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|महिला एकदिवसीय]] आणि [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|महिला]] [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२०]] सामने तसेच काही इतर महत्त्वाच्या मालिका समाविष्ट असतील.<ref>{{cite web|url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|title=Men's Future Tours Programme 2023 to 2027|work=International Cricket Council|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|archive-date=26 December 2022|accessdate=14 March 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2747093|title=Men's FTP for 2023-2027 announced|work=International Cricket Council|accessdate=14 March 2023}}</ref> [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] जून आणि जुलै २०२६ दरम्यान इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचे नियोजित आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/12659535/england-to-host-2026-womens-t20-cricket-world-cup|title=England to host 2026 T20 Women's World Cup|work=[[Sky Sports]]|access-date=26 July 2022}}</ref> येथे दाखवलेल्या सामन्यांव्यतिरिक्त, या कालावधीत सहयोगी राष्ट्रांशी संबंधित इतर अनेक टी२०आय मालिका खेळवल्या जातील. == मोसम आढावा == === पुरुषांचे कार्यक्रम === {| class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |'''आंतरराष्ट्रीय दौरे''' |- ! rowspan="2" |'''आरंभ दिनांक''' ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |निकाल [सामने] |- ! width="80" |[[कसोटी सामना|कसोटी]] ! width="80" |[[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेट|आं.ए.दि.]] ! width="80" |[[आंतरराष्ट्रीय टी२०|आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा|{{date|17 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | {{n/a}} || २–१ [३] || १–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा|{{date|8 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} | २–० [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा|{{date|27 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | ०–१ [१] || {{n/a}} || {{n/a}} |- |style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा|{{date|30 May 2026}}]] |style="text-align:left" |{{cr|PAK}} |style="text-align:left" |{{cr|AUS}} |{{n/a}} |२–१ [३] |{{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|3 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|SL}} | १–० [२] || ०–१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा|{{date|4 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} |१–२ [३] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा भारत दौरा|{{date|6 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | style="text-align:left" |{{cr|AFG|२०१३}} | १–० [१] || ३–० [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा|{{date|9 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | {{n/a}} || २–१ [३] || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा आयर्लंड दौरा|२६ जून २०२६]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}}|| {{n/a}} || २–० [२] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|28 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} |१–० [२] || २–१ [५] |[३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा इंग्लंड दौरा|{{date|1 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}} || २–१ [३] || ४–० [५] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|11 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | {{n/a}} || २–३ [५] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|23 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|25 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} | १–१ [२]|| {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा|{{date|5 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|AFG|२०१३}} | {{n/a}} || ०–४ [५] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलदेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा |{{date|13 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | १–१ [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा श्रीलंका दौरा|{{date|15 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|SRI}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} |०–१ [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा|{{date|19 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} |[३] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिकेचा नामिबिया दौरा|{{date|9 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|NAM}} | style="text-align:left" |{{cr|SA}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#भारत वि अफगाणिस्तान भारतामध्ये|१३ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{flagicon|IND}} {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा|{{date|15 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|SL}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" |[[#ऑस्ट्रेलियाचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|15 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | {{n/a}} || [3] || {{n/a}} |- ! colspan="6" style="text-align :center" |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा''' |- !'''आरंभ दिनांक''' ! colspan="4" |'''स्पर्धा''' !'''विजेते''' |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)|{{date|2 April 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)]] |{{n/a}} |- |style="text-align:left" | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)|२५ एप्रिल २०२६]] | colspan="4" style="text-align: left;" |{{ध्वजचिन्ह|NEP}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)|१२ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|USA}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)|६ जून २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|USA}} [[२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)|{{date|21 July 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NED}} [[२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)|{{date|3 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NED}} [[२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|{{date|8 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|TAN}} [[२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|{{date|28 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | |} === महिलांचे कार्यक्रम === {| class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |'''महिलांचे आंतरराष्ट्रीय दौरे''' |- ! rowspan="2" |आरंभ दिनांक ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |'''निकाल [सामने]''' |- ! width="80" |[[महिला कसोटी क्रिकेट|म. कसोटी]] ! width="80" |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|म.आं.ए.दि.]] ! width="80" |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|म.आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|{{date|17 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|SA}} | style="text-align:left" |{{crw|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || ४–१ [५] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा|{{date|20 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|BAN}} | style="text-align:left" |{{crw|SRI}} | {{n/a}} || १–२ [३] || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा |{{date|3 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|PAK}} | style="text-align:left" |{{crw|ZIM}} | {{n/a}} || ३–० [३] || ३–० [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|10 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|NZ}} | {{n/a}} || १-१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|28 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|IND}} | ०–१ [१] || {{n/a}} || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा|१० जुलै २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|IRE}} | style="text-align:left" |{{crw|WIN}} | {{n/a}} || ०–३ [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा|२३ जुलै २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|SRI}} | style="text-align:left" |{{crw|PAK}} | {{n/a}} || २–१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[#थायलंड महिलांचा पापुआ न्यू गिनी दौरा|१० ऑगस्ट २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|PNG}} | style="text-align:left" | {{crw|THA}} | {{n/a}} || ०–३ [३] || १–१ [२] |- | style="text-align:left" | [[#नेदरलँड्स महिलांचा स्कॉटलंड दौरा|२८ ऑगस्ट २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|SCO}} | style="text-align:left" | {{crw|NED}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#आयर्लंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|१ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|IRE}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिका महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा|११ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|ZIM}} | style="text-align:left" |{{crw|RSA}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [५] |- ! colspan="6" style="text-align :center" |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा''' |- !'''आरंभ दिनांक''' ! colspan="4" |'''स्पर्धा''' !'''विजेते''' |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|SCO}} [[२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" |{{Crw|SCO}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" |{{Crw|WIN}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक|१२ जून २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक]] | style="text-align:left" |{{Crw|AUS}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला आशिया चषक |२८ ऑगस्ट २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |[[२०२६ महिला आशिया चषक]] | style="text-align:left" | |} == एप्रिल == === २०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)=== {{main|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] - आं.ए.दि. तिरंगी मालिका |- !क्र. !दिनांक !संघ १ !संघ २ !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529139.html आं.ए.दि. ४९४६] |२ एप्रिल |{{cr|OMA}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |सामना रद्द |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529140.html आं.ए.दि. ४९४७] |४ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|OMA}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|OMA}} ३ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529141.html आं.ए.दि. ४९४८] |६ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |अनिर्णित |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529142.html आं.ए.दि. ४९४९] |८ एप्रिल |{{cr|OMA}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|OMA}} १२ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529143.html आं.ए.दि. ४९५०] |१० एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|OMA}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|NAM}} १ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529144.html आं.ए.दि. ४९५१] |१२ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|SCO}} ७ गडी राखून |} === न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा === {{Main|न्यूझीलंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528272.html १ला आं.ए.दि.] |१७ एप्रिल |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|NZ}} २६ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528273.html २रा आं.ए.दि.] |२० एप्रिल |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|BAN}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528274.html ३रा आं.ए.दि.] |२३ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |{{cr|BAN}} ५५ धावांनी |- ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528275.html १ला आं.टी२०] |२७ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |{{cr|BAN}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html २रा आं.टी२०] |२९ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |सामना रद्द |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html ३रा आं.टी२०] |२ मे |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|NZ}} ६ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} === भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा === {{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527253.html १ला म.आं.टी२०] |१७ एप्रिल |[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] |{{Crw|SA}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527254.html २रा म.आं.टी२०] |१९ एप्रिल |[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] |{{Crw|SA}} ८ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527255.html ३रा म.आं.टी२०] |२२ एप्रिल |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] |{{Crw|SA}} ९ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527256.html ४था म.आं.टी२०] |२५ एप्रिल |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] |{{Crw|IND}} १४ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527257.html ५वा म.आं.टी२०] |२७ एप्रिल |[[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी (ग्वाटेंग)|बेनोनी]] |{{Crw|SA}} २३ धावांनी |} === श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा === {{main|श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528279.html १ला म.आं.ए.दि.] |२० एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|BAN}} ३ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा म.आं.ए.दि.] |२२ एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|SL}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा म.आं.ए.दि.] |२५ एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|SL}} ७ गडी राखून |- ! colspan="4" |WT20I series |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ला म.आं.टी२०] |२८ एप्रिल |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} २५ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २रा म.आं.टी२०] |३० एप्रिल |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} २१ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३रा म.आं.टी२०] |२ मे |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} ३ धावांनी |} === २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी) === {{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531696.html आं.ए.दि. ४९५४]|| २५ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|NEP}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531698.html आं.ए.दि. ४९५५]|| २७ एप्रिल || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531699.html आं.ए.दि. ४९५६]|| २९ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|OMA}} १०२ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531700.html आं.ए.दि. ४९५७]|| १ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531701.html आं.ए.दि. ४९५८]|| ३ मे || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} ५४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९५९]|| ५ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ८१ धावांनी |} == मे== === झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा === {{Main|झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534071.html म.आं.ए.दि. १५४५] |४ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १६८ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534072.html म.आं.ए.दि. १५४६] |६ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} २०६ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534073.html म.आं.ए.दि. १५४७] |९ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} ९ गडी राखून |- ! colspan="4" |म.आं.टी२०. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534074.html म.आं.टी२० २७६६] |१२ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १५३ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534075.html म.आं.टी२० २७६७] |१४ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} ६७ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534076.html म.आं.टी२० २७६९] |१५ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १३३ धावांनी |} ===पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा=== {{main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६}} {|class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[ २०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532486.html कसोटी २६१७] || ८–१२ मे || [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} १०४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532487.html कसोटी २६१८] || १६–२० मे|| [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} ७८ धावांनी |} === न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496542.html म.आं.ए.दि. १५४८] |१० मे |[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] |{{Cr|ENG}} १ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496543.html म.आं.ए.दि. १५४९] |१३ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉरदॅम्प्टन)|काउंटी मैदान]], [[नॉरदॅम्प्टन]] |अनिर्णित |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496544.html म.आं.ए.दि. १५५०] |१६ मे |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] |{{Cr|NZL}} १७ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496545.html म.आं.टी२० २७७२] |२० मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान ]], [[डर्बी]] |{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496546.html म.आं.टी२० २७७४] |२३ मे |[[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[कँटरबरी]] |{{Cr|NZL}} १४ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496547.html म.आं.टी२० २७७५] |२५ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (होव)|काउंटी मैदान]], [[होव्ह]] |{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून |} === २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी) === {{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९६०]|| १२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531703.html आं.ए.दि. ४९६१]|| १४ मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531704.html आं.ए.दि. ४९६२]|| १६ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531705.html आं.ए.दि. ४९६३]|| १८ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531706.html आं.ए.दि. ४९६४]|| २० मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|USA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531707.html आं.ए.दि. ४९६५]|| २२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} १२२ धावांनी |} ===न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा === {{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |कसोटी मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528547.html कसोटी २६१९] |२७-३० मे |[[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] |{{Cr|NZ}} १ डाव आणि ७९ धावांनी |- |} === २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#section:२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535591.html म.आं.टी२० २७८२]|| २८ मे || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535592.html म.आं.टी२० २७९१]|| ३० मे || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535593.html म.आं.टी२० २७९६]|| ३१ मे || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|NED}} ८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535594.html म.आं.टी२० २७९९]|| २ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535595.html म.आं.टी२० २८०९]|| ३ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} २४ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535596.html म.आं.टी२० २८१९]|| ४ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} १३ धावांनी |} ===२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका=== {{Main|२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#section:२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528538.html म.आं.टी२० २७८३] || २८ मे || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528539.html म.आं.टी२० २७८६] || २९ मे || {{crw|PAK}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]]|| {{crw|WIN}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528540.html म.आं.टी२० २७९७] || ३१ मे || {{crw|IRE}} || {{crw|PAK}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|IRE}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528541.html म.आं.टी२० २७९८] || १ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|IRE}} १ धावेने ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528542.html म.आं.टी२० २८१०] || ३ जून || {{crw|PAK}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || अनिर्णित |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528543.html म.आं.टी२० २८१९अ] || ४ जून|| {{crw|IRE}} || {{crw|PAK}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || सामना रद्द |} === भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496548.html म.आं.टी२० २७८४] |२८ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (चेम्सफोर्ड)|काउंटी मैदान]], [[चेम्सफोर्ड]] |{{crw|IND}} ३८ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496549.html म.आं.टी२० २७९२] |३० मे |[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] |{{crw|ENG}} २६ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496550.html म.आं.टी२० २८००] |२ जून |[[काउंटी मैदान (टाँटन)|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] |{{crw|ENG}} ६ गडी राखून |- ! colspan="4" |महिला कसोटी |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496551.html म.कसोटी १५३] |१०–१३ जुलै |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] |{{crw|IND}} २७० धावांनी |} === ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा=== {{main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535645.html आं.ए.दि. ४९६६] |३० मे |[[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] |{{cr|PAK}} ५ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535646.html आं.ए.दि. ४९६७] |२ जून |[[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] |{{cr|AUS}} ४१ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535647.html आं.ए.दि. ४९६९] |४ जून |[[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] |{{cr|PAK}} ४ गडी राखून |} ==जून== ===श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{main|श्रीलंका क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538304.html आं.ए.दि. ४९६८] || ३ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|SL}} ४१ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538305.html आं.ए.दि. ४९७१] || ६ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| अनिर्णित |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538306.html आं.ए.दि. ४९७२अ] || ८ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| सामना रद्द |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538307.html आं.टी२० ३९४७] || ११ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538308.html आं.टी२० ३९५२] || १३ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|SL}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538309.html आं.टी२० ३९५५] || १४ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|WIN}} ५ गडी राखून |- ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538311.html कसोटी २६२४] || २५–२९ जून || [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]]|| {{cr|WIN}} १ डाव आणि २१७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538312.html कसोटी २६२६] || ३–७ जुलै || [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]]|| सामना अनिर्णित |} ===न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496571.html कसोटी २६२०] || ४–८ जून || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{cr|ENG}} ११५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496572.html कसोटी २६२२] || १७–२१ जून || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{cr|NZ}} २५३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496573.html कसोटी २६२३] || २५–२९ जून || [[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]]|| {{cr|NZ}} १६० धावांनी |} ===अफगाणिस्तानचा भारत दौरा=== {{main|अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| एकमेव कसोटी |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527150.html कसोटी २६२१] || ६–१० जून || [[महाराजा यादवेंद्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], नवीन चंदिगढ || {{cr|IND}} १ डाव आणि ३०० धावांनी |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527151.html आं.ए.दि. ४९७७] || १३ जून || [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाळा (हिमाचल प्रदेश)|धर्मशाळा]]|| {{cr|IND}} ७ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527152.html आं.ए.दि. ४९८०] || १७ जून || [[इकाना क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]]|| {{cr|IND}} १७० धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527153.html आं.ए.दि. ४९८१] || २० जून || [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]]|| {{cr|IND}} ९ गडी राखून |} ===२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)=== {{main|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] '''– तिरंगी मालिका''' |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538425.html आं.ए.दि. ४९७०] || ६ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|USA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538426.html आं.ए.दि. ४९७२] || ८ जून || {{cr|NED}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|NED}} २१ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538427.html आं.ए.दि. ४९७४] || १० जून || {{cr|CAN}} || {{cr|NED}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|CAN}} २ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538428.html आं.ए.दि. ४९७६] || १२ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|USA}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538429.html आं.ए.दि. ४९७८अ] || १४ जून || {{cr|NED}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538430.html आं.ए.दि. ४९७९] || १६ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|NED}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| अनिर्णित |} ===ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा=== {{Main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532480.html आं.ए.दि. ४९७३] || ९ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|BAN}} ८६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532481.html आं.ए.दि. ४९७५] || ११ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|BAN}} ५ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532482.html आं.ए.दि. ४९७८] || १४ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|AUS}} १ गडी राखून |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532483.html आं.टी२० ३९५६] || १७ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532484.html आं.टी२० ३९६०] || १९ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532485.html आं.टी२० ३९७२] || २१ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ७ गडी राखून |} ===२०२६ महिला टी२० विश्वचषक=== {{main|२०२६ महिला टी२० विश्वचषक}} {{#section:२०२६ महिला टी२० विश्वचषक|गट अ}} {{#section:२०२६ महिला टी२० विश्वचषक|GroupB}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490677.html म.आं.टी२० २८४७] || १२ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|SL}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} ८७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490678.html म.आं.टी२० २८५०] || १३ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|SCO}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SCO}} ४० धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490679.html म.आं.टी२० २८५१] || १३ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|SA}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|AUS}} ६५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490680.html म.आं.टी२० २८५२] || १३ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|WIN}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490681.html म.आं.टी२० २८५४] || १४ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|BAN}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490682.html म.आं.टी२० २८५७] || १४ जून || {{crw|IND}} || {{crw|PAK}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} ६४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490683.html म.आं.टी२० २८६१] || १६ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|SL}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|SL}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490684.html म.आं.टी२० २८६२] || १६ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|IRE}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|ENG}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490685.html म.आं.टी२० २८६३] || १७ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|BAN}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|AUS}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490686.html म.आं.टी२० २८६५] || १७ जून || {{crw|IND}} || {{crw|NED}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|IND}} ९५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490687.html म.आं.टी२० २८६६] || १७ जून || {{crw|PAK}} || {{crw|SA}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|SA}} २ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490688.html म.आं.टी२० २८७०] || १८ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|WIN}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|WIN}} ७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490689.html म.आं.टी२० २८७४] || १९ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|NZ}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|NZ}} ४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490690.html म.आं.टी२० २८७७] || २० जून || {{crw|AUS}} || {{crw|NED}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|AUS}} ९८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490691.html म.आं.टी२० २८७८] || २० जून || {{crw|BAN}} || {{crw|PAK}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|BAN}} २३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490692.html म.आं.टी२० २८७९] || २० जून || {{crw|ENG}} || {{crw|SCO}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|ENG}} ३८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490693.html म.आं.टी२० २८८०]|| २१ जून || {{crw|SL}} || {{crw|WIN}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|WIN}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490694.html म.आं.टी२० २८८१] || २१ जून || {{crw|IND}} || {{crw|SA}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490695.html म.आं.टी२० २८८२] || २५ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|SCO}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|NZ}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490696.html म.आं.टी२० २८८३] || २३ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|SL}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|SL}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490697.html म.आं.टी२० २८८४] || २३ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|PAK}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|AUS}} ११३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490698.html म.आं.टी२० २८८५] || २४ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|WIN}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|ENG}} ३९ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490699.html म.आं.टी२० २८८६] || २५ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|IND}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|IND}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490700.html म.आं.टी२० २८८७] || २५ जून || {{crw|NED}} || {{crw|SA}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|SA}} ८८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490701.html म.आं.टी२० २८९१] || २६ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|SL}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SL}} ३ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490702.html म.आं.टी२० २८९५] || २७ जून || {{crw|NED}} || {{crw|PAK}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|PAK}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490703.html म.आं.टी२० २८९९] || २७ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|IRE}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490704.html म.आं.टी२० २९००] || २७ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|NZ}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{crw|ENG}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490705.html म.आं.टी२० २९०४] || २८ जून ||{{crw|BAN}} || {{crw|SA}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|SA}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490706.html म.आं.टी२० २९०७] || २८ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|IND}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ६ गडी राखून |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490707.html म.आं.टी२० २९०८] || ३० जून || {{crw|AUS}} || {{crw|WIN}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490708.html म.आं.टी२० २९०९] || २ जुलै || {{crw|ENG}} || {{crw|SA}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{crw|ENG}} ४० धावांनी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490709.html म.आं.टी२० २९१०] || ५ जुलै || {{crw|ENG}} || {{crw|AUS}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ७ गडी राखून |} ===भारताचा आयर्लंड दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528548.html आं.टी२० ३९९३] || २६ जून || [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]|| {{cr|IRE}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528549.html आं.टी२० ४००४] || २८ जून || [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]|| {{cr|IRE}} १ धावेने |} === बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{Main|बांगलादेश क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap| कसोटी सामना}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538297.html कसोटी २६२५] || २८ जून–२ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} १ डाव आणि ८५ धावांनी |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538298.html आं.ए.दि. ४९८२] || ६ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538299.html आं.ए.दि. ४९८३] || ९ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} १३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538300.html आं.ए.दि. ४९८४] || ११ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|BAN}} ७ गडी राखून |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538301.html आं.टी२० ४०३६] || १५ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|ZIM}} ३२ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538302.html आं.टी२० ४०३७] || १७ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|BAN}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538303.html आं.टी२० ४०३८] || १९ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|BAN}} ४ गडी राखून |} == जुलै == ===भारताचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496574.html आं.टी२० ४००७] |१ जुलै |[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] |सामना अनिर्णित |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496575.html आं.टी२० ४०१२] |४ जुलै |[[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] |{{cr|ENG}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496576.html आं.टी२० ४०१३] |७ जुलै |[[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] |{{cr|ENG}} १२५ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496577.html आं.टी२० ४०२०] |९ जुलै |[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] |{{cr|ENG}} ९ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496578.html आं.टी२० ४०२५] |११ जुलै |[[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)| रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] |{{cr|ENG}} ५६ धावांनी |- ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496579.html १ला आं.ए.दि.] |१४ जुलै |[[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान| एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] |{{cr|IND}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा आं.ए.दि.] |१६ जुलै |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] |{{cr|ENG}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा आं.ए.दि.] |१९ जुलै |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] |{{cr|ENG}} २७ धावांनी |} === वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा=== {{Main|वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528544.html म.आं.ए.दि. १५५१] |१० जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ९ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528545.html म.आं.ए.दि. १५५२] |१२ जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528546.html म.आं.ए.दि. १५५३] |१५ जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ६४ धावांनी |} ===न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538624.html आं.ए.दि. ४९८५] || ११ जुलै || [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538625.html आं.ए.दि. ४९८६] || १३ जुलै|| [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|NZ}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538626.html आं.ए.दि. ४९८९] || १६ जुलै|| [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|NZ}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538627.html आं.ए.दि. ४९९१] || १९ जुलै|| [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|NZ}} १ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538628.html आं.ए.दि. ४९९३] || २१ जुलै|| [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} २ गडी राखून |} ===२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)=== {{main|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] '''– तिरंगी मालिका''' |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538425.html आं.ए.दि. ४९९२] || २१ जुलै || {{cr|NAM}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538426.html आं.ए.दि. ४९९४] || २३ जुलै|| {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538427.html आं.ए.दि. ४९९५] || २५ जुलै || {{cr|NED}}|| {{cr|NAM}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ५८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538428.html आं.ए.दि. ४९९६] || २७ जुलै || {{cr|NAM}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538429.html आं.ए.दि. ४९९७] || २९ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ५७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538430.html आं.ए.दि. ४९९८] || ३१ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|NAM}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ६ गडी राखून |} ===पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा=== {{Main|पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540540.html म.आं.ए.दि. १५५४] |२३ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|PAK}} ५ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540541.html म.आं.ए.दि. १५५५] |२५ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|SRI}} ८ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540542.html म.आं.ए.दि. १५५६] |२८ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|SRI}} ८ गडी राखून |- ! colspan="4" |{{nowrap| म.आं.टी२० मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540543.html म.आं.टी२० २९४३] |३१ जुलै |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|SRI}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540544.html म.आं.टी२० २९४८] |२ ऑगस्ट |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|SRI}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540545.html म.आं.टी२० २९५१] |४ ऑगस्ट |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|PAK}} ४ गडी राखून |} ===भारताचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|आं.टी२० मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530060.html आं.टी२० ४०३९] |२३ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ७ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530061.html आं.टी२० ४०४१] |२५ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ९० धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530062.html आं.टी२० ४०४४] |२६ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ३५ धावांनी |} ===पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{Main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538630.html कसोटी २६२७] |२५–२९ जुलै |[[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] |{{Cr|WIN}} ९० धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538631.html कसोटी २६२८] |२–६ ऑगस्ट |[[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] |{{Cr|PAK}} ८ गडी राखून |} ==ऑगस्ट== ===२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)=== {{main|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1545998.html आं.ए.दि. ४९९८अ] || ३ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1545999.html आं.ए.दि. ४९९८क] || ५ ऑगस्ट || {{cr|CAN}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546000.html आं.ए.दि. ५०००] || ७ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|CAN}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} ९ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546001.html आं.ए.दि. ५००१] || ९ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} १ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546002.html आं.ए.दि. ५००३] || ११ ऑगस्ट || {{cr|CAN}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|UAE}} ९७ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546003.html आं.ए.दि. ५००५] || १३ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|CAN}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} १७० धावांनी |} ===अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा=== {{Main| अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528550.html आं.ए.दि. ४९९८ब] || ५ ऑगस्ट || [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[मॅघेरामेसन]] || सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528551.html आं.ए.दि. ४९९९] || ७ ऑगस्ट || [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[मॅघेरामेसन]] || {{cr|AFG|२०१३}} ९२ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528552.html आं.ए.दि. ५००२] || १० ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} ३ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528553.html आं.ए.दि. ५००४] || १२ ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} ४२ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528554.html आं.ए.दि. ५००६] || १५ ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] ||{{cr|AFG|२०१३}} ६ गडी राखून |} ===२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब (टांझानिया)=== {{main|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब (टांझानिया)}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="7" |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग]] – लिस्ट अ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546340.html १ला सामना] || ८ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|UGA}} ९० धावांनी([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत | डीएलएस]]) |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546341.html २रा सामना] || ९ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ६८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546342.html ३रा सामना] || ९ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} १६३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546343.html ४था सामना] || ११ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|HK}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546344.html ५वा सामना] || ११ ऑगस्ट || {{cr|ITA}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ११३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546345.html ६वा सामना] || १२ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546346.html ७वा सामना] || १२ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ५१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546347.html ८वा सामना] || १४ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|HK}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ३८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546348.html ९वा सामना] || १४ ऑगस्ट || {{cr|ITA}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546349.html १०वा सामना] || १५ ऑगस्ट || {{cr|SIN}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|UGA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546350.html ११वा सामना] || १५ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|BHR}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|TAN}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546351.html १२वा सामना] || १७ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546352.html १३वा सामना] || १७ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|TAN}} ९ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546353.html १४वा सामना] || १८ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546354.html १५वा सामना] || १८ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|BHR}} ४ गडी राखून |} ===थायलंड महिलांचा पापुआ न्यू गिनी दौरा=== {{main| थायलंड महिला क्रिकेट संघाचा पापुआ न्यू गिनी दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549208.html म.आं.टी२० २९५२] || १० ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549209.html म.आं.टी२० २९५३] || ११ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ६ गडी राखून |- ! colspan="4" | म.आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549210.html म.आं.ए.दि. १५५७] || १३ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} १२१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549211.html म.आं.ए.दि. १५५८] || १५ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ४० धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549212.html म.आं.ए.दि. १५५९] || १७ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ५ गडी राखून |} === बांगलादेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{Main| बांगलादेश क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1527273.html कसोटी २६२९] || १३–१७ ऑगस्ट || [[मारारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|BAN}} ९ गडी राखून |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1527274.html कसोटी २६३२] || २२–२६ ऑगस्ट|| [[ग्रेट बॅरियर रीफ अरेना]], [[मॅके (क्वीन्सलंड)|मॅके]] ||{{cr|AUS}} १ डाव आणि ५१ धावांनी |} === भारताचा श्रीलंका दौरा=== {{main| भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1544001.html कसोटी २६३०] || १५–१९ ऑगस्ट || [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[गाली (श्रीलंका)|गाली]] || {{cr|IND}} १६५ धावांनी |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1544002.html कसोटी २६३३] || २३–२७ ऑगस्ट || [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] ||अनिर्णित |} === पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा === {{Main| पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html कसोटी २६३१] || १९–२३ ऑगस्ट || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स ]] ||{{cr|ENG}} १ डाव आणि १०३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html कसोटी २६३४] || २७–३१ ऑगस्ट|| [[लॉर्ड्स]], [[लंडन ]] ||{{cr|ENG}} १९४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३री कसोटी] || ९–१३ सप्टेंबर || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || |} ===नेदरलँड्स महिलांचा स्कॉटलंड दौरा=== {{main| नेदरलँड्स महिला संघाचा स्कॉटलंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | म.आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549972.html १ला म.आं.ए.दि.] || २८ ऑगस्ट || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{Crw|NED}} ५८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549973.html २रा म.आं.ए.दि.]|| ३० ऑगस्ट || [[न्यू विल्यमफील्ड]], [[स्टर्लिंग]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549974.html ३रा म.आं.ए.दि.]|| १ सप्टेंबर || [[न्यू विल्यमफील्ड]], [[स्टर्लिंग]] || |} ===२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका}} {{#section: २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|PTS}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549524.html आं.टी२० ४०९९] || २८ ऑगस्ट || {{cr|NAM}} || {{cr|SA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{cr|NAM}} १८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549525.html आं.टी२० ४१००] || २९ ऑगस्ट || {{cr|SA}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{cr|SA}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549526.html आं.टी२० ४१०१] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549527.html ४था आं.टी२०] || १ सप्टेंबर || {{cr|SA}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549528.html ५वा आं.टी२०] || ३ सप्टेंबर || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549529.html ६वा आं.टी२०] || ४ सप्टेंबर || {{cr|NAM}} || {{cr|SA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549530.html ७वा आं.टी२०] || ६ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |} ===२०२६ महिला टी२० आशिया चषक === {{main|२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक }} {{col-begin|width=}} {{col-2}} {{#section:२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक|Group A}} {{col-2}} {{#section:२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548891.html १ला म.आं.टी२०] || २८ ऑगस्ट || {{crw|HK}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|THA}} ६ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548892.html २रा म.आं.टी२०] || २९ ऑगस्ट || {{crw|UAE}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|SL}} ९ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548893.html ३रा म.आं.टी२०] || ३० ऑगस्ट || {{crw|IND}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} ९४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548894.html ४था म.आं.टी२०] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|BAN}} || {{crw|INA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548895.html ५वा म.आं.टी२०] || १ सप्टेंबर || {{crw|PAK}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548896.html ६वा म.आं.टी२०] || २ सप्टेंबर || {{crw|INA}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548897.html ७वा म.आं.टी२०] || ३ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|IND}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548898.html ८वा म.आं.टी२०] || ४ सप्टेंबर || {{crw|UAE}} || {{crw|INA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548899.html ९वा म.आं.टी२०] || ५ सप्टेंबर || {{crw|IND}} || {{crw|PAK}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548900.html १०वा म.आं.टी२०] || ६ सप्टेंबर || {{crw|BAN}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548901.html ११वा म.आं.टी२०] || ७ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|PAK}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548902.html १२वा म.आं.टी२०] || ८ सप्टेंबर || {{crw|UAE}} || {{crw|BAN}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548903.html १३वा म.आं.टी२०] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548904.html १४वा म.आं.टी२०] || ११ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548905.html १५वा म.आं.टी२०] || १३ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |} ===२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक === {{main|२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक }} {{col-begin|width=}} {{col-2}} {{#section: २०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक|Group A}} {{col-2}} {{#section:२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549946.html १ला सामना] || ३० ऑगस्ट || {{cr|OMA}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|OMA}} १३१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549947.html २रा सामना] || ३० ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|SAU}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || {{cr|HK}} १६ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549948.html ३रा सामना] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|QAT}} || {{cr|UAE}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549949.html ४था सामना] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|NEP}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549950.html ५वा सामना] || १ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549951.html ६वा सामना] || १ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|SIN}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549952.html ७वा सामना] || २ सप्टेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|HK}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549953.html ८वा सामना] || २ सप्टेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|QAT}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549954.html ९वा सामना] || ३ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|UAE}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549955.html १०वा सामना] || ३ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|NEP}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549956.html ११वा सामना] || ४ सप्टेंबर || {{cr|SIN}} || {{cr|QAT}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549957.html १२वा सामना] || ४ सप्टेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|SAU}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549958.html १३वा सामना] || ५ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|OMA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549959.html १४वा सामना] || ५ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|HK}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549960.html १५वा सामना] || ६ सप्टेंबर || {{cr|NEP}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549961.html १६वा सामना] || ६ सप्टेंबर || {{cr|SIN}} || {{cr|UAE}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549962.html १७वा सामना] || ७ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|BHR}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549963.html १८वा सामना] || ७ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|QAT}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549964.html १९वा सामना] || ८ सप्टेंबर || {{cr|HK}} || {{cr|NEP}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549965.html २०वा सामना] || ८ सप्टेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|उपांत्य सामने |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549966.html २१वा सामना] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549967.html २२वा सामना] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|३ऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549968.html २३वा सामना] || १२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549969.html २४वा सामना] || १२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |} == September == === India बांगलादेश दौरा === {{Main|Indian cricket team बांगलादेश दौरा in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st ODI |1 September | | |- |२रा ODI |3 September | | |- |३रा ODI |6 September | | |- ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st T20I |9 September | | |- |२रा T20I |12 September | | |- |३रा T20I |13 September | | |} === Ireland women in England === {{Main|Ireland women's cricket team in England in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[2025–2029 ICC Women's Championship]] — WODI series}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496552.html १ला म.आं.ए.दि.] |1 September |[[Grace Road]], [[Leicester]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496553.html २रा म.आं.ए.दि.] |3 September |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496554.html ३रा म.आं.ए.दि.] |6 September |[[New Road, Worcester|New Road]], [[Worcester, England|Worcester]] | |} === Sri Lanka in England === {{Main|Sri Lankan cricket team in England in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496585.html १ला आं.टी२०] |15 September |[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496586.html २रा आं.टी२०] |17 September |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496587.html ३रा आं.टी२०] |19 September |[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]] | |- ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496588.html १ला आं.ए.दि.] |22 September |[[Riverside Ground]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496589.html २रा आं.ए.दि.] |24 September |[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496590.html ३रा आं.ए.दि.] |27 September |[[The Oval]], [[London]] | |} == See also == * [[Associate international cricket in 2026]] * [[International cricket in 2025–26]] * [[International cricket in 2026–27]] == References == {{reflist}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} qejulu7r5ntqv9evzaen034zll0xf3d 2707033 2707032 2026-08-31T07:52:37Z Nitin.kunjir 4684 /* September */ 2707033 wikitext text/x-wiki {{short description|International cricket season}} {{Use dmy dates|date=January 2025}}{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५-२६|२०२६-२७}} '''२०२६ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम''' एप्रिल २०२६ ते सप्टेंबर २०२६ पर्यंत असेल.<ref>{{Cite web|url=https://www.cricschedule.com/ftp.php|title=Future Tour Programs (FTP) Schedule of ICC|website=CricSchedule|access-date=2024-03-16}}</ref> या कालावधीमध्ये पुरुषांचे [[कसोटी सामना|कसोटी]], [[एकदिवसीय क्रिकेट|एकदिवसीय]] आणि [[टी२०]] सामने (पूर्ण सदस्य संघांमधील), [[महिला कसोटी क्रिकेट|महिला कसोटी]], [[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|महिला एकदिवसीय]] आणि [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|महिला]] [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२०]] सामने तसेच काही इतर महत्त्वाच्या मालिका समाविष्ट असतील.<ref>{{cite web|url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|title=Men's Future Tours Programme 2023 to 2027|work=International Cricket Council|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|archive-date=26 December 2022|accessdate=14 March 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2747093|title=Men's FTP for 2023-2027 announced|work=International Cricket Council|accessdate=14 March 2023}}</ref> [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] जून आणि जुलै २०२६ दरम्यान इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचे नियोजित आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/12659535/england-to-host-2026-womens-t20-cricket-world-cup|title=England to host 2026 T20 Women's World Cup|work=[[Sky Sports]]|access-date=26 July 2022}}</ref> येथे दाखवलेल्या सामन्यांव्यतिरिक्त, या कालावधीत सहयोगी राष्ट्रांशी संबंधित इतर अनेक टी२०आय मालिका खेळवल्या जातील. == मोसम आढावा == === पुरुषांचे कार्यक्रम === {| class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |'''आंतरराष्ट्रीय दौरे''' |- ! rowspan="2" |'''आरंभ दिनांक''' ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |निकाल [सामने] |- ! width="80" |[[कसोटी सामना|कसोटी]] ! width="80" |[[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेट|आं.ए.दि.]] ! width="80" |[[आंतरराष्ट्रीय टी२०|आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा|{{date|17 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | {{n/a}} || २–१ [३] || १–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा|{{date|8 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} | २–० [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा|{{date|27 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | ०–१ [१] || {{n/a}} || {{n/a}} |- |style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा|{{date|30 May 2026}}]] |style="text-align:left" |{{cr|PAK}} |style="text-align:left" |{{cr|AUS}} |{{n/a}} |२–१ [३] |{{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|3 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|SL}} | १–० [२] || ०–१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा|{{date|4 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} |१–२ [३] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा भारत दौरा|{{date|6 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | style="text-align:left" |{{cr|AFG|२०१३}} | १–० [१] || ३–० [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा|{{date|9 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | {{n/a}} || २–१ [३] || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा आयर्लंड दौरा|२६ जून २०२६]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}}|| {{n/a}} || २–० [२] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|28 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} |१–० [२] || २–१ [५] |[३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा इंग्लंड दौरा|{{date|1 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}} || २–१ [३] || ४–० [५] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|11 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | {{n/a}} || २–३ [५] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|23 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|25 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} | १–१ [२]|| {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा|{{date|5 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|AFG|२०१३}} | {{n/a}} || ०–४ [५] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलदेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा |{{date|13 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | १–१ [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा श्रीलंका दौरा|{{date|15 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|SRI}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} |०–१ [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा|{{date|19 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} |[३] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिकेचा नामिबिया दौरा|{{date|9 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|NAM}} | style="text-align:left" |{{cr|SA}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#भारत वि अफगाणिस्तान भारतामध्ये|१३ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{flagicon|IND}} {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा|{{date|15 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|SL}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" |[[#ऑस्ट्रेलियाचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|15 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | {{n/a}} || [3] || {{n/a}} |- ! colspan="6" style="text-align :center" |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा''' |- !'''आरंभ दिनांक''' ! colspan="4" |'''स्पर्धा''' !'''विजेते''' |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)|{{date|2 April 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)]] |{{n/a}} |- |style="text-align:left" | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)|२५ एप्रिल २०२६]] | colspan="4" style="text-align: left;" |{{ध्वजचिन्ह|NEP}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)|१२ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|USA}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)|६ जून २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|USA}} [[२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)|{{date|21 July 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NED}} [[२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)|{{date|3 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NED}} [[२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|{{date|8 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|TAN}} [[२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|{{date|28 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | |} === महिलांचे कार्यक्रम === {| class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |'''महिलांचे आंतरराष्ट्रीय दौरे''' |- ! rowspan="2" |आरंभ दिनांक ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |'''निकाल [सामने]''' |- ! width="80" |[[महिला कसोटी क्रिकेट|म. कसोटी]] ! width="80" |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|म.आं.ए.दि.]] ! width="80" |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|म.आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|{{date|17 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|SA}} | style="text-align:left" |{{crw|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || ४–१ [५] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा|{{date|20 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|BAN}} | style="text-align:left" |{{crw|SRI}} | {{n/a}} || १–२ [३] || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा |{{date|3 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|PAK}} | style="text-align:left" |{{crw|ZIM}} | {{n/a}} || ३–० [३] || ३–० [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|10 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|NZ}} | {{n/a}} || १-१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|28 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|IND}} | ०–१ [१] || {{n/a}} || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा|१० जुलै २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|IRE}} | style="text-align:left" |{{crw|WIN}} | {{n/a}} || ०–३ [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा|२३ जुलै २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|SRI}} | style="text-align:left" |{{crw|PAK}} | {{n/a}} || २–१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[#थायलंड महिलांचा पापुआ न्यू गिनी दौरा|१० ऑगस्ट २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|PNG}} | style="text-align:left" | {{crw|THA}} | {{n/a}} || ०–३ [३] || १–१ [२] |- | style="text-align:left" | [[#नेदरलँड्स महिलांचा स्कॉटलंड दौरा|२८ ऑगस्ट २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|SCO}} | style="text-align:left" | {{crw|NED}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#आयर्लंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|१ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|IRE}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिका महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा|११ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|ZIM}} | style="text-align:left" |{{crw|RSA}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [५] |- ! colspan="6" style="text-align :center" |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा''' |- !'''आरंभ दिनांक''' ! colspan="4" |'''स्पर्धा''' !'''विजेते''' |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|SCO}} [[२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" |{{Crw|SCO}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" |{{Crw|WIN}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक|१२ जून २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक]] | style="text-align:left" |{{Crw|AUS}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला आशिया चषक |२८ ऑगस्ट २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |[[२०२६ महिला आशिया चषक]] | style="text-align:left" | |} == एप्रिल == === २०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)=== {{main|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] - आं.ए.दि. तिरंगी मालिका |- !क्र. !दिनांक !संघ १ !संघ २ !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529139.html आं.ए.दि. ४९४६] |२ एप्रिल |{{cr|OMA}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |सामना रद्द |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529140.html आं.ए.दि. ४९४७] |४ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|OMA}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|OMA}} ३ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529141.html आं.ए.दि. ४९४८] |६ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |अनिर्णित |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529142.html आं.ए.दि. ४९४९] |८ एप्रिल |{{cr|OMA}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|OMA}} १२ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529143.html आं.ए.दि. ४९५०] |१० एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|OMA}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|NAM}} १ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529144.html आं.ए.दि. ४९५१] |१२ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|SCO}} ७ गडी राखून |} === न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा === {{Main|न्यूझीलंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528272.html १ला आं.ए.दि.] |१७ एप्रिल |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|NZ}} २६ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528273.html २रा आं.ए.दि.] |२० एप्रिल |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|BAN}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528274.html ३रा आं.ए.दि.] |२३ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |{{cr|BAN}} ५५ धावांनी |- ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528275.html १ला आं.टी२०] |२७ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |{{cr|BAN}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html २रा आं.टी२०] |२९ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |सामना रद्द |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html ३रा आं.टी२०] |२ मे |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|NZ}} ६ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} === भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा === {{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527253.html १ला म.आं.टी२०] |१७ एप्रिल |[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] |{{Crw|SA}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527254.html २रा म.आं.टी२०] |१९ एप्रिल |[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] |{{Crw|SA}} ८ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527255.html ३रा म.आं.टी२०] |२२ एप्रिल |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] |{{Crw|SA}} ९ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527256.html ४था म.आं.टी२०] |२५ एप्रिल |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] |{{Crw|IND}} १४ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527257.html ५वा म.आं.टी२०] |२७ एप्रिल |[[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी (ग्वाटेंग)|बेनोनी]] |{{Crw|SA}} २३ धावांनी |} === श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा === {{main|श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528279.html १ला म.आं.ए.दि.] |२० एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|BAN}} ३ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा म.आं.ए.दि.] |२२ एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|SL}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा म.आं.ए.दि.] |२५ एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|SL}} ७ गडी राखून |- ! colspan="4" |WT20I series |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ला म.आं.टी२०] |२८ एप्रिल |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} २५ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २रा म.आं.टी२०] |३० एप्रिल |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} २१ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३रा म.आं.टी२०] |२ मे |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} ३ धावांनी |} === २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी) === {{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531696.html आं.ए.दि. ४९५४]|| २५ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|NEP}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531698.html आं.ए.दि. ४९५५]|| २७ एप्रिल || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531699.html आं.ए.दि. ४९५६]|| २९ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|OMA}} १०२ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531700.html आं.ए.दि. ४९५७]|| १ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531701.html आं.ए.दि. ४९५८]|| ३ मे || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} ५४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९५९]|| ५ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ८१ धावांनी |} == मे== === झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा === {{Main|झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534071.html म.आं.ए.दि. १५४५] |४ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १६८ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534072.html म.आं.ए.दि. १५४६] |६ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} २०६ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534073.html म.आं.ए.दि. १५४७] |९ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} ९ गडी राखून |- ! colspan="4" |म.आं.टी२०. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534074.html म.आं.टी२० २७६६] |१२ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १५३ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534075.html म.आं.टी२० २७६७] |१४ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} ६७ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534076.html म.आं.टी२० २७६९] |१५ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १३३ धावांनी |} ===पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा=== {{main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६}} {|class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[ २०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532486.html कसोटी २६१७] || ८–१२ मे || [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} १०४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532487.html कसोटी २६१८] || १६–२० मे|| [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} ७८ धावांनी |} === न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496542.html म.आं.ए.दि. १५४८] |१० मे |[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] |{{Cr|ENG}} १ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496543.html म.आं.ए.दि. १५४९] |१३ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉरदॅम्प्टन)|काउंटी मैदान]], [[नॉरदॅम्प्टन]] |अनिर्णित |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496544.html म.आं.ए.दि. १५५०] |१६ मे |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] |{{Cr|NZL}} १७ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496545.html म.आं.टी२० २७७२] |२० मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान ]], [[डर्बी]] |{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496546.html म.आं.टी२० २७७४] |२३ मे |[[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[कँटरबरी]] |{{Cr|NZL}} १४ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496547.html म.आं.टी२० २७७५] |२५ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (होव)|काउंटी मैदान]], [[होव्ह]] |{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून |} === २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी) === {{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९६०]|| १२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531703.html आं.ए.दि. ४९६१]|| १४ मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531704.html आं.ए.दि. ४९६२]|| १६ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531705.html आं.ए.दि. ४९६३]|| १८ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531706.html आं.ए.दि. ४९६४]|| २० मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|USA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531707.html आं.ए.दि. ४९६५]|| २२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} १२२ धावांनी |} ===न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा === {{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |कसोटी मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528547.html कसोटी २६१९] |२७-३० मे |[[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] |{{Cr|NZ}} १ डाव आणि ७९ धावांनी |- |} === २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#section:२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535591.html म.आं.टी२० २७८२]|| २८ मे || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535592.html म.आं.टी२० २७९१]|| ३० मे || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535593.html म.आं.टी२० २७९६]|| ३१ मे || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|NED}} ८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535594.html म.आं.टी२० २७९९]|| २ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535595.html म.आं.टी२० २८०९]|| ३ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} २४ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535596.html म.आं.टी२० २८१९]|| ४ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} १३ धावांनी |} ===२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका=== {{Main|२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#section:२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528538.html म.आं.टी२० २७८३] || २८ मे || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528539.html म.आं.टी२० २७८६] || २९ मे || {{crw|PAK}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]]|| {{crw|WIN}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528540.html म.आं.टी२० २७९७] || ३१ मे || {{crw|IRE}} || {{crw|PAK}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|IRE}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528541.html म.आं.टी२० २७९८] || १ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|IRE}} १ धावेने ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528542.html म.आं.टी२० २८१०] || ३ जून || {{crw|PAK}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || अनिर्णित |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528543.html म.आं.टी२० २८१९अ] || ४ जून|| {{crw|IRE}} || {{crw|PAK}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || सामना रद्द |} === भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496548.html म.आं.टी२० २७८४] |२८ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (चेम्सफोर्ड)|काउंटी मैदान]], [[चेम्सफोर्ड]] |{{crw|IND}} ३८ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496549.html म.आं.टी२० २७९२] |३० मे |[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] |{{crw|ENG}} २६ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496550.html म.आं.टी२० २८००] |२ जून |[[काउंटी मैदान (टाँटन)|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] |{{crw|ENG}} ६ गडी राखून |- ! colspan="4" |महिला कसोटी |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496551.html म.कसोटी १५३] |१०–१३ जुलै |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] |{{crw|IND}} २७० धावांनी |} === ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा=== {{main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535645.html आं.ए.दि. ४९६६] |३० मे |[[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] |{{cr|PAK}} ५ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535646.html आं.ए.दि. ४९६७] |२ जून |[[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] |{{cr|AUS}} ४१ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535647.html आं.ए.दि. ४९६९] |४ जून |[[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] |{{cr|PAK}} ४ गडी राखून |} ==जून== ===श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{main|श्रीलंका क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538304.html आं.ए.दि. ४९६८] || ३ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|SL}} ४१ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538305.html आं.ए.दि. ४९७१] || ६ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| अनिर्णित |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538306.html आं.ए.दि. ४९७२अ] || ८ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| सामना रद्द |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538307.html आं.टी२० ३९४७] || ११ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538308.html आं.टी२० ३९५२] || १३ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|SL}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538309.html आं.टी२० ३९५५] || १४ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|WIN}} ५ गडी राखून |- ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538311.html कसोटी २६२४] || २५–२९ जून || [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]]|| {{cr|WIN}} १ डाव आणि २१७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538312.html कसोटी २६२६] || ३–७ जुलै || [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]]|| सामना अनिर्णित |} ===न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496571.html कसोटी २६२०] || ४–८ जून || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{cr|ENG}} ११५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496572.html कसोटी २६२२] || १७–२१ जून || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{cr|NZ}} २५३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496573.html कसोटी २६२३] || २५–२९ जून || [[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]]|| {{cr|NZ}} १६० धावांनी |} ===अफगाणिस्तानचा भारत दौरा=== {{main|अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| एकमेव कसोटी |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527150.html कसोटी २६२१] || ६–१० जून || [[महाराजा यादवेंद्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], नवीन चंदिगढ || {{cr|IND}} १ डाव आणि ३०० धावांनी |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527151.html आं.ए.दि. ४९७७] || १३ जून || [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाळा (हिमाचल प्रदेश)|धर्मशाळा]]|| {{cr|IND}} ७ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527152.html आं.ए.दि. ४९८०] || १७ जून || [[इकाना क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]]|| {{cr|IND}} १७० धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527153.html आं.ए.दि. ४९८१] || २० जून || [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]]|| {{cr|IND}} ९ गडी राखून |} ===२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)=== {{main|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] '''– तिरंगी मालिका''' |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538425.html आं.ए.दि. ४९७०] || ६ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|USA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538426.html आं.ए.दि. ४९७२] || ८ जून || {{cr|NED}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|NED}} २१ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538427.html आं.ए.दि. ४९७४] || १० जून || {{cr|CAN}} || {{cr|NED}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|CAN}} २ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538428.html आं.ए.दि. ४९७६] || १२ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|USA}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538429.html आं.ए.दि. ४९७८अ] || १४ जून || {{cr|NED}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538430.html आं.ए.दि. ४९७९] || १६ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|NED}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| अनिर्णित |} ===ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा=== {{Main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532480.html आं.ए.दि. ४९७३] || ९ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|BAN}} ८६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532481.html आं.ए.दि. ४९७५] || ११ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|BAN}} ५ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532482.html आं.ए.दि. ४९७८] || १४ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|AUS}} १ गडी राखून |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532483.html आं.टी२० ३९५६] || १७ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532484.html आं.टी२० ३९६०] || १९ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532485.html आं.टी२० ३९७२] || २१ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ७ गडी राखून |} ===२०२६ महिला टी२० विश्वचषक=== {{main|२०२६ महिला टी२० विश्वचषक}} {{#section:२०२६ महिला टी२० विश्वचषक|गट अ}} {{#section:२०२६ महिला टी२० विश्वचषक|GroupB}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490677.html म.आं.टी२० २८४७] || १२ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|SL}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} ८७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490678.html म.आं.टी२० २८५०] || १३ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|SCO}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SCO}} ४० धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490679.html म.आं.टी२० २८५१] || १३ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|SA}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|AUS}} ६५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490680.html म.आं.टी२० २८५२] || १३ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|WIN}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490681.html म.आं.टी२० २८५४] || १४ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|BAN}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490682.html म.आं.टी२० २८५७] || १४ जून || {{crw|IND}} || {{crw|PAK}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} ६४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490683.html म.आं.टी२० २८६१] || १६ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|SL}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|SL}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490684.html म.आं.टी२० २८६२] || १६ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|IRE}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|ENG}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490685.html म.आं.टी२० २८६३] || १७ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|BAN}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|AUS}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490686.html म.आं.टी२० २८६५] || १७ जून || {{crw|IND}} || {{crw|NED}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|IND}} ९५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490687.html म.आं.टी२० २८६६] || १७ जून || {{crw|PAK}} || {{crw|SA}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|SA}} २ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490688.html म.आं.टी२० २८७०] || १८ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|WIN}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|WIN}} ७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490689.html म.आं.टी२० २८७४] || १९ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|NZ}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|NZ}} ४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490690.html म.आं.टी२० २८७७] || २० जून || {{crw|AUS}} || {{crw|NED}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|AUS}} ९८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490691.html म.आं.टी२० २८७८] || २० जून || {{crw|BAN}} || {{crw|PAK}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|BAN}} २३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490692.html म.आं.टी२० २८७९] || २० जून || {{crw|ENG}} || {{crw|SCO}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|ENG}} ३८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490693.html म.आं.टी२० २८८०]|| २१ जून || {{crw|SL}} || {{crw|WIN}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|WIN}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490694.html म.आं.टी२० २८८१] || २१ जून || {{crw|IND}} || {{crw|SA}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490695.html म.आं.टी२० २८८२] || २५ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|SCO}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|NZ}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490696.html म.आं.टी२० २८८३] || २३ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|SL}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|SL}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490697.html म.आं.टी२० २८८४] || २३ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|PAK}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|AUS}} ११३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490698.html म.आं.टी२० २८८५] || २४ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|WIN}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|ENG}} ३९ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490699.html म.आं.टी२० २८८६] || २५ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|IND}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|IND}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490700.html म.आं.टी२० २८८७] || २५ जून || {{crw|NED}} || {{crw|SA}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|SA}} ८८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490701.html म.आं.टी२० २८९१] || २६ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|SL}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SL}} ३ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490702.html म.आं.टी२० २८९५] || २७ जून || {{crw|NED}} || {{crw|PAK}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|PAK}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490703.html म.आं.टी२० २८९९] || २७ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|IRE}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490704.html म.आं.टी२० २९००] || २७ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|NZ}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{crw|ENG}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490705.html म.आं.टी२० २९०४] || २८ जून ||{{crw|BAN}} || {{crw|SA}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|SA}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490706.html म.आं.टी२० २९०७] || २८ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|IND}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ६ गडी राखून |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490707.html म.आं.टी२० २९०८] || ३० जून || {{crw|AUS}} || {{crw|WIN}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490708.html म.आं.टी२० २९०९] || २ जुलै || {{crw|ENG}} || {{crw|SA}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{crw|ENG}} ४० धावांनी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490709.html म.आं.टी२० २९१०] || ५ जुलै || {{crw|ENG}} || {{crw|AUS}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ७ गडी राखून |} ===भारताचा आयर्लंड दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528548.html आं.टी२० ३९९३] || २६ जून || [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]|| {{cr|IRE}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528549.html आं.टी२० ४००४] || २८ जून || [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]|| {{cr|IRE}} १ धावेने |} === बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{Main|बांगलादेश क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap| कसोटी सामना}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538297.html कसोटी २६२५] || २८ जून–२ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} १ डाव आणि ८५ धावांनी |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538298.html आं.ए.दि. ४९८२] || ६ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538299.html आं.ए.दि. ४९८३] || ९ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} १३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538300.html आं.ए.दि. ४९८४] || ११ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|BAN}} ७ गडी राखून |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538301.html आं.टी२० ४०३६] || १५ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|ZIM}} ३२ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538302.html आं.टी२० ४०३७] || १७ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|BAN}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538303.html आं.टी२० ४०३८] || १९ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|BAN}} ४ गडी राखून |} == जुलै == ===भारताचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496574.html आं.टी२० ४००७] |१ जुलै |[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] |सामना अनिर्णित |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496575.html आं.टी२० ४०१२] |४ जुलै |[[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] |{{cr|ENG}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496576.html आं.टी२० ४०१३] |७ जुलै |[[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] |{{cr|ENG}} १२५ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496577.html आं.टी२० ४०२०] |९ जुलै |[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] |{{cr|ENG}} ९ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496578.html आं.टी२० ४०२५] |११ जुलै |[[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)| रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] |{{cr|ENG}} ५६ धावांनी |- ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496579.html १ला आं.ए.दि.] |१४ जुलै |[[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान| एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] |{{cr|IND}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा आं.ए.दि.] |१६ जुलै |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] |{{cr|ENG}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा आं.ए.दि.] |१९ जुलै |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] |{{cr|ENG}} २७ धावांनी |} === वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा=== {{Main|वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528544.html म.आं.ए.दि. १५५१] |१० जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ९ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528545.html म.आं.ए.दि. १५५२] |१२ जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528546.html म.आं.ए.दि. १५५३] |१५ जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ६४ धावांनी |} ===न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538624.html आं.ए.दि. ४९८५] || ११ जुलै || [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538625.html आं.ए.दि. ४९८६] || १३ जुलै|| [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|NZ}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538626.html आं.ए.दि. ४९८९] || १६ जुलै|| [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|NZ}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538627.html आं.ए.दि. ४९९१] || १९ जुलै|| [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|NZ}} १ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538628.html आं.ए.दि. ४९९३] || २१ जुलै|| [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} २ गडी राखून |} ===२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)=== {{main|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] '''– तिरंगी मालिका''' |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538425.html आं.ए.दि. ४९९२] || २१ जुलै || {{cr|NAM}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538426.html आं.ए.दि. ४९९४] || २३ जुलै|| {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538427.html आं.ए.दि. ४९९५] || २५ जुलै || {{cr|NED}}|| {{cr|NAM}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ५८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538428.html आं.ए.दि. ४९९६] || २७ जुलै || {{cr|NAM}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538429.html आं.ए.दि. ४९९७] || २९ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ५७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538430.html आं.ए.दि. ४९९८] || ३१ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|NAM}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ६ गडी राखून |} ===पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा=== {{Main|पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540540.html म.आं.ए.दि. १५५४] |२३ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|PAK}} ५ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540541.html म.आं.ए.दि. १५५५] |२५ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|SRI}} ८ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540542.html म.आं.ए.दि. १५५६] |२८ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|SRI}} ८ गडी राखून |- ! colspan="4" |{{nowrap| म.आं.टी२० मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540543.html म.आं.टी२० २९४३] |३१ जुलै |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|SRI}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540544.html म.आं.टी२० २९४८] |२ ऑगस्ट |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|SRI}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540545.html म.आं.टी२० २९५१] |४ ऑगस्ट |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|PAK}} ४ गडी राखून |} ===भारताचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|आं.टी२० मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530060.html आं.टी२० ४०३९] |२३ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ७ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530061.html आं.टी२० ४०४१] |२५ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ९० धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530062.html आं.टी२० ४०४४] |२६ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ३५ धावांनी |} ===पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{Main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538630.html कसोटी २६२७] |२५–२९ जुलै |[[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] |{{Cr|WIN}} ९० धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538631.html कसोटी २६२८] |२–६ ऑगस्ट |[[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] |{{Cr|PAK}} ८ गडी राखून |} ==ऑगस्ट== ===२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)=== {{main|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1545998.html आं.ए.दि. ४९९८अ] || ३ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1545999.html आं.ए.दि. ४९९८क] || ५ ऑगस्ट || {{cr|CAN}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546000.html आं.ए.दि. ५०००] || ७ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|CAN}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} ९ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546001.html आं.ए.दि. ५००१] || ९ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} १ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546002.html आं.ए.दि. ५००३] || ११ ऑगस्ट || {{cr|CAN}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|UAE}} ९७ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546003.html आं.ए.दि. ५००५] || १३ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|CAN}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} १७० धावांनी |} ===अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा=== {{Main| अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528550.html आं.ए.दि. ४९९८ब] || ५ ऑगस्ट || [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[मॅघेरामेसन]] || सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528551.html आं.ए.दि. ४९९९] || ७ ऑगस्ट || [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[मॅघेरामेसन]] || {{cr|AFG|२०१३}} ९२ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528552.html आं.ए.दि. ५००२] || १० ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} ३ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528553.html आं.ए.दि. ५००४] || १२ ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} ४२ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528554.html आं.ए.दि. ५००६] || १५ ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] ||{{cr|AFG|२०१३}} ६ गडी राखून |} ===२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब (टांझानिया)=== {{main|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब (टांझानिया)}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="7" |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग]] – लिस्ट अ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546340.html १ला सामना] || ८ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|UGA}} ९० धावांनी([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत | डीएलएस]]) |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546341.html २रा सामना] || ९ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ६८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546342.html ३रा सामना] || ९ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} १६३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546343.html ४था सामना] || ११ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|HK}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546344.html ५वा सामना] || ११ ऑगस्ट || {{cr|ITA}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ११३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546345.html ६वा सामना] || १२ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546346.html ७वा सामना] || १२ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ५१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546347.html ८वा सामना] || १४ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|HK}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ३८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546348.html ९वा सामना] || १४ ऑगस्ट || {{cr|ITA}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546349.html १०वा सामना] || १५ ऑगस्ट || {{cr|SIN}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|UGA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546350.html ११वा सामना] || १५ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|BHR}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|TAN}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546351.html १२वा सामना] || १७ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546352.html १३वा सामना] || १७ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|TAN}} ९ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546353.html १४वा सामना] || १८ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546354.html १५वा सामना] || १८ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|BHR}} ४ गडी राखून |} ===थायलंड महिलांचा पापुआ न्यू गिनी दौरा=== {{main| थायलंड महिला क्रिकेट संघाचा पापुआ न्यू गिनी दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549208.html म.आं.टी२० २९५२] || १० ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549209.html म.आं.टी२० २९५३] || ११ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ६ गडी राखून |- ! colspan="4" | म.आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549210.html म.आं.ए.दि. १५५७] || १३ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} १२१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549211.html म.आं.ए.दि. १५५८] || १५ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ४० धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549212.html म.आं.ए.दि. १५५९] || १७ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ५ गडी राखून |} === बांगलादेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{Main| बांगलादेश क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1527273.html कसोटी २६२९] || १३–१७ ऑगस्ट || [[मारारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|BAN}} ९ गडी राखून |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1527274.html कसोटी २६३२] || २२–२६ ऑगस्ट|| [[ग्रेट बॅरियर रीफ अरेना]], [[मॅके (क्वीन्सलंड)|मॅके]] ||{{cr|AUS}} १ डाव आणि ५१ धावांनी |} === भारताचा श्रीलंका दौरा=== {{main| भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1544001.html कसोटी २६३०] || १५–१९ ऑगस्ट || [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[गाली (श्रीलंका)|गाली]] || {{cr|IND}} १६५ धावांनी |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1544002.html कसोटी २६३३] || २३–२७ ऑगस्ट || [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] ||अनिर्णित |} === पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा === {{Main| पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html कसोटी २६३१] || १९–२३ ऑगस्ट || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स ]] ||{{cr|ENG}} १ डाव आणि १०३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html कसोटी २६३४] || २७–३१ ऑगस्ट|| [[लॉर्ड्स]], [[लंडन ]] ||{{cr|ENG}} १९४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३री कसोटी] || ९–१३ सप्टेंबर || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || |} ===नेदरलँड्स महिलांचा स्कॉटलंड दौरा=== {{main| नेदरलँड्स महिला संघाचा स्कॉटलंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | म.आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549972.html १ला म.आं.ए.दि.] || २८ ऑगस्ट || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{Crw|NED}} ५८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549973.html २रा म.आं.ए.दि.]|| ३० ऑगस्ट || [[न्यू विल्यमफील्ड]], [[स्टर्लिंग]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549974.html ३रा म.आं.ए.दि.]|| १ सप्टेंबर || [[न्यू विल्यमफील्ड]], [[स्टर्लिंग]] || |} ===२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका}} {{#section: २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|PTS}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549524.html आं.टी२० ४०९९] || २८ ऑगस्ट || {{cr|NAM}} || {{cr|SA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{cr|NAM}} १८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549525.html आं.टी२० ४१००] || २९ ऑगस्ट || {{cr|SA}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{cr|SA}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549526.html आं.टी२० ४१०१] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549527.html ४था आं.टी२०] || १ सप्टेंबर || {{cr|SA}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549528.html ५वा आं.टी२०] || ३ सप्टेंबर || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549529.html ६वा आं.टी२०] || ४ सप्टेंबर || {{cr|NAM}} || {{cr|SA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549530.html ७वा आं.टी२०] || ६ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |} ===२०२६ महिला टी२० आशिया चषक === {{main|२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक }} {{col-begin|width=}} {{col-2}} {{#section:२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक|Group A}} {{col-2}} {{#section:२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548891.html १ला म.आं.टी२०] || २८ ऑगस्ट || {{crw|HK}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|THA}} ६ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548892.html २रा म.आं.टी२०] || २९ ऑगस्ट || {{crw|UAE}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|SL}} ९ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548893.html ३रा म.आं.टी२०] || ३० ऑगस्ट || {{crw|IND}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} ९४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548894.html ४था म.आं.टी२०] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|BAN}} || {{crw|INA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548895.html ५वा म.आं.टी२०] || १ सप्टेंबर || {{crw|PAK}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548896.html ६वा म.आं.टी२०] || २ सप्टेंबर || {{crw|INA}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548897.html ७वा म.आं.टी२०] || ३ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|IND}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548898.html ८वा म.आं.टी२०] || ४ सप्टेंबर || {{crw|UAE}} || {{crw|INA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548899.html ९वा म.आं.टी२०] || ५ सप्टेंबर || {{crw|IND}} || {{crw|PAK}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548900.html १०वा म.आं.टी२०] || ६ सप्टेंबर || {{crw|BAN}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548901.html ११वा म.आं.टी२०] || ७ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|PAK}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548902.html १२वा म.आं.टी२०] || ८ सप्टेंबर || {{crw|UAE}} || {{crw|BAN}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548903.html १३वा म.आं.टी२०] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548904.html १४वा म.आं.टी२०] || ११ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548905.html १५वा म.आं.टी२०] || १३ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |} ===२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक === {{main|२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक }} {{col-begin|width=}} {{col-2}} {{#section: २०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक|Group A}} {{col-2}} {{#section:२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549946.html १ला सामना] || ३० ऑगस्ट || {{cr|OMA}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|OMA}} १३१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549947.html २रा सामना] || ३० ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|SAU}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || {{cr|HK}} १६ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549948.html ३रा सामना] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|QAT}} || {{cr|UAE}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549949.html ४था सामना] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|NEP}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549950.html ५वा सामना] || १ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549951.html ६वा सामना] || १ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|SIN}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549952.html ७वा सामना] || २ सप्टेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|HK}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549953.html ८वा सामना] || २ सप्टेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|QAT}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549954.html ९वा सामना] || ३ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|UAE}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549955.html १०वा सामना] || ३ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|NEP}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549956.html ११वा सामना] || ४ सप्टेंबर || {{cr|SIN}} || {{cr|QAT}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549957.html १२वा सामना] || ४ सप्टेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|SAU}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549958.html १३वा सामना] || ५ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|OMA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549959.html १४वा सामना] || ५ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|HK}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549960.html १५वा सामना] || ६ सप्टेंबर || {{cr|NEP}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549961.html १६वा सामना] || ६ सप्टेंबर || {{cr|SIN}} || {{cr|UAE}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549962.html १७वा सामना] || ७ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|BHR}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549963.html १८वा सामना] || ७ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|QAT}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549964.html १९वा सामना] || ८ सप्टेंबर || {{cr|HK}} || {{cr|NEP}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549965.html २०वा सामना] || ८ सप्टेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|उपांत्य सामने |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549966.html २१वा सामना] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549967.html २२वा सामना] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|३ऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549968.html २३वा सामना] || १२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549969.html २४वा सामना] || १२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |} == सप्टेंबर == === आयर्लंड महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|आयर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496552.html १ला म.आं.ए.दि.] || १ सप्टेंबर || [[ग्रेस रोड]], [[लेस्टर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496553.html २रा म.आं.ए.दि.] || ३ सप्टेंबर || [[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496554.html ३रा म.आं.ए.दि.] || ६ सप्टेंबर || [[न्यू रोड]], [[वूस्टरशायर]] || |} === दक्षिण आफ्रिकेचा नामिबिया दौरा === {{Main|दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा नामिबिया दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549531.html आं.ए.दि. ५००८] || 9 September || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549532.html आं.ए.दि. ५००९] || ११ सप्टेंबर || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549533.html आं.ए.दि. ५०१०] || १३ सप्टेंबर || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |} === दक्षिण आफ्रिका महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा === {{Main|दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543887.html म.आं.टी२० ३०११] || ११ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543888.html म.आं.टी२० ३०१३] || १३ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543889.html म.आं.टी२० ३०१५] || १५ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543890.html 4th म.आं.टी२०] || १७ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543891.html 5th म.आं.टी२०] || १९ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |} ===India against Afghanistan in India=== {{main|Indian cricket team against Afghanistan in India in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549586.html T20I 4104] || 1३ सप्टेंबर || [[Arun Jaitley Cricket Stadium]], [[New Delhi]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549587.html T20I 4105] || १५ सप्टेंबर || [[Arun Jaitley Cricket Stadium]], [[New Delhi]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549588.html 3rd T20I] || १७ सप्टेंबर || [[Arun Jaitley Cricket Stadium]], [[New Delhi]] || |} === Sri Lanka in England === {{Main|Sri Lankan cricket team in England in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496585.html T20I 4106] || १५ सप्टेंबर || [[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496586.html 2nd T20I] || १७ सप्टेंबर || [[Sophia Gardens (cricket ground)|Sophia Gardens]], [[Cardiff]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496587.html 3rd T20I] || १९ सप्टेंबर || [[Old Trafford Cricket Ground]], [[Manchester]] || |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496588.html 1st आं.ए.दि.] || 22 September || [[Riverside Ground]], [[Chester-le-Street]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496589.html 2nd आं.ए.दि.] || 24 September || [[Headingley Cricket Ground]], [[Leeds]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496590.html 3rd आं.ए.दि.] || 27 September || [[The Oval]], [[London]] || |} ===Australia in Zimbabwe=== {{main|Australian cricket team in Zimbabwe in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1530203.html आं.ए.दि. 5011] || १५ सप्टेंबर || [[Harare Sports Club]], [[Harare]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1530204.html 2nd आं.ए.दि.] || 18 September || [[Harare Sports Club]], [[Harare]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1530205.html 3rd आं.ए.दि.] || 20 September || [[Harare Sports Club]], [[Harare]] || |} ===2026 Asian Games=== {{main|Cricket at the 2026 Asian Games}} ====<span class="anchor" id="AsianW"></span>Women's Tournament==== {{main|Cricket at the 2026 Asian Games – Women's tournament}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |Quarter-finals |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550474.html 1st म.आं.टी२०] || १७ सप्टेंबर || {{crw|JPN}} || {{crw|IND}} || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550475.html 2nd म.आं.टी२०] || १७ सप्टेंबर || {{crw|BAN}} || {{crw|CHN}} || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550476.html 3rd म.आं.टी२०] || 18 September || {{crw|MAS}} || {{crw|SL}} || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550477.html 4th म.आं.टी२०] || 18 September || {{crw|PAK}} || {{crw|THA}} || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- ! colspan="6" |Semi-finals |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550478.html 5th म.आं.टी२०] || 20 September || TBD || TBD || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550479.html 6th म.आं.टी२०] || 20 September || TBD || TBD || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- ! colspan="6" |3rd-place play-off |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550480.html 7th म.आं.टी२०] || 22 September || TBD || TBD || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- ! colspan="6" |Final |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550481.html 8th म.आं.टी२०] || 22 September || TBD || TBD || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |} ====<span class="anchor" id="AsianM"></span>Men's Tournament==== {{main|Cricket at the 2026 Asian Games – Men's tournament}} {{#section:Cricket at the 2026 Asian Games – Men's tournament|Group A}} {{#section:Cricket at the 2026 Asian Games – Men's tournament|Group B}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |Group stage |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | 1st T20I || 24 September || {{cr|JPN}} || {{cr|AFG}} || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | 2nd T20I || 24 September || {{cr|HKG}} || {{cr|MYS}} || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | 3rd T20I || 25 September || {{cr|HKG}} || {{cr|OMN}} || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | 4th T20I || 25 September || {{cr|AFG}} || {{cr|NEP}} || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | 5th T20I || 2६ सप्टेंबर || {{cr|JPN}} || {{cr|NEP}} || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | 6th T20I || 2६ सप्टेंबर || {{cr|MYS}} || {{cr|OMN}} || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- ! colspan="6" |Quarter-finals |- | 7th T20I || 28 September || {{cr|PAK}} || TBD (RU-B) || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | 8th T20I || 28 September || {{cr|IND}} || TBD (RU-A) || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | 9th T20I || 29 September || {{cr|SL}} || TBD (WN-A) || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | 10th T20I || 29 September || {{cr|BAN}} || TBD (WN-B) || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- ! colspan="6" |Semi-finals |- | 11th T20I || 1 October || TBD || TBD || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | 12th T20I || 1 October || TBD || TBD || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- ! colspan="6" |3rd-place play-off |- | 13th T20I || 3 October || TBD || TBD || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- ! colspan="6" |Final |- | 14th T20I || 3 October || TBD || TBD || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |} == See also == * [[Associate international cricket in 2026]] * [[International cricket in 2025–26]] * [[International cricket in 2026–27]] == References == {{reflist}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} lriamos61ffhpdwg3s9ccash6tarnk9 2707035 2707033 2026-08-31T08:04:35Z Nitin.kunjir 4684 /* सप्टेंबर */ 2707035 wikitext text/x-wiki {{short description|International cricket season}} {{Use dmy dates|date=January 2025}}{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५-२६|२०२६-२७}} '''२०२६ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम''' एप्रिल २०२६ ते सप्टेंबर २०२६ पर्यंत असेल.<ref>{{Cite web|url=https://www.cricschedule.com/ftp.php|title=Future Tour Programs (FTP) Schedule of ICC|website=CricSchedule|access-date=2024-03-16}}</ref> या कालावधीमध्ये पुरुषांचे [[कसोटी सामना|कसोटी]], [[एकदिवसीय क्रिकेट|एकदिवसीय]] आणि [[टी२०]] सामने (पूर्ण सदस्य संघांमधील), [[महिला कसोटी क्रिकेट|महिला कसोटी]], [[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|महिला एकदिवसीय]] आणि [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|महिला]] [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२०]] सामने तसेच काही इतर महत्त्वाच्या मालिका समाविष्ट असतील.<ref>{{cite web|url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|title=Men's Future Tours Programme 2023 to 2027|work=International Cricket Council|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|archive-date=26 December 2022|accessdate=14 March 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2747093|title=Men's FTP for 2023-2027 announced|work=International Cricket Council|accessdate=14 March 2023}}</ref> [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] जून आणि जुलै २०२६ दरम्यान इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचे नियोजित आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/12659535/england-to-host-2026-womens-t20-cricket-world-cup|title=England to host 2026 T20 Women's World Cup|work=[[Sky Sports]]|access-date=26 July 2022}}</ref> येथे दाखवलेल्या सामन्यांव्यतिरिक्त, या कालावधीत सहयोगी राष्ट्रांशी संबंधित इतर अनेक टी२०आय मालिका खेळवल्या जातील. == मोसम आढावा == === पुरुषांचे कार्यक्रम === {| class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |'''आंतरराष्ट्रीय दौरे''' |- ! rowspan="2" |'''आरंभ दिनांक''' ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |निकाल [सामने] |- ! width="80" |[[कसोटी सामना|कसोटी]] ! width="80" |[[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेट|आं.ए.दि.]] ! width="80" |[[आंतरराष्ट्रीय टी२०|आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा|{{date|17 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | {{n/a}} || २–१ [३] || १–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा|{{date|8 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} | २–० [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा|{{date|27 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | ०–१ [१] || {{n/a}} || {{n/a}} |- |style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा|{{date|30 May 2026}}]] |style="text-align:left" |{{cr|PAK}} |style="text-align:left" |{{cr|AUS}} |{{n/a}} |२–१ [३] |{{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|3 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|SL}} | १–० [२] || ०–१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा|{{date|4 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} |१–२ [३] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा भारत दौरा|{{date|6 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | style="text-align:left" |{{cr|AFG|२०१३}} | १–० [१] || ३–० [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा|{{date|9 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | {{n/a}} || २–१ [३] || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा आयर्लंड दौरा|२६ जून २०२६]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}}|| {{n/a}} || २–० [२] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|28 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} |१–० [२] || २–१ [५] |[३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा इंग्लंड दौरा|{{date|1 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}} || २–१ [३] || ४–० [५] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|11 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | {{n/a}} || २–३ [५] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|23 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|25 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} | १–१ [२]|| {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा|{{date|5 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|AFG|२०१३}} | {{n/a}} || ०–४ [५] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलदेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा |{{date|13 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | १–१ [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा श्रीलंका दौरा|{{date|15 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|SRI}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} |०–१ [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा|{{date|19 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} |[३] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिकेचा नामिबिया दौरा|{{date|9 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|NAM}} | style="text-align:left" |{{cr|SA}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#भारत वि अफगाणिस्तान भारतामध्ये|१३ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{flagicon|IND}} {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा|{{date|15 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|SL}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" |[[#ऑस्ट्रेलियाचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|15 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | {{n/a}} || [3] || {{n/a}} |- ! colspan="6" style="text-align :center" |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा''' |- !'''आरंभ दिनांक''' ! colspan="4" |'''स्पर्धा''' !'''विजेते''' |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)|{{date|2 April 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)]] |{{n/a}} |- |style="text-align:left" | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)|२५ एप्रिल २०२६]] | colspan="4" style="text-align: left;" |{{ध्वजचिन्ह|NEP}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)|१२ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|USA}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)|६ जून २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|USA}} [[२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)|{{date|21 July 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NED}} [[२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)|{{date|3 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NED}} [[२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|{{date|8 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|TAN}} [[२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|{{date|28 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | |} === महिलांचे कार्यक्रम === {| class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |'''महिलांचे आंतरराष्ट्रीय दौरे''' |- ! rowspan="2" |आरंभ दिनांक ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |'''निकाल [सामने]''' |- ! width="80" |[[महिला कसोटी क्रिकेट|म. कसोटी]] ! width="80" |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|म.आं.ए.दि.]] ! width="80" |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|म.आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|{{date|17 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|SA}} | style="text-align:left" |{{crw|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || ४–१ [५] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा|{{date|20 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|BAN}} | style="text-align:left" |{{crw|SRI}} | {{n/a}} || १–२ [३] || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा |{{date|3 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|PAK}} | style="text-align:left" |{{crw|ZIM}} | {{n/a}} || ३–० [३] || ३–० [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|10 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|NZ}} | {{n/a}} || १-१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|28 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|IND}} | ०–१ [१] || {{n/a}} || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा|१० जुलै २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|IRE}} | style="text-align:left" |{{crw|WIN}} | {{n/a}} || ०–३ [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा|२३ जुलै २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|SRI}} | style="text-align:left" |{{crw|PAK}} | {{n/a}} || २–१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[#थायलंड महिलांचा पापुआ न्यू गिनी दौरा|१० ऑगस्ट २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|PNG}} | style="text-align:left" | {{crw|THA}} | {{n/a}} || ०–३ [३] || १–१ [२] |- | style="text-align:left" | [[#नेदरलँड्स महिलांचा स्कॉटलंड दौरा|२८ ऑगस्ट २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|SCO}} | style="text-align:left" | {{crw|NED}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#आयर्लंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|१ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|IRE}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिका महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा|११ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|ZIM}} | style="text-align:left" |{{crw|RSA}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [५] |- ! colspan="6" style="text-align :center" |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा''' |- !'''आरंभ दिनांक''' ! colspan="4" |'''स्पर्धा''' !'''विजेते''' |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|SCO}} [[२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" |{{Crw|SCO}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" |{{Crw|WIN}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक|१२ जून २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक]] | style="text-align:left" |{{Crw|AUS}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला आशिया चषक |२८ ऑगस्ट २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |[[२०२६ महिला आशिया चषक]] | style="text-align:left" | |} == एप्रिल == === २०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)=== {{main|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] - आं.ए.दि. तिरंगी मालिका |- !क्र. !दिनांक !संघ १ !संघ २ !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529139.html आं.ए.दि. ४९४६] |२ एप्रिल |{{cr|OMA}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |सामना रद्द |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529140.html आं.ए.दि. ४९४७] |४ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|OMA}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|OMA}} ३ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529141.html आं.ए.दि. ४९४८] |६ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |अनिर्णित |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529142.html आं.ए.दि. ४९४९] |८ एप्रिल |{{cr|OMA}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|OMA}} १२ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529143.html आं.ए.दि. ४९५०] |१० एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|OMA}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|NAM}} १ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529144.html आं.ए.दि. ४९५१] |१२ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|SCO}} ७ गडी राखून |} === न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा === {{Main|न्यूझीलंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528272.html १ला आं.ए.दि.] |१७ एप्रिल |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|NZ}} २६ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528273.html २रा आं.ए.दि.] |२० एप्रिल |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|BAN}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528274.html ३रा आं.ए.दि.] |२३ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |{{cr|BAN}} ५५ धावांनी |- ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528275.html १ला आं.टी२०] |२७ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |{{cr|BAN}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html २रा आं.टी२०] |२९ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |सामना रद्द |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html ३रा आं.टी२०] |२ मे |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|NZ}} ६ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} === भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा === {{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527253.html १ला म.आं.टी२०] |१७ एप्रिल |[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] |{{Crw|SA}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527254.html २रा म.आं.टी२०] |१९ एप्रिल |[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] |{{Crw|SA}} ८ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527255.html ३रा म.आं.टी२०] |२२ एप्रिल |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] |{{Crw|SA}} ९ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527256.html ४था म.आं.टी२०] |२५ एप्रिल |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] |{{Crw|IND}} १४ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527257.html ५वा म.आं.टी२०] |२७ एप्रिल |[[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी (ग्वाटेंग)|बेनोनी]] |{{Crw|SA}} २३ धावांनी |} === श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा === {{main|श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528279.html १ला म.आं.ए.दि.] |२० एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|BAN}} ३ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा म.आं.ए.दि.] |२२ एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|SL}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा म.आं.ए.दि.] |२५ एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|SL}} ७ गडी राखून |- ! colspan="4" |WT20I series |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ला म.आं.टी२०] |२८ एप्रिल |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} २५ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २रा म.आं.टी२०] |३० एप्रिल |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} २१ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३रा म.आं.टी२०] |२ मे |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} ३ धावांनी |} === २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी) === {{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531696.html आं.ए.दि. ४९५४]|| २५ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|NEP}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531698.html आं.ए.दि. ४९५५]|| २७ एप्रिल || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531699.html आं.ए.दि. ४९५६]|| २९ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|OMA}} १०२ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531700.html आं.ए.दि. ४९५७]|| १ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531701.html आं.ए.दि. ४९५८]|| ३ मे || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} ५४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९५९]|| ५ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ८१ धावांनी |} == मे== === झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा === {{Main|झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534071.html म.आं.ए.दि. १५४५] |४ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १६८ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534072.html म.आं.ए.दि. १५४६] |६ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} २०६ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534073.html म.आं.ए.दि. १५४७] |९ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} ९ गडी राखून |- ! colspan="4" |म.आं.टी२०. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534074.html म.आं.टी२० २७६६] |१२ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १५३ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534075.html म.आं.टी२० २७६७] |१४ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} ६७ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534076.html म.आं.टी२० २७६९] |१५ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १३३ धावांनी |} ===पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा=== {{main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६}} {|class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[ २०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532486.html कसोटी २६१७] || ८–१२ मे || [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} १०४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532487.html कसोटी २६१८] || १६–२० मे|| [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} ७८ धावांनी |} === न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496542.html म.आं.ए.दि. १५४८] |१० मे |[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] |{{Cr|ENG}} १ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496543.html म.आं.ए.दि. १५४९] |१३ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉरदॅम्प्टन)|काउंटी मैदान]], [[नॉरदॅम्प्टन]] |अनिर्णित |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496544.html म.आं.ए.दि. १५५०] |१६ मे |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] |{{Cr|NZL}} १७ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496545.html म.आं.टी२० २७७२] |२० मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान ]], [[डर्बी]] |{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496546.html म.आं.टी२० २७७४] |२३ मे |[[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[कँटरबरी]] |{{Cr|NZL}} १४ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496547.html म.आं.टी२० २७७५] |२५ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (होव)|काउंटी मैदान]], [[होव्ह]] |{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून |} === २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी) === {{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९६०]|| १२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531703.html आं.ए.दि. ४९६१]|| १४ मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531704.html आं.ए.दि. ४९६२]|| १६ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531705.html आं.ए.दि. ४९६३]|| १८ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531706.html आं.ए.दि. ४९६४]|| २० मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|USA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531707.html आं.ए.दि. ४९६५]|| २२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} १२२ धावांनी |} ===न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा === {{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |कसोटी मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528547.html कसोटी २६१९] |२७-३० मे |[[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] |{{Cr|NZ}} १ डाव आणि ७९ धावांनी |- |} === २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#section:२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535591.html म.आं.टी२० २७८२]|| २८ मे || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535592.html म.आं.टी२० २७९१]|| ३० मे || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535593.html म.आं.टी२० २७९६]|| ३१ मे || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|NED}} ८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535594.html म.आं.टी२० २७९९]|| २ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535595.html म.आं.टी२० २८०९]|| ३ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} २४ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535596.html म.आं.टी२० २८१९]|| ४ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} १३ धावांनी |} ===२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका=== {{Main|२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#section:२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528538.html म.आं.टी२० २७८३] || २८ मे || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528539.html म.आं.टी२० २७८६] || २९ मे || {{crw|PAK}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]]|| {{crw|WIN}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528540.html म.आं.टी२० २७९७] || ३१ मे || {{crw|IRE}} || {{crw|PAK}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|IRE}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528541.html म.आं.टी२० २७९८] || १ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|IRE}} १ धावेने ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528542.html म.आं.टी२० २८१०] || ३ जून || {{crw|PAK}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || अनिर्णित |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528543.html म.आं.टी२० २८१९अ] || ४ जून|| {{crw|IRE}} || {{crw|PAK}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || सामना रद्द |} === भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496548.html म.आं.टी२० २७८४] |२८ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (चेम्सफोर्ड)|काउंटी मैदान]], [[चेम्सफोर्ड]] |{{crw|IND}} ३८ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496549.html म.आं.टी२० २७९२] |३० मे |[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] |{{crw|ENG}} २६ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496550.html म.आं.टी२० २८००] |२ जून |[[काउंटी मैदान (टाँटन)|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] |{{crw|ENG}} ६ गडी राखून |- ! colspan="4" |महिला कसोटी |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496551.html म.कसोटी १५३] |१०–१३ जुलै |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] |{{crw|IND}} २७० धावांनी |} === ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा=== {{main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535645.html आं.ए.दि. ४९६६] |३० मे |[[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] |{{cr|PAK}} ५ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535646.html आं.ए.दि. ४९६७] |२ जून |[[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] |{{cr|AUS}} ४१ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535647.html आं.ए.दि. ४९६९] |४ जून |[[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] |{{cr|PAK}} ४ गडी राखून |} ==जून== ===श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{main|श्रीलंका क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538304.html आं.ए.दि. ४९६८] || ३ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|SL}} ४१ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538305.html आं.ए.दि. ४९७१] || ६ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| अनिर्णित |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538306.html आं.ए.दि. ४९७२अ] || ८ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| सामना रद्द |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538307.html आं.टी२० ३९४७] || ११ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538308.html आं.टी२० ३९५२] || १३ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|SL}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538309.html आं.टी२० ३९५५] || १४ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|WIN}} ५ गडी राखून |- ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538311.html कसोटी २६२४] || २५–२९ जून || [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]]|| {{cr|WIN}} १ डाव आणि २१७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538312.html कसोटी २६२६] || ३–७ जुलै || [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]]|| सामना अनिर्णित |} ===न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496571.html कसोटी २६२०] || ४–८ जून || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{cr|ENG}} ११५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496572.html कसोटी २६२२] || १७–२१ जून || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{cr|NZ}} २५३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496573.html कसोटी २६२३] || २५–२९ जून || [[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]]|| {{cr|NZ}} १६० धावांनी |} ===अफगाणिस्तानचा भारत दौरा=== {{main|अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| एकमेव कसोटी |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527150.html कसोटी २६२१] || ६–१० जून || [[महाराजा यादवेंद्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], नवीन चंदिगढ || {{cr|IND}} १ डाव आणि ३०० धावांनी |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527151.html आं.ए.दि. ४९७७] || १३ जून || [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाळा (हिमाचल प्रदेश)|धर्मशाळा]]|| {{cr|IND}} ७ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527152.html आं.ए.दि. ४९८०] || १७ जून || [[इकाना क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]]|| {{cr|IND}} १७० धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527153.html आं.ए.दि. ४९८१] || २० जून || [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]]|| {{cr|IND}} ९ गडी राखून |} ===२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)=== {{main|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] '''– तिरंगी मालिका''' |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538425.html आं.ए.दि. ४९७०] || ६ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|USA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538426.html आं.ए.दि. ४९७२] || ८ जून || {{cr|NED}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|NED}} २१ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538427.html आं.ए.दि. ४९७४] || १० जून || {{cr|CAN}} || {{cr|NED}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|CAN}} २ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538428.html आं.ए.दि. ४९७६] || १२ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|USA}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538429.html आं.ए.दि. ४९७८अ] || १४ जून || {{cr|NED}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538430.html आं.ए.दि. ४९७९] || १६ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|NED}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| अनिर्णित |} ===ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा=== {{Main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532480.html आं.ए.दि. ४९७३] || ९ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|BAN}} ८६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532481.html आं.ए.दि. ४९७५] || ११ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|BAN}} ५ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532482.html आं.ए.दि. ४९७८] || १४ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|AUS}} १ गडी राखून |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532483.html आं.टी२० ३९५६] || १७ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532484.html आं.टी२० ३९६०] || १९ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532485.html आं.टी२० ३९७२] || २१ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ७ गडी राखून |} ===२०२६ महिला टी२० विश्वचषक=== {{main|२०२६ महिला टी२० विश्वचषक}} {{#section:२०२६ महिला टी२० विश्वचषक|गट अ}} {{#section:२०२६ महिला टी२० विश्वचषक|GroupB}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490677.html म.आं.टी२० २८४७] || १२ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|SL}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} ८७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490678.html म.आं.टी२० २८५०] || १३ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|SCO}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SCO}} ४० धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490679.html म.आं.टी२० २८५१] || १३ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|SA}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|AUS}} ६५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490680.html म.आं.टी२० २८५२] || १३ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|WIN}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490681.html म.आं.टी२० २८५४] || १४ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|BAN}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490682.html म.आं.टी२० २८५७] || १४ जून || {{crw|IND}} || {{crw|PAK}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} ६४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490683.html म.आं.टी२० २८६१] || १६ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|SL}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|SL}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490684.html म.आं.टी२० २८६२] || १६ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|IRE}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|ENG}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490685.html म.आं.टी२० २८६३] || १७ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|BAN}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|AUS}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490686.html म.आं.टी२० २८६५] || १७ जून || {{crw|IND}} || {{crw|NED}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|IND}} ९५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490687.html म.आं.टी२० २८६६] || १७ जून || {{crw|PAK}} || {{crw|SA}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|SA}} २ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490688.html म.आं.टी२० २८७०] || १८ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|WIN}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|WIN}} ७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490689.html म.आं.टी२० २८७४] || १९ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|NZ}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|NZ}} ४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490690.html म.आं.टी२० २८७७] || २० जून || {{crw|AUS}} || {{crw|NED}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|AUS}} ९८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490691.html म.आं.टी२० २८७८] || २० जून || {{crw|BAN}} || {{crw|PAK}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|BAN}} २३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490692.html म.आं.टी२० २८७९] || २० जून || {{crw|ENG}} || {{crw|SCO}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|ENG}} ३८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490693.html म.आं.टी२० २८८०]|| २१ जून || {{crw|SL}} || {{crw|WIN}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|WIN}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490694.html म.आं.टी२० २८८१] || २१ जून || {{crw|IND}} || {{crw|SA}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490695.html म.आं.टी२० २८८२] || २५ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|SCO}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|NZ}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490696.html म.आं.टी२० २८८३] || २३ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|SL}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|SL}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490697.html म.आं.टी२० २८८४] || २३ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|PAK}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|AUS}} ११३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490698.html म.आं.टी२० २८८५] || २४ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|WIN}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|ENG}} ३९ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490699.html म.आं.टी२० २८८६] || २५ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|IND}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|IND}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490700.html म.आं.टी२० २८८७] || २५ जून || {{crw|NED}} || {{crw|SA}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|SA}} ८८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490701.html म.आं.टी२० २८९१] || २६ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|SL}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SL}} ३ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490702.html म.आं.टी२० २८९५] || २७ जून || {{crw|NED}} || {{crw|PAK}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|PAK}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490703.html म.आं.टी२० २८९९] || २७ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|IRE}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490704.html म.आं.टी२० २९००] || २७ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|NZ}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{crw|ENG}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490705.html म.आं.टी२० २९०४] || २८ जून ||{{crw|BAN}} || {{crw|SA}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|SA}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490706.html म.आं.टी२० २९०७] || २८ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|IND}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ६ गडी राखून |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490707.html म.आं.टी२० २९०८] || ३० जून || {{crw|AUS}} || {{crw|WIN}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490708.html म.आं.टी२० २९०९] || २ जुलै || {{crw|ENG}} || {{crw|SA}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{crw|ENG}} ४० धावांनी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490709.html म.आं.टी२० २९१०] || ५ जुलै || {{crw|ENG}} || {{crw|AUS}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ७ गडी राखून |} ===भारताचा आयर्लंड दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528548.html आं.टी२० ३९९३] || २६ जून || [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]|| {{cr|IRE}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528549.html आं.टी२० ४००४] || २८ जून || [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]|| {{cr|IRE}} १ धावेने |} === बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{Main|बांगलादेश क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap| कसोटी सामना}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538297.html कसोटी २६२५] || २८ जून–२ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} १ डाव आणि ८५ धावांनी |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538298.html आं.ए.दि. ४९८२] || ६ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538299.html आं.ए.दि. ४९८३] || ९ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} १३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538300.html आं.ए.दि. ४९८४] || ११ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|BAN}} ७ गडी राखून |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538301.html आं.टी२० ४०३६] || १५ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|ZIM}} ३२ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538302.html आं.टी२० ४०३७] || १७ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|BAN}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538303.html आं.टी२० ४०३८] || १९ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|BAN}} ४ गडी राखून |} == जुलै == ===भारताचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496574.html आं.टी२० ४००७] |१ जुलै |[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] |सामना अनिर्णित |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496575.html आं.टी२० ४०१२] |४ जुलै |[[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] |{{cr|ENG}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496576.html आं.टी२० ४०१३] |७ जुलै |[[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] |{{cr|ENG}} १२५ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496577.html आं.टी२० ४०२०] |९ जुलै |[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] |{{cr|ENG}} ९ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496578.html आं.टी२० ४०२५] |११ जुलै |[[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)| रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] |{{cr|ENG}} ५६ धावांनी |- ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496579.html १ला आं.ए.दि.] |१४ जुलै |[[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान| एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] |{{cr|IND}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा आं.ए.दि.] |१६ जुलै |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] |{{cr|ENG}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा आं.ए.दि.] |१९ जुलै |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] |{{cr|ENG}} २७ धावांनी |} === वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा=== {{Main|वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528544.html म.आं.ए.दि. १५५१] |१० जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ९ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528545.html म.आं.ए.दि. १५५२] |१२ जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528546.html म.आं.ए.दि. १५५३] |१५ जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ६४ धावांनी |} ===न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538624.html आं.ए.दि. ४९८५] || ११ जुलै || [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538625.html आं.ए.दि. ४९८६] || १३ जुलै|| [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|NZ}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538626.html आं.ए.दि. ४९८९] || १६ जुलै|| [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|NZ}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538627.html आं.ए.दि. ४९९१] || १९ जुलै|| [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|NZ}} १ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538628.html आं.ए.दि. ४९९३] || २१ जुलै|| [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} २ गडी राखून |} ===२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)=== {{main|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] '''– तिरंगी मालिका''' |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538425.html आं.ए.दि. ४९९२] || २१ जुलै || {{cr|NAM}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538426.html आं.ए.दि. ४९९४] || २३ जुलै|| {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538427.html आं.ए.दि. ४९९५] || २५ जुलै || {{cr|NED}}|| {{cr|NAM}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ५८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538428.html आं.ए.दि. ४९९६] || २७ जुलै || {{cr|NAM}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538429.html आं.ए.दि. ४९९७] || २९ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ५७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538430.html आं.ए.दि. ४९९८] || ३१ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|NAM}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ६ गडी राखून |} ===पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा=== {{Main|पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540540.html म.आं.ए.दि. १५५४] |२३ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|PAK}} ५ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540541.html म.आं.ए.दि. १५५५] |२५ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|SRI}} ८ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540542.html म.आं.ए.दि. १५५६] |२८ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|SRI}} ८ गडी राखून |- ! colspan="4" |{{nowrap| म.आं.टी२० मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540543.html म.आं.टी२० २९४३] |३१ जुलै |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|SRI}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540544.html म.आं.टी२० २९४८] |२ ऑगस्ट |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|SRI}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540545.html म.आं.टी२० २९५१] |४ ऑगस्ट |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|PAK}} ४ गडी राखून |} ===भारताचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|आं.टी२० मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530060.html आं.टी२० ४०३९] |२३ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ७ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530061.html आं.टी२० ४०४१] |२५ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ९० धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530062.html आं.टी२० ४०४४] |२६ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ३५ धावांनी |} ===पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{Main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538630.html कसोटी २६२७] |२५–२९ जुलै |[[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] |{{Cr|WIN}} ९० धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538631.html कसोटी २६२८] |२–६ ऑगस्ट |[[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] |{{Cr|PAK}} ८ गडी राखून |} ==ऑगस्ट== ===२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)=== {{main|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1545998.html आं.ए.दि. ४९९८अ] || ३ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1545999.html आं.ए.दि. ४९९८क] || ५ ऑगस्ट || {{cr|CAN}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546000.html आं.ए.दि. ५०००] || ७ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|CAN}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} ९ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546001.html आं.ए.दि. ५००१] || ९ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} १ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546002.html आं.ए.दि. ५००३] || ११ ऑगस्ट || {{cr|CAN}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|UAE}} ९७ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546003.html आं.ए.दि. ५००५] || १३ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|CAN}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} १७० धावांनी |} ===अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा=== {{Main| अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528550.html आं.ए.दि. ४९९८ब] || ५ ऑगस्ट || [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[मॅघेरामेसन]] || सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528551.html आं.ए.दि. ४९९९] || ७ ऑगस्ट || [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[मॅघेरामेसन]] || {{cr|AFG|२०१३}} ९२ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528552.html आं.ए.दि. ५००२] || १० ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} ३ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528553.html आं.ए.दि. ५००४] || १२ ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} ४२ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528554.html आं.ए.दि. ५००६] || १५ ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] ||{{cr|AFG|२०१३}} ६ गडी राखून |} ===२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब (टांझानिया)=== {{main|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब (टांझानिया)}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="7" |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग]] – लिस्ट अ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546340.html १ला सामना] || ८ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|UGA}} ९० धावांनी([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत | डीएलएस]]) |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546341.html २रा सामना] || ९ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ६८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546342.html ३रा सामना] || ९ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} १६३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546343.html ४था सामना] || ११ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|HK}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546344.html ५वा सामना] || ११ ऑगस्ट || {{cr|ITA}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ११३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546345.html ६वा सामना] || १२ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546346.html ७वा सामना] || १२ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ५१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546347.html ८वा सामना] || १४ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|HK}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ३८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546348.html ९वा सामना] || १४ ऑगस्ट || {{cr|ITA}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546349.html १०वा सामना] || १५ ऑगस्ट || {{cr|SIN}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|UGA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546350.html ११वा सामना] || १५ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|BHR}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|TAN}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546351.html १२वा सामना] || १७ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546352.html १३वा सामना] || १७ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|TAN}} ९ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546353.html १४वा सामना] || १८ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546354.html १५वा सामना] || १८ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|BHR}} ४ गडी राखून |} ===थायलंड महिलांचा पापुआ न्यू गिनी दौरा=== {{main| थायलंड महिला क्रिकेट संघाचा पापुआ न्यू गिनी दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549208.html म.आं.टी२० २९५२] || १० ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549209.html म.आं.टी२० २९५३] || ११ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ६ गडी राखून |- ! colspan="4" | म.आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549210.html म.आं.ए.दि. १५५७] || १३ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} १२१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549211.html म.आं.ए.दि. १५५८] || १५ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ४० धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549212.html म.आं.ए.दि. १५५९] || १७ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ५ गडी राखून |} === बांगलादेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{Main| बांगलादेश क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1527273.html कसोटी २६२९] || १३–१७ ऑगस्ट || [[मारारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|BAN}} ९ गडी राखून |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1527274.html कसोटी २६३२] || २२–२६ ऑगस्ट|| [[ग्रेट बॅरियर रीफ अरेना]], [[मॅके (क्वीन्सलंड)|मॅके]] ||{{cr|AUS}} १ डाव आणि ५१ धावांनी |} === भारताचा श्रीलंका दौरा=== {{main| भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1544001.html कसोटी २६३०] || १५–१९ ऑगस्ट || [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[गाली (श्रीलंका)|गाली]] || {{cr|IND}} १६५ धावांनी |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1544002.html कसोटी २६३३] || २३–२७ ऑगस्ट || [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] ||अनिर्णित |} === पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा === {{Main| पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html कसोटी २६३१] || १९–२३ ऑगस्ट || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स ]] ||{{cr|ENG}} १ डाव आणि १०३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html कसोटी २६३४] || २७–३१ ऑगस्ट|| [[लॉर्ड्स]], [[लंडन ]] ||{{cr|ENG}} १९४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३री कसोटी] || ९–१३ सप्टेंबर || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || |} ===नेदरलँड्स महिलांचा स्कॉटलंड दौरा=== {{main| नेदरलँड्स महिला संघाचा स्कॉटलंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | म.आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549972.html १ला म.आं.ए.दि.] || २८ ऑगस्ट || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{Crw|NED}} ५८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549973.html २रा म.आं.ए.दि.]|| ३० ऑगस्ट || [[न्यू विल्यमफील्ड]], [[स्टर्लिंग]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549974.html ३रा म.आं.ए.दि.]|| १ सप्टेंबर || [[न्यू विल्यमफील्ड]], [[स्टर्लिंग]] || |} ===२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका}} {{#section: २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|PTS}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549524.html आं.टी२० ४०९९] || २८ ऑगस्ट || {{cr|NAM}} || {{cr|SA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{cr|NAM}} १८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549525.html आं.टी२० ४१००] || २९ ऑगस्ट || {{cr|SA}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{cr|SA}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549526.html आं.टी२० ४१०१] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549527.html ४था आं.टी२०] || १ सप्टेंबर || {{cr|SA}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549528.html ५वा आं.टी२०] || ३ सप्टेंबर || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549529.html ६वा आं.टी२०] || ४ सप्टेंबर || {{cr|NAM}} || {{cr|SA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549530.html ७वा आं.टी२०] || ६ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |} ===२०२६ महिला टी२० आशिया चषक === {{main|२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक }} {{col-begin|width=}} {{col-2}} {{#section:२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक|Group A}} {{col-2}} {{#section:२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548891.html १ला म.आं.टी२०] || २८ ऑगस्ट || {{crw|HK}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|THA}} ६ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548892.html २रा म.आं.टी२०] || २९ ऑगस्ट || {{crw|UAE}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|SL}} ९ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548893.html ३रा म.आं.टी२०] || ३० ऑगस्ट || {{crw|IND}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} ९४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548894.html ४था म.आं.टी२०] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|BAN}} || {{crw|INA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548895.html ५वा म.आं.टी२०] || १ सप्टेंबर || {{crw|PAK}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548896.html ६वा म.आं.टी२०] || २ सप्टेंबर || {{crw|INA}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548897.html ७वा म.आं.टी२०] || ३ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|IND}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548898.html ८वा म.आं.टी२०] || ४ सप्टेंबर || {{crw|UAE}} || {{crw|INA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548899.html ९वा म.आं.टी२०] || ५ सप्टेंबर || {{crw|IND}} || {{crw|PAK}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548900.html १०वा म.आं.टी२०] || ६ सप्टेंबर || {{crw|BAN}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548901.html ११वा म.आं.टी२०] || ७ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|PAK}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548902.html १२वा म.आं.टी२०] || ८ सप्टेंबर || {{crw|UAE}} || {{crw|BAN}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548903.html १३वा म.आं.टी२०] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548904.html १४वा म.आं.टी२०] || ११ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548905.html १५वा म.आं.टी२०] || १३ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |} ===२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक === {{main|२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक }} {{col-begin|width=}} {{col-2}} {{#section: २०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक|Group A}} {{col-2}} {{#section:२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549946.html १ला सामना] || ३० ऑगस्ट || {{cr|OMA}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|OMA}} १३१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549947.html २रा सामना] || ३० ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|SAU}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || {{cr|HK}} १६ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549948.html ३रा सामना] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|QAT}} || {{cr|UAE}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549949.html ४था सामना] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|NEP}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549950.html ५वा सामना] || १ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549951.html ६वा सामना] || १ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|SIN}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549952.html ७वा सामना] || २ सप्टेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|HK}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549953.html ८वा सामना] || २ सप्टेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|QAT}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549954.html ९वा सामना] || ३ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|UAE}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549955.html १०वा सामना] || ३ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|NEP}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549956.html ११वा सामना] || ४ सप्टेंबर || {{cr|SIN}} || {{cr|QAT}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549957.html १२वा सामना] || ४ सप्टेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|SAU}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549958.html १३वा सामना] || ५ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|OMA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549959.html १४वा सामना] || ५ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|HK}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549960.html १५वा सामना] || ६ सप्टेंबर || {{cr|NEP}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549961.html १६वा सामना] || ६ सप्टेंबर || {{cr|SIN}} || {{cr|UAE}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549962.html १७वा सामना] || ७ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|BHR}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549963.html १८वा सामना] || ७ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|QAT}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549964.html १९वा सामना] || ८ सप्टेंबर || {{cr|HK}} || {{cr|NEP}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549965.html २०वा सामना] || ८ सप्टेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|उपांत्य सामने |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549966.html २१वा सामना] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549967.html २२वा सामना] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|३ऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549968.html २३वा सामना] || १२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549969.html २४वा सामना] || १२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |} == सप्टेंबर == === आयर्लंड महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|आयर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496552.html १ला म.आं.ए.दि.] || १ सप्टेंबर || [[ग्रेस रोड]], [[लेस्टर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496553.html २रा म.आं.ए.दि.] || ३ सप्टेंबर || [[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496554.html ३रा म.आं.ए.दि.] || ६ सप्टेंबर || [[न्यू रोड]], [[वूस्टरशायर]] || |} === दक्षिण आफ्रिकेचा नामिबिया दौरा === {{Main|दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा नामिबिया दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549531.html आं.ए.दि. ५००८] || 9 September || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549532.html आं.ए.दि. ५००९] || ११ सप्टेंबर || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549533.html आं.ए.दि. ५०१०] || १३ सप्टेंबर || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |} === दक्षिण आफ्रिका महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा === {{Main|दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543887.html म.आं.टी२० ३०११] || ११ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543888.html म.आं.टी२० ३०१३] || १३ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543889.html म.आं.टी२० ३०१५] || १५ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543890.html ४था म.आं.टी२०] || १७ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543891.html ५वा म.आं.टी२०] || १९ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |} ===भारत वि अफगाणिस्तान भारतामध्ये=== {{main|अफगाणिस्तान विरुद्ध भारतीय क्रिकेट संघ भारतामध्ये, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549586.html T20I 4104] || १३ सप्टेंबर || [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549587.html T20I 4105] || १५ सप्टेंबर || [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549588.html 3rd T20I] || १७ सप्टेंबर || [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]]|| |} === श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा === {{Main|श्रीलंका क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496585.html आं.टी२० ४१०६] || १५ सप्टेंबर || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496586.html २रा आं.टी.२०] || १७ सप्टेंबर || [[सोफिया गार्डन्स (क्रिकेट मैदान)|सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496587.html ३रा आं.टी.२०] || १९ सप्टेंबर || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]]|| |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496588.html १ला आं.ए.दि.] || २२ सप्टेंबर || [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496589.html २रा आं.ए.दि.] || २४ सप्टेंबर || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496590.html ३रा आं.ए.दि.] || २७ सप्टेंबर || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| |} ===ऑस्ट्रेलियाचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1530203.html आं.ए.दि. 5011] || १५ सप्टेंबर || [[Harare Sports Club]], [[Harare]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1530204.html 2nd आं.ए.दि.] || 18 September || [[Harare Sports Club]], [[Harare]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1530205.html 3rd आं.ए.दि.] || 20 September || [[Harare Sports Club]], [[Harare]] || |} ===२०२६ आशियाई खेळ=== {{main|Cricket at the 2026 Asian Games}} ====महिला स्पर्धा==== {{main|Cricket at the 2026 Asian Games – Women's tournament}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |Quarter-finals |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550474.html 1st म.आं.टी२०] || १७ सप्टेंबर || {{crw|JPN}} || {{crw|IND}} || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550475.html 2nd म.आं.टी२०] || १७ सप्टेंबर || {{crw|BAN}} || {{crw|CHN}} || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550476.html 3rd म.आं.टी२०] || 18 September || {{crw|MAS}} || {{crw|SL}} || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550477.html 4th म.आं.टी२०] || 18 September || {{crw|PAK}} || {{crw|THA}} || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- ! colspan="6" |Semi-finals |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550478.html 5th म.आं.टी२०] || 20 September || TBD || TBD || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550479.html 6th म.आं.टी२०] || 20 September || TBD || TBD || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- ! colspan="6" |3rd-place play-off |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550480.html 7th म.आं.टी२०] || 22 September || TBD || TBD || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- ! colspan="6" |Final |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550481.html 8th म.आं.टी२०] || 22 September || TBD || TBD || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |} ====पुरुष स्पर्धा==== {{main|Cricket at the 2026 Asian Games – Men's tournament}} {{#section:Cricket at the 2026 Asian Games – Men's tournament|Group A}} {{#section:Cricket at the 2026 Asian Games – Men's tournament|Group B}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |Group stage |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | 1st T20I || 24 September || {{cr|JPN}} || {{cr|AFG}} || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | 2nd T20I || 24 September || {{cr|HKG}} || {{cr|MYS}} || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | 3rd T20I || 25 September || {{cr|HKG}} || {{cr|OMN}} || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | 4th T20I || 25 September || {{cr|AFG}} || {{cr|NEP}} || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | 5th T20I || 2६ सप्टेंबर || {{cr|JPN}} || {{cr|NEP}} || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | 6th T20I || 2६ सप्टेंबर || {{cr|MYS}} || {{cr|OMN}} || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- ! colspan="6" |Quarter-finals |- | 7th T20I || 28 September || {{cr|PAK}} || TBD (RU-B) || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | 8th T20I || 28 September || {{cr|IND}} || TBD (RU-A) || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | 9th T20I || 29 September || {{cr|SL}} || TBD (WN-A) || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | 10th T20I || 29 September || {{cr|BAN}} || TBD (WN-B) || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- ! colspan="6" |Semi-finals |- | 11th T20I || 1 October || TBD || TBD || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | 12th T20I || 1 October || TBD || TBD || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- ! colspan="6" |3rd-place play-off |- | 13th T20I || 3 October || TBD || TBD || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- ! colspan="6" |Final |- | 14th T20I || 3 October || TBD || TBD || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |} == See also == * [[Associate international cricket in 2026]] * [[International cricket in 2025–26]] * [[International cricket in 2026–27]] == References == {{reflist}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} 6ppfxbm201g50epb0rji3wck738dxyt 2707036 2707035 2026-08-31T08:06:00Z Nitin.kunjir 4684 /* ऑस्ट्रेलियाचा झिम्बाब्वे दौरा */ 2707036 wikitext text/x-wiki {{short description|International cricket season}} {{Use dmy dates|date=January 2025}}{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५-२६|२०२६-२७}} '''२०२६ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम''' एप्रिल २०२६ ते सप्टेंबर २०२६ पर्यंत असेल.<ref>{{Cite web|url=https://www.cricschedule.com/ftp.php|title=Future Tour Programs (FTP) Schedule of ICC|website=CricSchedule|access-date=2024-03-16}}</ref> या कालावधीमध्ये पुरुषांचे [[कसोटी सामना|कसोटी]], [[एकदिवसीय क्रिकेट|एकदिवसीय]] आणि [[टी२०]] सामने (पूर्ण सदस्य संघांमधील), [[महिला कसोटी क्रिकेट|महिला कसोटी]], [[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|महिला एकदिवसीय]] आणि [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|महिला]] [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२०]] सामने तसेच काही इतर महत्त्वाच्या मालिका समाविष्ट असतील.<ref>{{cite web|url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|title=Men's Future Tours Programme 2023 to 2027|work=International Cricket Council|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|archive-date=26 December 2022|accessdate=14 March 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2747093|title=Men's FTP for 2023-2027 announced|work=International Cricket Council|accessdate=14 March 2023}}</ref> [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] जून आणि जुलै २०२६ दरम्यान इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचे नियोजित आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/12659535/england-to-host-2026-womens-t20-cricket-world-cup|title=England to host 2026 T20 Women's World Cup|work=[[Sky Sports]]|access-date=26 July 2022}}</ref> येथे दाखवलेल्या सामन्यांव्यतिरिक्त, या कालावधीत सहयोगी राष्ट्रांशी संबंधित इतर अनेक टी२०आय मालिका खेळवल्या जातील. == मोसम आढावा == === पुरुषांचे कार्यक्रम === {| class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |'''आंतरराष्ट्रीय दौरे''' |- ! rowspan="2" |'''आरंभ दिनांक''' ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |निकाल [सामने] |- ! width="80" |[[कसोटी सामना|कसोटी]] ! width="80" |[[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेट|आं.ए.दि.]] ! width="80" |[[आंतरराष्ट्रीय टी२०|आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा|{{date|17 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | {{n/a}} || २–१ [३] || १–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा|{{date|8 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} | २–० [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा|{{date|27 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | ०–१ [१] || {{n/a}} || {{n/a}} |- |style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा|{{date|30 May 2026}}]] |style="text-align:left" |{{cr|PAK}} |style="text-align:left" |{{cr|AUS}} |{{n/a}} |२–१ [३] |{{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|3 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|SL}} | १–० [२] || ०–१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा|{{date|4 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} |१–२ [३] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा भारत दौरा|{{date|6 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | style="text-align:left" |{{cr|AFG|२०१३}} | १–० [१] || ३–० [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा|{{date|9 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | {{n/a}} || २–१ [३] || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा आयर्लंड दौरा|२६ जून २०२६]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}}|| {{n/a}} || २–० [२] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|28 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} |१–० [२] || २–१ [५] |[३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा इंग्लंड दौरा|{{date|1 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}} || २–१ [३] || ४–० [५] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|11 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | {{n/a}} || २–३ [५] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|23 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|25 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} | १–१ [२]|| {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा|{{date|5 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|AFG|२०१३}} | {{n/a}} || ०–४ [५] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलदेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा |{{date|13 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | १–१ [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा श्रीलंका दौरा|{{date|15 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|SRI}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} |०–१ [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा|{{date|19 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} |[३] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिकेचा नामिबिया दौरा|{{date|9 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|NAM}} | style="text-align:left" |{{cr|SA}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#भारत वि अफगाणिस्तान भारतामध्ये|१३ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{flagicon|IND}} {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा|{{date|15 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|SL}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" |[[#ऑस्ट्रेलियाचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|15 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | {{n/a}} || [3] || {{n/a}} |- ! colspan="6" style="text-align :center" |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा''' |- !'''आरंभ दिनांक''' ! colspan="4" |'''स्पर्धा''' !'''विजेते''' |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)|{{date|2 April 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)]] |{{n/a}} |- |style="text-align:left" | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)|२५ एप्रिल २०२६]] | colspan="4" style="text-align: left;" |{{ध्वजचिन्ह|NEP}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)|१२ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|USA}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)|६ जून २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|USA}} [[२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)|{{date|21 July 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NED}} [[२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)|{{date|3 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NED}} [[२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|{{date|8 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|TAN}} [[२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|{{date|28 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | |} === महिलांचे कार्यक्रम === {| class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |'''महिलांचे आंतरराष्ट्रीय दौरे''' |- ! rowspan="2" |आरंभ दिनांक ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |'''निकाल [सामने]''' |- ! width="80" |[[महिला कसोटी क्रिकेट|म. कसोटी]] ! width="80" |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|म.आं.ए.दि.]] ! width="80" |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|म.आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|{{date|17 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|SA}} | style="text-align:left" |{{crw|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || ४–१ [५] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा|{{date|20 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|BAN}} | style="text-align:left" |{{crw|SRI}} | {{n/a}} || १–२ [३] || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा |{{date|3 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|PAK}} | style="text-align:left" |{{crw|ZIM}} | {{n/a}} || ३–० [३] || ३–० [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|10 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|NZ}} | {{n/a}} || १-१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|28 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|IND}} | ०–१ [१] || {{n/a}} || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा|१० जुलै २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|IRE}} | style="text-align:left" |{{crw|WIN}} | {{n/a}} || ०–३ [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा|२३ जुलै २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|SRI}} | style="text-align:left" |{{crw|PAK}} | {{n/a}} || २–१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[#थायलंड महिलांचा पापुआ न्यू गिनी दौरा|१० ऑगस्ट २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|PNG}} | style="text-align:left" | {{crw|THA}} | {{n/a}} || ०–३ [३] || १–१ [२] |- | style="text-align:left" | [[#नेदरलँड्स महिलांचा स्कॉटलंड दौरा|२८ ऑगस्ट २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|SCO}} | style="text-align:left" | {{crw|NED}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#आयर्लंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|१ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|IRE}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिका महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा|११ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|ZIM}} | style="text-align:left" |{{crw|RSA}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [५] |- ! colspan="6" style="text-align :center" |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा''' |- !'''आरंभ दिनांक''' ! colspan="4" |'''स्पर्धा''' !'''विजेते''' |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|SCO}} [[२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" |{{Crw|SCO}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" |{{Crw|WIN}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक|१२ जून २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक]] | style="text-align:left" |{{Crw|AUS}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला आशिया चषक |२८ ऑगस्ट २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |[[२०२६ महिला आशिया चषक]] | style="text-align:left" | |} == एप्रिल == === २०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)=== {{main|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] - आं.ए.दि. तिरंगी मालिका |- !क्र. !दिनांक !संघ १ !संघ २ !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529139.html आं.ए.दि. ४९४६] |२ एप्रिल |{{cr|OMA}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |सामना रद्द |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529140.html आं.ए.दि. ४९४७] |४ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|OMA}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|OMA}} ३ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529141.html आं.ए.दि. ४९४८] |६ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |अनिर्णित |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529142.html आं.ए.दि. ४९४९] |८ एप्रिल |{{cr|OMA}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|OMA}} १२ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529143.html आं.ए.दि. ४९५०] |१० एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|OMA}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|NAM}} १ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529144.html आं.ए.दि. ४९५१] |१२ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|SCO}} ७ गडी राखून |} === न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा === {{Main|न्यूझीलंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528272.html १ला आं.ए.दि.] |१७ एप्रिल |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|NZ}} २६ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528273.html २रा आं.ए.दि.] |२० एप्रिल |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|BAN}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528274.html ३रा आं.ए.दि.] |२३ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |{{cr|BAN}} ५५ धावांनी |- ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528275.html १ला आं.टी२०] |२७ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |{{cr|BAN}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html २रा आं.टी२०] |२९ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |सामना रद्द |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html ३रा आं.टी२०] |२ मे |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|NZ}} ६ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} === भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा === {{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527253.html १ला म.आं.टी२०] |१७ एप्रिल |[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] |{{Crw|SA}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527254.html २रा म.आं.टी२०] |१९ एप्रिल |[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] |{{Crw|SA}} ८ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527255.html ३रा म.आं.टी२०] |२२ एप्रिल |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] |{{Crw|SA}} ९ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527256.html ४था म.आं.टी२०] |२५ एप्रिल |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] |{{Crw|IND}} १४ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527257.html ५वा म.आं.टी२०] |२७ एप्रिल |[[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी (ग्वाटेंग)|बेनोनी]] |{{Crw|SA}} २३ धावांनी |} === श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा === {{main|श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528279.html १ला म.आं.ए.दि.] |२० एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|BAN}} ३ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा म.आं.ए.दि.] |२२ एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|SL}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा म.आं.ए.दि.] |२५ एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|SL}} ७ गडी राखून |- ! colspan="4" |WT20I series |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ला म.आं.टी२०] |२८ एप्रिल |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} २५ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २रा म.आं.टी२०] |३० एप्रिल |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} २१ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३रा म.आं.टी२०] |२ मे |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} ३ धावांनी |} === २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी) === {{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531696.html आं.ए.दि. ४९५४]|| २५ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|NEP}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531698.html आं.ए.दि. ४९५५]|| २७ एप्रिल || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531699.html आं.ए.दि. ४९५६]|| २९ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|OMA}} १०२ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531700.html आं.ए.दि. ४९५७]|| १ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531701.html आं.ए.दि. ४९५८]|| ३ मे || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} ५४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९५९]|| ५ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ८१ धावांनी |} == मे== === झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा === {{Main|झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534071.html म.आं.ए.दि. १५४५] |४ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १६८ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534072.html म.आं.ए.दि. १५४६] |६ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} २०६ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534073.html म.आं.ए.दि. १५४७] |९ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} ९ गडी राखून |- ! colspan="4" |म.आं.टी२०. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534074.html म.आं.टी२० २७६६] |१२ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १५३ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534075.html म.आं.टी२० २७६७] |१४ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} ६७ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534076.html म.आं.टी२० २७६९] |१५ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १३३ धावांनी |} ===पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा=== {{main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६}} {|class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[ २०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532486.html कसोटी २६१७] || ८–१२ मे || [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} १०४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532487.html कसोटी २६१८] || १६–२० मे|| [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} ७८ धावांनी |} === न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496542.html म.आं.ए.दि. १५४८] |१० मे |[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] |{{Cr|ENG}} १ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496543.html म.आं.ए.दि. १५४९] |१३ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉरदॅम्प्टन)|काउंटी मैदान]], [[नॉरदॅम्प्टन]] |अनिर्णित |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496544.html म.आं.ए.दि. १५५०] |१६ मे |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] |{{Cr|NZL}} १७ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496545.html म.आं.टी२० २७७२] |२० मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान ]], [[डर्बी]] |{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496546.html म.आं.टी२० २७७४] |२३ मे |[[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[कँटरबरी]] |{{Cr|NZL}} १४ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496547.html म.आं.टी२० २७७५] |२५ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (होव)|काउंटी मैदान]], [[होव्ह]] |{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून |} === २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी) === {{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९६०]|| १२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531703.html आं.ए.दि. ४९६१]|| १४ मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531704.html आं.ए.दि. ४९६२]|| १६ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531705.html आं.ए.दि. ४९६३]|| १८ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531706.html आं.ए.दि. ४९६४]|| २० मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|USA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531707.html आं.ए.दि. ४९६५]|| २२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} १२२ धावांनी |} ===न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा === {{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |कसोटी मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528547.html कसोटी २६१९] |२७-३० मे |[[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] |{{Cr|NZ}} १ डाव आणि ७९ धावांनी |- |} === २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#section:२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535591.html म.आं.टी२० २७८२]|| २८ मे || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535592.html म.आं.टी२० २७९१]|| ३० मे || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535593.html म.आं.टी२० २७९६]|| ३१ मे || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|NED}} ८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535594.html म.आं.टी२० २७९९]|| २ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535595.html म.आं.टी२० २८०९]|| ३ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} २४ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535596.html म.आं.टी२० २८१९]|| ४ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} १३ धावांनी |} ===२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका=== {{Main|२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#section:२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528538.html म.आं.टी२० २७८३] || २८ मे || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528539.html म.आं.टी२० २७८६] || २९ मे || {{crw|PAK}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]]|| {{crw|WIN}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528540.html म.आं.टी२० २७९७] || ३१ मे || {{crw|IRE}} || {{crw|PAK}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|IRE}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528541.html म.आं.टी२० २७९८] || १ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|IRE}} १ धावेने ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528542.html म.आं.टी२० २८१०] || ३ जून || {{crw|PAK}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || अनिर्णित |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528543.html म.आं.टी२० २८१९अ] || ४ जून|| {{crw|IRE}} || {{crw|PAK}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || सामना रद्द |} === भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496548.html म.आं.टी२० २७८४] |२८ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (चेम्सफोर्ड)|काउंटी मैदान]], [[चेम्सफोर्ड]] |{{crw|IND}} ३८ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496549.html म.आं.टी२० २७९२] |३० मे |[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] |{{crw|ENG}} २६ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496550.html म.आं.टी२० २८००] |२ जून |[[काउंटी मैदान (टाँटन)|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] |{{crw|ENG}} ६ गडी राखून |- ! colspan="4" |महिला कसोटी |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496551.html म.कसोटी १५३] |१०–१३ जुलै |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] |{{crw|IND}} २७० धावांनी |} === ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा=== {{main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535645.html आं.ए.दि. ४९६६] |३० मे |[[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] |{{cr|PAK}} ५ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535646.html आं.ए.दि. ४९६७] |२ जून |[[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] |{{cr|AUS}} ४१ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535647.html आं.ए.दि. ४९६९] |४ जून |[[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] |{{cr|PAK}} ४ गडी राखून |} ==जून== ===श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{main|श्रीलंका क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538304.html आं.ए.दि. ४९६८] || ३ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|SL}} ४१ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538305.html आं.ए.दि. ४९७१] || ६ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| अनिर्णित |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538306.html आं.ए.दि. ४९७२अ] || ८ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| सामना रद्द |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538307.html आं.टी२० ३९४७] || ११ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538308.html आं.टी२० ३९५२] || १३ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|SL}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538309.html आं.टी२० ३९५५] || १४ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|WIN}} ५ गडी राखून |- ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538311.html कसोटी २६२४] || २५–२९ जून || [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]]|| {{cr|WIN}} १ डाव आणि २१७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538312.html कसोटी २६२६] || ३–७ जुलै || [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]]|| सामना अनिर्णित |} ===न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496571.html कसोटी २६२०] || ४–८ जून || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{cr|ENG}} ११५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496572.html कसोटी २६२२] || १७–२१ जून || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{cr|NZ}} २५३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496573.html कसोटी २६२३] || २५–२९ जून || [[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]]|| {{cr|NZ}} १६० धावांनी |} ===अफगाणिस्तानचा भारत दौरा=== {{main|अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| एकमेव कसोटी |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527150.html कसोटी २६२१] || ६–१० जून || [[महाराजा यादवेंद्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], नवीन चंदिगढ || {{cr|IND}} १ डाव आणि ३०० धावांनी |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527151.html आं.ए.दि. ४९७७] || १३ जून || [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाळा (हिमाचल प्रदेश)|धर्मशाळा]]|| {{cr|IND}} ७ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527152.html आं.ए.दि. ४९८०] || १७ जून || [[इकाना क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]]|| {{cr|IND}} १७० धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527153.html आं.ए.दि. ४९८१] || २० जून || [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]]|| {{cr|IND}} ९ गडी राखून |} ===२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)=== {{main|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] '''– तिरंगी मालिका''' |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538425.html आं.ए.दि. ४९७०] || ६ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|USA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538426.html आं.ए.दि. ४९७२] || ८ जून || {{cr|NED}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|NED}} २१ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538427.html आं.ए.दि. ४९७४] || १० जून || {{cr|CAN}} || {{cr|NED}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|CAN}} २ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538428.html आं.ए.दि. ४९७६] || १२ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|USA}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538429.html आं.ए.दि. ४९७८अ] || १४ जून || {{cr|NED}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538430.html आं.ए.दि. ४९७९] || १६ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|NED}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| अनिर्णित |} ===ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा=== {{Main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532480.html आं.ए.दि. ४९७३] || ९ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|BAN}} ८६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532481.html आं.ए.दि. ४९७५] || ११ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|BAN}} ५ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532482.html आं.ए.दि. ४९७८] || १४ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|AUS}} १ गडी राखून |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532483.html आं.टी२० ३९५६] || १७ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532484.html आं.टी२० ३९६०] || १९ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532485.html आं.टी२० ३९७२] || २१ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ७ गडी राखून |} ===२०२६ महिला टी२० विश्वचषक=== {{main|२०२६ महिला टी२० विश्वचषक}} {{#section:२०२६ महिला टी२० विश्वचषक|गट अ}} {{#section:२०२६ महिला टी२० विश्वचषक|GroupB}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490677.html म.आं.टी२० २८४७] || १२ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|SL}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} ८७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490678.html म.आं.टी२० २८५०] || १३ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|SCO}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SCO}} ४० धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490679.html म.आं.टी२० २८५१] || १३ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|SA}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|AUS}} ६५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490680.html म.आं.टी२० २८५२] || १३ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|WIN}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490681.html म.आं.टी२० २८५४] || १४ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|BAN}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490682.html म.आं.टी२० २८५७] || १४ जून || {{crw|IND}} || {{crw|PAK}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} ६४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490683.html म.आं.टी२० २८६१] || १६ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|SL}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|SL}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490684.html म.आं.टी२० २८६२] || १६ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|IRE}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|ENG}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490685.html म.आं.टी२० २८६३] || १७ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|BAN}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|AUS}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490686.html म.आं.टी२० २८६५] || १७ जून || {{crw|IND}} || {{crw|NED}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|IND}} ९५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490687.html म.आं.टी२० २८६६] || १७ जून || {{crw|PAK}} || {{crw|SA}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|SA}} २ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490688.html म.आं.टी२० २८७०] || १८ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|WIN}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|WIN}} ७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490689.html म.आं.टी२० २८७४] || १९ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|NZ}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|NZ}} ४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490690.html म.आं.टी२० २८७७] || २० जून || {{crw|AUS}} || {{crw|NED}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|AUS}} ९८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490691.html म.आं.टी२० २८७८] || २० जून || {{crw|BAN}} || {{crw|PAK}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|BAN}} २३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490692.html म.आं.टी२० २८७९] || २० जून || {{crw|ENG}} || {{crw|SCO}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|ENG}} ३८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490693.html म.आं.टी२० २८८०]|| २१ जून || {{crw|SL}} || {{crw|WIN}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|WIN}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490694.html म.आं.टी२० २८८१] || २१ जून || {{crw|IND}} || {{crw|SA}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490695.html म.आं.टी२० २८८२] || २५ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|SCO}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|NZ}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490696.html म.आं.टी२० २८८३] || २३ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|SL}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|SL}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490697.html म.आं.टी२० २८८४] || २३ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|PAK}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|AUS}} ११३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490698.html म.आं.टी२० २८८५] || २४ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|WIN}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|ENG}} ३९ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490699.html म.आं.टी२० २८८६] || २५ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|IND}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|IND}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490700.html म.आं.टी२० २८८७] || २५ जून || {{crw|NED}} || {{crw|SA}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|SA}} ८८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490701.html म.आं.टी२० २८९१] || २६ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|SL}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SL}} ३ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490702.html म.आं.टी२० २८९५] || २७ जून || {{crw|NED}} || {{crw|PAK}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|PAK}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490703.html म.आं.टी२० २८९९] || २७ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|IRE}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490704.html म.आं.टी२० २९००] || २७ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|NZ}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{crw|ENG}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490705.html म.आं.टी२० २९०४] || २८ जून ||{{crw|BAN}} || {{crw|SA}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|SA}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490706.html म.आं.टी२० २९०७] || २८ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|IND}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ६ गडी राखून |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490707.html म.आं.टी२० २९०८] || ३० जून || {{crw|AUS}} || {{crw|WIN}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490708.html म.आं.टी२० २९०९] || २ जुलै || {{crw|ENG}} || {{crw|SA}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{crw|ENG}} ४० धावांनी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490709.html म.आं.टी२० २९१०] || ५ जुलै || {{crw|ENG}} || {{crw|AUS}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ७ गडी राखून |} ===भारताचा आयर्लंड दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528548.html आं.टी२० ३९९३] || २६ जून || [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]|| {{cr|IRE}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528549.html आं.टी२० ४००४] || २८ जून || [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]|| {{cr|IRE}} १ धावेने |} === बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{Main|बांगलादेश क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap| कसोटी सामना}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538297.html कसोटी २६२५] || २८ जून–२ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} १ डाव आणि ८५ धावांनी |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538298.html आं.ए.दि. ४९८२] || ६ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538299.html आं.ए.दि. ४९८३] || ९ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} १३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538300.html आं.ए.दि. ४९८४] || ११ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|BAN}} ७ गडी राखून |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538301.html आं.टी२० ४०३६] || १५ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|ZIM}} ३२ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538302.html आं.टी२० ४०३७] || १७ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|BAN}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538303.html आं.टी२० ४०३८] || १९ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|BAN}} ४ गडी राखून |} == जुलै == ===भारताचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496574.html आं.टी२० ४००७] |१ जुलै |[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] |सामना अनिर्णित |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496575.html आं.टी२० ४०१२] |४ जुलै |[[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] |{{cr|ENG}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496576.html आं.टी२० ४०१३] |७ जुलै |[[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] |{{cr|ENG}} १२५ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496577.html आं.टी२० ४०२०] |९ जुलै |[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] |{{cr|ENG}} ९ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496578.html आं.टी२० ४०२५] |११ जुलै |[[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)| रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] |{{cr|ENG}} ५६ धावांनी |- ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496579.html १ला आं.ए.दि.] |१४ जुलै |[[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान| एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] |{{cr|IND}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा आं.ए.दि.] |१६ जुलै |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] |{{cr|ENG}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा आं.ए.दि.] |१९ जुलै |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] |{{cr|ENG}} २७ धावांनी |} === वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा=== {{Main|वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528544.html म.आं.ए.दि. १५५१] |१० जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ९ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528545.html म.आं.ए.दि. १५५२] |१२ जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528546.html म.आं.ए.दि. १५५३] |१५ जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ६४ धावांनी |} ===न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538624.html आं.ए.दि. ४९८५] || ११ जुलै || [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538625.html आं.ए.दि. ४९८६] || १३ जुलै|| [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|NZ}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538626.html आं.ए.दि. ४९८९] || १६ जुलै|| [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|NZ}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538627.html आं.ए.दि. ४९९१] || १९ जुलै|| [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|NZ}} १ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538628.html आं.ए.दि. ४९९३] || २१ जुलै|| [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} २ गडी राखून |} ===२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)=== {{main|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] '''– तिरंगी मालिका''' |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538425.html आं.ए.दि. ४९९२] || २१ जुलै || {{cr|NAM}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538426.html आं.ए.दि. ४९९४] || २३ जुलै|| {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538427.html आं.ए.दि. ४९९५] || २५ जुलै || {{cr|NED}}|| {{cr|NAM}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ५८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538428.html आं.ए.दि. ४९९६] || २७ जुलै || {{cr|NAM}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538429.html आं.ए.दि. ४९९७] || २९ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ५७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538430.html आं.ए.दि. ४९९८] || ३१ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|NAM}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ६ गडी राखून |} ===पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा=== {{Main|पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540540.html म.आं.ए.दि. १५५४] |२३ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|PAK}} ५ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540541.html म.आं.ए.दि. १५५५] |२५ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|SRI}} ८ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540542.html म.आं.ए.दि. १५५६] |२८ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|SRI}} ८ गडी राखून |- ! colspan="4" |{{nowrap| म.आं.टी२० मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540543.html म.आं.टी२० २९४३] |३१ जुलै |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|SRI}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540544.html म.आं.टी२० २९४८] |२ ऑगस्ट |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|SRI}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540545.html म.आं.टी२० २९५१] |४ ऑगस्ट |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|PAK}} ४ गडी राखून |} ===भारताचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|आं.टी२० मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530060.html आं.टी२० ४०३९] |२३ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ७ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530061.html आं.टी२० ४०४१] |२५ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ९० धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530062.html आं.टी२० ४०४४] |२६ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ३५ धावांनी |} ===पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{Main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538630.html कसोटी २६२७] |२५–२९ जुलै |[[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] |{{Cr|WIN}} ९० धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538631.html कसोटी २६२८] |२–६ ऑगस्ट |[[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] |{{Cr|PAK}} ८ गडी राखून |} ==ऑगस्ट== ===२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)=== {{main|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1545998.html आं.ए.दि. ४९९८अ] || ३ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1545999.html आं.ए.दि. ४९९८क] || ५ ऑगस्ट || {{cr|CAN}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546000.html आं.ए.दि. ५०००] || ७ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|CAN}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} ९ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546001.html आं.ए.दि. ५००१] || ९ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} १ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546002.html आं.ए.दि. ५००३] || ११ ऑगस्ट || {{cr|CAN}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|UAE}} ९७ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546003.html आं.ए.दि. ५००५] || १३ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|CAN}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} १७० धावांनी |} ===अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा=== {{Main| अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528550.html आं.ए.दि. ४९९८ब] || ५ ऑगस्ट || [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[मॅघेरामेसन]] || सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528551.html आं.ए.दि. ४९९९] || ७ ऑगस्ट || [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[मॅघेरामेसन]] || {{cr|AFG|२०१३}} ९२ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528552.html आं.ए.दि. ५००२] || १० ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} ३ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528553.html आं.ए.दि. ५००४] || १२ ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} ४२ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528554.html आं.ए.दि. ५००६] || १५ ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] ||{{cr|AFG|२०१३}} ६ गडी राखून |} ===२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब (टांझानिया)=== {{main|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब (टांझानिया)}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="7" |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग]] – लिस्ट अ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546340.html १ला सामना] || ८ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|UGA}} ९० धावांनी([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत | डीएलएस]]) |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546341.html २रा सामना] || ९ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ६८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546342.html ३रा सामना] || ९ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} १६३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546343.html ४था सामना] || ११ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|HK}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546344.html ५वा सामना] || ११ ऑगस्ट || {{cr|ITA}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ११३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546345.html ६वा सामना] || १२ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546346.html ७वा सामना] || १२ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ५१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546347.html ८वा सामना] || १४ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|HK}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ३८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546348.html ९वा सामना] || १४ ऑगस्ट || {{cr|ITA}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546349.html १०वा सामना] || १५ ऑगस्ट || {{cr|SIN}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|UGA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546350.html ११वा सामना] || १५ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|BHR}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|TAN}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546351.html १२वा सामना] || १७ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546352.html १३वा सामना] || १७ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|TAN}} ९ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546353.html १४वा सामना] || १८ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546354.html १५वा सामना] || १८ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|BHR}} ४ गडी राखून |} ===थायलंड महिलांचा पापुआ न्यू गिनी दौरा=== {{main| थायलंड महिला क्रिकेट संघाचा पापुआ न्यू गिनी दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549208.html म.आं.टी२० २९५२] || १० ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549209.html म.आं.टी२० २९५३] || ११ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ६ गडी राखून |- ! colspan="4" | म.आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549210.html म.आं.ए.दि. १५५७] || १३ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} १२१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549211.html म.आं.ए.दि. १५५८] || १५ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ४० धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549212.html म.आं.ए.दि. १५५९] || १७ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ५ गडी राखून |} === बांगलादेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{Main| बांगलादेश क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1527273.html कसोटी २६२९] || १३–१७ ऑगस्ट || [[मारारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|BAN}} ९ गडी राखून |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1527274.html कसोटी २६३२] || २२–२६ ऑगस्ट|| [[ग्रेट बॅरियर रीफ अरेना]], [[मॅके (क्वीन्सलंड)|मॅके]] ||{{cr|AUS}} १ डाव आणि ५१ धावांनी |} === भारताचा श्रीलंका दौरा=== {{main| भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1544001.html कसोटी २६३०] || १५–१९ ऑगस्ट || [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[गाली (श्रीलंका)|गाली]] || {{cr|IND}} १६५ धावांनी |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1544002.html कसोटी २६३३] || २३–२७ ऑगस्ट || [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] ||अनिर्णित |} === पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा === {{Main| पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html कसोटी २६३१] || १९–२३ ऑगस्ट || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स ]] ||{{cr|ENG}} १ डाव आणि १०३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html कसोटी २६३४] || २७–३१ ऑगस्ट|| [[लॉर्ड्स]], [[लंडन ]] ||{{cr|ENG}} १९४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३री कसोटी] || ९–१३ सप्टेंबर || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || |} ===नेदरलँड्स महिलांचा स्कॉटलंड दौरा=== {{main| नेदरलँड्स महिला संघाचा स्कॉटलंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | म.आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549972.html १ला म.आं.ए.दि.] || २८ ऑगस्ट || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{Crw|NED}} ५८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549973.html २रा म.आं.ए.दि.]|| ३० ऑगस्ट || [[न्यू विल्यमफील्ड]], [[स्टर्लिंग]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549974.html ३रा म.आं.ए.दि.]|| १ सप्टेंबर || [[न्यू विल्यमफील्ड]], [[स्टर्लिंग]] || |} ===२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका}} {{#section: २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|PTS}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549524.html आं.टी२० ४०९९] || २८ ऑगस्ट || {{cr|NAM}} || {{cr|SA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{cr|NAM}} १८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549525.html आं.टी२० ४१००] || २९ ऑगस्ट || {{cr|SA}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{cr|SA}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549526.html आं.टी२० ४१०१] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549527.html ४था आं.टी२०] || १ सप्टेंबर || {{cr|SA}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549528.html ५वा आं.टी२०] || ३ सप्टेंबर || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549529.html ६वा आं.टी२०] || ४ सप्टेंबर || {{cr|NAM}} || {{cr|SA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549530.html ७वा आं.टी२०] || ६ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |} ===२०२६ महिला टी२० आशिया चषक === {{main|२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक }} {{col-begin|width=}} {{col-2}} {{#section:२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक|Group A}} {{col-2}} {{#section:२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548891.html १ला म.आं.टी२०] || २८ ऑगस्ट || {{crw|HK}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|THA}} ६ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548892.html २रा म.आं.टी२०] || २९ ऑगस्ट || {{crw|UAE}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|SL}} ९ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548893.html ३रा म.आं.टी२०] || ३० ऑगस्ट || {{crw|IND}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} ९४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548894.html ४था म.आं.टी२०] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|BAN}} || {{crw|INA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548895.html ५वा म.आं.टी२०] || १ सप्टेंबर || {{crw|PAK}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548896.html ६वा म.आं.टी२०] || २ सप्टेंबर || {{crw|INA}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548897.html ७वा म.आं.टी२०] || ३ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|IND}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548898.html ८वा म.आं.टी२०] || ४ सप्टेंबर || {{crw|UAE}} || {{crw|INA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548899.html ९वा म.आं.टी२०] || ५ सप्टेंबर || {{crw|IND}} || {{crw|PAK}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548900.html १०वा म.आं.टी२०] || ६ सप्टेंबर || {{crw|BAN}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548901.html ११वा म.आं.टी२०] || ७ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|PAK}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548902.html १२वा म.आं.टी२०] || ८ सप्टेंबर || {{crw|UAE}} || {{crw|BAN}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548903.html १३वा म.आं.टी२०] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548904.html १४वा म.आं.टी२०] || ११ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548905.html १५वा म.आं.टी२०] || १३ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |} ===२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक === {{main|२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक }} {{col-begin|width=}} {{col-2}} {{#section: २०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक|Group A}} {{col-2}} {{#section:२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549946.html १ला सामना] || ३० ऑगस्ट || {{cr|OMA}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|OMA}} १३१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549947.html २रा सामना] || ३० ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|SAU}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || {{cr|HK}} १६ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549948.html ३रा सामना] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|QAT}} || {{cr|UAE}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549949.html ४था सामना] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|NEP}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549950.html ५वा सामना] || १ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549951.html ६वा सामना] || १ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|SIN}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549952.html ७वा सामना] || २ सप्टेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|HK}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549953.html ८वा सामना] || २ सप्टेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|QAT}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549954.html ९वा सामना] || ३ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|UAE}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549955.html १०वा सामना] || ३ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|NEP}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549956.html ११वा सामना] || ४ सप्टेंबर || {{cr|SIN}} || {{cr|QAT}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549957.html १२वा सामना] || ४ सप्टेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|SAU}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549958.html १३वा सामना] || ५ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|OMA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549959.html १४वा सामना] || ५ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|HK}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549960.html १५वा सामना] || ६ सप्टेंबर || {{cr|NEP}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549961.html १६वा सामना] || ६ सप्टेंबर || {{cr|SIN}} || {{cr|UAE}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549962.html १७वा सामना] || ७ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|BHR}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549963.html १८वा सामना] || ७ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|QAT}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549964.html १९वा सामना] || ८ सप्टेंबर || {{cr|HK}} || {{cr|NEP}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549965.html २०वा सामना] || ८ सप्टेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|उपांत्य सामने |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549966.html २१वा सामना] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549967.html २२वा सामना] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|३ऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549968.html २३वा सामना] || १२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549969.html २४वा सामना] || १२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |} == सप्टेंबर == === आयर्लंड महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|आयर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496552.html १ला म.आं.ए.दि.] || १ सप्टेंबर || [[ग्रेस रोड]], [[लेस्टर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496553.html २रा म.आं.ए.दि.] || ३ सप्टेंबर || [[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496554.html ३रा म.आं.ए.दि.] || ६ सप्टेंबर || [[न्यू रोड]], [[वूस्टरशायर]] || |} === दक्षिण आफ्रिकेचा नामिबिया दौरा === {{Main|दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा नामिबिया दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549531.html आं.ए.दि. ५००८] || 9 September || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549532.html आं.ए.दि. ५००९] || ११ सप्टेंबर || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549533.html आं.ए.दि. ५०१०] || १३ सप्टेंबर || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |} === दक्षिण आफ्रिका महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा === {{Main|दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543887.html म.आं.टी२० ३०११] || ११ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543888.html म.आं.टी२० ३०१३] || १३ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543889.html म.आं.टी२० ३०१५] || १५ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543890.html ४था म.आं.टी२०] || १७ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543891.html ५वा म.आं.टी२०] || १९ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |} ===भारत वि अफगाणिस्तान भारतामध्ये=== {{main|अफगाणिस्तान विरुद्ध भारतीय क्रिकेट संघ भारतामध्ये, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549586.html T20I 4104] || १३ सप्टेंबर || [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549587.html T20I 4105] || १५ सप्टेंबर || [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549588.html 3rd T20I] || १७ सप्टेंबर || [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]]|| |} === श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा === {{Main|श्रीलंका क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496585.html आं.टी२० ४१०६] || १५ सप्टेंबर || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496586.html २रा आं.टी.२०] || १७ सप्टेंबर || [[सोफिया गार्डन्स (क्रिकेट मैदान)|सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496587.html ३रा आं.टी.२०] || १९ सप्टेंबर || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]]|| |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496588.html १ला आं.ए.दि.] || २२ सप्टेंबर || [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496589.html २रा आं.ए.दि.] || २४ सप्टेंबर || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496590.html ३रा आं.ए.दि.] || २७ सप्टेंबर || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| |} ===ऑस्ट्रेलियाचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1530203.html आं.ए.दि. ५०११] || १५ सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1530204.html २रा आं.ए.दि.] || १८ सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1530205.html ३रा आं.ए.दि.] || २० सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || |} ===२०२६ आशियाई खेळ=== {{main|Cricket at the 2026 Asian Games}} ====महिला स्पर्धा==== {{main|Cricket at the 2026 Asian Games – Women's tournament}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |Quarter-finals |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550474.html 1st म.आं.टी२०] || १७ सप्टेंबर || {{crw|JPN}} || {{crw|IND}} || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550475.html 2nd म.आं.टी२०] || १७ सप्टेंबर || {{crw|BAN}} || {{crw|CHN}} || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550476.html 3rd म.आं.टी२०] || 18 September || {{crw|MAS}} || {{crw|SL}} || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550477.html 4th म.आं.टी२०] || 18 September || {{crw|PAK}} || {{crw|THA}} || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- ! colspan="6" |Semi-finals |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550478.html 5th म.आं.टी२०] || 20 September || TBD || TBD || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550479.html 6th म.आं.टी२०] || 20 September || TBD || TBD || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- ! colspan="6" |3rd-place play-off |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550480.html 7th म.आं.टी२०] || 22 September || TBD || TBD || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- ! colspan="6" |Final |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550481.html 8th म.आं.टी२०] || 22 September || TBD || TBD || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |} ====पुरुष स्पर्धा==== {{main|Cricket at the 2026 Asian Games – Men's tournament}} {{#section:Cricket at the 2026 Asian Games – Men's tournament|Group A}} {{#section:Cricket at the 2026 Asian Games – Men's tournament|Group B}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |Group stage |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | 1st T20I || 24 September || {{cr|JPN}} || {{cr|AFG}} || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | 2nd T20I || 24 September || {{cr|HKG}} || {{cr|MYS}} || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | 3rd T20I || 25 September || {{cr|HKG}} || {{cr|OMN}} || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | 4th T20I || 25 September || {{cr|AFG}} || {{cr|NEP}} || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | 5th T20I || 2६ सप्टेंबर || {{cr|JPN}} || {{cr|NEP}} || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | 6th T20I || 2६ सप्टेंबर || {{cr|MYS}} || {{cr|OMN}} || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- ! colspan="6" |Quarter-finals |- | 7th T20I || 28 September || {{cr|PAK}} || TBD (RU-B) || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | 8th T20I || 28 September || {{cr|IND}} || TBD (RU-A) || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | 9th T20I || 29 September || {{cr|SL}} || TBD (WN-A) || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | 10th T20I || 29 September || {{cr|BAN}} || TBD (WN-B) || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- ! colspan="6" |Semi-finals |- | 11th T20I || 1 October || TBD || TBD || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- | 12th T20I || 1 October || TBD || TBD || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- ! colspan="6" |3rd-place play-off |- | 13th T20I || 3 October || TBD || TBD || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |- ! colspan="6" |Final |- | 14th T20I || 3 October || TBD || TBD || [[Kōrogi Sports Park]], [[Nisshin, Aichi|Nisshin]] || |} == See also == * [[Associate international cricket in 2026]] * [[International cricket in 2025–26]] * [[International cricket in 2026–27]] == References == {{reflist}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} ka2o9737my57uxhb7uogm4aht5sb6hz 2707038 2707036 2026-08-31T08:13:50Z Nitin.kunjir 4684 /* २०२६ आशियाई खेळ */ 2707038 wikitext text/x-wiki {{short description|International cricket season}} {{Use dmy dates|date=January 2025}}{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५-२६|२०२६-२७}} '''२०२६ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम''' एप्रिल २०२६ ते सप्टेंबर २०२६ पर्यंत असेल.<ref>{{Cite web|url=https://www.cricschedule.com/ftp.php|title=Future Tour Programs (FTP) Schedule of ICC|website=CricSchedule|access-date=2024-03-16}}</ref> या कालावधीमध्ये पुरुषांचे [[कसोटी सामना|कसोटी]], [[एकदिवसीय क्रिकेट|एकदिवसीय]] आणि [[टी२०]] सामने (पूर्ण सदस्य संघांमधील), [[महिला कसोटी क्रिकेट|महिला कसोटी]], [[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|महिला एकदिवसीय]] आणि [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|महिला]] [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२०]] सामने तसेच काही इतर महत्त्वाच्या मालिका समाविष्ट असतील.<ref>{{cite web|url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|title=Men's Future Tours Programme 2023 to 2027|work=International Cricket Council|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|archive-date=26 December 2022|accessdate=14 March 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2747093|title=Men's FTP for 2023-2027 announced|work=International Cricket Council|accessdate=14 March 2023}}</ref> [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] जून आणि जुलै २०२६ दरम्यान इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचे नियोजित आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/12659535/england-to-host-2026-womens-t20-cricket-world-cup|title=England to host 2026 T20 Women's World Cup|work=[[Sky Sports]]|access-date=26 July 2022}}</ref> येथे दाखवलेल्या सामन्यांव्यतिरिक्त, या कालावधीत सहयोगी राष्ट्रांशी संबंधित इतर अनेक टी२०आय मालिका खेळवल्या जातील. == मोसम आढावा == === पुरुषांचे कार्यक्रम === {| class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |'''आंतरराष्ट्रीय दौरे''' |- ! rowspan="2" |'''आरंभ दिनांक''' ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |निकाल [सामने] |- ! width="80" |[[कसोटी सामना|कसोटी]] ! width="80" |[[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेट|आं.ए.दि.]] ! width="80" |[[आंतरराष्ट्रीय टी२०|आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा|{{date|17 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | {{n/a}} || २–१ [३] || १–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा|{{date|8 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} | २–० [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा|{{date|27 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | ०–१ [१] || {{n/a}} || {{n/a}} |- |style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा|{{date|30 May 2026}}]] |style="text-align:left" |{{cr|PAK}} |style="text-align:left" |{{cr|AUS}} |{{n/a}} |२–१ [३] |{{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|3 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|SL}} | १–० [२] || ०–१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा|{{date|4 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} |१–२ [३] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा भारत दौरा|{{date|6 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | style="text-align:left" |{{cr|AFG|२०१३}} | १–० [१] || ३–० [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा|{{date|9 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | {{n/a}} || २–१ [३] || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा आयर्लंड दौरा|२६ जून २०२६]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}}|| {{n/a}} || २–० [२] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|28 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} |१–० [२] || २–१ [५] |[३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा इंग्लंड दौरा|{{date|1 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}} || २–१ [३] || ४–० [५] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|11 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | {{n/a}} || २–३ [५] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|23 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|25 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} | १–१ [२]|| {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा|{{date|5 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|AFG|२०१३}} | {{n/a}} || ०–४ [५] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलदेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा |{{date|13 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | १–१ [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा श्रीलंका दौरा|{{date|15 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|SRI}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} |०–१ [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा|{{date|19 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} |[३] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिकेचा नामिबिया दौरा|{{date|9 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|NAM}} | style="text-align:left" |{{cr|SA}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#भारत वि अफगाणिस्तान भारतामध्ये|१३ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{flagicon|IND}} {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा|{{date|15 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|SL}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" |[[#ऑस्ट्रेलियाचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|15 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | {{n/a}} || [3] || {{n/a}} |- ! colspan="6" style="text-align :center" |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा''' |- !'''आरंभ दिनांक''' ! colspan="4" |'''स्पर्धा''' !'''विजेते''' |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)|{{date|2 April 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)]] |{{n/a}} |- |style="text-align:left" | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)|२५ एप्रिल २०२६]] | colspan="4" style="text-align: left;" |{{ध्वजचिन्ह|NEP}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)|१२ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|USA}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)|६ जून २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|USA}} [[२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)|{{date|21 July 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NED}} [[२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)|{{date|3 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NED}} [[२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|{{date|8 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|TAN}} [[२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|{{date|28 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | |} === महिलांचे कार्यक्रम === {| class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |'''महिलांचे आंतरराष्ट्रीय दौरे''' |- ! rowspan="2" |आरंभ दिनांक ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |'''निकाल [सामने]''' |- ! width="80" |[[महिला कसोटी क्रिकेट|म. कसोटी]] ! width="80" |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|म.आं.ए.दि.]] ! width="80" |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|म.आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|{{date|17 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|SA}} | style="text-align:left" |{{crw|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || ४–१ [५] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा|{{date|20 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|BAN}} | style="text-align:left" |{{crw|SRI}} | {{n/a}} || १–२ [३] || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा |{{date|3 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|PAK}} | style="text-align:left" |{{crw|ZIM}} | {{n/a}} || ३–० [३] || ३–० [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|10 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|NZ}} | {{n/a}} || १-१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|28 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|IND}} | ०–१ [१] || {{n/a}} || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा|१० जुलै २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|IRE}} | style="text-align:left" |{{crw|WIN}} | {{n/a}} || ०–३ [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा|२३ जुलै २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|SRI}} | style="text-align:left" |{{crw|PAK}} | {{n/a}} || २–१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[#थायलंड महिलांचा पापुआ न्यू गिनी दौरा|१० ऑगस्ट २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|PNG}} | style="text-align:left" | {{crw|THA}} | {{n/a}} || ०–३ [३] || १–१ [२] |- | style="text-align:left" | [[#नेदरलँड्स महिलांचा स्कॉटलंड दौरा|२८ ऑगस्ट २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|SCO}} | style="text-align:left" | {{crw|NED}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#आयर्लंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|१ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|IRE}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिका महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा|११ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|ZIM}} | style="text-align:left" |{{crw|RSA}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [५] |- ! colspan="6" style="text-align :center" |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा''' |- !'''आरंभ दिनांक''' ! colspan="4" |'''स्पर्धा''' !'''विजेते''' |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|SCO}} [[२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" |{{Crw|SCO}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" |{{Crw|WIN}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक|१२ जून २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक]] | style="text-align:left" |{{Crw|AUS}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला आशिया चषक |२८ ऑगस्ट २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |[[२०२६ महिला आशिया चषक]] | style="text-align:left" | |} == एप्रिल == === २०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)=== {{main|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] - आं.ए.दि. तिरंगी मालिका |- !क्र. !दिनांक !संघ १ !संघ २ !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529139.html आं.ए.दि. ४९४६] |२ एप्रिल |{{cr|OMA}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |सामना रद्द |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529140.html आं.ए.दि. ४९४७] |४ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|OMA}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|OMA}} ३ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529141.html आं.ए.दि. ४९४८] |६ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |अनिर्णित |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529142.html आं.ए.दि. ४९४९] |८ एप्रिल |{{cr|OMA}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|OMA}} १२ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529143.html आं.ए.दि. ४९५०] |१० एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|OMA}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|NAM}} १ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529144.html आं.ए.दि. ४९५१] |१२ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|SCO}} ७ गडी राखून |} === न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा === {{Main|न्यूझीलंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528272.html १ला आं.ए.दि.] |१७ एप्रिल |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|NZ}} २६ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528273.html २रा आं.ए.दि.] |२० एप्रिल |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|BAN}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528274.html ३रा आं.ए.दि.] |२३ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |{{cr|BAN}} ५५ धावांनी |- ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528275.html १ला आं.टी२०] |२७ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |{{cr|BAN}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html २रा आं.टी२०] |२९ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |सामना रद्द |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html ३रा आं.टी२०] |२ मे |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|NZ}} ६ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} === भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा === {{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527253.html १ला म.आं.टी२०] |१७ एप्रिल |[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] |{{Crw|SA}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527254.html २रा म.आं.टी२०] |१९ एप्रिल |[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] |{{Crw|SA}} ८ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527255.html ३रा म.आं.टी२०] |२२ एप्रिल |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] |{{Crw|SA}} ९ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527256.html ४था म.आं.टी२०] |२५ एप्रिल |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] |{{Crw|IND}} १४ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527257.html ५वा म.आं.टी२०] |२७ एप्रिल |[[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी (ग्वाटेंग)|बेनोनी]] |{{Crw|SA}} २३ धावांनी |} === श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा === {{main|श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528279.html १ला म.आं.ए.दि.] |२० एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|BAN}} ३ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा म.आं.ए.दि.] |२२ एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|SL}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा म.आं.ए.दि.] |२५ एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|SL}} ७ गडी राखून |- ! colspan="4" |WT20I series |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ला म.आं.टी२०] |२८ एप्रिल |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} २५ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २रा म.आं.टी२०] |३० एप्रिल |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} २१ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३रा म.आं.टी२०] |२ मे |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} ३ धावांनी |} === २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी) === {{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531696.html आं.ए.दि. ४९५४]|| २५ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|NEP}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531698.html आं.ए.दि. ४९५५]|| २७ एप्रिल || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531699.html आं.ए.दि. ४९५६]|| २९ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|OMA}} १०२ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531700.html आं.ए.दि. ४९५७]|| १ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531701.html आं.ए.दि. ४९५८]|| ३ मे || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} ५४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९५९]|| ५ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ८१ धावांनी |} == मे== === झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा === {{Main|झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534071.html म.आं.ए.दि. १५४५] |४ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १६८ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534072.html म.आं.ए.दि. १५४६] |६ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} २०६ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534073.html म.आं.ए.दि. १५४७] |९ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} ९ गडी राखून |- ! colspan="4" |म.आं.टी२०. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534074.html म.आं.टी२० २७६६] |१२ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १५३ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534075.html म.आं.टी२० २७६७] |१४ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} ६७ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534076.html म.आं.टी२० २७६९] |१५ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १३३ धावांनी |} ===पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा=== {{main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६}} {|class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[ २०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532486.html कसोटी २६१७] || ८–१२ मे || [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} १०४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532487.html कसोटी २६१८] || १६–२० मे|| [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} ७८ धावांनी |} === न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496542.html म.आं.ए.दि. १५४८] |१० मे |[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] |{{Cr|ENG}} १ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496543.html म.आं.ए.दि. १५४९] |१३ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉरदॅम्प्टन)|काउंटी मैदान]], [[नॉरदॅम्प्टन]] |अनिर्णित |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496544.html म.आं.ए.दि. १५५०] |१६ मे |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] |{{Cr|NZL}} १७ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496545.html म.आं.टी२० २७७२] |२० मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान ]], [[डर्बी]] |{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496546.html म.आं.टी२० २७७४] |२३ मे |[[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[कँटरबरी]] |{{Cr|NZL}} १४ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496547.html म.आं.टी२० २७७५] |२५ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (होव)|काउंटी मैदान]], [[होव्ह]] |{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून |} === २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी) === {{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९६०]|| १२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531703.html आं.ए.दि. ४९६१]|| १४ मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531704.html आं.ए.दि. ४९६२]|| १६ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531705.html आं.ए.दि. ४९६३]|| १८ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531706.html आं.ए.दि. ४९६४]|| २० मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|USA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531707.html आं.ए.दि. ४९६५]|| २२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} १२२ धावांनी |} ===न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा === {{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |कसोटी मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528547.html कसोटी २६१९] |२७-३० मे |[[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] |{{Cr|NZ}} १ डाव आणि ७९ धावांनी |- |} === २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#section:२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535591.html म.आं.टी२० २७८२]|| २८ मे || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535592.html म.आं.टी२० २७९१]|| ३० मे || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535593.html म.आं.टी२० २७९६]|| ३१ मे || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|NED}} ८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535594.html म.आं.टी२० २७९९]|| २ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535595.html म.आं.टी२० २८०९]|| ३ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} २४ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535596.html म.आं.टी२० २८१९]|| ४ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} १३ धावांनी |} ===२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका=== {{Main|२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#section:२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528538.html म.आं.टी२० २७८३] || २८ मे || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528539.html म.आं.टी२० २७८६] || २९ मे || {{crw|PAK}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]]|| {{crw|WIN}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528540.html म.आं.टी२० २७९७] || ३१ मे || {{crw|IRE}} || {{crw|PAK}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|IRE}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528541.html म.आं.टी२० २७९८] || १ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|IRE}} १ धावेने ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528542.html म.आं.टी२० २८१०] || ३ जून || {{crw|PAK}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || अनिर्णित |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528543.html म.आं.टी२० २८१९अ] || ४ जून|| {{crw|IRE}} || {{crw|PAK}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || सामना रद्द |} === भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496548.html म.आं.टी२० २७८४] |२८ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (चेम्सफोर्ड)|काउंटी मैदान]], [[चेम्सफोर्ड]] |{{crw|IND}} ३८ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496549.html म.आं.टी२० २७९२] |३० मे |[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] |{{crw|ENG}} २६ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496550.html म.आं.टी२० २८००] |२ जून |[[काउंटी मैदान (टाँटन)|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] |{{crw|ENG}} ६ गडी राखून |- ! colspan="4" |महिला कसोटी |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496551.html म.कसोटी १५३] |१०–१३ जुलै |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] |{{crw|IND}} २७० धावांनी |} === ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा=== {{main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535645.html आं.ए.दि. ४९६६] |३० मे |[[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] |{{cr|PAK}} ५ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535646.html आं.ए.दि. ४९६७] |२ जून |[[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] |{{cr|AUS}} ४१ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535647.html आं.ए.दि. ४९६९] |४ जून |[[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] |{{cr|PAK}} ४ गडी राखून |} ==जून== ===श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{main|श्रीलंका क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538304.html आं.ए.दि. ४९६८] || ३ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|SL}} ४१ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538305.html आं.ए.दि. ४९७१] || ६ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| अनिर्णित |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538306.html आं.ए.दि. ४९७२अ] || ८ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| सामना रद्द |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538307.html आं.टी२० ३९४७] || ११ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538308.html आं.टी२० ३९५२] || १३ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|SL}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538309.html आं.टी२० ३९५५] || १४ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|WIN}} ५ गडी राखून |- ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538311.html कसोटी २६२४] || २५–२९ जून || [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]]|| {{cr|WIN}} १ डाव आणि २१७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538312.html कसोटी २६२६] || ३–७ जुलै || [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]]|| सामना अनिर्णित |} ===न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496571.html कसोटी २६२०] || ४–८ जून || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{cr|ENG}} ११५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496572.html कसोटी २६२२] || १७–२१ जून || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{cr|NZ}} २५३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496573.html कसोटी २६२३] || २५–२९ जून || [[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]]|| {{cr|NZ}} १६० धावांनी |} ===अफगाणिस्तानचा भारत दौरा=== {{main|अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| एकमेव कसोटी |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527150.html कसोटी २६२१] || ६–१० जून || [[महाराजा यादवेंद्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], नवीन चंदिगढ || {{cr|IND}} १ डाव आणि ३०० धावांनी |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527151.html आं.ए.दि. ४९७७] || १३ जून || [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाळा (हिमाचल प्रदेश)|धर्मशाळा]]|| {{cr|IND}} ७ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527152.html आं.ए.दि. ४९८०] || १७ जून || [[इकाना क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]]|| {{cr|IND}} १७० धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527153.html आं.ए.दि. ४९८१] || २० जून || [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]]|| {{cr|IND}} ९ गडी राखून |} ===२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)=== {{main|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] '''– तिरंगी मालिका''' |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538425.html आं.ए.दि. ४९७०] || ६ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|USA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538426.html आं.ए.दि. ४९७२] || ८ जून || {{cr|NED}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|NED}} २१ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538427.html आं.ए.दि. ४९७४] || १० जून || {{cr|CAN}} || {{cr|NED}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|CAN}} २ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538428.html आं.ए.दि. ४९७६] || १२ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|USA}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538429.html आं.ए.दि. ४९७८अ] || १४ जून || {{cr|NED}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538430.html आं.ए.दि. ४९७९] || १६ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|NED}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| अनिर्णित |} ===ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा=== {{Main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532480.html आं.ए.दि. ४९७३] || ९ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|BAN}} ८६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532481.html आं.ए.दि. ४९७५] || ११ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|BAN}} ५ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532482.html आं.ए.दि. ४९७८] || १४ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|AUS}} १ गडी राखून |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532483.html आं.टी२० ३९५६] || १७ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532484.html आं.टी२० ३९६०] || १९ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532485.html आं.टी२० ३९७२] || २१ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ७ गडी राखून |} ===२०२६ महिला टी२० विश्वचषक=== {{main|२०२६ महिला टी२० विश्वचषक}} {{#section:२०२६ महिला टी२० विश्वचषक|गट अ}} {{#section:२०२६ महिला टी२० विश्वचषक|GroupB}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490677.html म.आं.टी२० २८४७] || १२ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|SL}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} ८७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490678.html म.आं.टी२० २८५०] || १३ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|SCO}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SCO}} ४० धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490679.html म.आं.टी२० २८५१] || १३ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|SA}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|AUS}} ६५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490680.html म.आं.टी२० २८५२] || १३ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|WIN}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490681.html म.आं.टी२० २८५४] || १४ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|BAN}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490682.html म.आं.टी२० २८५७] || १४ जून || {{crw|IND}} || {{crw|PAK}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} ६४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490683.html म.आं.टी२० २८६१] || १६ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|SL}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|SL}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490684.html म.आं.टी२० २८६२] || १६ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|IRE}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|ENG}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490685.html म.आं.टी२० २८६३] || १७ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|BAN}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|AUS}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490686.html म.आं.टी२० २८६५] || १७ जून || {{crw|IND}} || {{crw|NED}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|IND}} ९५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490687.html म.आं.टी२० २८६६] || १७ जून || {{crw|PAK}} || {{crw|SA}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|SA}} २ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490688.html म.आं.टी२० २८७०] || १८ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|WIN}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|WIN}} ७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490689.html म.आं.टी२० २८७४] || १९ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|NZ}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|NZ}} ४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490690.html म.आं.टी२० २८७७] || २० जून || {{crw|AUS}} || {{crw|NED}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|AUS}} ९८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490691.html म.आं.टी२० २८७८] || २० जून || {{crw|BAN}} || {{crw|PAK}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|BAN}} २३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490692.html म.आं.टी२० २८७९] || २० जून || {{crw|ENG}} || {{crw|SCO}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|ENG}} ३८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490693.html म.आं.टी२० २८८०]|| २१ जून || {{crw|SL}} || {{crw|WIN}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|WIN}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490694.html म.आं.टी२० २८८१] || २१ जून || {{crw|IND}} || {{crw|SA}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490695.html म.आं.टी२० २८८२] || २५ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|SCO}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|NZ}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490696.html म.आं.टी२० २८८३] || २३ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|SL}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|SL}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490697.html म.आं.टी२० २८८४] || २३ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|PAK}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|AUS}} ११३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490698.html म.आं.टी२० २८८५] || २४ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|WIN}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|ENG}} ३९ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490699.html म.आं.टी२० २८८६] || २५ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|IND}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|IND}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490700.html म.आं.टी२० २८८७] || २५ जून || {{crw|NED}} || {{crw|SA}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|SA}} ८८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490701.html म.आं.टी२० २८९१] || २६ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|SL}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SL}} ३ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490702.html म.आं.टी२० २८९५] || २७ जून || {{crw|NED}} || {{crw|PAK}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|PAK}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490703.html म.आं.टी२० २८९९] || २७ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|IRE}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490704.html म.आं.टी२० २९००] || २७ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|NZ}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{crw|ENG}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490705.html म.आं.टी२० २९०४] || २८ जून ||{{crw|BAN}} || {{crw|SA}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|SA}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490706.html म.आं.टी२० २९०७] || २८ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|IND}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ६ गडी राखून |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490707.html म.आं.टी२० २९०८] || ३० जून || {{crw|AUS}} || {{crw|WIN}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490708.html म.आं.टी२० २९०९] || २ जुलै || {{crw|ENG}} || {{crw|SA}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{crw|ENG}} ४० धावांनी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490709.html म.आं.टी२० २९१०] || ५ जुलै || {{crw|ENG}} || {{crw|AUS}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ७ गडी राखून |} ===भारताचा आयर्लंड दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528548.html आं.टी२० ३९९३] || २६ जून || [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]|| {{cr|IRE}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528549.html आं.टी२० ४००४] || २८ जून || [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]|| {{cr|IRE}} १ धावेने |} === बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{Main|बांगलादेश क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap| कसोटी सामना}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538297.html कसोटी २६२५] || २८ जून–२ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} १ डाव आणि ८५ धावांनी |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538298.html आं.ए.दि. ४९८२] || ६ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538299.html आं.ए.दि. ४९८३] || ९ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} १३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538300.html आं.ए.दि. ४९८४] || ११ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|BAN}} ७ गडी राखून |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538301.html आं.टी२० ४०३६] || १५ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|ZIM}} ३२ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538302.html आं.टी२० ४०३७] || १७ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|BAN}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538303.html आं.टी२० ४०३८] || १९ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|BAN}} ४ गडी राखून |} == जुलै == ===भारताचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496574.html आं.टी२० ४००७] |१ जुलै |[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] |सामना अनिर्णित |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496575.html आं.टी२० ४०१२] |४ जुलै |[[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] |{{cr|ENG}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496576.html आं.टी२० ४०१३] |७ जुलै |[[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] |{{cr|ENG}} १२५ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496577.html आं.टी२० ४०२०] |९ जुलै |[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] |{{cr|ENG}} ९ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496578.html आं.टी२० ४०२५] |११ जुलै |[[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)| रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] |{{cr|ENG}} ५६ धावांनी |- ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496579.html १ला आं.ए.दि.] |१४ जुलै |[[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान| एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] |{{cr|IND}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा आं.ए.दि.] |१६ जुलै |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] |{{cr|ENG}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा आं.ए.दि.] |१९ जुलै |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] |{{cr|ENG}} २७ धावांनी |} === वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा=== {{Main|वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528544.html म.आं.ए.दि. १५५१] |१० जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ९ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528545.html म.आं.ए.दि. १५५२] |१२ जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528546.html म.आं.ए.दि. १५५३] |१५ जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ६४ धावांनी |} ===न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538624.html आं.ए.दि. ४९८५] || ११ जुलै || [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538625.html आं.ए.दि. ४९८६] || १३ जुलै|| [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|NZ}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538626.html आं.ए.दि. ४९८९] || १६ जुलै|| [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|NZ}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538627.html आं.ए.दि. ४९९१] || १९ जुलै|| [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|NZ}} १ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538628.html आं.ए.दि. ४९९३] || २१ जुलै|| [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} २ गडी राखून |} ===२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)=== {{main|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] '''– तिरंगी मालिका''' |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538425.html आं.ए.दि. ४९९२] || २१ जुलै || {{cr|NAM}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538426.html आं.ए.दि. ४९९४] || २३ जुलै|| {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538427.html आं.ए.दि. ४९९५] || २५ जुलै || {{cr|NED}}|| {{cr|NAM}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ५८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538428.html आं.ए.दि. ४९९६] || २७ जुलै || {{cr|NAM}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538429.html आं.ए.दि. ४९९७] || २९ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ५७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538430.html आं.ए.दि. ४९९८] || ३१ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|NAM}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ६ गडी राखून |} ===पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा=== {{Main|पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540540.html म.आं.ए.दि. १५५४] |२३ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|PAK}} ५ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540541.html म.आं.ए.दि. १५५५] |२५ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|SRI}} ८ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540542.html म.आं.ए.दि. १५५६] |२८ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|SRI}} ८ गडी राखून |- ! colspan="4" |{{nowrap| म.आं.टी२० मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540543.html म.आं.टी२० २९४३] |३१ जुलै |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|SRI}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540544.html म.आं.टी२० २९४८] |२ ऑगस्ट |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|SRI}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540545.html म.आं.टी२० २९५१] |४ ऑगस्ट |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|PAK}} ४ गडी राखून |} ===भारताचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|आं.टी२० मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530060.html आं.टी२० ४०३९] |२३ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ७ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530061.html आं.टी२० ४०४१] |२५ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ९० धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530062.html आं.टी२० ४०४४] |२६ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ३५ धावांनी |} ===पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{Main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538630.html कसोटी २६२७] |२५–२९ जुलै |[[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] |{{Cr|WIN}} ९० धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538631.html कसोटी २६२८] |२–६ ऑगस्ट |[[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] |{{Cr|PAK}} ८ गडी राखून |} ==ऑगस्ट== ===२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)=== {{main|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1545998.html आं.ए.दि. ४९९८अ] || ३ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1545999.html आं.ए.दि. ४९९८क] || ५ ऑगस्ट || {{cr|CAN}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546000.html आं.ए.दि. ५०००] || ७ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|CAN}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} ९ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546001.html आं.ए.दि. ५००१] || ९ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} १ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546002.html आं.ए.दि. ५००३] || ११ ऑगस्ट || {{cr|CAN}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|UAE}} ९७ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546003.html आं.ए.दि. ५००५] || १३ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|CAN}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} १७० धावांनी |} ===अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा=== {{Main| अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528550.html आं.ए.दि. ४९९८ब] || ५ ऑगस्ट || [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[मॅघेरामेसन]] || सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528551.html आं.ए.दि. ४९९९] || ७ ऑगस्ट || [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[मॅघेरामेसन]] || {{cr|AFG|२०१३}} ९२ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528552.html आं.ए.दि. ५००२] || १० ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} ३ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528553.html आं.ए.दि. ५००४] || १२ ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} ४२ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528554.html आं.ए.दि. ५००६] || १५ ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] ||{{cr|AFG|२०१३}} ६ गडी राखून |} ===२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब (टांझानिया)=== {{main|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब (टांझानिया)}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="7" |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग]] – लिस्ट अ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546340.html १ला सामना] || ८ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|UGA}} ९० धावांनी([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत | डीएलएस]]) |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546341.html २रा सामना] || ९ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ६८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546342.html ३रा सामना] || ९ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} १६३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546343.html ४था सामना] || ११ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|HK}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546344.html ५वा सामना] || ११ ऑगस्ट || {{cr|ITA}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ११३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546345.html ६वा सामना] || १२ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546346.html ७वा सामना] || १२ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ५१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546347.html ८वा सामना] || १४ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|HK}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ३८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546348.html ९वा सामना] || १४ ऑगस्ट || {{cr|ITA}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546349.html १०वा सामना] || १५ ऑगस्ट || {{cr|SIN}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|UGA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546350.html ११वा सामना] || १५ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|BHR}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|TAN}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546351.html १२वा सामना] || १७ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546352.html १३वा सामना] || १७ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|TAN}} ९ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546353.html १४वा सामना] || १८ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546354.html १५वा सामना] || १८ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|BHR}} ४ गडी राखून |} ===थायलंड महिलांचा पापुआ न्यू गिनी दौरा=== {{main| थायलंड महिला क्रिकेट संघाचा पापुआ न्यू गिनी दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549208.html म.आं.टी२० २९५२] || १० ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549209.html म.आं.टी२० २९५३] || ११ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ६ गडी राखून |- ! colspan="4" | म.आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549210.html म.आं.ए.दि. १५५७] || १३ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} १२१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549211.html म.आं.ए.दि. १५५८] || १५ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ४० धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549212.html म.आं.ए.दि. १५५९] || १७ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ५ गडी राखून |} === बांगलादेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{Main| बांगलादेश क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1527273.html कसोटी २६२९] || १३–१७ ऑगस्ट || [[मारारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|BAN}} ९ गडी राखून |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1527274.html कसोटी २६३२] || २२–२६ ऑगस्ट|| [[ग्रेट बॅरियर रीफ अरेना]], [[मॅके (क्वीन्सलंड)|मॅके]] ||{{cr|AUS}} १ डाव आणि ५१ धावांनी |} === भारताचा श्रीलंका दौरा=== {{main| भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1544001.html कसोटी २६३०] || १५–१९ ऑगस्ट || [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[गाली (श्रीलंका)|गाली]] || {{cr|IND}} १६५ धावांनी |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1544002.html कसोटी २६३३] || २३–२७ ऑगस्ट || [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] ||अनिर्णित |} === पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा === {{Main| पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html कसोटी २६३१] || १९–२३ ऑगस्ट || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स ]] ||{{cr|ENG}} १ डाव आणि १०३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html कसोटी २६३४] || २७–३१ ऑगस्ट|| [[लॉर्ड्स]], [[लंडन ]] ||{{cr|ENG}} १९४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३री कसोटी] || ९–१३ सप्टेंबर || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || |} ===नेदरलँड्स महिलांचा स्कॉटलंड दौरा=== {{main| नेदरलँड्स महिला संघाचा स्कॉटलंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | म.आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549972.html १ला म.आं.ए.दि.] || २८ ऑगस्ट || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{Crw|NED}} ५८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549973.html २रा म.आं.ए.दि.]|| ३० ऑगस्ट || [[न्यू विल्यमफील्ड]], [[स्टर्लिंग]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549974.html ३रा म.आं.ए.दि.]|| १ सप्टेंबर || [[न्यू विल्यमफील्ड]], [[स्टर्लिंग]] || |} ===२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका}} {{#section: २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|PTS}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549524.html आं.टी२० ४०९९] || २८ ऑगस्ट || {{cr|NAM}} || {{cr|SA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{cr|NAM}} १८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549525.html आं.टी२० ४१००] || २९ ऑगस्ट || {{cr|SA}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{cr|SA}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549526.html आं.टी२० ४१०१] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549527.html ४था आं.टी२०] || १ सप्टेंबर || {{cr|SA}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549528.html ५वा आं.टी२०] || ३ सप्टेंबर || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549529.html ६वा आं.टी२०] || ४ सप्टेंबर || {{cr|NAM}} || {{cr|SA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549530.html ७वा आं.टी२०] || ६ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |} ===२०२६ महिला टी२० आशिया चषक === {{main|२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक }} {{col-begin|width=}} {{col-2}} {{#section:२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक|Group A}} {{col-2}} {{#section:२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548891.html १ला म.आं.टी२०] || २८ ऑगस्ट || {{crw|HK}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|THA}} ६ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548892.html २रा म.आं.टी२०] || २९ ऑगस्ट || {{crw|UAE}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|SL}} ९ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548893.html ३रा म.आं.टी२०] || ३० ऑगस्ट || {{crw|IND}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} ९४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548894.html ४था म.आं.टी२०] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|BAN}} || {{crw|INA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548895.html ५वा म.आं.टी२०] || १ सप्टेंबर || {{crw|PAK}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548896.html ६वा म.आं.टी२०] || २ सप्टेंबर || {{crw|INA}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548897.html ७वा म.आं.टी२०] || ३ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|IND}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548898.html ८वा म.आं.टी२०] || ४ सप्टेंबर || {{crw|UAE}} || {{crw|INA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548899.html ९वा म.आं.टी२०] || ५ सप्टेंबर || {{crw|IND}} || {{crw|PAK}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548900.html १०वा म.आं.टी२०] || ६ सप्टेंबर || {{crw|BAN}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548901.html ११वा म.आं.टी२०] || ७ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|PAK}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548902.html १२वा म.आं.टी२०] || ८ सप्टेंबर || {{crw|UAE}} || {{crw|BAN}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548903.html १३वा म.आं.टी२०] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548904.html १४वा म.आं.टी२०] || ११ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548905.html १५वा म.आं.टी२०] || १३ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |} ===२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक === {{main|२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक }} {{col-begin|width=}} {{col-2}} {{#section: २०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक|Group A}} {{col-2}} {{#section:२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549946.html १ला सामना] || ३० ऑगस्ट || {{cr|OMA}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|OMA}} १३१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549947.html २रा सामना] || ३० ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|SAU}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || {{cr|HK}} १६ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549948.html ३रा सामना] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|QAT}} || {{cr|UAE}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549949.html ४था सामना] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|NEP}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549950.html ५वा सामना] || १ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549951.html ६वा सामना] || १ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|SIN}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549952.html ७वा सामना] || २ सप्टेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|HK}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549953.html ८वा सामना] || २ सप्टेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|QAT}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549954.html ९वा सामना] || ३ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|UAE}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549955.html १०वा सामना] || ३ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|NEP}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549956.html ११वा सामना] || ४ सप्टेंबर || {{cr|SIN}} || {{cr|QAT}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549957.html १२वा सामना] || ४ सप्टेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|SAU}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549958.html १३वा सामना] || ५ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|OMA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549959.html १४वा सामना] || ५ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|HK}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549960.html १५वा सामना] || ६ सप्टेंबर || {{cr|NEP}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549961.html १६वा सामना] || ६ सप्टेंबर || {{cr|SIN}} || {{cr|UAE}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549962.html १७वा सामना] || ७ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|BHR}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549963.html १८वा सामना] || ७ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|QAT}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549964.html १९वा सामना] || ८ सप्टेंबर || {{cr|HK}} || {{cr|NEP}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549965.html २०वा सामना] || ८ सप्टेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|उपांत्य सामने |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549966.html २१वा सामना] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549967.html २२वा सामना] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|३ऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549968.html २३वा सामना] || १२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549969.html २४वा सामना] || १२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |} == सप्टेंबर == === आयर्लंड महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|आयर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496552.html १ला म.आं.ए.दि.] || १ सप्टेंबर || [[ग्रेस रोड]], [[लेस्टर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496553.html २रा म.आं.ए.दि.] || ३ सप्टेंबर || [[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496554.html ३रा म.आं.ए.दि.] || ६ सप्टेंबर || [[न्यू रोड]], [[वूस्टरशायर]] || |} === दक्षिण आफ्रिकेचा नामिबिया दौरा === {{Main|दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा नामिबिया दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549531.html आं.ए.दि. ५००८] || 9 September || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549532.html आं.ए.दि. ५००९] || ११ सप्टेंबर || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549533.html आं.ए.दि. ५०१०] || १३ सप्टेंबर || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |} === दक्षिण आफ्रिका महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा === {{Main|दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543887.html म.आं.टी२० ३०११] || ११ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543888.html म.आं.टी२० ३०१३] || १३ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543889.html म.आं.टी२० ३०१५] || १५ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543890.html ४था म.आं.टी२०] || १७ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543891.html ५वा म.आं.टी२०] || १९ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |} ===भारत वि अफगाणिस्तान भारतामध्ये=== {{main|अफगाणिस्तान विरुद्ध भारतीय क्रिकेट संघ भारतामध्ये, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549586.html T20I 4104] || १३ सप्टेंबर || [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549587.html T20I 4105] || १५ सप्टेंबर || [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549588.html 3rd T20I] || १७ सप्टेंबर || [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]]|| |} === श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा === {{Main|श्रीलंका क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496585.html आं.टी२० ४१०६] || १५ सप्टेंबर || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496586.html २रा आं.टी.२०] || १७ सप्टेंबर || [[सोफिया गार्डन्स (क्रिकेट मैदान)|सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496587.html ३रा आं.टी.२०] || १९ सप्टेंबर || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]]|| |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496588.html १ला आं.ए.दि.] || २२ सप्टेंबर || [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496589.html २रा आं.ए.दि.] || २४ सप्टेंबर || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496590.html ३रा आं.ए.दि.] || २७ सप्टेंबर || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| |} ===ऑस्ट्रेलियाचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1530203.html आं.ए.दि. ५०११] || १५ सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1530204.html २रा आं.ए.दि.] || १८ सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1530205.html ३रा आं.ए.दि.] || २० सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || |} ===२०२६ आशियाई खेळ=== {{main|Cricket at the 2026 Asian Games}} ====महिला स्पर्धा==== {{main|Cricket at the 2026 Asian Games – Women's tournament}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |Quarter-finals |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550474.html १ला म.आं.टी२०] || १७ सप्टेंबर || {{crw|JPN}} || {{crw|IND}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550475.html २रा म.आं.टी२०] || १७ सप्टेंबर || {{crw|BAN}} || {{crw|CHN}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550476.html ३रा म.आं.टी२०] || १८ सप्टेंबर || {{crw|MAS}} || {{crw|SL}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550477.html ४था म.आं.टी२०] || १८ सप्टेंबर || {{crw|PAK}} || {{crw|THA}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550478.html ५वा म.आं.टी२०] || २० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550479.html ६वा म.आं.टी२०] || २० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |3rd-place play-off |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550480.html ७वा म.आं.टी२०] || २२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550481.html ८वा म.आं.टी२०] || २२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |} ====पुरुष स्पर्धा==== {{main|Cricket at the 2026 Asian Games – Men's tournament}} {{#section:Cricket at the 2026 Asian Games – Men's tournament|Group A}} {{#section:Cricket at the 2026 Asian Games – Men's tournament|Group B}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला आं.टी२० || २४ सप्टेंबर || {{cr|JPN}} || {{cr|AFG|२०१३}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | २रा आं.टी२० || २४ सप्टेंबर || {{cr|HKG}} || {{cr|MYS}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ३रा आं.टी२० || २५ सप्टेंबर || {{cr|HKG}} || {{cr|OMN}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ४था आं.टी२० || २५ सप्टेंबर || {{cr|AFG|२०१३}} || {{cr|NEP}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ५वा आं.टी२० || २६ सप्टेंबर || {{cr|JPN}} || {{cr|NEP}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ६वा आं.टी२० || २६ सप्टेंबर || {{cr|MYS}} || {{cr|OMN}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |Quarter-finals |- | ७वा आं.टी२० || २८ सप्टेंबर || {{cr|PAK}} || TBD (RU-B) || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ८वा आं.टी२० || २८ सप्टेंबर || {{cr|IND}} || TBD (RU-A) || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ९वा आं.टी२० || २९ सप्टेंबर || {{cr|SL}} || TBD (WN-A) || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | १०वा आं.टी२० || २९ सप्टेंबर || {{cr|BAN}} || TBD (WN-B) || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- | ११वा आं.टी२० || १ ऑक्टोबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | १२वा आं.टी२० || १ ऑक्टोबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |3rd-place play-off |- | १३वा आं.टी२० || ३ ऑक्टोबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | १४वा आं.टी२० || 3 ऑक्टोबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |} == See also == * [[Associate international cricket in 2026]] * [[International cricket in 2025–26]] * [[International cricket in 2026–27]] == References == {{reflist}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} jffxc8d7bqgnorzpxwow5ic86vm7b2l 2707039 2707038 2026-08-31T08:15:04Z Nitin.kunjir 4684 /* महिला स्पर्धा */ 2707039 wikitext text/x-wiki {{short description|International cricket season}} {{Use dmy dates|date=January 2025}}{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५-२६|२०२६-२७}} '''२०२६ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम''' एप्रिल २०२६ ते सप्टेंबर २०२६ पर्यंत असेल.<ref>{{Cite web|url=https://www.cricschedule.com/ftp.php|title=Future Tour Programs (FTP) Schedule of ICC|website=CricSchedule|access-date=2024-03-16}}</ref> या कालावधीमध्ये पुरुषांचे [[कसोटी सामना|कसोटी]], [[एकदिवसीय क्रिकेट|एकदिवसीय]] आणि [[टी२०]] सामने (पूर्ण सदस्य संघांमधील), [[महिला कसोटी क्रिकेट|महिला कसोटी]], [[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|महिला एकदिवसीय]] आणि [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|महिला]] [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२०]] सामने तसेच काही इतर महत्त्वाच्या मालिका समाविष्ट असतील.<ref>{{cite web|url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|title=Men's Future Tours Programme 2023 to 2027|work=International Cricket Council|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|archive-date=26 December 2022|accessdate=14 March 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2747093|title=Men's FTP for 2023-2027 announced|work=International Cricket Council|accessdate=14 March 2023}}</ref> [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] जून आणि जुलै २०२६ दरम्यान इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचे नियोजित आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/12659535/england-to-host-2026-womens-t20-cricket-world-cup|title=England to host 2026 T20 Women's World Cup|work=[[Sky Sports]]|access-date=26 July 2022}}</ref> येथे दाखवलेल्या सामन्यांव्यतिरिक्त, या कालावधीत सहयोगी राष्ट्रांशी संबंधित इतर अनेक टी२०आय मालिका खेळवल्या जातील. == मोसम आढावा == === पुरुषांचे कार्यक्रम === {| class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |'''आंतरराष्ट्रीय दौरे''' |- ! rowspan="2" |'''आरंभ दिनांक''' ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |निकाल [सामने] |- ! width="80" |[[कसोटी सामना|कसोटी]] ! width="80" |[[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेट|आं.ए.दि.]] ! width="80" |[[आंतरराष्ट्रीय टी२०|आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा|{{date|17 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | {{n/a}} || २–१ [३] || १–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा|{{date|8 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} | २–० [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा|{{date|27 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | ०–१ [१] || {{n/a}} || {{n/a}} |- |style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा|{{date|30 May 2026}}]] |style="text-align:left" |{{cr|PAK}} |style="text-align:left" |{{cr|AUS}} |{{n/a}} |२–१ [३] |{{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|3 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|SL}} | १–० [२] || ०–१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा|{{date|4 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} |१–२ [३] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा भारत दौरा|{{date|6 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | style="text-align:left" |{{cr|AFG|२०१३}} | १–० [१] || ३–० [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा|{{date|9 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | {{n/a}} || २–१ [३] || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा आयर्लंड दौरा|२६ जून २०२६]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}}|| {{n/a}} || २–० [२] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|28 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} |१–० [२] || २–१ [५] |[३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा इंग्लंड दौरा|{{date|1 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}} || २–१ [३] || ४–० [५] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|11 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | {{n/a}} || २–३ [५] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|23 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|25 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} | १–१ [२]|| {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा|{{date|5 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|AFG|२०१३}} | {{n/a}} || ०–४ [५] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलदेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा |{{date|13 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | १–१ [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा श्रीलंका दौरा|{{date|15 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|SRI}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} |०–१ [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा|{{date|19 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} |[३] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिकेचा नामिबिया दौरा|{{date|9 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|NAM}} | style="text-align:left" |{{cr|SA}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#भारत वि अफगाणिस्तान भारतामध्ये|१३ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{flagicon|IND}} {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा|{{date|15 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|SL}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" |[[#ऑस्ट्रेलियाचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|15 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | {{n/a}} || [3] || {{n/a}} |- ! colspan="6" style="text-align :center" |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा''' |- !'''आरंभ दिनांक''' ! colspan="4" |'''स्पर्धा''' !'''विजेते''' |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)|{{date|2 April 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)]] |{{n/a}} |- |style="text-align:left" | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)|२५ एप्रिल २०२६]] | colspan="4" style="text-align: left;" |{{ध्वजचिन्ह|NEP}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)|१२ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|USA}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)|६ जून २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|USA}} [[२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)|{{date|21 July 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NED}} [[२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)|{{date|3 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NED}} [[२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|{{date|8 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|TAN}} [[२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|{{date|28 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | |} === महिलांचे कार्यक्रम === {| class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |'''महिलांचे आंतरराष्ट्रीय दौरे''' |- ! rowspan="2" |आरंभ दिनांक ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |'''निकाल [सामने]''' |- ! width="80" |[[महिला कसोटी क्रिकेट|म. कसोटी]] ! width="80" |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|म.आं.ए.दि.]] ! width="80" |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|म.आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|{{date|17 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|SA}} | style="text-align:left" |{{crw|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || ४–१ [५] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा|{{date|20 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|BAN}} | style="text-align:left" |{{crw|SRI}} | {{n/a}} || १–२ [३] || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा |{{date|3 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|PAK}} | style="text-align:left" |{{crw|ZIM}} | {{n/a}} || ३–० [३] || ३–० [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|10 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|NZ}} | {{n/a}} || १-१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|28 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|IND}} | ०–१ [१] || {{n/a}} || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा|१० जुलै २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|IRE}} | style="text-align:left" |{{crw|WIN}} | {{n/a}} || ०–३ [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा|२३ जुलै २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|SRI}} | style="text-align:left" |{{crw|PAK}} | {{n/a}} || २–१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[#थायलंड महिलांचा पापुआ न्यू गिनी दौरा|१० ऑगस्ट २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|PNG}} | style="text-align:left" | {{crw|THA}} | {{n/a}} || ०–३ [३] || १–१ [२] |- | style="text-align:left" | [[#नेदरलँड्स महिलांचा स्कॉटलंड दौरा|२८ ऑगस्ट २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|SCO}} | style="text-align:left" | {{crw|NED}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#आयर्लंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|१ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|IRE}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिका महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा|११ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|ZIM}} | style="text-align:left" |{{crw|RSA}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [५] |- ! colspan="6" style="text-align :center" |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा''' |- !'''आरंभ दिनांक''' ! colspan="4" |'''स्पर्धा''' !'''विजेते''' |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|SCO}} [[२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" |{{Crw|SCO}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" |{{Crw|WIN}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक|१२ जून २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक]] | style="text-align:left" |{{Crw|AUS}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला आशिया चषक |२८ ऑगस्ट २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |[[२०२६ महिला आशिया चषक]] | style="text-align:left" | |} == एप्रिल == === २०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)=== {{main|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] - आं.ए.दि. तिरंगी मालिका |- !क्र. !दिनांक !संघ १ !संघ २ !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529139.html आं.ए.दि. ४९४६] |२ एप्रिल |{{cr|OMA}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |सामना रद्द |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529140.html आं.ए.दि. ४९४७] |४ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|OMA}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|OMA}} ३ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529141.html आं.ए.दि. ४९४८] |६ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |अनिर्णित |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529142.html आं.ए.दि. ४९४९] |८ एप्रिल |{{cr|OMA}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|OMA}} १२ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529143.html आं.ए.दि. ४९५०] |१० एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|OMA}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|NAM}} १ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529144.html आं.ए.दि. ४९५१] |१२ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|SCO}} ७ गडी राखून |} === न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा === {{Main|न्यूझीलंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528272.html १ला आं.ए.दि.] |१७ एप्रिल |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|NZ}} २६ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528273.html २रा आं.ए.दि.] |२० एप्रिल |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|BAN}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528274.html ३रा आं.ए.दि.] |२३ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |{{cr|BAN}} ५५ धावांनी |- ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528275.html १ला आं.टी२०] |२७ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |{{cr|BAN}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html २रा आं.टी२०] |२९ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |सामना रद्द |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html ३रा आं.टी२०] |२ मे |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|NZ}} ६ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} === भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा === {{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527253.html १ला म.आं.टी२०] |१७ एप्रिल |[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] |{{Crw|SA}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527254.html २रा म.आं.टी२०] |१९ एप्रिल |[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] |{{Crw|SA}} ८ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527255.html ३रा म.आं.टी२०] |२२ एप्रिल |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] |{{Crw|SA}} ९ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527256.html ४था म.आं.टी२०] |२५ एप्रिल |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] |{{Crw|IND}} १४ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527257.html ५वा म.आं.टी२०] |२७ एप्रिल |[[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी (ग्वाटेंग)|बेनोनी]] |{{Crw|SA}} २३ धावांनी |} === श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा === {{main|श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528279.html १ला म.आं.ए.दि.] |२० एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|BAN}} ३ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा म.आं.ए.दि.] |२२ एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|SL}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा म.आं.ए.दि.] |२५ एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|SL}} ७ गडी राखून |- ! colspan="4" |WT20I series |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ला म.आं.टी२०] |२८ एप्रिल |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} २५ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २रा म.आं.टी२०] |३० एप्रिल |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} २१ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३रा म.आं.टी२०] |२ मे |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} ३ धावांनी |} === २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी) === {{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531696.html आं.ए.दि. ४९५४]|| २५ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|NEP}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531698.html आं.ए.दि. ४९५५]|| २७ एप्रिल || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531699.html आं.ए.दि. ४९५६]|| २९ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|OMA}} १०२ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531700.html आं.ए.दि. ४९५७]|| १ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531701.html आं.ए.दि. ४९५८]|| ३ मे || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} ५४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९५९]|| ५ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ८१ धावांनी |} == मे== === झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा === {{Main|झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534071.html म.आं.ए.दि. १५४५] |४ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १६८ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534072.html म.आं.ए.दि. १५४६] |६ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} २०६ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534073.html म.आं.ए.दि. १५४७] |९ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} ९ गडी राखून |- ! colspan="4" |म.आं.टी२०. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534074.html म.आं.टी२० २७६६] |१२ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १५३ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534075.html म.आं.टी२० २७६७] |१४ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} ६७ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534076.html म.आं.टी२० २७६९] |१५ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १३३ धावांनी |} ===पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा=== {{main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६}} {|class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[ २०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532486.html कसोटी २६१७] || ८–१२ मे || [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} १०४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532487.html कसोटी २६१८] || १६–२० मे|| [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} ७८ धावांनी |} === न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496542.html म.आं.ए.दि. १५४८] |१० मे |[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] |{{Cr|ENG}} १ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496543.html म.आं.ए.दि. १५४९] |१३ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉरदॅम्प्टन)|काउंटी मैदान]], [[नॉरदॅम्प्टन]] |अनिर्णित |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496544.html म.आं.ए.दि. १५५०] |१६ मे |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] |{{Cr|NZL}} १७ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496545.html म.आं.टी२० २७७२] |२० मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान ]], [[डर्बी]] |{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496546.html म.आं.टी२० २७७४] |२३ मे |[[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[कँटरबरी]] |{{Cr|NZL}} १४ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496547.html म.आं.टी२० २७७५] |२५ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (होव)|काउंटी मैदान]], [[होव्ह]] |{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून |} === २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी) === {{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९६०]|| १२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531703.html आं.ए.दि. ४९६१]|| १४ मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531704.html आं.ए.दि. ४९६२]|| १६ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531705.html आं.ए.दि. ४९६३]|| १८ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531706.html आं.ए.दि. ४९६४]|| २० मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|USA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531707.html आं.ए.दि. ४९६५]|| २२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} १२२ धावांनी |} ===न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा === {{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |कसोटी मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528547.html कसोटी २६१९] |२७-३० मे |[[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] |{{Cr|NZ}} १ डाव आणि ७९ धावांनी |- |} === २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#section:२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535591.html म.आं.टी२० २७८२]|| २८ मे || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535592.html म.आं.टी२० २७९१]|| ३० मे || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535593.html म.आं.टी२० २७९६]|| ३१ मे || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|NED}} ८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535594.html म.आं.टी२० २७९९]|| २ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535595.html म.आं.टी२० २८०९]|| ३ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} २४ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535596.html म.आं.टी२० २८१९]|| ४ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} १३ धावांनी |} ===२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका=== {{Main|२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#section:२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528538.html म.आं.टी२० २७८३] || २८ मे || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528539.html म.आं.टी२० २७८६] || २९ मे || {{crw|PAK}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]]|| {{crw|WIN}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528540.html म.आं.टी२० २७९७] || ३१ मे || {{crw|IRE}} || {{crw|PAK}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|IRE}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528541.html म.आं.टी२० २७९८] || १ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|IRE}} १ धावेने ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528542.html म.आं.टी२० २८१०] || ३ जून || {{crw|PAK}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || अनिर्णित |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528543.html म.आं.टी२० २८१९अ] || ४ जून|| {{crw|IRE}} || {{crw|PAK}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || सामना रद्द |} === भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496548.html म.आं.टी२० २७८४] |२८ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (चेम्सफोर्ड)|काउंटी मैदान]], [[चेम्सफोर्ड]] |{{crw|IND}} ३८ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496549.html म.आं.टी२० २७९२] |३० मे |[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] |{{crw|ENG}} २६ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496550.html म.आं.टी२० २८००] |२ जून |[[काउंटी मैदान (टाँटन)|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] |{{crw|ENG}} ६ गडी राखून |- ! colspan="4" |महिला कसोटी |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496551.html म.कसोटी १५३] |१०–१३ जुलै |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] |{{crw|IND}} २७० धावांनी |} === ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा=== {{main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535645.html आं.ए.दि. ४९६६] |३० मे |[[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] |{{cr|PAK}} ५ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535646.html आं.ए.दि. ४९६७] |२ जून |[[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] |{{cr|AUS}} ४१ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535647.html आं.ए.दि. ४९६९] |४ जून |[[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] |{{cr|PAK}} ४ गडी राखून |} ==जून== ===श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{main|श्रीलंका क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538304.html आं.ए.दि. ४९६८] || ३ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|SL}} ४१ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538305.html आं.ए.दि. ४९७१] || ६ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| अनिर्णित |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538306.html आं.ए.दि. ४९७२अ] || ८ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| सामना रद्द |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538307.html आं.टी२० ३९४७] || ११ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538308.html आं.टी२० ३९५२] || १३ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|SL}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538309.html आं.टी२० ३९५५] || १४ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|WIN}} ५ गडी राखून |- ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538311.html कसोटी २६२४] || २५–२९ जून || [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]]|| {{cr|WIN}} १ डाव आणि २१७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538312.html कसोटी २६२६] || ३–७ जुलै || [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]]|| सामना अनिर्णित |} ===न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496571.html कसोटी २६२०] || ४–८ जून || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{cr|ENG}} ११५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496572.html कसोटी २६२२] || १७–२१ जून || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{cr|NZ}} २५३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496573.html कसोटी २६२३] || २५–२९ जून || [[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]]|| {{cr|NZ}} १६० धावांनी |} ===अफगाणिस्तानचा भारत दौरा=== {{main|अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| एकमेव कसोटी |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527150.html कसोटी २६२१] || ६–१० जून || [[महाराजा यादवेंद्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], नवीन चंदिगढ || {{cr|IND}} १ डाव आणि ३०० धावांनी |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527151.html आं.ए.दि. ४९७७] || १३ जून || [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाळा (हिमाचल प्रदेश)|धर्मशाळा]]|| {{cr|IND}} ७ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527152.html आं.ए.दि. ४९८०] || १७ जून || [[इकाना क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]]|| {{cr|IND}} १७० धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527153.html आं.ए.दि. ४९८१] || २० जून || [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]]|| {{cr|IND}} ९ गडी राखून |} ===२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)=== {{main|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] '''– तिरंगी मालिका''' |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538425.html आं.ए.दि. ४९७०] || ६ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|USA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538426.html आं.ए.दि. ४९७२] || ८ जून || {{cr|NED}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|NED}} २१ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538427.html आं.ए.दि. ४९७४] || १० जून || {{cr|CAN}} || {{cr|NED}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|CAN}} २ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538428.html आं.ए.दि. ४९७६] || १२ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|USA}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538429.html आं.ए.दि. ४९७८अ] || १४ जून || {{cr|NED}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538430.html आं.ए.दि. ४९७९] || १६ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|NED}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| अनिर्णित |} ===ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा=== {{Main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532480.html आं.ए.दि. ४९७३] || ९ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|BAN}} ८६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532481.html आं.ए.दि. ४९७५] || ११ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|BAN}} ५ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532482.html आं.ए.दि. ४९७८] || १४ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|AUS}} १ गडी राखून |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532483.html आं.टी२० ३९५६] || १७ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532484.html आं.टी२० ३९६०] || १९ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532485.html आं.टी२० ३९७२] || २१ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ७ गडी राखून |} ===२०२६ महिला टी२० विश्वचषक=== {{main|२०२६ महिला टी२० विश्वचषक}} {{#section:२०२६ महिला टी२० विश्वचषक|गट अ}} {{#section:२०२६ महिला टी२० विश्वचषक|GroupB}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490677.html म.आं.टी२० २८४७] || १२ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|SL}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} ८७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490678.html म.आं.टी२० २८५०] || १३ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|SCO}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SCO}} ४० धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490679.html म.आं.टी२० २८५१] || १३ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|SA}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|AUS}} ६५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490680.html म.आं.टी२० २८५२] || १३ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|WIN}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490681.html म.आं.टी२० २८५४] || १४ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|BAN}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490682.html म.आं.टी२० २८५७] || १४ जून || {{crw|IND}} || {{crw|PAK}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} ६४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490683.html म.आं.टी२० २८६१] || १६ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|SL}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|SL}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490684.html म.आं.टी२० २८६२] || १६ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|IRE}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|ENG}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490685.html म.आं.टी२० २८६३] || १७ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|BAN}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|AUS}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490686.html म.आं.टी२० २८६५] || १७ जून || {{crw|IND}} || {{crw|NED}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|IND}} ९५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490687.html म.आं.टी२० २८६६] || १७ जून || {{crw|PAK}} || {{crw|SA}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|SA}} २ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490688.html म.आं.टी२० २८७०] || १८ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|WIN}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|WIN}} ७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490689.html म.आं.टी२० २८७४] || १९ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|NZ}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|NZ}} ४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490690.html म.आं.टी२० २८७७] || २० जून || {{crw|AUS}} || {{crw|NED}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|AUS}} ९८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490691.html म.आं.टी२० २८७८] || २० जून || {{crw|BAN}} || {{crw|PAK}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|BAN}} २३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490692.html म.आं.टी२० २८७९] || २० जून || {{crw|ENG}} || {{crw|SCO}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|ENG}} ३८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490693.html म.आं.टी२० २८८०]|| २१ जून || {{crw|SL}} || {{crw|WIN}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|WIN}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490694.html म.आं.टी२० २८८१] || २१ जून || {{crw|IND}} || {{crw|SA}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490695.html म.आं.टी२० २८८२] || २५ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|SCO}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|NZ}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490696.html म.आं.टी२० २८८३] || २३ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|SL}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|SL}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490697.html म.आं.टी२० २८८४] || २३ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|PAK}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|AUS}} ११३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490698.html म.आं.टी२० २८८५] || २४ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|WIN}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|ENG}} ३९ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490699.html म.आं.टी२० २८८६] || २५ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|IND}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|IND}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490700.html म.आं.टी२० २८८७] || २५ जून || {{crw|NED}} || {{crw|SA}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|SA}} ८८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490701.html म.आं.टी२० २८९१] || २६ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|SL}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SL}} ३ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490702.html म.आं.टी२० २८९५] || २७ जून || {{crw|NED}} || {{crw|PAK}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|PAK}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490703.html म.आं.टी२० २८९९] || २७ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|IRE}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490704.html म.आं.टी२० २९००] || २७ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|NZ}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{crw|ENG}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490705.html म.आं.टी२० २९०४] || २८ जून ||{{crw|BAN}} || {{crw|SA}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|SA}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490706.html म.आं.टी२० २९०७] || २८ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|IND}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ६ गडी राखून |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490707.html म.आं.टी२० २९०८] || ३० जून || {{crw|AUS}} || {{crw|WIN}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490708.html म.आं.टी२० २९०९] || २ जुलै || {{crw|ENG}} || {{crw|SA}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{crw|ENG}} ४० धावांनी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490709.html म.आं.टी२० २९१०] || ५ जुलै || {{crw|ENG}} || {{crw|AUS}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ७ गडी राखून |} ===भारताचा आयर्लंड दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528548.html आं.टी२० ३९९३] || २६ जून || [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]|| {{cr|IRE}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528549.html आं.टी२० ४००४] || २८ जून || [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]|| {{cr|IRE}} १ धावेने |} === बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{Main|बांगलादेश क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap| कसोटी सामना}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538297.html कसोटी २६२५] || २८ जून–२ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} १ डाव आणि ८५ धावांनी |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538298.html आं.ए.दि. ४९८२] || ६ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538299.html आं.ए.दि. ४९८३] || ९ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} १३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538300.html आं.ए.दि. ४९८४] || ११ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|BAN}} ७ गडी राखून |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538301.html आं.टी२० ४०३६] || १५ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|ZIM}} ३२ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538302.html आं.टी२० ४०३७] || १७ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|BAN}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538303.html आं.टी२० ४०३८] || १९ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|BAN}} ४ गडी राखून |} == जुलै == ===भारताचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496574.html आं.टी२० ४००७] |१ जुलै |[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] |सामना अनिर्णित |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496575.html आं.टी२० ४०१२] |४ जुलै |[[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] |{{cr|ENG}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496576.html आं.टी२० ४०१३] |७ जुलै |[[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] |{{cr|ENG}} १२५ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496577.html आं.टी२० ४०२०] |९ जुलै |[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] |{{cr|ENG}} ९ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496578.html आं.टी२० ४०२५] |११ जुलै |[[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)| रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] |{{cr|ENG}} ५६ धावांनी |- ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496579.html १ला आं.ए.दि.] |१४ जुलै |[[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान| एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] |{{cr|IND}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा आं.ए.दि.] |१६ जुलै |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] |{{cr|ENG}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा आं.ए.दि.] |१९ जुलै |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] |{{cr|ENG}} २७ धावांनी |} === वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा=== {{Main|वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528544.html म.आं.ए.दि. १५५१] |१० जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ९ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528545.html म.आं.ए.दि. १५५२] |१२ जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528546.html म.आं.ए.दि. १५५३] |१५ जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ६४ धावांनी |} ===न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538624.html आं.ए.दि. ४९८५] || ११ जुलै || [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538625.html आं.ए.दि. ४९८६] || १३ जुलै|| [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|NZ}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538626.html आं.ए.दि. ४९८९] || १६ जुलै|| [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|NZ}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538627.html आं.ए.दि. ४९९१] || १९ जुलै|| [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|NZ}} १ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538628.html आं.ए.दि. ४९९३] || २१ जुलै|| [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} २ गडी राखून |} ===२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)=== {{main|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] '''– तिरंगी मालिका''' |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538425.html आं.ए.दि. ४९९२] || २१ जुलै || {{cr|NAM}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538426.html आं.ए.दि. ४९९४] || २३ जुलै|| {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538427.html आं.ए.दि. ४९९५] || २५ जुलै || {{cr|NED}}|| {{cr|NAM}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ५८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538428.html आं.ए.दि. ४९९६] || २७ जुलै || {{cr|NAM}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538429.html आं.ए.दि. ४९९७] || २९ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ५७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538430.html आं.ए.दि. ४९९८] || ३१ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|NAM}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ६ गडी राखून |} ===पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा=== {{Main|पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540540.html म.आं.ए.दि. १५५४] |२३ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|PAK}} ५ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540541.html म.आं.ए.दि. १५५५] |२५ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|SRI}} ८ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540542.html म.आं.ए.दि. १५५६] |२८ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|SRI}} ८ गडी राखून |- ! colspan="4" |{{nowrap| म.आं.टी२० मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540543.html म.आं.टी२० २९४३] |३१ जुलै |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|SRI}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540544.html म.आं.टी२० २९४८] |२ ऑगस्ट |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|SRI}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540545.html म.आं.टी२० २९५१] |४ ऑगस्ट |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|PAK}} ४ गडी राखून |} ===भारताचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|आं.टी२० मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530060.html आं.टी२० ४०३९] |२३ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ७ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530061.html आं.टी२० ४०४१] |२५ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ९० धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530062.html आं.टी२० ४०४४] |२६ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ३५ धावांनी |} ===पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{Main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538630.html कसोटी २६२७] |२५–२९ जुलै |[[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] |{{Cr|WIN}} ९० धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538631.html कसोटी २६२८] |२–६ ऑगस्ट |[[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] |{{Cr|PAK}} ८ गडी राखून |} ==ऑगस्ट== ===२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)=== {{main|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1545998.html आं.ए.दि. ४९९८अ] || ३ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1545999.html आं.ए.दि. ४९९८क] || ५ ऑगस्ट || {{cr|CAN}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546000.html आं.ए.दि. ५०००] || ७ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|CAN}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} ९ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546001.html आं.ए.दि. ५००१] || ९ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} १ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546002.html आं.ए.दि. ५००३] || ११ ऑगस्ट || {{cr|CAN}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|UAE}} ९७ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546003.html आं.ए.दि. ५००५] || १३ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|CAN}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} १७० धावांनी |} ===अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा=== {{Main| अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528550.html आं.ए.दि. ४९९८ब] || ५ ऑगस्ट || [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[मॅघेरामेसन]] || सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528551.html आं.ए.दि. ४९९९] || ७ ऑगस्ट || [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[मॅघेरामेसन]] || {{cr|AFG|२०१३}} ९२ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528552.html आं.ए.दि. ५००२] || १० ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} ३ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528553.html आं.ए.दि. ५००४] || १२ ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} ४२ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528554.html आं.ए.दि. ५००६] || १५ ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] ||{{cr|AFG|२०१३}} ६ गडी राखून |} ===२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब (टांझानिया)=== {{main|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब (टांझानिया)}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="7" |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग]] – लिस्ट अ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546340.html १ला सामना] || ८ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|UGA}} ९० धावांनी([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत | डीएलएस]]) |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546341.html २रा सामना] || ९ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ६८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546342.html ३रा सामना] || ९ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} १६३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546343.html ४था सामना] || ११ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|HK}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546344.html ५वा सामना] || ११ ऑगस्ट || {{cr|ITA}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ११३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546345.html ६वा सामना] || १२ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546346.html ७वा सामना] || १२ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ५१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546347.html ८वा सामना] || १४ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|HK}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ३८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546348.html ९वा सामना] || १४ ऑगस्ट || {{cr|ITA}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546349.html १०वा सामना] || १५ ऑगस्ट || {{cr|SIN}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|UGA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546350.html ११वा सामना] || १५ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|BHR}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|TAN}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546351.html १२वा सामना] || १७ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546352.html १३वा सामना] || १७ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|TAN}} ९ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546353.html १४वा सामना] || १८ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546354.html १५वा सामना] || १८ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|BHR}} ४ गडी राखून |} ===थायलंड महिलांचा पापुआ न्यू गिनी दौरा=== {{main| थायलंड महिला क्रिकेट संघाचा पापुआ न्यू गिनी दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549208.html म.आं.टी२० २९५२] || १० ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549209.html म.आं.टी२० २९५३] || ११ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ६ गडी राखून |- ! colspan="4" | म.आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549210.html म.आं.ए.दि. १५५७] || १३ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} १२१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549211.html म.आं.ए.दि. १५५८] || १५ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ४० धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549212.html म.आं.ए.दि. १५५९] || १७ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ५ गडी राखून |} === बांगलादेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{Main| बांगलादेश क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1527273.html कसोटी २६२९] || १३–१७ ऑगस्ट || [[मारारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|BAN}} ९ गडी राखून |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1527274.html कसोटी २६३२] || २२–२६ ऑगस्ट|| [[ग्रेट बॅरियर रीफ अरेना]], [[मॅके (क्वीन्सलंड)|मॅके]] ||{{cr|AUS}} १ डाव आणि ५१ धावांनी |} === भारताचा श्रीलंका दौरा=== {{main| भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1544001.html कसोटी २६३०] || १५–१९ ऑगस्ट || [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[गाली (श्रीलंका)|गाली]] || {{cr|IND}} १६५ धावांनी |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1544002.html कसोटी २६३३] || २३–२७ ऑगस्ट || [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] ||अनिर्णित |} === पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा === {{Main| पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html कसोटी २६३१] || १९–२३ ऑगस्ट || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स ]] ||{{cr|ENG}} १ डाव आणि १०३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html कसोटी २६३४] || २७–३१ ऑगस्ट|| [[लॉर्ड्स]], [[लंडन ]] ||{{cr|ENG}} १९४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३री कसोटी] || ९–१३ सप्टेंबर || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || |} ===नेदरलँड्स महिलांचा स्कॉटलंड दौरा=== {{main| नेदरलँड्स महिला संघाचा स्कॉटलंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | म.आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549972.html १ला म.आं.ए.दि.] || २८ ऑगस्ट || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{Crw|NED}} ५८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549973.html २रा म.आं.ए.दि.]|| ३० ऑगस्ट || [[न्यू विल्यमफील्ड]], [[स्टर्लिंग]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549974.html ३रा म.आं.ए.दि.]|| १ सप्टेंबर || [[न्यू विल्यमफील्ड]], [[स्टर्लिंग]] || |} ===२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका}} {{#section: २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|PTS}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549524.html आं.टी२० ४०९९] || २८ ऑगस्ट || {{cr|NAM}} || {{cr|SA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{cr|NAM}} १८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549525.html आं.टी२० ४१००] || २९ ऑगस्ट || {{cr|SA}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{cr|SA}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549526.html आं.टी२० ४१०१] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549527.html ४था आं.टी२०] || १ सप्टेंबर || {{cr|SA}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549528.html ५वा आं.टी२०] || ३ सप्टेंबर || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549529.html ६वा आं.टी२०] || ४ सप्टेंबर || {{cr|NAM}} || {{cr|SA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549530.html ७वा आं.टी२०] || ६ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |} ===२०२६ महिला टी२० आशिया चषक === {{main|२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक }} {{col-begin|width=}} {{col-2}} {{#section:२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक|Group A}} {{col-2}} {{#section:२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548891.html १ला म.आं.टी२०] || २८ ऑगस्ट || {{crw|HK}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|THA}} ६ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548892.html २रा म.आं.टी२०] || २९ ऑगस्ट || {{crw|UAE}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|SL}} ९ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548893.html ३रा म.आं.टी२०] || ३० ऑगस्ट || {{crw|IND}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} ९४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548894.html ४था म.आं.टी२०] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|BAN}} || {{crw|INA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548895.html ५वा म.आं.टी२०] || १ सप्टेंबर || {{crw|PAK}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548896.html ६वा म.आं.टी२०] || २ सप्टेंबर || {{crw|INA}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548897.html ७वा म.आं.टी२०] || ३ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|IND}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548898.html ८वा म.आं.टी२०] || ४ सप्टेंबर || {{crw|UAE}} || {{crw|INA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548899.html ९वा म.आं.टी२०] || ५ सप्टेंबर || {{crw|IND}} || {{crw|PAK}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548900.html १०वा म.आं.टी२०] || ६ सप्टेंबर || {{crw|BAN}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548901.html ११वा म.आं.टी२०] || ७ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|PAK}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548902.html १२वा म.आं.टी२०] || ८ सप्टेंबर || {{crw|UAE}} || {{crw|BAN}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548903.html १३वा म.आं.टी२०] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548904.html १४वा म.आं.टी२०] || ११ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548905.html १५वा म.आं.टी२०] || १३ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |} ===२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक === {{main|२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक }} {{col-begin|width=}} {{col-2}} {{#section: २०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक|Group A}} {{col-2}} {{#section:२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549946.html १ला सामना] || ३० ऑगस्ट || {{cr|OMA}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|OMA}} १३१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549947.html २रा सामना] || ३० ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|SAU}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || {{cr|HK}} १६ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549948.html ३रा सामना] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|QAT}} || {{cr|UAE}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549949.html ४था सामना] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|NEP}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549950.html ५वा सामना] || १ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549951.html ६वा सामना] || १ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|SIN}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549952.html ७वा सामना] || २ सप्टेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|HK}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549953.html ८वा सामना] || २ सप्टेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|QAT}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549954.html ९वा सामना] || ३ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|UAE}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549955.html १०वा सामना] || ३ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|NEP}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549956.html ११वा सामना] || ४ सप्टेंबर || {{cr|SIN}} || {{cr|QAT}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549957.html १२वा सामना] || ४ सप्टेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|SAU}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549958.html १३वा सामना] || ५ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|OMA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549959.html १४वा सामना] || ५ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|HK}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549960.html १५वा सामना] || ६ सप्टेंबर || {{cr|NEP}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549961.html १६वा सामना] || ६ सप्टेंबर || {{cr|SIN}} || {{cr|UAE}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549962.html १७वा सामना] || ७ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|BHR}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549963.html १८वा सामना] || ७ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|QAT}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549964.html १९वा सामना] || ८ सप्टेंबर || {{cr|HK}} || {{cr|NEP}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549965.html २०वा सामना] || ८ सप्टेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|उपांत्य सामने |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549966.html २१वा सामना] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549967.html २२वा सामना] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|३ऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549968.html २३वा सामना] || १२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549969.html २४वा सामना] || १२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |} == सप्टेंबर == === आयर्लंड महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|आयर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496552.html १ला म.आं.ए.दि.] || १ सप्टेंबर || [[ग्रेस रोड]], [[लेस्टर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496553.html २रा म.आं.ए.दि.] || ३ सप्टेंबर || [[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496554.html ३रा म.आं.ए.दि.] || ६ सप्टेंबर || [[न्यू रोड]], [[वूस्टरशायर]] || |} === दक्षिण आफ्रिकेचा नामिबिया दौरा === {{Main|दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा नामिबिया दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549531.html आं.ए.दि. ५००८] || 9 September || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549532.html आं.ए.दि. ५००९] || ११ सप्टेंबर || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549533.html आं.ए.दि. ५०१०] || १३ सप्टेंबर || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |} === दक्षिण आफ्रिका महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा === {{Main|दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543887.html म.आं.टी२० ३०११] || ११ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543888.html म.आं.टी२० ३०१३] || १३ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543889.html म.आं.टी२० ३०१५] || १५ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543890.html ४था म.आं.टी२०] || १७ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543891.html ५वा म.आं.टी२०] || १९ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |} ===भारत वि अफगाणिस्तान भारतामध्ये=== {{main|अफगाणिस्तान विरुद्ध भारतीय क्रिकेट संघ भारतामध्ये, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549586.html T20I 4104] || १३ सप्टेंबर || [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549587.html T20I 4105] || १५ सप्टेंबर || [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549588.html 3rd T20I] || १७ सप्टेंबर || [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]]|| |} === श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा === {{Main|श्रीलंका क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496585.html आं.टी२० ४१०६] || १५ सप्टेंबर || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496586.html २रा आं.टी.२०] || १७ सप्टेंबर || [[सोफिया गार्डन्स (क्रिकेट मैदान)|सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496587.html ३रा आं.टी.२०] || १९ सप्टेंबर || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]]|| |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496588.html १ला आं.ए.दि.] || २२ सप्टेंबर || [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496589.html २रा आं.ए.दि.] || २४ सप्टेंबर || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496590.html ३रा आं.ए.दि.] || २७ सप्टेंबर || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| |} ===ऑस्ट्रेलियाचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1530203.html आं.ए.दि. ५०११] || १५ सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1530204.html २रा आं.ए.दि.] || १८ सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1530205.html ३रा आं.ए.दि.] || २० सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || |} ===२०२६ आशियाई खेळ=== {{main|Cricket at the 2026 Asian Games}} ====महिला स्पर्धा==== {{main|Cricket at the 2026 Asian Games – Women's tournament}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |Quarter-finals |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550474.html १ला म.आं.टी२०] || १७ सप्टेंबर || {{crw|JPN}} || {{crw|IND}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550475.html २रा म.आं.टी२०] || १७ सप्टेंबर || {{crw|BAN}} || {{crw|CHN}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550476.html ३रा म.आं.टी२०] || १८ सप्टेंबर || {{crw|MAS}} || {{crw|SL}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550477.html ४था म.आं.टी२०] || १८ सप्टेंबर || {{crw|PAK}} || {{crw|THA}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550478.html ५वा म.आं.टी२०] || २० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550479.html ६वा म.आं.टी२०] || २० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |३ऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550480.html ७वा म.आं.टी२०] || २२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550481.html ८वा म.आं.टी२०] || २२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |} ====पुरुष स्पर्धा==== {{main|Cricket at the 2026 Asian Games – Men's tournament}} {{#section:Cricket at the 2026 Asian Games – Men's tournament|Group A}} {{#section:Cricket at the 2026 Asian Games – Men's tournament|Group B}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला आं.टी२० || २४ सप्टेंबर || {{cr|JPN}} || {{cr|AFG|२०१३}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | २रा आं.टी२० || २४ सप्टेंबर || {{cr|HKG}} || {{cr|MYS}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ३रा आं.टी२० || २५ सप्टेंबर || {{cr|HKG}} || {{cr|OMN}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ४था आं.टी२० || २५ सप्टेंबर || {{cr|AFG|२०१३}} || {{cr|NEP}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ५वा आं.टी२० || २६ सप्टेंबर || {{cr|JPN}} || {{cr|NEP}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ६वा आं.टी२० || २६ सप्टेंबर || {{cr|MYS}} || {{cr|OMN}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |उपांत्य पूर्व सामने |- | ७वा आं.टी२० || २८ सप्टेंबर || {{cr|PAK}} || TBD (RU-B) || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ८वा आं.टी२० || २८ सप्टेंबर || {{cr|IND}} || TBD (RU-A) || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ९वा आं.टी२० || २९ सप्टेंबर || {{cr|SL}} || TBD (WN-A) || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | १०वा आं.टी२० || २९ सप्टेंबर || {{cr|BAN}} || TBD (WN-B) || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- | ११वा आं.टी२० || १ ऑक्टोबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | १२वा आं.टी२० || १ ऑक्टोबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |३ऱ्या स्थानासाठी सामना |- | १३वा आं.टी२० || ३ ऑक्टोबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | १४वा आं.टी२० || 3 ऑक्टोबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |} == See also == * [[Associate international cricket in 2026]] * [[International cricket in 2025–26]] * [[International cricket in 2026–27]] == References == {{reflist}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} 6l1j8cdrzbsnsmrookc74xu9o1mb1dn 2707040 2707039 2026-08-31T08:16:35Z Nitin.kunjir 4684 /* २०२६ महिला टी२० आशिया चषक */ 2707040 wikitext text/x-wiki {{short description|International cricket season}} {{Use dmy dates|date=January 2025}}{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५-२६|२०२६-२७}} '''२०२६ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम''' एप्रिल २०२६ ते सप्टेंबर २०२६ पर्यंत असेल.<ref>{{Cite web|url=https://www.cricschedule.com/ftp.php|title=Future Tour Programs (FTP) Schedule of ICC|website=CricSchedule|access-date=2024-03-16}}</ref> या कालावधीमध्ये पुरुषांचे [[कसोटी सामना|कसोटी]], [[एकदिवसीय क्रिकेट|एकदिवसीय]] आणि [[टी२०]] सामने (पूर्ण सदस्य संघांमधील), [[महिला कसोटी क्रिकेट|महिला कसोटी]], [[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|महिला एकदिवसीय]] आणि [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|महिला]] [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२०]] सामने तसेच काही इतर महत्त्वाच्या मालिका समाविष्ट असतील.<ref>{{cite web|url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|title=Men's Future Tours Programme 2023 to 2027|work=International Cricket Council|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|archive-date=26 December 2022|accessdate=14 March 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2747093|title=Men's FTP for 2023-2027 announced|work=International Cricket Council|accessdate=14 March 2023}}</ref> [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] जून आणि जुलै २०२६ दरम्यान इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचे नियोजित आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/12659535/england-to-host-2026-womens-t20-cricket-world-cup|title=England to host 2026 T20 Women's World Cup|work=[[Sky Sports]]|access-date=26 July 2022}}</ref> येथे दाखवलेल्या सामन्यांव्यतिरिक्त, या कालावधीत सहयोगी राष्ट्रांशी संबंधित इतर अनेक टी२०आय मालिका खेळवल्या जातील. == मोसम आढावा == === पुरुषांचे कार्यक्रम === {| class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |'''आंतरराष्ट्रीय दौरे''' |- ! rowspan="2" |'''आरंभ दिनांक''' ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |निकाल [सामने] |- ! width="80" |[[कसोटी सामना|कसोटी]] ! width="80" |[[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेट|आं.ए.दि.]] ! width="80" |[[आंतरराष्ट्रीय टी२०|आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा|{{date|17 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | {{n/a}} || २–१ [३] || १–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा|{{date|8 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} | २–० [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा|{{date|27 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | ०–१ [१] || {{n/a}} || {{n/a}} |- |style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा|{{date|30 May 2026}}]] |style="text-align:left" |{{cr|PAK}} |style="text-align:left" |{{cr|AUS}} |{{n/a}} |२–१ [३] |{{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|3 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|SL}} | १–० [२] || ०–१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा|{{date|4 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} |१–२ [३] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा भारत दौरा|{{date|6 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | style="text-align:left" |{{cr|AFG|२०१३}} | १–० [१] || ३–० [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा|{{date|9 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | {{n/a}} || २–१ [३] || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा आयर्लंड दौरा|२६ जून २०२६]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}}|| {{n/a}} || २–० [२] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|28 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} |१–० [२] || २–१ [५] |[३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा इंग्लंड दौरा|{{date|1 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}} || २–१ [३] || ४–० [५] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|11 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | {{n/a}} || २–३ [५] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|23 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|25 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} | १–१ [२]|| {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा|{{date|5 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|AFG|२०१३}} | {{n/a}} || ०–४ [५] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलदेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा |{{date|13 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | १–१ [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा श्रीलंका दौरा|{{date|15 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|SRI}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} |०–१ [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा|{{date|19 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} |[३] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिकेचा नामिबिया दौरा|{{date|9 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|NAM}} | style="text-align:left" |{{cr|SA}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#भारत वि अफगाणिस्तान भारतामध्ये|१३ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{flagicon|IND}} {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा|{{date|15 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|SL}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" |[[#ऑस्ट्रेलियाचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|15 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | {{n/a}} || [3] || {{n/a}} |- ! colspan="6" style="text-align :center" |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा''' |- !'''आरंभ दिनांक''' ! colspan="4" |'''स्पर्धा''' !'''विजेते''' |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)|{{date|2 April 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)]] |{{n/a}} |- |style="text-align:left" | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)|२५ एप्रिल २०२६]] | colspan="4" style="text-align: left;" |{{ध्वजचिन्ह|NEP}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)|१२ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|USA}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)|६ जून २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|USA}} [[२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)|{{date|21 July 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NED}} [[२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)|{{date|3 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NED}} [[२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|{{date|8 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|TAN}} [[२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|{{date|28 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | |} === महिलांचे कार्यक्रम === {| class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |'''महिलांचे आंतरराष्ट्रीय दौरे''' |- ! rowspan="2" |आरंभ दिनांक ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |'''निकाल [सामने]''' |- ! width="80" |[[महिला कसोटी क्रिकेट|म. कसोटी]] ! width="80" |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|म.आं.ए.दि.]] ! width="80" |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|म.आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|{{date|17 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|SA}} | style="text-align:left" |{{crw|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || ४–१ [५] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा|{{date|20 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|BAN}} | style="text-align:left" |{{crw|SRI}} | {{n/a}} || १–२ [३] || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा |{{date|3 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|PAK}} | style="text-align:left" |{{crw|ZIM}} | {{n/a}} || ३–० [३] || ३–० [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|10 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|NZ}} | {{n/a}} || १-१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|28 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|IND}} | ०–१ [१] || {{n/a}} || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा|१० जुलै २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|IRE}} | style="text-align:left" |{{crw|WIN}} | {{n/a}} || ०–३ [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा|२३ जुलै २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|SRI}} | style="text-align:left" |{{crw|PAK}} | {{n/a}} || २–१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[#थायलंड महिलांचा पापुआ न्यू गिनी दौरा|१० ऑगस्ट २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|PNG}} | style="text-align:left" | {{crw|THA}} | {{n/a}} || ०–३ [३] || १–१ [२] |- | style="text-align:left" | [[#नेदरलँड्स महिलांचा स्कॉटलंड दौरा|२८ ऑगस्ट २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|SCO}} | style="text-align:left" | {{crw|NED}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#आयर्लंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|१ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|IRE}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिका महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा|११ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|ZIM}} | style="text-align:left" |{{crw|RSA}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [५] |- ! colspan="6" style="text-align :center" |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा''' |- !'''आरंभ दिनांक''' ! colspan="4" |'''स्पर्धा''' !'''विजेते''' |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|SCO}} [[२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" |{{Crw|SCO}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" |{{Crw|WIN}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक|१२ जून २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक]] | style="text-align:left" |{{Crw|AUS}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला आशिया चषक |२८ ऑगस्ट २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |[[२०२६ महिला आशिया चषक]] | style="text-align:left" | |} == एप्रिल == === २०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)=== {{main|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] - आं.ए.दि. तिरंगी मालिका |- !क्र. !दिनांक !संघ १ !संघ २ !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529139.html आं.ए.दि. ४९४६] |२ एप्रिल |{{cr|OMA}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |सामना रद्द |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529140.html आं.ए.दि. ४९४७] |४ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|OMA}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|OMA}} ३ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529141.html आं.ए.दि. ४९४८] |६ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |अनिर्णित |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529142.html आं.ए.दि. ४९४९] |८ एप्रिल |{{cr|OMA}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|OMA}} १२ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529143.html आं.ए.दि. ४९५०] |१० एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|OMA}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|NAM}} १ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529144.html आं.ए.दि. ४९५१] |१२ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|SCO}} ७ गडी राखून |} === न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा === {{Main|न्यूझीलंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528272.html १ला आं.ए.दि.] |१७ एप्रिल |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|NZ}} २६ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528273.html २रा आं.ए.दि.] |२० एप्रिल |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|BAN}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528274.html ३रा आं.ए.दि.] |२३ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |{{cr|BAN}} ५५ धावांनी |- ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528275.html १ला आं.टी२०] |२७ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |{{cr|BAN}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html २रा आं.टी२०] |२९ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |सामना रद्द |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html ३रा आं.टी२०] |२ मे |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|NZ}} ६ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} === भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा === {{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527253.html १ला म.आं.टी२०] |१७ एप्रिल |[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] |{{Crw|SA}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527254.html २रा म.आं.टी२०] |१९ एप्रिल |[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] |{{Crw|SA}} ८ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527255.html ३रा म.आं.टी२०] |२२ एप्रिल |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] |{{Crw|SA}} ९ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527256.html ४था म.आं.टी२०] |२५ एप्रिल |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] |{{Crw|IND}} १४ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527257.html ५वा म.आं.टी२०] |२७ एप्रिल |[[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी (ग्वाटेंग)|बेनोनी]] |{{Crw|SA}} २३ धावांनी |} === श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा === {{main|श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528279.html १ला म.आं.ए.दि.] |२० एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|BAN}} ३ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा म.आं.ए.दि.] |२२ एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|SL}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा म.आं.ए.दि.] |२५ एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|SL}} ७ गडी राखून |- ! colspan="4" |WT20I series |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ला म.आं.टी२०] |२८ एप्रिल |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} २५ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २रा म.आं.टी२०] |३० एप्रिल |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} २१ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३रा म.आं.टी२०] |२ मे |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} ३ धावांनी |} === २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी) === {{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531696.html आं.ए.दि. ४९५४]|| २५ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|NEP}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531698.html आं.ए.दि. ४९५५]|| २७ एप्रिल || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531699.html आं.ए.दि. ४९५६]|| २९ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|OMA}} १०२ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531700.html आं.ए.दि. ४९५७]|| १ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531701.html आं.ए.दि. ४९५८]|| ३ मे || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} ५४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९५९]|| ५ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ८१ धावांनी |} == मे== === झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा === {{Main|झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534071.html म.आं.ए.दि. १५४५] |४ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १६८ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534072.html म.आं.ए.दि. १५४६] |६ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} २०६ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534073.html म.आं.ए.दि. १५४७] |९ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} ९ गडी राखून |- ! colspan="4" |म.आं.टी२०. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534074.html म.आं.टी२० २७६६] |१२ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १५३ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534075.html म.आं.टी२० २७६७] |१४ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} ६७ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534076.html म.आं.टी२० २७६९] |१५ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १३३ धावांनी |} ===पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा=== {{main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६}} {|class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[ २०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532486.html कसोटी २६१७] || ८–१२ मे || [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} १०४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532487.html कसोटी २६१८] || १६–२० मे|| [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} ७८ धावांनी |} === न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496542.html म.आं.ए.दि. १५४८] |१० मे |[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] |{{Cr|ENG}} १ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496543.html म.आं.ए.दि. १५४९] |१३ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉरदॅम्प्टन)|काउंटी मैदान]], [[नॉरदॅम्प्टन]] |अनिर्णित |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496544.html म.आं.ए.दि. १५५०] |१६ मे |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] |{{Cr|NZL}} १७ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496545.html म.आं.टी२० २७७२] |२० मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान ]], [[डर्बी]] |{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496546.html म.आं.टी२० २७७४] |२३ मे |[[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[कँटरबरी]] |{{Cr|NZL}} १४ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496547.html म.आं.टी२० २७७५] |२५ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (होव)|काउंटी मैदान]], [[होव्ह]] |{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून |} === २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी) === {{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९६०]|| १२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531703.html आं.ए.दि. ४९६१]|| १४ मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531704.html आं.ए.दि. ४९६२]|| १६ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531705.html आं.ए.दि. ४९६३]|| १८ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531706.html आं.ए.दि. ४९६४]|| २० मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|USA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531707.html आं.ए.दि. ४९६५]|| २२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} १२२ धावांनी |} ===न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा === {{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |कसोटी मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528547.html कसोटी २६१९] |२७-३० मे |[[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] |{{Cr|NZ}} १ डाव आणि ७९ धावांनी |- |} === २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#section:२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535591.html म.आं.टी२० २७८२]|| २८ मे || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535592.html म.आं.टी२० २७९१]|| ३० मे || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535593.html म.आं.टी२० २७९६]|| ३१ मे || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|NED}} ८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535594.html म.आं.टी२० २७९९]|| २ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535595.html म.आं.टी२० २८०९]|| ३ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} २४ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535596.html म.आं.टी२० २८१९]|| ४ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} १३ धावांनी |} ===२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका=== {{Main|२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#section:२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528538.html म.आं.टी२० २७८३] || २८ मे || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528539.html म.आं.टी२० २७८६] || २९ मे || {{crw|PAK}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]]|| {{crw|WIN}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528540.html म.आं.टी२० २७९७] || ३१ मे || {{crw|IRE}} || {{crw|PAK}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|IRE}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528541.html म.आं.टी२० २७९८] || १ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|IRE}} १ धावेने ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528542.html म.आं.टी२० २८१०] || ३ जून || {{crw|PAK}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || अनिर्णित |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528543.html म.आं.टी२० २८१९अ] || ४ जून|| {{crw|IRE}} || {{crw|PAK}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || सामना रद्द |} === भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496548.html म.आं.टी२० २७८४] |२८ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (चेम्सफोर्ड)|काउंटी मैदान]], [[चेम्सफोर्ड]] |{{crw|IND}} ३८ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496549.html म.आं.टी२० २७९२] |३० मे |[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] |{{crw|ENG}} २६ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496550.html म.आं.टी२० २८००] |२ जून |[[काउंटी मैदान (टाँटन)|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] |{{crw|ENG}} ६ गडी राखून |- ! colspan="4" |महिला कसोटी |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496551.html म.कसोटी १५३] |१०–१३ जुलै |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] |{{crw|IND}} २७० धावांनी |} === ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा=== {{main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535645.html आं.ए.दि. ४९६६] |३० मे |[[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] |{{cr|PAK}} ५ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535646.html आं.ए.दि. ४९६७] |२ जून |[[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] |{{cr|AUS}} ४१ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535647.html आं.ए.दि. ४९६९] |४ जून |[[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] |{{cr|PAK}} ४ गडी राखून |} ==जून== ===श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{main|श्रीलंका क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538304.html आं.ए.दि. ४९६८] || ३ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|SL}} ४१ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538305.html आं.ए.दि. ४९७१] || ६ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| अनिर्णित |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538306.html आं.ए.दि. ४९७२अ] || ८ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| सामना रद्द |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538307.html आं.टी२० ३९४७] || ११ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538308.html आं.टी२० ३९५२] || १३ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|SL}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538309.html आं.टी२० ३९५५] || १४ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|WIN}} ५ गडी राखून |- ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538311.html कसोटी २६२४] || २५–२९ जून || [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]]|| {{cr|WIN}} १ डाव आणि २१७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538312.html कसोटी २६२६] || ३–७ जुलै || [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]]|| सामना अनिर्णित |} ===न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496571.html कसोटी २६२०] || ४–८ जून || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{cr|ENG}} ११५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496572.html कसोटी २६२२] || १७–२१ जून || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{cr|NZ}} २५३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496573.html कसोटी २६२३] || २५–२९ जून || [[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]]|| {{cr|NZ}} १६० धावांनी |} ===अफगाणिस्तानचा भारत दौरा=== {{main|अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| एकमेव कसोटी |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527150.html कसोटी २६२१] || ६–१० जून || [[महाराजा यादवेंद्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], नवीन चंदिगढ || {{cr|IND}} १ डाव आणि ३०० धावांनी |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527151.html आं.ए.दि. ४९७७] || १३ जून || [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाळा (हिमाचल प्रदेश)|धर्मशाळा]]|| {{cr|IND}} ७ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527152.html आं.ए.दि. ४९८०] || १७ जून || [[इकाना क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]]|| {{cr|IND}} १७० धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527153.html आं.ए.दि. ४९८१] || २० जून || [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]]|| {{cr|IND}} ९ गडी राखून |} ===२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)=== {{main|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] '''– तिरंगी मालिका''' |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538425.html आं.ए.दि. ४९७०] || ६ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|USA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538426.html आं.ए.दि. ४९७२] || ८ जून || {{cr|NED}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|NED}} २१ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538427.html आं.ए.दि. ४९७४] || १० जून || {{cr|CAN}} || {{cr|NED}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|CAN}} २ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538428.html आं.ए.दि. ४९७६] || १२ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|USA}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538429.html आं.ए.दि. ४९७८अ] || १४ जून || {{cr|NED}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538430.html आं.ए.दि. ४९७९] || १६ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|NED}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| अनिर्णित |} ===ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा=== {{Main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532480.html आं.ए.दि. ४९७३] || ९ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|BAN}} ८६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532481.html आं.ए.दि. ४९७५] || ११ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|BAN}} ५ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532482.html आं.ए.दि. ४९७८] || १४ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|AUS}} १ गडी राखून |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532483.html आं.टी२० ३९५६] || १७ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532484.html आं.टी२० ३९६०] || १९ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532485.html आं.टी२० ३९७२] || २१ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ७ गडी राखून |} ===२०२६ महिला टी२० विश्वचषक=== {{main|२०२६ महिला टी२० विश्वचषक}} {{#section:२०२६ महिला टी२० विश्वचषक|गट अ}} {{#section:२०२६ महिला टी२० विश्वचषक|GroupB}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490677.html म.आं.टी२० २८४७] || १२ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|SL}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} ८७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490678.html म.आं.टी२० २८५०] || १३ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|SCO}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SCO}} ४० धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490679.html म.आं.टी२० २८५१] || १३ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|SA}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|AUS}} ६५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490680.html म.आं.टी२० २८५२] || १३ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|WIN}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490681.html म.आं.टी२० २८५४] || १४ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|BAN}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490682.html म.आं.टी२० २८५७] || १४ जून || {{crw|IND}} || {{crw|PAK}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} ६४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490683.html म.आं.टी२० २८६१] || १६ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|SL}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|SL}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490684.html म.आं.टी२० २८६२] || १६ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|IRE}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|ENG}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490685.html म.आं.टी२० २८६३] || १७ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|BAN}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|AUS}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490686.html म.आं.टी२० २८६५] || १७ जून || {{crw|IND}} || {{crw|NED}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|IND}} ९५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490687.html म.आं.टी२० २८६६] || १७ जून || {{crw|PAK}} || {{crw|SA}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|SA}} २ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490688.html म.आं.टी२० २८७०] || १८ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|WIN}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|WIN}} ७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490689.html म.आं.टी२० २८७४] || १९ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|NZ}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|NZ}} ४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490690.html म.आं.टी२० २८७७] || २० जून || {{crw|AUS}} || {{crw|NED}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|AUS}} ९८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490691.html म.आं.टी२० २८७८] || २० जून || {{crw|BAN}} || {{crw|PAK}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|BAN}} २३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490692.html म.आं.टी२० २८७९] || २० जून || {{crw|ENG}} || {{crw|SCO}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|ENG}} ३८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490693.html म.आं.टी२० २८८०]|| २१ जून || {{crw|SL}} || {{crw|WIN}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|WIN}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490694.html म.आं.टी२० २८८१] || २१ जून || {{crw|IND}} || {{crw|SA}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490695.html म.आं.टी२० २८८२] || २५ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|SCO}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|NZ}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490696.html म.आं.टी२० २८८३] || २३ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|SL}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|SL}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490697.html म.आं.टी२० २८८४] || २३ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|PAK}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|AUS}} ११३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490698.html म.आं.टी२० २८८५] || २४ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|WIN}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|ENG}} ३९ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490699.html म.आं.टी२० २८८६] || २५ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|IND}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|IND}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490700.html म.आं.टी२० २८८७] || २५ जून || {{crw|NED}} || {{crw|SA}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|SA}} ८८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490701.html म.आं.टी२० २८९१] || २६ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|SL}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SL}} ३ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490702.html म.आं.टी२० २८९५] || २७ जून || {{crw|NED}} || {{crw|PAK}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|PAK}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490703.html म.आं.टी२० २८९९] || २७ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|IRE}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490704.html म.आं.टी२० २९००] || २७ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|NZ}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{crw|ENG}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490705.html म.आं.टी२० २९०४] || २८ जून ||{{crw|BAN}} || {{crw|SA}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|SA}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490706.html म.आं.टी२० २९०७] || २८ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|IND}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ६ गडी राखून |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490707.html म.आं.टी२० २९०८] || ३० जून || {{crw|AUS}} || {{crw|WIN}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490708.html म.आं.टी२० २९०९] || २ जुलै || {{crw|ENG}} || {{crw|SA}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{crw|ENG}} ४० धावांनी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490709.html म.आं.टी२० २९१०] || ५ जुलै || {{crw|ENG}} || {{crw|AUS}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ७ गडी राखून |} ===भारताचा आयर्लंड दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528548.html आं.टी२० ३९९३] || २६ जून || [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]|| {{cr|IRE}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528549.html आं.टी२० ४००४] || २८ जून || [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]|| {{cr|IRE}} १ धावेने |} === बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{Main|बांगलादेश क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap| कसोटी सामना}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538297.html कसोटी २६२५] || २८ जून–२ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} १ डाव आणि ८५ धावांनी |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538298.html आं.ए.दि. ४९८२] || ६ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538299.html आं.ए.दि. ४९८३] || ९ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} १३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538300.html आं.ए.दि. ४९८४] || ११ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|BAN}} ७ गडी राखून |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538301.html आं.टी२० ४०३६] || १५ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|ZIM}} ३२ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538302.html आं.टी२० ४०३७] || १७ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|BAN}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538303.html आं.टी२० ४०३८] || १९ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|BAN}} ४ गडी राखून |} == जुलै == ===भारताचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496574.html आं.टी२० ४००७] |१ जुलै |[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] |सामना अनिर्णित |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496575.html आं.टी२० ४०१२] |४ जुलै |[[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] |{{cr|ENG}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496576.html आं.टी२० ४०१३] |७ जुलै |[[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] |{{cr|ENG}} १२५ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496577.html आं.टी२० ४०२०] |९ जुलै |[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] |{{cr|ENG}} ९ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496578.html आं.टी२० ४०२५] |११ जुलै |[[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)| रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] |{{cr|ENG}} ५६ धावांनी |- ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496579.html १ला आं.ए.दि.] |१४ जुलै |[[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान| एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] |{{cr|IND}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा आं.ए.दि.] |१६ जुलै |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] |{{cr|ENG}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा आं.ए.दि.] |१९ जुलै |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] |{{cr|ENG}} २७ धावांनी |} === वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा=== {{Main|वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528544.html म.आं.ए.दि. १५५१] |१० जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ९ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528545.html म.आं.ए.दि. १५५२] |१२ जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528546.html म.आं.ए.दि. १५५३] |१५ जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ६४ धावांनी |} ===न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538624.html आं.ए.दि. ४९८५] || ११ जुलै || [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538625.html आं.ए.दि. ४९८६] || १३ जुलै|| [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|NZ}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538626.html आं.ए.दि. ४९८९] || १६ जुलै|| [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|NZ}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538627.html आं.ए.दि. ४९९१] || १९ जुलै|| [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|NZ}} १ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538628.html आं.ए.दि. ४९९३] || २१ जुलै|| [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} २ गडी राखून |} ===२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)=== {{main|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] '''– तिरंगी मालिका''' |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538425.html आं.ए.दि. ४९९२] || २१ जुलै || {{cr|NAM}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538426.html आं.ए.दि. ४९९४] || २३ जुलै|| {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538427.html आं.ए.दि. ४९९५] || २५ जुलै || {{cr|NED}}|| {{cr|NAM}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ५८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538428.html आं.ए.दि. ४९९६] || २७ जुलै || {{cr|NAM}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538429.html आं.ए.दि. ४९९७] || २९ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ५७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538430.html आं.ए.दि. ४९९८] || ३१ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|NAM}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ६ गडी राखून |} ===पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा=== {{Main|पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540540.html म.आं.ए.दि. १५५४] |२३ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|PAK}} ५ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540541.html म.आं.ए.दि. १५५५] |२५ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|SRI}} ८ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540542.html म.आं.ए.दि. १५५६] |२८ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|SRI}} ८ गडी राखून |- ! colspan="4" |{{nowrap| म.आं.टी२० मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540543.html म.आं.टी२० २९४३] |३१ जुलै |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|SRI}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540544.html म.आं.टी२० २९४८] |२ ऑगस्ट |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|SRI}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540545.html म.आं.टी२० २९५१] |४ ऑगस्ट |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|PAK}} ४ गडी राखून |} ===भारताचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|आं.टी२० मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530060.html आं.टी२० ४०३९] |२३ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ७ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530061.html आं.टी२० ४०४१] |२५ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ९० धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530062.html आं.टी२० ४०४४] |२६ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ३५ धावांनी |} ===पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{Main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538630.html कसोटी २६२७] |२५–२९ जुलै |[[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] |{{Cr|WIN}} ९० धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538631.html कसोटी २६२८] |२–६ ऑगस्ट |[[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] |{{Cr|PAK}} ८ गडी राखून |} ==ऑगस्ट== ===२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)=== {{main|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1545998.html आं.ए.दि. ४९९८अ] || ३ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1545999.html आं.ए.दि. ४९९८क] || ५ ऑगस्ट || {{cr|CAN}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546000.html आं.ए.दि. ५०००] || ७ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|CAN}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} ९ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546001.html आं.ए.दि. ५००१] || ९ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} १ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546002.html आं.ए.दि. ५००३] || ११ ऑगस्ट || {{cr|CAN}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|UAE}} ९७ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546003.html आं.ए.दि. ५००५] || १३ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|CAN}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} १७० धावांनी |} ===अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा=== {{Main| अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528550.html आं.ए.दि. ४९९८ब] || ५ ऑगस्ट || [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[मॅघेरामेसन]] || सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528551.html आं.ए.दि. ४९९९] || ७ ऑगस्ट || [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[मॅघेरामेसन]] || {{cr|AFG|२०१३}} ९२ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528552.html आं.ए.दि. ५००२] || १० ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} ३ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528553.html आं.ए.दि. ५००४] || १२ ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} ४२ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528554.html आं.ए.दि. ५००६] || १५ ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] ||{{cr|AFG|२०१३}} ६ गडी राखून |} ===२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब (टांझानिया)=== {{main|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब (टांझानिया)}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="7" |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग]] – लिस्ट अ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546340.html १ला सामना] || ८ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|UGA}} ९० धावांनी([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत | डीएलएस]]) |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546341.html २रा सामना] || ९ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ६८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546342.html ३रा सामना] || ९ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} १६३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546343.html ४था सामना] || ११ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|HK}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546344.html ५वा सामना] || ११ ऑगस्ट || {{cr|ITA}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ११३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546345.html ६वा सामना] || १२ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546346.html ७वा सामना] || १२ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ५१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546347.html ८वा सामना] || १४ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|HK}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ३८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546348.html ९वा सामना] || १४ ऑगस्ट || {{cr|ITA}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546349.html १०वा सामना] || १५ ऑगस्ट || {{cr|SIN}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|UGA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546350.html ११वा सामना] || १५ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|BHR}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|TAN}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546351.html १२वा सामना] || १७ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546352.html १३वा सामना] || १७ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|TAN}} ९ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546353.html १४वा सामना] || १८ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546354.html १५वा सामना] || १८ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|BHR}} ४ गडी राखून |} ===थायलंड महिलांचा पापुआ न्यू गिनी दौरा=== {{main| थायलंड महिला क्रिकेट संघाचा पापुआ न्यू गिनी दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549208.html म.आं.टी२० २९५२] || १० ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549209.html म.आं.टी२० २९५३] || ११ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ६ गडी राखून |- ! colspan="4" | म.आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549210.html म.आं.ए.दि. १५५७] || १३ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} १२१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549211.html म.आं.ए.दि. १५५८] || १५ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ४० धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549212.html म.आं.ए.दि. १५५९] || १७ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ५ गडी राखून |} === बांगलादेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{Main| बांगलादेश क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1527273.html कसोटी २६२९] || १३–१७ ऑगस्ट || [[मारारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|BAN}} ९ गडी राखून |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1527274.html कसोटी २६३२] || २२–२६ ऑगस्ट|| [[ग्रेट बॅरियर रीफ अरेना]], [[मॅके (क्वीन्सलंड)|मॅके]] ||{{cr|AUS}} १ डाव आणि ५१ धावांनी |} === भारताचा श्रीलंका दौरा=== {{main| भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1544001.html कसोटी २६३०] || १५–१९ ऑगस्ट || [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[गाली (श्रीलंका)|गाली]] || {{cr|IND}} १६५ धावांनी |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1544002.html कसोटी २६३३] || २३–२७ ऑगस्ट || [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] ||अनिर्णित |} === पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा === {{Main| पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html कसोटी २६३१] || १९–२३ ऑगस्ट || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स ]] ||{{cr|ENG}} १ डाव आणि १०३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html कसोटी २६३४] || २७–३१ ऑगस्ट|| [[लॉर्ड्स]], [[लंडन ]] ||{{cr|ENG}} १९४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३री कसोटी] || ९–१३ सप्टेंबर || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || |} ===नेदरलँड्स महिलांचा स्कॉटलंड दौरा=== {{main| नेदरलँड्स महिला संघाचा स्कॉटलंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | म.आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549972.html १ला म.आं.ए.दि.] || २८ ऑगस्ट || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{Crw|NED}} ५८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549973.html २रा म.आं.ए.दि.]|| ३० ऑगस्ट || [[न्यू विल्यमफील्ड]], [[स्टर्लिंग]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549974.html ३रा म.आं.ए.दि.]|| १ सप्टेंबर || [[न्यू विल्यमफील्ड]], [[स्टर्लिंग]] || |} ===२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका}} {{#section: २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|PTS}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549524.html आं.टी२० ४०९९] || २८ ऑगस्ट || {{cr|NAM}} || {{cr|SA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{cr|NAM}} १८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549525.html आं.टी२० ४१००] || २९ ऑगस्ट || {{cr|SA}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{cr|SA}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549526.html आं.टी२० ४१०१] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549527.html ४था आं.टी२०] || १ सप्टेंबर || {{cr|SA}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549528.html ५वा आं.टी२०] || ३ सप्टेंबर || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549529.html ६वा आं.टी२०] || ४ सप्टेंबर || {{cr|NAM}} || {{cr|SA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549530.html ७वा आं.टी२०] || ६ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |} ===२०२६ महिला टी२० आशिया चषक === {{main|२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक }} {{col-begin|width=}} {{col-2}} {{#section:२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक|Group A}} {{col-2}} {{#section:२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548891.html म.आं.टी२० २९७६] || २८ ऑगस्ट || {{crw|HK}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|THA}} ६ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548892.html २रा म.आं.टी२०] || २९ ऑगस्ट || {{crw|UAE}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|SL}} ९ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548893.html ३रा म.आं.टी२०] || ३० ऑगस्ट || {{crw|IND}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} ९४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548894.html ४था म.आं.टी२०] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|BAN}} || {{crw|INA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548895.html ५वा म.आं.टी२०] || १ सप्टेंबर || {{crw|PAK}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548896.html ६वा म.आं.टी२०] || २ सप्टेंबर || {{crw|INA}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548897.html ७वा म.आं.टी२०] || ३ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|IND}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548898.html ८वा म.आं.टी२०] || ४ सप्टेंबर || {{crw|UAE}} || {{crw|INA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548899.html ९वा म.आं.टी२०] || ५ सप्टेंबर || {{crw|IND}} || {{crw|PAK}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548900.html १०वा म.आं.टी२०] || ६ सप्टेंबर || {{crw|BAN}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548901.html ११वा म.आं.टी२०] || ७ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|PAK}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548902.html १२वा म.आं.टी२०] || ८ सप्टेंबर || {{crw|UAE}} || {{crw|BAN}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548903.html १३वा म.आं.टी२०] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548904.html १४वा म.आं.टी२०] || ११ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548905.html १५वा म.आं.टी२०] || १३ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |} ===२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक === {{main|२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक }} {{col-begin|width=}} {{col-2}} {{#section: २०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक|Group A}} {{col-2}} {{#section:२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549946.html १ला सामना] || ३० ऑगस्ट || {{cr|OMA}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|OMA}} १३१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549947.html २रा सामना] || ३० ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|SAU}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || {{cr|HK}} १६ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549948.html ३रा सामना] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|QAT}} || {{cr|UAE}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549949.html ४था सामना] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|NEP}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549950.html ५वा सामना] || १ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549951.html ६वा सामना] || १ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|SIN}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549952.html ७वा सामना] || २ सप्टेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|HK}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549953.html ८वा सामना] || २ सप्टेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|QAT}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549954.html ९वा सामना] || ३ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|UAE}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549955.html १०वा सामना] || ३ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|NEP}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549956.html ११वा सामना] || ४ सप्टेंबर || {{cr|SIN}} || {{cr|QAT}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549957.html १२वा सामना] || ४ सप्टेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|SAU}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549958.html १३वा सामना] || ५ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|OMA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549959.html १४वा सामना] || ५ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|HK}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549960.html १५वा सामना] || ६ सप्टेंबर || {{cr|NEP}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549961.html १६वा सामना] || ६ सप्टेंबर || {{cr|SIN}} || {{cr|UAE}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549962.html १७वा सामना] || ७ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|BHR}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549963.html १८वा सामना] || ७ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|QAT}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549964.html १९वा सामना] || ८ सप्टेंबर || {{cr|HK}} || {{cr|NEP}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549965.html २०वा सामना] || ८ सप्टेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|उपांत्य सामने |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549966.html २१वा सामना] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549967.html २२वा सामना] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|३ऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549968.html २३वा सामना] || १२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549969.html २४वा सामना] || १२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |} == सप्टेंबर == === आयर्लंड महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|आयर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496552.html १ला म.आं.ए.दि.] || १ सप्टेंबर || [[ग्रेस रोड]], [[लेस्टर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496553.html २रा म.आं.ए.दि.] || ३ सप्टेंबर || [[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496554.html ३रा म.आं.ए.दि.] || ६ सप्टेंबर || [[न्यू रोड]], [[वूस्टरशायर]] || |} === दक्षिण आफ्रिकेचा नामिबिया दौरा === {{Main|दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा नामिबिया दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549531.html आं.ए.दि. ५००८] || 9 September || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549532.html आं.ए.दि. ५००९] || ११ सप्टेंबर || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549533.html आं.ए.दि. ५०१०] || १३ सप्टेंबर || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |} === दक्षिण आफ्रिका महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा === {{Main|दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543887.html म.आं.टी२० ३०११] || ११ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543888.html म.आं.टी२० ३०१३] || १३ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543889.html म.आं.टी२० ३०१५] || १५ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543890.html ४था म.आं.टी२०] || १७ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543891.html ५वा म.आं.टी२०] || १९ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |} ===भारत वि अफगाणिस्तान भारतामध्ये=== {{main|अफगाणिस्तान विरुद्ध भारतीय क्रिकेट संघ भारतामध्ये, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549586.html T20I 4104] || १३ सप्टेंबर || [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549587.html T20I 4105] || १५ सप्टेंबर || [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549588.html 3rd T20I] || १७ सप्टेंबर || [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]]|| |} === श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा === {{Main|श्रीलंका क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496585.html आं.टी२० ४१०६] || १५ सप्टेंबर || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496586.html २रा आं.टी.२०] || १७ सप्टेंबर || [[सोफिया गार्डन्स (क्रिकेट मैदान)|सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496587.html ३रा आं.टी.२०] || १९ सप्टेंबर || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]]|| |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496588.html १ला आं.ए.दि.] || २२ सप्टेंबर || [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496589.html २रा आं.ए.दि.] || २४ सप्टेंबर || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496590.html ३रा आं.ए.दि.] || २७ सप्टेंबर || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| |} ===ऑस्ट्रेलियाचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1530203.html आं.ए.दि. ५०११] || १५ सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1530204.html २रा आं.ए.दि.] || १८ सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1530205.html ३रा आं.ए.दि.] || २० सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || |} ===२०२६ आशियाई खेळ=== {{main|Cricket at the 2026 Asian Games}} ====महिला स्पर्धा==== {{main|Cricket at the 2026 Asian Games – Women's tournament}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |Quarter-finals |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550474.html १ला म.आं.टी२०] || १७ सप्टेंबर || {{crw|JPN}} || {{crw|IND}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550475.html २रा म.आं.टी२०] || १७ सप्टेंबर || {{crw|BAN}} || {{crw|CHN}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550476.html ३रा म.आं.टी२०] || १८ सप्टेंबर || {{crw|MAS}} || {{crw|SL}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550477.html ४था म.आं.टी२०] || १८ सप्टेंबर || {{crw|PAK}} || {{crw|THA}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550478.html ५वा म.आं.टी२०] || २० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550479.html ६वा म.आं.टी२०] || २० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |३ऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550480.html ७वा म.आं.टी२०] || २२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550481.html ८वा म.आं.टी२०] || २२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |} ====पुरुष स्पर्धा==== {{main|Cricket at the 2026 Asian Games – Men's tournament}} {{#section:Cricket at the 2026 Asian Games – Men's tournament|Group A}} {{#section:Cricket at the 2026 Asian Games – Men's tournament|Group B}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला आं.टी२० || २४ सप्टेंबर || {{cr|JPN}} || {{cr|AFG|२०१३}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | २रा आं.टी२० || २४ सप्टेंबर || {{cr|HKG}} || {{cr|MYS}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ३रा आं.टी२० || २५ सप्टेंबर || {{cr|HKG}} || {{cr|OMN}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ४था आं.टी२० || २५ सप्टेंबर || {{cr|AFG|२०१३}} || {{cr|NEP}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ५वा आं.टी२० || २६ सप्टेंबर || {{cr|JPN}} || {{cr|NEP}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ६वा आं.टी२० || २६ सप्टेंबर || {{cr|MYS}} || {{cr|OMN}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |उपांत्य पूर्व सामने |- | ७वा आं.टी२० || २८ सप्टेंबर || {{cr|PAK}} || TBD (RU-B) || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ८वा आं.टी२० || २८ सप्टेंबर || {{cr|IND}} || TBD (RU-A) || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ९वा आं.टी२० || २९ सप्टेंबर || {{cr|SL}} || TBD (WN-A) || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | १०वा आं.टी२० || २९ सप्टेंबर || {{cr|BAN}} || TBD (WN-B) || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- | ११वा आं.टी२० || १ ऑक्टोबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | १२वा आं.टी२० || १ ऑक्टोबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |३ऱ्या स्थानासाठी सामना |- | १३वा आं.टी२० || ३ ऑक्टोबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | १४वा आं.टी२० || 3 ऑक्टोबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |} == See also == * [[Associate international cricket in 2026]] * [[International cricket in 2025–26]] * [[International cricket in 2026–27]] == References == {{reflist}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} 5q8jhcqk9ye46nmgd113o7qyso8ydlq 2707041 2707040 2026-08-31T08:18:35Z Nitin.kunjir 4684 /* २०२६ महिला टी२० आशिया चषक */ 2707041 wikitext text/x-wiki {{short description|International cricket season}} {{Use dmy dates|date=January 2025}}{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५-२६|२०२६-२७}} '''२०२६ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम''' एप्रिल २०२६ ते सप्टेंबर २०२६ पर्यंत असेल.<ref>{{Cite web|url=https://www.cricschedule.com/ftp.php|title=Future Tour Programs (FTP) Schedule of ICC|website=CricSchedule|access-date=2024-03-16}}</ref> या कालावधीमध्ये पुरुषांचे [[कसोटी सामना|कसोटी]], [[एकदिवसीय क्रिकेट|एकदिवसीय]] आणि [[टी२०]] सामने (पूर्ण सदस्य संघांमधील), [[महिला कसोटी क्रिकेट|महिला कसोटी]], [[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|महिला एकदिवसीय]] आणि [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|महिला]] [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२०]] सामने तसेच काही इतर महत्त्वाच्या मालिका समाविष्ट असतील.<ref>{{cite web|url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|title=Men's Future Tours Programme 2023 to 2027|work=International Cricket Council|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|archive-date=26 December 2022|accessdate=14 March 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2747093|title=Men's FTP for 2023-2027 announced|work=International Cricket Council|accessdate=14 March 2023}}</ref> [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] जून आणि जुलै २०२६ दरम्यान इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचे नियोजित आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/12659535/england-to-host-2026-womens-t20-cricket-world-cup|title=England to host 2026 T20 Women's World Cup|work=[[Sky Sports]]|access-date=26 July 2022}}</ref> येथे दाखवलेल्या सामन्यांव्यतिरिक्त, या कालावधीत सहयोगी राष्ट्रांशी संबंधित इतर अनेक टी२०आय मालिका खेळवल्या जातील. == मोसम आढावा == === पुरुषांचे कार्यक्रम === {| class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |'''आंतरराष्ट्रीय दौरे''' |- ! rowspan="2" |'''आरंभ दिनांक''' ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |निकाल [सामने] |- ! width="80" |[[कसोटी सामना|कसोटी]] ! width="80" |[[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेट|आं.ए.दि.]] ! width="80" |[[आंतरराष्ट्रीय टी२०|आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा|{{date|17 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | {{n/a}} || २–१ [३] || १–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा|{{date|8 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} | २–० [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा|{{date|27 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | ०–१ [१] || {{n/a}} || {{n/a}} |- |style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा|{{date|30 May 2026}}]] |style="text-align:left" |{{cr|PAK}} |style="text-align:left" |{{cr|AUS}} |{{n/a}} |२–१ [३] |{{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|3 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|SL}} | १–० [२] || ०–१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा|{{date|4 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} |१–२ [३] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा भारत दौरा|{{date|6 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | style="text-align:left" |{{cr|AFG|२०१३}} | १–० [१] || ३–० [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा|{{date|9 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | {{n/a}} || २–१ [३] || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा आयर्लंड दौरा|२६ जून २०२६]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}}|| {{n/a}} || २–० [२] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|28 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} |१–० [२] || २–१ [५] |[३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा इंग्लंड दौरा|{{date|1 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}} || २–१ [३] || ४–० [५] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|11 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | {{n/a}} || २–३ [५] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|23 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|25 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} | १–१ [२]|| {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा|{{date|5 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|AFG|२०१३}} | {{n/a}} || ०–४ [५] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलदेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा |{{date|13 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | १–१ [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा श्रीलंका दौरा|{{date|15 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|SRI}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} |०–१ [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा|{{date|19 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} |[३] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिकेचा नामिबिया दौरा|{{date|9 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|NAM}} | style="text-align:left" |{{cr|SA}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#भारत वि अफगाणिस्तान भारतामध्ये|१३ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{flagicon|IND}} {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा|{{date|15 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|SL}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" |[[#ऑस्ट्रेलियाचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|15 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | {{n/a}} || [3] || {{n/a}} |- ! colspan="6" style="text-align :center" |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा''' |- !'''आरंभ दिनांक''' ! colspan="4" |'''स्पर्धा''' !'''विजेते''' |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)|{{date|2 April 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)]] |{{n/a}} |- |style="text-align:left" | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)|२५ एप्रिल २०२६]] | colspan="4" style="text-align: left;" |{{ध्वजचिन्ह|NEP}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)|१२ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|USA}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)|६ जून २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|USA}} [[२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)|{{date|21 July 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NED}} [[२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)|{{date|3 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NED}} [[२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|{{date|8 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|TAN}} [[२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|{{date|28 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | |} === महिलांचे कार्यक्रम === {| class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |'''महिलांचे आंतरराष्ट्रीय दौरे''' |- ! rowspan="2" |आरंभ दिनांक ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |'''निकाल [सामने]''' |- ! width="80" |[[महिला कसोटी क्रिकेट|म. कसोटी]] ! width="80" |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|म.आं.ए.दि.]] ! width="80" |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|म.आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|{{date|17 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|SA}} | style="text-align:left" |{{crw|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || ४–१ [५] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा|{{date|20 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|BAN}} | style="text-align:left" |{{crw|SRI}} | {{n/a}} || १–२ [३] || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा |{{date|3 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|PAK}} | style="text-align:left" |{{crw|ZIM}} | {{n/a}} || ३–० [३] || ३–० [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|10 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|NZ}} | {{n/a}} || १-१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|28 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|IND}} | ०–१ [१] || {{n/a}} || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा|१० जुलै २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|IRE}} | style="text-align:left" |{{crw|WIN}} | {{n/a}} || ०–३ [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा|२३ जुलै २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|SRI}} | style="text-align:left" |{{crw|PAK}} | {{n/a}} || २–१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[#थायलंड महिलांचा पापुआ न्यू गिनी दौरा|१० ऑगस्ट २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|PNG}} | style="text-align:left" | {{crw|THA}} | {{n/a}} || ०–३ [३] || १–१ [२] |- | style="text-align:left" | [[#नेदरलँड्स महिलांचा स्कॉटलंड दौरा|२८ ऑगस्ट २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|SCO}} | style="text-align:left" | {{crw|NED}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#आयर्लंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|१ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|IRE}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिका महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा|११ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|ZIM}} | style="text-align:left" |{{crw|RSA}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [५] |- ! colspan="6" style="text-align :center" |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा''' |- !'''आरंभ दिनांक''' ! colspan="4" |'''स्पर्धा''' !'''विजेते''' |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|SCO}} [[२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" |{{Crw|SCO}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" |{{Crw|WIN}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक|१२ जून २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक]] | style="text-align:left" |{{Crw|AUS}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला आशिया चषक |२८ ऑगस्ट २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |[[२०२६ महिला आशिया चषक]] | style="text-align:left" | |} == एप्रिल == === २०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)=== {{main|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] - आं.ए.दि. तिरंगी मालिका |- !क्र. !दिनांक !संघ १ !संघ २ !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529139.html आं.ए.दि. ४९४६] |२ एप्रिल |{{cr|OMA}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |सामना रद्द |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529140.html आं.ए.दि. ४९४७] |४ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|OMA}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|OMA}} ३ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529141.html आं.ए.दि. ४९४८] |६ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |अनिर्णित |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529142.html आं.ए.दि. ४९४९] |८ एप्रिल |{{cr|OMA}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|OMA}} १२ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529143.html आं.ए.दि. ४९५०] |१० एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|OMA}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|NAM}} १ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529144.html आं.ए.दि. ४९५१] |१२ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|SCO}} ७ गडी राखून |} === न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा === {{Main|न्यूझीलंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528272.html १ला आं.ए.दि.] |१७ एप्रिल |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|NZ}} २६ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528273.html २रा आं.ए.दि.] |२० एप्रिल |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|BAN}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528274.html ३रा आं.ए.दि.] |२३ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |{{cr|BAN}} ५५ धावांनी |- ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528275.html १ला आं.टी२०] |२७ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |{{cr|BAN}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html २रा आं.टी२०] |२९ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |सामना रद्द |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html ३रा आं.टी२०] |२ मे |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|NZ}} ६ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} === भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा === {{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527253.html १ला म.आं.टी२०] |१७ एप्रिल |[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] |{{Crw|SA}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527254.html २रा म.आं.टी२०] |१९ एप्रिल |[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] |{{Crw|SA}} ८ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527255.html ३रा म.आं.टी२०] |२२ एप्रिल |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] |{{Crw|SA}} ९ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527256.html ४था म.आं.टी२०] |२५ एप्रिल |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] |{{Crw|IND}} १४ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527257.html ५वा म.आं.टी२०] |२७ एप्रिल |[[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी (ग्वाटेंग)|बेनोनी]] |{{Crw|SA}} २३ धावांनी |} === श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा === {{main|श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528279.html १ला म.आं.ए.दि.] |२० एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|BAN}} ३ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा म.आं.ए.दि.] |२२ एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|SL}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा म.आं.ए.दि.] |२५ एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|SL}} ७ गडी राखून |- ! colspan="4" |WT20I series |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ला म.आं.टी२०] |२८ एप्रिल |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} २५ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २रा म.आं.टी२०] |३० एप्रिल |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} २१ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३रा म.आं.टी२०] |२ मे |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} ३ धावांनी |} === २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी) === {{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531696.html आं.ए.दि. ४९५४]|| २५ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|NEP}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531698.html आं.ए.दि. ४९५५]|| २७ एप्रिल || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531699.html आं.ए.दि. ४९५६]|| २९ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|OMA}} १०२ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531700.html आं.ए.दि. ४९५७]|| १ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531701.html आं.ए.दि. ४९५८]|| ३ मे || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} ५४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९५९]|| ५ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ८१ धावांनी |} == मे== === झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा === {{Main|झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534071.html म.आं.ए.दि. १५४५] |४ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १६८ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534072.html म.आं.ए.दि. १५४६] |६ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} २०६ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534073.html म.आं.ए.दि. १५४७] |९ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} ९ गडी राखून |- ! colspan="4" |म.आं.टी२०. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534074.html म.आं.टी२० २७६६] |१२ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १५३ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534075.html म.आं.टी२० २७६७] |१४ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} ६७ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534076.html म.आं.टी२० २७६९] |१५ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १३३ धावांनी |} ===पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा=== {{main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६}} {|class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[ २०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532486.html कसोटी २६१७] || ८–१२ मे || [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} १०४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532487.html कसोटी २६१८] || १६–२० मे|| [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} ७८ धावांनी |} === न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496542.html म.आं.ए.दि. १५४८] |१० मे |[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] |{{Cr|ENG}} १ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496543.html म.आं.ए.दि. १५४९] |१३ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉरदॅम्प्टन)|काउंटी मैदान]], [[नॉरदॅम्प्टन]] |अनिर्णित |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496544.html म.आं.ए.दि. १५५०] |१६ मे |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] |{{Cr|NZL}} १७ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496545.html म.आं.टी२० २७७२] |२० मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान ]], [[डर्बी]] |{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496546.html म.आं.टी२० २७७४] |२३ मे |[[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[कँटरबरी]] |{{Cr|NZL}} १४ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496547.html म.आं.टी२० २७७५] |२५ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (होव)|काउंटी मैदान]], [[होव्ह]] |{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून |} === २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी) === {{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९६०]|| १२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531703.html आं.ए.दि. ४९६१]|| १४ मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531704.html आं.ए.दि. ४९६२]|| १६ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531705.html आं.ए.दि. ४९६३]|| १८ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531706.html आं.ए.दि. ४९६४]|| २० मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|USA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531707.html आं.ए.दि. ४९६५]|| २२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} १२२ धावांनी |} ===न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा === {{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |कसोटी मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528547.html कसोटी २६१९] |२७-३० मे |[[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] |{{Cr|NZ}} १ डाव आणि ७९ धावांनी |- |} === २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#section:२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535591.html म.आं.टी२० २७८२]|| २८ मे || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535592.html म.आं.टी२० २७९१]|| ३० मे || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535593.html म.आं.टी२० २७९६]|| ३१ मे || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|NED}} ८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535594.html म.आं.टी२० २७९९]|| २ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535595.html म.आं.टी२० २८०९]|| ३ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} २४ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535596.html म.आं.टी२० २८१९]|| ४ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} १३ धावांनी |} ===२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका=== {{Main|२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#section:२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528538.html म.आं.टी२० २७८३] || २८ मे || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528539.html म.आं.टी२० २७८६] || २९ मे || {{crw|PAK}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]]|| {{crw|WIN}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528540.html म.आं.टी२० २७९७] || ३१ मे || {{crw|IRE}} || {{crw|PAK}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|IRE}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528541.html म.आं.टी२० २७९८] || १ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|IRE}} १ धावेने ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528542.html म.आं.टी२० २८१०] || ३ जून || {{crw|PAK}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || अनिर्णित |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528543.html म.आं.टी२० २८१९अ] || ४ जून|| {{crw|IRE}} || {{crw|PAK}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || सामना रद्द |} === भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496548.html म.आं.टी२० २७८४] |२८ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (चेम्सफोर्ड)|काउंटी मैदान]], [[चेम्सफोर्ड]] |{{crw|IND}} ३८ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496549.html म.आं.टी२० २७९२] |३० मे |[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] |{{crw|ENG}} २६ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496550.html म.आं.टी२० २८००] |२ जून |[[काउंटी मैदान (टाँटन)|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] |{{crw|ENG}} ६ गडी राखून |- ! colspan="4" |महिला कसोटी |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496551.html म.कसोटी १५३] |१०–१३ जुलै |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] |{{crw|IND}} २७० धावांनी |} === ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा=== {{main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535645.html आं.ए.दि. ४९६६] |३० मे |[[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] |{{cr|PAK}} ५ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535646.html आं.ए.दि. ४९६७] |२ जून |[[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] |{{cr|AUS}} ४१ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535647.html आं.ए.दि. ४९६९] |४ जून |[[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] |{{cr|PAK}} ४ गडी राखून |} ==जून== ===श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{main|श्रीलंका क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538304.html आं.ए.दि. ४९६८] || ३ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|SL}} ४१ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538305.html आं.ए.दि. ४९७१] || ६ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| अनिर्णित |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538306.html आं.ए.दि. ४९७२अ] || ८ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| सामना रद्द |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538307.html आं.टी२० ३९४७] || ११ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538308.html आं.टी२० ३९५२] || १३ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|SL}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538309.html आं.टी२० ३९५५] || १४ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|WIN}} ५ गडी राखून |- ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538311.html कसोटी २६२४] || २५–२९ जून || [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]]|| {{cr|WIN}} १ डाव आणि २१७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538312.html कसोटी २६२६] || ३–७ जुलै || [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]]|| सामना अनिर्णित |} ===न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496571.html कसोटी २६२०] || ४–८ जून || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{cr|ENG}} ११५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496572.html कसोटी २६२२] || १७–२१ जून || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{cr|NZ}} २५३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496573.html कसोटी २६२३] || २५–२९ जून || [[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]]|| {{cr|NZ}} १६० धावांनी |} ===अफगाणिस्तानचा भारत दौरा=== {{main|अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| एकमेव कसोटी |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527150.html कसोटी २६२१] || ६–१० जून || [[महाराजा यादवेंद्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], नवीन चंदिगढ || {{cr|IND}} १ डाव आणि ३०० धावांनी |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527151.html आं.ए.दि. ४९७७] || १३ जून || [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाळा (हिमाचल प्रदेश)|धर्मशाळा]]|| {{cr|IND}} ७ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527152.html आं.ए.दि. ४९८०] || १७ जून || [[इकाना क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]]|| {{cr|IND}} १७० धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527153.html आं.ए.दि. ४९८१] || २० जून || [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]]|| {{cr|IND}} ९ गडी राखून |} ===२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)=== {{main|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] '''– तिरंगी मालिका''' |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538425.html आं.ए.दि. ४९७०] || ६ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|USA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538426.html आं.ए.दि. ४९७२] || ८ जून || {{cr|NED}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|NED}} २१ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538427.html आं.ए.दि. ४९७४] || १० जून || {{cr|CAN}} || {{cr|NED}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|CAN}} २ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538428.html आं.ए.दि. ४९७६] || १२ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|USA}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538429.html आं.ए.दि. ४९७८अ] || १४ जून || {{cr|NED}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538430.html आं.ए.दि. ४९७९] || १६ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|NED}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| अनिर्णित |} ===ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा=== {{Main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532480.html आं.ए.दि. ४९७३] || ९ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|BAN}} ८६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532481.html आं.ए.दि. ४९७५] || ११ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|BAN}} ५ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532482.html आं.ए.दि. ४९७८] || १४ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|AUS}} १ गडी राखून |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532483.html आं.टी२० ३९५६] || १७ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532484.html आं.टी२० ३९६०] || १९ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532485.html आं.टी२० ३९७२] || २१ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ७ गडी राखून |} ===२०२६ महिला टी२० विश्वचषक=== {{main|२०२६ महिला टी२० विश्वचषक}} {{#section:२०२६ महिला टी२० विश्वचषक|गट अ}} {{#section:२०२६ महिला टी२० विश्वचषक|GroupB}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490677.html म.आं.टी२० २८४७] || १२ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|SL}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} ८७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490678.html म.आं.टी२० २८५०] || १३ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|SCO}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SCO}} ४० धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490679.html म.आं.टी२० २८५१] || १३ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|SA}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|AUS}} ६५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490680.html म.आं.टी२० २८५२] || १३ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|WIN}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490681.html म.आं.टी२० २८५४] || १४ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|BAN}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490682.html म.आं.टी२० २८५७] || १४ जून || {{crw|IND}} || {{crw|PAK}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} ६४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490683.html म.आं.टी२० २८६१] || १६ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|SL}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|SL}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490684.html म.आं.टी२० २८६२] || १६ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|IRE}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|ENG}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490685.html म.आं.टी२० २८६३] || १७ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|BAN}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|AUS}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490686.html म.आं.टी२० २८६५] || १७ जून || {{crw|IND}} || {{crw|NED}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|IND}} ९५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490687.html म.आं.टी२० २८६६] || १७ जून || {{crw|PAK}} || {{crw|SA}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|SA}} २ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490688.html म.आं.टी२० २८७०] || १८ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|WIN}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|WIN}} ७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490689.html म.आं.टी२० २८७४] || १९ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|NZ}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|NZ}} ४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490690.html म.आं.टी२० २८७७] || २० जून || {{crw|AUS}} || {{crw|NED}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|AUS}} ९८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490691.html म.आं.टी२० २८७८] || २० जून || {{crw|BAN}} || {{crw|PAK}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|BAN}} २३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490692.html म.आं.टी२० २८७९] || २० जून || {{crw|ENG}} || {{crw|SCO}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|ENG}} ३८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490693.html म.आं.टी२० २८८०]|| २१ जून || {{crw|SL}} || {{crw|WIN}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|WIN}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490694.html म.आं.टी२० २८८१] || २१ जून || {{crw|IND}} || {{crw|SA}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490695.html म.आं.टी२० २८८२] || २५ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|SCO}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|NZ}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490696.html म.आं.टी२० २८८३] || २३ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|SL}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|SL}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490697.html म.आं.टी२० २८८४] || २३ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|PAK}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|AUS}} ११३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490698.html म.आं.टी२० २८८५] || २४ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|WIN}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|ENG}} ३९ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490699.html म.आं.टी२० २८८६] || २५ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|IND}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|IND}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490700.html म.आं.टी२० २८८७] || २५ जून || {{crw|NED}} || {{crw|SA}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|SA}} ८८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490701.html म.आं.टी२० २८९१] || २६ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|SL}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SL}} ३ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490702.html म.आं.टी२० २८९५] || २७ जून || {{crw|NED}} || {{crw|PAK}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|PAK}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490703.html म.आं.टी२० २८९९] || २७ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|IRE}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490704.html म.आं.टी२० २९००] || २७ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|NZ}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{crw|ENG}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490705.html म.आं.टी२० २९०४] || २८ जून ||{{crw|BAN}} || {{crw|SA}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|SA}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490706.html म.आं.टी२० २९०७] || २८ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|IND}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ६ गडी राखून |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490707.html म.आं.टी२० २९०८] || ३० जून || {{crw|AUS}} || {{crw|WIN}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490708.html म.आं.टी२० २९०९] || २ जुलै || {{crw|ENG}} || {{crw|SA}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{crw|ENG}} ४० धावांनी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490709.html म.आं.टी२० २९१०] || ५ जुलै || {{crw|ENG}} || {{crw|AUS}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ७ गडी राखून |} ===भारताचा आयर्लंड दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528548.html आं.टी२० ३९९३] || २६ जून || [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]|| {{cr|IRE}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528549.html आं.टी२० ४००४] || २८ जून || [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]|| {{cr|IRE}} १ धावेने |} === बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{Main|बांगलादेश क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap| कसोटी सामना}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538297.html कसोटी २६२५] || २८ जून–२ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} १ डाव आणि ८५ धावांनी |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538298.html आं.ए.दि. ४९८२] || ६ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538299.html आं.ए.दि. ४९८३] || ९ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} १३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538300.html आं.ए.दि. ४९८४] || ११ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|BAN}} ७ गडी राखून |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538301.html आं.टी२० ४०३६] || १५ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|ZIM}} ३२ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538302.html आं.टी२० ४०३७] || १७ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|BAN}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538303.html आं.टी२० ४०३८] || १९ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|BAN}} ४ गडी राखून |} == जुलै == ===भारताचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496574.html आं.टी२० ४००७] |१ जुलै |[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] |सामना अनिर्णित |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496575.html आं.टी२० ४०१२] |४ जुलै |[[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] |{{cr|ENG}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496576.html आं.टी२० ४०१३] |७ जुलै |[[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] |{{cr|ENG}} १२५ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496577.html आं.टी२० ४०२०] |९ जुलै |[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] |{{cr|ENG}} ९ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496578.html आं.टी२० ४०२५] |११ जुलै |[[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)| रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] |{{cr|ENG}} ५६ धावांनी |- ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496579.html १ला आं.ए.दि.] |१४ जुलै |[[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान| एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] |{{cr|IND}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा आं.ए.दि.] |१६ जुलै |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] |{{cr|ENG}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा आं.ए.दि.] |१९ जुलै |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] |{{cr|ENG}} २७ धावांनी |} === वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा=== {{Main|वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528544.html म.आं.ए.दि. १५५१] |१० जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ९ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528545.html म.आं.ए.दि. १५५२] |१२ जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528546.html म.आं.ए.दि. १५५३] |१५ जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ६४ धावांनी |} ===न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538624.html आं.ए.दि. ४९८५] || ११ जुलै || [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538625.html आं.ए.दि. ४९८६] || १३ जुलै|| [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|NZ}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538626.html आं.ए.दि. ४९८९] || १६ जुलै|| [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|NZ}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538627.html आं.ए.दि. ४९९१] || १९ जुलै|| [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|NZ}} १ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538628.html आं.ए.दि. ४९९३] || २१ जुलै|| [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} २ गडी राखून |} ===२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)=== {{main|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] '''– तिरंगी मालिका''' |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538425.html आं.ए.दि. ४९९२] || २१ जुलै || {{cr|NAM}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538426.html आं.ए.दि. ४९९४] || २३ जुलै|| {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538427.html आं.ए.दि. ४९९५] || २५ जुलै || {{cr|NED}}|| {{cr|NAM}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ५८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538428.html आं.ए.दि. ४९९६] || २७ जुलै || {{cr|NAM}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538429.html आं.ए.दि. ४९९७] || २९ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ५७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538430.html आं.ए.दि. ४९९८] || ३१ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|NAM}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ६ गडी राखून |} ===पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा=== {{Main|पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540540.html म.आं.ए.दि. १५५४] |२३ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|PAK}} ५ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540541.html म.आं.ए.दि. १५५५] |२५ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|SRI}} ८ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540542.html म.आं.ए.दि. १५५६] |२८ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|SRI}} ८ गडी राखून |- ! colspan="4" |{{nowrap| म.आं.टी२० मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540543.html म.आं.टी२० २९४३] |३१ जुलै |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|SRI}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540544.html म.आं.टी२० २९४८] |२ ऑगस्ट |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|SRI}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540545.html म.आं.टी२० २९५१] |४ ऑगस्ट |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|PAK}} ४ गडी राखून |} ===भारताचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|आं.टी२० मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530060.html आं.टी२० ४०३९] |२३ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ७ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530061.html आं.टी२० ४०४१] |२५ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ९० धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530062.html आं.टी२० ४०४४] |२६ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ३५ धावांनी |} ===पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{Main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538630.html कसोटी २६२७] |२५–२९ जुलै |[[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] |{{Cr|WIN}} ९० धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538631.html कसोटी २६२८] |२–६ ऑगस्ट |[[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] |{{Cr|PAK}} ८ गडी राखून |} ==ऑगस्ट== ===२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)=== {{main|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1545998.html आं.ए.दि. ४९९८अ] || ३ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1545999.html आं.ए.दि. ४९९८क] || ५ ऑगस्ट || {{cr|CAN}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546000.html आं.ए.दि. ५०००] || ७ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|CAN}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} ९ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546001.html आं.ए.दि. ५००१] || ९ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} १ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546002.html आं.ए.दि. ५००३] || ११ ऑगस्ट || {{cr|CAN}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|UAE}} ९७ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546003.html आं.ए.दि. ५००५] || १३ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|CAN}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} १७० धावांनी |} ===अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा=== {{Main| अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528550.html आं.ए.दि. ४९९८ब] || ५ ऑगस्ट || [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[मॅघेरामेसन]] || सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528551.html आं.ए.दि. ४९९९] || ७ ऑगस्ट || [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[मॅघेरामेसन]] || {{cr|AFG|२०१३}} ९२ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528552.html आं.ए.दि. ५००२] || १० ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} ३ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528553.html आं.ए.दि. ५००४] || १२ ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} ४२ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528554.html आं.ए.दि. ५००६] || १५ ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] ||{{cr|AFG|२०१३}} ६ गडी राखून |} ===२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब (टांझानिया)=== {{main|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब (टांझानिया)}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="7" |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग]] – लिस्ट अ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546340.html १ला सामना] || ८ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|UGA}} ९० धावांनी([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत | डीएलएस]]) |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546341.html २रा सामना] || ९ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ६८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546342.html ३रा सामना] || ९ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} १६३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546343.html ४था सामना] || ११ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|HK}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546344.html ५वा सामना] || ११ ऑगस्ट || {{cr|ITA}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ११३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546345.html ६वा सामना] || १२ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546346.html ७वा सामना] || १२ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ५१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546347.html ८वा सामना] || १४ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|HK}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ३८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546348.html ९वा सामना] || १४ ऑगस्ट || {{cr|ITA}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546349.html १०वा सामना] || १५ ऑगस्ट || {{cr|SIN}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|UGA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546350.html ११वा सामना] || १५ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|BHR}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|TAN}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546351.html १२वा सामना] || १७ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546352.html १३वा सामना] || १७ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|TAN}} ९ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546353.html १४वा सामना] || १८ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546354.html १५वा सामना] || १८ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|BHR}} ४ गडी राखून |} ===थायलंड महिलांचा पापुआ न्यू गिनी दौरा=== {{main| थायलंड महिला क्रिकेट संघाचा पापुआ न्यू गिनी दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549208.html म.आं.टी२० २९५२] || १० ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549209.html म.आं.टी२० २९५३] || ११ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ६ गडी राखून |- ! colspan="4" | म.आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549210.html म.आं.ए.दि. १५५७] || १३ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} १२१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549211.html म.आं.ए.दि. १५५८] || १५ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ४० धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549212.html म.आं.ए.दि. १५५९] || १७ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ५ गडी राखून |} === बांगलादेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{Main| बांगलादेश क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1527273.html कसोटी २६२९] || १३–१७ ऑगस्ट || [[मारारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|BAN}} ९ गडी राखून |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1527274.html कसोटी २६३२] || २२–२६ ऑगस्ट|| [[ग्रेट बॅरियर रीफ अरेना]], [[मॅके (क्वीन्सलंड)|मॅके]] ||{{cr|AUS}} १ डाव आणि ५१ धावांनी |} === भारताचा श्रीलंका दौरा=== {{main| भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1544001.html कसोटी २६३०] || १५–१९ ऑगस्ट || [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[गाली (श्रीलंका)|गाली]] || {{cr|IND}} १६५ धावांनी |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1544002.html कसोटी २६३३] || २३–२७ ऑगस्ट || [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] ||अनिर्णित |} === पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा === {{Main| पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html कसोटी २६३१] || १९–२३ ऑगस्ट || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स ]] ||{{cr|ENG}} १ डाव आणि १०३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html कसोटी २६३४] || २७–३१ ऑगस्ट|| [[लॉर्ड्स]], [[लंडन ]] ||{{cr|ENG}} १९४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३री कसोटी] || ९–१३ सप्टेंबर || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || |} ===नेदरलँड्स महिलांचा स्कॉटलंड दौरा=== {{main| नेदरलँड्स महिला संघाचा स्कॉटलंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | म.आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549972.html १ला म.आं.ए.दि.] || २८ ऑगस्ट || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{Crw|NED}} ५८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549973.html २रा म.आं.ए.दि.]|| ३० ऑगस्ट || [[न्यू विल्यमफील्ड]], [[स्टर्लिंग]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549974.html ३रा म.आं.ए.दि.]|| १ सप्टेंबर || [[न्यू विल्यमफील्ड]], [[स्टर्लिंग]] || |} ===२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका}} {{#section: २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|PTS}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549524.html आं.टी२० ४०९९] || २८ ऑगस्ट || {{cr|NAM}} || {{cr|SA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{cr|NAM}} १८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549525.html आं.टी२० ४१००] || २९ ऑगस्ट || {{cr|SA}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{cr|SA}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549526.html आं.टी२० ४१०१] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549527.html ४था आं.टी२०] || १ सप्टेंबर || {{cr|SA}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549528.html ५वा आं.टी२०] || ३ सप्टेंबर || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549529.html ६वा आं.टी२०] || ४ सप्टेंबर || {{cr|NAM}} || {{cr|SA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549530.html ७वा आं.टी२०] || ६ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |} ===२०२६ महिला टी२० आशिया चषक === {{main|२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक }} {{col-begin|width=}} {{col-2}} {{#section:२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक|Group A}} {{col-2}} {{#section:२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548891.html म.आं.टी२० २९७६] || २८ ऑगस्ट || {{crw|HK}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|THA}} ६ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548892.html म.आं.टी२० २९८२] || २९ ऑगस्ट || {{crw|UAE}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|SL}} ९ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548893.html म.आं.टी२० २९८६] || ३० ऑगस्ट || {{crw|IND}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} ९४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548894.html म.आं.टी२० २९८७] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|BAN}} || {{crw|INA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548895.html म.आं.टी२० २९८८] || १ सप्टेंबर || {{crw|PAK}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548896.html म.आं.टी२० २९८९] || २ सप्टेंबर || {{crw|INA}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548897.html म.आं.टी२० २९९०] || ३ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|IND}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548898.html म.आं.टी२० २९९६] || ४ सप्टेंबर || {{crw|UAE}} || {{crw|INA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548899.html म.आं.टी२० ३००२] || ५ सप्टेंबर || {{crw|IND}} || {{crw|PAK}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548900.html म.आं.टी२० ३००७] || ६ सप्टेंबर || {{crw|BAN}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548901.html म.आं.टी२० ३००८] || ७ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|PAK}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548902.html म.आं.टी२० ३००९] || ८ सप्टेंबर || {{crw|UAE}} || {{crw|BAN}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548903.html म.आं.टी२० ३०१०] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548904.html म.आं.टी२० ३०१२] || ११ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548905.html म.आं.टी२० ३०१४] || १३ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |} ===२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक === {{main|२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक }} {{col-begin|width=}} {{col-2}} {{#section: २०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक|Group A}} {{col-2}} {{#section:२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549946.html १ला सामना] || ३० ऑगस्ट || {{cr|OMA}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|OMA}} १३१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549947.html २रा सामना] || ३० ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|SAU}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || {{cr|HK}} १६ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549948.html ३रा सामना] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|QAT}} || {{cr|UAE}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549949.html ४था सामना] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|NEP}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549950.html ५वा सामना] || १ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549951.html ६वा सामना] || १ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|SIN}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549952.html ७वा सामना] || २ सप्टेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|HK}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549953.html ८वा सामना] || २ सप्टेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|QAT}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549954.html ९वा सामना] || ३ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|UAE}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549955.html १०वा सामना] || ३ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|NEP}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549956.html ११वा सामना] || ४ सप्टेंबर || {{cr|SIN}} || {{cr|QAT}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549957.html १२वा सामना] || ४ सप्टेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|SAU}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549958.html १३वा सामना] || ५ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|OMA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549959.html १४वा सामना] || ५ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|HK}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549960.html १५वा सामना] || ६ सप्टेंबर || {{cr|NEP}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549961.html १६वा सामना] || ६ सप्टेंबर || {{cr|SIN}} || {{cr|UAE}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549962.html १७वा सामना] || ७ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|BHR}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549963.html १८वा सामना] || ७ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|QAT}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549964.html १९वा सामना] || ८ सप्टेंबर || {{cr|HK}} || {{cr|NEP}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549965.html २०वा सामना] || ८ सप्टेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|उपांत्य सामने |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549966.html २१वा सामना] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549967.html २२वा सामना] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|३ऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549968.html २३वा सामना] || १२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549969.html २४वा सामना] || १२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |} == सप्टेंबर == === आयर्लंड महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|आयर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496552.html १ला म.आं.ए.दि.] || १ सप्टेंबर || [[ग्रेस रोड]], [[लेस्टर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496553.html २रा म.आं.ए.दि.] || ३ सप्टेंबर || [[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496554.html ३रा म.आं.ए.दि.] || ६ सप्टेंबर || [[न्यू रोड]], [[वूस्टरशायर]] || |} === दक्षिण आफ्रिकेचा नामिबिया दौरा === {{Main|दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा नामिबिया दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549531.html आं.ए.दि. ५००८] || 9 September || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549532.html आं.ए.दि. ५००९] || ११ सप्टेंबर || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549533.html आं.ए.दि. ५०१०] || १३ सप्टेंबर || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |} === दक्षिण आफ्रिका महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा === {{Main|दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543887.html म.आं.टी२० ३०११] || ११ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543888.html म.आं.टी२० ३०१३] || १३ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543889.html म.आं.टी२० ३०१५] || १५ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543890.html ४था म.आं.टी२०] || १७ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543891.html ५वा म.आं.टी२०] || १९ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |} ===भारत वि अफगाणिस्तान भारतामध्ये=== {{main|अफगाणिस्तान विरुद्ध भारतीय क्रिकेट संघ भारतामध्ये, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549586.html T20I 4104] || १३ सप्टेंबर || [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549587.html T20I 4105] || १५ सप्टेंबर || [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549588.html 3rd T20I] || १७ सप्टेंबर || [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]]|| |} === श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा === {{Main|श्रीलंका क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496585.html आं.टी२० ४१०६] || १५ सप्टेंबर || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496586.html २रा आं.टी.२०] || १७ सप्टेंबर || [[सोफिया गार्डन्स (क्रिकेट मैदान)|सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496587.html ३रा आं.टी.२०] || १९ सप्टेंबर || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]]|| |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496588.html १ला आं.ए.दि.] || २२ सप्टेंबर || [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496589.html २रा आं.ए.दि.] || २४ सप्टेंबर || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496590.html ३रा आं.ए.दि.] || २७ सप्टेंबर || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| |} ===ऑस्ट्रेलियाचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1530203.html आं.ए.दि. ५०११] || १५ सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1530204.html २रा आं.ए.दि.] || १८ सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1530205.html ३रा आं.ए.दि.] || २० सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || |} ===२०२६ आशियाई खेळ=== {{main|Cricket at the 2026 Asian Games}} ====महिला स्पर्धा==== {{main|Cricket at the 2026 Asian Games – Women's tournament}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |Quarter-finals |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550474.html १ला म.आं.टी२०] || १७ सप्टेंबर || {{crw|JPN}} || {{crw|IND}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550475.html २रा म.आं.टी२०] || १७ सप्टेंबर || {{crw|BAN}} || {{crw|CHN}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550476.html ३रा म.आं.टी२०] || १८ सप्टेंबर || {{crw|MAS}} || {{crw|SL}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550477.html ४था म.आं.टी२०] || १८ सप्टेंबर || {{crw|PAK}} || {{crw|THA}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550478.html ५वा म.आं.टी२०] || २० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550479.html ६वा म.आं.टी२०] || २० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |३ऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550480.html ७वा म.आं.टी२०] || २२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550481.html ८वा म.आं.टी२०] || २२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |} ====पुरुष स्पर्धा==== {{main|Cricket at the 2026 Asian Games – Men's tournament}} {{#section:Cricket at the 2026 Asian Games – Men's tournament|Group A}} {{#section:Cricket at the 2026 Asian Games – Men's tournament|Group B}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला आं.टी२० || २४ सप्टेंबर || {{cr|JPN}} || {{cr|AFG|२०१३}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | २रा आं.टी२० || २४ सप्टेंबर || {{cr|HKG}} || {{cr|MYS}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ३रा आं.टी२० || २५ सप्टेंबर || {{cr|HKG}} || {{cr|OMN}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ४था आं.टी२० || २५ सप्टेंबर || {{cr|AFG|२०१३}} || {{cr|NEP}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ५वा आं.टी२० || २६ सप्टेंबर || {{cr|JPN}} || {{cr|NEP}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ६वा आं.टी२० || २६ सप्टेंबर || {{cr|MYS}} || {{cr|OMN}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |उपांत्य पूर्व सामने |- | ७वा आं.टी२० || २८ सप्टेंबर || {{cr|PAK}} || TBD (RU-B) || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ८वा आं.टी२० || २८ सप्टेंबर || {{cr|IND}} || TBD (RU-A) || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ९वा आं.टी२० || २९ सप्टेंबर || {{cr|SL}} || TBD (WN-A) || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | १०वा आं.टी२० || २९ सप्टेंबर || {{cr|BAN}} || TBD (WN-B) || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- | ११वा आं.टी२० || १ ऑक्टोबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | १२वा आं.टी२० || १ ऑक्टोबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |३ऱ्या स्थानासाठी सामना |- | १३वा आं.टी२० || ३ ऑक्टोबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | १४वा आं.टी२० || 3 ऑक्टोबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |} == See also == * [[Associate international cricket in 2026]] * [[International cricket in 2025–26]] * [[International cricket in 2026–27]] == References == {{reflist}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} oywzbtc80p0rllbyh4me9w4fvytr73p 2707043 2707041 2026-08-31T08:19:32Z Nitin.kunjir 4684 /* नेदरलँड्स महिलांचा स्कॉटलंड दौरा */ 2707043 wikitext text/x-wiki {{short description|International cricket season}} {{Use dmy dates|date=January 2025}}{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५-२६|२०२६-२७}} '''२०२६ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम''' एप्रिल २०२६ ते सप्टेंबर २०२६ पर्यंत असेल.<ref>{{Cite web|url=https://www.cricschedule.com/ftp.php|title=Future Tour Programs (FTP) Schedule of ICC|website=CricSchedule|access-date=2024-03-16}}</ref> या कालावधीमध्ये पुरुषांचे [[कसोटी सामना|कसोटी]], [[एकदिवसीय क्रिकेट|एकदिवसीय]] आणि [[टी२०]] सामने (पूर्ण सदस्य संघांमधील), [[महिला कसोटी क्रिकेट|महिला कसोटी]], [[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|महिला एकदिवसीय]] आणि [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|महिला]] [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२०]] सामने तसेच काही इतर महत्त्वाच्या मालिका समाविष्ट असतील.<ref>{{cite web|url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|title=Men's Future Tours Programme 2023 to 2027|work=International Cricket Council|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|archive-date=26 December 2022|accessdate=14 March 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2747093|title=Men's FTP for 2023-2027 announced|work=International Cricket Council|accessdate=14 March 2023}}</ref> [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] जून आणि जुलै २०२६ दरम्यान इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचे नियोजित आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/12659535/england-to-host-2026-womens-t20-cricket-world-cup|title=England to host 2026 T20 Women's World Cup|work=[[Sky Sports]]|access-date=26 July 2022}}</ref> येथे दाखवलेल्या सामन्यांव्यतिरिक्त, या कालावधीत सहयोगी राष्ट्रांशी संबंधित इतर अनेक टी२०आय मालिका खेळवल्या जातील. == मोसम आढावा == === पुरुषांचे कार्यक्रम === {| class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |'''आंतरराष्ट्रीय दौरे''' |- ! rowspan="2" |'''आरंभ दिनांक''' ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |निकाल [सामने] |- ! width="80" |[[कसोटी सामना|कसोटी]] ! width="80" |[[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेट|आं.ए.दि.]] ! width="80" |[[आंतरराष्ट्रीय टी२०|आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा|{{date|17 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | {{n/a}} || २–१ [३] || १–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा|{{date|8 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} | २–० [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा|{{date|27 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | ०–१ [१] || {{n/a}} || {{n/a}} |- |style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा|{{date|30 May 2026}}]] |style="text-align:left" |{{cr|PAK}} |style="text-align:left" |{{cr|AUS}} |{{n/a}} |२–१ [३] |{{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|3 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|SL}} | १–० [२] || ०–१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा|{{date|4 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} |१–२ [३] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा भारत दौरा|{{date|6 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | style="text-align:left" |{{cr|AFG|२०१३}} | १–० [१] || ३–० [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा|{{date|9 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | {{n/a}} || २–१ [३] || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा आयर्लंड दौरा|२६ जून २०२६]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}}|| {{n/a}} || २–० [२] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|28 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} |१–० [२] || २–१ [५] |[३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा इंग्लंड दौरा|{{date|1 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}} || २–१ [३] || ४–० [५] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|11 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | {{n/a}} || २–३ [५] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|23 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|25 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} | १–१ [२]|| {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा|{{date|5 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|AFG|२०१३}} | {{n/a}} || ०–४ [५] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलदेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा |{{date|13 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | १–१ [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा श्रीलंका दौरा|{{date|15 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|SRI}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} |०–१ [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा|{{date|19 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} |[३] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिकेचा नामिबिया दौरा|{{date|9 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|NAM}} | style="text-align:left" |{{cr|SA}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#भारत वि अफगाणिस्तान भारतामध्ये|१३ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{flagicon|IND}} {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा|{{date|15 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|SL}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" |[[#ऑस्ट्रेलियाचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|15 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | {{n/a}} || [3] || {{n/a}} |- ! colspan="6" style="text-align :center" |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा''' |- !'''आरंभ दिनांक''' ! colspan="4" |'''स्पर्धा''' !'''विजेते''' |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)|{{date|2 April 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)]] |{{n/a}} |- |style="text-align:left" | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)|२५ एप्रिल २०२६]] | colspan="4" style="text-align: left;" |{{ध्वजचिन्ह|NEP}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)|१२ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|USA}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)|६ जून २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|USA}} [[२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)|{{date|21 July 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NED}} [[२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)|{{date|3 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NED}} [[२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|{{date|8 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|TAN}} [[२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|{{date|28 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | |} === महिलांचे कार्यक्रम === {| class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |'''महिलांचे आंतरराष्ट्रीय दौरे''' |- ! rowspan="2" |आरंभ दिनांक ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |'''निकाल [सामने]''' |- ! width="80" |[[महिला कसोटी क्रिकेट|म. कसोटी]] ! width="80" |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|म.आं.ए.दि.]] ! width="80" |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|म.आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|{{date|17 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|SA}} | style="text-align:left" |{{crw|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || ४–१ [५] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा|{{date|20 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|BAN}} | style="text-align:left" |{{crw|SRI}} | {{n/a}} || १–२ [३] || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा |{{date|3 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|PAK}} | style="text-align:left" |{{crw|ZIM}} | {{n/a}} || ३–० [३] || ३–० [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|10 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|NZ}} | {{n/a}} || १-१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|28 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|IND}} | ०–१ [१] || {{n/a}} || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा|१० जुलै २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|IRE}} | style="text-align:left" |{{crw|WIN}} | {{n/a}} || ०–३ [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा|२३ जुलै २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|SRI}} | style="text-align:left" |{{crw|PAK}} | {{n/a}} || २–१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[#थायलंड महिलांचा पापुआ न्यू गिनी दौरा|१० ऑगस्ट २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|PNG}} | style="text-align:left" | {{crw|THA}} | {{n/a}} || ०–३ [३] || १–१ [२] |- | style="text-align:left" | [[#नेदरलँड्स महिलांचा स्कॉटलंड दौरा|२८ ऑगस्ट २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|SCO}} | style="text-align:left" | {{crw|NED}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#आयर्लंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|१ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|IRE}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिका महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा|११ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|ZIM}} | style="text-align:left" |{{crw|RSA}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [५] |- ! colspan="6" style="text-align :center" |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा''' |- !'''आरंभ दिनांक''' ! colspan="4" |'''स्पर्धा''' !'''विजेते''' |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|SCO}} [[२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" |{{Crw|SCO}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" |{{Crw|WIN}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक|१२ जून २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक]] | style="text-align:left" |{{Crw|AUS}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला आशिया चषक |२८ ऑगस्ट २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |[[२०२६ महिला आशिया चषक]] | style="text-align:left" | |} == एप्रिल == === २०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)=== {{main|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] - आं.ए.दि. तिरंगी मालिका |- !क्र. !दिनांक !संघ १ !संघ २ !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529139.html आं.ए.दि. ४९४६] |२ एप्रिल |{{cr|OMA}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |सामना रद्द |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529140.html आं.ए.दि. ४९४७] |४ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|OMA}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|OMA}} ३ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529141.html आं.ए.दि. ४९४८] |६ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |अनिर्णित |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529142.html आं.ए.दि. ४९४९] |८ एप्रिल |{{cr|OMA}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|OMA}} १२ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529143.html आं.ए.दि. ४९५०] |१० एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|OMA}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|NAM}} १ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529144.html आं.ए.दि. ४९५१] |१२ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|SCO}} ७ गडी राखून |} === न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा === {{Main|न्यूझीलंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528272.html १ला आं.ए.दि.] |१७ एप्रिल |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|NZ}} २६ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528273.html २रा आं.ए.दि.] |२० एप्रिल |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|BAN}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528274.html ३रा आं.ए.दि.] |२३ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |{{cr|BAN}} ५५ धावांनी |- ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528275.html १ला आं.टी२०] |२७ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |{{cr|BAN}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html २रा आं.टी२०] |२९ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |सामना रद्द |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html ३रा आं.टी२०] |२ मे |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|NZ}} ६ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} === भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा === {{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527253.html १ला म.आं.टी२०] |१७ एप्रिल |[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] |{{Crw|SA}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527254.html २रा म.आं.टी२०] |१९ एप्रिल |[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] |{{Crw|SA}} ८ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527255.html ३रा म.आं.टी२०] |२२ एप्रिल |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] |{{Crw|SA}} ९ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527256.html ४था म.आं.टी२०] |२५ एप्रिल |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] |{{Crw|IND}} १४ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527257.html ५वा म.आं.टी२०] |२७ एप्रिल |[[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी (ग्वाटेंग)|बेनोनी]] |{{Crw|SA}} २३ धावांनी |} === श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा === {{main|श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528279.html १ला म.आं.ए.दि.] |२० एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|BAN}} ३ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा म.आं.ए.दि.] |२२ एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|SL}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा म.आं.ए.दि.] |२५ एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|SL}} ७ गडी राखून |- ! colspan="4" |WT20I series |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ला म.आं.टी२०] |२८ एप्रिल |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} २५ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २रा म.आं.टी२०] |३० एप्रिल |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} २१ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३रा म.आं.टी२०] |२ मे |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} ३ धावांनी |} === २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी) === {{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531696.html आं.ए.दि. ४९५४]|| २५ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|NEP}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531698.html आं.ए.दि. ४९५५]|| २७ एप्रिल || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531699.html आं.ए.दि. ४९५६]|| २९ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|OMA}} १०२ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531700.html आं.ए.दि. ४९५७]|| १ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531701.html आं.ए.दि. ४९५८]|| ३ मे || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} ५४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९५९]|| ५ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ८१ धावांनी |} == मे== === झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा === {{Main|झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534071.html म.आं.ए.दि. १५४५] |४ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १६८ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534072.html म.आं.ए.दि. १५४६] |६ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} २०६ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534073.html म.आं.ए.दि. १५४७] |९ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} ९ गडी राखून |- ! colspan="4" |म.आं.टी२०. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534074.html म.आं.टी२० २७६६] |१२ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १५३ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534075.html म.आं.टी२० २७६७] |१४ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} ६७ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534076.html म.आं.टी२० २७६९] |१५ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १३३ धावांनी |} ===पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा=== {{main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६}} {|class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[ २०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532486.html कसोटी २६१७] || ८–१२ मे || [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} १०४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532487.html कसोटी २६१८] || १६–२० मे|| [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} ७८ धावांनी |} === न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496542.html म.आं.ए.दि. १५४८] |१० मे |[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] |{{Cr|ENG}} १ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496543.html म.आं.ए.दि. १५४९] |१३ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉरदॅम्प्टन)|काउंटी मैदान]], [[नॉरदॅम्प्टन]] |अनिर्णित |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496544.html म.आं.ए.दि. १५५०] |१६ मे |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] |{{Cr|NZL}} १७ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496545.html म.आं.टी२० २७७२] |२० मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान ]], [[डर्बी]] |{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496546.html म.आं.टी२० २७७४] |२३ मे |[[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[कँटरबरी]] |{{Cr|NZL}} १४ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496547.html म.आं.टी२० २७७५] |२५ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (होव)|काउंटी मैदान]], [[होव्ह]] |{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून |} === २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी) === {{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९६०]|| १२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531703.html आं.ए.दि. ४९६१]|| १४ मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531704.html आं.ए.दि. ४९६२]|| १६ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531705.html आं.ए.दि. ४९६३]|| १८ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531706.html आं.ए.दि. ४९६४]|| २० मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|USA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531707.html आं.ए.दि. ४९६५]|| २२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} १२२ धावांनी |} ===न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा === {{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |कसोटी मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528547.html कसोटी २६१९] |२७-३० मे |[[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] |{{Cr|NZ}} १ डाव आणि ७९ धावांनी |- |} === २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#section:२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535591.html म.आं.टी२० २७८२]|| २८ मे || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535592.html म.आं.टी२० २७९१]|| ३० मे || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535593.html म.आं.टी२० २७९६]|| ३१ मे || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|NED}} ८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535594.html म.आं.टी२० २७९९]|| २ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535595.html म.आं.टी२० २८०९]|| ३ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} २४ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535596.html म.आं.टी२० २८१९]|| ४ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} १३ धावांनी |} ===२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका=== {{Main|२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#section:२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528538.html म.आं.टी२० २७८३] || २८ मे || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528539.html म.आं.टी२० २७८६] || २९ मे || {{crw|PAK}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]]|| {{crw|WIN}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528540.html म.आं.टी२० २७९७] || ३१ मे || {{crw|IRE}} || {{crw|PAK}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|IRE}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528541.html म.आं.टी२० २७९८] || १ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|IRE}} १ धावेने ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528542.html म.आं.टी२० २८१०] || ३ जून || {{crw|PAK}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || अनिर्णित |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528543.html म.आं.टी२० २८१९अ] || ४ जून|| {{crw|IRE}} || {{crw|PAK}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || सामना रद्द |} === भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496548.html म.आं.टी२० २७८४] |२८ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (चेम्सफोर्ड)|काउंटी मैदान]], [[चेम्सफोर्ड]] |{{crw|IND}} ३८ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496549.html म.आं.टी२० २७९२] |३० मे |[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] |{{crw|ENG}} २६ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496550.html म.आं.टी२० २८००] |२ जून |[[काउंटी मैदान (टाँटन)|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] |{{crw|ENG}} ६ गडी राखून |- ! colspan="4" |महिला कसोटी |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496551.html म.कसोटी १५३] |१०–१३ जुलै |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] |{{crw|IND}} २७० धावांनी |} === ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा=== {{main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535645.html आं.ए.दि. ४९६६] |३० मे |[[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] |{{cr|PAK}} ५ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535646.html आं.ए.दि. ४९६७] |२ जून |[[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] |{{cr|AUS}} ४१ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535647.html आं.ए.दि. ४९६९] |४ जून |[[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] |{{cr|PAK}} ४ गडी राखून |} ==जून== ===श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{main|श्रीलंका क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538304.html आं.ए.दि. ४९६८] || ३ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|SL}} ४१ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538305.html आं.ए.दि. ४९७१] || ६ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| अनिर्णित |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538306.html आं.ए.दि. ४९७२अ] || ८ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| सामना रद्द |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538307.html आं.टी२० ३९४७] || ११ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538308.html आं.टी२० ३९५२] || १३ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|SL}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538309.html आं.टी२० ३९५५] || १४ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|WIN}} ५ गडी राखून |- ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538311.html कसोटी २६२४] || २५–२९ जून || [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]]|| {{cr|WIN}} १ डाव आणि २१७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538312.html कसोटी २६२६] || ३–७ जुलै || [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]]|| सामना अनिर्णित |} ===न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496571.html कसोटी २६२०] || ४–८ जून || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{cr|ENG}} ११५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496572.html कसोटी २६२२] || १७–२१ जून || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{cr|NZ}} २५३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496573.html कसोटी २६२३] || २५–२९ जून || [[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]]|| {{cr|NZ}} १६० धावांनी |} ===अफगाणिस्तानचा भारत दौरा=== {{main|अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| एकमेव कसोटी |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527150.html कसोटी २६२१] || ६–१० जून || [[महाराजा यादवेंद्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], नवीन चंदिगढ || {{cr|IND}} १ डाव आणि ३०० धावांनी |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527151.html आं.ए.दि. ४९७७] || १३ जून || [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाळा (हिमाचल प्रदेश)|धर्मशाळा]]|| {{cr|IND}} ७ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527152.html आं.ए.दि. ४९८०] || १७ जून || [[इकाना क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]]|| {{cr|IND}} १७० धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527153.html आं.ए.दि. ४९८१] || २० जून || [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]]|| {{cr|IND}} ९ गडी राखून |} ===२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)=== {{main|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] '''– तिरंगी मालिका''' |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538425.html आं.ए.दि. ४९७०] || ६ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|USA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538426.html आं.ए.दि. ४९७२] || ८ जून || {{cr|NED}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|NED}} २१ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538427.html आं.ए.दि. ४९७४] || १० जून || {{cr|CAN}} || {{cr|NED}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|CAN}} २ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538428.html आं.ए.दि. ४९७६] || १२ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|USA}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538429.html आं.ए.दि. ४९७८अ] || १४ जून || {{cr|NED}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538430.html आं.ए.दि. ४९७९] || १६ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|NED}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| अनिर्णित |} ===ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा=== {{Main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532480.html आं.ए.दि. ४९७३] || ९ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|BAN}} ८६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532481.html आं.ए.दि. ४९७५] || ११ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|BAN}} ५ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532482.html आं.ए.दि. ४९७८] || १४ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|AUS}} १ गडी राखून |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532483.html आं.टी२० ३९५६] || १७ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532484.html आं.टी२० ३९६०] || १९ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532485.html आं.टी२० ३९७२] || २१ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ७ गडी राखून |} ===२०२६ महिला टी२० विश्वचषक=== {{main|२०२६ महिला टी२० विश्वचषक}} {{#section:२०२६ महिला टी२० विश्वचषक|गट अ}} {{#section:२०२६ महिला टी२० विश्वचषक|GroupB}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490677.html म.आं.टी२० २८४७] || १२ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|SL}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} ८७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490678.html म.आं.टी२० २८५०] || १३ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|SCO}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SCO}} ४० धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490679.html म.आं.टी२० २८५१] || १३ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|SA}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|AUS}} ६५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490680.html म.आं.टी२० २८५२] || १३ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|WIN}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490681.html म.आं.टी२० २८५४] || १४ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|BAN}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490682.html म.आं.टी२० २८५७] || १४ जून || {{crw|IND}} || {{crw|PAK}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} ६४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490683.html म.आं.टी२० २८६१] || १६ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|SL}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|SL}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490684.html म.आं.टी२० २८६२] || १६ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|IRE}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|ENG}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490685.html म.आं.टी२० २८६३] || १७ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|BAN}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|AUS}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490686.html म.आं.टी२० २८६५] || १७ जून || {{crw|IND}} || {{crw|NED}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|IND}} ९५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490687.html म.आं.टी२० २८६६] || १७ जून || {{crw|PAK}} || {{crw|SA}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|SA}} २ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490688.html म.आं.टी२० २८७०] || १८ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|WIN}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|WIN}} ७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490689.html म.आं.टी२० २८७४] || १९ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|NZ}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|NZ}} ४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490690.html म.आं.टी२० २८७७] || २० जून || {{crw|AUS}} || {{crw|NED}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|AUS}} ९८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490691.html म.आं.टी२० २८७८] || २० जून || {{crw|BAN}} || {{crw|PAK}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|BAN}} २३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490692.html म.आं.टी२० २८७९] || २० जून || {{crw|ENG}} || {{crw|SCO}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|ENG}} ३८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490693.html म.आं.टी२० २८८०]|| २१ जून || {{crw|SL}} || {{crw|WIN}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|WIN}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490694.html म.आं.टी२० २८८१] || २१ जून || {{crw|IND}} || {{crw|SA}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490695.html म.आं.टी२० २८८२] || २५ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|SCO}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|NZ}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490696.html म.आं.टी२० २८८३] || २३ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|SL}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|SL}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490697.html म.आं.टी२० २८८४] || २३ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|PAK}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|AUS}} ११३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490698.html म.आं.टी२० २८८५] || २४ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|WIN}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|ENG}} ३९ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490699.html म.आं.टी२० २८८६] || २५ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|IND}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|IND}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490700.html म.आं.टी२० २८८७] || २५ जून || {{crw|NED}} || {{crw|SA}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|SA}} ८८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490701.html म.आं.टी२० २८९१] || २६ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|SL}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SL}} ३ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490702.html म.आं.टी२० २८९५] || २७ जून || {{crw|NED}} || {{crw|PAK}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|PAK}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490703.html म.आं.टी२० २८९९] || २७ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|IRE}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490704.html म.आं.टी२० २९००] || २७ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|NZ}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{crw|ENG}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490705.html म.आं.टी२० २९०४] || २८ जून ||{{crw|BAN}} || {{crw|SA}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|SA}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490706.html म.आं.टी२० २९०७] || २८ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|IND}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ६ गडी राखून |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490707.html म.आं.टी२० २९०८] || ३० जून || {{crw|AUS}} || {{crw|WIN}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490708.html म.आं.टी२० २९०९] || २ जुलै || {{crw|ENG}} || {{crw|SA}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{crw|ENG}} ४० धावांनी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490709.html म.आं.टी२० २९१०] || ५ जुलै || {{crw|ENG}} || {{crw|AUS}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ७ गडी राखून |} ===भारताचा आयर्लंड दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528548.html आं.टी२० ३९९३] || २६ जून || [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]|| {{cr|IRE}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528549.html आं.टी२० ४००४] || २८ जून || [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]|| {{cr|IRE}} १ धावेने |} === बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{Main|बांगलादेश क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap| कसोटी सामना}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538297.html कसोटी २६२५] || २८ जून–२ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} १ डाव आणि ८५ धावांनी |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538298.html आं.ए.दि. ४९८२] || ६ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538299.html आं.ए.दि. ४९८३] || ९ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} १३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538300.html आं.ए.दि. ४९८४] || ११ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|BAN}} ७ गडी राखून |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538301.html आं.टी२० ४०३६] || १५ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|ZIM}} ३२ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538302.html आं.टी२० ४०३७] || १७ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|BAN}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538303.html आं.टी२० ४०३८] || १९ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|BAN}} ४ गडी राखून |} == जुलै == ===भारताचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496574.html आं.टी२० ४००७] |१ जुलै |[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] |सामना अनिर्णित |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496575.html आं.टी२० ४०१२] |४ जुलै |[[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] |{{cr|ENG}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496576.html आं.टी२० ४०१३] |७ जुलै |[[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] |{{cr|ENG}} १२५ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496577.html आं.टी२० ४०२०] |९ जुलै |[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] |{{cr|ENG}} ९ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496578.html आं.टी२० ४०२५] |११ जुलै |[[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)| रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] |{{cr|ENG}} ५६ धावांनी |- ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496579.html १ला आं.ए.दि.] |१४ जुलै |[[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान| एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] |{{cr|IND}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा आं.ए.दि.] |१६ जुलै |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] |{{cr|ENG}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा आं.ए.दि.] |१९ जुलै |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] |{{cr|ENG}} २७ धावांनी |} === वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा=== {{Main|वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528544.html म.आं.ए.दि. १५५१] |१० जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ९ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528545.html म.आं.ए.दि. १५५२] |१२ जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528546.html म.आं.ए.दि. १५५३] |१५ जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ६४ धावांनी |} ===न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538624.html आं.ए.दि. ४९८५] || ११ जुलै || [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538625.html आं.ए.दि. ४९८६] || १३ जुलै|| [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|NZ}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538626.html आं.ए.दि. ४९८९] || १६ जुलै|| [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|NZ}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538627.html आं.ए.दि. ४९९१] || १९ जुलै|| [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|NZ}} १ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538628.html आं.ए.दि. ४९९३] || २१ जुलै|| [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} २ गडी राखून |} ===२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)=== {{main|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] '''– तिरंगी मालिका''' |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538425.html आं.ए.दि. ४९९२] || २१ जुलै || {{cr|NAM}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538426.html आं.ए.दि. ४९९४] || २३ जुलै|| {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538427.html आं.ए.दि. ४९९५] || २५ जुलै || {{cr|NED}}|| {{cr|NAM}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ५८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538428.html आं.ए.दि. ४९९६] || २७ जुलै || {{cr|NAM}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538429.html आं.ए.दि. ४९९७] || २९ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ५७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538430.html आं.ए.दि. ४९९८] || ३१ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|NAM}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ६ गडी राखून |} ===पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा=== {{Main|पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540540.html म.आं.ए.दि. १५५४] |२३ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|PAK}} ५ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540541.html म.आं.ए.दि. १५५५] |२५ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|SRI}} ८ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540542.html म.आं.ए.दि. १५५६] |२८ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|SRI}} ८ गडी राखून |- ! colspan="4" |{{nowrap| म.आं.टी२० मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540543.html म.आं.टी२० २९४३] |३१ जुलै |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|SRI}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540544.html म.आं.टी२० २९४८] |२ ऑगस्ट |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|SRI}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540545.html म.आं.टी२० २९५१] |४ ऑगस्ट |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|PAK}} ४ गडी राखून |} ===भारताचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|आं.टी२० मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530060.html आं.टी२० ४०३९] |२३ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ७ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530061.html आं.टी२० ४०४१] |२५ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ९० धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530062.html आं.टी२० ४०४४] |२६ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ३५ धावांनी |} ===पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{Main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538630.html कसोटी २६२७] |२५–२९ जुलै |[[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] |{{Cr|WIN}} ९० धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538631.html कसोटी २६२८] |२–६ ऑगस्ट |[[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] |{{Cr|PAK}} ८ गडी राखून |} ==ऑगस्ट== ===२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)=== {{main|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1545998.html आं.ए.दि. ४९९८अ] || ३ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1545999.html आं.ए.दि. ४९९८क] || ५ ऑगस्ट || {{cr|CAN}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546000.html आं.ए.दि. ५०००] || ७ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|CAN}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} ९ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546001.html आं.ए.दि. ५००१] || ९ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} १ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546002.html आं.ए.दि. ५००३] || ११ ऑगस्ट || {{cr|CAN}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|UAE}} ९७ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546003.html आं.ए.दि. ५००५] || १३ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|CAN}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} १७० धावांनी |} ===अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा=== {{Main| अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528550.html आं.ए.दि. ४९९८ब] || ५ ऑगस्ट || [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[मॅघेरामेसन]] || सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528551.html आं.ए.दि. ४९९९] || ७ ऑगस्ट || [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[मॅघेरामेसन]] || {{cr|AFG|२०१३}} ९२ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528552.html आं.ए.दि. ५००२] || १० ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} ३ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528553.html आं.ए.दि. ५००४] || १२ ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} ४२ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528554.html आं.ए.दि. ५००६] || १५ ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] ||{{cr|AFG|२०१३}} ६ गडी राखून |} ===२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब (टांझानिया)=== {{main|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब (टांझानिया)}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="7" |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग]] – लिस्ट अ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546340.html १ला सामना] || ८ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|UGA}} ९० धावांनी([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत | डीएलएस]]) |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546341.html २रा सामना] || ९ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ६८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546342.html ३रा सामना] || ९ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} १६३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546343.html ४था सामना] || ११ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|HK}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546344.html ५वा सामना] || ११ ऑगस्ट || {{cr|ITA}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ११३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546345.html ६वा सामना] || १२ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546346.html ७वा सामना] || १२ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ५१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546347.html ८वा सामना] || १४ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|HK}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ३८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546348.html ९वा सामना] || १४ ऑगस्ट || {{cr|ITA}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546349.html १०वा सामना] || १५ ऑगस्ट || {{cr|SIN}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|UGA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546350.html ११वा सामना] || १५ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|BHR}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|TAN}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546351.html १२वा सामना] || १७ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546352.html १३वा सामना] || १७ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|TAN}} ९ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546353.html १४वा सामना] || १८ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546354.html १५वा सामना] || १८ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|BHR}} ४ गडी राखून |} ===थायलंड महिलांचा पापुआ न्यू गिनी दौरा=== {{main| थायलंड महिला क्रिकेट संघाचा पापुआ न्यू गिनी दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549208.html म.आं.टी२० २९५२] || १० ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549209.html म.आं.टी२० २९५३] || ११ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ६ गडी राखून |- ! colspan="4" | म.आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549210.html म.आं.ए.दि. १५५७] || १३ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} १२१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549211.html म.आं.ए.दि. १५५८] || १५ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ४० धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549212.html म.आं.ए.दि. १५५९] || १७ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ५ गडी राखून |} === बांगलादेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{Main| बांगलादेश क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1527273.html कसोटी २६२९] || १३–१७ ऑगस्ट || [[मारारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|BAN}} ९ गडी राखून |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1527274.html कसोटी २६३२] || २२–२६ ऑगस्ट|| [[ग्रेट बॅरियर रीफ अरेना]], [[मॅके (क्वीन्सलंड)|मॅके]] ||{{cr|AUS}} १ डाव आणि ५१ धावांनी |} === भारताचा श्रीलंका दौरा=== {{main| भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1544001.html कसोटी २६३०] || १५–१९ ऑगस्ट || [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[गाली (श्रीलंका)|गाली]] || {{cr|IND}} १६५ धावांनी |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1544002.html कसोटी २६३३] || २३–२७ ऑगस्ट || [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] ||अनिर्णित |} === पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा === {{Main| पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html कसोटी २६३१] || १९–२३ ऑगस्ट || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स ]] ||{{cr|ENG}} १ डाव आणि १०३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html कसोटी २६३४] || २७–३१ ऑगस्ट|| [[लॉर्ड्स]], [[लंडन ]] ||{{cr|ENG}} १९४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३री कसोटी] || ९–१३ सप्टेंबर || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || |} ===नेदरलँड्स महिलांचा स्कॉटलंड दौरा=== {{main| नेदरलँड्स महिला संघाचा स्कॉटलंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | म.आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549972.html म.आं.ए.दि. १५६०] || २८ ऑगस्ट || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{Crw|NED}} ५८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549973.html म.आं.ए.दि. १५६१]|| ३० ऑगस्ट || [[न्यू विल्यमफील्ड]], [[स्टर्लिंग]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549974.html म.आं.ए.दि. १५६२]|| १ सप्टेंबर || [[न्यू विल्यमफील्ड]], [[स्टर्लिंग]] || |} ===२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका}} {{#section: २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|PTS}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549524.html आं.टी२० ४०९९] || २८ ऑगस्ट || {{cr|NAM}} || {{cr|SA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{cr|NAM}} १८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549525.html आं.टी२० ४१००] || २९ ऑगस्ट || {{cr|SA}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{cr|SA}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549526.html आं.टी२० ४१०१] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549527.html ४था आं.टी२०] || १ सप्टेंबर || {{cr|SA}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549528.html ५वा आं.टी२०] || ३ सप्टेंबर || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549529.html ६वा आं.टी२०] || ४ सप्टेंबर || {{cr|NAM}} || {{cr|SA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549530.html ७वा आं.टी२०] || ६ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |} ===२०२६ महिला टी२० आशिया चषक === {{main|२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक }} {{col-begin|width=}} {{col-2}} {{#section:२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक|Group A}} {{col-2}} {{#section:२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548891.html म.आं.टी२० २९७६] || २८ ऑगस्ट || {{crw|HK}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|THA}} ६ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548892.html म.आं.टी२० २९८२] || २९ ऑगस्ट || {{crw|UAE}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|SL}} ९ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548893.html म.आं.टी२० २९८६] || ३० ऑगस्ट || {{crw|IND}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} ९४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548894.html म.आं.टी२० २९८७] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|BAN}} || {{crw|INA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548895.html म.आं.टी२० २९८८] || १ सप्टेंबर || {{crw|PAK}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548896.html म.आं.टी२० २९८९] || २ सप्टेंबर || {{crw|INA}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548897.html म.आं.टी२० २९९०] || ३ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|IND}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548898.html म.आं.टी२० २९९६] || ४ सप्टेंबर || {{crw|UAE}} || {{crw|INA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548899.html म.आं.टी२० ३००२] || ५ सप्टेंबर || {{crw|IND}} || {{crw|PAK}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548900.html म.आं.टी२० ३००७] || ६ सप्टेंबर || {{crw|BAN}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548901.html म.आं.टी२० ३००८] || ७ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|PAK}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548902.html म.आं.टी२० ३००९] || ८ सप्टेंबर || {{crw|UAE}} || {{crw|BAN}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548903.html म.आं.टी२० ३०१०] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548904.html म.आं.टी२० ३०१२] || ११ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548905.html म.आं.टी२० ३०१४] || १३ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |} ===२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक === {{main|२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक }} {{col-begin|width=}} {{col-2}} {{#section: २०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक|Group A}} {{col-2}} {{#section:२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549946.html १ला सामना] || ३० ऑगस्ट || {{cr|OMA}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|OMA}} १३१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549947.html २रा सामना] || ३० ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|SAU}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || {{cr|HK}} १६ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549948.html ३रा सामना] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|QAT}} || {{cr|UAE}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549949.html ४था सामना] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|NEP}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549950.html ५वा सामना] || १ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549951.html ६वा सामना] || १ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|SIN}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549952.html ७वा सामना] || २ सप्टेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|HK}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549953.html ८वा सामना] || २ सप्टेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|QAT}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549954.html ९वा सामना] || ३ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|UAE}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549955.html १०वा सामना] || ३ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|NEP}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549956.html ११वा सामना] || ४ सप्टेंबर || {{cr|SIN}} || {{cr|QAT}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549957.html १२वा सामना] || ४ सप्टेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|SAU}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549958.html १३वा सामना] || ५ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|OMA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549959.html १४वा सामना] || ५ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|HK}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549960.html १५वा सामना] || ६ सप्टेंबर || {{cr|NEP}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549961.html १६वा सामना] || ६ सप्टेंबर || {{cr|SIN}} || {{cr|UAE}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549962.html १७वा सामना] || ७ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|BHR}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549963.html १८वा सामना] || ७ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|QAT}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549964.html १९वा सामना] || ८ सप्टेंबर || {{cr|HK}} || {{cr|NEP}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549965.html २०वा सामना] || ८ सप्टेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|उपांत्य सामने |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549966.html २१वा सामना] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549967.html २२वा सामना] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|३ऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549968.html २३वा सामना] || १२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549969.html २४वा सामना] || १२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |} == सप्टेंबर == === आयर्लंड महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|आयर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496552.html १ला म.आं.ए.दि.] || १ सप्टेंबर || [[ग्रेस रोड]], [[लेस्टर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496553.html २रा म.आं.ए.दि.] || ३ सप्टेंबर || [[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496554.html ३रा म.आं.ए.दि.] || ६ सप्टेंबर || [[न्यू रोड]], [[वूस्टरशायर]] || |} === दक्षिण आफ्रिकेचा नामिबिया दौरा === {{Main|दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा नामिबिया दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549531.html आं.ए.दि. ५००८] || 9 September || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549532.html आं.ए.दि. ५००९] || ११ सप्टेंबर || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549533.html आं.ए.दि. ५०१०] || १३ सप्टेंबर || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |} === दक्षिण आफ्रिका महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा === {{Main|दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543887.html म.आं.टी२० ३०११] || ११ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543888.html म.आं.टी२० ३०१३] || १३ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543889.html म.आं.टी२० ३०१५] || १५ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543890.html ४था म.आं.टी२०] || १७ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543891.html ५वा म.आं.टी२०] || १९ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |} ===भारत वि अफगाणिस्तान भारतामध्ये=== {{main|अफगाणिस्तान विरुद्ध भारतीय क्रिकेट संघ भारतामध्ये, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549586.html T20I 4104] || १३ सप्टेंबर || [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549587.html T20I 4105] || १५ सप्टेंबर || [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549588.html 3rd T20I] || १७ सप्टेंबर || [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]]|| |} === श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा === {{Main|श्रीलंका क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496585.html आं.टी२० ४१०६] || १५ सप्टेंबर || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496586.html २रा आं.टी.२०] || १७ सप्टेंबर || [[सोफिया गार्डन्स (क्रिकेट मैदान)|सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496587.html ३रा आं.टी.२०] || १९ सप्टेंबर || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]]|| |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496588.html १ला आं.ए.दि.] || २२ सप्टेंबर || [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496589.html २रा आं.ए.दि.] || २४ सप्टेंबर || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496590.html ३रा आं.ए.दि.] || २७ सप्टेंबर || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| |} ===ऑस्ट्रेलियाचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1530203.html आं.ए.दि. ५०११] || १५ सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1530204.html २रा आं.ए.दि.] || १८ सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1530205.html ३रा आं.ए.दि.] || २० सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || |} ===२०२६ आशियाई खेळ=== {{main|Cricket at the 2026 Asian Games}} ====महिला स्पर्धा==== {{main|Cricket at the 2026 Asian Games – Women's tournament}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |Quarter-finals |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550474.html १ला म.आं.टी२०] || १७ सप्टेंबर || {{crw|JPN}} || {{crw|IND}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550475.html २रा म.आं.टी२०] || १७ सप्टेंबर || {{crw|BAN}} || {{crw|CHN}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550476.html ३रा म.आं.टी२०] || १८ सप्टेंबर || {{crw|MAS}} || {{crw|SL}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550477.html ४था म.आं.टी२०] || १८ सप्टेंबर || {{crw|PAK}} || {{crw|THA}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550478.html ५वा म.आं.टी२०] || २० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550479.html ६वा म.आं.टी२०] || २० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |३ऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550480.html ७वा म.आं.टी२०] || २२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550481.html ८वा म.आं.टी२०] || २२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |} ====पुरुष स्पर्धा==== {{main|Cricket at the 2026 Asian Games – Men's tournament}} {{#section:Cricket at the 2026 Asian Games – Men's tournament|Group A}} {{#section:Cricket at the 2026 Asian Games – Men's tournament|Group B}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला आं.टी२० || २४ सप्टेंबर || {{cr|JPN}} || {{cr|AFG|२०१३}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | २रा आं.टी२० || २४ सप्टेंबर || {{cr|HKG}} || {{cr|MYS}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ३रा आं.टी२० || २५ सप्टेंबर || {{cr|HKG}} || {{cr|OMN}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ४था आं.टी२० || २५ सप्टेंबर || {{cr|AFG|२०१३}} || {{cr|NEP}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ५वा आं.टी२० || २६ सप्टेंबर || {{cr|JPN}} || {{cr|NEP}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ६वा आं.टी२० || २६ सप्टेंबर || {{cr|MYS}} || {{cr|OMN}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |उपांत्य पूर्व सामने |- | ७वा आं.टी२० || २८ सप्टेंबर || {{cr|PAK}} || TBD (RU-B) || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ८वा आं.टी२० || २८ सप्टेंबर || {{cr|IND}} || TBD (RU-A) || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ९वा आं.टी२० || २९ सप्टेंबर || {{cr|SL}} || TBD (WN-A) || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | १०वा आं.टी२० || २९ सप्टेंबर || {{cr|BAN}} || TBD (WN-B) || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- | ११वा आं.टी२० || १ ऑक्टोबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | १२वा आं.टी२० || १ ऑक्टोबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |३ऱ्या स्थानासाठी सामना |- | १३वा आं.टी२० || ३ ऑक्टोबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | १४वा आं.टी२० || 3 ऑक्टोबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |} == See also == * [[Associate international cricket in 2026]] * [[International cricket in 2025–26]] * [[International cricket in 2026–27]] == References == {{reflist}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} dmt9r0fnbw0pt1za43vf4dqdnlpau7e 2707047 2707043 2026-08-31T08:47:40Z Nitin.kunjir 4684 /* २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका */ 2707047 wikitext text/x-wiki {{short description|International cricket season}} {{Use dmy dates|date=January 2025}}{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५-२६|२०२६-२७}} '''२०२६ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम''' एप्रिल २०२६ ते सप्टेंबर २०२६ पर्यंत असेल.<ref>{{Cite web|url=https://www.cricschedule.com/ftp.php|title=Future Tour Programs (FTP) Schedule of ICC|website=CricSchedule|access-date=2024-03-16}}</ref> या कालावधीमध्ये पुरुषांचे [[कसोटी सामना|कसोटी]], [[एकदिवसीय क्रिकेट|एकदिवसीय]] आणि [[टी२०]] सामने (पूर्ण सदस्य संघांमधील), [[महिला कसोटी क्रिकेट|महिला कसोटी]], [[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|महिला एकदिवसीय]] आणि [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|महिला]] [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२०]] सामने तसेच काही इतर महत्त्वाच्या मालिका समाविष्ट असतील.<ref>{{cite web|url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|title=Men's Future Tours Programme 2023 to 2027|work=International Cricket Council|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|archive-date=26 December 2022|accessdate=14 March 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2747093|title=Men's FTP for 2023-2027 announced|work=International Cricket Council|accessdate=14 March 2023}}</ref> [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] जून आणि जुलै २०२६ दरम्यान इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचे नियोजित आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/12659535/england-to-host-2026-womens-t20-cricket-world-cup|title=England to host 2026 T20 Women's World Cup|work=[[Sky Sports]]|access-date=26 July 2022}}</ref> येथे दाखवलेल्या सामन्यांव्यतिरिक्त, या कालावधीत सहयोगी राष्ट्रांशी संबंधित इतर अनेक टी२०आय मालिका खेळवल्या जातील. == मोसम आढावा == === पुरुषांचे कार्यक्रम === {| class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |'''आंतरराष्ट्रीय दौरे''' |- ! rowspan="2" |'''आरंभ दिनांक''' ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |निकाल [सामने] |- ! width="80" |[[कसोटी सामना|कसोटी]] ! width="80" |[[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेट|आं.ए.दि.]] ! width="80" |[[आंतरराष्ट्रीय टी२०|आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा|{{date|17 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | {{n/a}} || २–१ [३] || १–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा|{{date|8 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} | २–० [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा|{{date|27 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | ०–१ [१] || {{n/a}} || {{n/a}} |- |style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा|{{date|30 May 2026}}]] |style="text-align:left" |{{cr|PAK}} |style="text-align:left" |{{cr|AUS}} |{{n/a}} |२–१ [३] |{{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|3 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|SL}} | १–० [२] || ०–१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा|{{date|4 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} |१–२ [३] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा भारत दौरा|{{date|6 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | style="text-align:left" |{{cr|AFG|२०१३}} | १–० [१] || ३–० [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा|{{date|9 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | {{n/a}} || २–१ [३] || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा आयर्लंड दौरा|२६ जून २०२६]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}}|| {{n/a}} || २–० [२] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|28 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} |१–० [२] || २–१ [५] |[३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा इंग्लंड दौरा|{{date|1 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}} || २–१ [३] || ४–० [५] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|11 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | {{n/a}} || २–३ [५] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|23 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|25 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} | १–१ [२]|| {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा|{{date|5 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|AFG|२०१३}} | {{n/a}} || ०–४ [५] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलदेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा |{{date|13 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | १–१ [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा श्रीलंका दौरा|{{date|15 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|SRI}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} |०–१ [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा|{{date|19 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} |[३] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिकेचा नामिबिया दौरा|{{date|9 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|NAM}} | style="text-align:left" |{{cr|SA}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#भारत वि अफगाणिस्तान भारतामध्ये|१३ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{flagicon|IND}} {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा|{{date|15 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|SL}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" |[[#ऑस्ट्रेलियाचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|15 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | {{n/a}} || [3] || {{n/a}} |- ! colspan="6" style="text-align :center" |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा''' |- !'''आरंभ दिनांक''' ! colspan="4" |'''स्पर्धा''' !'''विजेते''' |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)|{{date|2 April 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)]] |{{n/a}} |- |style="text-align:left" | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)|२५ एप्रिल २०२६]] | colspan="4" style="text-align: left;" |{{ध्वजचिन्ह|NEP}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)|१२ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|USA}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)|६ जून २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|USA}} [[२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)|{{date|21 July 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NED}} [[२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)|{{date|3 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NED}} [[२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|{{date|8 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|TAN}} [[२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|{{date|28 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | |} === महिलांचे कार्यक्रम === {| class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |'''महिलांचे आंतरराष्ट्रीय दौरे''' |- ! rowspan="2" |आरंभ दिनांक ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |'''निकाल [सामने]''' |- ! width="80" |[[महिला कसोटी क्रिकेट|म. कसोटी]] ! width="80" |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|म.आं.ए.दि.]] ! width="80" |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|म.आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|{{date|17 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|SA}} | style="text-align:left" |{{crw|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || ४–१ [५] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा|{{date|20 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|BAN}} | style="text-align:left" |{{crw|SRI}} | {{n/a}} || १–२ [३] || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा |{{date|3 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|PAK}} | style="text-align:left" |{{crw|ZIM}} | {{n/a}} || ३–० [३] || ३–० [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|10 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|NZ}} | {{n/a}} || १-१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|28 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|IND}} | ०–१ [१] || {{n/a}} || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा|१० जुलै २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|IRE}} | style="text-align:left" |{{crw|WIN}} | {{n/a}} || ०–३ [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा|२३ जुलै २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|SRI}} | style="text-align:left" |{{crw|PAK}} | {{n/a}} || २–१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[#थायलंड महिलांचा पापुआ न्यू गिनी दौरा|१० ऑगस्ट २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|PNG}} | style="text-align:left" | {{crw|THA}} | {{n/a}} || ०–३ [३] || १–१ [२] |- | style="text-align:left" | [[#नेदरलँड्स महिलांचा स्कॉटलंड दौरा|२८ ऑगस्ट २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|SCO}} | style="text-align:left" | {{crw|NED}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#आयर्लंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|१ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|IRE}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिका महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा|११ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|ZIM}} | style="text-align:left" |{{crw|RSA}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [५] |- ! colspan="6" style="text-align :center" |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा''' |- !'''आरंभ दिनांक''' ! colspan="4" |'''स्पर्धा''' !'''विजेते''' |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|SCO}} [[२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" |{{Crw|SCO}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" |{{Crw|WIN}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक|१२ जून २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक]] | style="text-align:left" |{{Crw|AUS}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला आशिया चषक |२८ ऑगस्ट २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |[[२०२६ महिला आशिया चषक]] | style="text-align:left" | |} == एप्रिल == === २०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)=== {{main|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] - आं.ए.दि. तिरंगी मालिका |- !क्र. !दिनांक !संघ १ !संघ २ !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529139.html आं.ए.दि. ४९४६] |२ एप्रिल |{{cr|OMA}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |सामना रद्द |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529140.html आं.ए.दि. ४९४७] |४ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|OMA}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|OMA}} ३ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529141.html आं.ए.दि. ४९४८] |६ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |अनिर्णित |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529142.html आं.ए.दि. ४९४९] |८ एप्रिल |{{cr|OMA}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|OMA}} १२ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529143.html आं.ए.दि. ४९५०] |१० एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|OMA}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|NAM}} १ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529144.html आं.ए.दि. ४९५१] |१२ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|SCO}} ७ गडी राखून |} === न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा === {{Main|न्यूझीलंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528272.html १ला आं.ए.दि.] |१७ एप्रिल |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|NZ}} २६ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528273.html २रा आं.ए.दि.] |२० एप्रिल |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|BAN}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528274.html ३रा आं.ए.दि.] |२३ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |{{cr|BAN}} ५५ धावांनी |- ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528275.html १ला आं.टी२०] |२७ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |{{cr|BAN}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html २रा आं.टी२०] |२९ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |सामना रद्द |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html ३रा आं.टी२०] |२ मे |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|NZ}} ६ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} === भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा === {{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527253.html १ला म.आं.टी२०] |१७ एप्रिल |[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] |{{Crw|SA}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527254.html २रा म.आं.टी२०] |१९ एप्रिल |[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] |{{Crw|SA}} ८ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527255.html ३रा म.आं.टी२०] |२२ एप्रिल |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] |{{Crw|SA}} ९ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527256.html ४था म.आं.टी२०] |२५ एप्रिल |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] |{{Crw|IND}} १४ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527257.html ५वा म.आं.टी२०] |२७ एप्रिल |[[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी (ग्वाटेंग)|बेनोनी]] |{{Crw|SA}} २३ धावांनी |} === श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा === {{main|श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528279.html १ला म.आं.ए.दि.] |२० एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|BAN}} ३ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा म.आं.ए.दि.] |२२ एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|SL}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा म.आं.ए.दि.] |२५ एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|SL}} ७ गडी राखून |- ! colspan="4" |WT20I series |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ला म.आं.टी२०] |२८ एप्रिल |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} २५ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २रा म.आं.टी२०] |३० एप्रिल |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} २१ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३रा म.आं.टी२०] |२ मे |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} ३ धावांनी |} === २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी) === {{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531696.html आं.ए.दि. ४९५४]|| २५ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|NEP}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531698.html आं.ए.दि. ४९५५]|| २७ एप्रिल || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531699.html आं.ए.दि. ४९५६]|| २९ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|OMA}} १०२ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531700.html आं.ए.दि. ४९५७]|| १ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531701.html आं.ए.दि. ४९५८]|| ३ मे || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} ५४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९५९]|| ५ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ८१ धावांनी |} == मे== === झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा === {{Main|झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534071.html म.आं.ए.दि. १५४५] |४ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १६८ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534072.html म.आं.ए.दि. १५४६] |६ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} २०६ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534073.html म.आं.ए.दि. १५४७] |९ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} ९ गडी राखून |- ! colspan="4" |म.आं.टी२०. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534074.html म.आं.टी२० २७६६] |१२ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १५३ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534075.html म.आं.टी२० २७६७] |१४ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} ६७ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534076.html म.आं.टी२० २७६९] |१५ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १३३ धावांनी |} ===पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा=== {{main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६}} {|class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[ २०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532486.html कसोटी २६१७] || ८–१२ मे || [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} १०४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532487.html कसोटी २६१८] || १६–२० मे|| [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} ७८ धावांनी |} === न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496542.html म.आं.ए.दि. १५४८] |१० मे |[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] |{{Cr|ENG}} १ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496543.html म.आं.ए.दि. १५४९] |१३ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉरदॅम्प्टन)|काउंटी मैदान]], [[नॉरदॅम्प्टन]] |अनिर्णित |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496544.html म.आं.ए.दि. १५५०] |१६ मे |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] |{{Cr|NZL}} १७ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496545.html म.आं.टी२० २७७२] |२० मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान ]], [[डर्बी]] |{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496546.html म.आं.टी२० २७७४] |२३ मे |[[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[कँटरबरी]] |{{Cr|NZL}} १४ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496547.html म.आं.टी२० २७७५] |२५ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (होव)|काउंटी मैदान]], [[होव्ह]] |{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून |} === २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी) === {{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९६०]|| १२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531703.html आं.ए.दि. ४९६१]|| १४ मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531704.html आं.ए.दि. ४९६२]|| १६ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531705.html आं.ए.दि. ४९६३]|| १८ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531706.html आं.ए.दि. ४९६४]|| २० मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|USA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531707.html आं.ए.दि. ४९६५]|| २२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} १२२ धावांनी |} ===न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा === {{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |कसोटी मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528547.html कसोटी २६१९] |२७-३० मे |[[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] |{{Cr|NZ}} १ डाव आणि ७९ धावांनी |- |} === २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#section:२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535591.html म.आं.टी२० २७८२]|| २८ मे || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535592.html म.आं.टी२० २७९१]|| ३० मे || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535593.html म.आं.टी२० २७९६]|| ३१ मे || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|NED}} ८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535594.html म.आं.टी२० २७९९]|| २ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535595.html म.आं.टी२० २८०९]|| ३ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} २४ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535596.html म.आं.टी२० २८१९]|| ४ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} १३ धावांनी |} ===२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका=== {{Main|२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#section:२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528538.html म.आं.टी२० २७८३] || २८ मे || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528539.html म.आं.टी२० २७८६] || २९ मे || {{crw|PAK}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]]|| {{crw|WIN}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528540.html म.आं.टी२० २७९७] || ३१ मे || {{crw|IRE}} || {{crw|PAK}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|IRE}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528541.html म.आं.टी२० २७९८] || १ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|IRE}} १ धावेने ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528542.html म.आं.टी२० २८१०] || ३ जून || {{crw|PAK}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || अनिर्णित |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528543.html म.आं.टी२० २८१९अ] || ४ जून|| {{crw|IRE}} || {{crw|PAK}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || सामना रद्द |} === भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496548.html म.आं.टी२० २७८४] |२८ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (चेम्सफोर्ड)|काउंटी मैदान]], [[चेम्सफोर्ड]] |{{crw|IND}} ३८ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496549.html म.आं.टी२० २७९२] |३० मे |[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] |{{crw|ENG}} २६ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496550.html म.आं.टी२० २८००] |२ जून |[[काउंटी मैदान (टाँटन)|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] |{{crw|ENG}} ६ गडी राखून |- ! colspan="4" |महिला कसोटी |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496551.html म.कसोटी १५३] |१०–१३ जुलै |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] |{{crw|IND}} २७० धावांनी |} === ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा=== {{main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535645.html आं.ए.दि. ४९६६] |३० मे |[[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] |{{cr|PAK}} ५ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535646.html आं.ए.दि. ४९६७] |२ जून |[[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] |{{cr|AUS}} ४१ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535647.html आं.ए.दि. ४९६९] |४ जून |[[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] |{{cr|PAK}} ४ गडी राखून |} ==जून== ===श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{main|श्रीलंका क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538304.html आं.ए.दि. ४९६८] || ३ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|SL}} ४१ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538305.html आं.ए.दि. ४९७१] || ६ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| अनिर्णित |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538306.html आं.ए.दि. ४९७२अ] || ८ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| सामना रद्द |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538307.html आं.टी२० ३९४७] || ११ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538308.html आं.टी२० ३९५२] || १३ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|SL}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538309.html आं.टी२० ३९५५] || १४ जून || [[सबाइना पार्क (जमैका)|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]|| {{cr|WIN}} ५ गडी राखून |- ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538311.html कसोटी २६२४] || २५–२९ जून || [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]]|| {{cr|WIN}} १ डाव आणि २१७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538312.html कसोटी २६२६] || ३–७ जुलै || [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]]|| सामना अनिर्णित |} ===न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496571.html कसोटी २६२०] || ४–८ जून || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{cr|ENG}} ११५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496572.html कसोटी २६२२] || १७–२१ जून || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{cr|NZ}} २५३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496573.html कसोटी २६२३] || २५–२९ जून || [[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]]|| {{cr|NZ}} १६० धावांनी |} ===अफगाणिस्तानचा भारत दौरा=== {{main|अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| एकमेव कसोटी |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527150.html कसोटी २६२१] || ६–१० जून || [[महाराजा यादवेंद्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], नवीन चंदिगढ || {{cr|IND}} १ डाव आणि ३०० धावांनी |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527151.html आं.ए.दि. ४९७७] || १३ जून || [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाळा (हिमाचल प्रदेश)|धर्मशाळा]]|| {{cr|IND}} ७ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527152.html आं.ए.दि. ४९८०] || १७ जून || [[इकाना क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]]|| {{cr|IND}} १७० धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527153.html आं.ए.दि. ४९८१] || २० जून || [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]]|| {{cr|IND}} ९ गडी राखून |} ===२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)=== {{main|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] '''– तिरंगी मालिका''' |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538425.html आं.ए.दि. ४९७०] || ६ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|USA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538426.html आं.ए.दि. ४९७२] || ८ जून || {{cr|NED}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|NED}} २१ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538427.html आं.ए.दि. ४९७४] || १० जून || {{cr|CAN}} || {{cr|NED}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|CAN}} २ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538428.html आं.ए.दि. ४९७६] || १२ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| {{cr|USA}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538429.html आं.ए.दि. ४९७८अ] || १४ जून || {{cr|NED}} || {{cr|USA}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538430.html आं.ए.दि. ४९७९] || १६ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|NED}} || [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]]|| अनिर्णित |} ===ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा=== {{Main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532480.html आं.ए.दि. ४९७३] || ९ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|BAN}} ८६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532481.html आं.ए.दि. ४९७५] || ११ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|BAN}} ५ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532482.html आं.ए.दि. ४९७८] || १४ जून || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]|| {{cr|AUS}} १ गडी राखून |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532483.html आं.टी२० ३९५६] || १७ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532484.html आं.टी२० ३९६०] || १९ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532485.html आं.टी२० ३९७२] || २१ जून || [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} ७ गडी राखून |} ===२०२६ महिला टी२० विश्वचषक=== {{main|२०२६ महिला टी२० विश्वचषक}} {{#section:२०२६ महिला टी२० विश्वचषक|गट अ}} {{#section:२०२६ महिला टी२० विश्वचषक|GroupB}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490677.html म.आं.टी२० २८४७] || १२ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|SL}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} ८७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490678.html म.आं.टी२० २८५०] || १३ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|SCO}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SCO}} ४० धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490679.html म.आं.टी२० २८५१] || १३ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|SA}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|AUS}} ६५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490680.html म.आं.टी२० २८५२] || १३ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|WIN}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490681.html म.आं.टी२० २८५४] || १४ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|BAN}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490682.html म.आं.टी२० २८५७] || १४ जून || {{crw|IND}} || {{crw|PAK}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} ६४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490683.html म.आं.टी२० २८६१] || १६ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|SL}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|SL}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490684.html म.आं.टी२० २८६२] || १६ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|IRE}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|ENG}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490685.html म.आं.टी२० २८६३] || १७ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|BAN}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|AUS}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490686.html म.आं.टी२० २८६५] || १७ जून || {{crw|IND}} || {{crw|NED}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|IND}} ९५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490687.html म.आं.टी२० २८६६] || १७ जून || {{crw|PAK}} || {{crw|SA}} || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|SA}} २ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490688.html म.आं.टी२० २८७०] || १८ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|WIN}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|WIN}} ७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490689.html म.आं.टी२० २८७४] || १९ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|NZ}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|NZ}} ४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490690.html म.आं.टी२० २८७७] || २० जून || {{crw|AUS}} || {{crw|NED}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|AUS}} ९८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490691.html म.आं.टी२० २८७८] || २० जून || {{crw|BAN}} || {{crw|PAK}} || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|BAN}} २३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490692.html म.आं.टी२० २८७९] || २० जून || {{crw|ENG}} || {{crw|SCO}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|ENG}} ३८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490693.html म.आं.टी२० २८८०]|| २१ जून || {{crw|SL}} || {{crw|WIN}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|WIN}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490694.html म.आं.टी२० २८८१] || २१ जून || {{crw|IND}} || {{crw|SA}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490695.html म.आं.टी२० २८८२] || २५ जून || {{crw|NZ}} || {{crw|SCO}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|NZ}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490696.html म.आं.टी२० २८८३] || २३ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|SL}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|SL}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490697.html म.आं.टी२० २८८४] || २३ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|PAK}} || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] || {{crw|AUS}} ११३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490698.html म.आं.टी२० २८८५] || २४ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|WIN}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|ENG}} ३९ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490699.html म.आं.टी२० २८८६] || २५ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|IND}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|IND}} ५ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490700.html म.आं.टी२० २८८७] || २५ जून || {{crw|NED}} || {{crw|SA}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|SA}} ८८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490701.html म.आं.टी२० २८९१] || २६ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|SL}} || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड ]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SL}} ३ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490702.html म.आं.टी२० २८९५] || २७ जून || {{crw|NED}} || {{crw|PAK}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|PAK}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490703.html म.आं.टी२० २८९९] || २७ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|IRE}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490704.html म.आं.टी२० २९००] || २७ जून || {{crw|ENG}} || {{crw|NZ}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{crw|ENG}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490705.html म.आं.टी२० २९०४] || २८ जून ||{{crw|BAN}} || {{crw|SA}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|SA}} ४ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490706.html म.आं.टी२० २९०७] || २८ जून || {{crw|AUS}} || {{crw|IND}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ६ गडी राखून |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490707.html म.आं.टी२० २९०८] || ३० जून || {{crw|AUS}} || {{crw|WIN}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490708.html म.आं.टी२० २९०९] || २ जुलै || {{crw|ENG}} || {{crw|SA}} || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| {{crw|ENG}} ४० धावांनी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490709.html म.आं.टी२० २९१०] || ५ जुलै || {{crw|ENG}} || {{crw|AUS}} || [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]|| {{crw|AUS}} ७ गडी राखून |} ===भारताचा आयर्लंड दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528548.html आं.टी२० ३९९३] || २६ जून || [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]|| {{cr|IRE}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528549.html आं.टी२० ४००४] || २८ जून || [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]|| {{cr|IRE}} १ धावेने |} === बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{Main|बांगलादेश क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap| कसोटी सामना}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538297.html कसोटी २६२५] || २८ जून–२ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} १ डाव आणि ८५ धावांनी |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538298.html आं.ए.दि. ४९८२] || ६ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538299.html आं.ए.दि. ४९८३] || ९ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|ZIM}} १३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538300.html आं.ए.दि. ४९८४] || ११ जुलै || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]]|| {{cr|BAN}} ७ गडी राखून |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538301.html आं.टी२० ४०३६] || १५ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|ZIM}} ३२ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538302.html आं.टी२० ४०३७] || १७ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|BAN}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538303.html आं.टी२० ४०३८] || १९ जुलै || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]]|| {{cr|BAN}} ४ गडी राखून |} == जुलै == ===भारताचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496574.html आं.टी२० ४००७] |१ जुलै |[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] |सामना अनिर्णित |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496575.html आं.टी२० ४०१२] |४ जुलै |[[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] |{{cr|ENG}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496576.html आं.टी२० ४०१३] |७ जुलै |[[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] |{{cr|ENG}} १२५ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496577.html आं.टी२० ४०२०] |९ जुलै |[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] |{{cr|ENG}} ९ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496578.html आं.टी२० ४०२५] |११ जुलै |[[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)| रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] |{{cr|ENG}} ५६ धावांनी |- ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496579.html १ला आं.ए.दि.] |१४ जुलै |[[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान| एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] |{{cr|IND}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा आं.ए.दि.] |१६ जुलै |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] |{{cr|ENG}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा आं.ए.दि.] |१९ जुलै |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] |{{cr|ENG}} २७ धावांनी |} === वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा=== {{Main|वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528544.html म.आं.ए.दि. १५५१] |१० जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ९ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528545.html म.आं.ए.दि. १५५२] |१२ जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528546.html म.आं.ए.दि. १५५३] |१५ जुलै |[[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] |{{Crw|WIN}} ६४ धावांनी |} ===न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538624.html आं.ए.दि. ४९८५] || ११ जुलै || [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|WIN}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538625.html आं.ए.दि. ४९८६] || १३ जुलै|| [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|NZ}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538626.html आं.ए.दि. ४९८९] || १६ जुलै|| [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[प्रोव्हिडन्स, गयाना|प्रोव्हिडन्स]] || {{cr|NZ}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538627.html आं.ए.दि. ४९९१] || १९ जुलै|| [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|NZ}} १ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1538628.html आं.ए.दि. ४९९३] || २१ जुलै|| [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} २ गडी राखून |} ===२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)=== {{main|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] '''– तिरंगी मालिका''' |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538425.html आं.ए.दि. ४९९२] || २१ जुलै || {{cr|NAM}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538426.html आं.ए.दि. ४९९४] || २३ जुलै|| {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538427.html आं.ए.दि. ४९९५] || २५ जुलै || {{cr|NED}}|| {{cr|NAM}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ५८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538428.html आं.ए.दि. ४९९६] || २७ जुलै || {{cr|NAM}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ३ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538429.html आं.ए.दि. ४९९७] || २९ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NED}} ५७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538430.html आं.ए.दि. ४९९८] || ३१ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|NAM}} || [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]]|| {{cr|NAM}} ६ गडी राखून |} ===पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा=== {{Main|पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540540.html म.आं.ए.दि. १५५४] |२३ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|PAK}} ५ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540541.html म.आं.ए.दि. १५५५] |२५ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|SRI}} ८ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540542.html म.आं.ए.दि. १५५६] |२८ जुलै |[[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] |{{Crw|SRI}} ८ गडी राखून |- ! colspan="4" |{{nowrap| म.आं.टी२० मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540543.html म.आं.टी२० २९४३] |३१ जुलै |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|SRI}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540544.html म.आं.टी२० २९४८] |२ ऑगस्ट |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|SRI}} ६ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540545.html म.आं.टी२० २९५१] |४ ऑगस्ट |[[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] |{{Crw|PAK}} ४ गडी राखून |} ===भारताचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|आं.टी२० मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530060.html आं.टी२० ४०३९] |२३ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ७ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530061.html आं.टी२० ४०४१] |२५ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ९० धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530062.html आं.टी२० ४०४४] |२६ जुलै |[[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] |{{Cr|IND}} ३५ धावांनी |} ===पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{Main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538630.html कसोटी २६२७] |२५–२९ जुलै |[[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] |{{Cr|WIN}} ९० धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538631.html कसोटी २६२८] |२–६ ऑगस्ट |[[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] |{{Cr|PAK}} ८ गडी राखून |} ==ऑगस्ट== ===२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)=== {{main|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1545998.html आं.ए.दि. ४९९८अ] || ३ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1545999.html आं.ए.दि. ४९९८क] || ५ ऑगस्ट || {{cr|CAN}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546000.html आं.ए.दि. ५०००] || ७ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|CAN}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} ९ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546001.html आं.ए.दि. ५००१] || ९ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} १ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546002.html आं.ए.दि. ५००३] || ११ ऑगस्ट || {{cr|CAN}} || {{cr|UAE}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|UAE}} ९७ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546003.html आं.ए.दि. ५००५] || १३ ऑगस्ट || {{cr|SCO}} || {{cr|CAN}} || [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]]|| {{cr|SCO}} १७० धावांनी |} ===अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा=== {{Main| अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528550.html आं.ए.दि. ४९९८ब] || ५ ऑगस्ट || [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[मॅघेरामेसन]] || सामना रद्द |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528551.html आं.ए.दि. ४९९९] || ७ ऑगस्ट || [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[मॅघेरामेसन]] || {{cr|AFG|२०१३}} ९२ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528552.html आं.ए.दि. ५००२] || १० ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} ३ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528553.html आं.ए.दि. ५००४] || १२ ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} ४२ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528554.html आं.ए.दि. ५००६] || १५ ऑगस्ट || [[स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] ||{{cr|AFG|२०१३}} ६ गडी राखून |} ===२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब (टांझानिया)=== {{main|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब (टांझानिया)}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="7" |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग]] – लिस्ट अ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546340.html १ला सामना] || ८ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|UGA}} ९० धावांनी([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत | डीएलएस]]) |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546341.html २रा सामना] || ९ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ६८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546342.html ३रा सामना] || ९ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} १६३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546343.html ४था सामना] || ११ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|HK}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546344.html ५वा सामना] || ११ ऑगस्ट || {{cr|ITA}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ११३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546345.html ६वा सामना] || १२ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546346.html ७वा सामना] || १२ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ५१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546347.html ८वा सामना] || १४ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|HK}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|HK}} ३८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546348.html ९वा सामना] || १४ ऑगस्ट || {{cr|ITA}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546349.html १०वा सामना] || १५ ऑगस्ट || {{cr|SIN}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|UGA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546350.html ११वा सामना] || १५ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|BHR}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|TAN}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546351.html १२वा सामना] || १७ ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546352.html १३वा सामना] || १७ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|SIN}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|TAN}} ९ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546353.html १४वा सामना] || १८ ऑगस्ट || {{cr|TAN}} || {{cr|ITA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|ITA}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1546354.html १५वा सामना] || १८ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|UGA}} || [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] || {{cr|BHR}} ४ गडी राखून |} ===थायलंड महिलांचा पापुआ न्यू गिनी दौरा=== {{main| थायलंड महिला क्रिकेट संघाचा पापुआ न्यू गिनी दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549208.html म.आं.टी२० २९५२] || १० ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549209.html म.आं.टी२० २९५३] || ११ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ६ गडी राखून |- ! colspan="4" | म.आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549210.html म.आं.ए.दि. १५५७] || १३ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} १२१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549211.html म.आं.ए.दि. १५५८] || १५ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ४० धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549212.html म.आं.ए.दि. १५५९] || १७ ऑगस्ट || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{crw|THA}} ५ गडी राखून |} === बांगलादेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{Main| बांगलादेश क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1527273.html कसोटी २६२९] || १३–१७ ऑगस्ट || [[मारारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|BAN}} ९ गडी राखून |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1527274.html कसोटी २६३२] || २२–२६ ऑगस्ट|| [[ग्रेट बॅरियर रीफ अरेना]], [[मॅके (क्वीन्सलंड)|मॅके]] ||{{cr|AUS}} १ डाव आणि ५१ धावांनी |} === भारताचा श्रीलंका दौरा=== {{main| भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1544001.html कसोटी २६३०] || १५–१९ ऑगस्ट || [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[गाली (श्रीलंका)|गाली]] || {{cr|IND}} १६५ धावांनी |- | [http://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1544002.html कसोटी २६३३] || २३–२७ ऑगस्ट || [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] ||अनिर्णित |} === पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा === {{Main| पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html कसोटी २६३१] || १९–२३ ऑगस्ट || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स ]] ||{{cr|ENG}} १ डाव आणि १०३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html कसोटी २६३४] || २७–३१ ऑगस्ट|| [[लॉर्ड्स]], [[लंडन ]] ||{{cr|ENG}} १९४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३री कसोटी] || ९–१३ सप्टेंबर || [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || |} ===नेदरलँड्स महिलांचा स्कॉटलंड दौरा=== {{main| नेदरलँड्स महिला संघाचा स्कॉटलंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | म.आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549972.html म.आं.ए.दि. १५६०] || २८ ऑगस्ट || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{Crw|NED}} ५८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549973.html म.आं.ए.दि. १५६१]|| ३० ऑगस्ट || [[न्यू विल्यमफील्ड]], [[स्टर्लिंग]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549974.html म.आं.ए.दि. १५६२]|| १ सप्टेंबर || [[न्यू विल्यमफील्ड]], [[स्टर्लिंग]] || |} ===२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका}} {{#section: २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|PTS}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549524.html आं.टी२० ४०९७] || २८ ऑगस्ट || {{cr|NAM}} || {{cr|SA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{cr|NAM}} १८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549525.html आं.टी२० ४०९८] || २९ ऑगस्ट || {{cr|SA}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{cr|SA}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549526.html आं.टी२० ४०९९] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549527.html आं.टी२० ४१००] || १ सप्टेंबर || {{cr|SA}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549528.html आं.टी२० ४१०१] || ३ सप्टेंबर || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549529.html आं.टी२० ४१०२] || ४ सप्टेंबर || {{cr|NAM}} || {{cr|SA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549530.html आं.टी२० ४१०३] || ६ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |} ===२०२६ महिला टी२० आशिया चषक === {{main|२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक }} {{col-begin|width=}} {{col-2}} {{#section:२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक|Group A}} {{col-2}} {{#section:२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548891.html म.आं.टी२० २९७६] || २८ ऑगस्ट || {{crw|HK}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|THA}} ६ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548892.html म.आं.टी२० २९८२] || २९ ऑगस्ट || {{crw|UAE}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|SL}} ९ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548893.html म.आं.टी२० २९८६] || ३० ऑगस्ट || {{crw|IND}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} ९४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548894.html म.आं.टी२० २९८७] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|BAN}} || {{crw|INA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548895.html म.आं.टी२० २९८८] || १ सप्टेंबर || {{crw|PAK}} || {{crw|THA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548896.html म.आं.टी२० २९८९] || २ सप्टेंबर || {{crw|INA}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548897.html म.आं.टी२० २९९०] || ३ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|IND}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548898.html म.आं.टी२० २९९६] || ४ सप्टेंबर || {{crw|UAE}} || {{crw|INA}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548899.html म.आं.टी२० ३००२] || ५ सप्टेंबर || {{crw|IND}} || {{crw|PAK}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548900.html म.आं.टी२० ३००७] || ६ सप्टेंबर || {{crw|BAN}} || {{crw|SL}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548901.html म.आं.टी२० ३००८] || ७ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|PAK}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548902.html म.आं.टी२० ३००९] || ८ सप्टेंबर || {{crw|UAE}} || {{crw|BAN}} || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548903.html म.आं.टी२० ३०१०] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548904.html म.आं.टी२० ३०१२] || ११ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548905.html म.आं.टी२० ३०१४] || १३ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || |} ===२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक === {{main|२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक }} {{col-begin|width=}} {{col-2}} {{#section: २०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक|Group A}} {{col-2}} {{#section:२०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549946.html १ला सामना] || ३० ऑगस्ट || {{cr|OMA}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|OMA}} १३१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549947.html २रा सामना] || ३० ऑगस्ट || {{cr|HK}} || {{cr|SAU}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || {{cr|HK}} १६ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549948.html ३रा सामना] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|QAT}} || {{cr|UAE}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549949.html ४था सामना] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|BHR}} || {{cr|NEP}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549950.html ५वा सामना] || १ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549951.html ६वा सामना] || १ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|SIN}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549952.html ७वा सामना] || २ सप्टेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|HK}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549953.html ८वा सामना] || २ सप्टेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|QAT}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549954.html ९वा सामना] || ३ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|UAE}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549955.html १०वा सामना] || ३ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|NEP}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549956.html ११वा सामना] || ४ सप्टेंबर || {{cr|SIN}} || {{cr|QAT}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549957.html १२वा सामना] || ४ सप्टेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|SAU}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549958.html १३वा सामना] || ५ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|OMA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549959.html १४वा सामना] || ५ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|HK}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549960.html १५वा सामना] || ६ सप्टेंबर || {{cr|NEP}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549961.html १६वा सामना] || ६ सप्टेंबर || {{cr|SIN}} || {{cr|UAE}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549962.html १७वा सामना] || ७ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|BHR}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549963.html १८वा सामना] || ७ सप्टेंबर || {{cr|KUW}} || {{cr|QAT}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549964.html १९वा सामना] || ८ सप्टेंबर || {{cr|HK}} || {{cr|NEP}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549965.html २०वा सामना] || ८ सप्टेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|उपांत्य सामने |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549966.html २१वा सामना] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549967.html २२वा सामना] || १० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|३ऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549968.html २३वा सामना] || १२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || |- ! colspan="6"|अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549969.html २४वा सामना] || १२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || |} == सप्टेंबर == === आयर्लंड महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|आयर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496552.html १ला म.आं.ए.दि.] || १ सप्टेंबर || [[ग्रेस रोड]], [[लेस्टर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496553.html २रा म.आं.ए.दि.] || ३ सप्टेंबर || [[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496554.html ३रा म.आं.ए.दि.] || ६ सप्टेंबर || [[न्यू रोड]], [[वूस्टरशायर]] || |} === दक्षिण आफ्रिकेचा नामिबिया दौरा === {{Main|दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा नामिबिया दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549531.html आं.ए.दि. ५००८] || 9 September || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549532.html आं.ए.दि. ५००९] || ११ सप्टेंबर || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549533.html आं.ए.दि. ५०१०] || १३ सप्टेंबर || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || |} === दक्षिण आफ्रिका महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा === {{Main|दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543887.html म.आं.टी२० ३०११] || ११ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543888.html म.आं.टी२० ३०१३] || १३ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543889.html म.आं.टी२० ३०१५] || १५ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543890.html ४था म.आं.टी२०] || १७ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1543891.html ५वा म.आं.टी२०] || १९ सप्टेंबर || [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || |} ===भारत वि अफगाणिस्तान भारतामध्ये=== {{main|अफगाणिस्तान विरुद्ध भारतीय क्रिकेट संघ भारतामध्ये, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549586.html T20I 4104] || १३ सप्टेंबर || [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549587.html T20I 4105] || १५ सप्टेंबर || [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549588.html 3rd T20I] || १७ सप्टेंबर || [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]]|| |} === श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा === {{Main|श्रीलंका क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496585.html आं.टी२० ४१०६] || १५ सप्टेंबर || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496586.html २रा आं.टी.२०] || १७ सप्टेंबर || [[सोफिया गार्डन्स (क्रिकेट मैदान)|सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496587.html ३रा आं.टी.२०] || १९ सप्टेंबर || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]]|| |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496588.html १ला आं.ए.दि.] || २२ सप्टेंबर || [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496589.html २रा आं.ए.दि.] || २४ सप्टेंबर || [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1496590.html ३रा आं.ए.दि.] || २७ सप्टेंबर || [[द ओव्हल]], [[लंडन]]|| |} ===ऑस्ट्रेलियाचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1530203.html आं.ए.दि. ५०११] || १५ सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1530204.html २रा आं.ए.दि.] || १८ सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1530205.html ३रा आं.ए.दि.] || २० सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || |} ===२०२६ आशियाई खेळ=== {{main|Cricket at the 2026 Asian Games}} ====महिला स्पर्धा==== {{main|Cricket at the 2026 Asian Games – Women's tournament}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |Quarter-finals |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550474.html १ला म.आं.टी२०] || १७ सप्टेंबर || {{crw|JPN}} || {{crw|IND}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550475.html २रा म.आं.टी२०] || १७ सप्टेंबर || {{crw|BAN}} || {{crw|CHN}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550476.html ३रा म.आं.टी२०] || १८ सप्टेंबर || {{crw|MAS}} || {{crw|SL}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550477.html ४था म.आं.टी२०] || १८ सप्टेंबर || {{crw|PAK}} || {{crw|THA}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550478.html ५वा म.आं.टी२०] || २० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550479.html ६वा म.आं.टी२०] || २० सप्टेंबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |३ऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550480.html ७वा म.आं.टी२०] || २२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550481.html ८वा म.आं.टी२०] || २२ सप्टेंबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |} ====पुरुष स्पर्धा==== {{main|Cricket at the 2026 Asian Games – Men's tournament}} {{#section:Cricket at the 2026 Asian Games – Men's tournament|Group A}} {{#section:Cricket at the 2026 Asian Games – Men's tournament|Group B}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला आं.टी२० || २४ सप्टेंबर || {{cr|JPN}} || {{cr|AFG|२०१३}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | २रा आं.टी२० || २४ सप्टेंबर || {{cr|HKG}} || {{cr|MYS}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ३रा आं.टी२० || २५ सप्टेंबर || {{cr|HKG}} || {{cr|OMN}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ४था आं.टी२० || २५ सप्टेंबर || {{cr|AFG|२०१३}} || {{cr|NEP}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ५वा आं.टी२० || २६ सप्टेंबर || {{cr|JPN}} || {{cr|NEP}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ६वा आं.टी२० || २६ सप्टेंबर || {{cr|MYS}} || {{cr|OMN}} || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |उपांत्य पूर्व सामने |- | ७वा आं.टी२० || २८ सप्टेंबर || {{cr|PAK}} || TBD (RU-B) || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ८वा आं.टी२० || २८ सप्टेंबर || {{cr|IND}} || TBD (RU-A) || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | ९वा आं.टी२० || २९ सप्टेंबर || {{cr|SL}} || TBD (WN-A) || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | १०वा आं.टी२० || २९ सप्टेंबर || {{cr|BAN}} || TBD (WN-B) || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |उपांत्य सामने |- | ११वा आं.टी२० || १ ऑक्टोबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- | १२वा आं.टी२० || १ ऑक्टोबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |३ऱ्या स्थानासाठी सामना |- | १३वा आं.टी२० || ३ ऑक्टोबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | १४वा आं.टी२० || 3 ऑक्टोबर || TBD || TBD || [[कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[निशिन]] || |} == See also == * [[Associate international cricket in 2026]] * [[International cricket in 2025–26]] * [[International cricket in 2026–27]] == References == {{reflist}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} ergcgj1ywje937bu4osrhw5s62yxz3f 10 381078 2707056 2706679 2026-08-31T10:37:17Z Nitin.kunjir 4684 2707056 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६ | title = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६]] | listclass = hlist | state = collapsed | above = आधीचा मोसम: [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] | group1 = एप्रिल २०२६ | list1 = * [[२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका|नामिबिया तिरंगी मालिका]] * [[२०२६ पुरुष मध्य अमेरिकन अजिंक्यपद स्पर्धा|पुरुष मध्य अमेरिकन अजिंक्यपद स्पर्धा]] * [[ग्रीस महिला क्रिकेट संघाचा सायप्रस दौरा, २०२६|ग्रीस महिलांचा सायप्रस दौरा]] * [[२०२६ पोर्तुगाल तिरंगी मालिका|पोर्तुगाल तिरंगी मालिका]] * [[२०२६ कालाहारी महिला स्पर्धा|कालाहारी महिला स्पर्धा]] * [[स्वीडन क्रिकेट संघाचा इंडोनेशिया दौरा, २०२६|स्वीडनचा इंडोनेशिया दौरा]] * [[न्यूझीलंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६|न्यूझीलंडचा बांगलादेश दौरा]] * [[भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६|भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा]] * [[२०२६ महिला चॅलेंज चषक|महिला चॅलेंज चषक]] * [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६|श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा]] * [[चिले महिला क्रिकेट संघाचा कोस्टा रिका दौरा, २०२६|चिली महिलांचा कोस्टा रिका दौरा]] * [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (एप्रिल)|नेपाळ तिरंगी मालिका (एप्रिल)]] | group2 = मे २०२६ | list2 = * [[इंडोनेशिया क्रिकेट संघाचा मलेशिया दौरा, २०२६|इंडोनेशियाचा मलेशिया दौरा]] * [[ऑस्ट्रिया क्रिकेट संघाचा जर्मनी दौरा, २०२६|ऑस्ट्रियाचा जर्मनी दौरा]] * [[आईल ऑफ मान क्रिकेट संघाचा गर्न्सी दौरा, २०२६|आईल ऑफ मानचा गर्न्सी दौरा]] * [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६|झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा]] * [[२०२६ हाँग काँग महिला तिरंगी मालिका|हाँग काँग महिला तिरंगी मालिका]] * [[जिब्राल्टर क्रिकेट संघाचा माल्टा दौरा, २०२६|जिब्राल्टरचा माल्टा दौरा]] * [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-प्रशांत उप-प्रादेशिक पात्रता|पुरुष टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-प्रशांत उप-प्रादेशिक पात्रता]] * [[फिनलंड क्रिकेट संघाचा सायप्रस दौरा, २०२६|फिनलंडचा सायप्रस दौरा]] * [[बल्गेरिया क्रिकेट संघाचा रोमानिया दौरा, २०२६|बल्गेरियाचा रोमानिया दौरा]] * [[डेन्मार्क महिला क्रिकेट संघाचा ग्रीस दौरा, २०२६|डेन्मार्क महिलांचा ग्रीस दौरा]] * [[न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६|न्यूझीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा]] * [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६|पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा]] * [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)|नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#इंडोनेशिया महिला संघाचा मलेशिया दौरा|इंडोनेशिया महिलांचा मलेशिया दौरा]] * [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप उप-प्रादेशिक पात्रता अ|पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप उप-प्रादेशिक पात्रता अ]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#नेपाळ महिला संघाचा मलेशिया दौरा|नेपाळ महिलांचा मलेशिया दौरा]] * [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता अ|पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता अ]] * [[२०२६ आशियाई क्रीडा स्पर्धा महिला पात्रता|आशियाई क्रीडा स्पर्धा महिला पात्रता]] * [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६|न्यूझीलंडचा आयर्लंड दौरा]] * [[२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका]] * [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]] * [[भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६|भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा]] * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६|ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा]] * [[२०२६ आशियाई क्रीडा स्पर्धा पुरुष पात्रता|आशियाई क्रीडा स्पर्धा पुरुष पात्रता]] | group3 = जून २०२६ | list3 = * [[२०२६ उबुंटू तिरंगी मालिका|उबुंटू तिरंगी मालिका]] * [[२०२६ एसीसी महिला प्रीमियर चषक|एसीसी महिला प्रीमियर चषक]] * [[२०२६ एसीसी पुरुष चॅलेंजर चषक|एसीसी पुरुष चॅलेंजर चषक]] * [[श्रीलंका क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६|श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा]] * [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६|न्यूझीलंडचा इंग्लंड दौरा]] * [[अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६|अफगाणिस्तानचा भारत दौरा]] * [[२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका|कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)]] * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६|ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा]] * [[२०२६ क्विबुका महिला टी२० स्पर्धा|क्विबुका महिला टी२० स्पर्धा]] * [[२०२६ व्हायकिंग चषक|व्हायकिंग चषक]] * [[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] * [[गर्न्सी महिला क्रिकेट संघाचा जर्सी दौरा, २०२६|गर्न्सी महिलांचा जर्सी दौरा]] * [[माल्टा महिला क्रिकेट संघाचा सायप्रस दौरा, २०२६|माल्टा महिलांचा सायप्रस दौरा]] * [[जर्मनी क्रिकेट संघाचा डेन्मार्क दौरा, २०२६|जर्मनीचा डेन्मार्क दौरा]] * [[२०२६ नामिबिया टी२० तिरंगी मालिका|नामिबिया टी२० तिरंगी मालिका]] * [[२०२६ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक|पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक]] * [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता अ|पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता अ]] * [[२०२६ आशिया-प्रशांत क्रिकेट चॅम्पियन्स ट्रॉफी|आशिया-प्रशांत क्रिकेट चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] * मध्य युरोप चषक ** [[२०२६ पुरुष मध्य युरोप चषक|पुरुष]] ** [[२०२६ महिला मध्य युरोप चषक|महिला]] * [[सर्बिया महिला क्रिकेट संघाचा बल्गेरिया दौरा, २०२६|सर्बिया महिलांचा बल्गेरिया दौरा]] * [[भारतीय क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६|भारताचा आयर्लंड दौरा]] * [[स्वित्झर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा डेन्मार्क दौरा, २०२६|स्वित्झर्लंड महिलांचा डेन्मार्क दौरा]] * [[ऑस्ट्रिया क्रिकेट संघाचा हंगेरी दौरा, २०२६|ऑस्ट्रियाचा हंगेरी दौरा]] * [[बांगलादेश क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६|बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा]] | group4 = जुलै २०२६ | list4 = * [[पोर्तुगाल क्रिकेट संघाचा स्वीडन दौरा, २०२६|पोर्तुगालचा स्वीडन दौरा]] * [[भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६|भारताचा इंग्लंड दौरा]] * [[पोर्तुगाल क्रिकेट संघाचा फिनलंड दौरा, २०२६|पोर्तुगालचा फिनलंड दौरा]] * [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप उप-प्रादेशिक पात्रता ब|पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] * [[स्वित्झर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा जर्मनी दौरा, २०२६|स्वित्झर्लंड महिलांचा जर्मनी दौरा]] * [[वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६|वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा]] * [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६|न्यूझीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा]] * [[२०२६ कॅप्रिकॉर्न महिला चौरंगी मालिका|कॅप्रिकॉर्न महिला चौरंगी मालिका]] * [[२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)]] * [[पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६|पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा]] * [[भारतीय क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६|भारताचा झिम्बाब्वे दौरा]] * [[२०२६ ईसीए पुरुष युरोपियन चषक|ईसीए पुरुष युरोपियन चषक]] * [[फिनलंड महिला क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२६|फिनलंड महिलांचा एस्टोनिया दौरा]] * [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६|पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा]] * [[२०२६ स्वित्झर्लंड महिला चौरंगी मालिका|स्वित्झर्लंड महिला चौरंगी मालिका]] * [[कॅनडा महिला क्रिकेट संघाचा आर्जेंटिना दौरा, २०२६|कॅनडा महिलांचा आर्जेंटिना दौरा]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बहरीनचा केन्या दौरा|बहरीनचा केन्या दौरा]] | group5 = ऑगस्ट २०२६ | list5 = * [[२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)]] * [[अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६|अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा]] * [[२०२६ पुरुष दक्षिण अमेरिकन अजिंक्यपद स्पर्धा|पुरुष दक्षिण अमेरिकन अजिंक्यपद स्पर्धा]] * [[२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब (टांझानिया)|क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब (टांझानिया)]] * [[थायलंड महिला क्रिकेट संघाचा पापुआ न्यू गिनी दौरा, २०२६|थायलंड महिलांचा पापुआ न्यू गिनी दौरा]] * [[२०२६ मलावी तिरंगी मालिका|मलावी तिरंगी मालिका]] * [[बांगलादेश क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६|बांगलादेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा]] * [[भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६|भारताचा श्रीलंका दौरा]] * [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप उप-प्रादेशिक पात्रता क|पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप उप-प्रादेशिक पात्रता क]] * [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६|पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा]] * [[२०२६ महिला बेल्ट अँड रोड ट्रॉफी|महिला बेल्ट अँड रोड ट्रॉफी]] * [[बेल्जियम महिला क्रिकेट संघाचा लक्झेंबर्ग दौरा, २०२६|बेल्जियम महिलांचा लक्झेंबर्ग दौरा]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|महिला कॉन्टिनेंटल चषक]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला नॉर्डिक चषक|महिला नॉर्डिक चषक]] * [[नेदरलँड्स महिला संघाचा स्कॉटलंड दौरा, २०२६|नेदरलँड्स महिलांचा स्कॉटलंड दौरा]] * [[२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका]] * २०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक * २०२६ एसीसी पुरुष प्रीमियर चषक | below = नंतरचा मोसम: [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६-२७]] }} <noinclude> {{navbox documentation}} </noinclude> ka70ud6xh8h8zxnnvojwg5vf5rgtk5y 0 382310 2707057 2704703 2026-08-31T10:50:01Z AdvAnantGholam 172574 2707057 wikitext text/x-wiki '''कोकणातील जत्रा''' या [[कोकण]] प्रदेशात [[ग्रामदैवत]], [[कुलदैवत]], [[क्षेत्रदेवता]], स्थानिक देवता तसेच विविध धार्मिक परंपरांशी संबंधित दरवर्षी आयोजित केल्या जाणाऱ्या पारंपरिक धार्मिक, सांस्कृतिक व सामाजिक उत्सवांना संबोधले जाते.<ref name="Hadap2020">{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 }}</ref><ref name="Kale2022">{{cite journal |last=Kale |first=Durga |title=The Floating Existence of Taraṅgas: Appraising Local Deities and Social Meaning-Making on the Western Coast of India |journal=Asian Ethnology |volume=81 |issue=1–2 |year=2022 |pages=279–304 }}</ref> [[File:Ganpatipule Temple.jpg|thumb|300px|'''गणपतीपुळे येथील स्वयंभू श्री गणपती मंदिर. कोकणातील प्रमुख धार्मिक तीर्थक्षेत्र व जत्रास्थळ''']] कोकणातील जत्रा या प्रदेशाच्या लोकजीवन, लोकधर्म आणि सांस्कृतिक परंपरेचा अविभाज्य भाग मानल्या जातात. त्या केवळ धार्मिक उत्सव नसून ग्रामसंस्था, कृषीजीवन,<ref name="CultImages2008">{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |last2=Joglekar |first2=P. P. |title=A Study of Cult Images of Konkan: Traditions, Religious Beliefs and Iconography |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68 |issue=69 |year=2008 |pages=215–229 }}</ref> <ref name="Fuller2004">{{cite book |last=Fuller |first=C. J. |title=The Camphor Flame: Popular Hinduism and Society in India |url=https://archive.org/details/camphorflamepopu0000full_m3v3 |edition=Revised and Expanded |publisher=Princeton University Press |place=Princeton |year=2004 }}</ref> <ref name="Fuller2004"/> कोकणातील बहुतांश जत्रा या ग्रामदैवत, कुलदैवत किंवा क्षेत्रदेवता यांच्या वार्षिक उत्सवांशी संबंधित असतात. अभिषेक, पूजा, आरती, ध्वजारोहण, पालखी, रथोत्सव, नवसपूर्ती, कौलप्रथा, महाप्रसाद, भजन, कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, चित्रकथी, धवळे, लोकनृत्य, लोकसंगीत आणि पारंपरिक बाजार हे अनेक जत्रांचे प्रमुख घटक मानले जातात. या घटकांचे स्वरूप संबंधित देवस्थान, स्थानिक परंपरा आणि ग्रामसमुदायाच्या रूढींनुसार बदलत असते.<ref name="Dashavatar">{{cite web |url=https://marathivishwakosh.org/18175/ |title=दशावतारी नाटके |website=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ |language=mr |access-date=31 August 2026 }}</ref> कोकण प्रदेशातील [[पालघर जिल्हा|पालघर]], [[ठाणे जिल्हा|ठाणे]], [[रायगड जिल्हा|रायगड]], [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] आणि [[सिंधुदुर्ग जिल्हा|सिंधुदुर्ग]] या जिल्ह्यांमध्ये वर्षभर विविध तिथी आणि स्थानिक परंपरांनुसार अनेक जत्रा भरतात. प्रत्येक जत्रेचे स्वरूप स्थानिक देवता, धार्मिक परंपरा, ऐतिहासिक पार्श्वभूमी आणि ग्रामसमुदायाच्या सहभागानुसार बदलत असते.<ref name="Khobrekar">{{cite book |last=Khobrekar |first=V. G. |title=Konkan: From the Earliest to 1818 A.D. |publisher=Maharashtra State Board for Literature and Culture |language=en }}</ref> <ref name="MaharashtraLandPeople">{{cite book |title=Maharashtra: Land and Its People |edition=Revised English Edition |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |year=2009 }}</ref> कोकणातील जत्रांचा लोकधर्म, लोककला, लोकसाहित्य, पुरातत्त्व आणि सांस्कृतिक परंपरा यांचा अभ्यास इतिहास, मानववंशशास्त्र, लोकसाहित्य, पुरातत्त्व आणि सांस्कृतिक अभ्यास अशा विविध शैक्षणिक शाखांमधून करण्यात आला आहे. उपलब्ध संशोधनांमधून कोकणातील जत्रा या प्रदेशाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण घटक असल्याचे अधोरेखित झाले आहे.<ref name="Kale2022"/><ref name="CultImages2008"/> == व्युत्पत्ती == ''जत्रा'' हा शब्द संस्कृतमधील ''यात्रा'' (यात्रा, गमन, प्रस्थान) या शब्दापासून व्युत्पन्न झाल्याचे मानले जाते.<ref name="Monier1899">{{cite book |last=Monier-Williams |first=Monier |title=A Sanskrit-English Dictionary |publisher=Oxford University Press |place=Oxford |year=1899 |language=en }}</ref><ref name="Apte1988">{{cite book |last=Apte |first=Vaman Shivaram |title=The Student's Sanskrit-English Dictionary |url=https://archive.org/details/shn.stuentssanskrite0000vama |publisher=Motilal Banarsidass |place=Delhi |year=1988 |language=en }}</ref> संस्कृत साहित्यात ''यात्रा'' या शब्दाचा अर्थ प्रवास, देवदर्शनासाठी प्रस्थान, धार्मिक मिरवणूक किंवा पवित्र स्थळी जाणे असा आढळतो.<ref name="Monier1899"/> प्राकृत, अपभ्रंश आणि पुढे मराठीसह विविध भारतीय भाषांतील ध्वनीपरिवर्तनाच्या प्रक्रियेत ''यात्रा'' या शब्दाचे ''जत्रा'' हे रूप रूढ झाले.<ref name="Apte1988"/> महाराष्ट्रात, विशेषतः कोकणात, ''जत्रा'' ही संज्ञा एखाद्या देवतेच्या वार्षिक उत्सवासाठी, ग्रामदैवताच्या सोहळ्यासाठी किंवा देवस्थानाभोवती आयोजित करण्यात येणाऱ्या धार्मिक व सामुदायिक मेळाव्यासाठी प्रचलित झाली.<ref name="Gramadaivat">{{cite web |url=https://marathivishwakosh.org/17898/ |title=ग्रामदैवत |website=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ |language=mr |access-date=2026-08-05 |archive-date=2026-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260123111500/https://marathivishwakosh.org/17898/ |url-status=dead }}</ref><ref name="Hadap2020"/> कोकणातील लोकपरंपरेत ''जत्रा'' आणि ''यात्रा'' हे शब्द काही ठिकाणी समानार्थी वापरले जात असले, तरी त्यांच्या वापरात स्थानिक पातळीवर काही भिन्नता आढळते. ''यात्रा'' ही संज्ञा देवदर्शनासाठी केलेला प्रवास किंवा तीर्थक्षेत्रातील धार्मिक सोहळा या अर्थाने वापरली जाते, तर ''जत्रा'' या संज्ञेत धार्मिक विधी, पालखी, रथोत्सव, नवसपूर्ती, लोककला, पारंपरिक बाजार आणि ग्रामसमुदायाचा व्यापक सहभाग यांचाही समावेश होतो.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Fuller2004"/> मराठीतील लोकवाङ्मय, विश्वकोशीय लेखन, लोकसंस्कृतीविषयक अभ्यास तसेच महाराष्ट्र शासनाच्या सांस्कृतिक प्रकाशनांमध्ये ''जत्रा'' ही संज्ञा धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक परंपरांच्या संदर्भात वापरली गेल्याचे आढळते.<ref name="Gramadaivat"/><ref name="Kale2022"/> == इतिहास == कोकणातील जत्रांची परंपरा ही या प्रदेशातील प्राचीन धार्मिक श्रद्धा, ग्रामजीवन, कृषिसंस्कृती आणि स्थानिक देवतांच्या उपासनेशी निगडित असून तिचा विकास दीर्घकालीन सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक प्रक्रियेतून झाला आहे.<ref name="Khobrekar"/><ref name="CultImages2008"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> कोकणातील प्रारंभीच्या धार्मिक जीवनात ग्रामदैवत, मातृदेवता, वीरपूजा, नागपूजा, वृक्षपूजा आणि निसर्गपूजा यांसारख्या लोकधार्मिक परंपरांना महत्त्वाचे स्थान होते. या श्रद्धा आणि उपासना परंपरांभोवती सामुदायिक उत्सव, धार्मिक मेळावे आणि वार्षिक सोहळे विकसित झाले. पुढे याच परंपरांमधून जत्रांचे स्वरूप अधिक संघटित आणि स्थिर होत गेले.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Harper1959">{{cite journal |last=Harper |first=Edward B. |title=A Hindu Village Pantheon |journal=Southwestern Journal of Anthropology |volume=15 |issue=3 |year=1959 |pages=227–234 }}</ref> प्राचीन भारतीय साहित्यात कोकण प्रदेशाचा उल्लेख 'अपरांत' या नावाने आढळतो, तर इ.स.च्या प्रारंभीच्या शतकांपासून 'कोकण' ही संज्ञा प्रचलित झाल्याचे मानले जाते.<ref name="Khobrekar"/> समुद्रमार्गे पश्चिम आशिया, ग्रीस, रोम आणि इजिप्त यांच्याशी असलेल्या व्यापारी संबंधांमुळे कोकणात विविध सांस्कृतिक प्रभाव पोहोचले; तथापि स्थानिक देवतांची उपासना, ग्रामदैवतांची परंपरा आणि ग्रामसंस्थांशी निगडित धार्मिक जीवन सातत्याने टिकून राहिले.<ref name="Khobrekar"/><ref name="Hadap2020"/> सातवाहन, शिलाहार, यादव तसेच त्यानंतरच्या मध्ययुगीन राजवटींच्या काळात कोकणातील मंदिरसंस्कृती आणि देवस्थानांचा विस्तार झाला. या काळात देवस्थानांभोवती धार्मिक उत्सव, यात्रा आणि जत्रांचे आयोजन अधिक नियमित स्वरूपात होऊ लागले. कालांतराने या जत्रा स्थानिक व्यापार, लोककला, सामाजिक देवाणघेवाण आणि सामुदायिक जीवनाची महत्त्वपूर्ण केंद्रे बनली.<ref name="Khobrekar"/><ref name="CultImages2008"/><ref name="RatnagiriGazetteer">{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |year=1957 }}</ref> कोकणातील धार्मिक परंपरांचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधनांमधून स्थानिक देवतांची उपासना, धार्मिक विधी, धातूपासून तयार करण्यात येणाऱ्या धार्मिक वस्तू आणि देवप्रतिमा यांचा जत्रांशी निकट संबंध असल्याचे स्पष्ट होते. जत्रा या केवळ धार्मिक श्रद्धेचे प्रकटीकरण नसून ग्रामसंस्थेची सामाजिक संघटना, सामूहिक सहभाग आणि सांस्कृतिक सातत्य यांचेही प्रतीक मानल्या जातात.<ref name="Hadap2020"/><ref name="CultImages2008"/><ref name="Kale2022"/> मानववंशशास्त्रीय अभ्यासांनुसार कोकणातील स्थानिक देवता आणि त्यांच्याशी संबंधित वार्षिक उत्सव हे समाजाच्या सांस्कृतिक ओळखीचे महत्त्वपूर्ण घटक मानले जातात. सामाजिक परिवर्तन, लोकश्रद्धा आणि ग्रामसंस्था यांच्या परस्परसंवादातून जत्रांचे स्वरूप काळानुसार बदलत गेले असले, तरी त्यांच्या मूलभूत धार्मिक आणि सांस्कृतिक आशयात सातत्य टिकून राहिले आहे.<ref name="Kale2022"/><ref name="Das2006">{{cite journal |last=Das |first=N. K. |title=Cultural Diversity, Religious Syncretism and People of India: An Anthropological Interpretation |journal=Bangladesh e-Journal of Sociology |volume=3 |issue=2 |year=2006 |pages=1–19 }}</ref> स्वातंत्र्योत्तर काळात वाहतूक, शिक्षण, प्रसारमाध्यमे, पर्यटन आणि स्थानिक प्रशासनातील बदलांचा प्रभाव कोकणातील जत्रांवर पडला. पारंपरिक धार्मिक स्वरूप कायम राखत अनेक जत्रांमध्ये सांस्कृतिक कार्यक्रम, लोककला सादरीकरण, सामाजिक उपक्रम आणि स्थानिक व्यापाराला चालना देणाऱ्या उपक्रमांचा समावेश होऊ लागला. समकालीन संशोधनांमध्ये कोकणातील जत्रांकडे धार्मिक परंपरा, लोकसंस्कृती, सामाजिक सहभाग आणि अमूर्त सांस्कृतिक वारसा यांचे महत्त्वपूर्ण माध्यम म्हणून पाहिले जाते.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="Niranjana2024">{{cite journal |last=Niranjana |first=Tejaswini |title=Engaging with Culture and Modernity: Cultural Studies in India |journal=Critical Studies in Media Communication |volume=41 |issue=5 |year=2024 |pages=510–518 }}</ref><ref name="MaharashtraLandPeople"/> == जत्रेचे आयोजन == कोकणातील जत्रा सामान्यतः संबंधित देवतेच्या वार्षिक उत्सवानिमित्त निश्चित तिथीनुसार आयोजित केली जाते. जत्रेची तिथी प्रामुख्याने हिंदू पंचांगावर आधारित असते. विविध देवस्थानांच्या परंपरेनुसार चैत्र, माघ, फाल्गुन, मार्गशीर्ष तसेच इतर महिन्यांमध्ये जत्रा भरविल्या जातात.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Deglurkar2023">{{cite book |last=Deglurkar |first=G. B. |last2=Vaidya |first2=Shefali |title=All About a Temple |publisher=Aprant Publication |year=2023 |language=en }}</ref> जत्रेचे आयोजन संबंधित देवस्थान, विश्वस्त मंडळ, ग्रामस्थ, मानकरी, पुजारी, गुरव किंवा परंपरागत हक्कधारक यांच्या सहभागातून केले जाते. अनेक ठिकाणी जत्रेपूर्वी नियोजन बैठका घेऊन धार्मिक विधी, पालखी किंवा रथोत्सवाचा मार्ग, भाविकांची व्यवस्था, महाप्रसाद, स्वच्छता, सुरक्षा आणि इतर आवश्यक व्यवस्थांचे नियोजन केले जाते.<ref name="Kale2022"/><ref name="Gramadaivat"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> जत्रेची सुरुवात देवतेच्या अभिषेक, महापूजा, आरती, ध्वजारोहण किंवा इतर पारंपरिक धार्मिक विधींनी होते. त्यानंतर पालखी मिरवणूक किंवा रथोत्सव आयोजित केला जातो. या मिरवणुकांमध्ये मानकरी, ग्रामस्थ, भाविक, भजन मंडळे, पारंपरिक वादक आणि इतर धार्मिक मंडळी सहभागी होतात.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Fuller2004"/><ref name="Deglurkar2023"/> धार्मिक विधींनंतर अनेक जत्रांमध्ये नवसपूर्ती, महाप्रसाद, सामुदायिक भोजन, भजन, कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, चित्रकथी तसेच इतर पारंपरिक लोककलांचे आयोजन केले जाते. स्थानिक परंपरेनुसार काही जत्रा एक दिवस चालतात, तर काही जत्रांचा कालावधी अनेक दिवसांचा असतो.<ref name="Dashavatar"/> <ref name="StacheRosen1984">{{cite journal |last=Stache-Rosen |first=Valentina |title=Story-telling in Pingulī Paintings |journal=Artibus Asiae |volume=45 |issue=4 |year=1984 |pages=253–286 }}</ref><ref name="Hadap2020"/> जत्रेच्या काळात देवस्थान परिसरात पारंपरिक बाजार भरविण्याची प्रथा अनेक ठिकाणी आढळते. या बाजारात धार्मिक साहित्य, हस्तकला, कृषी अवजारे, घरगुती वस्तू, खेळणी, मिठाई, स्थानिक खाद्यपदार्थ आणि इतर आवश्यक वस्तूंची विक्री केली जाते. त्यामुळे जत्रा या धार्मिक उत्सवाबरोबरच स्थानिक सामाजिक, सांस्कृतिक आणि आर्थिक देवाणघेवाणीचे महत्त्वपूर्ण केंद्र म्हणूनही कार्य करतात.<ref name="RatnagiriTradeFairs">{{cite web |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/trade_fairs.html |title=Ratnagiri District Gazetteer – Trade and Fairs |website=Maharashtra State Gazetteers |publisher=Government of Maharashtra |language=en }}</ref><ref name="Khobrekar"/><ref name="Das2006"/> == जत्रेतील लोककला == कोकणातील जत्रा या धार्मिक विधींबरोबरच लोककला, लोकनाट्य, भक्तिसंगीत आणि पारंपरिक सांस्कृतिक अभिव्यक्ती यांचे महत्त्वपूर्ण व्यासपीठ मानल्या जातात. जत्रांच्या निमित्ताने सादर केल्या जाणाऱ्या विविध लोककलांमधून धार्मिक श्रद्धा, स्थानिक इतिहास, लोकसाहित्य आणि सांस्कृतिक परंपरांचे जतन व संवर्धन घडून येते.<ref name="CultImages2008"/><ref name="Hadap2020"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> कोकणातील अनेक जत्रांमध्ये '''दशावतार''' हे पारंपरिक लोकनाट्य प्रमुख आकर्षण मानले जाते. भगवान विष्णूच्या दशावतारांवर आधारित या लोकनाट्याद्वारे धार्मिक कथा, पुराणांतील प्रसंग आणि नैतिक मूल्यांचे सादरीकरण केले जाते. विशेषतः रत्‍नागिरी आणि सिंधुदुर्ग जिल्ह्यांतील अनेक जत्रांमध्ये दशावताराचे रात्रभर प्रयोग सादर करण्याची परंपरा आहे.<ref name="Dashavatar"/><ref name="RatnagiriGazetteer"/><ref name="Gill2001">{{cite journal |last=Gill |first=Brinda |title=Gods and Men, War and Love |journal=Fiberarts |volume=28 |issue=2 |year=2001 |pages=38–40 }}</ref> '''चित्रकथी''' ही कोकणातील वैशिष्ट्यपूर्ण लोककला असून काही जत्रांमध्ये तिचे सादरीकरण केले जाते. चित्रांच्या साहाय्याने पुराणकथा, स्थानिक देवतांच्या आख्यायिका आणि ऐतिहासिक प्रसंगांचे गायन व निवेदन करण्याची ही परंपरा विशेषतः सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील पिंगुळी परिसराशी संबंधित मानली जाते.<ref name="StacheRosen1984"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> अनेक जत्रांमध्ये '''गोंधळ''', '''भजन''', '''कीर्तन''', '''धवळे''' तसेच पारंपरिक वाद्यसंगीताचे कार्यक्रम आयोजित केले जातात. या लोककलांद्वारे देवतांची स्तुती, संतपरंपरा, धार्मिक आख्यायिका आणि स्थानिक लोकश्रद्धा यांचे सादरीकरण केले जाते. अनेक ठिकाणी हे कार्यक्रम रात्रभर चालतात आणि भाविक मोठ्या संख्येने त्यामध्ये सहभागी होतात.<ref name="Mhatre2014">{{cite journal |last=Mhatre |first=Chandrakant K. |title=धवळे आणि धवलेरी |journal=Shodhganga |year=2014 }}</ref><ref name="Hadap2020"/><ref name="Deglurkar2023"/> कोकणातील जत्रांमधील लोककला या केवळ मनोरंजनाची साधने नसून धार्मिक परंपरा, लोकसाहित्य, प्रादेशिक ओळख आणि अमूर्त सांस्कृतिक वारशाच्या जतनाचे प्रभावी माध्यम मानल्या जातात. त्यामुळे जत्रा या लोककलांच्या जतन, प्रसार आणि पिढ्यान्पिढ्या हस्तांतरणासाठी महत्त्वपूर्ण सांस्कृतिक संस्था म्हणून अभ्यासल्या जातात.<ref name="Kale2022"/><ref name="Niranjana2024"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> == जत्रेतील पारंपरिक बाजार == कोकणातील जत्रांचा एक महत्त्वपूर्ण घटक म्हणजे जत्रेच्या निमित्ताने भरविला जाणारा पारंपरिक बाजार. धार्मिक उत्सवाबरोबरच व्यापार, वस्तुविनिमय आणि सामाजिक देवाणघेवाण यांसाठी जत्रा दीर्घकाळापासून महत्त्वाचे व्यासपीठ राहिल्या आहेत. ऐतिहासिक, मानववंशशास्त्रीय आणि लोकसंस्कृतीविषयक अभ्यासांबरोबरच महाराष्ट्र शासनाच्या जिल्हा गॅझेटिअर्समध्येही जत्रांच्या व्यापारी व सामाजिक स्वरूपाची नोंद आढळते.<ref name="Khobrekar"/><ref name="Kale2022"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> जत्रेच्या काळात देवस्थान परिसरात किंवा गावातील निश्चित ठिकाणी तात्पुरता बाजार भरविला जातो. या बाजारात पूजासाहित्य, फुले, नारळ, अगरबत्ती, प्रसाद, देवतांच्या प्रतिमा, खेळणी, मातीची भांडी, बांबूपासून तयार केलेल्या वस्तू, लोखंडी व लाकडी अवजारे, घरगुती उपयोगाच्या वस्तू, वस्त्रे, दागिने तसेच स्थानिक हस्तकलेच्या वस्तूंची विक्री केली जाते.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Deglurkar2023"/> कोकणातील जत्रांमध्ये स्थानिक खाद्यसंस्कृतीलाही विशेष स्थान आहे. जत्रेच्या बाजारात पारंपरिक मिठाई, फराळ, हंगामी फळे, पेये आणि स्थानिक खाद्यपदार्थांची विक्री केली जाते. अनेक ठिकाणी स्वयंरोजगार, लघुउद्योग आणि पारंपरिक व्यवसाय करणाऱ्या कारागिरांसाठी जत्रा हे महत्त्वाचे विक्रीकेंद्र ठरते.<ref name="Hadap2020"/> महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरमध्ये जामसंडे, कुणकेश्वर, शिरोडा, उभादांडा, आरवली, चिंदर, वाघळेश्वर, प्रभानवल्ली, दिगस, सावंस, म्हाप्रळ, पोफळी आणि गणपतीपुळे येथील जत्रांचा व्यापारीदृष्ट्या महत्त्वाच्या जत्रांमध्ये समावेश करण्यात आला असून, त्या जत्रांमध्ये फिरते व्यापारी, कारागीर आणि लहान व्यावसायिक मोठ्या संख्येने सहभागी होत असल्याची नोंद आहे.<ref name="RatnagiriTradeFairs"/> ग्रामीण भागातील जत्रा या केवळ खरेदी-विक्रीची ठिकाणे नसून सामाजिक भेटीगाठी, नातेसंबंध दृढ करणे, माहितीची देवाणघेवाण आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेला चालना देणारे केंद्र म्हणूनही कार्य करतात. पूर्वी अनेक गावांमध्ये वार्षिक जत्रा ही व्यापारी व्यवहारांसाठी महत्त्वाची संधी मानली जात असे; आजही अनेक पारंपरिक बाजारांचे हे स्वरूप मोठ्या प्रमाणात टिकून आहे.<ref name="Das2006"/><ref name="Kale2022"/> पारंपरिक बाजारामुळे धार्मिक श्रद्धा, स्थानिक व्यापार आणि सामुदायिक सहभाग यांचा परस्पर संबंध दृढ होतो. त्यामुळे कोकणातील जत्रा या धार्मिक उत्सवाबरोबरच ग्रामीण अर्थव्यवस्था, पारंपरिक व्यवसाय, स्थानिक हस्तकला आणि सांस्कृतिक जीवन यांना चालना देणाऱ्या महत्त्वपूर्ण सामाजिक संस्थांपैकी एक मानल्या जातात.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> == सामाजिक व आर्थिक महत्त्व == कोकणातील जत्रा या केवळ धार्मिक उत्सव नसून स्थानिक समाजजीवन, ग्रामीण अर्थव्यवस्था आणि सांस्कृतिक सातत्य यांच्याशी निगडित महत्त्वपूर्ण सामाजिक संस्था मानल्या जातात. विविध मानववंशशास्त्रीय आणि समाजशास्त्रीय अभ्यासांनुसार जत्रा या सामूहिक सहभाग, सामाजिक परस्परसंबंध आणि सांस्कृतिक देवाणघेवाण यांना चालना देणाऱ्या सार्वजनिक परंपरा आहेत.<ref name="Das2006"/><ref name="Harper1959"/> जत्रेच्या निमित्ताने विविध गावांतील आणि परिसरातील लोक एकत्र येत असल्यामुळे सामाजिक संवाद, नातेसंबंध दृढ होणे आणि सामुदायिक ऐक्य वृद्धिंगत होण्यास मदत होते. अनेक ठिकाणी गावाबाहेर वास्तव्यास असलेले ग्रामस्थही जत्रेसाठी आपल्या मूळ गावी परत येतात. त्यामुळे जत्रा या स्थानिक सामाजिक ओळख, सामूहिक स्मृती आणि ग्रामसंस्थेच्या सातत्याचे प्रतीक मानल्या जातात.<ref name="Kale2022"/><ref name="Hadap2020"/> ग्रामीण अर्थव्यवस्थेच्या दृष्टीने जत्रांना विशेष महत्त्व आहे. जत्रेच्या काळात स्थानिक व्यापारी, कारागीर, हस्तकला उत्पादक, शेतकरी आणि लघुउद्योजक यांना त्यांच्या उत्पादनांच्या विक्रीची संधी उपलब्ध होते. जत्रांबरोबर भरविण्यात येणाऱ्या पारंपरिक बाजारांमुळे स्थानिक व्यापाराला चालना मिळते, विविध वस्तूंची देवाणघेवाण होते आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला बळकटी मिळते. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरमध्ये अनेक जत्रा स्थानिक व्यापार आणि आर्थिक व्यवहारांची महत्त्वाची केंद्रे असल्याची नोंद आढळते.<ref name="RatnagiriTradeFairs"/><ref name="Khobrekar"/> जत्रांच्या माध्यमातून लोकपरंपरा, धार्मिक श्रद्धा, सामुदायिक सहकार्य आणि प्रादेशिक सांस्कृतिक ओळख यांचे जतन व संवर्धन घडते. धार्मिक विधी, लोककला, लोकसाहित्य आणि पारंपरिक ज्ञान यांचे पिढ्यान्पिढ्या हस्तांतरण होण्यामध्ये जत्रा महत्त्वाची भूमिका बजावतात. त्यामुळे त्या कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा अविभाज्य घटक मानल्या जातात.<ref name="CultImages2008"/><ref name="Kale2022"/> अलीकडील सांस्कृतिक अभ्यासांमध्ये जत्रांकडे धार्मिक श्रद्धा, लोकसंस्कृती, सामाजिक सहभाग आणि स्थानिक इतिहास यांचा समन्वय साधणाऱ्या सार्वजनिक सांस्कृतिक संस्थांच्या स्वरूपात पाहिले जाते. महाराष्ट्र शासनाच्या ''Maharashtra: Land and Its People'' या ग्रंथामध्येही ग्रामीण समाजजीवन, लोकपरंपरा आणि सांस्कृतिक सातत्याच्या संदर्भात जत्रांचे महत्त्व अधोरेखित करण्यात आले आहे.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="Niranjana2024"/><ref name="Kale2022"/> == प्रमुख जत्रा == कोकण प्रदेशातील जत्रा या स्थानिक धार्मिक परंपरा, ग्रामदैवतांची उपासना आणि प्रादेशिक लोकसंस्कृती यांचे महत्त्वपूर्ण प्रतिबिंब मानल्या जातात. आजच्या पालघर, ठाणे, रायगड, रत्‍नागिरी आणि सिंधुदुर्ग या जिल्ह्यांमध्ये वर्षभर विविध तिथींनुसार अनेक जत्रा भरविल्या जातात. या जत्रांचे स्वरूप, धार्मिक विधी, लोकसहभाग आणि सांस्कृतिक वैशिष्ट्ये स्थानिक देवस्थाने, ग्रामपरंपरा आणि प्रादेशिक रूढींनुसार बदलत असतात.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> महाराष्ट्र शासनाने प्रकाशित केलेल्या रत्‍नागिरी, कुलाबा (रायगड) आणि ठाणे जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये कोकणातील विविध जत्रा, त्यांचे धार्मिक महत्त्व, स्थानिक परंपरा, व्यापार आणि लोकसहभाग यांची नोंद करण्यात आली आहे. विशेषतः तत्कालीन रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअर (१९५७) मध्ये त्या काळच्या रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या (आजचे रत्‍नागिरी व सिंधुदुर्ग जिल्हे) तालुकानिहाय जत्रांची संख्या, प्रमुख व्यापारी जत्रा आणि त्यांचे आर्थिक महत्त्व यांचे सविस्तर वर्णन आढळते. गॅझेटिअरनुसार सावंतवाडी तालुक्यात ११८, कुडाळमध्ये ५२, मालवणमध्ये २०, वेंगुर्ल्यात १८, लांजेमध्ये १२, खेडमध्ये १० तसेच इतर तालुक्यांमध्येही अनेक जत्रा भरत असत. व्यापारी दृष्ट्या कुणकेश्वर, गणपतीपुळे, जामसंडे, शिरोडा, उभादांडा, आरवली, चिंदर, वाघळेश्वर आणि प्रभानवल्ली येथील जत्रांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले होते. या जत्रांमध्ये फिरते व्यापारी, कारागीर, मिठाई विक्रेते, वस्त्रविक्रेते आणि इतर लहान व्यापारी सहभागी होत असून व्यवहार प्रामुख्याने रोखीने होत असल्याची नोंद गॅझेटिअरमध्ये करण्यात आली आहे.<ref name="RatnagiriTradeFairs"/><ref name="RatnagiriGazetteer"/><ref name="Khobrekar"/> कोकणातील प्रमुख जत्रांची जिल्हानिहाय माहिती पुढीलप्रमाणे आहे. === पालघर जिल्हा === आजच्या पालघर जिल्ह्यातील जत्रा या वारली, कातकरी, कोकणा तसेच इतर स्थानिक समाजांच्या धार्मिक परंपरा आणि ग्रामदैवतांच्या उपासनेशी संबंधित आहेत. महालक्ष्मी, शिव, हनुमान, स्थानिक देवी तसेच ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांमध्ये वार्षिक जत्रा भरतात. या जत्रांमध्ये धार्मिक विधींबरोबरच आदिवासी लोकनृत्य, लोकसंगीत आणि पारंपरिक बाजार यांचे आयोजन केले जाते.<ref name="Kale2022"/><ref name="ThanaGazetteer">{{cite book |title=Thana District Gazetteer |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |year=1982 }}</ref> === ठाणे जिल्हा === ठाणे जिल्ह्यातील अनेक प्राचीन देवस्थानांमध्ये वार्षिक जत्रा भरतात. ग्रामीण तसेच आदिवासी भागांतील जत्रांमध्ये पालखी, भजन, कीर्तन, लोकनृत्य आणि पारंपरिक बाजारांचे आयोजन केले जाते. या जत्रा स्थानिक ग्रामसमुदायाच्या सहभागातून आयोजित केल्या जात असून सामाजिक ऐक्य दृढ करण्यामध्ये त्यांची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref name="Hadap2020"/><ref name="ThanaGazetteer"/> === रायगड जिल्हा === आजच्या रायगड जिल्ह्याचा पूर्वीचा कुलाबा जिल्हा हा कोकणातील जत्रा परंपरेचा महत्त्वाचा भाग राहिला आहे. ग्रामदैवत, शिव, गणेश आणि देवी यांच्या देवस्थानांशी संबंधित अनेक जत्रांमध्ये पालखी, रथोत्सव, नवसपूर्ती, महाप्रसाद आणि विविध पारंपरिक लोककलांचे आयोजन केले जाते. किनारी भागातील देवस्थानांभोवती भरविण्यात येणाऱ्या जत्रांना धार्मिक तसेच सामाजिक महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref name="Khobrekar"/><ref name="KolabaGazetteer">{{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |year=1964 }}</ref> === रत्‍नागिरी जिल्हा === रत्‍नागिरी जिल्हा हा कोकणातील जत्रा परंपरेचा महत्त्वपूर्ण प्रदेश मानला जातो. जिल्ह्यातील अनेक स्वयंभू देवस्थाने, ग्रामदैवतांची मंदिरे तसेच गणेश, शिव आणि देवी यांच्या देवस्थानांमध्ये वार्षिक जत्रा भरतात.<ref name="Khobrekar"/><ref name="Hadap2020"/> महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरमध्ये गणपतीपुळे, कुणकेश्वर आणि मार्लेश्वर येथील जत्रांचा विशेष उल्लेख करण्यात आला आहे. गॅझेटिअरनुसार गणपतीपुळे येथील माघ पौर्णिमेची जत्रा, कुणकेश्वर येथील महाशिवरात्रीची जत्रा तसेच संगमेश्वर तालुक्यातील मार्लेश्वर येथील मकरसंक्रांतीची जत्रा या रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील प्रमुख धार्मिक जत्रांपैकी मानल्या जातात. मार्लेश्वर येथील प्राचीन शिवमंदिर, धबधबा आणि वार्षिक जत्रेमुळे या स्थळाला धार्मिक तसेच पर्यटनात्मक महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref name="MarleshwarGazetteer">{{cite web |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/places_Maral.html |title=Ratnagiri District Gazetteer – Maral (Marleshwar) |website=Maharashtra State Gazetteers |publisher=Government of Maharashtra |language=en }}</ref> === सिंधुदुर्ग जिल्हा === आजच्या सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील अनेक प्रमुख जत्रांचा उल्लेख तत्कालीन रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरमध्ये आढळतो. कुणकेश्वर, जामसंडे, शिरोडा, उभादांडा, चिंदर, आरवली आणि इतर अनेक ठिकाणच्या जत्रांना धार्मिक तसेच व्यापारी महत्त्व प्राप्त झाले होते.<ref name="RatnagiriTradeFairs"/><ref name="RatnagiriGazetteer"/> सिंधुदुर्गातील अनेक जत्रांमध्ये दशावतार, चित्रकथी, गोंधळ, भजन आणि इतर पारंपरिक लोककलांचे विशेष स्थान असून त्या कोकणातील सांस्कृतिक परंपरेचे महत्त्वपूर्ण द्योतक मानल्या जातात.<ref name="Dashavatar"/><ref name="StacheRosen1984"/><ref name="Kale2022"/> == आधुनिक परिवर्तन == कोकणातील जत्रांचे मूलभूत धार्मिक स्वरूप आजही मोठ्या प्रमाणात कायम असले, तरी सामाजिक, आर्थिक, तांत्रिक आणि प्रशासकीय बदलांमुळे त्यांच्या आयोजनाच्या स्वरूपात लक्षणीय परिवर्तन झाले आहे. वाहतूक व्यवस्था, दळणवळणाची साधने, प्रसारमाध्यमे आणि माहिती तंत्रज्ञानाच्या विकासामुळे अनेक पारंपरिक जत्रांचा व्याप स्थानिक पातळीपुरता मर्यादित न राहता प्रादेशिक आणि राज्यस्तरावर विस्तारला आहे.<ref name="Niranjana2024"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> अनेक देवस्थानांमध्ये जत्रांच्या आयोजनासाठी पारंपरिक व्यवस्थेबरोबरच देवस्थान विश्वस्त मंडळे, सार्वजनिक संस्था आणि स्थानिक प्रशासन यांचा सहभाग वाढला आहे. भाविकांसाठी पिण्याचे पाणी, आरोग्यसेवा, वाहतूक व्यवस्था, सुरक्षा, स्वच्छता आणि आपत्कालीन सुविधा उपलब्ध करून देण्यावर पूर्वीपेक्षा अधिक भर दिला जातो.<ref name="Deglurkar2023"/> माहिती व दळणवळण तंत्रज्ञानाच्या वाढत्या वापरामुळे अनेक देवस्थानांनी संकेतस्थळे आणि सामाजिक माध्यमांद्वारे जत्रांचे वेळापत्रक, धार्मिक कार्यक्रम तसेच भाविकांसाठी आवश्यक माहिती उपलब्ध करून देण्यास सुरुवात केली आहे. त्यामुळे जत्रांबाबतची माहिती अधिक व्यापक स्तरावर पोहोचू लागली आहे.<ref name="Niranjana2024"/> पर्यटनाच्या वाढत्या प्रभावामुळे गणपतीपुळे, कुणकेश्वर आणि मार्लेश्वर यांसारख्या देवस्थानांशी संबंधित जत्रांना धार्मिक पर्यटनाच्या दृष्टीने विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. महाराष्ट्र पर्यटन संचालनालयाने गणपतीपुळे आणि कुणकेश्वर या स्थळांचा राज्यातील महत्त्वाच्या पर्यटनस्थळांमध्ये समावेश केला आहे. त्यामुळे स्थानिक निवासव्यवस्था, वाहतूक, हस्तकला, खाद्यव्यवसाय आणि लघुउद्योगांना चालना मिळाल्याचे दिसून येते.<ref name="GanpatipuleTourism">{{cite web |url=https://maharashtratourism.gov.in/beach/ganpatipule/ |title=Ganpatipule |website=Department of Tourism, Government of Maharashtra |language=en }}</ref><ref name="KunkeshwarTourism">{{cite web |url=https://maharashtratourism.gov.in/beach/kunkeshwar/ |title=Kunkeshwar |website=Department of Tourism, Government of Maharashtra |language=en }}</ref><ref name="MarleshwarGazetteer"/> पर्यटक आणि भाविकांची वाढती संख्या लक्षात घेऊन वाहतूक, निवासव्यवस्था, स्वच्छता, पर्यावरण संरक्षण आणि कचरा व्यवस्थापन यांसारख्या बाबींना अधिक महत्त्व प्राप्त झाले आहे. त्याचबरोबर अनेक देवस्थानांमध्ये पारंपरिक धार्मिक विधी, स्थानिक लोकपरंपरा आणि सांस्कृतिक वैशिष्ट्ये जतन करण्याचे प्रयत्नही सुरू आहेत.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="Niranjana2024"/> आधुनिकतेच्या प्रभावानंतरही कोकणातील बहुतांश जत्रांनी आपली मूलभूत धार्मिक परंपरा, लोकसहभाग आणि सांस्कृतिक वैशिष्ट्ये मोठ्या प्रमाणात जतन केली आहेत. पारंपरिक धार्मिक विधी आणि आधुनिक व्यवस्थापन यांचा समन्वय साधत या जत्रा आजही कोकणाच्या सांस्कृतिक ओळखीचा महत्त्वपूर्ण भाग मानल्या जातात.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/> == चित्रदालन == <gallery mode="packed" heights="180"> File:Temple interior, Rameshwar Temple, Aakeri, Konkan, Maharashtra.jpg|आकेरी येथील श्री रामेश्वर मंदिराचे अंतर्गत दृश्य File:Palanquin of Village Dities - Shimagotsav in Konkan.jpg|कोकणातील शिमगोत्सवातील ग्रामदेवतेची पालखी File:Palakhinrutya - Dance of Palanquin of Village Dities - Shimagotsav in Kokan - Maharashtra.jpg|कोकणातील शिमगोत्सवातील पालखीनृत्य File:A villain performing in Dashavatara folk theatre.jpg|कोकणातील दशावतार लोकनाट्यातील कलाकार File:A scene from Dashavatara folk theatre in Konkan region.jpg|कोकणातील दशावतार लोकनाट्याचा प्रसंग File:कोकणातील गावातील आठवडी बाजार.jpg|कोकणातील पारंपरिक ग्रामीण बाजार File:Ganpatipule Temple.jpg|गणपतीपुळे मंदिर File:Kunakeshwar temple 1.jpg|कुणकेश्वर मंदिर File:Marleshwar temple.JPG|मार्लेश्वर मंदिर File:काळम्मादेवी मंदीर.jpg|काळम्मादेवी मंदिर </gallery> == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[ग्रामदैवत]] * [[कुलदैवत]] * [[दशावतार]] == संदर्भ == {{reflist}} == अधिक वाचन == * Apte, Vaman Shivaram. ''The Student's Sanskrit-English Dictionary''. Motilal Banarsidass. * Deglurkar, G. B.; Vaidya, Shefali. ''All About a Temple''. Aprant Publication, 2023. * Fuller, C. J. ''The Camphor Flame: Popular Hinduism and Society in India''. Princeton University Press, 2004. * Hadap, Shilpa. ''Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects''. *Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute*, Vol. 101, 2020. * Hadap, Shilpa; Joglekar, P. P. ''A Study of Cult Images of Konkan: Traditions, Religious Beliefs and Iconography''. *Bulletin of the Deccan College Research Institute*, Vol. 68/69, 2008–2009. * Kale, Durga. ''The Floating Existence of Taraṅgas: Appraising Local Deities and Social Meaning-Making on the Western Coast of India''. *Asian Ethnology*, Vol. 81, 2022. * Khobrekar, V. G. ''Konkan: From the Earliest to 1818 A.D.'' * Monier-Williams, Monier. ''A Sanskrit-English Dictionary''. Oxford University Press, 1899. * ''Maharashtra: Land and Its People''. Gazetteers Department, Government of Maharashtra, Revised English Edition, 2009. * ''Ratnagiri District Gazetteer''. Gazetteers Department, Government of Maharashtra. * ''Kolaba District Gazetteer''. Gazetteers Department, Government of Maharashtra. * ''Thana District Gazetteer''. Gazetteers Department, Government of Maharashtra. == बाह्य दुवे == * [https://gazetteers.maharashtra.gov.in Maharashtra State Gazetteers] * [https://marathivishwakosh.org महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191102022302/https://marathivishwakosh.org/ |date=2019-11-02 }} * [https://maharashtratourism.gov.in Department of Tourism, Government of Maharashtra] {{कोकण लोकजीवन}} {{कोकणातील जत्रा}} [[वर्ग:कोकण]] [[वर्ग:महाराष्ट्राची संस्कृती]] ir185p51ttgjbqelysmho3g9e7600f0 2707058 2707057 2026-08-31T10:56:16Z AdvAnantGholam 172574 2707058 wikitext text/x-wiki '''कोकणातील जत्रा''' या [[कोकण]] प्रदेशात [[ग्रामदैवत]], [[कुलदैवत]], [[क्षेत्रदेवता]], स्थानिक देवता तसेच विविध धार्मिक परंपरांशी संबंधित दरवर्षी आयोजित केल्या जाणाऱ्या पारंपरिक धार्मिक, सांस्कृतिक व सामाजिक उत्सवांना संबोधले जाते.<ref name="Hadap2020">{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 }}</ref><ref name="Kale2022">{{cite journal |last=Kale |first=Durga |title=The Floating Existence of Taraṅgas: Appraising Local Deities and Social Meaning-Making on the Western Coast of India |journal=Asian Ethnology |volume=81 |issue=1 & 2 |year=2022 |pages=279–303 }}</ref> [[File:Ganpatipule Temple.jpg|thumb|300px|'''गणपतीपुळे येथील स्वयंभू श्री गणपती मंदिर. कोकणातील प्रमुख धार्मिक तीर्थक्षेत्र व जत्रास्थळ''']] कोकणातील जत्रा या प्रदेशाच्या लोकजीवन, लोकधर्म आणि सांस्कृतिक परंपरेचा अविभाज्य भाग मानल्या जातात. त्या केवळ धार्मिक उत्सव नसून ग्रामसंस्था, कृषीजीवन,<ref name="CultImages2008">{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |last2=Joglekar |first2=P. P. |title=A Study of Cult Images of Konkan: Traditions, Religious Beliefs and Iconography |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68 |issue=69 |year=2008 |pages=215–229 }}</ref> <ref name="Fuller2004">{{cite book |last=Fuller |first=C. J. |title=The Camphor Flame: Popular Hinduism and Society in India |url=https://archive.org/details/camphorflamepopu0000full_m3v3 |edition=Revised and Expanded |publisher=Princeton University Press |place=Princeton |year=2004 }}</ref> <ref name="Fuller2004"/> कोकणातील बहुतांश जत्रा या ग्रामदैवत, कुलदैवत किंवा क्षेत्रदेवता यांच्या वार्षिक उत्सवांशी संबंधित असतात. अभिषेक, पूजा, आरती, ध्वजारोहण, पालखी, रथोत्सव, नवसपूर्ती, कौलप्रथा, महाप्रसाद, भजन, कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, चित्रकथी, धवळे, लोकनृत्य, लोकसंगीत आणि पारंपरिक बाजार हे अनेक जत्रांचे प्रमुख घटक मानले जातात. या घटकांचे स्वरूप संबंधित देवस्थान, स्थानिक परंपरा आणि ग्रामसमुदायाच्या रूढींनुसार बदलत असते.<ref name="Dashavatar">{{cite web |url=https://marathivishwakosh.org/18175/ |title=दशावतारी नाटके |website=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ |language=mr |access-date=31 August 2026 }}</ref> कोकण प्रदेशातील [[पालघर जिल्हा|पालघर]], [[ठाणे जिल्हा|ठाणे]], [[रायगड जिल्हा|रायगड]], [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] आणि [[सिंधुदुर्ग जिल्हा|सिंधुदुर्ग]] या जिल्ह्यांमध्ये वर्षभर विविध तिथी आणि स्थानिक परंपरांनुसार अनेक जत्रा भरतात. प्रत्येक जत्रेचे स्वरूप स्थानिक देवता, धार्मिक परंपरा, ऐतिहासिक पार्श्वभूमी आणि ग्रामसमुदायाच्या सहभागानुसार बदलत असते.<ref name="Khobrekar">{{cite book |last=Khobrekar |first=V. G. |title=Konkan: From the Earliest to 1818 A.D. |publisher=Maharashtra State Board for Literature and Culture |language=en }}</ref> <ref name="MaharashtraLandPeople">{{cite book |title=Maharashtra: Land and Its People |edition=Revised English Edition |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |year=2009 }}</ref> कोकणातील जत्रांचा लोकधर्म, लोककला, लोकसाहित्य, पुरातत्त्व आणि सांस्कृतिक परंपरा यांचा अभ्यास इतिहास, मानववंशशास्त्र, लोकसाहित्य, पुरातत्त्व आणि सांस्कृतिक अभ्यास अशा विविध शैक्षणिक शाखांमधून करण्यात आला आहे. उपलब्ध संशोधनांमधून कोकणातील जत्रा या प्रदेशाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण घटक असल्याचे अधोरेखित झाले आहे.<ref name="Kale2022"/><ref name="CultImages2008"/> == व्युत्पत्ती == ''जत्रा'' हा शब्द संस्कृतमधील ''यात्रा'' (यात्रा, गमन, प्रस्थान) या शब्दापासून व्युत्पन्न झाल्याचे मानले जाते.<ref name="Monier1899">{{cite book |last=Monier-Williams |first=Monier |title=A Sanskrit-English Dictionary |publisher=Oxford University Press |place=Oxford |year=1899 |language=en }}</ref><ref name="Apte1988">{{cite book |last=Apte |first=Vaman Shivaram |title=The Student's Sanskrit-English Dictionary |url=https://archive.org/details/shn.stuentssanskrite0000vama |publisher=Motilal Banarsidass |place=Delhi |year=1988 |language=en }}</ref> संस्कृत साहित्यात ''यात्रा'' या शब्दाचा अर्थ प्रवास, देवदर्शनासाठी प्रस्थान, धार्मिक मिरवणूक किंवा पवित्र स्थळी जाणे असा आढळतो.<ref name="Monier1899"/> प्राकृत, अपभ्रंश आणि पुढे मराठीसह विविध भारतीय भाषांतील ध्वनीपरिवर्तनाच्या प्रक्रियेत ''यात्रा'' या शब्दाचे ''जत्रा'' हे रूप रूढ झाले.<ref name="Apte1988"/> महाराष्ट्रात, विशेषतः कोकणात, ''जत्रा'' ही संज्ञा एखाद्या देवतेच्या वार्षिक उत्सवासाठी, ग्रामदैवताच्या सोहळ्यासाठी किंवा देवस्थानाभोवती आयोजित करण्यात येणाऱ्या धार्मिक व सामुदायिक मेळाव्यासाठी प्रचलित झाली.<ref name="Gramadaivat">{{cite web |url=https://marathivishwakosh.org/17898/ |title=ग्रामदैवते |website=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ |language=mr |access-date=2026-08-05 }}</ref><ref name="Hadap2020"/> कोकणातील लोकपरंपरेत ''जत्रा'' आणि ''यात्रा'' हे शब्द काही ठिकाणी समानार्थी वापरले जात असले, तरी त्यांच्या वापरात स्थानिक पातळीवर काही भिन्नता आढळते. ''यात्रा'' ही संज्ञा देवदर्शनासाठी केलेला प्रवास किंवा तीर्थक्षेत्रातील धार्मिक सोहळा या अर्थाने वापरली जाते, तर ''जत्रा'' या संज्ञेत धार्मिक विधी, पालखी, रथोत्सव, नवसपूर्ती, लोककला, पारंपरिक बाजार आणि ग्रामसमुदायाचा व्यापक सहभाग यांचाही समावेश होतो.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Fuller2004"/> मराठीतील लोकवाङ्मय, विश्वकोशीय लेखन, लोकसंस्कृतीविषयक अभ्यास तसेच महाराष्ट्र शासनाच्या सांस्कृतिक प्रकाशनांमध्ये ''जत्रा'' ही संज्ञा धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक परंपरांच्या संदर्भात वापरली गेल्याचे आढळते.<ref name="Gramadaivat"/><ref name="Kale2022"/> == इतिहास == कोकणातील जत्रांची परंपरा ही या प्रदेशातील प्राचीन धार्मिक श्रद्धा, ग्रामजीवन, कृषिसंस्कृती आणि स्थानिक देवतांच्या उपासनेशी निगडित असून तिचा विकास दीर्घकालीन सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक प्रक्रियेतून झाला आहे.<ref name="Khobrekar"/><ref name="CultImages2008"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> कोकणातील प्रारंभीच्या धार्मिक जीवनात ग्रामदैवत, मातृदेवता, वीरपूजा, नागपूजा, वृक्षपूजा आणि निसर्गपूजा यांसारख्या लोकधार्मिक परंपरांना महत्त्वाचे स्थान होते. या श्रद्धा आणि उपासना परंपरांभोवती सामुदायिक उत्सव, धार्मिक मेळावे आणि वार्षिक सोहळे विकसित झाले. पुढे याच परंपरांमधून जत्रांचे स्वरूप अधिक संघटित आणि स्थिर होत गेले.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Harper1959">{{cite journal |last=Harper |first=Edward B. |title=A Hindu Village Pantheon |journal=Southwestern Journal of Anthropology |volume=15 |issue=3 |year=1959 |pages=227–234 }}</ref> प्राचीन भारतीय साहित्यात कोकण प्रदेशाचा उल्लेख 'अपरांत' या नावाने आढळतो, तर इ.स.च्या प्रारंभीच्या शतकांपासून 'कोकण' ही संज्ञा प्रचलित झाल्याचे मानले जाते.<ref name="Khobrekar"/> समुद्रमार्गे पश्चिम आशिया, ग्रीस, रोम आणि इजिप्त यांच्याशी असलेल्या व्यापारी संबंधांमुळे कोकणात विविध सांस्कृतिक प्रभाव पोहोचले; तथापि स्थानिक देवतांची उपासना, ग्रामदैवतांची परंपरा आणि ग्रामसंस्थांशी निगडित धार्मिक जीवन सातत्याने टिकून राहिले.<ref name="Khobrekar"/><ref name="Hadap2020"/> सातवाहन, शिलाहार, यादव तसेच त्यानंतरच्या मध्ययुगीन राजवटींच्या काळात कोकणातील मंदिरसंस्कृती आणि देवस्थानांचा विस्तार झाला. या काळात देवस्थानांभोवती धार्मिक उत्सव, यात्रा आणि जत्रांचे आयोजन अधिक नियमित स्वरूपात होऊ लागले. कालांतराने या जत्रा स्थानिक व्यापार, लोककला, सामाजिक देवाणघेवाण आणि सामुदायिक जीवनाची महत्त्वपूर्ण केंद्रे बनली.<ref name="Khobrekar"/><ref name="CultImages2008"/><ref name="RatnagiriGazetteer">{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |year=1957 }}</ref> कोकणातील धार्मिक परंपरांचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधनांमधून स्थानिक देवतांची उपासना, धार्मिक विधी, धातूपासून तयार करण्यात येणाऱ्या धार्मिक वस्तू आणि देवप्रतिमा यांचा जत्रांशी निकट संबंध असल्याचे स्पष्ट होते. जत्रा या केवळ धार्मिक श्रद्धेचे प्रकटीकरण नसून ग्रामसंस्थेची सामाजिक संघटना, सामूहिक सहभाग आणि सांस्कृतिक सातत्य यांचेही प्रतीक मानल्या जातात.<ref name="Hadap2020"/><ref name="CultImages2008"/><ref name="Kale2022"/> मानववंशशास्त्रीय अभ्यासांनुसार कोकणातील स्थानिक देवता आणि त्यांच्याशी संबंधित वार्षिक उत्सव हे समाजाच्या सांस्कृतिक ओळखीचे महत्त्वपूर्ण घटक मानले जातात. सामाजिक परिवर्तन, लोकश्रद्धा आणि ग्रामसंस्था यांच्या परस्परसंवादातून जत्रांचे स्वरूप काळानुसार बदलत गेले असले, तरी त्यांच्या मूलभूत धार्मिक आणि सांस्कृतिक आशयात सातत्य टिकून राहिले आहे.<ref name="Kale2022"/><ref name="Das2006">{{cite journal |last=Das |first=N. K. |title=Cultural Diversity, Religious Syncretism and People of India: An Anthropological Interpretation |journal=Bangladesh e-Journal of Sociology |volume=3 |issue=2 |year=2006 |pages=1–19 }}</ref> स्वातंत्र्योत्तर काळात वाहतूक, शिक्षण, प्रसारमाध्यमे, पर्यटन आणि स्थानिक प्रशासनातील बदलांचा प्रभाव कोकणातील जत्रांवर पडला. पारंपरिक धार्मिक स्वरूप कायम राखत अनेक जत्रांमध्ये सांस्कृतिक कार्यक्रम, लोककला सादरीकरण, सामाजिक उपक्रम आणि स्थानिक व्यापाराला चालना देणाऱ्या उपक्रमांचा समावेश होऊ लागला. समकालीन संशोधनांमध्ये कोकणातील जत्रांकडे धार्मिक परंपरा, लोकसंस्कृती, सामाजिक सहभाग आणि अमूर्त सांस्कृतिक वारसा यांचे महत्त्वपूर्ण माध्यम म्हणून पाहिले जाते.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="Niranjana2024">{{cite journal |last=Niranjana |first=Tejaswini |title=Engaging with Culture and Modernity: Cultural Studies in India |journal=Critical Studies in Media Communication |volume=41 |issue=5 |year=2024 |pages=510–518 }}</ref><ref name="MaharashtraLandPeople"/> == जत्रेचे आयोजन == कोकणातील जत्रा सामान्यतः संबंधित देवतेच्या वार्षिक उत्सवानिमित्त निश्चित तिथीनुसार आयोजित केली जाते. जत्रेची तिथी प्रामुख्याने हिंदू पंचांगावर आधारित असते. विविध देवस्थानांच्या परंपरेनुसार चैत्र, माघ, फाल्गुन, मार्गशीर्ष तसेच इतर महिन्यांमध्ये जत्रा भरविल्या जातात.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Deglurkar2023">{{cite book |last=Deglurkar |first=G. B. |last2=Vaidya |first2=Shefali |title=All About a Temple |publisher=Aprant Publication |year=2023 |language=en }}</ref> जत्रेचे आयोजन संबंधित देवस्थान, विश्वस्त मंडळ, ग्रामस्थ, मानकरी, पुजारी, गुरव किंवा परंपरागत हक्कधारक यांच्या सहभागातून केले जाते. अनेक ठिकाणी जत्रेपूर्वी नियोजन बैठका घेऊन धार्मिक विधी, पालखी किंवा रथोत्सवाचा मार्ग, भाविकांची व्यवस्था, महाप्रसाद, स्वच्छता, सुरक्षा आणि इतर आवश्यक व्यवस्थांचे नियोजन केले जाते.<ref name="Kale2022"/><ref name="Gramadaivat"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> जत्रेची सुरुवात देवतेच्या अभिषेक, महापूजा, आरती, ध्वजारोहण किंवा इतर पारंपरिक धार्मिक विधींनी होते. त्यानंतर पालखी मिरवणूक किंवा रथोत्सव आयोजित केला जातो. या मिरवणुकांमध्ये मानकरी, ग्रामस्थ, भाविक, भजन मंडळे, पारंपरिक वादक आणि इतर धार्मिक मंडळी सहभागी होतात.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Fuller2004"/><ref name="Deglurkar2023"/> धार्मिक विधींनंतर अनेक जत्रांमध्ये नवसपूर्ती, महाप्रसाद, सामुदायिक भोजन, भजन, कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, चित्रकथी तसेच इतर पारंपरिक लोककलांचे आयोजन केले जाते. स्थानिक परंपरेनुसार काही जत्रा एक दिवस चालतात, तर काही जत्रांचा कालावधी अनेक दिवसांचा असतो.<ref name="Dashavatar"/> <ref name="StacheRosen1984">{{cite journal |last=Stache-Rosen |first=Valentina |title=Story-telling in Pingulī Paintings |journal=Artibus Asiae |volume=45 |issue=4 |year=1984 |pages=253–286 }}</ref><ref name="Hadap2020"/> जत्रेच्या काळात देवस्थान परिसरात पारंपरिक बाजार भरविण्याची प्रथा अनेक ठिकाणी आढळते. या बाजारात धार्मिक साहित्य, हस्तकला, कृषी अवजारे, घरगुती वस्तू, खेळणी, मिठाई, स्थानिक खाद्यपदार्थ आणि इतर आवश्यक वस्तूंची विक्री केली जाते. त्यामुळे जत्रा या धार्मिक उत्सवाबरोबरच स्थानिक सामाजिक, सांस्कृतिक आणि आर्थिक देवाणघेवाणीचे महत्त्वपूर्ण केंद्र म्हणूनही कार्य करतात.<ref name="RatnagiriTradeFairs">{{cite web |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/trade_fairs.html |title=Ratnagiri District Gazetteer – Trade and Fairs |website=Maharashtra State Gazetteers |publisher=Government of Maharashtra |language=en }}</ref><ref name="Khobrekar"/><ref name="Das2006"/> == जत्रेतील लोककला == कोकणातील जत्रा या धार्मिक विधींबरोबरच लोककला, लोकनाट्य, भक्तिसंगीत आणि पारंपरिक सांस्कृतिक अभिव्यक्ती यांचे महत्त्वपूर्ण व्यासपीठ मानल्या जातात. जत्रांच्या निमित्ताने सादर केल्या जाणाऱ्या विविध लोककलांमधून धार्मिक श्रद्धा, स्थानिक इतिहास, लोकसाहित्य आणि सांस्कृतिक परंपरांचे जतन व संवर्धन घडून येते.<ref name="CultImages2008"/><ref name="Hadap2020"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> कोकणातील अनेक जत्रांमध्ये '''दशावतार''' हे पारंपरिक लोकनाट्य प्रमुख आकर्षण मानले जाते. भगवान विष्णूच्या दशावतारांवर आधारित या लोकनाट्याद्वारे धार्मिक कथा, पुराणांतील प्रसंग आणि नैतिक मूल्यांचे सादरीकरण केले जाते. विशेषतः रत्‍नागिरी आणि सिंधुदुर्ग जिल्ह्यांतील अनेक जत्रांमध्ये दशावताराचे रात्रभर प्रयोग सादर करण्याची परंपरा आहे.<ref name="Dashavatar"/><ref name="RatnagiriGazetteer"/><ref name="Gill2001">{{cite journal |last=Gill |first=Brinda |title=Gods and Men, War and Love |journal=Fiberarts |volume=28 |issue=2 |year=2001 |pages=38–40 }}</ref> '''चित्रकथी''' ही कोकणातील वैशिष्ट्यपूर्ण लोककला असून काही जत्रांमध्ये तिचे सादरीकरण केले जाते. चित्रांच्या साहाय्याने पुराणकथा, स्थानिक देवतांच्या आख्यायिका आणि ऐतिहासिक प्रसंगांचे गायन व निवेदन करण्याची ही परंपरा विशेषतः सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील पिंगुळी परिसराशी संबंधित मानली जाते.<ref name="StacheRosen1984"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> अनेक जत्रांमध्ये '''गोंधळ''', '''भजन''', '''कीर्तन''', '''धवळे''' तसेच पारंपरिक वाद्यसंगीताचे कार्यक्रम आयोजित केले जातात. या लोककलांद्वारे देवतांची स्तुती, संतपरंपरा, धार्मिक आख्यायिका आणि स्थानिक लोकश्रद्धा यांचे सादरीकरण केले जाते. अनेक ठिकाणी हे कार्यक्रम रात्रभर चालतात आणि भाविक मोठ्या संख्येने त्यामध्ये सहभागी होतात.<ref name="Mhatre2014">{{cite journal |last=Mhatre |first=Chandrakant K. |title=धवळे आणि धवलेरी |journal=Shodhganga |year=2014 }}</ref><ref name="Hadap2020"/><ref name="Deglurkar2023"/> कोकणातील जत्रांमधील लोककला या केवळ मनोरंजनाची साधने नसून धार्मिक परंपरा, लोकसाहित्य, प्रादेशिक ओळख आणि अमूर्त सांस्कृतिक वारशाच्या जतनाचे प्रभावी माध्यम मानल्या जातात. त्यामुळे जत्रा या लोककलांच्या जतन, प्रसार आणि पिढ्यान्पिढ्या हस्तांतरणासाठी महत्त्वपूर्ण सांस्कृतिक संस्था म्हणून अभ्यासल्या जातात.<ref name="Kale2022"/><ref name="Niranjana2024"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> == जत्रेतील पारंपरिक बाजार == कोकणातील जत्रांचा एक महत्त्वपूर्ण घटक म्हणजे जत्रेच्या निमित्ताने भरविला जाणारा पारंपरिक बाजार. धार्मिक उत्सवाबरोबरच व्यापार, वस्तुविनिमय आणि सामाजिक देवाणघेवाण यांसाठी जत्रा दीर्घकाळापासून महत्त्वाचे व्यासपीठ राहिल्या आहेत. ऐतिहासिक, मानववंशशास्त्रीय आणि लोकसंस्कृतीविषयक अभ्यासांबरोबरच महाराष्ट्र शासनाच्या जिल्हा गॅझेटिअर्समध्येही जत्रांच्या व्यापारी व सामाजिक स्वरूपाची नोंद आढळते.<ref name="Khobrekar"/><ref name="Kale2022"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> जत्रेच्या काळात देवस्थान परिसरात किंवा गावातील निश्चित ठिकाणी तात्पुरता बाजार भरविला जातो. या बाजारात पूजासाहित्य, फुले, नारळ, अगरबत्ती, प्रसाद, देवतांच्या प्रतिमा, खेळणी, मातीची भांडी, बांबूपासून तयार केलेल्या वस्तू, लोखंडी व लाकडी अवजारे, घरगुती उपयोगाच्या वस्तू, वस्त्रे, दागिने तसेच स्थानिक हस्तकलेच्या वस्तूंची विक्री केली जाते.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Deglurkar2023"/> कोकणातील जत्रांमध्ये स्थानिक खाद्यसंस्कृतीलाही विशेष स्थान आहे. जत्रेच्या बाजारात पारंपरिक मिठाई, फराळ, हंगामी फळे, पेये आणि स्थानिक खाद्यपदार्थांची विक्री केली जाते. अनेक ठिकाणी स्वयंरोजगार, लघुउद्योग आणि पारंपरिक व्यवसाय करणाऱ्या कारागिरांसाठी जत्रा हे महत्त्वाचे विक्रीकेंद्र ठरते.<ref name="Hadap2020"/> महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरमध्ये जामसंडे, कुणकेश्वर, शिरोडा, उभादांडा, आरवली, चिंदर, वाघळेश्वर, प्रभानवल्ली, दिगस, सावंस, म्हाप्रळ, पोफळी आणि गणपतीपुळे येथील जत्रांचा व्यापारीदृष्ट्या महत्त्वाच्या जत्रांमध्ये समावेश करण्यात आला असून, त्या जत्रांमध्ये फिरते व्यापारी, कारागीर आणि लहान व्यावसायिक मोठ्या संख्येने सहभागी होत असल्याची नोंद आहे.<ref name="RatnagiriTradeFairs"/> ग्रामीण भागातील जत्रा या केवळ खरेदी-विक्रीची ठिकाणे नसून सामाजिक भेटीगाठी, नातेसंबंध दृढ करणे, माहितीची देवाणघेवाण आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेला चालना देणारे केंद्र म्हणूनही कार्य करतात. पूर्वी अनेक गावांमध्ये वार्षिक जत्रा ही व्यापारी व्यवहारांसाठी महत्त्वाची संधी मानली जात असे; आजही अनेक पारंपरिक बाजारांचे हे स्वरूप मोठ्या प्रमाणात टिकून आहे.<ref name="Das2006"/><ref name="Kale2022"/> पारंपरिक बाजारामुळे धार्मिक श्रद्धा, स्थानिक व्यापार आणि सामुदायिक सहभाग यांचा परस्पर संबंध दृढ होतो. त्यामुळे कोकणातील जत्रा या धार्मिक उत्सवाबरोबरच ग्रामीण अर्थव्यवस्था, पारंपरिक व्यवसाय, स्थानिक हस्तकला आणि सांस्कृतिक जीवन यांना चालना देणाऱ्या महत्त्वपूर्ण सामाजिक संस्थांपैकी एक मानल्या जातात.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> == सामाजिक व आर्थिक महत्त्व == कोकणातील जत्रा या केवळ धार्मिक उत्सव नसून स्थानिक समाजजीवन, ग्रामीण अर्थव्यवस्था आणि सांस्कृतिक सातत्य यांच्याशी निगडित महत्त्वपूर्ण सामाजिक संस्था मानल्या जातात. विविध मानववंशशास्त्रीय आणि समाजशास्त्रीय अभ्यासांनुसार जत्रा या सामूहिक सहभाग, सामाजिक परस्परसंबंध आणि सांस्कृतिक देवाणघेवाण यांना चालना देणाऱ्या सार्वजनिक परंपरा आहेत.<ref name="Das2006"/><ref name="Harper1959"/> जत्रेच्या निमित्ताने विविध गावांतील आणि परिसरातील लोक एकत्र येत असल्यामुळे सामाजिक संवाद, नातेसंबंध दृढ होणे आणि सामुदायिक ऐक्य वृद्धिंगत होण्यास मदत होते. अनेक ठिकाणी गावाबाहेर वास्तव्यास असलेले ग्रामस्थही जत्रेसाठी आपल्या मूळ गावी परत येतात. त्यामुळे जत्रा या स्थानिक सामाजिक ओळख, सामूहिक स्मृती आणि ग्रामसंस्थेच्या सातत्याचे प्रतीक मानल्या जातात.<ref name="Kale2022"/><ref name="Hadap2020"/> ग्रामीण अर्थव्यवस्थेच्या दृष्टीने जत्रांना विशेष महत्त्व आहे. जत्रेच्या काळात स्थानिक व्यापारी, कारागीर, हस्तकला उत्पादक, शेतकरी आणि लघुउद्योजक यांना त्यांच्या उत्पादनांच्या विक्रीची संधी उपलब्ध होते. जत्रांबरोबर भरविण्यात येणाऱ्या पारंपरिक बाजारांमुळे स्थानिक व्यापाराला चालना मिळते, विविध वस्तूंची देवाणघेवाण होते आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला बळकटी मिळते. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरमध्ये अनेक जत्रा स्थानिक व्यापार आणि आर्थिक व्यवहारांची महत्त्वाची केंद्रे असल्याची नोंद आढळते.<ref name="RatnagiriTradeFairs"/><ref name="Khobrekar"/> जत्रांच्या माध्यमातून लोकपरंपरा, धार्मिक श्रद्धा, सामुदायिक सहकार्य आणि प्रादेशिक सांस्कृतिक ओळख यांचे जतन व संवर्धन घडते. धार्मिक विधी, लोककला, लोकसाहित्य आणि पारंपरिक ज्ञान यांचे पिढ्यान्पिढ्या हस्तांतरण होण्यामध्ये जत्रा महत्त्वाची भूमिका बजावतात. त्यामुळे त्या कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा अविभाज्य घटक मानल्या जातात.<ref name="CultImages2008"/><ref name="Kale2022"/> अलीकडील सांस्कृतिक अभ्यासांमध्ये जत्रांकडे धार्मिक श्रद्धा, लोकसंस्कृती, सामाजिक सहभाग आणि स्थानिक इतिहास यांचा समन्वय साधणाऱ्या सार्वजनिक सांस्कृतिक संस्थांच्या स्वरूपात पाहिले जाते. महाराष्ट्र शासनाच्या ''Maharashtra: Land and Its People'' या ग्रंथामध्येही ग्रामीण समाजजीवन, लोकपरंपरा आणि सांस्कृतिक सातत्याच्या संदर्भात जत्रांचे महत्त्व अधोरेखित करण्यात आले आहे.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="Niranjana2024"/><ref name="Kale2022"/> == प्रमुख जत्रा == कोकण प्रदेशातील जत्रा या स्थानिक धार्मिक परंपरा, ग्रामदैवतांची उपासना आणि प्रादेशिक लोकसंस्कृती यांचे महत्त्वपूर्ण प्रतिबिंब मानल्या जातात. आजच्या पालघर, ठाणे, रायगड, रत्‍नागिरी आणि सिंधुदुर्ग या जिल्ह्यांमध्ये वर्षभर विविध तिथींनुसार अनेक जत्रा भरविल्या जातात. या जत्रांचे स्वरूप, धार्मिक विधी, लोकसहभाग आणि सांस्कृतिक वैशिष्ट्ये स्थानिक देवस्थाने, ग्रामपरंपरा आणि प्रादेशिक रूढींनुसार बदलत असतात.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> महाराष्ट्र शासनाने प्रकाशित केलेल्या रत्‍नागिरी, कुलाबा (रायगड) आणि ठाणे जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये कोकणातील विविध जत्रा, त्यांचे धार्मिक महत्त्व, स्थानिक परंपरा, व्यापार आणि लोकसहभाग यांची नोंद करण्यात आली आहे. विशेषतः तत्कालीन रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअर (१९५७) मध्ये त्या काळच्या रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या (आजचे रत्‍नागिरी व सिंधुदुर्ग जिल्हे) तालुकानिहाय जत्रांची संख्या, प्रमुख व्यापारी जत्रा आणि त्यांचे आर्थिक महत्त्व यांचे सविस्तर वर्णन आढळते. गॅझेटिअरनुसार सावंतवाडी तालुक्यात ११८, कुडाळमध्ये ५२, मालवणमध्ये २०, वेंगुर्ल्यात १८, लांजेमध्ये १२, खेडमध्ये १० तसेच इतर तालुक्यांमध्येही अनेक जत्रा भरत असत. व्यापारी दृष्ट्या कुणकेश्वर, गणपतीपुळे, जामसंडे, शिरोडा, उभादांडा, आरवली, चिंदर, वाघळेश्वर आणि प्रभानवल्ली येथील जत्रांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले होते. या जत्रांमध्ये फिरते व्यापारी, कारागीर, मिठाई विक्रेते, वस्त्रविक्रेते आणि इतर लहान व्यापारी सहभागी होत असून व्यवहार प्रामुख्याने रोखीने होत असल्याची नोंद गॅझेटिअरमध्ये करण्यात आली आहे.<ref name="RatnagiriTradeFairs"/><ref name="RatnagiriGazetteer"/><ref name="Khobrekar"/> कोकणातील प्रमुख जत्रांची जिल्हानिहाय माहिती पुढीलप्रमाणे आहे. === पालघर जिल्हा === आजच्या पालघर जिल्ह्यातील जत्रा या वारली, कातकरी, कोकणा तसेच इतर स्थानिक समाजांच्या धार्मिक परंपरा आणि ग्रामदैवतांच्या उपासनेशी संबंधित आहेत. महालक्ष्मी, शिव, हनुमान, स्थानिक देवी तसेच ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांमध्ये वार्षिक जत्रा भरतात. या जत्रांमध्ये धार्मिक विधींबरोबरच आदिवासी लोकनृत्य, लोकसंगीत आणि पारंपरिक बाजार यांचे आयोजन केले जाते.<ref name="Kale2022"/><ref name="ThanaGazetteer">{{cite book |title=Thana District Gazetteer |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |year=1982 }}</ref> === ठाणे जिल्हा === ठाणे जिल्ह्यातील अनेक प्राचीन देवस्थानांमध्ये वार्षिक जत्रा भरतात. ग्रामीण तसेच आदिवासी भागांतील जत्रांमध्ये पालखी, भजन, कीर्तन, लोकनृत्य आणि पारंपरिक बाजारांचे आयोजन केले जाते. या जत्रा स्थानिक ग्रामसमुदायाच्या सहभागातून आयोजित केल्या जात असून सामाजिक ऐक्य दृढ करण्यामध्ये त्यांची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref name="Hadap2020"/><ref name="ThanaGazetteer"/> === रायगड जिल्हा === आजच्या रायगड जिल्ह्याचा पूर्वीचा कुलाबा जिल्हा हा कोकणातील जत्रा परंपरेचा महत्त्वाचा भाग राहिला आहे. ग्रामदैवत, शिव, गणेश आणि देवी यांच्या देवस्थानांशी संबंधित अनेक जत्रांमध्ये पालखी, रथोत्सव, नवसपूर्ती, महाप्रसाद आणि विविध पारंपरिक लोककलांचे आयोजन केले जाते. किनारी भागातील देवस्थानांभोवती भरविण्यात येणाऱ्या जत्रांना धार्मिक तसेच सामाजिक महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref name="Khobrekar"/><ref name="KolabaGazetteer">{{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |year=1964 }}</ref> === रत्‍नागिरी जिल्हा === रत्‍नागिरी जिल्हा हा कोकणातील जत्रा परंपरेचा महत्त्वपूर्ण प्रदेश मानला जातो. जिल्ह्यातील अनेक स्वयंभू देवस्थाने, ग्रामदैवतांची मंदिरे तसेच गणेश, शिव आणि देवी यांच्या देवस्थानांमध्ये वार्षिक जत्रा भरतात.<ref name="Khobrekar"/><ref name="Hadap2020"/> महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरमध्ये गणपतीपुळे, कुणकेश्वर आणि मार्लेश्वर येथील जत्रांचा विशेष उल्लेख करण्यात आला आहे. गॅझेटिअरनुसार गणपतीपुळे येथील माघ पौर्णिमेची जत्रा, कुणकेश्वर येथील महाशिवरात्रीची जत्रा तसेच संगमेश्वर तालुक्यातील मार्लेश्वर येथील मकरसंक्रांतीची जत्रा या रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील प्रमुख धार्मिक जत्रांपैकी मानल्या जातात. मार्लेश्वर येथील प्राचीन शिवमंदिर, धबधबा आणि वार्षिक जत्रेमुळे या स्थळाला धार्मिक तसेच पर्यटनात्मक महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref name="MarleshwarGazetteer">{{cite web |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/places_Maral.html |title=Ratnagiri District Gazetteer – Maral (Marleshwar) |website=Maharashtra State Gazetteers |publisher=Government of Maharashtra |language=en }}</ref> === सिंधुदुर्ग जिल्हा === आजच्या सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील अनेक प्रमुख जत्रांचा उल्लेख तत्कालीन रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरमध्ये आढळतो. कुणकेश्वर, जामसंडे, शिरोडा, उभादांडा, चिंदर, आरवली आणि इतर अनेक ठिकाणच्या जत्रांना धार्मिक तसेच व्यापारी महत्त्व प्राप्त झाले होते.<ref name="RatnagiriTradeFairs"/><ref name="RatnagiriGazetteer"/> सिंधुदुर्गातील अनेक जत्रांमध्ये दशावतार, चित्रकथी, गोंधळ, भजन आणि इतर पारंपरिक लोककलांचे विशेष स्थान असून त्या कोकणातील सांस्कृतिक परंपरेचे महत्त्वपूर्ण द्योतक मानल्या जातात.<ref name="Dashavatar"/><ref name="StacheRosen1984"/><ref name="Kale2022"/> == आधुनिक परिवर्तन == कोकणातील जत्रांचे मूलभूत धार्मिक स्वरूप आजही मोठ्या प्रमाणात कायम असले, तरी सामाजिक, आर्थिक, तांत्रिक आणि प्रशासकीय बदलांमुळे त्यांच्या आयोजनाच्या स्वरूपात लक्षणीय परिवर्तन झाले आहे. वाहतूक व्यवस्था, दळणवळणाची साधने, प्रसारमाध्यमे आणि माहिती तंत्रज्ञानाच्या विकासामुळे अनेक पारंपरिक जत्रांचा व्याप स्थानिक पातळीपुरता मर्यादित न राहता प्रादेशिक आणि राज्यस्तरावर विस्तारला आहे.<ref name="Niranjana2024"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> अनेक देवस्थानांमध्ये जत्रांच्या आयोजनासाठी पारंपरिक व्यवस्थेबरोबरच देवस्थान विश्वस्त मंडळे, सार्वजनिक संस्था आणि स्थानिक प्रशासन यांचा सहभाग वाढला आहे. भाविकांसाठी पिण्याचे पाणी, आरोग्यसेवा, वाहतूक व्यवस्था, सुरक्षा, स्वच्छता आणि आपत्कालीन सुविधा उपलब्ध करून देण्यावर पूर्वीपेक्षा अधिक भर दिला जातो.<ref name="Deglurkar2023"/> माहिती व दळणवळण तंत्रज्ञानाच्या वाढत्या वापरामुळे अनेक देवस्थानांनी संकेतस्थळे आणि सामाजिक माध्यमांद्वारे जत्रांचे वेळापत्रक, धार्मिक कार्यक्रम तसेच भाविकांसाठी आवश्यक माहिती उपलब्ध करून देण्यास सुरुवात केली आहे. त्यामुळे जत्रांबाबतची माहिती अधिक व्यापक स्तरावर पोहोचू लागली आहे.<ref name="Niranjana2024"/> पर्यटनाच्या वाढत्या प्रभावामुळे गणपतीपुळे, कुणकेश्वर आणि मार्लेश्वर यांसारख्या देवस्थानांशी संबंधित जत्रांना धार्मिक पर्यटनाच्या दृष्टीने विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. महाराष्ट्र पर्यटन संचालनालयाने गणपतीपुळे आणि कुणकेश्वर या स्थळांचा राज्यातील महत्त्वाच्या पर्यटनस्थळांमध्ये समावेश केला आहे. त्यामुळे स्थानिक निवासव्यवस्था, वाहतूक, हस्तकला, खाद्यव्यवसाय आणि लघुउद्योगांना चालना मिळाल्याचे दिसून येते.<ref name="GanpatipuleTourism">{{cite web |url=https://maharashtratourism.gov.in/beach/ganpatipule/ |title=Ganpatipule |website=Department of Tourism, Government of Maharashtra |language=en }}</ref><ref name="KunkeshwarTourism">{{cite web |url=https://maharashtratourism.gov.in/beach/kunkeshwar/ |title=Kunkeshwar |website=Department of Tourism, Government of Maharashtra |language=en }}</ref><ref name="MarleshwarGazetteer"/> पर्यटक आणि भाविकांची वाढती संख्या लक्षात घेऊन वाहतूक, निवासव्यवस्था, स्वच्छता, पर्यावरण संरक्षण आणि कचरा व्यवस्थापन यांसारख्या बाबींना अधिक महत्त्व प्राप्त झाले आहे. त्याचबरोबर अनेक देवस्थानांमध्ये पारंपरिक धार्मिक विधी, स्थानिक लोकपरंपरा आणि सांस्कृतिक वैशिष्ट्ये जतन करण्याचे प्रयत्नही सुरू आहेत.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="Niranjana2024"/> आधुनिकतेच्या प्रभावानंतरही कोकणातील बहुतांश जत्रांनी आपली मूलभूत धार्मिक परंपरा, लोकसहभाग आणि सांस्कृतिक वैशिष्ट्ये मोठ्या प्रमाणात जतन केली आहेत. पारंपरिक धार्मिक विधी आणि आधुनिक व्यवस्थापन यांचा समन्वय साधत या जत्रा आजही कोकणाच्या सांस्कृतिक ओळखीचा महत्त्वपूर्ण भाग मानल्या जातात.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/> == चित्रदालन == <gallery mode="packed" heights="180"> File:Temple interior, Rameshwar Temple, Aakeri, Konkan, Maharashtra.jpg|आकेरी येथील श्री रामेश्वर मंदिराचे अंतर्गत दृश्य File:Palanquin of Village Dities - Shimagotsav in Konkan.jpg|कोकणातील शिमगोत्सवातील ग्रामदेवतेची पालखी File:Palakhinrutya - Dance of Palanquin of Village Dities - Shimagotsav in Kokan - Maharashtra.jpg|कोकणातील शिमगोत्सवातील पालखीनृत्य File:A villain performing in Dashavatara folk theatre.jpg|कोकणातील दशावतार लोकनाट्यातील कलाकार File:A scene from Dashavatara folk theatre in Konkan region.jpg|कोकणातील दशावतार लोकनाट्याचा प्रसंग File:कोकणातील गावातील आठवडी बाजार.jpg|कोकणातील पारंपरिक ग्रामीण बाजार File:Ganpatipule Temple.jpg|गणपतीपुळे मंदिर File:Kunakeshwar temple 1.jpg|कुणकेश्वर मंदिर File:Marleshwar temple.JPG|मार्लेश्वर मंदिर File:काळम्मादेवी मंदीर.jpg|काळम्मादेवी मंदिर </gallery> == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[ग्रामदैवत]] * [[कुलदैवत]] * [[दशावतार]] == संदर्भ == {{reflist}} == अधिक वाचन == * Apte, Vaman Shivaram. ''The Student's Sanskrit-English Dictionary''. Motilal Banarsidass. * Deglurkar, G. B.; Vaidya, Shefali. ''All About a Temple''. Aprant Publication, 2023. * Fuller, C. J. ''The Camphor Flame: Popular Hinduism and Society in India''. Princeton University Press, 2004. * Hadap, Shilpa. ''Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects''. *Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute*, Vol. 101, 2020. * Hadap, Shilpa; Joglekar, P. P. ''A Study of Cult Images of Konkan: Traditions, Religious Beliefs and Iconography''. *Bulletin of the Deccan College Research Institute*, Vol. 68/69, 2008–2009. * Kale, Durga. ''The Floating Existence of Taraṅgas: Appraising Local Deities and Social Meaning-Making on the Western Coast of India''. *Asian Ethnology*, Vol. 81, 2022. * Khobrekar, V. G. ''Konkan: From the Earliest to 1818 A.D.'' * Monier-Williams, Monier. ''A Sanskrit-English Dictionary''. Oxford University Press, 1899. * ''Maharashtra: Land and Its People''. Gazetteers Department, Government of Maharashtra, Revised English Edition, 2009. * ''Ratnagiri District Gazetteer''. Gazetteers Department, Government of Maharashtra. * ''Kolaba District Gazetteer''. Gazetteers Department, Government of Maharashtra. * ''Thana District Gazetteer''. Gazetteers Department, Government of Maharashtra. == बाह्य दुवे == * [https://gazetteers.maharashtra.gov.in Maharashtra State Gazetteers] * [https://marathivishwakosh.org महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191102022302/https://marathivishwakosh.org/ |date=2019-11-02 }} * [https://maharashtratourism.gov.in Department of Tourism, Government of Maharashtra] {{कोकण लोकजीवन}} {{कोकणातील जत्रा}} [[वर्ग:कोकण]] [[वर्ग:महाराष्ट्राची संस्कृती]] lyt2spi1wpnpizxi37rk1h19imckysp 2707059 2707058 2026-08-31T11:02:02Z AdvAnantGholam 172574 2707059 wikitext text/x-wiki '''कोकणातील जत्रा''' या [[कोकण]] प्रदेशात [[ग्रामदैवत]], [[कुलदैवत]], [[क्षेत्रदेवता]], स्थानिक देवता तसेच विविध धार्मिक परंपरांशी संबंधित दरवर्षी आयोजित केल्या जाणाऱ्या पारंपरिक धार्मिक, सांस्कृतिक व सामाजिक उत्सवांना संबोधले जाते.<ref name="Hadap2020">{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 }}</ref><ref name="Kale2022">{{cite journal |last=Kale |first=Durga |title=The Floating Existence of Taraṅgas: Appraising Local Deities and Social Meaning-Making on the Western Coast of India |journal=Asian Ethnology |volume=81 |issue=1 & 2 |year=2022 |pages=279–303 }}</ref> [[File:Ganpatipule Temple.jpg|thumb|300px|'''गणपतीपुळे येथील स्वयंभू श्री गणपती मंदिर. कोकणातील प्रमुख धार्मिक तीर्थक्षेत्र व जत्रास्थळ''']] कोकणातील जत्रा या प्रदेशाच्या लोकजीवन, लोकधर्म आणि सांस्कृतिक परंपरेचा अविभाज्य भाग मानल्या जातात. त्या केवळ धार्मिक उत्सव नसून ग्रामसंस्था, कृषीजीवन,<ref name="CultImages2008">{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |last2=Joglekar |first2=P. P. |title=A Study of Cult Images of Konkan: Traditions, Religious Beliefs and Iconography |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68 |issue=69 |year=2008 |pages=215–229 }}</ref> <ref name="Fuller2004">{{cite book |last=Fuller |first=C. J. |title=The Camphor Flame: Popular Hinduism and Society in India |url=https://archive.org/details/camphorflamepopu0000full_m3v3 |edition=Revised and Expanded |publisher=Princeton University Press |place=Princeton |year=2004 }}</ref> <ref name="Fuller2004"/> कोकणातील बहुतांश जत्रा या ग्रामदैवत, कुलदैवत किंवा क्षेत्रदेवता यांच्या वार्षिक उत्सवांशी संबंधित असतात. अभिषेक, पूजा, आरती, ध्वजारोहण, पालखी, रथोत्सव, नवसपूर्ती, कौलप्रथा, महाप्रसाद, भजन, कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, चित्रकथी, धवळे, लोकनृत्य, लोकसंगीत आणि पारंपरिक बाजार हे अनेक जत्रांचे प्रमुख घटक मानले जातात. या घटकांचे स्वरूप संबंधित देवस्थान, स्थानिक परंपरा आणि ग्रामसमुदायाच्या रूढींनुसार बदलत असते.<ref name="Dashavatar">{{cite web |url=https://marathivishwakosh.org/18175/ |title=दशावतारी नाटके |website=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ |language=mr |access-date=31 August 2026 }}</ref> कोकण प्रदेशातील [[पालघर जिल्हा|पालघर]], [[ठाणे जिल्हा|ठाणे]], [[रायगड जिल्हा|रायगड]], [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] आणि [[सिंधुदुर्ग जिल्हा|सिंधुदुर्ग]] या जिल्ह्यांमध्ये वर्षभर विविध तिथी आणि स्थानिक परंपरांनुसार अनेक जत्रा भरतात. प्रत्येक जत्रेचे स्वरूप स्थानिक देवता, धार्मिक परंपरा, ऐतिहासिक पार्श्वभूमी आणि ग्रामसमुदायाच्या सहभागानुसार बदलत असते.<ref name="Khobrekar">{{cite book |last=Khobrekar |first=V. G. |title=Konkan: From the Earliest to 1818 A.D. |publisher=Maharashtra State Board for Literature and Culture |language=en }}</ref> <ref name="MaharashtraLandPeople">{{cite book |title=Maharashtra: Land and Its People |edition=Revised English Edition |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |year=2009 }}</ref> कोकणातील जत्रांचा लोकधर्म, लोककला, लोकसाहित्य, पुरातत्त्व आणि सांस्कृतिक परंपरा यांचा अभ्यास इतिहास, मानववंशशास्त्र, लोकसाहित्य, पुरातत्त्व आणि सांस्कृतिक अभ्यास अशा विविध शैक्षणिक शाखांमधून करण्यात आला आहे. उपलब्ध संशोधनांमधून कोकणातील जत्रा या प्रदेशाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण घटक असल्याचे अधोरेखित झाले आहे.<ref name="Kale2022"/><ref name="CultImages2008"/> == व्युत्पत्ती == ''जत्रा'' हा शब्द संस्कृतमधील ''यात्रा'' (यात्रा, गमन, प्रस्थान) या शब्दापासून व्युत्पन्न झाल्याचे मानले जाते.<ref name="Monier1899">{{cite book |last=Monier-Williams |first=Monier |title=A Sanskrit-English Dictionary |publisher=Oxford University Press |place=Oxford |year=1899 |language=en }}</ref><ref name="Apte1988">{{cite book |last=Apte |first=Vaman Shivaram |title=The Student's Sanskrit-English Dictionary |url=https://archive.org/details/shn.stuentssanskrite0000vama |publisher=Motilal Banarsidass |place=Delhi |year=1988 |language=en }}</ref> संस्कृत साहित्यात ''यात्रा'' या शब्दाचा अर्थ प्रवास, देवदर्शनासाठी प्रस्थान, धार्मिक मिरवणूक किंवा पवित्र स्थळी जाणे असा आढळतो.<ref name="Monier1899"/> प्राकृत, अपभ्रंश आणि पुढे मराठीसह विविध भारतीय भाषांतील ध्वनीपरिवर्तनाच्या प्रक्रियेत ''यात्रा'' या शब्दाचे ''जत्रा'' हे रूप रूढ झाले.<ref name="Apte1988"/> महाराष्ट्रात, विशेषतः कोकणात, ''जत्रा'' ही संज्ञा एखाद्या देवतेच्या वार्षिक उत्सवासाठी, ग्रामदैवताच्या सोहळ्यासाठी किंवा देवस्थानाभोवती आयोजित करण्यात येणाऱ्या धार्मिक व सामुदायिक मेळाव्यासाठी प्रचलित झाली.<ref name="Gramadaivat">{{cite web |url=https://marathivishwakosh.org/17898/ |title=ग्रामदैवते |website=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ |language=mr |access-date=2026-08-05 }}</ref><ref name="Hadap2020"/> कोकणातील लोकपरंपरेत ''जत्रा'' आणि ''यात्रा'' हे शब्द काही ठिकाणी समानार्थी वापरले जात असले, तरी त्यांच्या वापरात स्थानिक पातळीवर काही भिन्नता आढळते. ''यात्रा'' ही संज्ञा देवदर्शनासाठी केलेला प्रवास किंवा तीर्थक्षेत्रातील धार्मिक सोहळा या अर्थाने वापरली जाते, तर ''जत्रा'' या संज्ञेत धार्मिक विधी, पालखी, रथोत्सव, नवसपूर्ती, लोककला, पारंपरिक बाजार आणि ग्रामसमुदायाचा व्यापक सहभाग यांचाही समावेश होतो.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Fuller2004"/> मराठीतील लोकवाङ्मय, विश्वकोशीय लेखन, लोकसंस्कृतीविषयक अभ्यास तसेच महाराष्ट्र शासनाच्या सांस्कृतिक प्रकाशनांमध्ये ''जत्रा'' ही संज्ञा धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक परंपरांच्या संदर्भात वापरली गेल्याचे आढळते.<ref name="Gramadaivat"/><ref name="Kale2022"/> == इतिहास == कोकणातील जत्रांची परंपरा ही या प्रदेशातील प्राचीन धार्मिक श्रद्धा, ग्रामजीवन, कृषिसंस्कृती आणि स्थानिक देवतांच्या उपासनेशी निगडित असून तिचा विकास दीर्घकालीन सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक प्रक्रियेतून झाला आहे.<ref name="Khobrekar"/><ref name="CultImages2008"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> कोकणातील प्रारंभीच्या धार्मिक जीवनात ग्रामदैवत, मातृदेवता, वीरपूजा, नागपूजा, वृक्षपूजा आणि निसर्गपूजा यांसारख्या लोकधार्मिक परंपरांना महत्त्वाचे स्थान होते. या श्रद्धा आणि उपासना परंपरांभोवती सामुदायिक उत्सव, धार्मिक मेळावे आणि वार्षिक सोहळे विकसित झाले. पुढे याच परंपरांमधून जत्रांचे स्वरूप अधिक संघटित आणि स्थिर होत गेले.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Harper1959">{{cite journal |last=Harper |first=Edward B. |title=A Hindu Village Pantheon |journal=Southwestern Journal of Anthropology |volume=15 |issue=3 |year=1959 |pages=227–234 }}</ref> प्राचीन भारतीय साहित्यात कोकण प्रदेशाचा उल्लेख 'अपरांत' या नावाने आढळतो, तर इ.स.च्या प्रारंभीच्या शतकांपासून 'कोकण' ही संज्ञा प्रचलित झाल्याचे मानले जाते.<ref name="Khobrekar"/> समुद्रमार्गे पश्चिम आशिया, ग्रीस, रोम आणि इजिप्त यांच्याशी असलेल्या व्यापारी संबंधांमुळे कोकणात विविध सांस्कृतिक प्रभाव पोहोचले; तथापि स्थानिक देवतांची उपासना, ग्रामदैवतांची परंपरा आणि ग्रामसंस्थांशी निगडित धार्मिक जीवन सातत्याने टिकून राहिले.<ref name="Khobrekar"/><ref name="Hadap2020"/> सातवाहन, शिलाहार, यादव तसेच त्यानंतरच्या मध्ययुगीन राजवटींच्या काळात कोकणातील मंदिरसंस्कृती आणि देवस्थानांचा विस्तार झाला. या काळात देवस्थानांभोवती धार्मिक उत्सव, यात्रा आणि जत्रांचे आयोजन अधिक नियमित स्वरूपात होऊ लागले. कालांतराने या जत्रा स्थानिक व्यापार, लोककला, सामाजिक देवाणघेवाण आणि सामुदायिक जीवनाची महत्त्वपूर्ण केंद्रे बनली.<ref name="Khobrekar"/><ref name="CultImages2008"/><ref name="RatnagiriGazetteer">{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |year=1957 }}</ref> कोकणातील धार्मिक परंपरांचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधनांमधून स्थानिक देवतांची उपासना, धार्मिक विधी, धातूपासून तयार करण्यात येणाऱ्या धार्मिक वस्तू आणि देवप्रतिमा यांचा जत्रांशी निकट संबंध असल्याचे स्पष्ट होते. जत्रा या केवळ धार्मिक श्रद्धेचे प्रकटीकरण नसून ग्रामसंस्थेची सामाजिक संघटना, सामूहिक सहभाग आणि सांस्कृतिक सातत्य यांचेही प्रतीक मानल्या जातात.<ref name="Hadap2020"/><ref name="CultImages2008"/><ref name="Kale2022"/> मानववंशशास्त्रीय अभ्यासांनुसार कोकणातील स्थानिक देवता आणि त्यांच्याशी संबंधित वार्षिक उत्सव हे समाजाच्या सांस्कृतिक ओळखीचे महत्त्वपूर्ण घटक मानले जातात. सामाजिक परिवर्तन, लोकश्रद्धा आणि ग्रामसंस्था यांच्या परस्परसंवादातून जत्रांचे स्वरूप काळानुसार बदलत गेले असले, तरी त्यांच्या मूलभूत धार्मिक आणि सांस्कृतिक आशयात सातत्य टिकून राहिले आहे.<ref name="Kale2022"/><ref name="Das2006">{{cite journal |last=Das |first=N. K. |title=Cultural Diversity, Religious Syncretism and People of India: An Anthropological Interpretation |journal=Bangladesh e-Journal of Sociology |volume=3 |issue=2 |year=2006 |pages=1–19 }}</ref> स्वातंत्र्योत्तर काळात वाहतूक, शिक्षण, प्रसारमाध्यमे, पर्यटन आणि स्थानिक प्रशासनातील बदलांचा प्रभाव कोकणातील जत्रांवर पडला. पारंपरिक धार्मिक स्वरूप कायम राखत अनेक जत्रांमध्ये सांस्कृतिक कार्यक्रम, लोककला सादरीकरण, सामाजिक उपक्रम आणि स्थानिक व्यापाराला चालना देणाऱ्या उपक्रमांचा समावेश होऊ लागला. समकालीन संशोधनांमध्ये कोकणातील जत्रांकडे धार्मिक परंपरा, लोकसंस्कृती, सामाजिक सहभाग आणि अमूर्त सांस्कृतिक वारसा यांचे महत्त्वपूर्ण माध्यम म्हणून पाहिले जाते.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="Niranjana2024">{{cite journal |last=Niranjana |first=Tejaswini |title=Engaging with Culture and Modernity: Cultural Studies in India |journal=Critical Studies in Media Communication |volume=41 |issue=5 |year=2024 |pages=510–518 }}</ref><ref name="MaharashtraLandPeople"/> == जत्रेचे आयोजन == कोकणातील जत्रा सामान्यतः संबंधित देवतेच्या वार्षिक उत्सवानिमित्त निश्चित तिथीनुसार आयोजित केली जाते. जत्रेची तिथी प्रामुख्याने हिंदू पंचांगावर आधारित असते. विविध देवस्थानांच्या परंपरेनुसार चैत्र, माघ, फाल्गुन, मार्गशीर्ष तसेच इतर महिन्यांमध्ये जत्रा भरविल्या जातात.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Deglurkar2023">{{cite book |last=Deglurkar |first=G. B. |last2=Vaidya |first2=Shefali |title=All About a Temple |publisher=Aprant Publication |year=2023 |language=en }}</ref> जत्रेचे आयोजन संबंधित देवस्थान, विश्वस्त मंडळ, ग्रामस्थ, मानकरी, पुजारी, गुरव किंवा परंपरागत हक्कधारक यांच्या सहभागातून केले जाते. अनेक ठिकाणी जत्रेपूर्वी नियोजन बैठका घेऊन धार्मिक विधी, पालखी किंवा रथोत्सवाचा मार्ग, भाविकांची व्यवस्था, महाप्रसाद, स्वच्छता, सुरक्षा आणि इतर आवश्यक व्यवस्थांचे नियोजन केले जाते.<ref name="Kale2022"/><ref name="Gramadaivat"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> जत्रेची सुरुवात देवतेच्या अभिषेक, महापूजा, आरती, ध्वजारोहण किंवा इतर पारंपरिक धार्मिक विधींनी होते. त्यानंतर पालखी मिरवणूक किंवा रथोत्सव आयोजित केला जातो. या मिरवणुकांमध्ये मानकरी, ग्रामस्थ, भाविक, भजन मंडळे, पारंपरिक वादक आणि इतर धार्मिक मंडळी सहभागी होतात.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Fuller2004"/><ref name="Deglurkar2023"/> धार्मिक विधींनंतर अनेक जत्रांमध्ये नवसपूर्ती, महाप्रसाद, सामुदायिक भोजन, भजन, कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, चित्रकथी तसेच इतर पारंपरिक लोककलांचे आयोजन केले जाते. स्थानिक परंपरेनुसार काही जत्रा एक दिवस चालतात, तर काही जत्रांचा कालावधी अनेक दिवसांचा असतो.<ref name="Dashavatar"/> <ref name="StacheRosen1984">{{cite journal |last=Stache-Rosen |first=Valentina |title=Story-telling in Pingulī Paintings |journal=Artibus Asiae |volume=45 |issue=4 |year=1984 |pages=253–286 }}</ref><ref name="Hadap2020"/> जत्रेच्या काळात देवस्थान परिसरात पारंपरिक बाजार भरविण्याची प्रथा अनेक ठिकाणी आढळते. या बाजारात धार्मिक साहित्य, हस्तकला, कृषी अवजारे, घरगुती वस्तू, खेळणी, मिठाई, स्थानिक खाद्यपदार्थ आणि इतर आवश्यक वस्तूंची विक्री केली जाते. त्यामुळे जत्रा या धार्मिक उत्सवाबरोबरच स्थानिक सामाजिक, सांस्कृतिक आणि आर्थिक देवाणघेवाणीचे महत्त्वपूर्ण केंद्र म्हणूनही कार्य करतात.<ref name="RatnagiriTradeFairs">{{cite web |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/trade_fairs.html |title=Ratnagiri District Gazetteer – Trade and Fairs |website=Maharashtra State Gazetteers |publisher=Government of Maharashtra |language=en }}</ref><ref name="Khobrekar"/><ref name="Das2006"/> == जत्रेतील लोककला == कोकणातील जत्रा या धार्मिक विधींबरोबरच लोककला, लोकनाट्य, भक्तिसंगीत आणि पारंपरिक सांस्कृतिक अभिव्यक्ती यांचे महत्त्वपूर्ण व्यासपीठ मानल्या जातात. जत्रांच्या निमित्ताने सादर केल्या जाणाऱ्या विविध लोककलांमधून धार्मिक श्रद्धा, स्थानिक इतिहास, लोकसाहित्य आणि सांस्कृतिक परंपरांचे जतन व संवर्धन घडून येते.<ref name="CultImages2008"/><ref name="Hadap2020"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> कोकणातील अनेक जत्रांमध्ये '''दशावतार''' हे पारंपरिक लोकनाट्य प्रमुख आकर्षण मानले जाते. भगवान विष्णूच्या दशावतारांवर आधारित या लोकनाट्याद्वारे धार्मिक कथा, पुराणांतील प्रसंग आणि नैतिक मूल्यांचे सादरीकरण केले जाते. विशेषतः रत्‍नागिरी आणि सिंधुदुर्ग जिल्ह्यांतील अनेक जत्रांमध्ये दशावताराचे रात्रभर प्रयोग सादर करण्याची परंपरा आहे.<ref name="Dashavatar"/><ref name="RatnagiriGazetteer"/><ref name="Gill2001">{{cite journal |last=Gill |first=Brinda |title=Gods and Men, War and Love |journal=Fiberarts |volume=28 |issue=2 |year=2001 |pages=38–40 }}</ref> '''चित्रकथी''' ही कोकणातील वैशिष्ट्यपूर्ण लोककला असून काही जत्रांमध्ये तिचे सादरीकरण केले जाते. चित्रांच्या साहाय्याने पुराणकथा, स्थानिक देवतांच्या आख्यायिका आणि ऐतिहासिक प्रसंगांचे गायन व निवेदन करण्याची ही परंपरा विशेषतः सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील पिंगुळी परिसराशी संबंधित मानली जाते.<ref name="StacheRosen1984"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> अनेक जत्रांमध्ये '''गोंधळ''', '''भजन''', '''कीर्तन''', '''धवळे''' तसेच पारंपरिक वाद्यसंगीताचे कार्यक्रम आयोजित केले जातात. या लोककलांद्वारे देवतांची स्तुती, संतपरंपरा, धार्मिक आख्यायिका आणि स्थानिक लोकश्रद्धा यांचे सादरीकरण केले जाते. अनेक ठिकाणी हे कार्यक्रम रात्रभर चालतात आणि भाविक मोठ्या संख्येने त्यामध्ये सहभागी होतात.<ref name="Mhatre2014">{{cite journal |last=Mhatre |first=Chandrakant K. |title=धवळे आणि धवलेरी |journal=Shodhganga |year=2014 }}</ref><ref name="Hadap2020"/><ref name="Deglurkar2023"/> कोकणातील जत्रांमधील लोककला या केवळ मनोरंजनाची साधने नसून धार्मिक परंपरा, लोकसाहित्य, प्रादेशिक ओळख आणि अमूर्त सांस्कृतिक वारशाच्या जतनाचे प्रभावी माध्यम मानल्या जातात. त्यामुळे जत्रा या लोककलांच्या जतन, प्रसार आणि पिढ्यान्पिढ्या हस्तांतरणासाठी महत्त्वपूर्ण सांस्कृतिक संस्था म्हणून अभ्यासल्या जातात.<ref name="Kale2022"/><ref name="Niranjana2024"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> == जत्रेतील पारंपरिक बाजार == कोकणातील जत्रांचा एक महत्त्वपूर्ण घटक म्हणजे जत्रेच्या निमित्ताने भरविला जाणारा पारंपरिक बाजार. धार्मिक उत्सवाबरोबरच व्यापार, वस्तुविनिमय आणि सामाजिक देवाणघेवाण यांसाठी जत्रा दीर्घकाळापासून महत्त्वाचे व्यासपीठ राहिल्या आहेत. ऐतिहासिक, मानववंशशास्त्रीय आणि लोकसंस्कृतीविषयक अभ्यासांबरोबरच महाराष्ट्र शासनाच्या जिल्हा गॅझेटिअर्समध्येही जत्रांच्या व्यापारी व सामाजिक स्वरूपाची नोंद आढळते.<ref name="Khobrekar"/><ref name="Kale2022"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> जत्रेच्या काळात देवस्थान परिसरात किंवा गावातील निश्चित ठिकाणी तात्पुरता बाजार भरविला जातो. या बाजारात पूजासाहित्य, फुले, नारळ, अगरबत्ती, प्रसाद, देवतांच्या प्रतिमा, खेळणी, मातीची भांडी, बांबूपासून तयार केलेल्या वस्तू, लोखंडी व लाकडी अवजारे, घरगुती उपयोगाच्या वस्तू, वस्त्रे, दागिने तसेच स्थानिक हस्तकलेच्या वस्तूंची विक्री केली जाते.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Deglurkar2023"/> कोकणातील जत्रांमध्ये स्थानिक खाद्यसंस्कृतीलाही विशेष स्थान आहे. जत्रेच्या बाजारात पारंपरिक मिठाई, फराळ, हंगामी फळे, पेये आणि स्थानिक खाद्यपदार्थांची विक्री केली जाते. अनेक ठिकाणी स्वयंरोजगार, लघुउद्योग आणि पारंपरिक व्यवसाय करणाऱ्या कारागिरांसाठी जत्रा हे महत्त्वाचे विक्रीकेंद्र ठरते.<ref name="Hadap2020"/> महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरमध्ये जामसंडे, कुणकेश्वर, शिरोडा, उभादांडा, आरवली, चिंदर, वाघळेश्वर, प्रभानवल्ली, दिगस, सावंस, म्हाप्रळ, पोफळी आणि गणपतीपुळे येथील जत्रांचा व्यापारीदृष्ट्या महत्त्वाच्या जत्रांमध्ये समावेश करण्यात आला असून, त्या जत्रांमध्ये फिरते व्यापारी, कारागीर आणि लहान व्यावसायिक मोठ्या संख्येने सहभागी होत असल्याची नोंद आहे.<ref name="RatnagiriTradeFairs"/> ग्रामीण भागातील जत्रा या केवळ खरेदी-विक्रीची ठिकाणे नसून सामाजिक भेटीगाठी, नातेसंबंध दृढ करणे, माहितीची देवाणघेवाण आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेला चालना देणारे केंद्र म्हणूनही कार्य करतात. पूर्वी अनेक गावांमध्ये वार्षिक जत्रा ही व्यापारी व्यवहारांसाठी महत्त्वाची संधी मानली जात असे; आजही अनेक पारंपरिक बाजारांचे हे स्वरूप मोठ्या प्रमाणात टिकून आहे.<ref name="Das2006"/><ref name="Kale2022"/> पारंपरिक बाजारामुळे धार्मिक श्रद्धा, स्थानिक व्यापार आणि सामुदायिक सहभाग यांचा परस्पर संबंध दृढ होतो. त्यामुळे कोकणातील जत्रा या धार्मिक उत्सवाबरोबरच ग्रामीण अर्थव्यवस्था, पारंपरिक व्यवसाय, स्थानिक हस्तकला आणि सांस्कृतिक जीवन यांना चालना देणाऱ्या महत्त्वपूर्ण सामाजिक संस्थांपैकी एक मानल्या जातात.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> == सामाजिक व आर्थिक महत्त्व == कोकणातील जत्रा या केवळ धार्मिक उत्सव नसून स्थानिक समाजजीवन, ग्रामीण अर्थव्यवस्था आणि सांस्कृतिक सातत्य यांच्याशी निगडित महत्त्वपूर्ण सामाजिक संस्था मानल्या जातात. विविध मानववंशशास्त्रीय आणि समाजशास्त्रीय अभ्यासांनुसार जत्रा या सामूहिक सहभाग, सामाजिक परस्परसंबंध आणि सांस्कृतिक देवाणघेवाण यांना चालना देणाऱ्या सार्वजनिक परंपरा आहेत.<ref name="Das2006"/><ref name="Harper1959"/> जत्रेच्या निमित्ताने विविध गावांतील आणि परिसरातील लोक एकत्र येत असल्यामुळे सामाजिक संवाद, नातेसंबंध दृढ होणे आणि सामुदायिक ऐक्य वृद्धिंगत होण्यास मदत होते. अनेक ठिकाणी गावाबाहेर वास्तव्यास असलेले ग्रामस्थही जत्रेसाठी आपल्या मूळ गावी परत येतात. त्यामुळे जत्रा या स्थानिक सामाजिक ओळख, सामूहिक स्मृती आणि ग्रामसंस्थेच्या सातत्याचे प्रतीक मानल्या जातात.<ref name="Kale2022"/><ref name="Hadap2020"/> ग्रामीण अर्थव्यवस्थेच्या दृष्टीने जत्रांना विशेष महत्त्व आहे. जत्रेच्या काळात स्थानिक व्यापारी, कारागीर, हस्तकला उत्पादक, शेतकरी आणि लघुउद्योजक यांना त्यांच्या उत्पादनांच्या विक्रीची संधी उपलब्ध होते. जत्रांबरोबर भरविण्यात येणाऱ्या पारंपरिक बाजारांमुळे स्थानिक व्यापाराला चालना मिळते, विविध वस्तूंची देवाणघेवाण होते आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला बळकटी मिळते. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरमध्ये अनेक जत्रा स्थानिक व्यापार आणि आर्थिक व्यवहारांची महत्त्वाची केंद्रे असल्याची नोंद आढळते.<ref name="RatnagiriTradeFairs"/><ref name="Khobrekar"/> जत्रांच्या माध्यमातून लोकपरंपरा, धार्मिक श्रद्धा, सामुदायिक सहकार्य आणि प्रादेशिक सांस्कृतिक ओळख यांचे जतन व संवर्धन घडते. धार्मिक विधी, लोककला, लोकसाहित्य आणि पारंपरिक ज्ञान यांचे पिढ्यान्पिढ्या हस्तांतरण होण्यामध्ये जत्रा महत्त्वाची भूमिका बजावतात. त्यामुळे त्या कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा अविभाज्य घटक मानल्या जातात.<ref name="CultImages2008"/><ref name="Kale2022"/> अलीकडील सांस्कृतिक अभ्यासांमध्ये जत्रांकडे धार्मिक श्रद्धा, लोकसंस्कृती, सामाजिक सहभाग आणि स्थानिक इतिहास यांचा समन्वय साधणाऱ्या सार्वजनिक सांस्कृतिक संस्थांच्या स्वरूपात पाहिले जाते. महाराष्ट्र शासनाच्या ''Maharashtra: Land and Its People'' या ग्रंथामध्येही ग्रामीण समाजजीवन, लोकपरंपरा आणि सांस्कृतिक सातत्याच्या संदर्भात जत्रांचे महत्त्व अधोरेखित करण्यात आले आहे.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="Niranjana2024"/><ref name="Kale2022"/> == प्रमुख जत्रा == कोकण प्रदेशातील जत्रा या स्थानिक धार्मिक परंपरा, ग्रामदैवतांची उपासना आणि प्रादेशिक लोकसंस्कृती यांचे महत्त्वपूर्ण प्रतिबिंब मानल्या जातात. आजच्या पालघर, ठाणे, रायगड, रत्‍नागिरी आणि सिंधुदुर्ग या जिल्ह्यांमध्ये वर्षभर विविध तिथींनुसार अनेक जत्रा भरविल्या जातात. या जत्रांचे स्वरूप, धार्मिक विधी, लोकसहभाग आणि सांस्कृतिक वैशिष्ट्ये स्थानिक देवस्थाने, ग्रामपरंपरा आणि प्रादेशिक रूढींनुसार बदलत असतात.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> महाराष्ट्र शासनाने प्रकाशित केलेल्या रत्‍नागिरी, कुलाबा (रायगड) आणि ठाणे जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये कोकणातील विविध जत्रा, त्यांचे धार्मिक महत्त्व, स्थानिक परंपरा, व्यापार आणि लोकसहभाग यांची नोंद करण्यात आली आहे. विशेषतः तत्कालीन रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअर (१९५७) मध्ये त्या काळच्या रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या (आजचे रत्‍नागिरी व सिंधुदुर्ग जिल्हे) तालुकानिहाय जत्रांची संख्या, प्रमुख व्यापारी जत्रा आणि त्यांचे आर्थिक महत्त्व यांचे सविस्तर वर्णन आढळते. गॅझेटिअरनुसार सावंतवाडी तालुक्यात ११८, कुडाळमध्ये ५२, मालवणमध्ये २०, वेंगुर्ल्यात १८, लांजेमध्ये १२, खेडमध्ये १० तसेच इतर तालुक्यांमध्येही अनेक जत्रा भरत असत. व्यापारी दृष्ट्या कुणकेश्वर, गणपतीपुळे, जामसंडे, शिरोडा, उभादांडा, आरवली, चिंदर, वाघळेश्वर आणि प्रभानवल्ली येथील जत्रांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले होते. या जत्रांमध्ये फिरते व्यापारी, कारागीर, मिठाई विक्रेते, वस्त्रविक्रेते आणि इतर लहान व्यापारी सहभागी होत असून व्यवहार प्रामुख्याने रोखीने होत असल्याची नोंद गॅझेटिअरमध्ये करण्यात आली आहे.<ref name="RatnagiriTradeFairs"/><ref name="RatnagiriGazetteer"/><ref name="Khobrekar"/> कोकणातील प्रमुख जत्रांची जिल्हानिहाय माहिती पुढीलप्रमाणे आहे. === पालघर जिल्हा === आजच्या पालघर जिल्ह्यातील जत्रा या वारली, कातकरी, कोकणा तसेच इतर स्थानिक समाजांच्या धार्मिक परंपरा आणि ग्रामदैवतांच्या उपासनेशी संबंधित आहेत. महालक्ष्मी, शिव, हनुमान, स्थानिक देवी तसेच ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांमध्ये वार्षिक जत्रा भरतात. या जत्रांमध्ये धार्मिक विधींबरोबरच आदिवासी लोकनृत्य, लोकसंगीत आणि पारंपरिक बाजार यांचे आयोजन केले जाते.<ref name="Kale2022"/><ref name="ThanaGazetteer">{{cite book |title=Thana District Gazetteer |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |year=1982 }}</ref> === ठाणे जिल्हा === ठाणे जिल्ह्यातील अनेक प्राचीन देवस्थानांमध्ये वार्षिक जत्रा भरतात. ग्रामीण तसेच आदिवासी भागांतील जत्रांमध्ये पालखी, भजन, कीर्तन, लोकनृत्य आणि पारंपरिक बाजारांचे आयोजन केले जाते. या जत्रा स्थानिक ग्रामसमुदायाच्या सहभागातून आयोजित केल्या जात असून सामाजिक ऐक्य दृढ करण्यामध्ये त्यांची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref name="Hadap2020"/><ref name="ThanaGazetteer"/> === रायगड जिल्हा === आजच्या रायगड जिल्ह्याचा पूर्वीचा कुलाबा जिल्हा हा कोकणातील जत्रा परंपरेचा महत्त्वाचा भाग राहिला आहे. ग्रामदैवत, शिव, गणेश आणि देवी यांच्या देवस्थानांशी संबंधित अनेक जत्रांमध्ये पालखी, रथोत्सव, नवसपूर्ती, महाप्रसाद आणि विविध पारंपरिक लोककलांचे आयोजन केले जाते. किनारी भागातील देवस्थानांभोवती भरविण्यात येणाऱ्या जत्रांना धार्मिक तसेच सामाजिक महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref name="Khobrekar"/><ref name="KolabaGazetteer">{{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |year=1964 }}</ref> === रत्‍नागिरी जिल्हा === रत्‍नागिरी जिल्हा हा कोकणातील जत्रा परंपरेचा महत्त्वपूर्ण प्रदेश मानला जातो. जिल्ह्यातील अनेक स्वयंभू देवस्थाने, ग्रामदैवतांची मंदिरे तसेच गणेश, शिव आणि देवी यांच्या देवस्थानांमध्ये वार्षिक जत्रा भरतात.<ref name="Khobrekar"/><ref name="Hadap2020"/> महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरमध्ये गणपतीपुळे, कुणकेश्वर आणि मार्लेश्वर येथील जत्रांचा विशेष उल्लेख करण्यात आला आहे. गॅझेटिअरनुसार गणपतीपुळे येथील माघ पौर्णिमेची जत्रा, कुणकेश्वर येथील महाशिवरात्रीची जत्रा तसेच संगमेश्वर तालुक्यातील मार्लेश्वर येथील मकरसंक्रांतीची जत्रा या रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील प्रमुख धार्मिक जत्रांपैकी मानल्या जातात. मार्लेश्वर येथील प्राचीन शिवमंदिर, धबधबा आणि वार्षिक जत्रेमुळे या स्थळाला धार्मिक तसेच पर्यटनात्मक महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref name="MarleshwarGazetteer">{{cite web |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/places_Maral.html |title=Ratnagiri District Gazetteer – Maral (Marleshwar) |website=Maharashtra State Gazetteers |publisher=Government of Maharashtra |language=en }}</ref> === सिंधुदुर्ग जिल्हा === आजच्या सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील अनेक प्रमुख जत्रांचा उल्लेख तत्कालीन रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरमध्ये आढळतो. कुणकेश्वर, जामसंडे, शिरोडा, उभादांडा, चिंदर, आरवली आणि इतर अनेक ठिकाणच्या जत्रांना धार्मिक तसेच व्यापारी महत्त्व प्राप्त झाले होते.<ref name="RatnagiriTradeFairs"/><ref name="RatnagiriGazetteer"/> सिंधुदुर्गातील अनेक जत्रांमध्ये दशावतार, चित्रकथी, गोंधळ, भजन आणि इतर पारंपरिक लोककलांचे विशेष स्थान असून त्या कोकणातील सांस्कृतिक परंपरेचे महत्त्वपूर्ण द्योतक मानल्या जातात.<ref name="Dashavatar"/><ref name="StacheRosen1984"/><ref name="Kale2022"/> == आधुनिक परिवर्तन == कोकणातील जत्रांचे मूलभूत धार्मिक स्वरूप आजही मोठ्या प्रमाणात कायम असले, तरी सामाजिक, आर्थिक, तांत्रिक आणि प्रशासकीय बदलांमुळे त्यांच्या आयोजनाच्या स्वरूपात लक्षणीय परिवर्तन झाले आहे. वाहतूक व्यवस्था, दळणवळणाची साधने, प्रसारमाध्यमे आणि माहिती तंत्रज्ञानाच्या विकासामुळे अनेक पारंपरिक जत्रांचा व्याप स्थानिक पातळीपुरता मर्यादित न राहता प्रादेशिक आणि राज्यस्तरावर विस्तारला आहे.<ref name="Niranjana2024"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> अनेक देवस्थानांमध्ये जत्रांच्या आयोजनासाठी पारंपरिक व्यवस्थेबरोबरच देवस्थान विश्वस्त मंडळे, सार्वजनिक संस्था आणि स्थानिक प्रशासन यांचा सहभाग वाढला आहे. भाविकांसाठी पिण्याचे पाणी, आरोग्यसेवा, वाहतूक व्यवस्था, सुरक्षा, स्वच्छता आणि आपत्कालीन सुविधा उपलब्ध करून देण्यावर पूर्वीपेक्षा अधिक भर दिला जातो.<ref name="Deglurkar2023"/> माहिती व दळणवळण तंत्रज्ञानाच्या वाढत्या वापरामुळे अनेक देवस्थानांनी संकेतस्थळे आणि सामाजिक माध्यमांद्वारे जत्रांचे वेळापत्रक, धार्मिक कार्यक्रम तसेच भाविकांसाठी आवश्यक माहिती उपलब्ध करून देण्यास सुरुवात केली आहे. त्यामुळे जत्रांबाबतची माहिती अधिक व्यापक स्तरावर पोहोचू लागली आहे.<ref name="Niranjana2024"/> पर्यटनाच्या वाढत्या प्रभावामुळे गणपतीपुळे, कुणकेश्वर आणि मार्लेश्वर यांसारख्या देवस्थानांशी संबंधित जत्रांना धार्मिक पर्यटनाच्या दृष्टीने विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. महाराष्ट्र पर्यटन संचालनालयाने गणपतीपुळे आणि कुणकेश्वर या स्थळांचा राज्यातील महत्त्वाच्या पर्यटनस्थळांमध्ये समावेश केला आहे. त्यामुळे स्थानिक निवासव्यवस्था, वाहतूक, हस्तकला, खाद्यव्यवसाय आणि लघुउद्योगांना चालना मिळाल्याचे दिसून येते.<ref name="GanpatipuleTourism">{{cite web |url=https://maharashtratourism.gov.in/beach/ganpatipule/ |title=Ganpatipule |website=Department of Tourism, Government of Maharashtra |language=en }}</ref><ref name="KunkeshwarTourism">{{cite web |url=https://maharashtratourism.gov.in/beach/kunkeshwar/ |title=Kunkeshwar |website=Department of Tourism, Government of Maharashtra |language=en }}</ref><ref name="MarleshwarGazetteer"/> पर्यटक आणि भाविकांची वाढती संख्या लक्षात घेऊन वाहतूक, निवासव्यवस्था, स्वच्छता, पर्यावरण संरक्षण आणि कचरा व्यवस्थापन यांसारख्या बाबींना अधिक महत्त्व प्राप्त झाले आहे. त्याचबरोबर अनेक देवस्थानांमध्ये पारंपरिक धार्मिक विधी, स्थानिक लोकपरंपरा आणि सांस्कृतिक वैशिष्ट्ये जतन करण्याचे प्रयत्नही सुरू आहेत.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="Niranjana2024"/> आधुनिकतेच्या प्रभावानंतरही कोकणातील बहुतांश जत्रांनी आपली मूलभूत धार्मिक परंपरा, लोकसहभाग आणि सांस्कृतिक वैशिष्ट्ये मोठ्या प्रमाणात जतन केली आहेत. पारंपरिक धार्मिक विधी आणि आधुनिक व्यवस्थापन यांचा समन्वय साधत या जत्रा आजही कोकणाच्या सांस्कृतिक ओळखीचा महत्त्वपूर्ण भाग मानल्या जातात.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/> == चित्रदालन == <gallery mode="packed" heights="180"> File:Temple interior, Rameshwar Temple, Aakeri, Konkan, Maharashtra.jpg|आकेरी येथील श्री रामेश्वर मंदिराचे अंतर्गत दृश्य File:Palanquin of Village Dities - Shimagotsav in Konkan.jpg|कोकणातील शिमगोत्सवातील ग्रामदेवतेची पालखी File:Palakhinrutya - Dance of Palanquin of Village Dities - Shimagotsav in Kokan - Maharashtra.jpg|कोकणातील शिमगोत्सवातील पालखीनृत्य File:A villain performing in Dashavatara folk theatre.jpg|कोकणातील दशावतार लोकनाट्यातील कलाकार File:A scene from Dashavatara folk theatre in Konkan region.jpg|कोकणातील दशावतार लोकनाट्याचा प्रसंग File:कोकणातील गावातील आठवडी बाजार.jpg|कोकणातील पारंपरिक ग्रामीण बाजार File:Ganpatipule Temple.jpg|गणपतीपुळे मंदिर File:Kunakeshwar temple 1.jpg|कुणकेश्वर मंदिर File:Marleshwar temple.JPG|मार्लेश्वर मंदिर File:काळम्मादेवी मंदीर.jpg|काळम्मादेवी मंदिर </gallery> == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[ग्रामदैवत]] * [[कुलदैवत]] * [[दशावतार]] == संदर्भ == {{reflist}} == अधिक वाचन == * Apte, Vaman Shivaram. ''The Student's Sanskrit-English Dictionary''. Motilal Banarsidass. * Deglurkar, G. B.; Vaidya, Shefali. ''All About a Temple''. Aprant Publication, 2023. * Fuller, C. J. ''The Camphor Flame: Popular Hinduism and Society in India''. Princeton University Press, 2004. * Hadap, Shilpa. ''Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects''. *Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute*, Vol. 101, 2020. * Hadap, Shilpa; Joglekar, P. P. ''A Study of Cult Images of Konkan: Traditions, Religious Beliefs and Iconography''. *Bulletin of the Deccan College Research Institute*, Vol. 68/69, 2008–2009. * Kale, Durga. ''The Floating Existence of Taraṅgas: Appraising Local Deities and Social Meaning-Making on the Western Coast of India''. *Asian Ethnology*, Vol. 81, 2022. * Khobrekar, V. G. ''Konkan: From the Earliest to 1818 A.D.'' * Monier-Williams, Monier. ''A Sanskrit-English Dictionary''. Oxford University Press, 1899. * ''Maharashtra: Land and Its People''. Gazetteers Department, Government of Maharashtra, Revised English Edition, 2009. * ''Ratnagiri District Gazetteer''. Gazetteers Department, Government of Maharashtra. * ''Kolaba District Gazetteer''. Gazetteers Department, Government of Maharashtra. * ''Thana District Gazetteer''. Gazetteers Department, Government of Maharashtra. == बाह्य दुवे == * [https://gazetteers.maharashtra.gov.in Maharashtra State Gazetteers] * [https://marathivishwakosh.org महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191102022302/https://marathivishwakosh.org/ |date=2019-11-02 }} * [https://maharashtratourism.gov.in Department of Tourism, Government of Maharashtra] {{कोकण लोकजीवन}} {{कोकणातील जत्रा}} [[वर्ग:कोकण]] [[वर्ग:महाराष्ट्राची संस्कृती]] 2au0vr8uod00or5p9btci9jm1vwxkrz 0 382362 2707065 2703247 2026-08-31T11:24:24Z AdvAnantGholam 172574 2707065 wikitext text/x-wiki '''कोकणातील ग्रामदैवत''' ही [[कोकण]] प्रदेशातील गावांच्या धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनाशी संबंधित स्थानिक ग्रामदेवतांच्या उपासनेची परंपरा आहे. प्रत्येक गावाचे संरक्षण, ग्रामकल्याण, कृषीसमृद्धी, आरोग्य, सामाजिक ऐक्य आणि नैसर्गिक आपत्तींपासून रक्षण व्हावे या श्रद्धेतून विशिष्ट देवतेची ग्रामदैवत म्हणून उपासना केली जाते. कोकणातील ग्रामदैवत परंपरा ही स्थानिक लोकधर्म, देवस्थान व्यवस्था, ग्रामसंस्था आणि लोकसंस्कृती यांचा अविभाज्य भाग मानली जाते.<ref name="MaharashtraLandPeople">{{cite book |title=Maharashtra: Land and Its People |edition=Revised English Edition |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |year=2009 }}</ref> <ref name="Khobrekar">{{cite book |last=Khobrekar |first=V. G. |title=Konkan: From the Earliest to 1818 A.D. |publisher=Maharashtra State Board for Literature and Culture |language=en }}</ref> [[File:Ravalnath murti, temple near Oros budruk, Sindhudurg, Maharashtra.jpg|thumb|250px|सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील ओरोस बुद्रुक येथील रवळनाथ ग्रामदैवताची मूर्ती]] कोकणातील ग्रामदैवत परंपरेचा उगम स्थानिक लोकधार्मिक श्रद्धा, निसर्गपूजा, स्थानिक देवतांची आराधना आणि ग्रामजीवनाच्या ऐतिहासिक विकासाशी संबंधित मानला जातो. कालांतराने या परंपरेचा विविध धार्मिक प्रवाहांशी परस्परसंवाद झाला असला, तरी तिची स्थानिक वैशिष्ट्ये मोठ्या प्रमाणात टिकून राहिली आहेत. महाराष्ट्र शासनाच्या गॅझेटिअर्स, कोकणाच्या इतिहासावरील अभ्यासग्रंथ तसेच मानववंशशास्त्रीय आणि लोकसंस्कृतीविषयक संशोधनांमध्ये ग्रामदैवत परंपरेचा कोकणाच्या सांस्कृतिक ओळखीतील महत्त्वपूर्ण घटक म्हणून उल्लेख आढळतो.<ref name="Hadap2020">{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 }}</ref> <ref name="Kale2022">{{cite journal |last=Kale |first=Durga |title=The Floating Existence of Taraṅgas: Appraising Local Deities and Social Meaning-Making on the Western Coast of India |journal=Asian Ethnology |volume=81 |issue=1 & 2 |year=2022 |pages=279–303 }}</ref> कोकणातील विविध भागांमध्ये ग्रामदैवतांचे स्वरूप, उपासना पद्धती, धार्मिक विधी, जत्रा आणि इतर लोकपरंपरा स्थानिक इतिहास, सामाजिक रचना आणि ग्रामपरंपरांनुसार बदलत असतात. ग्रामदैवतांच्या उपासनेशी जत्रा, पालखी, रथोत्सव, नवसपूर्ती, गोंधळ, भजन, कीर्तन तसेच इतर लोकधार्मिक परंपरा निकट संबंध राखतात.<ref name="KolabaGazetteer">{{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |year=1964 }}</ref> <ref name="RatnagiriGazetteer">{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |year=1957 }}</ref> <ref name="ThanaGazetteer">{{cite book |title=Thana District Gazetteer |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |year=1982 }}</ref> कोकणातील ग्रामदैवत परंपरेचा अभ्यास इतिहास, पुरातत्त्व, मानववंशशास्त्र, लोकधर्म, लोकसंस्कृती आणि धार्मिक अभ्यास या विविध शैक्षणिक शाखांमधून करण्यात आला आहे. उपलब्ध संशोधनांनुसार ही परंपरा कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा एक महत्त्वपूर्ण घटक मानली जाते.<ref name="CultImages2008">{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |last2=Joglekar |first2=P. P. |title=A Study of Cult Images of Konkan: Traditions, Religious Beliefs and Iconography |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68 |issue=69 |year=2008 |pages=215–229 }}</ref> <ref name="Fuller2004">{{cite book |last=Fuller |first=C. J. |title=The Camphor Flame: Popular Hinduism and Society in India |url=https://archive.org/details/camphorflamepopu0000full_m3v3 |edition=Revised and Expanded |publisher=Princeton University Press |place=Princeton |year=2004 }}</ref> == व्युत्पत्ती == ''ग्रामदैवत'' हा शब्द संस्कृतमधील ''ग्राम'' (गाव, वस्ती) आणि ''दैवत'' (देवता, उपास्य देव) या शब्दांच्या संयोगातून तयार झाला आहे. संस्कृत शब्दकोशांमध्ये ''ग्राम'' या शब्दाचा अर्थ गाव किंवा वस्ती, तर ''दैवत'' या शब्दाचा अर्थ देवता किंवा उपास्य देव असा आढळतो.<ref name="Monier1899">{{cite book |last=Monier-Williams |first=Monier |title=A Sanskrit-English Dictionary |publisher=Oxford University Press |place=Oxford |year=1899 |language=en }}</ref> <ref name="Apte1988">{{cite book |last=Apte |first=Vaman Shivaram |title=The Student's Sanskrit-English Dictionary |url=https://archive.org/details/shn.stuentssanskrite0000vama |publisher=Motilal Banarsidass |place=Delhi |year=1988 |language=en }}</ref> मराठी भाषेत ''ग्रामदैवत'' ही संज्ञा एखाद्या गावाचे संरक्षण करणारी, ग्रामसमुदायाची अधिष्ठात्री किंवा अधिष्ठाता देवता या अर्थाने रूढ झाली. अनेक भागांत ''गावदेव'', ''गावदेवी'', ''ग्रामदेवता'' किंवा ''ग्रामदेवी'' या संज्ञाही समानार्थी स्वरूपात वापरल्या जातात.<ref name="Gramadaivate">{{cite web |url=https://marathivishwakosh.org/17898/ |title=ग्रामदैवते |website=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ |date=29 July 2019 |language=mr |access-date=6 August 2026 }}</ref> भारतीय लोकधर्मामध्ये ग्रामदैवत ही संकल्पना केवळ धार्मिक श्रद्धेपुरती मर्यादित नसून ग्रामसंरक्षण, कृषीसमृद्धी, आरोग्य, सामाजिक ऐक्य आणि स्थानिक सांस्कृतिक ओळख यांच्याशीही संबंधित मानली जाते. महाराष्ट्रात, विशेषतः कोकण प्रदेशात, ग्रामदैवत परंपरेचा विकास स्थानिक लोकधर्म, निसर्गपूजा आणि प्रादेशिक धार्मिक परंपरांच्या परस्परसंवादातून झाला असल्याचे विविध अभ्यासांमधून दिसून येते.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/> == इतिहास == कोकणातील ग्रामदैवत परंपरेचा उगम प्राचीन लोकधार्मिक श्रद्धा, निसर्गपूजा आणि ग्रामसंस्थांच्या विकासाशी संबंधित मानला जातो. कोकण प्रदेशातील प्रारंभीच्या धार्मिक जीवनात पर्वत, नद्या, वृक्ष, गुहा, नागपूजा, वीरपूजा तसेच स्थानिक देवतांची उपासना प्रचलित होती. या लोकधार्मिक परंपरांचा पुढे ग्रामदैवत संस्थेच्या विकासावर महत्त्वपूर्ण प्रभाव पडल्याचे इतिहास, मानववंशशास्त्र आणि लोकसंस्कृतीविषयक अभ्यासांमधून दिसून येते.<ref name="Khobrekar"/><ref name="Hadap2020"/><ref name="CultImages2008"/> प्राचीन भारतीय साहित्यात कोकण प्रदेशाचा उल्लेख 'अपरांत' या नावाने आढळतो. पुढे 'कोकण' ही संज्ञा रूढ झाली. समुद्रमार्गे पश्चिम आशिया, ग्रीस, रोम आणि इतर प्रदेशांशी व्यापारसंबंध प्रस्थापित झाल्यामुळे विविध सांस्कृतिक प्रभाव या प्रदेशात पोहोचले; तथापि स्थानिक देवता, ग्रामसंस्था आणि लोकधार्मिक परंपरांचे सातत्य अबाधित राहिले.<ref name="Khobrekar"/><ref name="ShodhAparant">{{cite book |last=Shirgavkar |first=Anna |title=शोध अपरांतांचा |language=mr }}</ref> सातवाहन, शिलाहार, यादव तसेच त्यानंतरच्या मध्ययुगीन राजवटींच्या काळात कोकणातील मंदिरसंस्कृती, देवस्थाने आणि धार्मिक संस्थांचा विस्तार झाला. या कालखंडात स्थानिक ग्रामदेवतांच्या उपासनेला अधिक संघटित स्वरूप प्राप्त झाले. अनेक गावांमध्ये ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांभोवती धार्मिक विधी, सामुदायिक उत्सव, जत्रा आणि पारंपरिक लोकसंस्कृती विकसित झाली.<ref name="Khobrekar"/><ref name="RatnagiriGazetteer"/><ref name="KolabaGazetteer"/> कोकणातील धार्मिक परंपरांचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधनांमध्ये धातूपासून तयार करण्यात आलेल्या धार्मिक वस्तू, स्थानिक देवप्रतिमा, लोकश्रद्धा आणि ग्रामदैवतांच्या उपासनेतील सातत्य यांचा उल्लेख आढळतो. या अभ्यासांनुसार ग्रामदैवत परंपरा ही केवळ धार्मिक श्रद्धेचे प्रकटीकरण नसून ग्रामसंस्था, सामाजिक संघटन आणि सांस्कृतिक सातत्य यांचाही महत्त्वपूर्ण भाग आहे.<ref name="Hadap2020"/><ref name="CultImages2008"/> मानववंशशास्त्रीय आणि लोकधर्मविषयक अभ्यासांनुसार ग्रामदैवतांची उपासना ही केवळ धार्मिक श्रद्धेपुरती मर्यादित नसून ग्रामसमुदायाची सामाजिक संघटना, स्थानिक ओळख आणि सामूहिक सहभाग यांच्याशी निगडित आहे. ग्रामदैवतांभोवती विकसित झालेल्या धार्मिक परंपरांमधून ग्रामजीवनातील सामाजिक संबंध, स्थानिक रूढी आणि सांस्कृतिक सातत्य यांचे प्रतिबिंब दिसून येते.<ref name="Harper1959"/><ref name="Das2006">{{cite journal |last=Das |first=N. K. |title=Cultural Diversity, Religious Syncretism and People of India: An Anthropological Interpretation |journal=Bangladesh e-Journal of Sociology |volume=3 |issue=2 |year=2006 |pages=1–19 }}</ref> <ref name="Kale2022"/> कोकणातील ग्रामदैवत परंपरेच्या इतिहासाचा अभ्यास करताना देवप्रतिमा, मंदिररचना, स्थानिक परंपरा आणि शिलालेख यांनाही महत्त्वाचे ऐतिहासिक स्रोत मानले जाते. डेक्कन कॉलेजच्या संशोधनांमध्ये कोकणातील देवप्रतिमा, स्थानिक धार्मिक श्रद्धा आणि ग्रामदैवतांशी संबंधित उपासना परंपरांचा ऐतिहासिक विकास अधोरेखित करण्यात आला आहे.<ref name="CultImages2008"/><ref name="Mangalam1981"/> स्वातंत्र्योत्तर काळात इतिहास, लोकसंस्कृती, पुरातत्त्व, मानववंशशास्त्र आणि सांस्कृतिक अभ्यास या विविध शैक्षणिक शाखांमधून ग्रामदैवत परंपरेच्या अभ्यासाला अधिक चालना मिळाली. समकालीन संशोधनांमध्ये ग्रामदैवत परंपरेकडे धार्मिक श्रद्धा, स्थानिक समाजरचना, लोकपरंपरा आणि अमूर्त सांस्कृतिक वारसा यांचा समन्वय साधणारी परंपरा म्हणून पाहिले जाते.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="Niranjana2024"/> == इतिहास == कोकणातील ग्रामदैवत परंपरेचा उगम प्राचीन लोकधार्मिक श्रद्धा, निसर्गपूजा आणि ग्रामसंस्थांच्या विकासाशी संबंधित मानला जातो. कोकण प्रदेशातील प्रारंभीच्या धार्मिक जीवनात पर्वत, नद्या, वृक्ष, गुहा, नागपूजा, वीरपूजा तसेच स्थानिक देवतांची उपासना प्रचलित होती. या लोकधार्मिक परंपरांचा पुढे ग्रामदैवत संस्थेच्या विकासावर महत्त्वपूर्ण प्रभाव पडल्याचे इतिहास, मानववंशशास्त्र आणि लोकसंस्कृतीविषयक अभ्यासांमधून दिसून येते.<ref name="Khobrekar"/><ref name="Hadap2020"/><ref name="CultImages2008"/> प्राचीन भारतीय साहित्यात कोकण प्रदेशाचा उल्लेख 'अपरांत' या नावाने आढळतो. पुढे 'कोकण' ही संज्ञा रूढ झाली. समुद्रमार्गे [[पश्चिम आशिया]], [[ग्रीस]], [[रोम]] आणि इतर प्रदेशांशी व्यापारसंबंध प्रस्थापित झाल्यामुळे विविध सांस्कृतिक प्रभाव या प्रदेशात पोहोचले; तथापि स्थानिक देवता, ग्रामसंस्था आणि लोकधार्मिक परंपरांचे सातत्य अबाधित राहिले.<ref name="Khobrekar"/><ref name="ShodhAparant"/> [[सातवाहन साम्राज्य|सातवाहन]], [[शिलाहार घराणे|शिलाहार]], [[यादव घराणे|यादव]] तसेच त्यानंतरच्या मध्ययुगीन राजवटींच्या काळात कोकणातील मंदिरसंस्कृती, देवस्थाने आणि धार्मिक संस्थांचा विस्तार झाला. या कालखंडात स्थानिक ग्रामदेवतांच्या उपासनेला अधिक संघटित स्वरूप प्राप्त झाले. अनेक गावांमध्ये ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांभोवती धार्मिक विधी, सामुदायिक उत्सव, जत्रा आणि पारंपरिक लोकसंस्कृती विकसित झाली.<ref name="Khobrekar"/><ref name="RatnagiriGazetteer"/><ref name="KolabaGazetteer"/> कोकणातील धार्मिक परंपरांचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधनांमध्ये धातूपासून तयार करण्यात आलेल्या धार्मिक वस्तू, स्थानिक देवप्रतिमा, लोकश्रद्धा आणि ग्रामदैवतांच्या उपासनेतील सातत्य यांचा उल्लेख आढळतो. या अभ्यासांनुसार ग्रामदैवत परंपरा ही केवळ धार्मिक श्रद्धेचे प्रकटीकरण नसून ग्रामसंस्था, सामाजिक संघटन आणि सांस्कृतिक सातत्य यांचाही महत्त्वपूर्ण भाग आहे.<ref name="Hadap2020"/><ref name="CultImages2008"/> मानववंशशास्त्रीय आणि लोकधर्मविषयक अभ्यासांनुसार ग्रामदैवतांची उपासना ही केवळ धार्मिक श्रद्धेपुरती मर्यादित नसून ग्रामसमुदायाची सामाजिक संघटना, स्थानिक ओळख आणि सामूहिक सहभाग यांच्याशी निगडित आहे. ग्रामदैवतांभोवती विकसित झालेल्या धार्मिक परंपरांमधून ग्रामजीवनातील सामाजिक संबंध, स्थानिक रूढी आणि सांस्कृतिक सातत्य यांचे प्रतिबिंब दिसून येते.<ref name="Harper1959">{{cite journal |last=Harper |first=Edward B. |title=A Hindu Village Pantheon |journal=Southwestern Journal of Anthropology |volume=15 |issue=3 |year=1959 |pages=227–234 }}</ref> <ref name="Das2006"/><ref name="Kale2022"/> कोकणातील ग्रामदैवत परंपरेच्या इतिहासाचा अभ्यास करताना देवप्रतिमा, मंदिररचना, स्थानिक परंपरा आणि [[शिलालेख]] यांनाही महत्त्वाचे ऐतिहासिक स्रोत मानले जाते. [[डेक्कन कॉलेज पोस्ट-ग्रॅज्युएट अँड रिसर्च इन्स्टिट्यूट|डेक्कन कॉलेज]]च्या संशोधनांमध्ये कोकणातील देवप्रतिमा, स्थानिक धार्मिक श्रद्धा आणि ग्रामदैवतांशी संबंधित उपासना परंपरांचा ऐतिहासिक विकास अधोरेखित करण्यात आला आहे.<ref name="CultImages2008"/><ref name="Mangalam1981">{{cite journal |last=Mangalam |first=S. J. |title=SAḌAVAI STONE IMAGE INSCRIPTION |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=40 |year=1981 |pages=207–208 }}</ref> स्वातंत्र्योत्तर काळात इतिहास, लोकसंस्कृती, पुरातत्त्व, मानववंशशास्त्र आणि सांस्कृतिक अभ्यास या विविध शैक्षणिक शाखांमधून ग्रामदैवत परंपरेच्या अभ्यासाला अधिक चालना मिळाली. समकालीन संशोधनांमध्ये ग्रामदैवत परंपरेकडे धार्मिक श्रद्धा, स्थानिक समाजरचना, लोकपरंपरा आणि अमूर्त सांस्कृतिक वारसा यांचा समन्वय साधणारी परंपरा म्हणून पाहिले जाते.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="Niranjana2024">{{cite journal |last=Niranjana |first=Tejaswini |title=Engaging with Culture and Modernity: Cultural Studies in India |journal=Critical Studies in Media Communication |volume=41 |issue=5 |year=2024 |pages=510–518 }}</ref> == ग्रामदैवत संकल्पना == ग्रामदैवत ही भारतीय लोकधर्मातील अशी संकल्पना आहे, ज्यामध्ये विशिष्ट गाव, त्याची भौगोलिक सीमा, ग्रामसमुदाय आणि स्थानिक जीवनपद्धती यांच्याशी संबंधित देवतेची सामूहिक उपासना केली जाते. ग्रामदैवत ही विशिष्ट गावाची रक्षक देवता मानली जाते आणि ग्रामसमुदायाच्या धार्मिक, सामाजिक व सांस्कृतिक जीवनात तिचे मध्यवर्ती स्थान असते.<ref name="KolabaGazetteer"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> महाराष्ट्र शासनाच्या ''कुलाबा जिल्हा गॅझेटिअर''मध्ये ग्रामदेवता, स्थानदेवता, कुलदेवता, इष्टदेवता आणि वास्तुदेवता यांचा स्वतंत्र उल्लेख आढळतो. त्यामध्ये ग्रामदेवता ही विशिष्ट गावाच्या संरक्षणाशी आणि सामूहिक श्रद्धेशी संबंधित देवता असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. ग्रामदैवताची उपासना ही वैयक्तिक उपासनेपेक्षा सामुदायिक स्वरूपाची असून ती ग्रामजीवनाशी निगडित धार्मिक परंपरांचा अविभाज्य भाग मानली जाते.<ref name="KolabaGazetteer"/> कोकण प्रदेशात ग्रामदैवत परंपरेचा संबंध स्थानिक लोकधर्म, निसर्गपूजा, ग्रामसंस्था आणि देवस्थान व्यवस्थेशी जोडलेला आहे. विविध संशोधनांनुसार ग्रामदैवतांच्या उपासनेमध्ये स्थानिक इतिहास, लोकश्रद्धा, ग्रामसंरक्षण, कृषीजीवन आणि सामाजिक ऐक्य या घटकांचा परस्परसंबंध आढळतो.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="Fuller2004"/> ग्रामदैवतांच्या उपासनेमध्ये वार्षिक उत्सव, जत्रा, पालखी, नवसपूर्ती, महापूजा, गोंधळ, भजन, कीर्तन तसेच इतर पारंपरिक धार्मिक विधींचा समावेश होतो. या परंपरांद्वारे ग्रामसमुदायाचा सामूहिक सहभाग, स्थानिक सांस्कृतिक सातत्य आणि धार्मिक ओळख यांचे जतन होत असल्याचे मानववंशशास्त्रीय अभ्यासांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="Harper1959"/> == ग्रामदैवतांचे प्रकार == महाराष्ट्रातील लोकधार्मिक परंपरेमध्ये देवतांचे स्वरूप त्यांच्या उपासनेचा व्याप, धार्मिक कार्य आणि सामाजिक संबंध यांच्या आधारे विविध प्रकारांत वर्गीकृत केले जाते. महाराष्ट्र शासनाच्या ''कुलाबा जिल्हा गॅझेटिअर''मध्ये देवतांचे '''ग्रामदेवता''', '''स्थानदेवता''', '''[[कुलदेवता]]''', '''इष्टदेवता''' आणि '''वास्तुदेवता''' असे वर्गीकरण करण्यात आले असून, कोकणातील धार्मिक जीवनात या सर्व प्रकारच्या देवतांना महत्त्वाचे स्थान असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.<ref name="KolabaGazetteer"/> '''ग्रामदैवत''' ही विशिष्ट गावाची रक्षक देवता मानली जाते. ग्रामसंरक्षण, ग्रामकल्याण, कृषीसमृद्धी, रोगनिवारण आणि सामुदायिक ऐक्य यांसाठी ग्रामदैवताची उपासना केली जाते. नवीन गावाची स्थापना झाल्यानंतर ग्रामदैवताची प्रतिष्ठापना करण्याची प्रथा कोकणासह महाराष्ट्रातील अनेक भागांत प्रचलित असल्याची नोंद महाराष्ट्र शासनाच्या गॅझेटिअर्समध्ये आढळते.<ref name="KolabaGazetteer"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> '''स्थानदेवता''' या विशिष्ट पर्वत, डोंगर, नदी, समुद्रकिनारा, गुहा, वनक्षेत्र किंवा इतर पवित्र स्थळांशी संबंधित देवता मानल्या जातात. अशा देवस्थानांना स्थानिक तसेच प्रादेशिक महत्त्व प्राप्त झाले असून, त्यांच्या वार्षिक जत्रा आणि धार्मिक उत्सवांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर भाविक सहभागी होतात.<ref name="KolabaGazetteer"/><ref name="Khobrekar"/> '''कुलदेवता''' ही विशिष्ट कुळ, वंश किंवा कुटुंबाची आराध्य देवता असते, तर '''इष्टदेवता''' ही व्यक्तीने स्वतःच्या श्रद्धेनुसार स्वीकारलेली उपास्य देवता असते. '''वास्तुदेवता''' ही गृह, वास्तू किंवा निवासस्थानाशी संबंधित देवता मानली जाते. महाराष्ट्राच्या धार्मिक परंपरेमध्ये या सर्व प्रकारच्या देवतांची उपासना परस्परपूरक स्वरूपात आढळते.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="KolabaGazetteer"/> कोकणातील धार्मिक परंपरेमध्ये ग्रामदैवत, कुलदेवता आणि स्थानदेवता यांच्या उपासनेचा परस्परसंबंध विशेषत्वाने आढळतो. अनेक गावांमध्ये ग्रामदैवत हे गावाचे रक्षक दैवत मानले जात असले, तरी त्याच गावातील विविध कुळांची स्वतंत्र कुलदेवताही असतात. स्थानिक इतिहास, लोकपरंपरा आणि देवस्थानांच्या विकासातून या उपासना परंपरांचे स्वतंत्र तसेच परस्परपूरक स्वरूप विकसित झाल्याचे कोकणावरील अभ्यासग्रंथांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref name="Khobrekar"/><ref name="ShilpaSamruddhaKonkan"/><ref name="KokanVividhDasha">{{cite book |title=कोकण : विविध दशा आणि दर्शने |editor=डॉ. लीला दीक्षित |language=mr }}</ref> == कोकणातील ग्रामदैवत परंपरा == कोकणातील ग्रामदैवत परंपरा ही स्थानिक लोकधर्म, ग्रामसंस्था आणि निसर्गाशी निगडित धार्मिक श्रद्धांच्या दीर्घकालीन विकासातून घडलेली मानली जाते. कोकणातील बहुतांश गावांमध्ये ग्रामदैवत हे गावाच्या धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनाचे केंद्र मानले जाते. गावाच्या संरक्षणापासून ते वार्षिक धार्मिक उत्सव, जत्रा, नवसपूर्ती आणि सामुदायिक जीवनापर्यंत ग्रामदैवत परंपरेचा ग्रामजीवनाशी निकट संबंध आढळतो.<ref name="Khobrekar"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="Hadap2020"/> कोकणातील ग्रामदैवतांची उपासना स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, ग्रामइतिहास आणि लोकपरंपरांनुसार विकसित झाली आहे. समुद्रकिनारी, डोंगराळ भागात, नदीकाठी तसेच वनप्रदेशालगत असलेल्या गावांमध्ये ग्रामदैवतांची नावे, स्वरूप आणि धार्मिक विधी यांमध्ये वैविध्य आढळते. या परंपरांचा अभ्यास कोकणावरील विविध संशोधनग्रंथांमध्ये तसेच लोकसंस्कृतीविषयक अभ्यासांमध्ये करण्यात आला आहे.<ref name="ShilpaSamruddhaKonkan">{{cite book |last=Ghanekar |first=Pr. K. |last2=Bapat |first2=Ashutosh |title=शिल्प्स समृद्ध कोकण |language=mr }}</ref> <ref name="KokanVividhDasha"/><ref name="Khobrekar"/> कोकणातील विविध भागांमध्ये ग्रामदैवतांचे स्वरूप, नावे आणि उपासना परंपरा स्थानिक इतिहास, भौगोलिक परिस्थिती आणि ग्रामसंस्कृतीनुसार बदलत असतात. [[रवळनाथ]], [[वेतोबा]], [[भैरव]], गावदेवी, [[सातेरी]], [[वाघोबा]], [[म्हसोबा]], झोलाई, गांगेश्वर तसेच इतर अनेक स्थानिक देवतांची विविध गावांमध्ये ग्रामदैवत म्हणून उपासना केली जाते. तथापि, कोणत्याही एका देवतेचा संपूर्ण कोकण प्रदेशात समान प्रसार आढळत नाही.<ref name="RatnagiriGazetteer"/><ref name="KolabaGazetteer"/><ref name="ThanaGazetteer"/><ref name="Khobrekar"/><ref name="KhadikolvanBook">{{cite book |last=Gholam |first=Anant Sakharam |title=खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन |publisher=Adv. Anant Sakharam Gholam |date=13 July 2025 |url=https://www.amazon.com/dp/B0FHHWWR47 |language=mr }}</ref> कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांची देवस्थाने देवराया, नैसर्गिक जलस्रोत किंवा ऐतिहासिक वसाहतींशी संबंधित असल्याचे विविध अभ्यासांमधून दिसून येते. स्थानिक देवता, ग्रामदेवी आणि इतर ग्रामदैवतांच्या उपासनेत प्रादेशिक वैशिष्ट्ये जतन झालेली दिसतात. काही देवस्थानांचा इतिहास स्थानिक परंपरा, [[शिलालेख]], लोकआख्यायिका आणि प्रादेशिक इतिहासग्रंथांच्या साहाय्याने अभ्यासला गेला आहे.<ref name="CultImages2008"/><ref name="Mangalam1981"/><ref name="Kambale">{{cite book |last=कांबळे |first=डॉ. आर. एच. |title=ऐतिहासिक शोध निबंध : प्राचीन व अर्वाचीन काळ, स्थळ आणि व्यक्ती विचारांचा वेध |language=mr }}</ref> <ref name="KhadikolvanBook"/> ग्रामदैवत परंपरेचे स्वरूप संपूर्ण कोकणात एकसमान नसून प्रत्येक गावाच्या इतिहास, सामाजिक रचना आणि स्थानिक धार्मिक परंपरांनुसार त्यामध्ये भिन्नता आढळते. तथापि, ग्रामदैवतांभोवती विकसित झालेल्या जत्रा, पालखी, महापूजा, नवसपूर्ती आणि सामुदायिक सहभाग या परंपरा कोकणातील बहुसंख्य गावांमध्ये समान स्वरूपात आढळतात.<ref name="Kale2022"/><ref name="Hadap2020"/><ref name="RatnagiriGazetteer"/> == ग्रामदैवतांची वैशिष्ट्ये == कोकणातील ग्रामदैवत परंपरेचे स्वरूप स्थानिक इतिहास, ग्रामसंस्था, लोकधर्म आणि निसर्गाशी असलेल्या संबंधांमुळे वैशिष्ट्यपूर्ण मानले जाते. ग्रामदैवत हे एखाद्या व्यक्ती, कुळ किंवा पंथापुरते मर्यादित नसून संपूर्ण ग्रामसमुदायाचे अधिष्ठान मानले जाते. त्यामुळे ग्रामदैवतांच्या उपासनेमध्ये सामूहिक सहभाग, ग्रामसंरक्षण आणि सामाजिक ऐक्य या घटकांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref name="KolabaGazetteer"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="Khobrekar"/> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या उपासनेमध्ये पुरुष देवता आणि स्त्री देवता या दोन्ही परंपरा आढळतात. विविध गावांमध्ये स्थानिक इतिहास, लोकश्रद्धा आणि प्रादेशिक परंपरांनुसार ग्रामदैवतांचे स्वरूप, नावे आणि धार्मिक विधी बदलत असले, तरी ग्रामसंरक्षण, ग्रामकल्याण आणि सामुदायिक हित ही त्यांची मूलभूत संकल्पना समान राहते.<ref name="Hadap2020"/><ref name="CultImages2008"/><ref name="Kale2022"/> ग्रामदैवतांची देवस्थाने प्रामुख्याने गावाच्या मध्यभागी, ग्रामसीमेवर, डोंगरपायथ्याशी, देवराईमध्ये, जलस्रोतांच्या परिसरात किंवा ऐतिहासिकदृष्ट्या महत्त्वाच्या स्थळी आढळतात. अनेक गावांमध्ये ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांभोवती धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक उपक्रम विकसित झाले असून त्यांचा स्थानिक भूगोल आणि पर्यावरणाशी निकटचा संबंध असल्याचे विविध अभ्यासांमधून दिसून येते.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="ShilpaSamruddhaKonkan"/><ref name="KokanVividhDasha"/> कोकणातील ग्रामदैवत परंपरेमध्ये वार्षिक जत्रा, पालखी, महापूजा, नवसपूर्ती, गाऱ्हाणे, कौलप्रथा, गोंधळ, भजन, कीर्तन आणि सामुदायिक महाप्रसाद यांसारख्या धार्मिक परंपरांना महत्त्वाचे स्थान आहे. या विधींमध्ये ग्रामस्थांचा सामूहिक सहभाग आढळतो आणि त्यांमुळे धार्मिक श्रद्धेबरोबरच सामाजिक एकात्मता व सांस्कृतिक सातत्य टिकून राहते.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Fuller2004"/><ref name="RatnagiriGazetteer"/> ग्रामदैवतांच्या उपासनेशी [[गुरव]], पुजारी, मानकरी, देवस्थान विश्वस्त, पारंपरिक सेवेकरी आणि ग्रामस्थ यांचा परस्पर संबंध आढळतो. विविध देवस्थानांमधील धार्मिक जबाबदाऱ्या, मानपानाच्या परंपरा आणि सेवापद्धती स्थानिक रूढी, देवस्थान व्यवस्था आणि ऐतिहासिक परंपरांनुसार बदलत असतात.<ref name="KolabaGazetteer"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="Kambale"/> मानववंशशास्त्रीय आणि लोकसंस्कृतीविषयक संशोधनांनुसार कोकणातील ग्रामदैवत परंपरा ही धार्मिक श्रद्धा, लोकधर्म, सामाजिक संघटना, पर्यावरणीय जाणीव आणि सांस्कृतिक स्मृती यांचा समन्वय साधणारी परंपरा आहे. त्यामुळे ग्रामदैवतांचा अभ्यास इतिहास, मानववंशशास्त्र, लोकसाहित्य, पुरातत्त्व आणि सांस्कृतिक अभ्यास या विविध शैक्षणिक शाखांमधून केला जात आहे.<ref name="Harper1959"/><ref name="Das2006"/><ref name="Niranjana2024"/> == ग्रामदैवत व देवराई == कोकणातील ग्रामदैवत परंपरा आणि '''[[कोकणातील देवराया|देवराई]]''' (पवित्र वनक्षेत्र) यांचा परस्परसंबंध अत्यंत निकटचा मानला जातो. कोकणातील अनेक गावांमध्ये ग्रामदैवतांची देवस्थाने देवराया, नैसर्गिक वनक्षेत्रे, डोंगरउतार, झरे किंवा जलस्रोतांच्या परिसरात वसलेली आढळतात. धार्मिक श्रद्धेमुळे या पवित्र वनक्षेत्रांचे संरक्षण झाले असून त्यामुळे स्थानिक [[जैवविविधता|जैवविविधतेच्या]] संवर्धनालाही हातभार लागला आहे.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="Hadap2020"/><ref name="ShilpaSamruddhaKonkan"/> महाराष्ट्र शासनाच्या ''Maharashtra: Land and Its People'' या ग्रंथामध्ये धार्मिक जीवनात देवता, पवित्र स्थाने, वृक्ष, नद्या आणि इतर नैसर्गिक घटक यांना विशेष पवित्रत्व प्राप्त झाल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. धार्मिक श्रद्धा आणि निसर्ग यांच्यातील हा संबंध महाराष्ट्रातील, विशेषतः कोकणातील, ग्रामदैवत परंपरेचे महत्त्वपूर्ण वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref name="MaharashtraLandPeople"/> कोकणातील अनेक देवराया या ग्रामदैवत, ग्रामदेवी आणि इतर स्थानिक देवतांच्या अधिष्ठानाशी संबंधित आहेत. अशा देवरायांमध्ये वृक्षतोड, शिकार किंवा नैसर्गिक संसाधनांचे नुकसान करणे धार्मिकदृष्ट्या निषिद्ध मानले जात असल्यामुळे त्या परिसरांचे नैसर्गिक स्वरूप दीर्घकाळ टिकून राहिले आहे.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="KokanVividhDasha"/> धार्मिक परंपरा, देवस्थान व्यवस्था आणि लोकसंस्कृतीविषयक अभ्यासांमधून देवराया या केवळ उपासनेसाठीची स्थाने नसून ग्रामसमुदायाच्या सांस्कृतिक स्मृती, पर्यावरणीय जाणीव आणि सामुदायिक जबाबदारी यांचे प्रतीक असल्याचे अधोरेखित करण्यात आले आहे. ग्रामदैवतांची उपासना, वार्षिक जत्रा, नवसपूर्ती आणि सामुदायिक धार्मिक विधी यांमुळे देवरायांचे धार्मिक तसेच सामाजिक महत्त्व आजही टिकून आहे.<ref name="Fuller2004"/><ref name="ShilpaSamruddhaKonkan"/><ref name="Kale2022"/> [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील]] [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर तालुक्यातील]] खडीकोळवण गावातील '''श्री देव गांगेश्वर''' देवस्थान हे स्थानिक परंपरेनुसार देवराईशी संबंधित स्वयंभू ग्रामदैवत मानले जाते. अशा स्थानिक उदाहरणांमधून ग्रामदैवत, देवराई आणि ग्रामजीवन यांचा परस्परसंबंध स्पष्ट होतो. या परंपरेचा उल्लेख प्रादेशिक इतिहासग्रंथ आणि स्थानिक संशोधनपर साहित्यात आढळतो.<ref name="KhadikolvanBook"/><ref name="Kambale"/><ref name="ShodhAparant"/> == ग्रामदैवत व जत्रा == कोकणातील ग्रामदैवतांच्या उपासनेचा वार्षिक जत्रांशी अत्यंत निकटचा संबंध आहे. ग्रामदैवताच्या वार्षिक उत्सवानिमित्त आयोजित केल्या जाणाऱ्या जत्रा या धार्मिक विधी, सामुदायिक सहभाग आणि स्थानिक सांस्कृतिक परंपरांचे प्रमुख माध्यम मानल्या जातात. महाराष्ट्र शासनाच्या जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये अनेक ग्रामदैवतांच्या जत्रांचा उल्लेख धार्मिक तसेच सामाजिक जीवनाचा अविभाज्य भाग म्हणून करण्यात आला आहे.<ref name="RatnagiriGazetteer"/><ref name="KolabaGazetteer"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> ग्रामदैवतांच्या जत्रांमध्ये अभिषेक, महापूजा, ध्वजारोहण, पालखी, रथोत्सव, नवसपूर्ती, महाप्रसाद, भजन, कीर्तन, गोंधळ तसेच इतर पारंपरिक धार्मिक विधींचे आयोजन केले जाते. अनेक गावांमध्ये जत्रा ही संपूर्ण ग्रामसमुदायाचा सहभाग असलेली सामुदायिक परंपरा असून, गावाबाहेर वास्तव्यास असलेले ग्रामस्थही या निमित्ताने आपल्या मूळ गावी एकत्र येतात.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="Fuller2004"/> [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] आणि [[सिंधुदुर्ग जिल्हा|सिंधुदुर्ग]] जिल्ह्यांतील अनेक ग्रामदैवतांच्या जत्रांमध्ये [[दशावतार (लोककला)|दशावतार]], [[काला]], कीर्तन, भजन आणि इतर पारंपरिक लोककलांचे सादरीकरण करण्याची परंपरा दीर्घकाळापासून प्रचलित आहे. महाराष्ट्र शासनाच्या ''रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअर''मध्ये ग्रामदैवतांच्या जत्रांमध्ये कीर्तन हा पारंपरिक घटक असल्याची तसेच दशावतार लोकनाट्य आणि इतर धार्मिक कलाप्रकार जत्रांशी निगडित असल्याची नोंद आढळते.<ref name="RatnagiriGazetteer"/><ref name="ShilpaSamruddhaKonkan"/><ref name="KokanVividhDasha"/> ग्रामदैवतांच्या जत्रा या धार्मिक श्रद्धेबरोबरच सामाजिक संवाद, स्थानिक व्यापार, लोककला आणि सांस्कृतिक सातत्य यांचेही केंद्र मानल्या जातात. जत्रेच्या काळात देवस्थान परिसरात पारंपरिक बाजार भरविणे, स्थानिक कारागीर व व्यापाऱ्यांचा सहभाग तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित करण्याची परंपरा कोकणातील अनेक गावांमध्ये आजही टिकून आहे.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="Kale2022"/> स्थानिक इतिहास, ग्रामपरंपरा आणि धार्मिक श्रद्धा यांमुळे कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांच्या जत्रांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. अशा जत्रांमधून धार्मिक परंपरा, सामुदायिक सहभाग आणि स्थानिक सांस्कृतिक वारशाचे जतन होत असल्याचे विविध अभ्यासांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> == ग्रामदैवत व लोकजीवन == कोकणातील ग्रामदैवत परंपरा ही केवळ धार्मिक उपासनेपुरती मर्यादित नसून ग्रामीण समाजजीवन, लोकपरंपरा आणि सांस्कृतिक ओळख यांचा अविभाज्य भाग मानली जाते. ग्रामदैवताभोवती विकसित झालेल्या धार्मिक श्रद्धा, सामाजिक रूढी, जत्रा, सामुदायिक विधी आणि लोककला यांमधून ग्रामसमुदायाचे सांस्कृतिक जीवन अभिव्यक्त होत असल्याचे महाराष्ट्र शासनाच्या गॅझेटिअर्स तसेच कोकणावरील विविध अभ्यासग्रंथांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="KolabaGazetteer"/><ref name="ShilpaSamruddhaKonkan"/> कोकणातील अनेक गावांमध्ये ग्रामदैवत हे ग्रामजीवनाच्या सामूहिक केंद्रस्थानी मानले जाते. वार्षिक जत्रा, धार्मिक उत्सव, नवसपूर्ती, पालखी सोहळे आणि इतर सामुदायिक धार्मिक कार्यक्रम ग्रामदैवताच्या अधिष्ठानाखाली पार पाडण्याची परंपरा अनेक ठिकाणी आढळते. या परंपरांमुळे ग्रामस्थांमध्ये सामाजिक ऐक्य, परस्पर सहकार्य आणि सांस्कृतिक सातत्य दृढ होत असल्याचे लोकसंस्कृतीविषयक अभ्यासांमधून स्पष्ट होते.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="Das2006"/> महाराष्ट्र शासनाच्या ''Maharashtra: Land and Its People'' या ग्रंथानुसार कोकणातील कृषिप्रधान समाजजीवनात ग्रामदैवतांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. शेती, पर्जन्य, पशुधन, ग्रामसंरक्षण आणि सामूहिक कल्याण यांसाठी विविध धार्मिक विधी ग्रामदैवतांच्या अधिष्ठानाखाली पार पाडले जातात. वार्षिक जत्रा आणि धार्मिक उत्सव हे ग्रामजीवनातील सामाजिक व सांस्कृतिक एकात्मतेचे महत्त्वपूर्ण माध्यम मानले जाते.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="RatnagiriGazetteer"/> कोकणातील लोककला, लोकसाहित्य आणि मौखिक परंपरांमध्ये ग्रामदैवतांचे स्थान महत्त्वाचे आहे. ओव्या, आख्यायिका, लोककथा, गोंधळ, दशावतार, भजन, कीर्तन आणि इतर लोककलांमधून ग्रामदैवतांविषयीच्या श्रद्धा आणि स्थानिक इतिहासाचे पिढ्यान्पिढ्या संवर्धन झाले आहे. त्यामुळे ग्रामदैवत परंपरा ही धार्मिक उपासनेबरोबरच कोकणाच्या सांस्कृतिक स्मृती आणि लोकपरंपरेचा महत्त्वपूर्ण भाग मानली जाते.<ref name="CultImages2008"/><ref name="ShilpaSamruddhaKonkan"/><ref name="KokanVividhDasha"/> कोकणातील अनेक गावांमध्ये ग्रामदैवत परंपरा आजही सामाजिक जीवनाशी सक्रियपणे जोडलेली आहे. स्थानिक देवस्थानांच्या माध्यमातून धार्मिक उत्सव, सामुदायिक उपक्रम आणि लोककलांचे आयोजन केले जाते. या परंपरांमुळे स्थानिक सामाजिक बांधिलकी, सांस्कृतिक सातत्य आणि ग्रामसमुदायाची सामूहिक ओळख आजही टिकून असल्याचे विविध अभ्यासग्रंथांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref name="Kambale"/><ref name="ShodhAparant"/><ref name="KhadikolvanBook"/> == सामाजिक व सांस्कृतिक महत्त्व == कोकणातील ग्रामदैवत परंपरा ही स्थानिक समाजजीवन, धार्मिक श्रद्धा आणि सांस्कृतिक सातत्य यांचा अविभाज्य भाग मानली जाते. ग्रामदैवत हे केवळ उपास्य दैवत नसून ग्रामसमुदायाच्या सामूहिक ओळखीचे, ऐतिहासिक सातत्याचे आणि सामाजिक ऐक्याचे प्रतीक मानले जाते. विविध मानववंशशास्त्रीय, लोकसंस्कृतीविषयक आणि ऐतिहासिक अभ्यासांमध्ये ग्रामदैवत परंपरेचा कोकणातील ग्रामीण समाजरचनेवर झालेला प्रभाव अधोरेखित करण्यात आला आहे.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="Harper1959"/><ref name="Das2006"/> ग्रामदैवतांच्या उपासनेमुळे गावातील विविध सामाजिक घटकांमध्ये परस्पर सहकार्य आणि सामुदायिक सहभागाची भावना दृढ होत असल्याचे अभ्यासांमधून दिसून येते. वार्षिक जत्रा, पालखी सोहळे, महापूजा, नवसपूर्ती, सामुदायिक महाप्रसाद आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ग्रामस्थांचा सामूहिक सहभाग आढळतो. त्यामुळे ग्रामदैवत परंपरा ही धार्मिक उपासनेबरोबरच सामाजिक एकात्मतेचे प्रभावी माध्यम मानली जाते.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="Fuller2004"/> कोकणातील ग्रामदैवत परंपरेचा स्थानिक लोककला, लोकसाहित्य आणि मौखिक परंपरांशी निकट संबंध आहे. ग्रामदैवतांशी संबंधित आख्यायिका, लोककथा, ओव्या, गोंधळ, दशावतार, भजन, कीर्तन आणि इतर लोकपरंपरांमधून स्थानिक इतिहास, लोकश्रद्धा आणि सांस्कृतिक मूल्यांचे पिढ्यान्पिढ्या संवर्धन झाले आहे. त्यामुळे ग्रामदैवत परंपरा ही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण घटक मानली जाते.<ref name="CultImages2008"/><ref name="ShilpaSamruddhaKonkan"/><ref name="KokanVividhDasha"/> ग्रामदैवतांच्या उपासनेशी संबंधित देवराया, पवित्र स्थाने आणि पारंपरिक धार्मिक प्रथा यांमुळे स्थानिक पर्यावरण संवर्धनालाही चालना मिळाल्याचे विविध अभ्यासांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे. धार्मिक श्रद्धेमुळे संरक्षित राहिलेल्या या स्थळांनी जैवविविधतेचे जतन तसेच स्थानिक पर्यावरणीय संतुलन टिकवून ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे.<ref name="Hadap2020"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="ShilpaSamruddhaKonkan"/> आधुनिक काळात सामाजिक परिवर्तन, शिक्षण, नागरीकरण आणि माहिती तंत्रज्ञानाचा प्रभाव वाढला असला, तरी कोकणातील अनेक गावांमध्ये ग्रामदैवत परंपरेचे सामाजिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व कायम आहे. ग्रामदैवतांच्या जत्रा, धार्मिक उत्सव आणि सामुदायिक उपक्रमांच्या माध्यमातून स्थानिक परंपरा, सांस्कृतिक स्मृती आणि ग्रामीण ओळख यांचे संवर्धन आजही होत असल्याचे समकालीन संशोधनांमधून स्पष्ट होते.<ref name="Niranjana2024"/><ref name="Kale2022"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> == आधुनिक परिवर्तन == आधुनिक काळात शिक्षण, नागरीकरण, दळणवळण, माहिती तंत्रज्ञान आणि सामाजिक परिवर्तन यांच्या प्रभावामुळे कोकणातील ग्रामदैवत परंपरेच्या स्वरूपात काही बदल झाले असले, तरी तिचे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व मोठ्या प्रमाणात टिकून आहे. अनेक गावांमध्ये पारंपरिक देवस्थान व्यवस्थेबरोबरच नोंदणीकृत सार्वजनिक विश्वस्त संस्था, स्थानिक समित्या आणि ग्रामस्थ यांच्या सहभागातून देवस्थानांचे व्यवस्थापन केले जाते.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="Niranjana2024"/> कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांच्या जत्रा आणि धार्मिक उत्सवांमध्ये स्थानिकांसह स्थलांतरित ग्रामस्थ, भाविक आणि पर्यटक यांचाही सहभाग वाढला आहे. यामुळे धार्मिक परंपरांबरोबरच स्थानिक लोककला, पारंपरिक हस्तकला आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेलाही चालना मिळाल्याचे विविध अभ्यासांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref name="Kale2022"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="ShilpaSamruddhaKonkan"/> देवराया, पारंपरिक देवस्थाने आणि ग्रामदैवतांशी संबंधित सांस्कृतिक वारशाच्या संवर्धनाबाबतही अलीकडील काळात जागरूकता वाढली आहे. ग्रामस्थ, स्थानिक संस्था आणि विविध संशोधक यांच्या माध्यमातून देवराया, प्राचीन देवस्थाने, लोकपरंपरा आणि मौखिक इतिहास यांच्या दस्तऐवजीकरण व संवर्धनाचे प्रयत्न करण्यात येत आहेत.<ref name="Hadap2020"/><ref name="KokanVividhDasha"/><ref name="Kambale"/> डिजिटल माध्यमे, सामाजिक माध्यमे आणि मुक्त ज्ञानप्रकल्पांच्या माध्यमातून कोकणातील ग्रामदैवत परंपरेविषयीची माहिती अधिक व्यापक स्तरावर उपलब्ध होत आहे. संशोधन, छायाचित्रण, डिजिटल दस्तऐवजीकरण आणि विश्वकोशीय लेखन यांच्या साहाय्याने या परंपरेचे ऐतिहासिक, सांस्कृतिक आणि लोकधार्मिक महत्त्व नव्या पिढीपर्यंत पोहोचविण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.<ref name="Niranjana2024"/><ref name="Kale2022"/> == चित्रदालन == <gallery mode="packed" heights="180"> File:Ravalnath murti, temple near Oros budruk, Sindhudurg, Maharashtra.jpg|रवळनाथ ग्रामदैवताची मूर्ती, सिंधुदुर्ग File:काळम्मादेवी, सरस्वतीदेवी, लक्ष्मीदेवी एकत्रित गाभारा.jpg|काळम्मादेवी, सरस्वतीदेवी व लक्ष्मीदेवी यांचा गाभारा File:Devi Bhadrakali.JPG|भद्रकाली देवी File:Gangeshwar Temple.jpg|श्री देव गांगेश्वर मंदिर File:Palanquin of Village Dities - Shimagotsav in Konkan.jpg|शिमगोत्सवातील ग्रामदैवतांची पालखी File:कुलाचार.jpg|ग्रामदैवताशी संबंधित कुलाचार File:Devi Bhadrakali.JPG|भद्रकाली देवी File:देवता .jpg|स्थानिक ग्रामदेवतेची प्रतिमा File:Tlr.jpg|देवी आत्राळ,ग्रामदैवताशी धार्मिक परंपरा File:Sculpture of the Deity at Sanganateshwar Temple.jpg|स्थानिक देवतेची शिल्पप्रतिमा </gallery> == अधिक वाचन == * घाणेकर, प्र. के.; बापट, आशुतोष. ''शिल्प्स समृद्ध कोकण''. * दीक्षित, लीला (संपा.). ''कोकण : विविध दशा आणि दर्शने''. * कांबळे, डॉ. आर. एच. ''ऐतिहासिक शोध निबंध : प्राचीन व अर्वाचीन काळ, स्थळ आणि व्यक्ती विचारांचा वेध''. * Khobrekar, V. G. ''Konkan: From the Earliest to 1818 A.D.'' * शिरगावकर, अण्णा. ''शोध अपरांतांचा''. * Gholam, Anant Sakharam. ''खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन''. 2025. == बाह्य दुवे == * [https://marathivishwakosh.org/ मराठी विश्वकोश] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191102022302/https://marathivishwakosh.org/ |date=2019-11-02 }} * [https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ महाराष्ट्र राज्य गॅझेटिअर] {{कोकण लोकजीवन}} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:कोकण]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील हिंदू मंदिरे]] [[वर्ग:लोकधर्म]] [[वर्ग:लोकसंस्कृती]] [[वर्ग:हिंदू देवता]] jhzzjoei5ecvhx6fyxf5nwvm9mt6rer 2707068 2707065 2026-08-31T11:28:48Z AdvAnantGholam 172574 2707068 wikitext text/x-wiki '''कोकणातील ग्रामदैवत''' ही [[कोकण]] प्रदेशातील गावांच्या धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनाशी संबंधित स्थानिक ग्रामदेवतांच्या उपासनेची परंपरा आहे. प्रत्येक गावाचे संरक्षण, ग्रामकल्याण, कृषीसमृद्धी, आरोग्य, सामाजिक ऐक्य आणि नैसर्गिक आपत्तींपासून रक्षण व्हावे या श्रद्धेतून विशिष्ट देवतेची ग्रामदैवत म्हणून उपासना केली जाते. कोकणातील ग्रामदैवत परंपरा ही स्थानिक लोकधर्म, देवस्थान व्यवस्था, ग्रामसंस्था आणि लोकसंस्कृती यांचा अविभाज्य भाग मानली जाते.<ref name="MaharashtraLandPeople">{{cite book |title=Maharashtra: Land and Its People |edition=Revised English Edition |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |year=2009 }}</ref> <ref name="Khobrekar">{{cite book |last=Khobrekar |first=V. G. |title=Konkan: From the Earliest to 1818 A.D. |publisher=Maharashtra State Board for Literature and Culture |language=en }}</ref> [[File:Ravalnath murti, temple near Oros budruk, Sindhudurg, Maharashtra.jpg|thumb|250px|सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील ओरोस बुद्रुक येथील रवळनाथ ग्रामदैवताची मूर्ती]] कोकणातील ग्रामदैवत परंपरेचा उगम स्थानिक लोकधार्मिक श्रद्धा, निसर्गपूजा, स्थानिक देवतांची आराधना आणि ग्रामजीवनाच्या ऐतिहासिक विकासाशी संबंधित मानला जातो. कालांतराने या परंपरेचा विविध धार्मिक प्रवाहांशी परस्परसंवाद झाला असला, तरी तिची स्थानिक वैशिष्ट्ये मोठ्या प्रमाणात टिकून राहिली आहेत. महाराष्ट्र शासनाच्या गॅझेटिअर्स, कोकणाच्या इतिहासावरील अभ्यासग्रंथ तसेच मानववंशशास्त्रीय आणि लोकसंस्कृतीविषयक संशोधनांमध्ये ग्रामदैवत परंपरेचा कोकणाच्या सांस्कृतिक ओळखीतील महत्त्वपूर्ण घटक म्हणून उल्लेख आढळतो.<ref name="Hadap2020">{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 }}</ref> <ref name="Kale2022">{{cite journal |last=Kale |first=Durga |title=The Floating Existence of Taraṅgas: Appraising Local Deities and Social Meaning-Making on the Western Coast of India |journal=Asian Ethnology |volume=81 |issue=1 & 2 |year=2022 |pages=279–303 }}</ref> कोकणातील विविध भागांमध्ये ग्रामदैवतांचे स्वरूप, उपासना पद्धती, धार्मिक विधी, जत्रा आणि इतर लोकपरंपरा स्थानिक इतिहास, सामाजिक रचना आणि ग्रामपरंपरांनुसार बदलत असतात. ग्रामदैवतांच्या उपासनेशी जत्रा, पालखी, रथोत्सव, नवसपूर्ती, गोंधळ, भजन, कीर्तन तसेच इतर लोकधार्मिक परंपरा निकट संबंध राखतात.<ref name="KolabaGazetteer">{{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |year=1964 }}</ref> <ref name="RatnagiriGazetteer">{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |year=1957 }}</ref> <ref name="ThanaGazetteer">{{cite book |title=Thana District Gazetteer |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |year=1982 }}</ref> कोकणातील ग्रामदैवत परंपरेचा अभ्यास इतिहास, पुरातत्त्व, मानववंशशास्त्र, लोकधर्म, लोकसंस्कृती आणि धार्मिक अभ्यास या विविध शैक्षणिक शाखांमधून करण्यात आला आहे. उपलब्ध संशोधनांनुसार ही परंपरा कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा एक महत्त्वपूर्ण घटक मानली जाते.<ref name="CultImages2008">{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |last2=Joglekar |first2=P. P. |title=A Study of Cult Images of Konkan: Traditions, Religious Beliefs and Iconography |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68 |issue=69 |year=2008 |pages=215–229 }}</ref> <ref name="Fuller2004">{{cite book |last=Fuller |first=C. J. |title=The Camphor Flame: Popular Hinduism and Society in India |url=https://archive.org/details/camphorflamepopu0000full_m3v3 |edition=Revised and Expanded |publisher=Princeton University Press |place=Princeton |year=2004 }}</ref> == व्युत्पत्ती == ''ग्रामदैवत'' हा शब्द संस्कृतमधील ''ग्राम'' (गाव, वस्ती) आणि ''दैवत'' (देवता, उपास्य देव) या शब्दांच्या संयोगातून तयार झाला आहे. संस्कृत शब्दकोशांमध्ये ''ग्राम'' या शब्दाचा अर्थ गाव किंवा वस्ती, तर ''दैवत'' या शब्दाचा अर्थ देवता किंवा उपास्य देव असा आढळतो.<ref name="Monier1899">{{cite book |last=Monier-Williams |first=Monier |title=A Sanskrit-English Dictionary |publisher=Oxford University Press |place=Oxford |year=1899 |language=en }}</ref> <ref name="Apte1988">{{cite book |last=Apte |first=Vaman Shivaram |title=The Student's Sanskrit-English Dictionary |url=https://archive.org/details/shn.stuentssanskrite0000vama |publisher=Motilal Banarsidass |place=Delhi |year=1988 |language=en }}</ref> मराठी भाषेत ''ग्रामदैवत'' ही संज्ञा एखाद्या गावाचे संरक्षण करणारी, ग्रामसमुदायाची अधिष्ठात्री किंवा अधिष्ठाता देवता या अर्थाने रूढ झाली. अनेक भागांत ''गावदेव'', ''गावदेवी'', ''ग्रामदेवता'' किंवा ''ग्रामदेवी'' या संज्ञाही समानार्थी स्वरूपात वापरल्या जातात.<ref name="Gramadaivate">{{cite web |url=https://marathivishwakosh.org/17898/ |title=ग्रामदैवते |website=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ |date=29 July 2019 |language=mr |access-date=6 August 2026 }}</ref> भारतीय लोकधर्मामध्ये ग्रामदैवत ही संकल्पना केवळ धार्मिक श्रद्धेपुरती मर्यादित नसून ग्रामसंरक्षण, कृषीसमृद्धी, आरोग्य, सामाजिक ऐक्य आणि स्थानिक सांस्कृतिक ओळख यांच्याशीही संबंधित मानली जाते. महाराष्ट्रात, विशेषतः कोकण प्रदेशात, ग्रामदैवत परंपरेचा विकास स्थानिक लोकधर्म, निसर्गपूजा आणि प्रादेशिक धार्मिक परंपरांच्या परस्परसंवादातून झाला असल्याचे विविध अभ्यासांमधून दिसून येते.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/> == इतिहास == कोकणातील ग्रामदैवत परंपरेचा उगम प्राचीन लोकधार्मिक श्रद्धा, निसर्गपूजा आणि ग्रामसंस्थांच्या विकासाशी संबंधित मानला जातो. कोकण प्रदेशातील प्रारंभीच्या धार्मिक जीवनात पर्वत, नद्या, वृक्ष, गुहा, नागपूजा, वीरपूजा तसेच स्थानिक देवतांची उपासना प्रचलित होती. या लोकधार्मिक परंपरांचा पुढे ग्रामदैवत संस्थेच्या विकासावर महत्त्वपूर्ण प्रभाव पडल्याचे इतिहास, मानववंशशास्त्र आणि लोकसंस्कृतीविषयक अभ्यासांमधून दिसून येते.<ref name="Khobrekar"/><ref name="Hadap2020"/><ref name="CultImages2008"/> प्राचीन भारतीय साहित्यात कोकण प्रदेशाचा उल्लेख 'अपरांत' या नावाने आढळतो. पुढे 'कोकण' ही संज्ञा रूढ झाली. समुद्रमार्गे पश्चिम आशिया, ग्रीस, रोम आणि इतर प्रदेशांशी व्यापारसंबंध प्रस्थापित झाल्यामुळे विविध सांस्कृतिक प्रभाव या प्रदेशात पोहोचले; तथापि स्थानिक देवता, ग्रामसंस्था आणि लोकधार्मिक परंपरांचे सातत्य अबाधित राहिले.<ref name="Khobrekar"/><ref name="ShodhAparant">{{cite book |last=Shirgavkar |first=Anna |title=शोध अपरांतांचा |language=mr }}</ref> सातवाहन, शिलाहार, यादव तसेच त्यानंतरच्या मध्ययुगीन राजवटींच्या काळात कोकणातील मंदिरसंस्कृती, देवस्थाने आणि धार्मिक संस्थांचा विस्तार झाला. या कालखंडात स्थानिक ग्रामदेवतांच्या उपासनेला अधिक संघटित स्वरूप प्राप्त झाले. अनेक गावांमध्ये ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांभोवती धार्मिक विधी, सामुदायिक उत्सव, जत्रा आणि पारंपरिक लोकसंस्कृती विकसित झाली.<ref name="Khobrekar"/><ref name="RatnagiriGazetteer"/><ref name="KolabaGazetteer"/> कोकणातील धार्मिक परंपरांचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधनांमध्ये धातूपासून तयार करण्यात आलेल्या धार्मिक वस्तू, स्थानिक देवप्रतिमा, लोकश्रद्धा आणि ग्रामदैवतांच्या उपासनेतील सातत्य यांचा उल्लेख आढळतो. या अभ्यासांनुसार ग्रामदैवत परंपरा ही केवळ धार्मिक श्रद्धेचे प्रकटीकरण नसून ग्रामसंस्था, सामाजिक संघटन आणि सांस्कृतिक सातत्य यांचाही महत्त्वपूर्ण भाग आहे.<ref name="Hadap2020"/><ref name="CultImages2008"/> मानववंशशास्त्रीय आणि लोकधर्मविषयक अभ्यासांनुसार ग्रामदैवतांची उपासना ही केवळ धार्मिक श्रद्धेपुरती मर्यादित नसून ग्रामसमुदायाची सामाजिक संघटना, स्थानिक ओळख आणि सामूहिक सहभाग यांच्याशी निगडित आहे. ग्रामदैवतांभोवती विकसित झालेल्या धार्मिक परंपरांमधून ग्रामजीवनातील सामाजिक संबंध, स्थानिक रूढी आणि सांस्कृतिक सातत्य यांचे प्रतिबिंब दिसून येते.<ref name="Harper1959"/><ref name="Das2006">{{cite journal |last=Das |first=N. K. |title=Cultural Diversity, Religious Syncretism and People of India: An Anthropological Interpretation |journal=Bangladesh e-Journal of Sociology |volume=3 |issue=2 |year=2006 |pages=1–19 }}</ref> <ref name="Kale2022"/> कोकणातील ग्रामदैवत परंपरेच्या इतिहासाचा अभ्यास करताना देवप्रतिमा, मंदिररचना, स्थानिक परंपरा आणि शिलालेख यांनाही महत्त्वाचे ऐतिहासिक स्रोत मानले जाते. डेक्कन कॉलेजच्या संशोधनांमध्ये कोकणातील देवप्रतिमा, स्थानिक धार्मिक श्रद्धा आणि ग्रामदैवतांशी संबंधित उपासना परंपरांचा ऐतिहासिक विकास अधोरेखित करण्यात आला आहे.<ref name="CultImages2008"/><ref name="Mangalam1981"/> स्वातंत्र्योत्तर काळात इतिहास, लोकसंस्कृती, पुरातत्त्व, मानववंशशास्त्र आणि सांस्कृतिक अभ्यास या विविध शैक्षणिक शाखांमधून ग्रामदैवत परंपरेच्या अभ्यासाला अधिक चालना मिळाली. समकालीन संशोधनांमध्ये ग्रामदैवत परंपरेकडे धार्मिक श्रद्धा, स्थानिक समाजरचना, लोकपरंपरा आणि अमूर्त सांस्कृतिक वारसा यांचा समन्वय साधणारी परंपरा म्हणून पाहिले जाते.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="Niranjana2024"/> == इतिहास == कोकणातील ग्रामदैवत परंपरेचा उगम प्राचीन लोकधार्मिक श्रद्धा, निसर्गपूजा आणि ग्रामसंस्थांच्या विकासाशी संबंधित मानला जातो. कोकण प्रदेशातील प्रारंभीच्या धार्मिक जीवनात पर्वत, नद्या, वृक्ष, गुहा, नागपूजा, वीरपूजा तसेच स्थानिक देवतांची उपासना प्रचलित होती. या लोकधार्मिक परंपरांचा पुढे ग्रामदैवत संस्थेच्या विकासावर महत्त्वपूर्ण प्रभाव पडल्याचे इतिहास, मानववंशशास्त्र आणि लोकसंस्कृतीविषयक अभ्यासांमधून दिसून येते.<ref name="Khobrekar"/><ref name="Hadap2020"/><ref name="CultImages2008"/> प्राचीन भारतीय साहित्यात कोकण प्रदेशाचा उल्लेख 'अपरांत' या नावाने आढळतो. पुढे 'कोकण' ही संज्ञा रूढ झाली. समुद्रमार्गे [[पश्चिम आशिया]], [[ग्रीस]], [[रोम]] आणि इतर प्रदेशांशी व्यापारसंबंध प्रस्थापित झाल्यामुळे विविध सांस्कृतिक प्रभाव या प्रदेशात पोहोचले; तथापि स्थानिक देवता, ग्रामसंस्था आणि लोकधार्मिक परंपरांचे सातत्य अबाधित राहिले.<ref name="Khobrekar"/><ref name="ShodhAparant"/> [[सातवाहन साम्राज्य|सातवाहन]], [[शिलाहार घराणे|शिलाहार]], [[यादव घराणे|यादव]] तसेच त्यानंतरच्या मध्ययुगीन राजवटींच्या काळात कोकणातील मंदिरसंस्कृती, देवस्थाने आणि धार्मिक संस्थांचा विस्तार झाला. या कालखंडात स्थानिक ग्रामदेवतांच्या उपासनेला अधिक संघटित स्वरूप प्राप्त झाले. अनेक गावांमध्ये ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांभोवती धार्मिक विधी, सामुदायिक उत्सव, जत्रा आणि पारंपरिक लोकसंस्कृती विकसित झाली.<ref name="Khobrekar"/><ref name="RatnagiriGazetteer"/><ref name="KolabaGazetteer"/> कोकणातील धार्मिक परंपरांचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधनांमध्ये धातूपासून तयार करण्यात आलेल्या धार्मिक वस्तू, स्थानिक देवप्रतिमा, लोकश्रद्धा आणि ग्रामदैवतांच्या उपासनेतील सातत्य यांचा उल्लेख आढळतो. या अभ्यासांनुसार ग्रामदैवत परंपरा ही केवळ धार्मिक श्रद्धेचे प्रकटीकरण नसून ग्रामसंस्था, सामाजिक संघटन आणि सांस्कृतिक सातत्य यांचाही महत्त्वपूर्ण भाग आहे.<ref name="Hadap2020"/><ref name="CultImages2008"/> मानववंशशास्त्रीय आणि लोकधर्मविषयक अभ्यासांनुसार ग्रामदैवतांची उपासना ही केवळ धार्मिक श्रद्धेपुरती मर्यादित नसून ग्रामसमुदायाची सामाजिक संघटना, स्थानिक ओळख आणि सामूहिक सहभाग यांच्याशी निगडित आहे. ग्रामदैवतांभोवती विकसित झालेल्या धार्मिक परंपरांमधून ग्रामजीवनातील सामाजिक संबंध, स्थानिक रूढी आणि सांस्कृतिक सातत्य यांचे प्रतिबिंब दिसून येते.<ref name="Harper1959">{{cite journal |last=Harper |first=Edward B. |title=A Hindu Village Pantheon |journal=Southwestern Journal of Anthropology |volume=15 |issue=3 |year=1959 |pages=227–234 }}</ref> <ref name="Das2006"/><ref name="Kale2022"/> कोकणातील ग्रामदैवत परंपरेच्या इतिहासाचा अभ्यास करताना देवप्रतिमा, मंदिररचना, स्थानिक परंपरा आणि [[शिलालेख]] यांनाही महत्त्वाचे ऐतिहासिक स्रोत मानले जाते. [[डेक्कन कॉलेज पोस्ट-ग्रॅज्युएट अँड रिसर्च इन्स्टिट्यूट|डेक्कन कॉलेज]]च्या संशोधनांमध्ये कोकणातील देवप्रतिमा, स्थानिक धार्मिक श्रद्धा आणि ग्रामदैवतांशी संबंधित उपासना परंपरांचा ऐतिहासिक विकास अधोरेखित करण्यात आला आहे.<ref name="CultImages2008"/><ref name="Mangalam1981">{{cite journal |last=Mangalam |first=S. J. |title=SAḌAVAI STONE IMAGE INSCRIPTION |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=40 |year=1981 |pages=207–208 }}</ref> स्वातंत्र्योत्तर काळात इतिहास, लोकसंस्कृती, पुरातत्त्व, मानववंशशास्त्र आणि सांस्कृतिक अभ्यास या विविध शैक्षणिक शाखांमधून ग्रामदैवत परंपरेच्या अभ्यासाला अधिक चालना मिळाली. समकालीन संशोधनांमध्ये ग्रामदैवत परंपरेकडे धार्मिक श्रद्धा, स्थानिक समाजरचना, लोकपरंपरा आणि अमूर्त सांस्कृतिक वारसा यांचा समन्वय साधणारी परंपरा म्हणून पाहिले जाते.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="Niranjana2024">{{cite journal |last=Niranjana |first=Tejaswini |title=Engaging with Culture and Modernity: Cultural Studies in India |journal=Critical Studies in Media Communication |volume=41 |issue=5 |year=2024 |pages=510–518 }}</ref> == ग्रामदैवत संकल्पना == ग्रामदैवत ही भारतीय लोकधर्मातील अशी संकल्पना आहे, ज्यामध्ये विशिष्ट गाव, त्याची भौगोलिक सीमा, ग्रामसमुदाय आणि स्थानिक जीवनपद्धती यांच्याशी संबंधित देवतेची सामूहिक उपासना केली जाते. ग्रामदैवत ही विशिष्ट गावाची रक्षक देवता मानली जाते आणि ग्रामसमुदायाच्या धार्मिक, सामाजिक व सांस्कृतिक जीवनात तिचे मध्यवर्ती स्थान असते.<ref name="KolabaGazetteer"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> महाराष्ट्र शासनाच्या ''कुलाबा जिल्हा गॅझेटिअर''मध्ये ग्रामदेवता, स्थानदेवता, कुलदेवता, इष्टदेवता आणि वास्तुदेवता यांचा स्वतंत्र उल्लेख आढळतो. त्यामध्ये ग्रामदेवता ही विशिष्ट गावाच्या संरक्षणाशी आणि सामूहिक श्रद्धेशी संबंधित देवता असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. ग्रामदैवताची उपासना ही वैयक्तिक उपासनेपेक्षा सामुदायिक स्वरूपाची असून ती ग्रामजीवनाशी निगडित धार्मिक परंपरांचा अविभाज्य भाग मानली जाते.<ref name="KolabaGazetteer"/> कोकण प्रदेशात ग्रामदैवत परंपरेचा संबंध स्थानिक लोकधर्म, निसर्गपूजा, ग्रामसंस्था आणि देवस्थान व्यवस्थेशी जोडलेला आहे. विविध संशोधनांनुसार ग्रामदैवतांच्या उपासनेमध्ये स्थानिक इतिहास, लोकश्रद्धा, ग्रामसंरक्षण, कृषीजीवन आणि सामाजिक ऐक्य या घटकांचा परस्परसंबंध आढळतो.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="Fuller2004"/> ग्रामदैवतांच्या उपासनेमध्ये वार्षिक उत्सव, जत्रा, पालखी, नवसपूर्ती, महापूजा, गोंधळ, भजन, कीर्तन तसेच इतर पारंपरिक धार्मिक विधींचा समावेश होतो. या परंपरांद्वारे ग्रामसमुदायाचा सामूहिक सहभाग, स्थानिक सांस्कृतिक सातत्य आणि धार्मिक ओळख यांचे जतन होत असल्याचे मानववंशशास्त्रीय अभ्यासांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="Harper1959"/> == ग्रामदैवतांचे प्रकार == महाराष्ट्रातील लोकधार्मिक परंपरेमध्ये देवतांचे स्वरूप त्यांच्या उपासनेचा व्याप, धार्मिक कार्य आणि सामाजिक संबंध यांच्या आधारे विविध प्रकारांत वर्गीकृत केले जाते. महाराष्ट्र शासनाच्या ''कुलाबा जिल्हा गॅझेटिअर''मध्ये देवतांचे '''ग्रामदेवता''', '''स्थानदेवता''', '''[[कुलदेवता]]''', '''इष्टदेवता''' आणि '''वास्तुदेवता''' असे वर्गीकरण करण्यात आले असून, कोकणातील धार्मिक जीवनात या सर्व प्रकारच्या देवतांना महत्त्वाचे स्थान असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.<ref name="KolabaGazetteer"/> '''ग्रामदैवत''' ही विशिष्ट गावाची रक्षक देवता मानली जाते. ग्रामसंरक्षण, ग्रामकल्याण, कृषीसमृद्धी, रोगनिवारण आणि सामुदायिक ऐक्य यांसाठी ग्रामदैवताची उपासना केली जाते. नवीन गावाची स्थापना झाल्यानंतर ग्रामदैवताची प्रतिष्ठापना करण्याची प्रथा कोकणासह महाराष्ट्रातील अनेक भागांत प्रचलित असल्याची नोंद महाराष्ट्र शासनाच्या गॅझेटिअर्समध्ये आढळते.<ref name="KolabaGazetteer"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> '''स्थानदेवता''' या विशिष्ट पर्वत, डोंगर, नदी, समुद्रकिनारा, गुहा, वनक्षेत्र किंवा इतर पवित्र स्थळांशी संबंधित देवता मानल्या जातात. अशा देवस्थानांना स्थानिक तसेच प्रादेशिक महत्त्व प्राप्त झाले असून, त्यांच्या वार्षिक जत्रा आणि धार्मिक उत्सवांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर भाविक सहभागी होतात.<ref name="KolabaGazetteer"/><ref name="Khobrekar"/> '''कुलदेवता''' ही विशिष्ट कुळ, वंश किंवा कुटुंबाची आराध्य देवता असते, तर '''इष्टदेवता''' ही व्यक्तीने स्वतःच्या श्रद्धेनुसार स्वीकारलेली उपास्य देवता असते. '''वास्तुदेवता''' ही गृह, वास्तू किंवा निवासस्थानाशी संबंधित देवता मानली जाते. महाराष्ट्राच्या धार्मिक परंपरेमध्ये या सर्व प्रकारच्या देवतांची उपासना परस्परपूरक स्वरूपात आढळते.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="KolabaGazetteer"/> कोकणातील धार्मिक परंपरेमध्ये ग्रामदैवत, कुलदेवता आणि स्थानदेवता यांच्या उपासनेचा परस्परसंबंध विशेषत्वाने आढळतो. अनेक गावांमध्ये ग्रामदैवत हे गावाचे रक्षक दैवत मानले जात असले, तरी त्याच गावातील विविध कुळांची स्वतंत्र कुलदेवताही असतात. स्थानिक इतिहास, लोकपरंपरा आणि देवस्थानांच्या विकासातून या उपासना परंपरांचे स्वतंत्र तसेच परस्परपूरक स्वरूप विकसित झाल्याचे कोकणावरील अभ्यासग्रंथांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref name="Khobrekar"/><ref name="ShilpaSamruddhaKonkan"/><ref name="KokanVividhDasha">{{cite book |title=कोकण : विविध दशा आणि दर्शने |editor=डॉ. लीला दीक्षित |language=mr }}</ref> == कोकणातील ग्रामदैवत परंपरा == कोकणातील ग्रामदैवत परंपरा ही स्थानिक लोकधर्म, ग्रामसंस्था आणि निसर्गाशी निगडित धार्मिक श्रद्धांच्या दीर्घकालीन विकासातून घडलेली मानली जाते. कोकणातील बहुतांश गावांमध्ये ग्रामदैवत हे गावाच्या धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनाचे केंद्र मानले जाते. गावाच्या संरक्षणापासून ते वार्षिक धार्मिक उत्सव, जत्रा, नवसपूर्ती आणि सामुदायिक जीवनापर्यंत ग्रामदैवत परंपरेचा ग्रामजीवनाशी निकट संबंध आढळतो.<ref name="Khobrekar"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="Hadap2020"/> कोकणातील ग्रामदैवतांची उपासना स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, ग्रामइतिहास आणि लोकपरंपरांनुसार विकसित झाली आहे. समुद्रकिनारी, डोंगराळ भागात, नदीकाठी तसेच वनप्रदेशालगत असलेल्या गावांमध्ये ग्रामदैवतांची नावे, स्वरूप आणि धार्मिक विधी यांमध्ये वैविध्य आढळते. या परंपरांचा अभ्यास कोकणावरील विविध संशोधनग्रंथांमध्ये तसेच लोकसंस्कृतीविषयक अभ्यासांमध्ये करण्यात आला आहे.<ref name="ShilpaSamruddhaKonkan">{{cite book |last=Ghanekar |first=Pr. K. |last2=Bapat |first2=Ashutosh |title=शिल्प्स समृद्ध कोकण |language=mr }}</ref> <ref name="KokanVividhDasha"/><ref name="Khobrekar"/> कोकणातील विविध भागांमध्ये ग्रामदैवतांचे स्वरूप, नावे आणि उपासना परंपरा स्थानिक इतिहास, भौगोलिक परिस्थिती आणि ग्रामसंस्कृतीनुसार बदलत असतात. [[रवळनाथ]], [[वेतोबा]], [[भैरव]], गावदेवी, [[सातेरी]], [[वाघोबा]], [[म्हसोबा]], झोलाई, गांगेश्वर तसेच इतर अनेक स्थानिक देवतांची विविध गावांमध्ये ग्रामदैवत म्हणून उपासना केली जाते. तथापि, कोणत्याही एका देवतेचा संपूर्ण कोकण प्रदेशात समान प्रसार आढळत नाही.<ref name="RatnagiriGazetteer"/><ref name="KolabaGazetteer"/><ref name="ThanaGazetteer"/><ref name="Khobrekar"/><ref name="KhadikolvanBook">{{cite book |last=Gholam |first=Anant Sakharam |title=खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन |publisher=Adv. Anant Sakharam Gholam |date=13 July 2025 |url=https://www.amazon.com/dp/B0FHHWWR47 |language=mr }}</ref> कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांची देवस्थाने देवराया, नैसर्गिक जलस्रोत किंवा ऐतिहासिक वसाहतींशी संबंधित असल्याचे विविध अभ्यासांमधून दिसून येते. स्थानिक देवता, ग्रामदेवी आणि इतर ग्रामदैवतांच्या उपासनेत प्रादेशिक वैशिष्ट्ये जतन झालेली दिसतात. काही देवस्थानांचा इतिहास स्थानिक परंपरा, [[शिलालेख]], लोकआख्यायिका आणि प्रादेशिक इतिहासग्रंथांच्या साहाय्याने अभ्यासला गेला आहे.<ref name="CultImages2008"/><ref name="Mangalam1981"/><ref name="Kambale">{{cite book |last=कांबळे |first=डॉ. आर. एच. |title=ऐतिहासिक शोध निबंध : प्राचीन व अर्वाचीन काळ, स्थळ आणि व्यक्ती विचारांचा वेध |language=mr }}</ref> <ref name="KhadikolvanBook"/> ग्रामदैवत परंपरेचे स्वरूप संपूर्ण कोकणात एकसमान नसून प्रत्येक गावाच्या इतिहास, सामाजिक रचना आणि स्थानिक धार्मिक परंपरांनुसार त्यामध्ये भिन्नता आढळते. तथापि, ग्रामदैवतांभोवती विकसित झालेल्या जत्रा, पालखी, महापूजा, नवसपूर्ती आणि सामुदायिक सहभाग या परंपरा कोकणातील बहुसंख्य गावांमध्ये समान स्वरूपात आढळतात.<ref name="Kale2022"/><ref name="Hadap2020"/><ref name="RatnagiriGazetteer"/> == ग्रामदैवतांची वैशिष्ट्ये == कोकणातील ग्रामदैवत परंपरेचे स्वरूप स्थानिक इतिहास, ग्रामसंस्था, लोकधर्म आणि निसर्गाशी असलेल्या संबंधांमुळे वैशिष्ट्यपूर्ण मानले जाते. ग्रामदैवत हे एखाद्या व्यक्ती, कुळ किंवा पंथापुरते मर्यादित नसून संपूर्ण ग्रामसमुदायाचे अधिष्ठान मानले जाते. त्यामुळे ग्रामदैवतांच्या उपासनेमध्ये सामूहिक सहभाग, ग्रामसंरक्षण आणि सामाजिक ऐक्य या घटकांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref name="KolabaGazetteer"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="Khobrekar"/> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या उपासनेमध्ये पुरुष देवता आणि स्त्री देवता या दोन्ही परंपरा आढळतात. विविध गावांमध्ये स्थानिक इतिहास, लोकश्रद्धा आणि प्रादेशिक परंपरांनुसार ग्रामदैवतांचे स्वरूप, नावे आणि धार्मिक विधी बदलत असले, तरी ग्रामसंरक्षण, ग्रामकल्याण आणि सामुदायिक हित ही त्यांची मूलभूत संकल्पना समान राहते.<ref name="Hadap2020"/><ref name="CultImages2008"/><ref name="Kale2022"/> ग्रामदैवतांची देवस्थाने प्रामुख्याने गावाच्या मध्यभागी, ग्रामसीमेवर, डोंगरपायथ्याशी, देवराईमध्ये, जलस्रोतांच्या परिसरात किंवा ऐतिहासिकदृष्ट्या महत्त्वाच्या स्थळी आढळतात. अनेक गावांमध्ये ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांभोवती धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक उपक्रम विकसित झाले असून त्यांचा स्थानिक भूगोल आणि पर्यावरणाशी निकटचा संबंध असल्याचे विविध अभ्यासांमधून दिसून येते.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="ShilpaSamruddhaKonkan"/><ref name="KokanVividhDasha"/> कोकणातील ग्रामदैवत परंपरेमध्ये वार्षिक जत्रा, पालखी, महापूजा, नवसपूर्ती, गाऱ्हाणे, कौलप्रथा, गोंधळ, भजन, कीर्तन आणि सामुदायिक महाप्रसाद यांसारख्या धार्मिक परंपरांना महत्त्वाचे स्थान आहे. या विधींमध्ये ग्रामस्थांचा सामूहिक सहभाग आढळतो आणि त्यांमुळे धार्मिक श्रद्धेबरोबरच सामाजिक एकात्मता व सांस्कृतिक सातत्य टिकून राहते.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Fuller2004"/><ref name="RatnagiriGazetteer"/> ग्रामदैवतांच्या उपासनेशी [[गुरव]], पुजारी, मानकरी, देवस्थान विश्वस्त, पारंपरिक सेवेकरी आणि ग्रामस्थ यांचा परस्पर संबंध आढळतो. विविध देवस्थानांमधील धार्मिक जबाबदाऱ्या, मानपानाच्या परंपरा आणि सेवापद्धती स्थानिक रूढी, देवस्थान व्यवस्था आणि ऐतिहासिक परंपरांनुसार बदलत असतात.<ref name="KolabaGazetteer"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="Kambale"/> मानववंशशास्त्रीय आणि लोकसंस्कृतीविषयक संशोधनांनुसार कोकणातील ग्रामदैवत परंपरा ही धार्मिक श्रद्धा, लोकधर्म, सामाजिक संघटना, पर्यावरणीय जाणीव आणि सांस्कृतिक स्मृती यांचा समन्वय साधणारी परंपरा आहे. त्यामुळे ग्रामदैवतांचा अभ्यास इतिहास, मानववंशशास्त्र, लोकसाहित्य, पुरातत्त्व आणि सांस्कृतिक अभ्यास या विविध शैक्षणिक शाखांमधून केला जात आहे.<ref name="Harper1959"/><ref name="Das2006"/><ref name="Niranjana2024"/> == ग्रामदैवत व देवराई == कोकणातील ग्रामदैवत परंपरा आणि '''[[कोकणातील देवराया|देवराई]]''' (पवित्र वनक्षेत्र) यांचा परस्परसंबंध अत्यंत निकटचा मानला जातो. कोकणातील अनेक गावांमध्ये ग्रामदैवतांची देवस्थाने देवराया, नैसर्गिक वनक्षेत्रे, डोंगरउतार, झरे किंवा जलस्रोतांच्या परिसरात वसलेली आढळतात. धार्मिक श्रद्धेमुळे या पवित्र वनक्षेत्रांचे संरक्षण झाले असून त्यामुळे स्थानिक [[जैवविविधता|जैवविविधतेच्या]] संवर्धनालाही हातभार लागला आहे.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="Hadap2020"/><ref name="ShilpaSamruddhaKonkan"/> महाराष्ट्र शासनाच्या ''Maharashtra: Land and Its People'' या ग्रंथामध्ये धार्मिक जीवनात देवता, पवित्र स्थाने, वृक्ष, नद्या आणि इतर नैसर्गिक घटक यांना विशेष पवित्रत्व प्राप्त झाल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. धार्मिक श्रद्धा आणि निसर्ग यांच्यातील हा संबंध महाराष्ट्रातील, विशेषतः कोकणातील, ग्रामदैवत परंपरेचे महत्त्वपूर्ण वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref name="MaharashtraLandPeople"/> कोकणातील अनेक देवराया या ग्रामदैवत, ग्रामदेवी आणि इतर स्थानिक देवतांच्या अधिष्ठानाशी संबंधित आहेत. अशा देवरायांमध्ये वृक्षतोड, शिकार किंवा नैसर्गिक संसाधनांचे नुकसान करणे धार्मिकदृष्ट्या निषिद्ध मानले जात असल्यामुळे त्या परिसरांचे नैसर्गिक स्वरूप दीर्घकाळ टिकून राहिले आहे.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="KokanVividhDasha"/> धार्मिक परंपरा, देवस्थान व्यवस्था आणि लोकसंस्कृतीविषयक अभ्यासांमधून देवराया या केवळ उपासनेसाठीची स्थाने नसून ग्रामसमुदायाच्या सांस्कृतिक स्मृती, पर्यावरणीय जाणीव आणि सामुदायिक जबाबदारी यांचे प्रतीक असल्याचे अधोरेखित करण्यात आले आहे. ग्रामदैवतांची उपासना, वार्षिक जत्रा, नवसपूर्ती आणि सामुदायिक धार्मिक विधी यांमुळे देवरायांचे धार्मिक तसेच सामाजिक महत्त्व आजही टिकून आहे.<ref name="Fuller2004"/><ref name="ShilpaSamruddhaKonkan"/><ref name="Kale2022"/> [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील]] [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर तालुक्यातील]] खडीकोळवण गावातील '''श्री देव गांगेश्वर''' देवस्थान हे स्थानिक परंपरेनुसार देवराईशी संबंधित स्वयंभू ग्रामदैवत मानले जाते. अशा स्थानिक उदाहरणांमधून ग्रामदैवत, देवराई आणि ग्रामजीवन यांचा परस्परसंबंध स्पष्ट होतो. या परंपरेचा उल्लेख प्रादेशिक इतिहासग्रंथ आणि स्थानिक संशोधनपर साहित्यात आढळतो.<ref name="KhadikolvanBook"/><ref name="Kambale"/><ref name="ShodhAparant"/> == ग्रामदैवत व जत्रा == कोकणातील ग्रामदैवतांच्या उपासनेचा वार्षिक जत्रांशी अत्यंत निकटचा संबंध आहे. ग्रामदैवताच्या वार्षिक उत्सवानिमित्त आयोजित केल्या जाणाऱ्या जत्रा या धार्मिक विधी, सामुदायिक सहभाग आणि स्थानिक सांस्कृतिक परंपरांचे प्रमुख माध्यम मानल्या जातात. महाराष्ट्र शासनाच्या जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये अनेक ग्रामदैवतांच्या जत्रांचा उल्लेख धार्मिक तसेच सामाजिक जीवनाचा अविभाज्य भाग म्हणून करण्यात आला आहे.<ref name="RatnagiriGazetteer"/><ref name="KolabaGazetteer"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> ग्रामदैवतांच्या जत्रांमध्ये अभिषेक, महापूजा, ध्वजारोहण, पालखी, रथोत्सव, नवसपूर्ती, महाप्रसाद, भजन, कीर्तन, गोंधळ तसेच इतर पारंपरिक धार्मिक विधींचे आयोजन केले जाते. अनेक गावांमध्ये जत्रा ही संपूर्ण ग्रामसमुदायाचा सहभाग असलेली सामुदायिक परंपरा असून, गावाबाहेर वास्तव्यास असलेले ग्रामस्थही या निमित्ताने आपल्या मूळ गावी एकत्र येतात.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="Fuller2004"/> [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] आणि [[सिंधुदुर्ग जिल्हा|सिंधुदुर्ग]] जिल्ह्यांतील अनेक ग्रामदैवतांच्या जत्रांमध्ये [[दशावतार (लोककला)|दशावतार]], [[काला]], कीर्तन, भजन आणि इतर पारंपरिक लोककलांचे सादरीकरण करण्याची परंपरा दीर्घकाळापासून प्रचलित आहे. महाराष्ट्र शासनाच्या ''रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअर''मध्ये ग्रामदैवतांच्या जत्रांमध्ये कीर्तन हा पारंपरिक घटक असल्याची तसेच दशावतार लोकनाट्य आणि इतर धार्मिक कलाप्रकार जत्रांशी निगडित असल्याची नोंद आढळते.<ref name="RatnagiriGazetteer"/><ref name="ShilpaSamruddhaKonkan"/><ref name="KokanVividhDasha"/> ग्रामदैवतांच्या जत्रा या धार्मिक श्रद्धेबरोबरच सामाजिक संवाद, स्थानिक व्यापार, लोककला आणि सांस्कृतिक सातत्य यांचेही केंद्र मानल्या जातात. जत्रेच्या काळात देवस्थान परिसरात पारंपरिक बाजार भरविणे, स्थानिक कारागीर व व्यापाऱ्यांचा सहभाग तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित करण्याची परंपरा कोकणातील अनेक गावांमध्ये आजही टिकून आहे.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="Kale2022"/> स्थानिक इतिहास, ग्रामपरंपरा आणि धार्मिक श्रद्धा यांमुळे कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांच्या जत्रांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. अशा जत्रांमधून धार्मिक परंपरा, सामुदायिक सहभाग आणि स्थानिक सांस्कृतिक वारशाचे जतन होत असल्याचे विविध अभ्यासांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> == ग्रामदैवत व लोकजीवन == कोकणातील ग्रामदैवत परंपरा ही केवळ धार्मिक उपासनेपुरती मर्यादित नसून ग्रामीण समाजजीवन, लोकपरंपरा आणि सांस्कृतिक ओळख यांचा अविभाज्य भाग मानली जाते. ग्रामदैवताभोवती विकसित झालेल्या धार्मिक श्रद्धा, सामाजिक रूढी, जत्रा, सामुदायिक विधी आणि लोककला यांमधून ग्रामसमुदायाचे सांस्कृतिक जीवन अभिव्यक्त होत असल्याचे महाराष्ट्र शासनाच्या गॅझेटिअर्स तसेच कोकणावरील विविध अभ्यासग्रंथांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="KolabaGazetteer"/><ref name="ShilpaSamruddhaKonkan"/> कोकणातील अनेक गावांमध्ये ग्रामदैवत हे ग्रामजीवनाच्या सामूहिक केंद्रस्थानी मानले जाते. वार्षिक जत्रा, धार्मिक उत्सव, नवसपूर्ती, पालखी सोहळे आणि इतर सामुदायिक धार्मिक कार्यक्रम ग्रामदैवताच्या अधिष्ठानाखाली पार पाडण्याची परंपरा अनेक ठिकाणी आढळते. या परंपरांमुळे ग्रामस्थांमध्ये सामाजिक ऐक्य, परस्पर सहकार्य आणि सांस्कृतिक सातत्य दृढ होत असल्याचे लोकसंस्कृतीविषयक अभ्यासांमधून स्पष्ट होते.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="Das2006"/> महाराष्ट्र शासनाच्या ''Maharashtra: Land and Its People'' या ग्रंथानुसार कोकणातील कृषिप्रधान समाजजीवनात ग्रामदैवतांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. शेती, पर्जन्य, पशुधन, ग्रामसंरक्षण आणि सामूहिक कल्याण यांसाठी विविध धार्मिक विधी ग्रामदैवतांच्या अधिष्ठानाखाली पार पाडले जातात. वार्षिक जत्रा आणि धार्मिक उत्सव हे ग्रामजीवनातील सामाजिक व सांस्कृतिक एकात्मतेचे महत्त्वपूर्ण माध्यम मानले जाते.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="RatnagiriGazetteer"/> कोकणातील लोककला, लोकसाहित्य आणि मौखिक परंपरांमध्ये ग्रामदैवतांचे स्थान महत्त्वाचे आहे. ओव्या, आख्यायिका, लोककथा, गोंधळ, दशावतार, भजन, कीर्तन आणि इतर लोककलांमधून ग्रामदैवतांविषयीच्या श्रद्धा आणि स्थानिक इतिहासाचे पिढ्यान्पिढ्या संवर्धन झाले आहे. त्यामुळे ग्रामदैवत परंपरा ही धार्मिक उपासनेबरोबरच कोकणाच्या सांस्कृतिक स्मृती आणि लोकपरंपरेचा महत्त्वपूर्ण भाग मानली जाते.<ref name="CultImages2008"/><ref name="ShilpaSamruddhaKonkan"/><ref name="KokanVividhDasha"/> कोकणातील अनेक गावांमध्ये ग्रामदैवत परंपरा आजही सामाजिक जीवनाशी सक्रियपणे जोडलेली आहे. स्थानिक देवस्थानांच्या माध्यमातून धार्मिक उत्सव, सामुदायिक उपक्रम आणि लोककलांचे आयोजन केले जाते. या परंपरांमुळे स्थानिक सामाजिक बांधिलकी, सांस्कृतिक सातत्य आणि ग्रामसमुदायाची सामूहिक ओळख आजही टिकून असल्याचे विविध अभ्यासग्रंथांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref name="Kambale"/><ref name="ShodhAparant"/><ref name="KhadikolvanBook"/> == सामाजिक व सांस्कृतिक महत्त्व == कोकणातील ग्रामदैवत परंपरा ही स्थानिक समाजजीवन, धार्मिक श्रद्धा आणि सांस्कृतिक सातत्य यांचा अविभाज्य भाग मानली जाते. ग्रामदैवत हे केवळ उपास्य दैवत नसून ग्रामसमुदायाच्या सामूहिक ओळखीचे, ऐतिहासिक सातत्याचे आणि सामाजिक ऐक्याचे प्रतीक मानले जाते. विविध मानववंशशास्त्रीय, लोकसंस्कृतीविषयक आणि ऐतिहासिक अभ्यासांमध्ये ग्रामदैवत परंपरेचा कोकणातील ग्रामीण समाजरचनेवर झालेला प्रभाव अधोरेखित करण्यात आला आहे.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="Harper1959"/><ref name="Das2006"/> ग्रामदैवतांच्या उपासनेमुळे गावातील विविध सामाजिक घटकांमध्ये परस्पर सहकार्य आणि सामुदायिक सहभागाची भावना दृढ होत असल्याचे अभ्यासांमधून दिसून येते. वार्षिक जत्रा, पालखी सोहळे, महापूजा, नवसपूर्ती, सामुदायिक महाप्रसाद आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ग्रामस्थांचा सामूहिक सहभाग आढळतो. त्यामुळे ग्रामदैवत परंपरा ही धार्मिक उपासनेबरोबरच सामाजिक एकात्मतेचे प्रभावी माध्यम मानली जाते.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="Fuller2004"/> कोकणातील ग्रामदैवत परंपरेचा स्थानिक लोककला, लोकसाहित्य आणि मौखिक परंपरांशी निकट संबंध आहे. ग्रामदैवतांशी संबंधित आख्यायिका, लोककथा, ओव्या, गोंधळ, दशावतार, भजन, कीर्तन आणि इतर लोकपरंपरांमधून स्थानिक इतिहास, लोकश्रद्धा आणि सांस्कृतिक मूल्यांचे पिढ्यान्पिढ्या संवर्धन झाले आहे. त्यामुळे ग्रामदैवत परंपरा ही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण घटक मानली जाते.<ref name="CultImages2008"/><ref name="ShilpaSamruddhaKonkan"/><ref name="KokanVividhDasha"/> ग्रामदैवतांच्या उपासनेशी संबंधित देवराया, पवित्र स्थाने आणि पारंपरिक धार्मिक प्रथा यांमुळे स्थानिक पर्यावरण संवर्धनालाही चालना मिळाल्याचे विविध अभ्यासांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे. धार्मिक श्रद्धेमुळे संरक्षित राहिलेल्या या स्थळांनी जैवविविधतेचे जतन तसेच स्थानिक पर्यावरणीय संतुलन टिकवून ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे.<ref name="Hadap2020"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="ShilpaSamruddhaKonkan"/> आधुनिक काळात सामाजिक परिवर्तन, शिक्षण, नागरीकरण आणि माहिती तंत्रज्ञानाचा प्रभाव वाढला असला, तरी कोकणातील अनेक गावांमध्ये ग्रामदैवत परंपरेचे सामाजिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व कायम आहे. ग्रामदैवतांच्या जत्रा, धार्मिक उत्सव आणि सामुदायिक उपक्रमांच्या माध्यमातून स्थानिक परंपरा, सांस्कृतिक स्मृती आणि ग्रामीण ओळख यांचे संवर्धन आजही होत असल्याचे समकालीन संशोधनांमधून स्पष्ट होते.<ref name="Niranjana2024"/><ref name="Kale2022"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> == आधुनिक परिवर्तन == आधुनिक काळात शिक्षण, नागरीकरण, दळणवळण, माहिती तंत्रज्ञान आणि सामाजिक परिवर्तन यांच्या प्रभावामुळे कोकणातील ग्रामदैवत परंपरेच्या स्वरूपात काही बदल झाले असले, तरी तिचे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व मोठ्या प्रमाणात टिकून आहे. अनेक गावांमध्ये पारंपरिक देवस्थान व्यवस्थेबरोबरच नोंदणीकृत सार्वजनिक विश्वस्त संस्था, स्थानिक समित्या आणि ग्रामस्थ यांच्या सहभागातून देवस्थानांचे व्यवस्थापन केले जाते.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="Niranjana2024"/> कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांच्या जत्रा आणि धार्मिक उत्सवांमध्ये स्थानिकांसह स्थलांतरित ग्रामस्थ, भाविक आणि पर्यटक यांचाही सहभाग वाढला आहे. यामुळे धार्मिक परंपरांबरोबरच स्थानिक लोककला, पारंपरिक हस्तकला आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेलाही चालना मिळाल्याचे विविध अभ्यासांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref name="Kale2022"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="ShilpaSamruddhaKonkan"/> देवराया, पारंपरिक देवस्थाने आणि ग्रामदैवतांशी संबंधित सांस्कृतिक वारशाच्या संवर्धनाबाबतही अलीकडील काळात जागरूकता वाढली आहे. ग्रामस्थ, स्थानिक संस्था आणि विविध संशोधक यांच्या माध्यमातून देवराया, प्राचीन देवस्थाने, लोकपरंपरा आणि मौखिक इतिहास यांच्या दस्तऐवजीकरण व संवर्धनाचे प्रयत्न करण्यात येत आहेत.<ref name="Hadap2020"/><ref name="KokanVividhDasha"/><ref name="Kambale"/> डिजिटल माध्यमे, सामाजिक माध्यमे आणि मुक्त ज्ञानप्रकल्पांच्या माध्यमातून कोकणातील ग्रामदैवत परंपरेविषयीची माहिती अधिक व्यापक स्तरावर उपलब्ध होत आहे. संशोधन, छायाचित्रण, डिजिटल दस्तऐवजीकरण आणि विश्वकोशीय लेखन यांच्या साहाय्याने या परंपरेचे ऐतिहासिक, सांस्कृतिक आणि लोकधार्मिक महत्त्व नव्या पिढीपर्यंत पोहोचविण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.<ref name="Niranjana2024"/><ref name="Kale2022"/> == चित्रदालन == <gallery mode="packed" heights="180"> File:Ravalnath murti, temple near Oros budruk, Sindhudurg, Maharashtra.jpg|रवळनाथ ग्रामदैवताची मूर्ती, सिंधुदुर्ग File:काळम्मादेवी, सरस्वतीदेवी, लक्ष्मीदेवी एकत्रित गाभारा.jpg|काळम्मादेवी, सरस्वतीदेवी व लक्ष्मीदेवी यांचा गाभारा File:Devi Bhadrakali.JPG|भद्रकाली देवी File:Gangeshwar Temple.jpg|श्री देव गांगेश्वर मंदिर File:Palanquin of Village Dities - Shimagotsav in Konkan.jpg|शिमगोत्सवातील ग्रामदैवतांची पालखी File:कुलाचार.jpg|ग्रामदैवताशी संबंधित कुलाचार File:Devi Bhadrakali.JPG|भद्रकाली देवी File:देवता .jpg|स्थानिक ग्रामदेवतेची प्रतिमा File:Tlr.jpg|देवी आत्राळ,ग्रामदैवताशी धार्मिक परंपरा File:Sculpture of the Deity at Sanganateshwar Temple.jpg|स्थानिक देवतेची शिल्पप्रतिमा </gallery> == अधिक वाचन == * घाणेकर, प्र. के.; बापट, आशुतोष. ''शिल्प्स समृद्ध कोकण''. * दीक्षित, लीला (संपा.). ''कोकण : विविध दशा आणि दर्शने''. * कांबळे, डॉ. आर. एच. ''ऐतिहासिक शोध निबंध : प्राचीन व अर्वाचीन काळ, स्थळ आणि व्यक्ती विचारांचा वेध''. * Khobrekar, V. G. ''Konkan: From the Earliest to 1818 A.D.'' * शिरगावकर, अण्णा. ''शोध अपरांतांचा''. * Gholam, Anant Sakharam. ''खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन''. 2025. == बाह्य दुवे == * [https://marathivishwakosh.org/ मराठी विश्वकोश] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191102022302/https://marathivishwakosh.org/ |date=2019-11-02 }} * [https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ महाराष्ट्र राज्य गॅझेटिअर] {{कोकण लोकजीवन}} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:कोकण]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील हिंदू मंदिरे]] [[वर्ग:लोकधर्म]] [[वर्ग:लोकसंस्कृती]] [[वर्ग:हिंदू देवता]] qbitlhhbrek79yy9hmksupcil7hvk38 0 382703 2707062 2704707 2026-08-31T11:20:00Z AdvAnantGholam 172574 2707062 wikitext text/x-wiki [[File:Ganeshapatti, Rameshwar Temple, Konkan, Maharashtra.jpg|thumb|right|300px|रमेश्वर मंदिर, आकेरी येथील गणेशपट्टी]] '''कोकणातील देवळांची वास्तुशैली''' केवळ धार्मिक वास्तूंच्या निर्मितीशी संबंधित परंपरा नसून, प्रदेशाचा भूगोल, हवामान, स्थानिक बांधकाम साहित्य, पारंपरिक कारागिरी, धार्मिक श्रद्धा, ग्रामजीवन आणि सांस्कृतिक परंपरा यांच्या परस्परसंबंधातून विकसित झालेली वास्तुपरंपरा म्हणून तिचा अभ्यास करता येतो. कोकणातील देवळांचा अभ्यास करताना त्यांच्या धार्मिक उपयोगाबरोबरच वास्तुरचना, बांधकामतंत्र, वापरलेले साहित्य, परिसरनियोजन आणि स्थानिक सामाजिक-सांस्कृतिक संदर्भ यांचा एकत्रित विचार करणे आवश्यक ठरते. आधुनिक स्थापत्य-अभ्यासांमध्येही कोकणातील मंदिर वास्तूंचा संबंध स्थानिक पर्यावरण, बांधकाम साहित्य, पारंपरिक नियोजन आणि सांस्कृतिक वारसा यांच्याशी जोडून पाहण्यात आला आहे.<ref name="KorlekarDesai2025">{{cite book |last=Korlekar |first=Vivek T. |last2=Desai |first2=Chetan S. |chapter=Temple Architecture in the Konkan: Integrating Sustainability and Cultural Legacy |title=Proceedings of the IIA International Research Conference 2024 – Anveshan, 29–31 August, Thiruvananthapuram, India: Asian Architectural Strategies for a Sustainable Future |pages=107–130 }}</ref> <ref name="Potdar2020">{{cite journal |last=Potdar |first=Komal |title=Vernacular Temple Architecture in Sindhudurg District, Konkan Region, Maharashtra |journal=INTACH Journal of Heritage Studies |volume=4 |issue=1 |year=2020 }}</ref> कोकणातील देवळांची वास्तुशैली एकसंध किंवा संपूर्ण प्रदेशात एकसारखी आढळणारी शैली नाही. रायगड, रत्‍नागिरी आणि सिंधुदुर्ग या प्रदेशांमध्ये भौगोलिक परिस्थिती, उपलब्ध बांधकाम साहित्य, धार्मिक परंपरा, स्थानिक कारागिरी आणि ऐतिहासिक विकास यांनुसार वास्तुरचनेत भिन्नता दिसून येते. सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील पारंपरिक मंदिर वास्तुशैलीवरील अभ्यासात मंदिररचना, स्थानिक भूगोल, उपलब्ध साहित्य आणि पारंपरिक नियोजनपद्धती यांच्यातील संबंध अधोरेखित करण्यात आला आहे.<ref name="Potdar2020"/> कोकणातील धार्मिक वास्तूंच्या अभ्यासात भव्यता किंवा स्मारकीय आकारमानापेक्षा स्थानिक वास्तुपरंपरा आणि तिचा सामाजिक संदर्भ महत्त्वाचा ठरतो. Dalvi आणि Dalvi यांच्या अभ्यासानुसार कोकणातील काही धार्मिक वास्तूंचे स्वरूप स्थानिक निवासवास्तू आणि इतर गैर-स्मारकीय वास्तूंशी संबंधित दिसते. अशा वास्तूंमध्ये स्थानिक साहित्य, पारंपरिक कारागिरी आणि धार्मिक उपयोग यांचा परस्परसंबंध आढळतो. त्यामुळे कोकणातील धार्मिक वास्तूंचा अभ्यास केवळ त्यांच्या बाह्य रूपावर आधारित न ठेवता त्यांच्या सामाजिक, सांस्कृतिक आणि धार्मिक संदर्भांसह करणे आवश्यक ठरते.<ref name="DalviDalvi2010">{{cite book |last=Dalvi |first=Smita |last2=Dalvi |first2=Mustansir |chapter=Dismantling Cosmopolitanism: Transformations in the Sacred Heritage of the Non-Monumental in the Konkan |editor-last=Prashad |editor-first=Deependra |title=New Architecture and Urbanism: Development of Indian Traditions |pages=112–117 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |location=Newcastle upon Tyne |year=2010 }</ref><ref name="DalviDalvi2014">{{cite magazine |last=Dalvi |first=Smita |last2=Dalvi |first2=Mustansir |title=Politicizing the Sacred: Religious Architecture in the Konkan |magazine=Take on Art |volume=IV |issue=13 |date=January 2014 }}</ref> देवळाच्या वास्तुरचनेत गर्भगृह, मंडप, प्रवेशरचना, छत, प्राकार, दीपमाळ, काष्ठघटक आणि इतर पूरक वास्तुघटक यांचा समावेश होऊ शकतो; मात्र हे सर्व घटक प्रत्येक कोकणी देवळात समान स्वरूपात किंवा अनिवार्यपणे आढळतात असे मानता येत नाही. मंदिरनिहाय वास्तुरचना स्थानिक परिस्थितीनुसार बदलू शकते. त्यामुळे कोकणातील देवळांची वास्तुशैली समजून घेताना समान वैशिष्ट्यांपेक्षा प्रादेशिक विविधता आणि स्थानिक अनुकूलन यांना अधिक महत्त्व देणे आवश्यक ठरते.<ref name="KorlekarDesai2025"/><ref name="Potdar2020"/> कोकणातील देवळांची वास्तुशैली ही म्हणूनच धर्म, पर्यावरण, स्थानिक साहित्य, बांधकामतंत्र, कारागिरी आणि ग्रामजीवन यांच्या परस्परसंबंधातून समजून घेण्याची वास्तुपरंपरा आहे. या लेखात या वास्तुपरंपरेचा अभ्यास तिच्या भौगोलिक आणि पर्यावरणीय पार्श्वभूमीपासून ऐतिहासिक विकास, स्थाननियोजन, वास्तुघटक, काष्ठवास्तु, शिल्पकला, कावी कला, बांधकाम साहित्य, प्रादेशिक वैशिष्ट्ये, सामाजिक उपयोग आणि संवर्धनाच्या प्रश्नांपर्यंत विविध अंगांनी करण्यात येतो.<ref name="KorlekarDesai2025"/><ref name="DalviDalvi2010"/> == कोकणातील देऊळ वास्तुशैलीची संकल्पना == कोकणातील देऊळ वास्तुशैलीचा विचार केवळ देवळाच्या बाह्य आकारमानावरून करणे योग्य ठरत नाही. देवळाची निवडलेली जागा, परिसराशी असलेले नाते, गर्भगृह आणि मंडपाची रचना, प्रवेशमार्ग, छताची रचना, बांधकाम साहित्य, लाकूड आणि दगड यांचा वापर, वास्तू-अलंकरण, धार्मिक उपयोग तसेच स्थानिक समुदायाशी असलेले संबंध या सर्व घटकांचा एकत्रित विचार केल्यास या वास्तुपरंपरेचे स्वरूप अधिक स्पष्ट होते. Korlekar आणि Desai यांच्या अभ्यासात कोकणातील मंदिर वास्तुशैलीचा संबंध पारंपरिक बांधकामज्ञान, स्थानिक संसाधनांचा वापर, वास्तुघटक आणि सांस्कृतिक सातत्य यांच्याशी जोडून पाहण्यात आला आहे. त्यांच्या अभ्यासात कोकणातील मंदिर वास्तूंचे विश्लेषण करताना स्थानिक बांधकाम साहित्य, बांधकामतंत्र, वास्तुरचना आणि मंदिरांच्या सामाजिक-सांस्कृतिक भूमिकेचा विचार करण्यात आला आहे.<ref name="KorlekarDesai2025"/> === कोकण आणि देऊळ वास्तू === कोकण प्रदेश महाराष्ट्राच्या पश्चिम भागात अरबी समुद्र आणि सह्याद्री पर्वतरांगांच्या दरम्यान पसरलेला आहे. या प्रदेशात किनारी भाग, डोंगराळ प्रदेश, पठारी भूभाग, नद्या, खाड्या आणि दऱ्याखोऱ्यांचा समावेश होतो. महाराष्ट्र शासनाच्या Groundwater Surveys and Development Agency नुसार कोकण विभागाच्या पश्चिमेस अरबी समुद्र आणि पूर्वेस सह्याद्री पर्वतरांगा असून या प्रदेशाचे भौगोलिक स्वरूप डोंगराळ, मध्यम उताराच्या पठारी आणि किनारी अशा व्यापक भूभागांत विभागलेले आहे.<ref name="GSDAKonkan">{{cite web |title=Konkan |url=https://gsda.maharashtra.gov.in/en-kokan/ |website=Groundwater Surveys and Development Agency, Government of Maharashtra |publisher=Government of Maharashtra |access-date=12 August 2026 }}</ref> महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरमध्येही या प्रदेशातील सह्याद्री पर्वतरांगा, अरबी समुद्र, नद्या, किनारी मैदाने, लेटराइटची पठारे आणि डोंगराळ भूभाग यांची नोंद आढळते.<ref name="GazetteerRatnagiriGeography">{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources — Geographical Regions |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |website=The Gazetteers Department, Government of Maharashtra |publisher=Government of Maharashtra |access-date=12 August 2026 }}</ref> या भौगोलिक विविधतेच्या पार्श्वभूमीवर कोकणातील पारंपरिक देवळांच्या वास्तुरचनेचा अभ्यास करताना देवळाचे स्थान, परिसर, बांधकाम साहित्य आणि वास्तुरचनेचे पर्यावरणाशी असलेले संबंध विचारात घेणे आवश्यक ठरते.<ref name="KorlekarDesai2025"/> === प्रादेशिक वैशिष्ट्ये === कोकणातील देऊळ वास्तुशैलीमध्ये स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, उपलब्ध बांधकाम साहित्य, वास्तुनियोजन आणि पारंपरिक बांधकामपद्धतीनुसार विविधता आढळते. सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील पारंपरिक देऊळ वास्तुशैलीवरील अभ्यासात स्थानिक भूगोल, बांधकाम साहित्य, वास्तुनियोजन आणि पारंपरिक वास्तुपद्धती यांच्यातील संबंध अधोरेखित करण्यात आला आहे.<ref name="Potdar2020"/> त्यामुळे एखाद्या विशिष्ट देवळाच्या वास्तुरचनेवरून संपूर्ण कोकणासाठी एकसमान वास्तुशैली निश्चित करणे योग्य ठरत नाही. त्याऐवजी रायगड, रत्‍नागिरी आणि सिंधुदुर्ग या विविध भागांतील देवळांच्या वास्तुरचना, बांधकाम साहित्य, वास्तुघटक आणि स्थानिक परंपरा यांचा तुलनात्मक अभ्यास केल्यास प्रादेशिक वैशिष्ट्ये अधिक स्पष्टपणे समजून घेता येतात.<ref name="Potdar2020"/><ref name="KorlekarDesai2025"/> कोकणातील धार्मिक वास्तूंच्या स्वरूपात कालानुसारही बदल झाले आहेत. Dalvi आणि Dalvi यांच्या अभ्यासात कोकणातील गैर-स्मारकीय धार्मिक वास्तूंच्या स्थानिक स्वरूपात आधुनिक काळात झालेल्या परिवर्तनाचा विचार करण्यात आला आहे. त्यांच्या अभ्यासानुसार काही धार्मिक वास्तूंच्या रूपांतरणामध्ये पारंपरिक वास्तुघटक, स्थानिक प्रमाण आणि साहित्य यांच्यात बदल झाले असून धार्मिक वास्तूंच्या स्वरूपावर आधुनिक सामाजिक आणि सांस्कृतिक प्रक्रियांचाही प्रभाव पडला आहे.<ref name="DalviDalvi2010"/><ref name="DalviDalvi2014"/> === वास्तु आणि ग्रामजीवन === कोकणातील देऊळ हे केवळ धार्मिक उपासनेचे स्थान न राहता अनेक ठिकाणी ग्रामजीवनाशी संबंधित सामाजिक आणि सांस्कृतिक व्यवहारांचेही केंद्र राहिले आहे. धार्मिक उत्सव, जत्रा, सामुदायिक कार्यक्रम आणि स्थानिक परंपरा यांमुळे देवळाचा परिसर आणि स्थानिक समाज यांच्यातील संबंध दृढ झालेले दिसतात. त्यामुळे देवळाच्या वास्तूचा अभ्यास करताना तिच्या धार्मिक उपयोगाबरोबरच सामाजिक आणि सांस्कृतिक उपयोगांचाही विचार करणे आवश्यक ठरते. Korlekar आणि Desai यांच्या अभ्यासात कोकणातील मंदिर वास्तूंचा विचार धार्मिक उपयोगाबरोबरच समुदायाच्या सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनाच्या संदर्भात करण्यात आला आहे. त्यांच्या अभ्यासातून मंदिर वास्तू, स्थानिक बांधकामपरंपरा आणि समुदायाच्या सांस्कृतिक जीवनातील परस्परसंबंध अधोरेखित होतो.<ref name="KorlekarDesai2025"/> कोकणातील धार्मिक वास्तूंच्या अभ्यासात Dalvi आणि Dalvi यांनी धार्मिक वास्तू, निवासवास्तू, वस्ती आणि सार्वजनिक अवकाश यांच्यातील संबंधांचा विचार केला आहे. त्यांच्या अभ्यासानुसार पारंपरिक कोकणी वास्तुपरंपरेचे स्वरूप स्थानिक जीवनपद्धती, उपलब्ध साहित्य आणि सामाजिक-सांस्कृतिक संदर्भांशी संबंधित होते.<ref name="DalviDalvi2010"/> अशा प्रकारे कोकणातील देवळाची वास्तुरचना ही केवळ धार्मिक विधींसाठी आवश्यक असलेल्या वास्तुघटकांपुरती मर्यादित न राहता स्थानिक समाजाच्या सामुदायिक जीवनाशीही संबंधित अवकाश म्हणून अभ्यासता येते. तथापि, सर्व कोकणी देवळे समान प्रकारे सामाजिक केंद्र म्हणून वापरली जातात असा सार्वत्रिक निष्कर्ष काढण्याऐवजी प्रत्येक देवळाच्या स्थानिक उपयोगाचा स्वतंत्र पुराव्यांच्या आधारे विचार करणे आवश्यक आहे. === धार्मिक वास्तू आणि सांस्कृतिक वारसा === कोकणातील देवळांचे महत्त्व त्यांच्या वास्तुरचनेपुरते मर्यादित नसून, त्या स्थानिक सांस्कृतिक वारशाच्या भौतिक अभिव्यक्ती म्हणूनही अभ्यासता येतात. देवळांशी संबंधित बांधकामतंत्र, काष्ठशिल्प, अलंकरण, धार्मिक परंपरा आणि स्थानिक कारागिरी यांमधून वास्तुज्ञान आणि सांस्कृतिक परंपरांचे विविध पैलू व्यक्त होतात.<ref name="KorlekarDesai2025"/><ref name="DalviDalvi2010"/> या दृष्टीने कोकणातील देवळांचा अभ्यास हा वास्तुकला, इतिहास, लोकसंस्कृती, पर्यावरण आणि वारसा-संवर्धन या विविध क्षेत्रांना जोडणारा बहुविषयक अभ्यास ठरतो. Korlekar आणि Desai यांनी कोकणातील देवळांच्या वास्तुशैलीचा संबंध स्थानिक संसाधने, बांधकामतंत्र, पर्यावरणीय परिस्थिती आणि सांस्कृतिक सातत्याशी जोडला आहे. Potdar यांच्या सिंधुदुर्गातील अभ्यासात स्थानिक भूगोल, साहित्य, वास्तुनियोजन आणि पारंपरिक वास्तुपद्धती यांच्या संदर्भात देऊळ वास्तूंचे दस्तऐवजीकरण करण्यात आले आहे.<ref name="KorlekarDesai2025"/><ref name="Potdar2020"/> देऊळ वास्तूंच्या संवर्धनाच्या दृष्टीने त्यांच्या भौतिक रचनेबरोबरच त्यांच्याशी संबंधित पारंपरिक कारागिरी आणि बांधकामज्ञानाचे दस्तऐवजीकरणही महत्त्वाचे ठरते. त्यामुळे कोकणातील देवळांचा वारसा समजून घेताना वास्तू, तिचे साहित्य, कारागिरी, धार्मिक उपयोग आणि स्थानिक समुदाय यांचा परस्परसंबंध विचारात घेणे आवश्यक आहे.<ref name="DalviDalvi2010"/><ref name="KorlekarDesai2025"/> === हवामान आणि पर्जन्यमान === कोकणातील देऊळ वास्तुशैलीचा अभ्यास करताना या प्रदेशाचे हवामान आणि विशेषतः मान्सूनचे पर्जन्यमान महत्त्वाचे पर्यावरणीय घटक ठरतात. अरबी समुद्रालगतचा प्रदेश, सह्याद्रीच्या पश्चिम उतारांचा भूभाग आणि मान्सूनशी संबंधित पर्जन्यमान यांमुळे पारंपरिक वास्तूंच्या अभ्यासात छताची रचना, पावसापासून संरक्षण, पाण्याचा निचरा आणि बांधकाम साहित्य यांसारख्या बाबींचा विचार करणे आवश्यक ठरते. महाराष्ट्र शासनाच्या Groundwater Surveys and Development Agency नुसार कोकण विभागाच्या भौगोलिक रचनेत डोंगराळ, पठारी आणि किनारी भूभागांचा समावेश होतो.<ref name="GSDAKonkan"/> कोकणातील देऊळ वास्तुशैलीवरील आधुनिक अभ्यासातही स्थानिक पर्यावरण, उपलब्ध संसाधने, पारंपरिक बांधकामपद्धती आणि सांस्कृतिक वारसा यांच्यातील संबंधांचा विचार करण्यात आला आहे. Korlekar आणि Desai यांच्या अभ्यासात कोकणातील देवळांच्या वास्तुरचनेत स्थानिक साहित्य, बांधकामतंत्र आणि पर्यावरणाशी संबंधित बाबींचा अभ्यास करण्यात आला आहे.<ref name="KorlekarDesai2025"/> किनारी महाराष्ट्रातील पारंपरिक वस्तीच्या अभ्यासातून स्थानिक हवामान आणि भूभागाशी जुळवून घेतलेल्या वास्तुरचनेची उदाहरणे नोंदविण्यात आली आहेत. Harihareshwar येथील अभ्यासात पारंपरिक घरांच्या छतांमध्ये लाकडी घटकांवर आधारित कौलारू रचना आढळत असल्याचे नमूद केले आहे. या अभ्यासात अशा छतांची देखभाल आणि त्यांच्यासमोरील संवर्धनविषयक अडचणींचाही विचार करण्यात आला आहे.<ref name="ManjrekarSharmaKeskar2021">{{cite book |last=Manjrekar |first=Shraddha Mahore |last2=Sharma |first2=Pallavi |last3=Keskar |first3=Poorva |chapter=Built Environment of Indian Villages: A Case Study of Coastal Village of Maharashtra |title=Architecture & Planning for Villages |year=2021 }}</ref> या निरीक्षणांचा उपयोग कोकणातील देऊळ वास्तुशैलीच्या पर्यावरणीय संदर्भाचा अभ्यास करण्यासाठी करता येतो; मात्र घरांच्या वास्तुरचनेविषयीचे निष्कर्ष सर्व देवळांना थेट लागू करता येत नाहीत. देवळांच्या छतांची रचना, साहित्य आणि बांधकामतंत्र यांचा निष्कर्ष संबंधित देवळाच्या स्वतंत्र वास्तु-दस्तऐवजीकरणाच्या आधारे काढणे अधिक योग्य ठरते. कोकणातील देवळांच्या अभ्यासात स्थानिक पर्यावरण आणि बांधकामपरंपरेचा विचार करण्याची आवश्यकता याच कारणामुळे अधोरेखित होते.<ref name="KorlekarDesai2025"/> === स्थानिक बांधकाम साहित्य === कोकणातील देऊळ वास्तुशैलीचा अभ्यास करताना स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेल्या बांधकाम साहित्याला महत्त्वाचे स्थान आहे. दगड, लेटराइट किंवा जांभा दगड, लाकूड, माती, चुना आणि कौले यांसारख्या साहित्याचा कोकणातील विविध पारंपरिक वास्तूंमध्ये वापर झालेला आढळतो. या साहित्याचा वापर त्यांच्या स्थानिक उपलब्धतेबरोबरच प्रदेशातील हवामान, पारंपरिक बांधकामतंत्र आणि कारागिरीशी संबंधित असल्याचे विविध वास्तु-अभ्यासांतून दिसून येते.<ref name="Potdar2020"/><ref name="KorlekarDesai2025"/> सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील पारंपरिक देऊळ वास्तुशैलीवरील Komal Potdar यांच्या अभ्यासात देवळांच्या वास्तुरचनेचा संबंध स्थानिक भूगोल, उपलब्ध बांधकाम साहित्य आणि पारंपरिक वास्तुनियोजनाशी जोडण्यात आला आहे. या अभ्यासातून सिंधुदुर्गातील देऊळ वास्तूंच्या वास्तुघटकांचा आणि त्यांच्या स्थानिक संदर्भांचा अभ्यास करण्यात आल्याचे दिसते.<ref name="Potdar2020"/> लाकूड हे कोकणातील पारंपरिक वास्तुपरंपरेतील महत्त्वाचे साहित्य आहे. Madhukar Shripad Mate यांच्या *Deccan Woodwork* या ग्रंथात दख्खनमधील काष्ठवास्तू, लाकडी वास्तुघटक आणि काष्ठकारागिरीचा व्यापक अभ्यास करण्यात आला आहे. कोकणातील काष्ठवास्तूचा अभ्यास करताना हा व्यापक दख्खनी संदर्भ उपयुक्त ठरतो; मात्र त्यातील निष्कर्ष कोकणातील प्रत्येक देवळाला थेट लागू करता येत नाहीत.<ref name="Mate1967">{{cite book |last=Mate |first=Madhukar Shripad |title=Deccan Woodwork |series=Deccan College Building Centenary & Silver Jubilee Series |volume=49 |publisher=Deccan College Postgraduate and Research Institute |location=Poona |year=1967 }}</ref> महाराष्ट्र शासनाच्या गॅझेटियरमध्ये रत्‍नागिरी आणि सावंतवाडी परिसरातील विविध प्रकारच्या दगडांची तसेच लेटराइटची नोंद आढळते. या प्रदेशात बांधकामासाठी वापरता येणारे स्थानिक दगड उपलब्ध असल्याची नोंद या ऐतिहासिक स्रोतांमध्ये करण्यात आली आहे.<ref name="GazetteerStone">{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer — Building Stones |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_economic.html |website=The Gazetteers Department, Government of Maharashtra |publisher=Government of Maharashtra |access-date=12 August 2026 }}</ref> स्थानिक बांधकाम साहित्याचा वापर हा कोकणातील देऊळ वास्तुशैलीच्या अभ्यासातील एक महत्त्वाचा घटक आहे. तथापि, सर्व देवळांमध्ये समान साहित्य किंवा समान बांधकामपद्धती वापरली गेली असे मानता येत नाही. विशिष्ट देवळातील साहित्य निश्चित करण्यासाठी त्या देवळाचे स्वतंत्र वास्तु-दस्तऐवजीकरण आणि उपलब्ध ऐतिहासिक पुरावे विचारात घेणे आवश्यक आहे.<ref name="Potdar2020"/><ref name="GazetteerStone"/> === जांभा दगड आणि इतर दगडांचा वापर === कोकणातील देऊळ वास्तुशैलीचा अभ्यास करताना स्थानिक दगडांच्या उपलब्धतेला महत्त्व आहे. रत्‍नागिरी जिल्ह्यात बांधकामासाठी उपयुक्त अशा विविध प्रकारच्या खडकांची उपलब्धता असल्याची नोंद महाराष्ट्र शासनाच्या गॅझेटियरमध्ये आढळते. त्यामध्ये granite-gneiss, quartzite, Deccan trap आणि laterite यांसारख्या खडकांचा समावेश आहे. त्यामुळे कोकणातील पारंपरिक वास्तूंच्या अभ्यासात स्थानिक भूगर्भीय रचना आणि बांधकाम साहित्य यांचा संबंध विचारात घेता येतो.<ref name="GazetteerStone"/> विशिष्ट देवळामध्ये कोणत्या प्रकारचा दगड वापरण्यात आला आहे, हे मंदिरनिहाय बदलू शकते. कुंकेश्वर देवळाच्या पायाभरणीत granite, तर वरील बांधकाम आणि घुमटामध्ये laterite वापरल्याची नोंद महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरमध्ये आहे. यावरून एका देवळाच्या वास्तूमध्येही वेगवेगळ्या वास्तुघटकांसाठी भिन्न प्रकारच्या दगडांचा वापर झालेला दिसतो.<ref name="GazetteerKunkeshvar">{{cite web |title=Kunkeshvar |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/places_Kunkeshvar.html |website=The Gazetteers Department, Government of Maharashtra |publisher=Government of Maharashtra |access-date=12 August 2026 }}</ref> सावंतवाडी परिसरातील वाळवळ आणि आकेरी येथे बांधकामासाठी उपयुक्त दगडांच्या उपलब्धतेची नोंद जुन्या *Ratnagiri and Savantvadi Gazetteer* मध्ये आहे. त्यानुसार वाळवळ येथील दगड quartz किंवा quartzite प्रकारचा असून आकेरी येथील दगड slate-coloured talc-schist प्रकारचा, कठीण आणि बांधकामासाठी उपयुक्त असल्याचे नमूद केले आहे. त्याच नोंदीत सावंतवाडी परिसरातील अनेक ठिकाणी laterite उत्खनन होत असल्याचाही उल्लेख आहे.<ref name="GazetteerValavalAkeriStone">{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi — Minerals |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/savantvadi/pro2_minerals.html |website=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |publisher=Government of Maharashtra |access-date=13 August 2026 }}</ref> या नोंदींवरून कोकणातील पारंपरिक वास्तूंच्या अभ्यासात केवळ “जांभा दगड” या एका संज्ञेपुरते मर्यादित न राहता विविध स्थानिक दगडांचे प्रकार, त्यांची भौगोलिक उपलब्धता आणि विशिष्ट वास्तूंमध्ये झालेला वापर यांचा स्वतंत्रपणे विचार करणे आवश्यक ठरते. एखाद्या देवळात वापरलेल्या दगडाचा प्रकार निश्चित करण्यासाठी त्या देवळाचे स्वतंत्र वास्तु-दस्तऐवजीकरण किंवा विश्वसनीय ऐतिहासिक नोंद आवश्यक आहे. वाळवळ येथील लक्ष्मीनारायण देवळाचा उल्लेख रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरमधील स्थानवर्णनात आढळतो. देवळाचे स्थान नदीकाठी असल्याचे तसेच त्याच्या वास्तूत दगडाचा वापर आणि स्तंभांवरील कोरीव काम यांचा उल्लेख करण्यात आला आहे.<ref name="GazetteerValavalTemple">{{cite web |title=Valaval |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/places_Valaval.html |website=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |publisher=Government of Maharashtra |access-date=13 August 2026 }}</ref> कुंकेश्वर देऊळ हे दगडी बांधकामातील विविधतेचे उदाहरण आहे. गॅझेटियरनुसार त्याच्या पायाभरणीत granite आणि वरील बांधकामात तसेच घुमटामध्ये laterite वापरण्यात आला आहे. देवळाच्या प्रवेशद्वारावरील शिलालेखाच्या आधारे इ.स. १६८० मध्ये त्याची दुरुस्ती आणि विस्तार झाल्याचीही नोंद आहे.<ref name="GazetteerKunkeshvar"/> कुंकेश्वर देवळाच्या बांधकामाचा अभ्यास करताना त्यामुळे केवळ वापरलेल्या दगडांच्या प्रकारांचा विचार न करता वास्तूच्या दुरुस्ती, विस्तार आणि नंतरच्या देखभालीच्या टप्प्यांचाही विचार करणे आवश्यक ठरते. यामुळे सध्याच्या वास्तुरचनेतील विविध घटकांचा ऐतिहासिक विकास समजून घेण्यास मदत होते.<ref name="GazetteerKunkeshvar"/> === लाकूड आणि काष्ठवास्तु === कोकणातील पारंपरिक वास्तुपरंपरेत लाकडाला महत्त्वाचे स्थान आहे. धार्मिक तसेच लौकिक वास्तूंमध्ये लाकडी स्तंभ, दरवाजे, खिडक्या, कंस, छताचे पटल, तुळया, चौकटी आणि इतर काष्ठघटकांचा वापर झाल्याचे Nitin Hadap यांच्या कोकणातील काष्ठवास्तूवरील अभ्यासातून दिसून येते.<ref name="HadapKonkanWoodwork"> {{cite web |last=Hadap |first=Nitin Narhar |title=Konkan Woodwork: A Preliminary Note |website=Academia.edu |url=https://siu-in.academia.edu/DrNitinHadap |access-date=13 August 2026 }} </ref> Hadap यांच्या *Konkan Woodwork: A Preliminary Note* या अभ्यासात कोकणातील काष्ठवास्तू आणि काष्ठकलांचा क्षेत्रीय निरीक्षण, मौखिक माहिती आणि वास्तूंच्या प्रत्यक्ष दस्तऐवजीकरणाच्या आधारे विचार करण्यात आला आहे. या अभ्यासात धार्मिक तसेच लौकिक वास्तूंमध्ये आढळणारे लाकडी स्तंभ, दरवाजे, सजावटीच्या खिडक्या, कंस, छताचे पटल, तुळया आणि इतर काष्ठघटक यांचा उल्लेख करण्यात आला आहे. काही मंदिरांमध्ये मंडपातील स्तंभ आणि तुळयांवर रंगीत काष्ठपटल आढळल्याचीही नोंद करण्यात आली आहे.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/> काष्ठाचा उपयोग केवळ वास्तूच्या संरचनात्मक गरजांसाठी झालेला नसून, त्यावर कोरीव काम आणि इतर अलंकरणात्मक प्रक्रिया करून वास्तूच्या कलात्मक स्वरूपातही भर घालण्यात आली आहे. त्यामुळे कोकणातील काष्ठवास्तूचा अभ्यास करताना तिच्या संरचनात्मक उपयोगाबरोबरच काष्ठशिल्प आणि अलंकरण यांचाही विचार करणे आवश्यक ठरते.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/><ref name="Mate1967"/> दख्खनमधील काष्ठवास्तूच्या व्यापक परंपरेच्या संदर्भात Madhukar Shripad Mate यांच्या *Deccan Woodwork* या ग्रंथाचा उपयोग होतो. या ग्रंथात दख्खन प्रदेशातील लाकडी वास्तुघटक, काष्ठकारागिरी आणि काष्ठशिल्प यांची व्यापक पार्श्वभूमी आढळते. हा संदर्भ कोकणातील काष्ठवास्तूचे स्थान व्यापक दख्खनी काष्ठपरंपरेच्या संदर्भात समजून घेण्यासाठी उपयुक्त ठरतो; मात्र त्यातील सर्व वैशिष्ट्ये कोकणातील प्रत्येक देवळाला थेट लागू करता येत नाहीत.<ref name="Mate1967"/> कोकणातील काष्ठवास्तूची वैशिष्ट्ये समजून घेताना लाकडाचा वापर, स्थानिक कारागिरी, वास्तूतील काष्ठघटक, धार्मिक उपयोग आणि अलंकरण यांचा परस्परसंबंध विचारात घेणे आवश्यक आहे. त्यामुळे काष्ठवास्तू ही कोकणातील देऊळ वास्तुशैलीतील केवळ सजावटीची बाब नसून, काही देवळांच्या वास्तुरचनेतील संरचनात्मक, कलात्मक आणि सांस्कृतिक घटक म्हणून तिचा स्वतंत्र अभ्यास करता येतो.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/><ref name="Mate1967"/> === लाकूड आणि काष्ठवास्तु === कोकणातील पारंपरिक वास्तुशैलीमध्ये लाकडाला विशेष महत्त्व आहे. धार्मिक आणि लौकिक अशा दोन्ही प्रकारच्या वास्तूंमध्ये लाकडी स्तंभ, दरवाजे, सजावटीच्या खिडक्या, कंस, छताचे पटल, तुळया, चौकटी आणि इतर वास्तुघटकांचा वापर झाल्याचे Nitin Hadap यांच्या कोकणातील काष्ठवास्तूवरील क्षेत्रीय अभ्यासातून दिसून येते.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/> Hadap यांच्या *Konkan Woodwork: A Preliminary Note* या अभ्यासात कोकणातील लाकडी कलापरंपरेचे क्षेत्रीय निरीक्षण, मौखिक माहिती आणि वास्तूंच्या प्रत्यक्ष दस्तऐवजीकरणाच्या आधारे अध्ययन करण्यात आले आहे. या अभ्यासात धार्मिक तसेच लौकिक वास्तूंमध्ये आढळणाऱ्या लाकडी स्तंभ, दरवाजे, सजावटीच्या खिडक्या, bracket figures, ceiling panels, lintels आणि इतर काष्ठघटकांचा उल्लेख करण्यात आला आहे. तसेच काही मंदिरांमध्ये मंडपातील स्तंभ आणि तुळयांवर रंगीत काष्ठपटल आढळल्याचेही नमूद केले आहे.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/> काष्ठाचा उपयोग केवळ संरचनात्मक गरजांसाठी झालेला नसून त्यावर कोरीव काम करून वास्तूला कलात्मक स्वरूप देण्यात आले. त्यामुळे कोकणातील काष्ठवास्तुचा अभ्यास हा वास्तुशास्त्र आणि काष्ठशिल्प या दोन्हींच्या संगमातून करणे आवश्यक ठरते. दख्खनमधील काष्ठवास्तूच्या व्यापक परंपरेच्या संदर्भात Mate यांच्या *Deccan Woodwork* या ग्रंथाचा उपयोग होतो. या संदर्भातून दख्खन प्रदेशातील लाकडी वास्तुघटक, कारागिरी आणि काष्ठशिल्पाची व्यापक पार्श्वभूमी समजण्यास मदत होते.<ref name="Mate1967"/> कोकणातील काष्ठवास्तूची वैशिष्ट्ये समजून घेताना स्थानिक लाकूड, कारागिरीचे तंत्र, धार्मिक उपयोग आणि वास्तूतील लाकडी घटकांचे परस्परसंबंध यांचा विचार करणे आवश्यक आहे. त्यामुळे काष्ठवास्तु ही कोकणातील मंदिर वास्तुशैलीची केवळ सजावटीची बाब नसून तिच्या संरचनात्मक आणि सांस्कृतिक स्वरूपाचा महत्त्वाचा भाग आहे. === काष्ठशिल्प आणि देऊळ वास्तु === काष्ठशिल्प हे कोकणातील देऊळ वास्तुपरंपरेतील महत्त्वाचे कलात्मक अंग आहे. लाकडी स्तंभ, तुळया, कंस, दरवाजे, सजावटीच्या खिडक्या, छताची पटलं आणि इतर काष्ठघटकांवर केलेले कोरीव काम वास्तूच्या कलात्मक स्वरूपात भर घालते. Nitin Hadap यांच्या कोकणातील काष्ठवास्तूवरील क्षेत्रीय अभ्यासात धार्मिक तसेच लौकिक वास्तूंमध्ये मोठ्या प्रमाणावर लाकडी कोरीव काम आढळल्याची नोंद करण्यात आली आहे. या अभ्यासात लाकडी स्तंभ, दरवाजे, सजावटीच्या खिडक्या, कंस, छताची पटलं, तुळया आणि इतर काष्ठघटकांचा तसेच काही देवळांच्या मंडपातील स्तंभ आणि तुळयांवरील रंगीत काष्ठपटलांचा उल्लेख आहे.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/> काष्ठशिल्पाचा अभ्यास करताना त्यावरील प्रतिमा, अलंकरणात्मक नमुने, कोरीव कामाचे तंत्र, शैली, संभाव्य कालमान आणि त्यांचा सामाजिक व धार्मिक संदर्भ यांचा विचार करता येतो. Hadap यांच्या अभ्यासात काष्ठकलांमधील प्रतिमाशास्त्र, शैली, तंत्र, कलात्मक मूल्य आणि सामाजिक-धार्मिक इतिहास यांचाही विचार करण्यात आला आहे. त्यामुळे काष्ठशिल्प हे केवळ सजावटीचे अंग न राहता वास्तूशी संबंधित कलात्मक आणि सांस्कृतिक माहितीचा स्रोत म्हणूनही अभ्यासता येते.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/> रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील पावस येथील सोमेश्वर आणि विश्वेश्वर देवळांतील काष्ठशिल्पाचा स्वतंत्र अभ्यासही करण्यात आला आहे. या अभ्यासाचा केंद्रबिंदू या देवळांमध्ये जतन झालेल्या काष्ठशिल्प-पटलांचा असून, त्यामुळे पावस येथील काष्ठशिल्पाचा स्वतंत्र वास्तुशिल्पीय आणि कलाविषयक संदर्भात अभ्यास करता येतो.<ref name="PawasSomeshwar2025">{{cite journal |last=Bokil |first=Raghunath |title=Someśvara Temple of Pawas, Ratnagiri District, Maharashtra – A Case Study |journal=Journal of History and Archaeology |volume=1 |issue=2 |pages=91–98 |year=2025 |url=https://www.arfjournals.com/image/catalog/Journals%20Papers/JHA/2025/No%202%20%282025%29/2_Raghunath%20Bokil.pdf |access-date=13 August 2026 }}</ref> पावस येथील काष्ठशिल्पाचा अभ्यास करताना काष्ठशिल्प-पटलांची रचना, त्यावरील अलंकरण, वापरलेले साहित्य, कारागिरीचे तंत्र आणि देवळाच्या वास्तुरचनेतील त्यांचे स्थान यांचा एकत्रित विचार करणे आवश्यक ठरते. अशा अभ्यासातून रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील काष्ठशिल्प परंपरेची स्थानिक वैशिष्ट्ये आणि तिचा देऊळ वास्तुशी असलेला संबंध अधिक स्पष्ट होण्यास मदत होऊ शकते.<ref name="PawasKashthashilpa2026">{{cite journal |last=Bokil |first=Raghunath |last2=Joshi |first2=Renuka |last3=Ambulkar |first3=Janhavi |last4=Gaikwad |first4=Tanvi |title=Case Study of Kashthashilpa Panels from Someshwara and Vishweshwar Temple of Pawas |journal=Kalākalpa: IGNCA Journal of Arts |volume=X |issue=2 |pages=71–84 |year=2026 |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts |location=New Delhi }}</ref> === काष्ठवास्तुतील संरचनात्मक आणि अलंकरणात्मक घटक === कोकणातील पारंपरिक काष्ठवास्तूमध्ये लाकडाचा वापर संरचनात्मक तसेच अलंकरणात्मक घटक म्हणून करण्यात आला आहे. स्तंभ, तुळया, छताचे घटक आणि चौकटी यांसारख्या काष्ठघटकांना वास्तूच्या संरचनेत भूमिका असतानाच, त्यांवरील कोरीव काम आणि इतर अलंकरणात्मक घटक वास्तूच्या कलात्मक स्वरूपात भर घालतात.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/> काही धार्मिक वास्तूंमध्ये काष्ठशिल्पावर देवतांशी संबंधित धार्मिक प्रतीके, पौराणिक प्रतिमा किंवा स्थानिक कलापरंपरांशी संबंधित अलंकरण आढळू शकते. मात्र, अशा प्रतिमांचे स्वरूप आणि त्यांचे अर्थ वास्तूनुसार बदलू शकतात. त्यामुळे काष्ठशिल्पातील प्रतिमांचे अर्थ लावताना प्रत्यक्ष वास्तु-अभ्यास, शिल्पविषयक दस्तऐवजीकरण आणि उपलब्ध ऐतिहासिक संदर्भ यांचा आधार घेणे आवश्यक ठरते.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/><ref name="PawasKashthashilpa2026"/> काष्ठवास्तूच्या संवर्धनाचा विचार करताना तिच्या संरचनात्मक भूमिकेबरोबरच काष्ठशिल्पाचे कलात्मक आणि ऐतिहासिक महत्त्वही लक्षात घेणे आवश्यक आहे. कोकणातील काष्ठवास्तूंच्या दस्तऐवजीकरणात लाकडी स्तंभ, दरवाजे, खिडक्या, कंस, छताची पटलं आणि इतर काष्ठघटकांची नोंद करण्यात आली आहे. अशा घटकांचे दस्तऐवजीकरण त्यांच्या वास्तुशिल्पीय, कलात्मक आणि सांस्कृतिक मूल्यांच्या अभ्यासासाठी महत्त्वाचे ठरते.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/> == कोकणातील देऊळ स्थापत्याचा ऐतिहासिक विकास == कोकणातील देऊळ स्थापत्याचा ऐतिहासिक विकास हा एका विशिष्ट कालखंडात अचानक निर्माण झालेल्या वास्तुप्रकाराच्या स्वरूपात पाहता येत नाही. या प्रदेशातील धार्मिक स्थापत्याच्या पुरातत्त्वीय पुराव्यांमध्ये प्राचीन शैलकृत धार्मिक वास्तूंचा समावेश होतो. रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील कातळगाव–जावडे येथील प्रारंभिक ब्राह्मणीय शैलकृत गुहा हे त्याचे महत्त्वाचे उदाहरण आहे. या स्थळावर शैलकृत गुहा, शिल्पप्रतिमा आणि प्रतिमाशास्त्रीय घटक आढळतात आणि त्यांचा काल इ.स.च्या चौथ्या–पाचव्या शतकाच्या सुमारास निश्चित करण्यात आला आहे.<ref name="JogeKatalgaon2018">{{cite journal |last=Joge |first=Gopal |last2=Dandekar |first2=Abhijit |last3=Dhanawade |first3=Anjay |last4=Ganvir |first4=Shrikant |last5=Dalavi |first5=Hemant |title=Early Brahmanical Rock Cut Caves at Katalgaon-Javade, District Ratnagiri, Maharashtra, India |journal=Journal of the Royal Asiatic Society of Sri Lanka |volume=62 |issue=2 |year=2018 |pages=65–114 |url=https://www.royalasiaticsociety.lk/wp-content/uploads/2022/09/A-Contents-of-RASSL-Journals-for-Sale-up-to-2019-1.pdf |publisher=Royal Asiatic Society of Sri Lanka |access-date=13 August 2026 |archive-date=19 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251119083209/https://www.royalasiaticsociety.lk/wp-content/uploads/2022/09/A-Contents-of-RASSL-Journals-for-Sale-up-to-2019-1.pdf |url-status=dead }}</ref> रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील शैलकृत धार्मिक वास्तूंच्या अभ्यासात पुढील संशोधनातूनही नवीन पुरावे उपलब्ध झाले आहेत. Bokil आणि Kamble यांच्या २०२५ मधील अभ्यासात संगमेश्वर तालुक्यातील दोन आणि रत्‍नागिरी तालुक्यातील एका शैलकृत गुहेची नोंद करण्यात आली आहे. या अभ्यासातून दक्षिण कोकणातील शैलकृत वास्तुंच्या पुढील संशोधनाची आवश्यकता अधोरेखित करण्यात आली आहे.<ref name="BokilKambleRockCutCaves">{{cite journal |last=Bokil |first=Raghunath |last2=Kamble |first2=Riya |title=Newly Discovered Rock-Cut Caves from the Ratnagiri District, Maharashtra |journal=Journal of Studies in South Asia |volume=1 |issue=1 |pages=17–24 |date=30 June 2025 |url=https://www.pbjournals.com/JSSA }}</ref> कोकणातील धार्मिक स्थापत्याच्या पुढील विकासाचा अभ्यास करताना दगडी वास्तू, काष्ठवास्तू, लेटराइटचा वापर, स्थानिक बांधकाम साहित्य आणि पारंपरिक कारागिरी यांचा स्वतंत्रपणे विचार करणे आवश्यक ठरते. कोकणातील धार्मिक वास्तूंच्या अभ्यासात स्थानिक साहित्य, वास्तुघटक आणि कारागिरी यांच्यातील संबंध दिसून येतात. काष्ठवास्तूवरील क्षेत्रीय अभ्यासातून धार्मिक तसेच लौकिक वास्तूंमध्ये लाकडी स्तंभ, तुळया, दरवाजे, कंस आणि इतर काष्ठघटकांच्या वापराची नोंद झाली आहे.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/><ref name="DalviDalvi2010"/> या ऐतिहासिक विकासाचा अभ्यास केवळ वास्तूच्या बाह्य स्वरूपावर आधारित न ठेवता पुरातत्त्वीय अवशेष, वास्तुरचना, शिल्पकला, प्रतिमाशास्त्र, ऐतिहासिक साधने आणि स्थानिक वास्तुपरंपरा यांच्या तुलनात्मक अभ्यासातून करणे आवश्यक आहे. कातळगाव–जावडे येथील अभ्यासात शैलकृत वास्तुरचना आणि शिल्प-प्रतिमाशास्त्राचा एकत्रित विचार करण्यात आला आहे, तर कोकणातील धार्मिक वास्तूंच्या आधुनिक अभ्यासात वास्तू, स्थानिक परंपरा आणि सांस्कृतिक वारसा यांच्यातील संबंधांचा विचार करण्यात आला आहे.<ref name="JogeKatalgaon2018"/><ref name="KorlekarDesai2025"/> कोकणातील देऊळ स्थापत्याचा कालानुक्रम निश्चित करताना प्रत्येक वास्तूचा स्वतंत्र पुरातत्त्वीय, ऐतिहासिक आणि वास्तुशिल्पीय पुरावा विचारात घेणे आवश्यक आहे. उपलब्ध पुराव्यांवरून विविध कालखंडांतील धार्मिक स्थापत्याची वैशिष्ट्ये ओळखता येतात; मात्र आधुनिक कोकणातील सर्व देवळांची वास्तुरचना एका अखंड आणि एकरेषीय विकासातून निर्माण झाली असे मानणे योग्य ठरणार नाही. प्रदेशातील विविध भौगोलिक परिस्थिती, स्थानिक साहित्य, धार्मिक परंपरा आणि कारागिरी यांमुळे या वास्तुपरंपरेत प्रादेशिक विविधता निर्माण झालेली दिसते.<ref name="JogeKatalgaon2018"/><ref name="BokilKambleRockCutCaves"/><ref name="KorlekarDesai2025"/> === प्राचीन धार्मिक वास्तू === कोकणातील प्राचीन धार्मिक वास्तूंच्या अभ्यासासाठी रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील कातळगाव–जावडे येथील शैलकृत वास्तुसमूह महत्त्वाचा पुरातत्त्वीय पुरावा आहे. कातळगाव आणि जावडे ही गावे लांजा तालुक्यात असून, तेथील शैलकृत वास्तू लेटराइट किंवा फेरिक्रीटच्या थरात कोरण्यात आल्या आहेत. Joge आणि सहकाऱ्यांच्या अभ्यासानुसार या स्थळाच्या एका परिसरात एकूण दहा शैलकृत वास्तूंची नोंद करण्यात आली आहे. त्यांपैकी काही वास्तूंच्या परिसरात शिल्पप्रतिमा, पादपीठे, कोनाडे आणि इतर वास्तुघटक आढळतात.<ref name="JogeKatalgaon2018"/> Joge आणि सहकाऱ्यांच्या अभ्यासानुसार कातळगाव–जावडे येथील शैलकृत वास्तू साधारणपणे इ.स.च्या चौथ्या–पाचव्या शतकाच्या कालखंडाशी संबंधित आहेत. या वास्तूंचे महत्त्व त्यांच्या प्राचीनतेबरोबरच त्यांच्या वास्तुरचनेत आणि शिल्पप्रतिमांमध्ये आहे. अभ्यासकांनी या वास्तूंची तुलना महाराष्ट्र, गोवा आणि दख्खनमधील इतर आरंभीच्या ब्राह्मणीय शैलकृत वास्तूंशी केली आहे. त्यामुळे पश्चिम किनारपट्टीवरील आरंभीच्या ब्राह्मणीय धार्मिक स्थापत्याच्या अभ्यासात कातळगाव–जावडे हे महत्त्वाचे स्थळ ठरते.<ref name="JogeKatalgaon2018"/> कातळगाव–जावडे येथील अनेक शैलकृत वास्तू आकाराने लहान आणि एककक्षीय स्वरूपाच्या आहेत. काही वास्तूंमध्ये पादपीठे किंवा आसनासदृश घटक आढळतात. अभ्यासानुसार या वास्तूंमध्ये प्रवेशासाठी स्वतंत्र विकसित दरवाजाची चौकट सामान्यतः आढळत नाही; सातव्या गुहेत मात्र दरवाजाच्या चौकटीशी संबंधित वैशिष्ट्ये असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. या प्रकारच्या साध्या, एककक्षीय शैलकृत वास्तूंची उदाहरणे महाराष्ट्र आणि गोवा तसेच दख्खनमधील इतर स्थळांशी तुलनात्मक स्वरूपात अभ्यासली आहेत.<ref name="JogeKatalgaon2018"/> या वास्तुसमूहातील शिल्पप्रतिमांमध्ये वैष्णव आणि शैव धार्मिक परंपरांशी संबंधित विषय आढळतात. अभ्यासात विष्णू, नरसिंह, कार्तिकेय, शिव-पार्वती आणि गंगावतरणाशी संबंधित शिल्पांचा तसेच ब्रह्मा किंवा बहुमुखी शिवाशी संबंधित असू शकणाऱ्या प्रतिमेचा विचार करण्यात आला आहे. काही प्रतिमांची ओळख निश्चित नसल्याने अभ्यासकांनी त्याबाबत संभाव्य मते मांडली आहेत.<ref name="JogeKatalgaon2018"/> कातळगाव–जावडे येथील वास्तूंच्या अभ्यासातून शैलकृत स्थापत्य आणि धार्मिक प्रतिमाशास्त्र यांचा परस्परसंबंध स्पष्ट होतो. वास्तुरचना, शिल्पप्रतिमा आणि त्यांच्या प्रतिमाशास्त्रीय वैशिष्ट्यांचा एकत्रित अभ्यास केल्यामुळे आरंभीच्या ब्राह्मणीय धार्मिक स्थापत्याच्या स्वरूपाचा अभ्यास करता येतो.<ref name="JogeKatalgaon2018"/> कातळगाव–जावडे येथील शैलकृत वास्तूंची तुलना दख्खन आणि पश्चिम भारतातील इतर आरंभीच्या ब्राह्मणीय शैलकृत वास्तूंशी करण्यात आली आहे. या तुलनेत काही वास्तुघटक आणि एककक्षीय रचनांमध्ये साम्य आढळते. त्यामुळे कातळगाव–जावडे येथील वास्तूंचा अभ्यास स्थानिक पुराव्यांपुरता मर्यादित न ठेवता व्यापक दख्खनी शैलकृत स्थापत्यपरंपरेच्या संदर्भातही करता येतो.<ref name="JogeKatalgaon2018"/> दक्षिण कोकणातील शैलकृत वास्तूंच्या उपलब्धतेबाबत Raghunath Bokil आणि Riya Kamble यांच्या २०२५ मधील अभ्यासात योग्य शैलसाहित्याच्या मर्यादित उपलब्धतेमुळे या प्रदेशात शैलकृत वास्तूंची संख्या तुलनेने मर्यादित असल्याचे नमूद केले आहे. त्याच अभ्यासात रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील संगमेश्वर तालुक्यातील दोन आणि रत्‍नागिरी तालुक्यातील एका नव्याने नोंद झालेल्या शैलकृत गुहेचा उल्लेख करण्यात आला आहे.<ref name="BokilKambleRockCutCaves"/> या नव्या पुरातत्त्वीय नोंदींमुळे रत्‍नागिरी आणि दक्षिण कोकणातील शैलकृत वास्तूंच्या अभ्यासाला पुढील संशोधनाची दिशा मिळते. नव्याने नोंद होणाऱ्या स्थळांचे दस्तऐवजीकरण, त्यांची वास्तुरचना आणि शिल्पवैशिष्ट्यांचे तुलनात्मक विश्लेषण तसेच उपलब्ध ऐतिहासिक पुराव्यांचा अभ्यास यांद्वारे या वास्तुपरंपरेचे अधिक सुस्पष्ट आकलन होऊ शकते.<ref name="BokilKambleRockCutCaves"/> कातळगाव–जावडे आणि रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील इतर शैलकृत वास्तू या नंतरच्या कोकणी देऊळ वास्तुशैलीची थेट किंवा एकमेव पूर्वरूपे म्हणून मांडणे योग्य ठरणार नाही. उपलब्ध पुरातत्त्वीय अभ्यास मात्र या वास्तूंमधून कोकणातील प्राचीन धार्मिक स्थापत्य, शैलकृत वास्तुरचना आणि प्रतिमाशास्त्रीय परंपरांचा महत्त्वपूर्ण पुरावा उपलब्ध करून देतात. त्यामुळे कोकणातील देऊळ स्थापत्याच्या ऐतिहासिक विकासाचा अभ्यास करताना या शैलकृत वास्तूंचा स्वतंत्र पुरातत्त्वीय संदर्भ म्हणून विचार करणे आवश्यक ठरते.<ref name="JogeKatalgaon2018"/><ref name="BokilKambleRockCutCaves"/> === शिलाहार आणि मध्ययुगीन परंपरा === कोकणाच्या मध्ययुगीन इतिहासात शिलाहार राजवटीला महत्त्वाचे स्थान आहे. दक्षिण कोकणातील शिलाहार घराण्याची सत्ता साधारण इ.स. ७७० ते १०२० या कालखंडात होती. या घराण्याच्या सत्तेचा विस्तार सह्याद्री पर्वत आणि समुद्र यांच्या दरम्यानच्या दक्षिण कोकण प्रदेशाशी संबंधित होता. शिलाहारांच्या इतिहासाची माहिती ताम्रपट, शिलालेख आणि इतर ऐतिहासिक साधनांमधून उपलब्ध होते. रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील खारेपाटण ताम्रपट हे दक्षिण कोकणातील शिलाहारांच्या इतिहासाच्या अभ्यासासाठी महत्त्वाचे साधन आहे.<ref name="GazetteerShilaharas">{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/his_silaharas.html |website=The Gazetteers Department, Government of Maharashtra |publisher=Government of Maharashtra |access-date=13 August 2026 |archive-date=2026-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260820115203/https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/his_silaharas.html |url-status=dead }}</ref><ref name="Khobrekar1985"> Khobrekar, V. G. ''History of Konkan (1630–1818)''. Bombay, 1985. </ref> शिलाहारांच्या काळातील धार्मिक आणि सांस्कृतिक जीवनाचा अभ्यास करताना देवळांशी संबंधित संस्थात्मक कार्याचाही विचार करता येतो. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार खारेपाटण ताम्रपटांमधून देवळांशी शाळा आणि सत्रे संबंधित असल्याचे दिसून येते. या नोंदीवरून शिलाहारकालीन धार्मिक संस्था धार्मिक कार्याबरोबरच शिक्षण, संस्कृती आणि सामाजिक जीवनाशी संबंधित काही कार्ये करीत असल्याचे दिसते.<ref name="GazetteerShilaharas"/> दक्षिण कोकणातील शिलाहारांच्या राजकीय प्रभावाचा विस्तार काळानुसार बदलत गेला. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरमध्ये दक्षिण कोकणातील शिलाहारांच्या इतिहासाचा आणि त्यांच्या राजकीय संबंधांचा उल्लेख आढळतो. खारेपाटण ताम्रपटासह उपलब्ध शिलालेखीय साधनांमधून दक्षिण कोकणातील शिलाहार राजांची नावे, त्यांची वंशपरंपरा आणि त्यांच्या राजकीय अधिपत्याशी संबंधित माहिती उपलब्ध होते.<ref name="GazetteerShilaharas"/><ref name="KharepatanaCopperPlate"> {{cite journal |last=Kielhorn |first=F. |title=Kharepatan Plates of Rattaraja; Saka-Samvat 930 |journal=Epigraphia Indica |volume=3 |pages=292–302 |year=1895 }} </ref> खारेपाटण ताम्रपट हा शिलाहार राजा रट्टाराजाच्या कारकीर्दीतील इ.स. 1008 चा महत्त्वाचा शिलालेखीय पुरावा मानला जातो. या ताम्रपटात शिलाहारांच्या पूर्वसूरींचा आणि त्यांच्या अधिपती असलेल्या राष्ट्रकूट व कल्याणी चालुक्य राजघराण्यांचा उल्लेख आढळतो. त्यामुळे दक्षिण कोकणातील शिलाहारांचे राजकीय स्थान आणि त्यांच्या अधिपत्यसंबंधांचा अभ्यास करण्यासाठी हा ताम्रपट महत्त्वाचा स्रोत ठरतो.<ref name="KharepatanaCopperPlate"/> दक्षिण कोकणातील शिलाहार शाखेचा संबंध गोवा प्रदेशाशीही होता. उपलब्ध ऐतिहासिक अभ्यासांनुसार या शाखेने सुरुवातीला राष्ट्रकूटांच्या आणि नंतर कल्याणी चालुक्यांच्या अधिपत्याखाली दक्षिण कोकणात सत्ता गाजवली. खारेपाटण व इतर ताम्रपटांमधील नोंदी या राजकीय संबंधांच्या अभ्यासासाठी महत्त्वाच्या ठरतात.<ref name="KharepatanaCopperPlate"/> शिलाहारांच्या काळातील धार्मिक वास्तूंचा अभ्यास करताना केवळ राजाश्रयाच्या आधारावर एखाद्या विद्यमान देवळाला शिलाहारकालीन मानणे योग्य ठरणार नाही. एखाद्या देवळाचे कालमान निश्चित करण्यासाठी वास्तुरचना, शिलालेख, मूर्तिशिल्प, बांधकामाचे स्तर आणि उपलब्ध ऐतिहासिक नोंदी यांचा स्वतंत्रपणे विचार करणे आवश्यक आहे. त्यामुळे एखाद्या प्रदेशावर शिलाहारांची सत्ता होती हा तथ्यात्मक पुरावा आणि त्या प्रदेशातील विशिष्ट देवळाची वास्तू शिलाहारकालीन आहे हा दावा यांमध्ये स्पष्ट फरक करणे आवश्यक ठरते.<ref name="GazetteerShilaharas"/> मध्ययुगीन कोकणातील धार्मिक वास्तूंच्या विकासात स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, उपलब्ध बांधकाम साहित्य आणि स्थानिक कारागिरी यांचाही विचार करणे आवश्यक आहे. पुढील काळातील कोकणातील देऊळ वास्तूंमध्ये दगड, लेटराइट आणि लाकूड यांचा विविध प्रकारे वापर झाल्याची उदाहरणे आढळतात. त्यामुळे मध्ययुगीन धार्मिक स्थापत्याचा अभ्यास केवळ राजवंशांच्या इतिहासापुरता मर्यादित न ठेवता स्थानिक वास्तुपरंपरा, बांधकाम साहित्य आणि कारागिरी यांच्या संदर्भात करणे आवश्यक ठरते.<ref name="KorlekarDesai2025"/><ref name="Potdar2020"/> दक्षिण कोकणातील शिलाहार सत्तेचा ऱ्हास इ.स. ११व्या शतकाच्या प्रारंभी झाला. त्यानंतर कोकणातील विविध प्रदेशांवर चालुक्य, कदंब, यादव आणि इतर राजकीय सत्तांचा प्रभाव पडला. या राजकीय बदलांचा परिणाम प्रदेशाच्या प्रशासन, सामाजिक जीवन आणि धार्मिक संस्थांवरही झाला.<ref name="GazetteerShilaharas"/> मध्ययुगीन काळातील धार्मिक वास्तूंच्या परंपरेचा अभ्यास करताना राजकीय बदलांबरोबरच स्थानिक देवस्थानांच्या सातत्यपूर्ण परंपरेचाही विचार करणे आवश्यक आहे. अनेक देवळांमध्ये कालांतराने दुरुस्ती, विस्तार, पुनर्बांधणी किंवा नवीन वास्तुघटकांची भर पडलेली असू शकते. त्यामुळे आज अस्तित्वात असलेली वास्तू एखाद्या एकाच ऐतिहासिक कालखंडाची निर्मिती आहे असे गृहीत धरता येत नाही. कोकणातील मध्ययुगीन देऊळ स्थापत्याचा अभ्यास करताना वास्तूच्या प्रारंभिक निर्मितीबरोबरच तिच्या नंतरच्या दुरुस्ती, परिवर्तन आणि पुनर्बांधणीचाही विचार करणे आवश्यक ठरते.<ref name="GazetteerShilaharas"/><ref name="DalviDalvi2010"/> === आधुनिक काळातील परिवर्तन === आधुनिक काळात कोकणातील मंदिर वास्तुशैलीमध्ये दुरुस्ती, नूतनीकरण, पुनर्बांधणी आणि बदलत्या बांधकाम पद्धतींचा वापर यांमुळे काही परिवर्तन झाले आहे. पारंपरिक मंदिर वास्तूंमध्ये स्थानिक साहित्य, लाकूड आणि स्थानिक बांधकामपरंपरांचा वापर आढळतो. कोकणातील मंदिर वास्तुशैलीवरील अलीकडील अभ्यासांमध्ये स्थानिक साहित्य, पारंपरिक बांधकामतंत्र, पर्यावरणीय संदर्भ आणि सांस्कृतिक वारसा यांच्यातील संबंधांचा विचार करण्यात आला आहे.<ref name="KorlekarDesai2025"/> आधुनिक नूतनीकरणामुळे काही मंदिरांच्या मूळ वास्तुरचनेत किंवा दृश्यस्वरूपात बदल होऊ शकतात. २०२५ मध्ये प्रसिद्ध झालेल्या *Deulkathan* या वास्तुशिक्षण प्रकल्पाच्या वृत्तांकनात कोकणातील मंदिर वास्तुशैलीचे दस्तऐवजीकरण आणि तिच्या बदलत्या स्वरूपाचा अभ्यास करण्यात आल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. या वृत्तांकनात एका ग्रामदैवताच्या मंदिराच्या नूतनीकरणानंतर त्याचे काँक्रीटच्या एकसंध स्वरूपातील रूपांतर झाल्याचे उदाहरण देण्यात आले आहे.<ref name="Deulkathan2025">{{cite web |last=Iyengar |first=Shriram |title=Kala Ghoda Arts Festival 2025: This project by college students showcases stories of temple architecture in Konkan |url=https://www.mid-day.com/mumbai-guide/things-to-do/article/konkan-calling-23471346 |website=Mid-day |date=25 January 2025 |access-date=13 August 2026 }}</ref> आधुनिक काळातील परिवर्तन मंदिराच्या मुख्य वास्तूपुरते मर्यादित नसून मंदिर परिसरातील सुविधांच्या विकासाशीही संबंधित आहे. मंदिरांच्या वापरातील बदल, भाविकांच्या वाढत्या गरजा आणि परिसरातील नव्या सुविधांची निर्मिती यांमुळे पारंपरिक वास्तू आणि आधुनिक वापर यांच्यात समन्वय साधण्याचा प्रश्न निर्माण होतो. कोकणातील मंदिर वास्तुशैलीवरील अभ्यासांमध्ये मंदिरांच्या वास्तुरचनेबरोबरच त्यांचा परिसर, स्थानिक संसाधने आणि सामाजिक-सांस्कृतिक संदर्भ यांचाही विचार करण्यात आला आहे.<ref name="KorlekarDesai2025"/> कोकणातील काही ऐतिहासिक मंदिरांच्या संवर्धनासाठी नियोजनबद्ध प्रकल्पही हाती घेण्यात आले आहेत. रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील धूतपापेश्वर मंदिरासाठी व्यवस्थापन आराखडा, सविस्तर प्रकल्प अहवाल आणि संवर्धन कार्याशी संबंधित प्रकल्प तयार करण्यात आला आहे. या प्रकल्पात मंदिर, उपदेवालये, उपयुक्तताविषयक वास्तू आणि मंदिर परिसरातील पर्यावरणीय घटक यांचा एकत्रित विचार करण्यात आला आहे.<ref name="DhootapapeshwarConservation">{{cite web |title=Dhootapapeshwar Temple — Management Plan & DPR & Conservation Works |url=https://anlassociates.com/projects/dhootapapeshwar-temple-management-plan-dpr-conservation-works |website=Abha Narain Lambah Associates |access-date=13 August 2026 }}</ref> कोकणातील मंदिर वास्तुशैलीचे आधुनिक दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अभ्यासही करण्यात येत आहेत. *Deulkathan* प्रकल्पामध्ये वास्तुशिक्षणातील विद्यार्थ्यांनी कोकणातील मंदिरांच्या वास्तुरचना आणि त्यांच्याशी संबंधित सामाजिक-सांस्कृतिक संदर्भांचा अभ्यास करून त्यांचे दस्तऐवजीकरण केले. या प्रकल्पाचा उद्देश मंदिरांकडे केवळ वास्तुरूप म्हणून न पाहता त्यांच्याशी संबंधित स्थानिक जीवन, श्रद्धा आणि सांस्कृतिक संदर्भ समजून घेण्याशी संबंधित होता.<ref name="Deulkathan2025"/> कोकणातील मंदिरांच्या संवर्धनाच्या संदर्भात पारंपरिक वास्तुरचना आणि आधुनिक गरजा यांच्यातील समन्वय हा महत्त्वाचा विषय ठरतो. स्थानिक बांधकामसाहित्य, पारंपरिक बांधकामतंत्र आणि वास्तूचे सांस्कृतिक संदर्भ यांचा विचार करून संवर्धनाची प्रक्रिया राबविण्याची आवश्यकता वास्तु-अभ्यासांमध्ये अधोरेखित करण्यात आली आहे.<ref name="KorlekarDesai2025"/> आधुनिक पुनर्बांधणी आणि संवर्धनाच्या प्रक्रियेत मंदिराच्या ऐतिहासिक वास्तुरचनेचे वैशिष्ट्य, स्थानिक साहित्य आणि पारंपरिक वास्तुघटक यांचे जतन करण्याचा प्रश्न त्यामुळे महत्त्वाचा ठरतो. आधुनिक सुविधांची आवश्यकता आणि विद्यमान वास्तु-वारशाचे संरक्षण यांच्यात समतोल साधणे हे अशा मंदिरांच्या संवर्धनातील प्रमुख आव्हानांपैकी एक आहे.<ref name="KorlekarDesai2025"/> कोकणातील मंदिर वास्तुशैलीमध्ये आधुनिक काळात काही बदल झाले असले तरी पारंपरिक बांधकामज्ञान, स्थानिक साहित्य आणि सांस्कृतिक संदर्भ यांचा अभ्यास सुरू आहे. त्यामुळे आधुनिक वापर आणि संवर्धनाच्या गरजा यांचा विचार करताना मंदिरांच्या वास्तुशास्त्रीय आणि सांस्कृतिक वैशिष्ट्यांचे जतन करण्याला महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref name="KorlekarDesai2025"/> == मंदिराचे स्थान आणि परिसर नियोजन == === देवस्थान आणि ग्रामजीवन === कोकणातील मंदिरांची भूमिका केवळ धार्मिक उपासनेपुरती मर्यादित नसून काही ठिकाणी ती स्थानिक सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनाशीही संबंधित आहे. विशेषतः ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांचा संबंध स्थानिक श्रद्धा, धार्मिक विधी आणि ग्रामसमुदायाच्या सामुदायिक व्यवहारांशी आढळतो. सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील मालवण येथील देऊळवाड्याच्या वास्तु-अभ्यासात ग्रामदैवतांना गावाचे रक्षक मानले जात असल्याचे नमूद केले आहे. या अभ्यासानुसार देऊळवाडा हा स्थानिक धार्मिक श्रद्धा आणि विधींशी संबंधित महत्त्वाचा सार्वजनिक अवकाश आहे.<ref name="DeulwadaMalvan">{{cite web |title=Temples of Deulwada, Malvan |url=https://www.ies.edu/architecture/wp-content/uploads/2023/05/Deulwada-Document-2018.pdf |website=IES College of Architecture |publisher=IES College of Architecture |location=Mumbai, Maharashtra |year=2018 |access-date=13 August 2026 }}</ref> मालवणच्या देऊळवाड्याच्या दस्तऐवजीकरणानुसार ग्रामदैवतांची मंदिरे एका समूहाच्या स्वरूपात देवस्थान परिसरात स्थित आहेत. अशा परिसरात मुख्य देवतेच्या मंदिराबरोबरच इतर संबंधित देवतांची मंदिरे आणि धार्मिक घटकही आढळतात. त्यामुळे काही देवस्थानांची परिसररचना ही केवळ एका स्वतंत्र मंदिरापुरती मर्यादित न राहता अनेक धार्मिक घटकांचा समावेश असलेल्या समूहाच्या स्वरूपात दिसून येते.<ref name="DeulwadaMalvan"/> देवस्थानाचा परिसर धार्मिक वापराबरोबरच सामुदायिक उपक्रमांसाठीही वापरला जाऊ शकतो. मालवणच्या देऊळवाड्याच्या अभ्यासानुसार मंदिरांतील मंडपांचा उपयोग धार्मिक कार्यक्रमांबरोबरच सामुदायिक बैठका, मुलांच्या अनौपचारिक वर्गांसाठी तसेच कीर्तन आणि दशावतार यांसारख्या सांस्कृतिक कार्यक्रमांसाठी केला जातो. त्यामुळे मंदिराच्या वास्तुरचनेतील काही अवकाशांना धार्मिक वापराबरोबरच सामाजिक आणि सांस्कृतिक उपयोगाचेही स्वरूप प्राप्त होते.<ref name="DeulwadaMalvan"/> मंदिर आणि ग्रामजीवन यांचा संबंध उत्सव आणि धार्मिक विधींच्या वेळी अधिक स्पष्ट होतो. अशा प्रसंगी मंदिर परिसरात ग्रामसमुदाय आणि भाविकांचा सहभाग वाढतो आणि उपलब्ध सार्वजनिक अवकाशाचा वापर व्यापक स्वरूपात केला जातो. त्यामुळे मंदिराच्या परिसररचनेचा अभ्यास करताना दैनंदिन धार्मिक वापराबरोबरच उत्सव आणि सामुदायिक कार्यक्रमांच्या वेळी होणाऱ्या वापराचाही विचार करणे आवश्यक ठरते.<ref name="DeulwadaMalvan"/> देवस्थानाच्या परिसरात नैसर्गिक घटकांनाही धार्मिक महत्त्व प्राप्त होऊ शकते. मालवणच्या देऊळवाड्याच्या दस्तऐवजीकरणात काही वडाची झाडे ‘महा पुरुष’ म्हणून पूजली जात असल्याचे नमूद केले आहे. या वृक्षांभोवती प्रदक्षिणेसाठी चौथरे बांधण्यात आले आहेत. यावरून काही ठिकाणी धार्मिक अवकाशाची व्याप्ती मंदिराच्या बांधलेल्या वास्तूंपलीकडे पूजनीय नैसर्गिक घटकांपर्यंत विस्तारलेली दिसते.<ref name="DeulwadaMalvan"/> या उदाहरणावरून कोकणातील काही देवस्थानांमध्ये मंदिर, संबंधित देवालये, धार्मिक विधी, सार्वजनिक अवकाश आणि स्थानिक सामाजिक-सांस्कृतिक व्यवहार यांचा परस्परसंबंध दिसून येतो. तथापि, मालवणच्या देऊळवाड्याचे उदाहरण संपूर्ण कोकणातील सर्व मंदिरांच्या परिसररचनेचे प्रतिनिधित्व करते असे गृहीत धरता येत नाही. मंदिरांचे स्थान आणि परिसररचना स्थानिक परंपरा, भौगोलिक परिस्थिती आणि उपलब्ध वास्तुघटकांनुसार बदलू शकते.<ref name="DeulwadaMalvan"/> कोकणातील मंदिरांचे स्थान आणि परिसर यांचा विचार करताना नैसर्गिक भौगोलिक घटकांचाही संदर्भ महत्त्वाचा ठरतो. सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील कुणकेश्वर मंदिर हे याचे एक उदाहरण आहे. महाराष्ट्र पर्यटन विभागाच्या माहितीनुसार प्राचीन कुणकेश्वर शिवमंदिर अरबी समुद्राच्या किनाऱ्यावर स्थित आहे. मंदिराच्या मागील बाजूस समुद्र असून मंदिर परिसरात धार्मिक आणि नैसर्गिक घटकांचे निकट सहअस्तित्व दिसून येते.<ref name="KunkeshwarTourism">{{cite web |title=Kunkeshwar |url=https://maharashtratourism.gov.in/beach/kunkeshwar/ |website=Department of Tourism, Government of Maharashtra |publisher=Government of Maharashtra |access-date=13 August 2026 }}</ref> मालवणचा देऊळवाडा आणि कुणकेश्वर मंदिर ही उदाहरणे विचारात घेतल्यास कोकणातील मंदिरांचे स्थान आणि परिसर यांचा अभ्यास केवळ मुख्य देवालयाच्या वास्तुरचनेपुरता मर्यादित राहत नाही. देवस्थानातील इतर धार्मिक वास्तू, सार्वजनिक अवकाश, स्थानिक सामाजिक-सांस्कृतिक वापर आणि परिसरातील नैसर्गिक घटक यांचाही मंदिराच्या एकूण वास्तु-संदर्भात विचार करावा लागतो.<ref name="DeulwadaMalvan"/><ref name="KunkeshwarTourism"/> === मंदिराभोवतालची रचना === कोकणातील काही मंदिरसमूहांमध्ये मुख्य देवालयाबरोबरच इतर देवतांची मंदिरे, मंडप आणि धार्मिक वापराच्या जागा एकाच परिसरात आढळतात. मालवण येथील देऊळवाड्यात पाच प्रमुख देवतांची मंदिरे एकाच धार्मिक परिसरात समूहाने स्थित आहेत. दस्तऐवजीकरणानुसार या मंदिरांचा विकास वेगवेगळ्या कालखंडांत झाला असून, काही मंदिरांमध्ये कालांतराने बाह्य मंडपांची भर पडली आहे.<ref name="DeulwadaMalvan"/> मालवणच्या देऊळवाड्यातील मंदिरपरिसराचा वापर धार्मिक कार्यांबरोबरच सामुदायिक आणि सांस्कृतिक उपक्रमांसाठी केला जातो. उपलब्ध दस्तऐवजीकरणानुसार मंदिरांतील मंडपांचा उपयोग सामुदायिक बैठका, मुलांच्या अनौपचारिक वर्गांसाठी तसेच कीर्तन आणि दशावतार यांसारख्या कार्यक्रमांसाठी केला जातो. त्यामुळे काही मंदिरांच्या परिसरातील मंडपांना धार्मिक वापराबरोबरच सामाजिक आणि सांस्कृतिक उपयोगाचे स्वरूप प्राप्त झालेले दिसते.<ref name="DeulwadaMalvan"/> मंदिराभोवतालच्या धार्मिक अवकाशात नैसर्गिक घटकांचाही समावेश आढळतो. मालवणच्या देऊळवाड्यातील काही वडाची झाडे ‘महा पुरुष’ म्हणून पूजली जातात. या वृक्षांभोवती प्रदक्षिणेसाठी चौथरे बांधण्यात आले आहेत. त्यामुळे या देवस्थानाच्या धार्मिक अवकाशात बांधलेल्या वास्तूंबरोबरच पूजनीय नैसर्गिक घटकांचाही समावेश झालेला दिसतो.<ref name="DeulwadaMalvan"/> दामापूर येथील भगवती मंदिरसमूह हा मंदिर आणि जलपरिसर यांच्या संबंधाचे उदाहरण आहे. हा मंदिरसमूह दामापूर तलावाच्या बांधावर विकसित झाला असून, मुख्य भगवती मंदिराबरोबर सातेरी देवी, नारायण आणि ब्राह्मण यांची मंदिरेही या परिसरात आहेत.<ref name="DhamapurBhagwati">{{cite web |title=Baandh Rakshak Bhagwati: The Sacred Waterfront |url=https://www.ies.edu/architecture/wp-content/uploads/2023/05/Dhamapur-Bhagwati-Document-2019.pdf |website=IES College of Architecture |year=2019 |access-date=13 August 2026 }}</ref> दामापूर येथील भगवती मंदिराचा सभामंडप धार्मिक कार्यांबरोबरच सामुदायिक वापरासाठीही केला जातो. दस्तऐवजीकरणानुसार या सभामंडपात पंचायत बैठका तसेच उत्सवांच्या काळातील सामुदायिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात. त्यामुळे या मंदिरसमूहातील मंडप हा धार्मिक आणि सामाजिक वापरासाठी उपयुक्त अवकाश म्हणून कार्य करतो.<ref name="DhamapurBhagwati"/> दामापूर मंदिरसमूहातील वास्तूंमध्ये स्थानिक कोकणी निवासवास्तूंशी साधर्म्य असलेली लेटराइट दगडाची बांधकामपद्धती आणि काष्ठचौकटींचा वापर आढळतो. दस्तऐवजीकरणानुसार काही वास्तूंमध्ये अक्षीय नियोजन, चौकोनी गर्भगृह आणि त्याला जोडलेला मंडप आढळतो. हे मंडप खुले आणि स्तंभयुक्त स्वरूपाचे आहेत.<ref name="DhamapurBhagwati"/> मालवण आणि दामापूर येथील उदाहरणांवरून मंदिराभोवतालची रचना स्थानिक परिस्थितीनुसार बदलू शकते. काही ठिकाणी अनेक देवालयांचा समूह, काही ठिकाणी पूजनीय नैसर्गिक घटकांशी संबंधित धार्मिक अवकाश, तर काही ठिकाणी जलस्रोताशी संबंधित मंदिरपरिसर आढळतो. त्यामुळे संपूर्ण कोकणातील मंदिरांसाठी एकच निश्चित परिसर-नियोजन पद्धती अस्तित्वात आहे असे म्हणता येत नाही.<ref name="DeulwadaMalvan"/><ref name="DhamapurBhagwati"/> कोकणातील मंदिर वास्तुशैलीचा अभ्यास करताना मुख्य देवालयाबरोबरच संबंधित देवालये, मंडप, नैसर्गिक घटक, जलस्रोत आणि सामुदायिक वापर यांचाही विचार करावा लागतो. मालवण आणि दामापूर येथील उदाहरणांमधून धार्मिक वास्तू आणि त्यांच्या परिसरातील नैसर्गिक व सामाजिक घटक यांच्यातील परस्परसंबंध दिसून येतो.<ref name="DeulwadaMalvan"/><ref name="DhamapurBhagwati"/> == कोकणातील मंदिराची वास्तुरचना == === गर्भगृह === गर्भगृह किंवा गाभारा हा मंदिराच्या वास्तुरचनेतील प्रमुख घटक आहे. मुख्य देवतेची प्रतिमा किंवा विग्रह ज्या पवित्र कक्षात प्रतिष्ठित केला जातो, त्या कक्षाला गर्भगृह म्हणतात. भारतीय मंदिर वास्तुशैलीत गर्भगृहाला महत्त्वाचे स्थान असून त्याच्या पुढील भागात उपासना, दर्शन आणि धार्मिक विधींसाठी मंडपाची रचना केली जाते.<ref name="TempleArchitectureBasic">{{cite web |title=Three key forms of temple architecture |url=https://amritmahotsav.nic.in/blogdetail.htm?70= |website=Azadi Ka Amrit Mahotsav |publisher=Ministry of Culture, Government of India |date=1 March 2022 |access-date=13 August 2026 }}</ref> कोकणातील काही मंदिरांच्या वास्तु-अभ्यासांमध्ये गर्भगृहाची रचना स्थानिक बांधकामपरंपरा आणि उपलब्ध साहित्याशी संबंधित असल्याचे दिसून येते. सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील दामापूर येथील भगवती मंदिरसमूहाच्या दस्तऐवजीकरणानुसार येथील वास्तूंमध्ये स्थानिक कोकणी निवासवास्तूंशी साधर्म्य असलेली लेटराइट दगडाची बांधकामपद्धती आणि काष्ठचौकटींचा वापर आढळतो. या मंदिरसमूहातील वास्तूंमध्ये अक्षीय नियोजन, चौकोनी गर्भगृह आणि त्याला जोडलेला मंडप आढळतो.<ref name="DhamapurBhagwati"/> दामापूरच्या भगवती मंदिरसमूहात गर्भगृह आणि मंडप यांचा परस्परसंबंध मंदिराच्या वास्तुरचनेचा महत्त्वाचा भाग आहे. गर्भगृहात देवतेची प्रतिष्ठापना केली जाते, तर त्याला जोडलेला मंडप धार्मिक तसेच सामुदायिक वापरासाठी केला जातो. त्यामुळे या मंदिरसमूहात गर्भगृह आणि मंडप यांची रचना धार्मिक अवकाशाच्या सलगतेशी संबंधित असल्याचे दिसून येते.<ref name="DhamapurBhagwati"/> कोकणातील सर्व मंदिरांच्या गर्भगृहांची रचना एकसारखी असल्याचे मानता येत नाही. मंदिराचा कालखंड, देवतेचे स्वरूप, स्थानिक बांधकामपरंपरा, उपलब्ध साहित्य तसेच कालांतराने झालेली दुरुस्ती, विस्तार किंवा पुनर्बांधणी यांनुसार गर्भगृहाच्या आकारमानात आणि त्याच्या सभोवतालच्या वास्तुरचनेत फरक पडू शकतो. त्यामुळे कोकणातील गर्भगृहाच्या वास्तुरचनेचा अभ्यास करताना प्रत्येक मंदिराचे स्वतंत्र वास्तु-दस्तऐवजीकरण विचारात घेणे आवश्यक ठरते. गर्भगृहाच्या अभ्यासात त्याचे आकारमान, भिंतींची रचना, प्रवेशद्वार, देवतेची प्रतिष्ठापना, मंडपाशी असलेला संबंध आणि छत किंवा शिखराची रचना यांसारख्या वास्तुघटकांचा विचार केला जातो. कोकणातील काही मंदिरांच्या अभ्यासांमध्ये या घटकांवर स्थानिक बांधकामसाहित्य, काष्ठवास्तू आणि स्थानिक वास्तुपरंपरांचा प्रभाव दिसून येतो.<ref name="DhamapurBhagwati"/><ref name="KorlekarDesai2025"/> दामापूर येथील भगवती मंदिरसमूहाचे उदाहरण कोकणातील स्थानिक बांधकामपरंपरा, अक्षीय नियोजन आणि गर्भगृह-मंडप यांच्या परस्परसंबंधाचा अभ्यास करण्यासाठी उपयुक्त ठरते. मात्र, या एका उदाहरणावरून संपूर्ण कोकणातील मंदिरांच्या गर्भगृहाची एकसमान वास्तुरचना निश्चित करता येत नाही.<ref name="DhamapurBhagwati"/> === अंतराळ === अंतराळ (अंतराल) हा काही भारतीय मंदिरांच्या वास्तुरचनेत गर्भगृह आणि मंडप यांच्यामधील संक्रमण-अवकाश म्हणून आढळणारा वास्तुघटक आहे. मंदिराच्या आराखड्यानुसार तो गर्भगृह आणि मंडप यांना जोडणारा मध्यवर्ती भाग असू शकतो.<ref name="AntaralaIMPART">{{cite web |title=Antarala |url=https://imp-art.org/definitions/antarala/ |website=IMPART Encyclopedia of Art |date=17 February 2026 |access-date=13 August 2026 }}</ref> कोकणातील मंदिर वास्तुरचनेत अंतराळाची उपस्थिती मंदिरानुसार बदलू शकते. स्थानिक वास्तुपरंपरा, मंदिराचा कालखंड, उपलब्ध बांधकामसाहित्य आणि मंदिराच्या नंतरच्या विस्तार किंवा पुनर्बांधणीमुळे गर्भगृह आणि मंडप यांच्यातील संक्रमण-अवकाशाच्या रचनेत फरक पडू शकतो. त्यामुळे कोकणातील प्रत्येक मंदिराच्या आराखड्याचा स्वतंत्रपणे विचार करणे आवश्यक ठरते.<ref name="KorlekarDesai2025"/> अंतराळ असलेल्या मंदिरांच्या वास्तुरचनेत त्याचा संबंध गर्भगृह, मंडप आणि मंदिराच्या अक्षीय नियोजनाशी असतो. अशा मंदिरांमध्ये गर्भगृहातून मंडपाकडे जाणाऱ्या वास्तुक्रमातील मध्यवर्ती भाग म्हणून अंतराळाचे कार्य समजता येते. त्याचे स्वरूप, आकारमान आणि मंडपाशी असलेली जोडणी मंदिराच्या आराखड्यानुसार बदलू शकते. कोकणातील मंदिर वास्तुशैलीचा विचार करताना अंतराळाची रचना केवळ स्थापत्यशास्त्रीय संज्ञेच्या आधारे निश्चित करता येत नाही. स्थानिक बांधकामपरंपरा आणि उपलब्ध साहित्य यांच्यासोबतच मंदिराचा ऐतिहासिक विकास, नंतर झालेले विस्तार आणि पुनर्बांधणी यांचाही विचार करणे आवश्यक आहे. कोकणातील मंदिर वास्तुशैलीवरील अभ्यासांमध्ये स्थानिक साहित्य, पारंपरिक बांधकामपद्धती आणि वास्तुघटक यांच्या परस्परसंबंधावर भर देण्यात आला आहे.<ref name="KorlekarDesai2025"/> अंतराळाचा अभ्यास करताना त्याचे गर्भगृहाशी असलेले प्रमाण, मंडपाशी असलेली जोडणी, प्रवेशद्वारांची रचना, भिंती आणि छत यांसारख्या वास्तुघटकांचा विचार करता येतो. उपलब्ध वास्तु-दस्तऐवजीकरणाच्या आधारे या घटकांमध्ये झालेल्या बदलांचा अभ्यास करून मंदिराच्या वास्तु-विकासाचे विविध टप्पे समजून घेण्यास मदत होऊ शकते.<ref name="SompuraAntarala">{{cite book |last=Sompura |first=Kantilal F. |title=The Structural Temples of Gujarat, Upto 1600 A.D. |publisher=Gujarat University |location=Ahmedabad |year=1968 |page=598 }}</ref> कोकणातील मंदिर वास्तुशैलीतील विविधता लक्षात घेता अंतराळाची रचना सर्व मंदिरांमध्ये समान असेलच असे नाही. ज्या मंदिरांमध्ये हा वास्तुघटक प्रत्यक्ष आढळतो, तेथे त्याचे स्थान, रचना आणि कार्य यांचा स्वतंत्रपणे अभ्यास करणे अधिक योग्य ठरते.<ref name="SompuraAntarala"/><ref name="KorlekarDesai2025"/> === मंडप === मंडप हा मंदिराच्या वास्तुरचनेतील महत्त्वाचा अवकाश असून तो सामान्यतः गर्भगृहाच्या पुढील भागात स्थित असतो. भारतीय मंदिर वास्तुशैलीत मंडपाचा उपयोग दर्शन, उपासना आणि धार्मिक विधींसाठी केला जातो. मंदिराच्या आकारमानानुसार आणि वास्तुपरंपरेनुसार मंडपाची रचना, आकार आणि मांडणी बदलू शकते.<ref name="TempleArchitectureBasic"/> कोकणातील काही मंदिरांमध्ये मंडपाच्या रचनेवर स्थानिक बांधकामपरंपरा आणि उपलब्ध साहित्याचा प्रभाव दिसून येतो. सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील दामापूर येथील भगवती मंदिरसमूहाच्या दस्तऐवजीकरणानुसार काही मंदिरांमध्ये चौकोनी गर्भगृहाला मंडप जोडलेला असून, मंडप खुले आणि स्तंभयुक्त स्वरूपाचे आहेत. या वास्तूंमध्ये लेटराइट दगडाचे बांधकाम आणि काष्ठचौकटींचा वापर आढळतो.<ref name="DhamapurBhagwati"/> दामापूर येथील भगवती मंदिराच्या सभामंडपाचा वापर धार्मिक कार्यांबरोबरच सामुदायिक उपक्रमांसाठीही केला जातो. दस्तऐवजीकरणानुसार या सभामंडपात पंचायत बैठका तसेच उत्सवांच्या काळातील सामुदायिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात. त्यामुळे या उदाहरणात मंडप हा धार्मिक वापराबरोबरच सामाजिक व्यवहारांसाठीही वापरला जाणारा अवकाश आहे.<ref name="DhamapurBhagwati"/> मालवण येथील देऊळवाड्याच्या दस्तऐवजीकरणात मंदिरसमूहातील मंडपांचा धार्मिक आणि सामुदायिक वापर नोंदविण्यात आला आहे. या मंडपांचा उपयोग सामुदायिक बैठका, मुलांच्या अनौपचारिक वर्गांसाठी तसेच कीर्तन आणि दशावतार यांसारख्या सांस्कृतिक कार्यक्रमांसाठी केला जातो.<ref name="DeulwadaMalvan"/> कोकणातील मंदिरांच्या काष्ठवास्तूमध्ये मंडपातील लाकडी घटकांनाही महत्त्व आहे. लाकडी स्तंभ, तुळया, कंस आणि छताशी संबंधित घटकांचा वापर कोकणातील काष्ठवास्तूच्या अभ्यासात नोंदविण्यात आला आहे. दामापूर येथील मंदिरसमूहात लेटराइट दगड आणि काष्ठचौकटी यांचा संयुक्त वापर आढळतो.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/><ref name="DhamapurBhagwati"/> मंडपाचे स्वरूप मंदिरानुसार बदलू शकते. काही ठिकाणी तो खुला आणि स्तंभयुक्त असतो, तर काही मंदिरांमध्ये अधिक बंदिस्त किंवा विस्तारित सभामंडप आढळू शकतो. मंदिराचा कालखंड, स्थानिक बांधकामपरंपरा, उपलब्ध साहित्य, धार्मिक वापर आणि कालांतराने झालेले विस्तार किंवा पुनर्बांधणी यांमुळे मंडपाच्या रचनेत विविधता निर्माण होऊ शकते.<ref name="KorlekarDesai2025"/> कोकणातील मंदिर वास्तुशैलीचा अभ्यास करताना मंडपाचे आकारमान, गर्भगृहाशी असलेली जोडणी, स्तंभांची मांडणी, छताची रचना, प्रवेशव्यवस्था आणि उपलब्ध वास्तुघटक यांचा विचार करता येतो. दामापूर आणि मालवण येथील उदाहरणांवरून मंडप हा मंदिराच्या वास्तुरचनेतील घटक असण्याबरोबरच काही ठिकाणी धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक वापराशी संबंधित अवकाश म्हणूनही कार्य करत असल्याचे दिसून येते.<ref name="DhamapurBhagwati"/><ref name="DeulwadaMalvan"/> === सभामंडप === सभामंडप हा मंदिराच्या वास्तुरचनेतील तुलनेने विस्तृत अवकाश असून काही मंदिरांमध्ये त्याचा उपयोग धार्मिक तसेच सामुदायिक कार्यांसाठी केला जातो. मंदिराच्या वास्तुपरंपरेनुसार त्याचे आकारमान, रचना आणि उपयोग बदलू शकतात. दामापूर येथील भगवती मंदिराच्या दस्तऐवजीकरणात मंदिरातील प्रमुख भागाचा वापर ग्रामसमुदायाच्या बैठका आणि चर्चांसाठी होत असल्याचे नमूद केले आहे.<ref name="DhamapurBhagwati"/> सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील दामापूर येथील भगवती मंदिराच्या दस्तऐवजीकरणानुसार मंदिराचा सभामंडप किंवा सभेसाठीचा प्रमुख भाग ग्रामजीवनाशी संबंधित आहे. या जागेचा उपयोग गावातील ज्येष्ठांच्या बैठका आणि स्थानिक विषयांवरील चर्चांसाठी केला जातो. त्यामुळे या मंदिराच्या संदर्भात सभामंडपाला धार्मिक वापराबरोबरच सामुदायिक स्वरूप प्राप्त झालेले दिसते.<ref name="DhamapurBhagwati"/> मालवण येथील देऊळवाड्याच्या वास्तु-अभ्यासातही मंदिरातील मंडपांच्या सामाजिक आणि सांस्कृतिक वापराची नोंद आढळते. काही मंडपांचा उपयोग सामुदायिक बैठका, मुलांच्या अनौपचारिक वर्गांसाठी तसेच कीर्तन आणि दशावतार यांसारख्या सांस्कृतिक कार्यक्रमांसाठी केला जातो.<ref name="DeulwadaMalvan"/> सभामंडपाच्या वास्तुरचनेत स्तंभ, तुळया, छत आणि प्रवेशव्यवस्था यांसारख्या घटकांना महत्त्व असते. कोकणातील काही मंदिरांमध्ये दगडी बांधकाम आणि काष्ठवास्तू यांचा संयुक्त वापर आढळतो. दामापूर येथील भगवती मंदिरसमूहाच्या दस्तऐवजीकरणानुसार काही मंडप खुले आणि स्तंभयुक्त असून, मंदिरांच्या बांधकामात लेटराइट दगड आणि काष्ठचौकटींचा वापर करण्यात आला आहे.<ref name="DhamapurBhagwati"/><ref name="HadapKonkanWoodwork"/> कोकणातील सभामंडपांची रचना मंदिरानुसार बदलू शकते. स्थानिक बांधकामपरंपरा, उपलब्ध साहित्य, मंदिराचा कालखंड, धार्मिक वापर आणि कालांतराने झालेले विस्तार किंवा पुनर्बांधणी यांमुळे सभामंडपाच्या आकारमानात आणि वास्तुरचनेत विविधता निर्माण होऊ शकते.<ref name="KorlekarDesai2025"/> सभामंडपाचा अभ्यास करताना त्याचे आकारमान, गर्भगृहाशी असलेली जोडणी, स्तंभांची मांडणी, छताची रचना, प्रवेशव्यवस्था आणि वापराचे स्वरूप यांचा विचार करता येतो. दामापूर आणि मालवण येथील उदाहरणांवरून काही मंदिरांमध्ये सभामंडप हा धार्मिक वास्तुरचनेतील घटक असण्याबरोबरच स्थानिक सामाजिक आणि सांस्कृतिक व्यवहारांसाठी वापरला जाणारा अवकाश असल्याचे दिसून येते.<ref name="DhamapurBhagwati"/><ref name="DeulwadaMalvan"/> === प्रवेशद्वार === मंदिराचे प्रवेशद्वार हे बाह्य परिसरातून मंदिराच्या अंतर्गत धार्मिक अवकाशाकडे जाणारा महत्त्वाचा वास्तुघटक आहे. मंदिराच्या प्रवेशद्वाराच्या रचनेत द्वारचौकट, उंबरठा, ललाटबिंब आणि विविध प्रकारचे अलंकरण यांचा समावेश होऊ शकतो. मंदिर-द्वाराचा अभ्यास करताना त्याची वास्तुरचना, शिल्पसजावट आणि मंदिराच्या अंतर्गत अवकाशाशी असलेला संबंध विचारात घेतला जातो.<ref name="TempleDoorwayJio">{{cite web |title=The Temple Doorway |url=https://exhibits.jioinstitute.edu.in/spotlight/hindu-temple-doorway-context-and-manifestations |website=Jio Institute |access-date=13 August 2026 |archive-date=2025-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251111165843/https://exhibits.jioinstitute.edu.in/spotlight/hindu-temple-doorway-context-and-manifestations |url-status=dead }}</ref> कोकणातील काही मंदिरांमध्ये प्रवेशद्वाराच्या रचनेत लाकूड आणि काष्ठकोरीव कामाचा वापर आढळतो. सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील दामापूर येथील भगवती मंदिराच्या दस्तऐवजीकरणात अंतराळाकडे जाणाऱ्या लाकडी प्रवेशद्वाराचा उल्लेख असून, त्यावर काष्ठकोरीव अलंकरण करण्यात आल्याचे नमूद केले आहे.<ref name="DhamapurBhagwati"/> दामापूरच्या भगवती मंदिरातील या लाकडी प्रवेशद्वाराच्या द्वारचौकटीवर वेलबुट्टीचे अलंकरण आहे. त्याच्या विविध द्वारशाखांवर सिंह, हनुमान आणि गरुड यांच्या प्रतिमा कोरलेल्या आहेत. ललाटबिंबाच्या भागात गणेशाची प्रतिमा असून, वरच्या आडव्या पट्टीवर नागप्रतिमा आणि मध्यभागी कीर्तिमुखाचे शिल्प असल्याचे दस्तऐवजीकरणात नमूद केले आहे.<ref name="DhamapurBhagwati"/> या प्रकारच्या काष्ठशिल्पयुक्त प्रवेशद्वारातून मंदिराच्या वास्तुरचनेत कार्यात्मक आणि अलंकारिक घटकांचा एकत्रित वापर दिसून येतो. तथापि, प्रवेशद्वारावरील विशिष्ट प्रतिमांना धार्मिक किंवा प्रतीकात्मक अर्थ देताना संबंधित शिल्पाचा संदर्भ, स्थानिक परंपरा आणि उपलब्ध ऐतिहासिक किंवा कला-अभ्यासातील पुरावे विचारात घेणे आवश्यक आहे. कोकणातील मंदिरांच्या प्रवेशद्वारांची रचना एकसारखी नसते. मंदिराचा कालखंड, बांधकाम साहित्य, स्थानिक कारागिरी, मंदिराचे आकारमान आणि कालांतराने झालेले विस्तार किंवा पुनर्बांधणी यांनुसार प्रवेशद्वाराच्या रचनेत विविधता आढळू शकते. त्यामुळे दामापूर येथील काष्ठशिल्पयुक्त प्रवेशद्वाराला संपूर्ण कोकणातील मंदिरांचे सार्वत्रिक वैशिष्ट्य मानता येत नाही.<ref name="KorlekarDesai2025"/> मंदिराच्या प्रवेशद्वाराचा अभ्यास करताना द्वारचौकट, द्वारशाखा, ललाटबिंब, उंबरठा, शिल्प-अलंकरण, वापरलेले बांधकामसाहित्य आणि त्याचा गर्भगृह, अंतराळ किंवा मंडपाशी असलेला संबंध यांचा विचार करता येतो. कोकणातील काही मंदिरांमध्ये या वास्तुघटकांमध्ये लाकूड आणि स्थानिक काष्ठकारागिरीचा वापर झालेला दिसून येतो.<ref name="DhamapurBhagwati"/><ref name="HadapKonkanWoodwork"/> === प्राकार === प्राकार हा मंदिराच्या मुख्य वास्तूभोवती असलेला सीमांकित किंवा संरक्षित परिसर होय. मोठ्या मंदिरसमूहांमध्ये प्राकाराच्या परिसरात सीमाभिंत, प्रवेशद्वारे, प्रदक्षिणेसाठीचा मार्ग, उपदेवालये आणि इतर वास्तुघटकांचा समावेश होऊ शकतो. प्राकाराची रचना मंदिराच्या वास्तुयोजनेनुसार आणि स्थानिक परंपरेनुसार बदलते. बृहदीश्वर मंदिराच्या दस्तऐवजीकरणात मंदिराच्या परिसरातील प्राकार आणि त्यातील विविध वास्तुघटकांची स्वतंत्र नोंद करण्यात आली आहे.<ref name="BrihadisvaraPrakara">{{cite web |title=Brihadisvara Temple — Enclosure |url=https://ignca.gov.in/brhadishvaratemple/ENCLOSURE/images/Des_Ec.html |website=Indira Gandhi National Centre for the Arts |publisher=Government of India |access-date=13 August 2026 }}</ref> कोकणातील मंदिरांच्या परिसररचनेत प्राकाराचे स्वरूप मंदिरानुसार बदलू शकते. मालवण येथील देऊळवाडा हा एका स्वतंत्र मंदिराऐवजी पाच प्रमुख देवतांच्या मंदिरांचा धार्मिक समूह आहे. या समूहातील विविध देवालये एकाच धार्मिक परिसरात स्थित असून त्यांच्या भोवतालच्या अवकाशाचा वापर धार्मिक आणि सामुदायिक उपक्रमांसाठी केला जातो.<ref name="DeulwadaMalvan"/> मालवणच्या देऊळवाड्याच्या दस्तऐवजीकरणानुसार मंदिरसमूहातील विविध देवालये परस्पर संबंधित धार्मिक अवकाशात स्थित आहेत. या परिसरात धार्मिक विधी, उत्सव आणि सामुदायिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात. त्यामुळे अशा मंदिरसमूहाचा अभ्यास करताना केवळ मुख्य मंदिराच्या वास्तूऐवजी संबंधित देवालये आणि त्यांच्यामधील परिसराचाही विचार करणे आवश्यक ठरते.<ref name="DeulwadaMalvan"/> मंदिराभोवतालची मोकळी जागा, प्रदक्षिणेसाठीचा मार्ग आणि सीमाभिंत हे प्राकाराच्या अभ्यासातील महत्त्वाचे घटक असू शकतात. तथापि, केवळ मंदिराभोवती मोकळी जागा किंवा मार्ग आहे म्हणून त्या परिसराला वास्तुशास्त्रीय अर्थाने प्राकार म्हणता येत नाही. प्राकाराची ओळख करण्यासाठी सीमाभिंत, प्रवेशव्यवस्था, परिसररचना आणि प्रदक्षिणा-अवकाश यांसारख्या वास्तुघटकांचा प्रत्यक्ष अभ्यास आवश्यक असतो. कोकणातील मंदिरांच्या परिसररचनेत स्थानिक भूगोल, मंदिराचा आकार, देवस्थानाची रचना आणि कालांतराने झालेले विस्तार किंवा पुनर्बांधणी यांमुळे विविधता आढळू शकते. काही ठिकाणी अनेक देवालयांचा समूह आढळतो, तर काही ठिकाणी मुख्य देवालयाभोवती मर्यादित परिसर किंवा इतर धार्मिक वास्तुघटक असू शकतात. त्यामुळे मोठ्या मंदिरसमूहांमध्ये आढळणारी बहुप्राकार पद्धती कोकणातील सर्व मंदिरांचे वैशिष्ट्य आहे असे मानता येत नाही.<ref name="KorlekarDesai2025"/> कोकणातील प्राकाराचा अभ्यास करताना त्याची भौतिक सीमा, प्रवेशमार्ग, प्रदक्षिणा-अवकाश, उपदेवालये, मोकळ्या जागा आणि धार्मिक वापर यांचा एकत्रित विचार करता येतो. उपलब्ध मंदिर-दस्तऐवजीकरणावरून मंदिरपरिसराची रचना मंदिरनिहाय बदलू शकते. त्यामुळे एखाद्या विशिष्ट मंदिराला प्राकारयुक्त मंदिर म्हणून वर्गीकृत करण्यासाठी त्या मंदिराच्या प्रत्यक्ष वास्तुरचनेचे दस्तऐवजीकरण आणि उपलब्ध ऐतिहासिक पुरावे विचारात घेणे आवश्यक ठरते.<ref name="DeulwadaMalvan"/><ref name="BrihadisvaraPrakara"/> === दीपमाळ === दीपमाळ हा महाराष्ट्रातील मंदिरपरिसरात आढळणारा एक वैशिष्ट्यपूर्ण वास्तुघटक आहे. साधारणपणे दगड किंवा विटांपासून उभारलेल्या निमुळत्या होत जाणाऱ्या स्तंभावर दिवे ठेवण्यासाठी ओळीने कोनाडे, हात किंवा इतर जागा तयार केलेल्या असतात. धार्मिक उत्सव आणि विशेष पूजाविधींच्या वेळी या दिव्यांमध्ये तेलाचे दिवे प्रज्वलित केले जातात. मराठी विश्वकोशानुसार दीपमाळ ही महाराष्ट्रीय मंदिरशिल्पाचे एक वैशिष्ट्य मानली जाते.<ref name="MarathiVishwakoshDeepmala">{{cite web |title=दीपमाळ – १ |url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/18525/ |website=मराठी विश्वकोश प्रथमावृत्ती |publisher=महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ |access-date=13 August 2026 }}</ref> दीपमाळेचा संबंध मंदिरातील धार्मिक आणि उत्सवी परंपरांशी आहे. मराठी विश्वकोशानुसार उत्सव, दिवाळी आणि त्रिपुरी पौर्णिमा यांसारख्या प्रसंगी दीपमाळा प्रज्वलित करण्याची प्रथा आढळते. तसेच नवसपूर्तीसाठी मंदिरासमोर दीपमाळ उभारण्याची प्रथा महाराष्ट्रात रूढ असल्याची नोंद करण्यात आली आहे.<ref name="MarathiVishwakoshDeepmala"/> कोकणातील काही मंदिरपरिसरांमध्येही दीपमाळा आढळतात. सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील कुडाळ तालुक्यातील वाळवळ येथील लक्ष्मीनारायण मंदिराच्या परिसरात मंदिरासमोरील चौथऱ्यावर पाच उंच दीपमाळा असल्याचे नोंदविण्यात आले आहे.<ref name="WalawalLaxminarayanDeepmala">{{cite web |title=श्री देव लक्ष्मीनारायण |url=https://slntrust.org/Shree_dev.html |website=श्री देव लक्ष्मीनारायण |access-date=13 August 2026 }}</ref> दीपमाळ मंदिराच्या प्रांगणात स्वतंत्रपणे उभारलेली असू शकते. तिची उंची, दिव्यांची मांडणी, आकार आणि संख्या मंदिराच्या परिसरानुसार बदलू शकतात. त्यामुळे प्रत्येक कोकणी मंदिरात दीपमाळ असतेच असे मानता येत नाही. एखाद्या विशिष्ट मंदिरातील दीपमाळेची रचना आणि स्थान यांचा अभ्यास त्या मंदिराच्या स्वतंत्र वास्तु-संदर्भात करणे आवश्यक ठरते.<ref name="WalawalLaxminarayanDeepmala"/> दीपमाळेच्या ऐतिहासिक विकासाबाबत विविध मते आढळतात. मराठी विश्वकोशात तिचा महाराष्ट्रीय मंदिरशिल्पातील वैशिष्ट्यपूर्ण घटक म्हणून उल्लेख असला तरी एखाद्या विशिष्ट दीपमाळेचे कालमान किंवा तिच्या निर्मितीचे कारण निश्चित करण्यासाठी त्या वास्तूशी संबंधित शिलालेख, ऐतिहासिक नोंदी, वास्तु-अभ्यास किंवा इतर पुराव्यांचा आधार घेणे आवश्यक आहे.<ref name="MarathiVishwakoshDeepmala"/> कोकणातील मंदिर वास्तुशैलीचा अभ्यास करताना दीपमाळेचा विचार मंदिराच्या परिसररचनेबरोबरच धार्मिक विधी आणि उत्सवपरंपरेच्या संदर्भात करता येतो. दीपमाळ ही काही मंदिरांच्या परिसरात धार्मिक वापराशी संबंधित तसेच दृश्यदृष्ट्या ठळक वास्तुघटक म्हणून आढळते.<ref name="MarathiVishwakoshDeepmala"/> === शिखर आणि छत === शिखर आणि छत हे मंदिराच्या वास्तुरचनेतील महत्त्वाचे ऊर्ध्ववास्तु घटक आहेत. भारतीय मंदिर वास्तुशैलीतील विविध परंपरांमध्ये गर्भगृहाच्या वर शिखर किंवा त्यास अनुरूप ऊर्ध्ववास्तुची रचना आढळते; मात्र त्याचे स्वरूप प्रदेश, कालखंड आणि स्थापत्यपरंपरेनुसार बदलते. कोकणातील मंदिरांचा अभ्यास करताना शिखराची रचना आणि छताची बांधणी यांचा स्वतंत्र तसेच परस्परसंबंधित विचार करणे आवश्यक ठरते.<ref name="KorlekarDesai2025"/> कोकणातील काही मंदिरांच्या छतांच्या रचनेत स्थानिक हवामान आणि उपलब्ध बांधकामसाहित्याशी जुळवून घेतलेली पद्धत दिसून येते. दक्षिण कोकणातील मंदिर वास्तुशैलीवरील अभ्यासात स्थानिक साहित्याचा वापर, लाकडी तुळया व खांब आणि कौलारू छत यांचा उल्लेख आढळतो. काही मंदिरांमध्ये लेटराइट दगडाच्या संरचनेवर लाकडी घटकांचा आधार घेत छताची रचना करण्यात आली आहे.<ref name="Bokil2025">{{cite journal |last=Bokil |first=Raghunath |title=Someśvara Temple of Pawas, Ratnagiri District, Maharashtra – A Case Study |journal=Journal of History and Archaeology |volume=1 |issue=2 |pages=91–98 |year=2025 |publisher=Academic Research Foundation |url=https://www.arfjournals.com/image/catalog/Journals%20Papers/JHA/2025/No%202%20%282025%29/2_Raghunath%20Bokil.pdf |access-date=13 August 2026 }}</ref> कोकणातील पारंपरिक मंदिरांच्या छतांमध्ये कौलांचा वापर आढळतो. दक्षिण कोकणातील मंदिर वास्तुशैलीवरील अभ्यासानुसार टेराकोटा कौले, लाकडी तुळया आणि खांब तसेच लेटराइट दगड यांचा वापर स्थानिक बांधकामपद्धतीचा भाग आहे.<ref name="Bokil2025"/> छताची रचना मंदिराच्या काष्ठवास्तूशीही संबंधित आहे. लाकडी तुळया, खांब आणि इतर संरचनात्मक घटक छताच्या बांधणीमध्ये वापरले जातात. कोकणातील मंदिर वास्तूंमध्ये काष्ठशिल्प आणि लाकडी बांधकामघटकांचा वापर आढळत असल्याचे विविध अभ्यास आणि दस्तऐवजीकरणातून दिसून येते.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/><ref name="LoksattaKonkanTemple">{{cite web |last=मळेकर |first=अरुण |title=कोकणातील मंदिर वारसावास्तू आणि काष्ठशिल्पाकृती |url=https://www.loksatta.com/vasturang/vastu-lekh/heritage-temple-in-konkan-1246377/ |website=लोकसत्ता |date=4 June 2016 |access-date=13 August 2026 }}</ref> सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील दामापूर येथील भगवती मंदिरसमूहाच्या वास्तुरचनेत शिखर आणि छताच्या संदर्भातील वैशिष्ट्ये स्वतंत्रपणे दिसून येतात. उपलब्ध दस्तऐवजीकरणानुसार मंदिरसमूहातील वास्तूंमध्ये चौकोनी गर्भगृह, त्याला जोडलेला मंडप, अक्षीय नियोजन, लेटराइट दगडी बांधकाम आणि काष्ठचौकटी यांचा वापर आढळतो.<ref name="DhamapurBhagwati"/> दामापूर येथील मंदिरसमूहाचे उदाहरण स्थानिक बांधकामसाहित्य आणि मंदिराच्या ऊर्ध्ववास्तुरचनेतील संबंधाच्या अभ्यासासाठी महत्त्वाचे आहे. मात्र, या एका उदाहरणावरून संपूर्ण कोकणातील शिखरांची रचना किंवा त्यांचे स्थान समान असल्याचा निष्कर्ष काढता येत नाही.<ref name="DhamapurBhagwati"/> कोकणातील मंदिरांच्या छतांची रचना आणि बाह्य स्वरूप स्थानिक वास्तुपरंपरेशी संबंधित आहे. काही मंदिरांमध्ये लेटराइट दगड, लाकूड आणि कौल यांचा संयुक्त वापर आढळतो. या बांधकामपद्धतीत स्थानिक संसाधने आणि पारंपरिक कारागिरी यांचा परस्परसंबंध दिसून येतो.<ref name="Bokil2025"/><ref name="LoksattaKonkanTemple"/> कोकणातील सर्व मंदिरांना एकसारखे शिखर किंवा उतरते कौलारू छत असते असे मानता येत नाही. मंदिराचा कालखंड, स्थानिक बांधकामपरंपरा, उपलब्ध साहित्य, वास्तूचा आकार आणि कालांतराने झालेली दुरुस्ती, विस्तार किंवा पुनर्बांधणी यांनुसार शिखर आणि छताच्या स्वरूपात फरक पडू शकतो. त्यामुळे प्रत्येक मंदिराच्या वास्तुरचनेचा स्वतंत्रपणे अभ्यास करणे आवश्यक ठरते.<ref name="KorlekarDesai2025"/> कोकणातील मंदिरांच्या शिखर आणि छताचा अभ्यास करताना वास्तुशैलीबरोबरच स्थानिक बांधकामसाहित्य, काष्ठवास्तू, कौलारू छत आणि पारंपरिक बांधकामतंत्र यांचा विचार करावा लागतो. दक्षिण कोकणातील मंदिरांच्या अभ्यासातून स्थानिक साहित्य आणि कारागिरी यांच्या आधारे विकसित झालेल्या प्रादेशिक वास्तुरूपाची उदाहरणे दिसून येतात.<ref name="Bokil2025"/><ref name="KorlekarDesai2025"/> == कोकणातील काष्ठवास्तु == === लाकडी स्तंभ === कोकणातील काष्ठवास्तु परंपरेमध्ये लाकडी स्तंभांना संरचनात्मक तसेच कलात्मक महत्त्व आहे. मंदिरांच्या मंडपांसह काही धार्मिक आणि लौकिक वास्तूंमध्ये लाकडी स्तंभ, तुळया, कंस, दरवाजे, सजावटीच्या खिडक्या आणि छताशी संबंधित काष्ठघटकांचा वापर आढळतो. नितीन नारहर हाडप यांच्या कोकणातील काष्ठवास्तूवरील क्षेत्र-अभ्यासात अशा विविध काष्ठघटकांचे दस्तऐवजीकरण करण्यात आले आहे.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/> लाकडी स्तंभांचा उपयोग केवळ भारवाहक घटक म्हणूनच होत नाही. हाडप यांच्या अभ्यासात काही मंदिरांच्या मंडपातील स्तंभ आणि तुळयांवर चित्रित लाकडी पटल आढळल्याची नोंद आहे. त्यामुळे काही वास्तूंमध्ये संरचनात्मक आणि अलंकारिक कार्ये एकाच काष्ठघटकात एकत्रित झालेली दिसतात.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/> लाकडी स्तंभांच्या अभ्यासात त्यांची रचना, आकारमान, पायथा, दंड, शीर्षभाग, तुळया आणि कंसांशी असलेला संबंध तसेच त्यावरील कोरीव किंवा चित्रित अलंकरण यांचा विचार करता येतो. या घटकांच्या रचनेत स्थानिक कारागिरी, उपलब्ध लाकूड, वास्तूचा प्रकार आणि बांधकामाचा कालखंड यांनुसार फरक पडू शकतो. त्यामुळे संपूर्ण कोकणातील लाकडी स्तंभांची एकच प्रमाणबद्ध रचना होती असे मानता येत नाही.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/> दख्खनमधील काष्ठवास्तूच्या व्यापक अभ्यासातही लाकडी बांधकाम आणि अलंकरण यांना स्वतंत्र वास्तु-अभ्यासाचा विषय मानले गेले आहे. माधुकर श्रीपाद माटे यांचे *Deccan Woodwork* हे 1967 मध्ये Deccan College Post-Graduate and Research Institute, Poona यांनी प्रकाशित केलेले अभ्यासग्रंथ आहे.<ref name="Mate1967"/> कोकणातील काही मंदिरांच्या मंडपांमध्ये लाकडी स्तंभ, तुळया आणि कंस यांची परस्परसंबंधित संरचना छताला आधार देते. रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील पावस येथील सोमेश्वर मंदिराच्या अभ्यासात मंदिराच्या महामंडपात लाकडी स्तंभ, कंस आणि छताची रचना असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. या मंदिराच्या वास्तूत लेटराइट दगड, लाकडी पटल, कंस आणि तुळया तसेच टेराकोटा कौलांचा वापर आढळतो.<ref name="PawasSomeshwar2025"/> लाकडी स्तंभांवरील अलंकरणामध्ये धार्मिक प्रतिमा, वनस्पतिजन्य आकृतिबंध, प्राणी किंवा इतर सजावटीचे नमुने आढळू शकतात. तथापि, एखाद्या विशिष्ट आकृतीचा धार्मिक किंवा ऐतिहासिक अर्थ निश्चित करताना संबंधित वास्तूचे दस्तऐवजीकरण, शिल्पविषयक अभ्यास आणि स्थानिक परंपरा यांचा आधार घेणे आवश्यक आहे. केवळ दृश्य साम्याच्या आधारे एखाद्या प्रतिमेचा निश्चित अर्थ लावणे योग्य ठरत नाही.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/> पावस येथील सोमेश्वर मंदिराच्या अभ्यासात लाकडी पटल, कंस आणि तुळयांबरोबरच लाकडी स्तंभ आणि महामंडपाच्या छताची नोंद करण्यात आली आहे. मंदिराच्या गर्भगृहाच्या बाह्य भिंतींवर भित्तिचित्रे असून महामंडपाच्या छतावरही चित्रांकन असल्याचे या अभ्यासात नमूद करण्यात आले आहे. हे उदाहरण रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील मंदिर वास्तूत काष्ठवास्तू, शिल्प आणि चित्रकलेच्या परस्परसंबंधाचा अभ्यास करण्यासाठी महत्त्वाचे आहे.<ref name="PawasSomeshwar2025"/> कोकणातील लाकडी स्तंभांचा अभ्यास करताना त्यांच्या संरचनात्मक उपयोगाबरोबरच काष्ठकोरीव काम, चित्रित पटल, स्थानिक कारागिरी आणि मंदिराच्या वास्तुरचनेशी असलेला संबंध यांचाही विचार करता येतो. उपलब्ध क्षेत्र-अभ्यास आणि मंदिर-दस्तऐवजीकरणावरून कोकणातील काष्ठवास्तूत कार्यात्मक बांधकाम आणि अलंकरणात्मक कलाविष्कार यांचा परस्परसंबंध दिसून येतो.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/><ref name="PawasSomeshwar2025"/> === तुळया आणि कंस === कोकणातील पारंपरिक काष्ठवास्तूमध्ये तुळया आणि कंस हे महत्त्वाचे संरचनात्मक घटक आहेत. लाकडी स्तंभांवर आधारलेल्या तुळया छताच्या संरचनेचा भाग बनतात, तर कंस हे स्तंभ, तुळया आणि छताच्या रचनेतील जोडणी व आधाराशी संबंधित घटक म्हणून वापरले जातात. कोकणातील काष्ठवास्तूच्या क्षेत्र-अभ्यासात लाकडी स्तंभांबरोबरच कंस, छताशी संबंधित काष्ठघटक आणि इतर लाकडी वास्तुघटकांचे दस्तऐवजीकरण करण्यात आले आहे.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/> काष्ठवास्तूमधील कंसांना काही वास्तूंमध्ये अलंकरणात्मक स्वरूपही प्राप्त झालेले दिसते. नितीन नारहर हाडप यांच्या कोकणातील काष्ठवास्तूवरील अभ्यासात धार्मिक आणि लौकिक वास्तूंमधील काष्ठघटकांचे तसेच काष्ठअलंकरणाचे दस्तऐवजीकरण करण्यात आले आहे. त्यामुळे काही वास्तूंमध्ये कंसासारखे संरचनात्मक घटक वास्तूच्या दृश्यरचनेचाही भाग बनतात.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/> कोकणातील काही मंदिरांच्या मंडपांमध्ये तुळया, कंस आणि लाकडी स्तंभ यांची परस्परसंबंधित रचना आढळते. अशा रचनेत स्तंभ आणि कंसांच्या साहाय्याने तुळयांना आधार दिला जातो आणि त्यावर छताची संरचना उभारली जाते. या घटकांचा अभ्यास करताना त्यांचा संरचनात्मक उपयोग तसेच जोडणीची पद्धत आणि वापरलेले साहित्य यांचा विचार करता येतो.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/> दख्खनमधील काष्ठवास्तू आणि तिच्या अलंकरणाच्या अभ्यासात माधुकर श्रीपाद माटे यांच्या *Deccan Woodwork* या ग्रंथाला महत्त्वाचे स्थान आहे. हा ग्रंथ 1967 मध्ये Deccan College Postgraduate and Research Institute, Poona यांनी प्रकाशित केला असून दख्खनमधील काष्ठकाम आणि वास्तु-अलंकरणाच्या अभ्यासाशी संबंधित आहे.<ref name="Mate1967"/> कोकणातील कंसांच्या अलंकरणामध्ये स्थानिक कारागिरीचे विविध नमुने आढळू शकतात. तथापि, एखाद्या विशिष्ट कंसावरील आकृतीला धार्मिक, पौराणिक किंवा प्रतीकात्मक अर्थ देताना संबंधित वास्तूचे दस्तऐवजीकरण, शिल्पविषयक अभ्यास आणि स्थानिक परंपरा यांचा आधार घेणे आवश्यक आहे. केवळ आकृतीच्या बाह्य स्वरूपावरून तिचा निश्चित अर्थ ठरविणे योग्य ठरत नाही.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/> रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील पावस येथील सोमेश्वर मंदिराच्या अभ्यासातून कोकणातील मंदिर काष्ठवास्तूचे आणखी एक उदाहरण उपलब्ध होते. रघुनाथ बोकील यांच्या अभ्यासानुसार या मंदिरात कोरीव लाकडी स्तंभ आणि कंस असून त्यांच्यासोबत कौलारू छताची रचना आहे. मंदिराच्या वास्तूमध्ये स्थानिक साहित्याचा वापर करण्यात आलेला असून लाकूड, टेराकोटा कौले आणि लेटराइट दगड हे प्रमुख बांधकामसाहित्य असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.<ref name="PawasSomeshwar2025"/> पावस येथील सोमेश्वर मंदिराच्या वास्तु-अभ्यासातून लाकडी स्तंभ, कंस, तुळया आणि कौलारू छत यांचा परस्परसंबंधही स्पष्ट होतो. या घटकांवर केलेले काष्ठकोरीव काम मंदिराच्या वास्तुरचनेला अलंकरणात्मक स्वरूप देते. त्यामुळे पावसचे उदाहरण कोकणातील संरचनात्मक काष्ठवास्तू आणि काष्ठअलंकरण यांचा एकत्रित अभ्यास करण्यासाठी उपयुक्त ठरते.<ref name="PawasSomeshwar2025"/> कोकणातील सर्व मंदिरांमध्ये तुळया आणि कंसांची रचना एकसारखी आहे असे मानता येत नाही. मंदिराचा कालखंड, स्थानिक कारागिरी, उपलब्ध लाकूड, वास्तूचे आकारमान आणि कालांतराने झालेली दुरुस्ती, विस्तार किंवा पुनर्बांधणी यांनुसार या घटकांच्या आकारमानात, प्रमाणात आणि अलंकरणात फरक पडू शकतो. त्यामुळे तुळया आणि कंसांचा अभ्यास मंदिरनिहाय वास्तु-दस्तऐवजीकरणाच्या आधारे करणे अधिक योग्य ठरते.<ref name="KorlekarDesai2025"/> कोकणातील तुळया आणि कंसांचा अभ्यास करताना त्यांच्या संरचनात्मक उपयोगाबरोबरच काष्ठकोरीव काम, अलंकरण, स्थानिक कारागिरी आणि मंदिराच्या वास्तुरचनेशी असलेला संबंध यांचाही विचार करता येतो. उपलब्ध क्षेत्र-अभ्यास आणि मंदिर-दस्तऐवजीकरणातून काष्ठवास्तूमध्ये कार्यात्मक बांधकाम आणि कलात्मक अभिव्यक्ती यांचा परस्परसंबंध दिसून येतो.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/><ref name="PawasSomeshwar2025"/> === लाकडी छत === कोकणातील पारंपरिक काष्ठवास्तूमध्ये लाकडी छताची रचना हा महत्त्वाचा वास्तुघटक आहे. छताच्या संरचनेत लाकडी तुळया, आधारकाष्ठ आणि इतर काष्ठघटकांचा वापर केला जातो. कोकणातील मंदिर वास्तूंच्या अभ्यासातून स्थानिक बांधकामसाहित्य आणि लाकडी संरचनांचा संयुक्त वापर झाल्याचे दिसून येते.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/><ref name="Mate1967"/> कोकणातील काही मंदिरांच्या छतांच्या रचनेत स्थानिक हवामानाशी जुळवून घेतलेली बांधकामपद्धती आढळते. दक्षिण कोकणातील मंदिर वास्तुशैलीवरील अभ्यासानुसार काही मंदिरांमध्ये सपाट किंवा उताराच्या कौलारू छतांना लाकडी तुळया आणि स्तंभांचा आधार देण्यात आला आहे. स्थानिक उपलब्ध साहित्य म्हणून लाकूड, टेराकोटा कौले आणि लेटराइट दगडाचा वापर झाल्याचेही नमूद करण्यात आले आहे.<ref name="PawasSomeshwar2025"/> उच्च पर्जन्यमानाच्या प्रदेशातील मंदिर वास्तूंमध्ये उताराची छतव्यवस्था पावसाचे पाणी वाहून नेण्यासाठी उपयुक्त ठरते. दक्षिण भारतातील मंदिर वास्तूंच्या अभ्यासातही स्थानिक हवामानाशी संबंधित छताच्या रचनांचा विचार करण्यात आला आहे.<ref name="IGNCAHighRainfallTempleRoof">{{cite book |last=Srinivasan |first=K. R. |chapter=Southern Temples |title=Archaeological Remains, Monuments and Museums |volume=II |publisher=Archaeological Survey of India |location=New Delhi |url=https://ignca.gov.in/Asi_data/37526.pdf |website=Indira Gandhi National Centre for the Arts |access-date=13 August 2026 }}</ref> कोकणातील काही मंदिरांच्या छतांमध्ये कौलांचा वापर आढळतो. पावस येथील सोमेश्वर मंदिराच्या अभ्यासात कौलारू छतासह लाकडी तुळया, स्तंभ आणि कंस यांचा वापर नोंदविण्यात आला आहे. या मंदिराच्या बांधकामात टेराकोटा कौले, लाकूड आणि लेटराइट दगड यांचा वापर झाल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.<ref name="PawasSomeshwar2025"/> सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील दामापूर येथील भगवती मंदिरसमूहाच्या दस्तऐवजीकरणात मंदिरांच्या बांधकामात लेटराइट दगड आणि काष्ठचौकटींचा वापर झाल्याचे नमूद आहे. मंदिरांच्या गर्भगृह आणि मंडपाच्या रचनेत या घटकांचा वापर आढळतो. त्यामुळे दामापूरचे उदाहरण स्थानिक बांधकामसाहित्य आणि काष्ठवास्तू यांच्या परस्परसंबंधाच्या अभ्यासासाठी उपयुक्त ठरते.<ref name="DhamapurBhagwati"/> लाकडी छताचा अभ्यास केवळ बाह्य कौलारू आच्छादनापुरता मर्यादित नसतो. तुळया, स्तंभ, कंस आणि इतर काष्ठघटक यांची परस्पर जोडणी छताच्या संरचनात्मक व्यवस्थेचा भाग असते. कोकणातील काष्ठवास्तूवरील क्षेत्र-अभ्यासात लाकडी स्तंभ, कंस, छताची पटलरचना आणि इतर काष्ठघटकांचे दस्तऐवजीकरण करण्यात आले आहे.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/> लाकडी छताशी संबंधित काही घटकांवर अलंकरणही केलेले आढळू शकते. तुळया, कंस किंवा छताशी संबंधित लाकडी पटलांवरील कोरीव अथवा चित्रित अलंकरण वास्तूच्या कलात्मक स्वरूपाचा भाग बनते. कोकणातील काष्ठवास्तूच्या क्षेत्र-अभ्यासात काही मंदिरांच्या मंडपातील स्तंभ आणि तुळयांवर चित्रित लाकडी पटलांची नोंद करण्यात आली आहे.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/> पावस येथील सोमेश्वर मंदिराचा अभ्यास कोकणातील लाकडी छत आणि काष्ठवास्तूच्या संबंधाचे विशिष्ट उदाहरण देतो. या मंदिराच्या वास्तूमध्ये कोरीव लाकडी स्तंभ आणि कंसांसह कौलारू छताची रचना आढळते. स्थानिक साहित्याच्या वापरामुळे या मंदिराच्या वास्तुरचनेत काष्ठवास्तू आणि प्रादेशिक बांधकामपरंपरेचा परस्परसंबंध दिसून येतो.<ref name="PawasSomeshwar2025"/> कोकणातील सर्व मंदिरांच्या छतांची रचना एकसारखी आहे असे मानता येत नाही. मंदिराचा कालखंड, स्थानिक बांधकामपरंपरा, उपलब्ध साहित्य, वास्तूचा प्रकार आणि कालांतराने झालेली दुरुस्ती, विस्तार किंवा पुनर्बांधणी यांनुसार छताच्या रचनेत फरक पडू शकतो. त्यामुळे एखाद्या विशिष्ट मंदिराच्या छताविषयी निष्कर्ष काढताना त्या मंदिराच्या स्वतंत्र वास्तु-दस्तऐवजीकरणाचा आधार घेणे आवश्यक आहे.<ref name="KorlekarDesai2025"/> अशा प्रकारे कोकणातील लाकडी छतांचा अभ्यास करताना काष्ठवास्तू, कौलारू छत, स्थानिक बांधकामसाहित्य आणि हवामानाशी जुळवून घेतलेल्या बांधकामपद्धती यांचा परस्परसंबंध विचारात घेता येतो. उपलब्ध मंदिर-अभ्यासांमधून या घटकांचे स्वरूप मंदिरनिहाय बदलत असल्याचे दिसून येते.<ref name="PawasSomeshwar2025"/><ref name="HadapKonkanWoodwork"/> === दरवाजे आणि चौकटी === कोकणातील काष्ठवास्तु परंपरेमध्ये दरवाजे आणि त्यांच्या लाकडी चौकटी हे वास्तुरचनेतील महत्त्वाचे घटक आहेत. मंदिराच्या अंतर्गत भागाकडे जाणाऱ्या प्रवेशव्यवस्थेत दरवाजा आणि चौकट यांची संरचनात्मक भूमिका असते. चौकटीवरील कोरीव काम, प्रमाण आणि वापरलेले साहित्य यांमुळे काही मंदिरांमध्ये हा वास्तुघटक अलंकरणाचाही भाग बनतो.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/> सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील दामापूर येथील भगवती मंदिराच्या दस्तऐवजीकरणात अंतराळाकडे जाणाऱ्या लाकडी प्रवेशद्वाराचे वर्णन करण्यात आले आहे. या द्वारचौकटीवर वेलबुट्टीचे कोरीव अलंकरण असून विविध भागांवर सिंह, हनुमान आणि गरुड यांच्या प्रतिमा कोरलेल्या आहेत. ललाटबिंबाच्या भागात गणेशाची प्रतिमा असून वरच्या आडव्या पट्टीवर नागप्रतिमा आणि मध्यभागी कीर्तिमुखाचे शिल्प असल्याचे दस्तऐवजीकरणात नमूद केले आहे.<ref name="DhamapurBhagwati"/> दामापूरचे उदाहरण मंदिरातील दरवाजा हा संरचनात्मक घटक आणि काष्ठशिल्पाचा नमुना अशा दोन्ही स्वरूपांत अभ्यासता येतो हे दर्शवते. द्वारचौकटीवरील आकृतिबंध, त्यांची मांडणी आणि कोरीव तंत्र यांवरून संबंधित वास्तूतील काष्ठकारागिरीचा अभ्यास करता येतो. मात्र, या विशिष्ट उदाहरणावरून संपूर्ण कोकणातील मंदिरांच्या दरवाजांची एकसारखी रचना असल्याचा निष्कर्ष काढता येत नाही.<ref name="DhamapurBhagwati"/> कोकणातील काष्ठवास्तूवरील क्षेत्र-अभ्यासात मंदिरांसह इतर पारंपरिक वास्तूंमध्ये लाकडी दरवाजे, चौकटी आणि संबंधित काष्ठघटकांचे दस्तऐवजीकरण करण्यात आले आहे. या अभ्यासातून दरवाजे आणि चौकटी हे पारंपरिक काष्ठवास्तूच्या संरचनेतील घटक असल्याचे दिसून येते.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/> दरवाजाच्या चौकटीमध्ये उभ्या द्वारशाखा, वरचा आडवा भाग, उंबरठा आणि त्यावरील अलंकरण यांसारखे घटक असू शकतात. मंदिराच्या प्रकारानुसार या घटकांचे आकारमान, प्रमाण, साहित्य आणि अलंकरण बदलू शकते. त्यामुळे एखाद्या विशिष्ट मंदिराच्या द्वाररचनेचा अभ्यास करताना त्या वास्तूचे प्रत्यक्ष दस्तऐवजीकरण, छायाचित्रण आणि उपलब्ध असल्यास मोजमापांचा विचार करणे आवश्यक ठरते.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/> मंदिराच्या प्रवेशद्वारावरील प्रतिमांचे धार्मिक किंवा प्रतीकात्मक अर्थ लावताना उपलब्ध पुराव्यांचा आधार घेणे आवश्यक आहे. दामापूरच्या द्वारावरील गणेश, हनुमान, गरुड, सिंह, नाग आणि कीर्तिमुख यांच्या प्रतिमा दस्तऐवजीकरणातून नोंदविता येतात; मात्र त्यांच्या स्थानिक अर्थपरंपरेबाबत स्वतंत्र पुरावा उपलब्ध नसल्यास त्यावरून व्यापक धार्मिक निष्कर्ष काढणे योग्य ठरणार नाही.<ref name="DhamapurBhagwati"/> माधुकर श्रीपाद माटे यांच्या *Deccan Woodwork* या ग्रंथातून दख्खनमधील काष्ठवास्तू आणि काष्ठअलंकरणाच्या व्यापक परंपरेचा अभ्यास करता येतो. कोकणातील दरवाजे आणि चौकटींचा अभ्यास करताना हा संदर्भ उपयुक्त ठरतो; मात्र विशिष्ट कोकणी मंदिराबाबतचे निष्कर्ष संबंधित मंदिराच्या स्थानिक दस्तऐवजीकरणाच्या आधारे काढणे आवश्यक आहे.<ref name="Mate1967"/> कोकणातील मंदिरांच्या दरवाजे आणि चौकटींचा अभ्यास करताना त्यांचा संरचनात्मक उपयोग, वापरलेले लाकूड, बांधकामतंत्र, चौकटीचे प्रमाण, द्वारशाखांची रचना आणि कोरीव किंवा चित्रित अलंकरण यांचा एकत्रित विचार करता येतो. उपलब्ध क्षेत्र-अभ्यास आणि मंदिर-दस्तऐवजीकरणातून दरवाजे व चौकटी हे कोकणातील काष्ठवास्तूच्या अभ्यासातील महत्त्वाचे वास्तुघटक असल्याचे दिसून येते.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/><ref name="DhamapurBhagwati"/> === काष्ठकोरीव काम === कोकणातील काष्ठवास्तू परंपरेमध्ये काष्ठकोरीव कामाचा वापर वास्तुघटकांच्या अलंकरणासाठी झाल्याचे उपलब्ध क्षेत्र-अभ्यासातून दिसून येते. धार्मिक तसेच लौकिक वास्तूंमध्ये लाकडी स्तंभ, दरवाजे, सजावटीच्या खिडक्या, कंस, छताची पटलरचना आणि इतर काष्ठघटकांवर कोरीव काम आढळल्याची नोंद करण्यात आली आहे.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/> काष्ठकोरीव कामाच्या अभ्यासात त्याची तंत्रपद्धती, अलंकरणात्मक घटक, आकृतिबंध आणि वास्तुघटकांशी असलेला संबंध यांचा विचार केला जातो. कोकणातील काष्ठवास्तूवरील क्षेत्र-अभ्यासात काष्ठकामाच्या शैली आणि तंत्राबरोबरच त्यातील प्रतिमाशास्त्रीय घटक आणि सामाजिक-धार्मिक संदर्भांचाही विचार करण्यात आला आहे.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/> मंदिरांमध्ये काष्ठकोरीव कामाचा वापर प्रवेशद्वार, द्वारचौकट, स्तंभ, कंस आणि छताशी संबंधित काष्ठघटकांमध्ये आढळू शकतो. काही मंदिरांच्या मंडपातील स्तंभ आणि तुळयांवर चित्रित लाकडी पटलांची नोंदही करण्यात आली आहे. त्यामुळे काष्ठशिल्प हे मंदिराच्या संरचनात्मक घटकांशी संबंधित असण्याबरोबरच तिच्या दृश्यरचनेचाही भाग बनते.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/> सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील दामापूर येथील भगवती मंदिरातील लाकडी प्रवेशद्वार हे काष्ठकोरीव कामाचे एक विशिष्ट उदाहरण आहे. या द्वारचौकटीवर वेलबुट्टीचे अलंकरण असून सिंह, हनुमान, गरुड आणि गणेश यांच्या प्रतिमांची नोंद करण्यात आली आहे. द्वाराच्या वरच्या भागात नागप्रतिमा आणि मध्यभागी कीर्तिमुखाचे अलंकरण असल्याचे मंदिराच्या वास्तु-दस्तऐवजीकरणात नमूद केले आहे.<ref name="DhamapurBhagwati"/> पावस येथील सोमेश्वर मंदिराच्या अभ्यासात कोकणातील मंदिर वास्तुशैलीमध्ये कोरीव लाकडी स्तंभ आणि कंस तसेच कौलारू छत यांचा वापर झाल्याचे नमूद केले आहे. या मंदिराच्या वास्तुरचनेत स्थानिक बांधकामसाहित्य आणि काष्ठवास्तू यांचा संबंध दिसून येतो.<ref name="Bokil2025"/> पावस येथील सोमेश्वर आणि विश्वेश्वर मंदिरांतील काष्ठशिल्प-पटलांवरील स्वतंत्र अभ्यास उपलब्ध असल्यास त्या अभ्यासाच्या आधारे संबंधित काष्ठशिल्पांचे स्वरूप, रचना आणि अलंकरण यांचा अधिक विशिष्ट विचार करता येतो.<ref name="PawasKashthashilpa2026"/> काष्ठकोरीव कामातील प्रतिमांचा आशय किंवा त्यांचे धार्मिक आणि प्रतीकात्मक अर्थ निश्चित करताना प्रत्यक्ष शिल्पाचे दस्तऐवजीकरण, स्थानिक परंपरा आणि संबंधित ऐतिहासिक किंवा शिल्पविषयक अभ्यास यांचा आधार घेणे आवश्यक आहे. केवळ बाह्य साम्यावरून एखाद्या आकृतीचा निश्चित अर्थ लावणे योग्य ठरणार नाही.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/> माधुकर श्रीपाद माटे यांच्या *Deccan Woodwork* या ग्रंथातून दख्खनमधील काष्ठवास्तू आणि काष्ठअलंकरणाच्या व्यापक परंपरेचा अभ्यास करता येतो. कोकणातील काष्ठकोरीव कामाचा विचार करताना हा संदर्भ प्रादेशिक काष्ठपरंपरेच्या व्यापक संदर्भासाठी उपयुक्त ठरतो; मात्र विशिष्ट कोकणी मंदिराबाबतचे निष्कर्ष स्थानिक वास्तु-दस्तऐवजीकरणाच्या आधारे काढणे आवश्यक आहे.<ref name="Mate1967"/> काष्ठकोरीव कामाची परंपरा धार्मिक वास्तूंपुरती मर्यादित नसून लौकिक वास्तू आणि धार्मिक उपयोगातील काष्ठवस्तूंमध्येही आढळते. कोकणातील क्षेत्र-अभ्यासात पालख्या, उत्सवासाठी वापरले जाणारे लाकडी रथ, लहान देवळांसदृश काष्ठरचना आणि इतर धार्मिक वस्तूंवरील काष्ठकामाचाही उल्लेख आहे.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/> काष्ठकोरीव कामाचे स्वरूप मंदिरनिहाय बदलू शकते. मंदिराचा कालखंड, स्थानिक कारागिरी, उपलब्ध लाकूड, वास्तुघटकाचा प्रकार आणि कालांतराने झालेली दुरुस्ती किंवा पुनर्बांधणी यांनुसार कोरीव कामाच्या शैलीत आणि अलंकरणात फरक पडू शकतो. त्यामुळे एखाद्या विशिष्ट मंदिरातील काष्ठशिल्पाच्या आधारे संपूर्ण कोकणातील काष्ठकोरीव परंपरेचे एकसमान स्वरूप निश्चित करणे योग्य ठरणार नाही.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/><ref name="KorlekarDesai2025"/> कोकणातील काष्ठकोरीव कामाचा अभ्यास करताना वास्तुघटक, बांधकामतंत्र, अलंकरण, प्रतिमाशास्त्र आणि स्थानिक कारागिरी यांचा परस्परसंबंध विचारात घेता येतो. उपलब्ध क्षेत्र-अभ्यास आणि मंदिर-दस्तऐवजीकरणाच्या आधारे या परंपरेचे मंदिरनिहाय दस्तऐवजीकरण करणे तिच्या अभ्यासासाठी आणि संवर्धनासाठी उपयुक्त ठरते.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/><ref name="PawasKashthashilpa2026"/> == कोकणातील मंदिरांतील शिल्पकला == === दगडी शिल्पकला === कोकणातील धार्मिक वास्तूंमध्ये दगडाचा वापर वास्तुघटक, शिल्प आणि अलंकरणासाठी झालेला आढळतो. मंदिरांच्या वास्तुरचनेशी संबंधित दगडी घटकांबरोबरच देवतांच्या प्रतिमा, अलंकरणात्मक आकृतिबंध आणि इतर शिल्पीय घटकांचाही अभ्यास केला जातो. या शिल्पांचे स्वरूप मंदिराचा कालखंड, उपलब्ध बांधकामसाहित्य, स्थानिक कारागिरी आणि धार्मिक परंपरा यांनुसार बदलू शकते.<ref name="KorlekarDesai2025"/> कोकणातील दगडी शिल्पकलेचा अभ्यास करताना शिल्पाचा प्रकार, वापरलेला दगड, कोरीव तंत्र, शिल्पाचे मंदिरातील स्थान आणि त्याचा वास्तुरचनेशी असलेला संबंध यांचा विचार केला जातो. मंदिरातील शिल्पाचा अभ्यास स्वतंत्रपणे करण्याबरोबरच ते ज्या वास्तुघटकाचा भाग आहे त्या संपूर्ण रचनेच्या संदर्भातही करणे आवश्यक ठरते.<ref name="KorlekarDesai2025"/> मंदिरांच्या दगडी शिल्पांमध्ये देवतांच्या प्रतिमा, धार्मिक प्रतीके, अलंकरणात्मक आकृतिबंध आणि वास्तुघटकांशी संबंधित कोरीव कामाचा समावेश होऊ शकतो. प्रवेशद्वार, भिंती, स्तंभ, पायाभरणी किंवा इतर वास्तुघटकांवरील शिल्पीय घटकांचा अभ्यास करताना त्यांची रचना, स्थान आणि वास्तूशी असलेला संबंध विचारात घेतला जातो.<ref name="KorlekarDesai2025"/> कोकणातील प्राचीन धार्मिक शिल्पपरंपरेच्या अभ्यासात रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील कातळगाव–जावडे येथील शैलकृत गुहांना महत्त्वाचे स्थान आहे. गopal Joge आणि सहकाऱ्यांच्या अभ्यासानुसार या स्थळावर एकूण दहा शैलकृत गुहा असून त्यांमध्ये वास्तुरचनात्मक तसेच शिल्पीय घटक आढळतात. या गुहांचा कालखंड साधारण इ.स. चौथे–पाचवे शतक असा मांडण्यात आला आहे. अभ्यासात गुहांची वास्तुरचना, शिल्पे, कथानकात्मक पट आणि त्यांच्या प्रतिमाशास्त्रीय व कलाइतिहासविषयक वैशिष्ट्यांचे विश्लेषण करण्यात आले आहे.<ref name="JogeEtAl2018">{{cite journal |last=Joge |first=Gopal |last2=Dandekar |first2=Abhijit |last3=Dhanawade |first3=Anjay |last4=Ganvir |first4=Shrikant |last5=Dalavi |first5=Hemant |title=Early Brahmanical Rock Cut Caves at Katalgaon-Javade, District Ratnagiri, Maharashtra, India |journal=Journal of the Royal Asiatic Society of Sri Lanka |volume=62 |issue=2 |year=2018 |pages=65–113 }}</ref> कातळगाव–जावडे येथील गुहांमध्ये विष्णू, नरसिंह, शिव आणि इतर प्रतिमांशी संबंधित शिल्पीय पुरावे आढळतात. या शिल्पांच्या अभ्यासातून पश्चिम किनारपट्टीवरील प्रारंभीच्या ब्राह्मणीय धार्मिक परंपरांच्या प्रसाराचा तसेच विविध प्रदेशांतील प्रतिमाशैलींशी असलेल्या साम्यांचा विचार करता येतो.<ref name="JogeEtAl2018"/> कातळगाव–जावडे येथील गुहा लेटराइट किंवा फेरिक्रीट स्वरूपाच्या खडकात कोरण्यात आल्या आहेत. संशोधनानुसार हा दगड कलात्मक कोरीवकामासाठी तुलनेने प्रतिकूल असल्यामुळे तेथील काही शिल्पे झीजलेली किंवा खराब स्थितीत आढळतात. त्यामुळे स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती आणि उपलब्ध दगडी साहित्य यांचा त्या स्थळाच्या वास्तुरचना व शिल्पांच्या स्वरूपाशी संबंध विचारात घेता येतो.<ref name="JogeEtAl2018"/> कातळगाव–जावडे येथील शिल्पपरंपरेचा नंतरच्या कोकणी मंदिरांच्या दगडी शिल्पकलेशी थेट आणि अखंड विकासक्रम म्हणून संबंध जोडताना सावधगिरी आवश्यक आहे. हे स्थळ प्रारंभीच्या धार्मिक वास्तू आणि शिल्पीय परंपरेचे स्वतंत्र पुरातत्त्वीय उदाहरण आहे. त्यामुळे त्याच्या आधारे पुढील मध्ययुगीन किंवा आधुनिक मंदिरांतील सर्व दगडी शिल्पांचा थेट उगम याच परंपरेत झाला असे निश्चितपणे म्हणता येत नाही.<ref name="JogeEtAl2018"/> स्थानिक बांधकामसाहित्याच्या उपलब्धतेचाही दगडी वास्तू आणि शिल्पांच्या स्वरूपावर परिणाम होऊ शकतो. कोकणातील विविध वास्तूंमध्ये लेटराइट तसेच इतर स्थानिक दगडांचा वापर झाल्याची उदाहरणे आढळतात. मात्र, एखाद्या विशिष्ट मंदिरातील शिल्पासाठी कोणत्या प्रकारचा दगड वापरण्यात आला आहे, हे संबंधित वास्तूच्या प्रत्यक्ष दस्तऐवजीकरणाच्या आधारे निश्चित करणे आवश्यक आहे. दगडी शिल्पकलेचा अभ्यास केवळ स्वतंत्र मूर्ती किंवा शिल्पपटांपुरता मर्यादित नसतो. मंदिराच्या प्रवेशद्वारावरील कोरीव काम, वास्तुघटकांवरील अलंकरण, स्तंभांवरील शिल्पीय घटक आणि धार्मिक प्रतिमांची वास्तूमधील मांडणी यांचाही त्यात समावेश होतो. त्यामुळे दगडी शिल्पकला ही मंदिराच्या वास्तुरचनेशी संबंधित कलात्मक घटक म्हणूनही अभ्यासता येते.<ref name="KorlekarDesai2025"/> मंदिरातील शिल्पांच्या प्रतिमाशास्त्रीय किंवा धार्मिक अर्थाचा अभ्यास करताना उपलब्ध ऐतिहासिक साधने, शिलालेख, वास्तु-दस्तऐवजीकरण, शिल्पविषयक अभ्यास आणि स्थानिक परंपरा यांचा आधार घेणे आवश्यक आहे. केवळ शिल्पाच्या बाह्य स्वरूपावरून त्याचा निश्चित धार्मिक किंवा प्रतीकात्मक अर्थ ठरविणे योग्य ठरणार नाही. कोकणातील दगडी शिल्पकलेचे स्वरूप सर्व मंदिरांमध्ये एकसारखे नाही. मंदिराचा कालखंड, स्थानिक कारागिरी, उपलब्ध दगड, धार्मिक परंपरा, वास्तूचा प्रकार आणि कालांतराने झालेली दुरुस्ती किंवा पुनर्बांधणी यांनुसार शिल्पांच्या रचना आणि अलंकरणात फरक पडू शकतो. त्यामुळे एखाद्या विशिष्ट मंदिरातील शिल्पांच्या आधारे संपूर्ण कोकणातील दगडी शिल्पकलेचे एकसमान स्वरूप निश्चित करणे योग्य ठरणार नाही.<ref name="KorlekarDesai2025"/> कोकणातील मंदिरांतील दगडी शिल्पकलेचा अभ्यास करताना वास्तुशैली, स्थानिक बांधकामसाहित्य, शिल्पतंत्र, धार्मिक प्रतिमाशास्त्र आणि स्थानिक कारागिरी यांचा परस्परसंबंध विचारात घेता येतो. प्राचीन शैलकृत स्थळे आणि नंतरच्या मंदिरांतील शिल्पांचा अभ्यास स्वतंत्र पुराव्यांच्या आधारे केल्यास कोकणातील धार्मिक शिल्पपरंपरेतील कालानुक्रमिक आणि प्रादेशिक विविधता अधिक स्पष्टपणे समजून घेता येते.<ref name="JogeEtAl2018"/><ref name="KorlekarDesai2025"/> === काष्ठशिल्प === कोकणातील मंदिरांच्या कलात्मक परंपरेमध्ये काष्ठशिल्पाचा वापर झाल्याची उदाहरणे आढळतात. लाकूड हे मंदिराच्या संरचनेतील बांधकामसाहित्य म्हणून वापरले जाण्याबरोबरच स्तंभ, कंस, तुळया, दरवाजे, द्वारचौकटी, छताची पटलरचना आणि इतर काष्ठघटकांच्या अलंकरणासाठीही वापरले गेले आहे. त्यामुळे कोकणातील काष्ठशिल्पाचा अभ्यास हा वास्तुरचना, स्थानिक कारागिरी आणि अलंकरणपरंपरा यांच्या संदर्भात करता येतो.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/><ref name="Mate1967"/> काष्ठशिल्पाचे स्थान मंदिराच्या वास्तुरचनेनुसार बदलते. प्रवेशद्वारे, द्वारचौकटी, स्तंभ, कंस, तुळया, छताची पटलरचना आणि मंडपातील इतर काष्ठघटकांवर कोरीव काम किंवा चित्रित अलंकरण आढळू शकते. कोकणातील काष्ठवास्तूच्या क्षेत्र-अभ्यासात धार्मिक तसेच लौकिक वास्तूंमध्ये अशा विविध काष्ठघटकांचे दस्तऐवजीकरण करण्यात आले आहे.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/> सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील दामापूर येथील भगवती मंदिरातील लाकडी प्रवेशद्वार हे काष्ठशिल्पाचे एक विशिष्ट उदाहरण आहे. या द्वारचौकटीवर वेलबुट्टीचे अलंकरण असून सिंह, हनुमान, गरुड आणि गणेश यांच्या प्रतिमांची नोंद करण्यात आली आहे. द्वाराच्या वरच्या भागात नागप्रतिमा आणि मध्यभागी कीर्तिमुखाचे अलंकरण असल्याचे मंदिराच्या वास्तुदस्तऐवजीकरणात नमूद केले आहे.<ref name="DhamapurBhagwati"/> रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील पावस येथील सोमेश्वर आणि विश्वेश्वर मंदिरांतील काष्ठशिल्प-पटलांचा अभ्यासही या परंपरेचे स्थानिक उदाहरण उपलब्ध करून देतो. या अभ्यासात मंदिरांतील काष्ठशिल्प-पटलांचे स्वरूप आणि त्यांवरील अलंकरण यांचा स्वतंत्र विचार करण्यात आला आहे.<ref name="PawasKashthashilpa2026"/> काष्ठशिल्पातील प्रतिमांचा अभ्यास करताना त्यांचे वास्तूमधील स्थान आणि इतर वास्तुघटकांशी असलेले संबंध विचारात घेणे महत्त्वाचे ठरते. एखादी प्रतिमा प्रवेशद्वारावर, स्तंभावर, कंसावर किंवा स्वतंत्र पटलावर कोरलेली आहे का, तसेच तिची इतर प्रतिमांशी मांडणी कशी आहे, याचा विचार केल्यास शिल्परचनेचे स्वरूप अधिक स्पष्टपणे अभ्यासता येते. अशा अभ्यासासाठी वास्तुदस्तऐवजीकरण आणि छायाचित्रण उपयुक्त ठरते.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/> काष्ठशिल्पामध्ये धार्मिक प्रतिमांबरोबरच वेलबुट्टी, पुष्परचना, प्राणी-आकृती आणि इतर अलंकरणात्मक आकृतिबंधांचा वापर होऊ शकतो. तथापि, एखाद्या विशिष्ट आकृतीचा धार्मिक किंवा पौराणिक अर्थ निश्चित करताना स्थानिक परंपरा, उपलब्ध ऐतिहासिक पुरावे आणि प्रतिमाशास्त्रीय अभ्यास यांचा आधार घेणे आवश्यक आहे. केवळ दृश्य साम्यावरून प्रतिमेची ओळख निश्चित करणे योग्य ठरणार नाही.<ref name="DhamapurBhagwati"/><ref name="HadapKonkanWoodwork"/> काष्ठशिल्पाच्या निर्मितीत स्थानिक कारागिरी आणि काष्ठकामाच्या तंत्रपरंपरेला महत्त्व असते. दख्खनमधील काष्ठवास्तू आणि काष्ठअलंकरणाच्या व्यापक अभ्यासासाठी माधुकर श्रीपाद माटे यांचा *Deccan Woodwork* हा संदर्भग्रंथ उपयुक्त ठरतो. या व्यापक संदर्भाच्या आधारे कोकणातील काष्ठशिल्पाचा अभ्यास दख्खनमधील काष्ठपरंपरेच्या संदर्भात करता येतो; मात्र विशिष्ट कोकणी मंदिराबाबतचे निष्कर्ष स्थानिक वास्तुदस्तऐवजीकरण आणि उपलब्ध पुराव्यांच्या आधारे काढणे आवश्यक आहे.<ref name="Mate1967"/> कोकणातील काष्ठशिल्पाचा वास्तुरचनेशी असलेला संबंधही महत्त्वाचा आहे. स्तंभ, कंस, तुळया, दरवाजे आणि छताची पटलरचना हे संरचनात्मक किंवा कार्यात्मक घटक असतानाच त्यांवरील कोरीव काम मंदिराच्या अंतर्गत दृश्यरचनेचा भाग बनू शकते. त्यामुळे काष्ठशिल्पाचा अभ्यास करताना त्याच्या कलात्मक स्वरूपाबरोबरच काष्ठवास्तूशी असलेला संबंधही विचारात घेणे आवश्यक ठरते.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/> पावस येथील मंदिरांतील काष्ठशिल्पाचा अभ्यास करताना काष्ठशिल्प-पटलांची रचना, त्यांवरील अलंकरण आणि त्यांचा वास्तूमधील संदर्भ यांचा स्वतंत्रपणे विचार करता येतो. अशा मंदिरनिहाय अभ्यासातून संबंधित मंदिरातील काष्ठशिल्पाची रचना आणि कलात्मक वैशिष्ट्ये अधिक स्पष्टपणे समजून घेता येतात.<ref name="PawasKashthashilpa2026"/> काष्ठशिल्पाची विद्यमान रचना ही मंदिराच्या मूळ बांधकामाच्या कालखंडाशी नेहमीच पूर्णपणे समान असेल असे नाही. मंदिराची पुनर्बांधणी, काष्ठघटकांची दुरुस्ती, नवीन पटलांची निर्मिती किंवा जुन्या घटकांचा पुनर्वापर यांमुळे मूळ काष्ठशिल्प आणि नंतरच्या हस्तक्षेपांमध्ये फरक निर्माण होऊ शकतो. त्यामुळे एखाद्या मंदिरातील काष्ठशिल्पाचे कालमान निश्चित करताना वास्तूची रचना, काष्ठघटकांचे स्वरूप आणि उपलब्ध ऐतिहासिक पुरावे यांचा एकत्रित विचार करणे आवश्यक आहे.<ref name="KorlekarDesai2025"/> अशा प्रकारे कोकणातील मंदिर-काष्ठशिल्पाचा अभ्यास धार्मिक प्रतिमा, स्थानिक कारागिरी, वास्तुरचना आणि अलंकरणपरंपरा यांच्या संदर्भात करता येतो. उपलब्ध क्षेत्र-अभ्यास आणि मंदिर-दस्तऐवजीकरणाच्या आधारे प्रत्येक मंदिरातील काष्ठशिल्पाचे स्वतंत्र दस्तऐवजीकरण केल्यास त्यातील शैलीगत आणि तांत्रिक विविधतेचा अधिक सुसंगत अभ्यास करता येऊ शकतो.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/><ref name="PawasKashthashilpa2026"/> === पौराणिक आणि धार्मिक प्रतिमा === कोकणातील मंदिरशिल्पामध्ये धार्मिक आणि पौराणिक प्रतिमांचा समावेश आढळतो. या प्रतिमा दगड, लाकूड किंवा इतर वास्तुघटकांवर कोरलेल्या अथवा चित्रित स्वरूपात आढळू शकतात. मंदिरातील प्रतिमांचा अभ्यास करताना त्यांचे स्वरूप, वास्तूमधील स्थान, कलात्मक मांडणी आणि संबंधित धार्मिक परंपरा यांचा एकत्रित विचार करणे आवश्यक ठरते.<ref name="KorlekarDesai2025"/> रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील कातळगाव–जावडे येथील शैलकृत गुहांमध्ये प्रारंभीच्या ब्राह्मणीय धार्मिक परंपरांशी संबंधित वास्तुरचनात्मक आणि शिल्पीय पुरावे आढळतात. या स्थळाच्या अभ्यासातून तेथील धार्मिक प्रतिमाशास्त्र तसेच प्रारंभीच्या ब्राह्मणीय परंपरांचा अभ्यास करता येतो.<ref name="JogeEtAl2018"/> कातळगाव–जावडे येथील शिल्पसामग्रीमध्ये विविध धार्मिक प्रतिमांचा समावेश आहे. या स्थळाशी संबंधित संशोधनात गंगावतरणाच्या प्रसंगाच्या शिल्पांकनाचाही अभ्यास करण्यात आला आहे. अशा कथात्मक शिल्पांमधून धार्मिक संकल्पनांचे वास्तुशिल्पीय आणि प्रतिमाशास्त्रीय रूपांतर अभ्यासता येते.<ref name="JogeGangavataran">{{cite web |last=Joge |first=Gopal |last2=Dandekar |first2=Abhijit |title=A Historical Study of Early Sculptures of 'Gangavataran' with Reference of Konkan, Maharashtra, India |website=ResearchGate |date=March 2022 |url=https://www.researchgate.net/publication/359117575_A_Historical_Study_of_Early_Sculptures_of_%27Gangavataran%27_with_Reference_of_Konkan_Maharashtra_India |access-date=13 August 2026 }} </ref> पुढील काळातील मंदिरांमध्ये धार्मिक प्रतिमा स्वतंत्र मूर्तींच्या स्वरूपात तसेच वास्तूच्या विविध घटकांवरील अलंकरणाचा भाग म्हणूनही आढळू शकतात. प्रवेशद्वार, द्वारचौकट, कंस, स्तंभ किंवा काष्ठपटल यांवर देवता, पौराणिक व्यक्तिरेखा, प्राणी आणि इतर आकृतिबंध कोरलेले किंवा चित्रित केलेले आढळतात. कोकणातील काष्ठवास्तूवरील क्षेत्र-अभ्यासात अशा धार्मिक आणि अलंकरणात्मक काष्ठघटकांचे दस्तऐवजीकरण करण्यात आले आहे.<ref name="HadapKonkanWoodwork"/> सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील दामापूर येथील भगवती मंदिरातील लाकडी प्रवेशद्वार हे याचे एक विशिष्ट उदाहरण आहे. द्वारचौकटीवरील काष्ठशिल्पात गणेश, हनुमान आणि गरुड यांच्या प्रतिमांची तसेच सिंह, नाग आणि कीर्तिमुख यांसारख्या आकृतिबंधांची नोंद मंदिराच्या वास्तुदस्तऐवजीकरणात करण्यात आली आहे.<ref name="DhamapurBhagwati"/> पौराणिक आणि धार्मिक प्रतिमांचे स्थान मंदिराच्या वास्तुशिल्पीय संदर्भाशी संबंधित असते. प्रवेशद्वारावरील प्रतिमा, मंडपातील काष्ठपटलावरील प्रतिमा आणि स्वतंत्र दगडी मूर्ती यांची वास्तूमधील मांडणी आणि कार्य वेगवेगळे असू शकते. त्यामुळे प्रतिमेचा अर्थ निश्चित करताना तिच्या दृश्य स्वरूपाबरोबरच ती कोणत्या वास्तुघटकाचा भाग आहे, याचाही विचार करणे आवश्यक ठरते.<ref name="DhamapurBhagwati"/><ref name="HadapKonkanWoodwork"/> रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील पावस येथील सोमेश्वर आणि विश्वेश्वर मंदिरांतील काष्ठशिल्प-पटलांचा अभ्यासही धार्मिक आणि अलंकरणात्मक काष्ठशिल्पाच्या स्थानिक उदाहरणांच्या अभ्यासासाठी उपयुक्त ठरतो. या अभ्यासात मंदिरांतील काष्ठशिल्प-पटलांचे स्वरूप आणि त्यांवरील अलंकरणाचा स्वतंत्र विचार करण्यात आला आहे.<ref name="PawasKashthashilpa2026"/> कोकणातील धार्मिक प्रतिमांमध्ये शैव, वैष्णव, शक्त आणि स्थानिक देवस्थानपरंपरांशी संबंधित प्रतिमांचा अभ्यास करता येतो. तथापि, एखाद्या विशिष्ट मंदिरातील प्रतिमेची धार्मिक ओळख निश्चित करण्यासाठी प्रत्यक्ष शिल्प, शिलालेख, स्थापत्य-संदर्भ, स्थानिक देवस्थानपरंपरा आणि उपलब्ध ऐतिहासिक साधने यांचा आधार घेणे आवश्यक आहे. केवळ प्रतिमेच्या बाह्य स्वरूपावरून तिची निश्चित ओळख किंवा धार्मिक अर्थ ठरविणे योग्य ठरणार नाही.<ref name="JogeEtAl2018"/><ref name="DeulwadaMalvan"/> मालवण येथील देऊळवाड्याच्या दस्तऐवजीकरणातून ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांचा धार्मिक आणि सामाजिक संदर्भ स्पष्ट होतो. ग्रामदैवतांची मंदिरे एका देवस्थान-परिसरात समूहाने वसलेली असू शकतात आणि त्यांचा संबंध स्थानिक धार्मिक परंपरा व सामुदायिक व्यवहारांशी असतो. त्यामुळे धार्मिक प्रतिमाशास्त्राचा अभ्यास करताना मूर्तीच्या कलात्मक स्वरूपाबरोबरच तिचे देवस्थान, स्थानिक परंपरा आणि सामाजिक संदर्भ यांचाही विचार करणे आवश्यक ठरते.<ref name="DeulwadaMalvan"/> == कोकणातील मंदिरांतील शिल्पकला == === कार्वी कला आणि मंदिर अलंकरण === कोकणातील वास्तु-अलंकरणाच्या परंपरेमध्ये कार्वी कला ही वैशिष्ट्यपूर्ण भित्तिअलंकरण पद्धत आहे. या कलेचा संबंध कोकणाच्या किनारी सांस्कृतिक भू-दृश्याशी असून, तिच्या निर्मितीत चुन्याचा गिलावा आणि लाल ऑक्साइड यांचा वापर केला जातो. कावी कला प्रामुख्याने हिंदू मंदिरांमध्ये आढळत असली, तरी चर्च, मशीद, जैन मंदिरे, लोकदेवतांची मंदिरे आणि निवासी वास्तूंमध्येही तिचे नमुने आढळतात.<ref name="Kaavi"> Havanje, Janardhan Rao; D’Souza, Caroline. “Kaavi Kalé: The indigenous architectural ornamentation technique of the Konkan Coast, India”. ''Journal of Traditional Building, Architecture and Urbanism'', no. 1 (2020): 383–394. [https://www.traditionalarchitecturejournal.com/index.php/home/article/view/365 अधिकृत लेख] </ref> === कावी कलेचे स्वरूप === कावी कला ही कोकणाच्या किनारी वास्तुसांस्कृतिक परंपरेशी संबंधित भित्तिअलंकरणाची पद्धत आहे. या तंत्रात वास्तूच्या पृष्ठभागावर तयार केलेल्या गिलाव्यावर लाल रंगाचा थर देऊन त्यावर विविध रेषा आणि आकृतिबंध कोरले जातात. कोरलेल्या भागातून खालील पांढरा चुन्याचा थर दिसू लागल्यामुळे लाल आणि पांढऱ्या रंगांचा दृश्यविरोध निर्माण होतो.<ref name="Kaavi"/> कावी कलेतील आकृतिबंध वास्तूच्या पृष्ठभागाशी एकरूप असतात. त्यामुळे ती स्वतंत्र चित्रफलकावरील चित्रकलेपेक्षा वास्तूच्या अंगभूत अलंकरणाशी अधिक संबंधित आहे. भिंती, कमानी, स्तंभ, चौकटी आणि इतर वास्तुघटकांवरील अलंकरणामधून वास्तुरचना आणि कलात्मक अभिव्यक्ती यांचे एकात्म स्वरूप दिसून येते.<ref name="Kaavi"/> कावी कला प्रामुख्याने हिंदू मंदिरांमध्ये आढळते; तथापि, तिचे नमुने चर्च, मशीद, जैन मंदिरे, लोकदेवतांची मंदिरे आणि निवासी वास्तूंमध्येही आढळल्याचे अभ्यासात नमूद केले आहे. त्यामुळे कावी कलेचा विचार केवळ मंदिर-अलंकरण म्हणून न करता कोकणाच्या व्यापक वास्तुसांस्कृतिक परंपरेच्या संदर्भात करता येतो.<ref name="Kaavi"/> कावी कलेतील आकृतिबंध आणि अलंकरणात्मक रचना स्थानिक धार्मिक व सांस्कृतिक संदर्भांशी संबंधित असू शकतात. त्यामुळे या कलेचा अभ्यास तिच्या दृश्य वैशिष्ट्यांबरोबरच वास्तू, स्थानिक परंपरा आणि सांस्कृतिक संदर्भ यांच्या परस्परसंबंधातून करणे आवश्यक ठरते.<ref name="Kaavi"/> === तंत्र आणि स्थानिक साहित्य === कावी कलेची निर्मिती वास्तूच्या पृष्ठभागावर केलेल्या चुन्याच्या गिलाव्यावर लाल ऑक्साइडचा थर देऊन आणि त्यावर कोरकाम करण्याच्या तंत्रावर आधारित आहे. Havanje आणि D'Souza यांच्या अभ्यासानुसार वास्तूच्या पृष्ठभागावर प्रथम चुन्याचा गिलावा केला जातो आणि त्यावर लाल ऑक्साइडचा थर देण्यात येतो. त्यानंतर या थरावर आकृतिबंध कोरले जातात. कोरलेल्या भागातून खालील पांढरा चुन्याचा थर दिसू लागल्यामुळे लाल आणि पांढऱ्या रंगांचा दृश्यविरोध निर्माण होतो.<ref name="Kaavi"/> कावी कलेच्या तांत्रिक प्रक्रियेत लेटराइट, लाल ऑक्साइड आणि शंखापासून तयार केलेला चुना यांसारख्या साहित्यांचा वापर केला जातो. या साहित्यांचा कावी कलेच्या निर्मितीप्रक्रियेशी असलेला संबंध अभ्यासात स्पष्ट करण्यात आला आहे. स्थानिक पातळीवर उपलब्ध साहित्याच्या वापरामुळे या कलेच्या पारंपरिक तंत्राला विशिष्ट प्रादेशिक स्वरूप प्राप्त झाले आहे.<ref name="Kaavi"/> कावी कलेतील कोरकामाची प्रक्रिया महत्त्वाची असते. लाल ऑक्साइडचा थर वास्तूच्या पृष्ठभागावर लावल्यानंतर त्यावर आकृतिबंध कोरले जातात. या प्रक्रियेसाठी गिलाव्याची स्थिती, पृष्ठभागाची जाडी आणि कोरकामाची पद्धत यांचे तांत्रिक ज्ञान आवश्यक असते. Havanje आणि D'Souza यांच्या अभ्यासात कावी कलेच्या निर्मितिप्रक्रियेचा अभ्यास प्रत्यक्ष स्थळ-सर्वेक्षण आणि स्थळावरील प्रयोगांच्या आधारे करण्यात आला आहे.<ref name="Kaavi"/> कावी कलेच्या निर्मितीत स्थानिक साहित्याचा वापर होत असल्यामुळे तिचा संबंध कोकणाच्या पारंपरिक वास्तुपरंपरेशी जोडला जातो. लेटराइट, चुन्याचा गिलावा आणि लाल ऑक्साइड यांसारख्या साहित्यांचा वापर या तंत्राच्या भौतिक स्वरूपाचा महत्त्वाचा भाग आहे. तथापि, एखाद्या विशिष्ट मंदिरात वापरलेले साहित्य आणि त्याची प्रक्रिया निश्चित करण्यासाठी त्या वास्तूचे स्वतंत्र दस्तऐवजीकरण आवश्यक ठरते.<ref name="Kaavi"/> कावी कलेच्या निर्मितीत कारागिरांचे तांत्रिक कौशल्यही महत्त्वाचे असते. आकृतिबंधांची रचना, कोरकामाची अचूकता, पृष्ठभागाची योग्य अवस्था आणि गिलाव्याच्या प्रक्रियेचे नियंत्रण यांचा अंतिम कलात्मक परिणामावर प्रभाव पडतो. त्यामुळे कावी कला ही बांधकामसाहित्य आणि तांत्रिक प्रक्रियेबरोबरच पारंपरिक कारागिरीशी संबंधित कलापद्धत म्हणून अभ्यासता येते.<ref name="Kaavi"/> कावी कलेच्या तांत्रिक प्रक्रियेबरोबरच तिच्या संवर्धनाचाही अभ्यास करण्यात आला आहे. मूळ गिलावा, लाल ऑक्साइडचा थर आणि वास्तूच्या पृष्ठभागाची रचना यांचा विचार करून संवर्धनाची प्रक्रिया करणे महत्त्वाचे ठरते. त्यामुळे कावी कलेचे दस्तऐवजीकरण आणि तिच्या पारंपरिक निर्मितितंत्राचे जतन हे तिच्या संवर्धनाच्या दृष्टीने महत्त्वाचे ठरते.<ref name="Kaavi"/> अशा प्रकारे कावी कलेचे तंत्र हे स्थानिक साहित्य, चुन्याचा गिलावा, लाल ऑक्साइडचा थर आणि पृष्ठभागावरील कोरकाम यांच्या परस्परसंबंधातून विकसित झालेले आहे. या तांत्रिक प्रक्रियेला पारंपरिक कारागिरीची जोड मिळाल्यामुळे कावी कला ही कोकण किनारपट्टीशी संबंधित वास्तु-अलंकरणाची विशिष्ट परंपरा म्हणून अभ्यासता येते.<ref name="Kaavi"/> === मंदिरांतील उपयोग === कावी कलेचा मंदिरांतील उपयोग हा कोकणातील पारंपरिक वास्तु-अलंकरणाचा एक महत्त्वाचा पैलू आहे. कावी तंत्राद्वारे मंदिरांच्या भिंती आणि इतर वास्तुपृष्ठभागांवर अलंकरणात्मक आकृतिबंध निर्माण केले जातात. या अलंकरणामुळे वास्तूच्या पृष्ठभागाला विशिष्ट लाल-पांढरे दृश्यरूप प्राप्त होते.<ref name="Kaavi"/> Havanje आणि D'Souza यांच्या अभ्यासानुसार कावी कला प्रामुख्याने हिंदू मंदिरांमध्ये आढळते; तथापि, तिचा वापर चर्च, मशीद, जैन मंदिरे, लोकदेवतांची मंदिरे आणि काही निवासी वास्तूंमध्येही झाल्याची उदाहरणे आढळतात. त्यामुळे कावी कलेचा मंदिरांतील उपयोग हा कोकणाच्या व्यापक वास्तुसांस्कृतिक परंपरेच्या संदर्भात पाहता येतो.<ref name="Kaavi"/> मंदिरांमध्ये कावी अलंकरणाचा उपयोग विविध वास्तुपृष्ठभागांवर सजावटीच्या रचना निर्माण करण्यासाठी केला जातो. या रचनांमध्ये धार्मिक आशयाशी संबंधित प्रतिमा तसेच वनस्पतिजन्य, भूमितीय आणि इतर अलंकरणात्मक आकृतिबंधांचा समावेश आढळू शकतो. Havan​je आणि D'Souza यांच्या अभ्यासात कावी कलेतील रचना आणि त्यांच्या प्रतिमाशास्त्रीय स्वरूपाचाही विचार करण्यात आला आहे.<ref name="Kaavi"/> कावी अलंकरण हे मंदिराच्या वास्तुरचनेशी संबंधित असते. भिंती, कमानी, स्तंभ किंवा इतर पृष्ठभागांवर केलेल्या रचना त्या वास्तुघटकांच्या आकारमानाशी आणि रचनेशी जुळवून घेतल्या जातात. त्यामुळे कावी कला ही स्वतंत्र चित्रफलकावरील चित्रकलेपेक्षा वास्तूच्या पृष्ठभागाशी संबंधित असलेली अलंकरणपद्धती म्हणून अभ्यासता येते.<ref name="Kaavi"/> कावी कलेतील धार्मिक किंवा पौराणिक आकृतिबंधांचा अर्थ लावताना सावधगिरी आवश्यक आहे. एखाद्या विशिष्ट मंदिरातील आकृतीची देवता, कथानक किंवा धार्मिक प्रतीक म्हणून ओळख निश्चित करण्यासाठी संबंधित वास्तूचे प्रत्यक्ष दस्तऐवजीकरण, प्रतिमाशास्त्रीय अभ्यास आणि उपलब्ध ऐतिहासिक किंवा स्थानिक पुरावे विचारात घेणे आवश्यक आहे.<ref name="Kaavi"/> कावी कलेचा उपयोग मंदिराच्या वास्तु-अलंकरणाबरोबरच तिच्या सांस्कृतिक संदर्भाशीही संबंधित आहे. या कलेचा प्रसार कोकण किनारपट्टीशी संबंधित वास्तुसांस्कृतिक परंपरेच्या संदर्भात अभ्यासला जातो. स्थानिक साहित्य आणि पारंपरिक कारागिरीच्या वापरामुळे कावी अलंकरणाला विशिष्ट प्रादेशिक स्वरूप प्राप्त झाले आहे.<ref name="Kaavi"/> कावी अलंकरणाच्या संवर्धनासाठी त्याच्या मूळ पृष्ठभागाची आणि वापरलेल्या साहित्याची जपणूक महत्त्वाची ठरते. चुन्याचा गिलावा, लाल ऑक्साइडचा थर आणि त्यावरील कोरकाम यांचा विचार न करता केलेल्या दुरुस्ती किंवा पृष्ठभागावरील उपचारांमुळे मूळ अलंकरणाच्या स्वरूपावर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे कावी अलंकरण असलेल्या वास्तूंच्या संवर्धनासाठी त्याचे दस्तऐवजीकरण आणि पारंपरिक तंत्राचा विचार आवश्यक ठरतो.<ref name="Kaavi"/> अशा प्रकारे कोकणातील मंदिरांमध्ये कावी कलेचा उपयोग हा वास्तु-अलंकरण, पारंपरिक कारागिरी आणि धार्मिक-सांस्कृतिक अभिव्यक्ती यांच्या परस्परसंबंधातून समजून घेता येतो. मंदिरांच्या पृष्ठभागांवरील कावी अलंकरणाचा अभ्यास करताना त्याचे तांत्रिक स्वरूप, आकृतिबंध, वास्तु-संदर्भ आणि प्रादेशिक सांस्कृतिक परंपरा यांचा एकत्रित विचार करणे उपयुक्त ठरते.<ref name="Kaavi"/> == कोकणातील मंदिरांवरील चित्रकला == === भित्तिचित्रे === कोकणातील मंदिरांच्या कलात्मक परंपरेचा अभ्यास करताना भित्तिचित्रांचा विचार मंदिराच्या वास्तुरचनेशी संबंधित चित्र-अलंकरणाच्या संदर्भात करता येतो. मंदिरांच्या भिंती, कमानी किंवा इतर वास्तुपृष्ठभागांवर धार्मिक, कथात्मक किंवा अलंकरणात्मक चित्ररचना केली जाऊ शकते. मात्र, अशा चित्रित भित्तिअलंकरणाचा आणि कावी कलेचा तांत्रिक भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे. कावी कला ही चुन्याच्या गिलाव्यावर लाल ऑक्साइडचा थर देऊन त्यावर कोरकाम करण्याच्या पद्धतीवर आधारित वास्तु-अलंकरण तंत्र आहे.<ref name="HavanjeDSouza2020"/> कावी कलेतील अलंकरण आणि स्वतंत्रपणे रंगद्रव्यांचा वापर करून केलेली भित्तिचित्रे यांची निर्मितिपद्धती वेगळी असू शकते. कावी तंत्रामध्ये लाल ऑक्साइडच्या थरावर कोरकाम केल्यामुळे त्याखालील पांढरा चुन्याचा पृष्ठभाग दिसून येतो आणि लाल-पांढऱ्या रंगांचा दृश्यविरोध निर्माण होतो. त्यामुळे कावी कलेची दृश्यभाषा तिच्या विशिष्ट पृष्ठभाग-तंत्राशी संबंधित आहे.<ref name="HavanjeDSouza2020">{{cite journal |last=Havanje |first=Janardhan Rao |last2=D'Souza |first2=Caroline |title=Kaavi Kalé: The indigenous architectural ornamentation technique of the Konkan Coast, India |journal=Journal of Traditional Building, Architecture and Urbanism |issue=1 |year=2020 |pages=383–394 }}</ref> मंदिरांतील भित्तिचित्रांचा अभ्यास करताना चित्राचा विषय, वापरलेले रंगद्रव्य, चित्राचा पृष्ठभाग, तंत्र, वास्तूमधील स्थान आणि चित्राची सद्यस्थिती या बाबींचा विचार करता येतो. एखाद्या विशिष्ट मंदिरातील चित्ररचनेचे स्वरूप किंवा तंत्र निश्चित करण्यासाठी त्या वास्तूचे प्रत्यक्ष दस्तऐवजीकरण आणि चित्राचे स्वतंत्र निरीक्षण आवश्यक ठरते.<ref name="Dhar2010MuralDocumentation">{{cite book |last=Dhar |first=Sanjay |chapter=Documentation and Emergency Treatment of Wall Paintings in the Chamba Lakhang (Maitreya Temple): Developing a Methodology to Conserve Mural Paintings in India's Ladakh District |title=Conservation of Ancient Sites on the Silk Road: Proceedings of the Second International Conference on the Conservation of Grotto Sites, Mogao Grottoes, Dunhuang, People's Republic of China, June 28–July 3, 2004 |editor-last=Agnew |editor-first=Neville |publisher=Getty Conservation Institute |location=Los Angeles |year=2010 |pages=286–296 |url=https://www.getty.edu/conservation/publications_resources/pdf_publications/pdf/2nd_silkroad6.pdf }}</ref> भित्तिचित्रांचा आशय धार्मिक किंवा पौराणिक असू शकतो. तथापि, एखाद्या विशिष्ट चित्रातील व्यक्तिरेखा, प्रसंग किंवा प्रतीक यांची ओळख निश्चित करताना प्रत्यक्ष चित्राचे दस्तऐवजीकरण आणि उपलब्ध प्रतिमाशास्त्रीय व ऐतिहासिक पुरावे विचारात घेणे आवश्यक ठरते. मंदिरातील भित्तिचित्रांच्या प्रतिमाशास्त्रीय अभ्यासासाठी चित्रांचे दस्तऐवजीकरण आणि त्यातील प्रतिमांच्या वैशिष्ट्यांच्या आधारे ओळख निश्चित करण्याची पद्धत वापरली जाते.<ref name="LHernaut2002BrihadisvaraIconography">{{cite book |last=L'Hernault |first=Françoise |title=The Iconography of the Bṛhadīśvara Temple |editor-last=Gujral |editor-first=Lalit M. |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts |location=New Delhi |year=2002 }}</ref> मंदिरांतील पारंपरिक भित्तिअलंकरणाच्या संवर्धनासाठी मूळ पृष्ठभाग आणि त्यावरील चित्ररचना यांचे जतन महत्त्वाचे ठरते. भित्तिचित्रांच्या पृष्ठभागावर पाणी झिरपणे, धूर, धूळ, मानवी हस्तक्षेप, प्लास्टरची झीज किंवा रंगद्रव्यांचे नुकसान यांसारख्या कारणांमुळे हानी होऊ शकते. त्यामुळे अशा वास्तूंच्या संवर्धनासाठी चित्रांचे दस्तऐवजीकरण, स्थितीचे परीक्षण आणि वापरलेल्या पृष्ठभाग व रंगद्रव्यांचा अभ्यास महत्त्वाचा ठरतो.<ref name="INTACHTiruvarurMurals">{{cite web |title=Conservation of old mural paintings in Thiagaraja Swamy Temple, Tiruvarur, Tamil Nadu |url=https://heritageici.intach.org/?p=467 |website=INTACH Art and Material Heritage |publisher=Indian National Trust for Art and Cultural Heritage (INTACH) |access-date=13 August 2026 }}</ref><ref name="IGNCAAjantaMurals">{{cite web |last=Dabhade |first=Shrikant |title=Materials, Technique and Conservation |url=https://ignca.gov.in/ajanta/html/Materials.htm |website=Indira Gandhi National Centre for the Arts |access-date=13 August 2026 }}</ref> कावी कलेवरील अभ्यासातही पारंपरिक साहित्य, तंत्र आणि वास्तूच्या पृष्ठभागाचे संवर्धन यांना महत्त्व दिले आहे. मूळ चुन्याचा गिलावा, लाल ऑक्साइडचा थर आणि त्यावरील अलंकरण यांचे स्वरूप लक्षात घेऊन संवर्धनाची प्रक्रिया करणे आवश्यक ठरते.<ref name="HavanjeDSouza2020"/> मंदिरांतील भित्तिचित्रांचा अभ्यास करताना चित्राचा विषय, वापरलेले रंगद्रव्य, चित्राचा पृष्ठभाग, तंत्र, वास्तूमधील स्थान आणि चित्राची सद्यस्थिती या बाबींचा विचार करता येतो. एखाद्या विशिष्ट मंदिरातील चित्ररचनेचे स्वरूप किंवा तंत्र निश्चित करण्यासाठी त्या वास्तूचे प्रत्यक्ष दस्तऐवजीकरण आणि चित्राचे स्वतंत्र निरीक्षण आवश्यक ठरते.<ref name="IGNCAAjantaMurals"/> === धार्मिक विषयांचे चित्रण === कोकणातील धार्मिक वास्तूंवरील चित्र-अलंकरणामध्ये देवतांच्या प्रतिमा, पौराणिक कथांशी संबंधित प्रसंग, धार्मिक प्रतीके आणि अलंकरणात्मक आकृतिबंध यांचा समावेश होऊ शकतो. कावी कलेच्या संदर्भातील अभ्यासांमध्ये धार्मिक वास्तूंच्या पृष्ठभागांवरील विविध आकृतिबंध आणि प्रतिमाशास्त्रीय रचनांचा विचार करण्यात आला आहे. तथापि, एखाद्या विशिष्ट मंदिरातील चित्रविषय निश्चित करण्यासाठी त्या वास्तूचे प्रत्यक्ष दस्तऐवजीकरण आणि उपलब्ध पुरावे विचारात घेणे आवश्यक ठरते.<ref name="HavanjeDSouza2020"/> कावी कलेतील धार्मिक विषयांचे चित्रण वास्तूच्या पृष्ठभागाशी एकात्म असते. लाल ऑक्साइडच्या थरावर केलेल्या कोरकामातून विविध आकृतिबंध निर्माण केले जातात. त्यामुळे अशा रचनांचा अभ्यास करताना आकृतीचे स्वरूप, वास्तूमधील तिचे स्थान, इतर आकृतिबंधांशी असलेला संबंध आणि संबंधित वास्तूचा धार्मिक संदर्भ यांचा एकत्रित विचार करणे आवश्यक ठरते.<ref name="HavanjeDSouza2020"/> कावी कलेचा प्रसार कोकण किनारपट्टीशी संबंधित व्यापक वास्तुसांस्कृतिक प्रदेशात आढळतो. महाराष्ट्राच्या किनारी भागाबरोबरच गोवा आणि कर्नाटकाच्या किनारी प्रदेशांमध्येही या अलंकरणपद्धतीची उदाहरणे नोंदविण्यात आली आहेत. त्यामुळे कावी कलेतील धार्मिक विषयांचा अभ्यास करताना तिच्या व्यापक प्रादेशिक संदर्भाचाही विचार करता येतो.<ref name="HavanjeDSouza2020"/> कावी कलेतील आकृतिबंधांचा आशय केवळ धार्मिक विषयांपुरता मर्यादित नसून काही ठिकाणी स्थानिक सांस्कृतिक आणि सामाजिक संदर्भांशी संबंधित रचनांचाही विचार केला जातो. कोकणातील सांस्कृतिक कलापरंपरांच्या अभ्यासात कावी कलेचा वास्तू आणि स्थानिक सांस्कृतिक संदर्भांशी असलेला संबंध अधोरेखित करण्यात आला आहे. <ref name="KaaviCulturalArtforms">{{cite book |last=Bhadale |first=Akshata Sunil |last2=Manjrekar |first2=Shraddha Mahore |chapter=Conducive Built Environment for the Promotion of Cultural Artforms in Konkan |title=Architecture & Planning for Urban Villages: A Transformational Discourse in Architecture and Planning |editor-last=Khatri |editor-first=Anand |editor2-last=Pundir |editor2-first=Manju Baisoya |editor3-last=Khan |editor3-first=Nisar |editor4-last=Sharma |editor4-first=Lovlesh |pages=205–217 |publisher=Urban Village Charitable Trust |location=New Delhi |year=2023 }}</ref> धार्मिक चित्र-अलंकरणातील प्रतिमांची ओळख निश्चित करताना प्रतिमेचे स्वरूप, तिची वैशिष्ट्ये, वास्तूमधील स्थान आणि उपलब्ध प्रतिमाशास्त्रीय संदर्भ यांचा विचार करणे आवश्यक ठरते. देवतेची आयुधे, वाहन, मुद्रा, वस्त्र, प्रतिमेची मांडणी आणि वास्तूमधील स्थान यांसारख्या वैशिष्ट्यांच्या आधारे तिची ओळख निश्चित करण्याची पद्धत प्रतिमाशास्त्रीय अभ्यासात वापरली जाते. त्यामुळे एखाद्या आकृतीला विशिष्ट देवता, पौराणिक प्रसंग किंवा धार्मिक प्रतीक म्हणून ओळखताना संबंधित प्रतिमाशास्त्रीय आणि वास्तु-दस्तऐवजीकरणाचा आधार घेणे अधिक योग्य ठरते.<ref name="MuktesvaraIconography">{{cite web |title=The Temple of Muktesvara – Iconography |url=https://ignca.gov.in/the-temple-of-muktesvara-iconography/ |website=Indira Gandhi National Centre for the Arts |publisher=Government of India |access-date=13 August 2026 }}</ref> धार्मिक चित्र-अलंकरणाचे वास्तूशी असलेले नातेही त्याच्या अभ्यासातील महत्त्वाचा घटक आहे. भिंती, कमानी, स्तंभ किंवा इतर वास्तुपृष्ठभागांवर केलेले अलंकरण त्या वास्तुघटकांच्या रचनेशी संबंधित असते. त्यामुळे चित्र-अलंकरणाचा अभ्यास स्वतंत्र कलाकृती म्हणून करण्याबरोबरच त्याचा वास्तु-संदर्भही विचारात घेणे आवश्यक ठरते.<ref name="HavanjeDSouza2020"/> धार्मिक चित्र-अलंकरणाच्या संवर्धनासाठी त्यातील मूळ साहित्य, पृष्ठभाग आणि निर्मितितंत्र यांचे जतन महत्त्वाचे ठरते. विशेषतः कावी कलेमध्ये चुन्याचा पृष्ठभाग, लाल ऑक्साइडचा थर आणि त्यावरील कोरकाम हे निर्मितिप्रक्रियेचे परस्परांशी संबंधित घटक आहेत. त्यामुळे अशा अलंकरणाच्या दुरुस्ती किंवा संवर्धनापूर्वी त्याचे दस्तऐवजीकरण करणे आणि मूळ तंत्राचा विचार करणे आवश्यक ठरते.<ref name="HavanjeDSouza2020"/> अशा प्रकारे कोकणातील धार्मिक वास्तूंवरील चित्र-अलंकरणाचा अभ्यास करताना धार्मिक प्रतिमाशास्त्र, कावी कला, वास्तु-अलंकरण, स्थानिक कारागिरी आणि सांस्कृतिक संदर्भ यांचा परस्परसंबंध विचारात घेता येतो. उपलब्ध अभ्यासांमधून कावी कलेच्या धार्मिक आणि सांस्कृतिक वापराचे विविध पैलू स्पष्ट होतात; मात्र कोकणातील सर्व मंदिरांमध्ये समान चित्रविषय किंवा समान चित्रशैली प्रचलित होती असा सार्वत्रिक निष्कर्ष काढता येत नाही. मंदिरनिहाय प्रत्यक्ष दस्तऐवजीकरण हा विशिष्ट चित्रपरंपरा समजून घेण्यासाठी अधिक विश्वसनीय आधार ठरतो.<ref name="HavanjeDSouza2020"/><ref name="KaaviCulturalArtforms"/> === जांभा दगड आणि लेटराइट === कोकणातील पारंपरिक वास्तूंमध्ये स्थानिक दगडी साहित्याला महत्त्वाचे स्थान आहे. विशेषतः लेटराइट हा कोकणातील वास्तुरचनेशी संबंधित प्रमुख बांधकाम साहित्यांपैकी एक आहे. रत्‍नागिरी जिल्ह्यात लेटराइटचे विस्तृत क्षेत्र आढळते आणि विविध प्रकारचे बांधकामयोग्य खडक उपलब्ध असल्याची नोंद महाराष्ट्र शासनाच्या गॅझेटियरमध्ये करण्यात आली आहे.<ref name="GazetteerStone"/> रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या भूगर्भीय रचनेत लेटराइटचे विस्तृत थर आढळतात. गॅझेटियरनुसार जिल्ह्याच्या विविध भागांत, विशेषतः किनारी प्रदेशात आणि पश्चिम घाटालगतच्या भागांत, लेटराइटचे मोठे प्रसारक्षेत्र आहे. स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेल्या या दगडाचा बांधकामासाठी झालेला वापर हा त्यामुळे प्रदेशाच्या भौगोलिक परिस्थितीशी संबंधित बाब म्हणून अभ्यासता येतो.<ref name="GazetteerGeology"> ''Ratnagiri District Gazetteer'', Geology, Gazetteers Department, Government of Maharashtra. [https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html अधिकृत संकेतस्थळ]. </ref> लेटराइटचा बांधकामातील वापर त्याची स्थानिक उपलब्धता आणि तुलनेने सुलभ घडणक्षमता यांच्याशी संबंधित आहे. जुन्या रत्‍नागिरी-सावंतवाडी गॅझेटियरमध्ये लेटराइटचा बांधकामासाठी मोठ्या प्रमाणावर वापर होत असल्याचे नमूद करण्यात आले असून, त्याची तुलनेने छिद्रयुक्त रचना असल्यामुळे तो कापणे आणि आकार देणे शक्य असल्याचे वर्णन केले आहे. मात्र, लेटराइटच्या गुणवत्तेनुसार त्याच्या टिकाऊपणात आणि हवामानाच्या परिणामांना प्रतिकार करण्याच्या क्षमतेत फरक पडू शकतो.<ref name="GazetteerBuildingStone">{{cite web |title=Economic Geology — Building Stones |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_economic.html |website=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |archive-url=https://web.archive.org/web/20260813143708/https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_economic.html |archive-date=13 August 2026 |url-status=dead |access-date=13 August 2026 }}</ref> कोकणातील वास्तूंमध्ये लेटराइटचा वापर भिंती, पायाभरणी किंवा इतर वास्तुघटकांच्या निर्मितीत वेगवेगळ्या प्रकारे झालेला आढळतो. तथापि, सर्व मंदिरांमध्ये लेटराइटचा वापर समान पद्धतीने झाला आहे असे मानता येत नाही. मंदिराचा कालखंड, स्थानिक दगडाची उपलब्धता, वास्तूचा प्रकार, बांधकामतंत्र आणि कालांतराने झालेल्या दुरुस्ती किंवा पुनर्बांधणीमुळे वापराच्या पद्धतीत फरक आढळू शकतो.<ref name="Potdar2020"/><ref name="KorlekarDesai2025"/> सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील दामापूर येथील भगवती मंदिरसमूहाच्या वास्तु-दस्तऐवजीकरणात *laterite masonry* आणि *timber framing* या बांधकामपद्धतींचा उल्लेख आहे. या उदाहरणातून धार्मिक वास्तूंमध्ये दगडी बांधकाम आणि काष्ठरचना यांचा संयुक्त वापर झाल्याचे दिसून येते. त्यामुळे कोकणातील मंदिर वास्तुशैलीचा अभ्यास करताना दगड आणि लाकूड या दोन्ही साहित्यांचा परस्परसंबंध विचारात घेणे उपयुक्त ठरते.<ref name="DhamapurBhagwati"/> ‘जांभा दगड’ ही संज्ञा कोकणात लेटराइटसाठी वापरली जाते. मराठी विश्वकोशानुसार कोकणातील घरांच्या बांधकामासाठी स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेल्या जांभा (चिरा) दगडाचा वापर केला जातो; हा दगड लालसर आणि सच्छिद्र असून घडविण्यास तुलनेने सोपा आहे.<ref name="MarathiVishwakoshKonkanHouse">{{cite web |title=कोकणातील घर |url=https://marathivishwakosh.org/11894/ |website=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ |access-date=13 August 2026 }}</ref><ref name="LoksattaJambha2022">{{cite web |author=कुलकर्णी, कांतिमती |title=कुतूहल : जांभ्या पाषाणाची निर्मिती |url=https://www.loksatta.com/navneet/red-laterite-stone-manufacturers-jambha-stone-production-zws-70-3010319/ |website=लोकसत्ता |date=8 July 2022 |access-date=13 August 2026 }}</ref> तथापि, एखाद्या विशिष्ट वास्तूमध्ये वापरलेल्या दगडाची अचूक भौगर्भिक ओळख निश्चित करण्यासाठी संबंधित वास्तूचे दस्तऐवजीकरण किंवा दगडाचे प्रत्यक्ष परीक्षण आवश्यक ठरते. स्थानिक दगडांच्या वापराचा संबंध केवळ त्यांच्या उपलब्धतेशी नसून वास्तू ज्या पर्यावरणीय परिस्थितीत उभी आहे त्याच्याशीही जोडलेला असू शकतो. स्थानिक हवामान, पर्जन्यमान, भूभाग, उपलब्ध साहित्य आणि पारंपरिक बांधकामतंत्र यांचा परस्परसंबंध वास्तूच्या साहित्यनिवडीवर परिणाम करू शकतो.<ref name="KorlekarDesai2025"/><ref name="Potdar2020"/> कुंकेश्वर मंदिराच्या संदर्भात महाराष्ट्र शासनाच्या गॅझेटियरमध्ये पायाभरणीसाठी ग्रॅनाइट आणि वरच्या बांधकामासाठी लेटराइटचा वापर झाल्याची नोंद आहे. या उदाहरणावरून एका मंदिराच्या विविध वास्तुघटकांसाठी भिन्न प्रकारच्या दगडांचा वापर केला जाऊ शकतो, असे दिसून येते.<ref name="GazetteerKunkeshvar"/> अशा प्रकारे कोकणातील जांभा दगड आणि लेटराइटचा अभ्यास हा केवळ बांधकाम साहित्याच्या इतिहासापुरता मर्यादित राहत नाही. त्यातून प्रदेशाची भूगर्भीय रचना, स्थानिक साहित्याची उपलब्धता, पारंपरिक बांधकामतंत्र आणि मंदिर वास्तुशैली यांच्यातील परस्परसंबंधांचा अभ्यास करता येतो. तथापि, विशिष्ट मंदिरात वापरलेल्या दगडाच्या प्रकाराबाबत निष्कर्ष काढताना त्या मंदिराचे स्वतंत्र वास्तु-दस्तऐवजीकरण किंवा प्रत्यक्ष वास्तु-परीक्षण हा अधिक विश्वसनीय आधार ठरतो.<ref name="GazetteerStone"/><ref name="GazetteerBuildingStone"/><ref name="DhamapurBhagwati"/> === चित्रदालन === <gallery mode="packed" heights="180"> File:Temple structure, Lakshmi Narayan Temple, Konkan, Maharashtra.jpg|लक्ष्मीनारायण मंदिराची वास्तुरचना File:Temple interior, Rameshwar Temple, Aakeri, Konkan, Maharashtra.jpg|रमेश्वर मंदिर, आकेरी येथील अंतर्भाग File:Interiors of Shree Saptakoteshwar Temple.jpg|श्री सप्तकोटेश्वर मंदिराचा अंतर्भाग File:Stone Pillar, Rameshwar Temple, Aakeri, Konkan, Maharashtra.jpg|रमेश्वर मंदिर, आकेरी येथील दगडी स्तंभ File:Ganeshapatti, Rameshwar Temple, Konkan, Maharashtra.jpg|रमेश्वर मंदिरातील गणेशपट्टी File:The entrance arch of Lakshmi Narayan Temple in Walawal village.jpg|वालावल येथील लक्ष्मीनारायण मंदिराची प्रवेश कमान File:Temple Sculpture, Rameshwar Temple, Aakeri, Konkan, Maharashtra.jpg|रमेश्वर मंदिर, आकेरी येथील मंदिरशिल्प </gallery> == संदर्भ == {{reflist}} == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[काष्ठशिल्प]] == बाह्य दुवे == * अधिकृत/विश्वसनीय संस्थेचा संबंधित स्रोत * महाराष्ट्र शासन गॅझेटियर * इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र {{कोकण लोकजीवन}} [[वर्ग:कोकण]] [[वर्ग:मंदिर स्थापत्य]] pzsqtwxosiqkgbvj4v3cyjvb32rvp2d 0 382810 2706917 2702616 2026-08-30T22:40:04Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 3 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2706917 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट स्पर्धा | name = २०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका | fromdate = २५ | todate = २८ फेब्रुवारी २०२६ | administrator = [[क्रिकेट असोसिएशन ऑफ थायलंड]] | cricket format = [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] | tournament format = [[साखळी सामने|साखळी]] आणि स्थान निश्चिती सामने | host = {{flag|थायलंड}} | champions = {{cr|BHR}} | runner up = {{cr|JPN}} | participants = ४ | matches = ८ | venues = १ | most runs = {{cricon|JPN}} अभिषेक आनंद (९७) | most wickets = {{cricon|BHR}} अली दाऊद (९) }} '''२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका''' ही २५ ते २८ फेब्रुवारी २०२६ या कालावधीत [[बँकॉक]], [[थायलंड]] येथे खेळवण्यात आलेली पुरुषांची [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेट स्पर्धा होती.<ref name="cat">{{cite web |url=https://www.cricketthailand.org/wins-for-japan-and-bahrain-on-first-day-of-thailand-mens-open-t20i-series/ |title=Wins for Japan and Bahrain on first day of Thailand Men's Open T20I Series |work=Cricket Association of Thailand |date=25 February 2026 |access-date=15 August 2026 }}</ref> [[क्रिकेट असोसिएशन ऑफ थायलंड]]ने आयोजित केलेल्या या स्पर्धेत यजमान [[थायलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|थायलंड]], [[बहरैन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बहरैन]], [[भूतान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भूतान]] आणि [[जपान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|जपान]] या चार संघांनी भाग घेतला.<ref name="cat" /> स्पर्धेतील सर्व आठ सामने [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] येथे खेळवण्यात आले.<ref name="fixtures">{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-thailand-2025-26-1522989/match-schedule-fixtures-and-results |title=Quadrangular Twenty20 Series (Thailand) 2026 – Fixtures and Results |work=ESPNcricinfo |access-date=15 August 2026 }}</ref> साखळी फेरीत प्रत्येक संघाने इतर तीन संघांविरुद्ध प्रत्येकी एक सामना खेळला. जपानने तीनही सामने जिंकून गुणतालिकेत पहिले स्थान मिळवले, तर बहरैन दोन विजयांसह दुसऱ्या स्थानावर राहिला आणि दोन्ही संघ अंतिम सामन्यासाठी पात्र ठरले.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/11542/quadrangular-t20i-series-in-thailand-2026/points-table |title=Quadrangular T20I Series in Thailand 2026 – Points Table |work=Cricbuzz |access-date=15 August 2026 }}</ref> भूतानने तिसऱ्या स्थानाच्या सामन्यात थायलंडचा सात धावांनी पराभव केला.<ref name="fixtures" /> अंतिम सामन्यात जपान आणि बहरैन या दोन्ही संघांनी प्रत्येकी १०८ धावा केल्यामुळे सामना बरोबरीत सुटला. त्यानंतरच्या [[सुपर ओव्हर]]मध्ये बहरैनने १५/१ धावा केल्या, तर जपानला १०/२ धावांपर्यंत मर्यादित ठेवून बहरैनने स्पर्धेचे विजेतेपद पटकावले.<ref>{{cite web |url=https://www.cricketthailand.org/bahrain-win-thailand-open-in-an-incredible-finish-by-beating-japan-in-a-super-over/ |title=Bahrain win Thailand Open in an incredible finish by beating Japan in a Super-Over |work=Cricket Association of Thailand |date=1 March 2026 |access-date=15 August 2026 }}</ref> जपानच्या अभिषेक आनंदने स्पर्धेत सर्वाधिक ९७ धावा केल्या, तर बहरैनच्या अली दाऊदने सर्वाधिक नऊ बळी घेतले.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/11542/quadrangular-t20i-series-in-thailand-2026/stats |title=Quadrangular T20I Series in Thailand 2026 – Statistics |work=Cricbuzz |access-date=15 August 2026 }}</ref> ==खेळाडू== {| class="wikitable" style="width:auto;" ! style="width:25%;" | {{cr|THA}}<ref>{{Cite web |url=https://www.facebook.com/CricketThai/posts/-match-promo-style-its-game-time-in-bangkokthailand-squad-announced-for-the-thai/1378468160986269/ |title=Thailand squad announced for the Thailand Open Men's T20I Series 2026 |publisher=Cricket Association of Thailand |access-date=15 August 2026 |language=en }}</ref> ! style="width:25%;" | {{cr|BHR}}<ref>{{Cite web |url=https://score.cricket.or.jp/cricketorjp/viewTeam.do?clubId=21278&teamId=2648 |title=Thailand Open Men's T20I Series: Bahrain Men |website=CricClubs |access-date=15 August 2026 |language=en }}{{मृत दुवा|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ! style="width:25%;" | {{cr|BTN}}<ref>{{Cite web |url=https://cricketbhutan.org/bhutan-mens-team-set-for-thailand-open-quadrangular-series-2026/ |title=Bhutan Men's National Team Set for Thailand Open Men's T20I Series 2026 |publisher=Bhutan Cricket Council Board |date=22 February 2026 |access-date=15 August 2026 |language=en }}</ref> ! style="width:25%;" | {{cr|JPN}}<ref>{{Cite web |url=https://www.cricket.or.jp/en/news/men-s-touring-team-announced-for-thailand-quadrangular-series |title=Men's Touring Team Announced for Thailand Quadrangular Series |publisher=Japan Cricket Association |date=21 February 2026 |access-date=15 August 2026 |language=en |archive-date=2026-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260513014430/https://www.cricket.or.jp/en/news/men-s-touring-team-announced-for-thailand-quadrangular-series |url-status=dead }}</ref> |- valign="top" | * ऑस्टिन लाझरस ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * अक्षयकुमार यादव ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * फिरियापोंग सुआनचुआई ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * चालोएमवोंग चॅटफैसान * सोरावत देसुंगनोएन * योदसाक सरानोननाकुन * नारावित नुंताराच * [[जांद्रे कोएत्झी]] * मुकेश ठाकूर * नोफोन सेनामोंट्री * सुप्पापोल जिरापटानानुकुल * कामरोन सेनामोंट्री * फानुफोंग थोंगसा * सरावुत मालीवान * विराफान न्गोवहुआद | * अहमेर बिन नासिर ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]], [[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * प्रशांत कुरूप ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * यासिर नासिर ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * आसिफ अली * फियाझ अहमद * सोहैल अहमद * रिझवान बट * अली दाऊद * अब्दुल माजिद अब्बासी * इम्रान खान * मुहम्मद सलमान * आसिफ शेख * शुजात रसूल * अब्दुल्ला युसुफ | * थिनले जामत्शो ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * नामगांग चेजे ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * त्शेरिंग ताशी ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * गकुल कुमार घले * तेनझिन राब्गे * रंजुंग मिक्यो दोर्जी * नामगे थिनले * ताशी फुंत्शो * उग्येन दोर्जी * ताशी दोर्जी * सोनम येशे * आनंद मोंगर * ताशी चोपेल * कर्मा दोर्जी | * केंडेल काडोवाकी-फ्लेमिंग ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * वतारू मियाउची ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * ॲलेक्स शिराई-पॅटमोर ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * अभिषेक आनंद * बेंजामिन इटो-डेव्हिस * चार्ली हारा-हिन्झे * कोहेई कुबोटा * एसाम रहमान * साबाओरिश रविचंद्रन * अब्दुल समद * शोमा सुगाया-स्लेटर * डेक्लन सुझुकी-मॅककॉम्ब * इब्राहिम ताकाहाशी * माकोटो तानियामा * किफर यामामोटो-लेक<ref>{{Cite web |url=https://www.cricket.or.jp/en/news/japan-beat-bahrain-to-book-place-in-final |title=Japan Beat Bahrain to Book Place in Final |publisher=Japan Cricket Association |date=27 February 2026 |access-date=15 August 2026 |language=en |archive-date=2026-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260513003231/https://www.cricket.or.jp/en/news/japan-beat-bahrain-to-book-place-in-final |url-status=dead }}</ref> |} ==गुणतालिका== {| class="wikitable" style="text-align:center; margin:auto;" ! स्थान !! संघ !! सामने !! विजय !! पराभव !! निकाल नाही !! गुण !! निव्वळ धावगती !! पात्रता |- style="background:#ccffcc;" | १ || style="text-align:left;" | {{cr|JPN}} || ३ || ३ || ० || ० || '''६''' || +३.८३० || rowspan="2" | [[#अंतिम सामना|अंतिम सामन्यासाठी पात्र]] |- style="background:#ccffcc;" | २ || style="text-align:left;" | {{cr|BHR}} || ३ || २ || १ || ० || '''४''' || −०.८९३ |- style="background:#ffffcc;" | ३ || style="text-align:left;" | {{cr|THA}} || ३ || १ || २ || ० || '''२''' || +०.१८३ || rowspan="2" | [[#तिसऱ्या स्थानाचा सामना|तिसऱ्या स्थानाच्या सामन्यासाठी पात्र]] |- style="background:#ffffcc;" | ४ || style="text-align:left;" | {{cr|BTN}} || ३ || ० || ३ || ० || '''०''' || −२.६२३ |} <small>स्रोत: [https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-thailand-2025-26-1522989/points-table-standings ईएसपीएनक्रिकइन्फो]</small> ===साखळी सामने=== {{Hatnote|सर्व वेळा थायलंड प्रमाणवेळेनुसार आहेत ([[यूटीसी+०७:००]]).}} {{Single-innings cricket match | date = २५ फेब्रुवारी २०२६ | time = ०९:०० | team1 = {{cr|THA}} | score1 = १२०/९ (२० षटके) | runs1 = सोरावत डेसुंगनोएन २३ (२२) | wickets1 = इब्राहिम ताकाहाशी २/१७ (३ षटके) | team2 = {{cr-rt|JPN}} | score2 = १५७/६ (२० षटके) | runs2 = [[केंडेल कडोवाकी-फ्लेमिंग]] ५० (४४) | wickets2 = नोफॉन सेनामॉन्ट्री ४/२५ (४ षटके) | result = जपानने ३७ धावांनी सामना जिंकला. | report = [https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-thailand-2025-26-1522989/thailand-vs-japan-1st-match-1522998/full-scorecard धावफलक] | venue = [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] | umpires = समद अकबर आणि तौसीफ खालिद | motm = [[केंडेल कडोवाकी-फ्लेमिंग]] (जपान) | toss = थायलंडने नाणेफेक जिंकून प्रथम क्षेत्ररक्षण केले. }} {{Single-innings cricket match | date = २५ फेब्रुवारी २०२६ | time = १३:३० | team1 = {{cr|BTN}} | score1 = ९१ (१६.५ षटके) | runs1 = गकुळ घाली ३० (२०) | wickets1 = अली दाऊद ४/११ (२.५ षटके) | team2 = {{cr-rt|BHR}} | score2 = ९५/६ (१७.४ षटके) | runs2 = अहमर बिन नसीर २६[[नाबाद|*]] (२७) | wickets2 = ताशी फुंटशो २/२३ (४ षटके) | result = बहरैनने ४ गडी राखून सामना जिंकला. | report = [https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-thailand-2025-26-1522989/bahrain-vs-bhutan-2nd-match-1522999/full-scorecard धावफलक] | venue = [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] | umpires = संजीव जयसूरियम आणि समद अकबर | motm = अली दाऊद (बहरैन) | toss = भूतानने नाणेफेक जिंकून प्रथम फलंदाजी केली. }} {{Single-innings cricket match | date = २६ फेब्रुवारी २०२६ | time = ०९:०० | team1 = {{cr|THA}} | score1 = १४०/६ (२० षटके) | runs1 = ऑस्टिन लाझरस ६४ (५३) | wickets1 = रणजंग दोरजी २/३२ (३ षटके) | team2 = {{cr-rt|BTN}} | score2 = ८० (१७.१ षटके) | runs2 = गकुळ घाली २५ (२७) | wickets2 = मुकेश ठाकूर २/११ (२.१ षटके) | result = थायलंडने ६० धावांनी सामना जिंकला. | report = [https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-thailand-2025-26-1522989/thailand-vs-bhutan-3rd-match-1523000/full-scorecard धावफलक] | venue = [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] | umpires = समद अकबर आणि तौसीफ खालिद | motm = ऑस्टिन लाझरस (थायलंड) | toss = भूतानने नाणेफेक जिंकून प्रथम क्षेत्ररक्षण केले. }} {{Single-innings cricket match | date = २६ फेब्रुवारी २०२६ | time = १३:३० | team1 = {{cr|BHR}} | score1 = ८७ (१९.२ षटके) | runs1 = [[प्रशांत कुरुप]] २४ (४८) | wickets1 = सबोरिश रविचंद्रन २/१२ (४ षटके) | team2 = {{cr-rt|JPN}} | score2 = ८८/२ (७ षटके) | runs2 = अभिषेक आनंद ३७[[नाबाद|*]] (१७) | wickets2 = रिझवान बट १/१० (१ षटक) | result = जपानने ८ गडी राखून सामना जिंकला. | report = [https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-thailand-2025-26-1522989/bahrain-vs-japan-4th-match-1523001/full-scorecard धावफलक] | venue = [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] | umpires = संजीव जयसूरियम आणि समद अकबर | motm = अभिषेक आनंद (जपान) | toss = बहरैनने नाणेफेक जिंकून प्रथम फलंदाजी केली. | notes = सबोरिश रविचंद्रनने या सामन्यात आपला ५०वा आंतरराष्ट्रीय बळी घेतला.<ref>{{Cite web |url=https://www.cricket.or.jp/en/news/japan-beat-bahrain-to-book-place-in-final |title=Japan Beat Bahrain to Book Place in Final |publisher=Japan Cricket Association |date=27 February 2026 |access-date=15 August 2026 |language=en |archive-date=2026-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260513003231/https://www.cricket.or.jp/en/news/japan-beat-bahrain-to-book-place-in-final |url-status=dead }}</ref> }} {{Single-innings cricket match | date = २७ फेब्रुवारी २०२६ | time = ०९:०० | team1 = {{cr|JPN}} | score1 = १७०/५ (२० षटके) | runs1 = इब्राहिम ताकाहाशी ५४[[नाबाद|*]] (२२) | wickets1 = ताशी फुंटशो १/२२ (४ षटके) | team2 = {{cr-rt|BTN}} | score2 = ९३ (१८.२ षटके) | runs2 = नामगंग चेजे १८ (२५) | wickets2 = डेक्लन सुझुकी-मॅककॉम्ब ५/२० (४ षटके) | result = जपानने ७७ धावांनी सामना जिंकला. | report = [https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-thailand-2025-26-1522989/bhutan-vs-japan-5th-match-1523002/full-scorecard धावफलक] | venue = [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] | umpires = समद अकबर आणि तौसीफ खालिद | motm = डेक्लन सुझुकी-मॅककॉम्ब (जपान) | toss = जपानने नाणेफेक जिंकून प्रथम फलंदाजी केली. }} {{Single-innings cricket match | date = २७ फेब्रुवारी २०२६ | time = १३:३० | team1 = {{cr|THA}} | score1 = ११४ (१९.३ षटके) | runs1 = सोरावत डेसुंगनोएन ४२ (४५) | wickets1 = आसिफ शेख ३/२० (३ षटके) | team2 = {{cr-rt|BHR}} | score2 = १२६/७ (२० षटके) | runs2 = सोहेल अहमद ४९ (४५) | wickets2 = [[जांद्रे कोएत्झी]] २/२० (४ षटके) | result = बहरैनने १२ धावांनी सामना जिंकला. | report = [https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-thailand-2025-26-1522989/thailand-vs-bahrain-6th-match-1523003/full-scorecard धावफलक] | venue = [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] | umpires = अश्वनी कुमार राणा आणि हरमिंदर सिंग | motm = सोहेल अहमद (बहरैन) | toss = थायलंडने नाणेफेक जिंकून प्रथम क्षेत्ररक्षण केले. }} ==तिसऱ्या स्थानाचा सामना== {{Single-innings cricket match | date = २८ फेब्रुवारी २०२६ | time = ०९:०० | team1 = {{cr|BTN}} | score1 = ८६/८ (१३ षटके) | runs1 = नामगे थिनले १९ (११) | wickets1 = मुकेश ठाकूर २/१२ (३ षटके) | team2 = {{cr-rt|THA}} | score2 = ७९/९ (१३ षटके) | runs2 = [[जांद्रे कोएत्झी]] १९ (१७) | wickets2 = थिनले जमत्शो ३/४ (१ षटक) | result = भूतानने ७ धावांनी सामना जिंकला. | report = [https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-thailand-2025-26-1522989/thailand-vs-bhutan-3rd-place-play-off-1523004/full-scorecard धावफलक] | venue = [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] | umpires = संजीव जयसूरियम आणि अश्वनी कुमार राणा | motm = थिनले जमत्शो (भूतान) | toss = भूतानने नाणेफेक जिंकून प्रथम फलंदाजी केली. | rain = पावसामुळे सामना प्रत्येकी १३ षटकांचा करण्यात आला. }} ==अंतिम सामना== {{Single-innings cricket match | date = २८ फेब्रुवारी २०२६ | time = १५:३० | team1 = {{cr|JPN}} | score1 = १०८/९ (२० षटके) | runs1 = डेक्लन सुझुकी-मॅककॉम्ब २२ (१३) | wickets1 = अली दाऊद ४/१९ (४ षटके) | team2 = {{cr-rt|BHR}} | score2 = १०८/९ (२० षटके) | runs2 = यासिर नासिर ४१[[नाबाद|*]] (३६) | wickets2 = इब्राहिम ताकाहाशी ३/१० (३ षटके) | result = सामना बरोबरीत सुटला; बहरैनने [[सुपर ओव्हर]] ५ धावांनी जिंकला. | report = [https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-thailand-2025-26-1522989/bahrain-vs-japan-final-1523005/full-scorecard धावफलक] | venue = [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] | umpires = अश्वनी कुमार राणा आणि समद अकबर | motm = अली दाऊद (बहरैन) | toss = बहरैनने नाणेफेक जिंकून प्रथम क्षेत्ररक्षण केले. | notes = [[सुपर ओव्हर]]मध्ये बहरैनने १५/१, तर जपानने १०/२ धावा केल्या. }} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.cricketthailand.org/thailand-open-mens-t20i-series-2026/ क्रिकेट असोसिएशन ऑफ थायलंडवरील स्पर्धेचे पृष्ठ] * [https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-thailand-2025-26-1522989 ईएसपीएनक्रिकइन्फोवरील स्पर्धेचे मुख्यपृष्ठ] * [https://www.cricbuzz.com/cricket-series/11542/quadrangular-t20i-series-in-thailand-2026 क्रिकबझवरील स्पर्धेचे मुख्यपृष्ठ] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:थायलंडमधील क्रिकेट]] mzbzrn844504x9eyptel5gzulosq61q 3 382954 2706845 2706138 2026-08-30T12:37:06Z Khirid Harshad 138639 [[Special:Contributions/~2026-46800-12|~2026-46800-12]] ([[User talk:~2026-46800-12|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले. 2703507 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=सागर सुनील भरगुडे}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) २०:०२, १८ ऑगस्ट २०२६ (IST) 771t9ks5eyzjco2dn7of8mbbc9klp87 4 383064 2706871 2705542 2026-08-30T16:04:02Z Manisha zombade 186485 /* */ 2706871 wikitext text/x-wiki डॉ. मनीषा झोंबाडे संपूर्ण नाव मनीषा जगन्नाथ झोंबाडे * मराठीतील परदेश जीवनचित्रणावरील प्रवासवर्णने (१९८० ते २०००) या विषयावर अहिल्यादेवी होळकर विद्यापीठ सोलापूर येथे पीएच.डी संशोधन पूर्ण. * लष्कर मध्यवर्ती विश्वरत्न डॉ बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या जयंतीदिनी लष्कर मातंग समाज, सोलापूर यांच्यातर्फे "आदर्श विद्यार्थी" म्हणून सावित्रीबाई फुले पुरस्कार २०१७-१८ ने सन्मानित. * परिवर्तनवादी बहुउद्देशीय संशोधन संस्था सोलापूर यांच्या वतीने पीएचडी पदवी संपादन केल्याबद्दल मानचिन्ह देऊन विशेष गौरव. * 'लोकशाहीर डॉ. अण्णा भाऊ साठे यांचे जीवन व साहित्यिक तसेच सामाजिक कार्य' या विषयाच्या अनुषंगाने अनेक संशोधन पत्रिकांचे लेखन * मराठी विषयाच्या अनेक राज्यस्तरीय व आंतरराष्ट्रीय चर्चासत्रामध्ये निबंध वाचक म्हणून सहभाग. * आंतरराष्ट्रीय चर्चासत्रामध्ये निबंध वाचक म्हणून सहभाग. * विविध वर्तमानपत्रे, मासिके तसेच साप्ताहिकांमधून लोकशाहीर डॉ.अण्णा भाऊ साठे यांच्यावर लेखन कार्य. * ज्ञानज्योती बहुउद्देशीय संस्था टाकळीभान तालुका श्रीरामपूर जिल्हा अहिल्यानगर यांच्यावतीने उत्कृष्ट मराठी अध्यापन व साहित्य सेवा गौरव पुरस्कार 2025 * दत्ता शिंदे लिखित 'समष्टी' या कवितासंग्रहाचे परीक्षण दैनिक दिलासा परभणी या वृत्तपत्रातून प्रकाशित * संपादक - प्रा. हानुमंत हांडे, संपादित 'अण्णा भाऊ साठे जीवन आणि साहित्य' या पुस्तकाची प्रस्तावना लेखन *प्रकाशित पुस्तके : * प्रवासवर्णन साहित्य : संकल्पना स्वरूप व व्याप्ती (२०२४) * परिवर्तनाच्या दिशा आणि लोकशाहीर डॉ. अण्णा भाऊ साठे(२०२४) * ऋणानुबंधाच्या जुळल्या इथं गाठी (प्रवासवर्णन) * अण्णा भाऊ साठे समग्र साहित्य : एक चिंतन (संपादित ग्रंथ,२०२४) मातंग साहित्य परिषद पुणे यांच्या वतीने लोकशाहीर अण्णा भाऊ साठे उत्कृष्ट वाडमय पुरस्कार २०२५ प्राप्त * राजश्री शाहू महाराज : सामाजिक न्यायाची भूमिका (संपादित ग्रंथ,२०२५) * एकविसाव्या शतकातील ग्रामीण साहित्य : स्वरूप आणि व्याप्ती (संपादित ग्रंथ,२०२५) * 'माझा रशियाचा प्रवास' अण्णाभाऊ साठे यांचे प्रवास वर्णन My Journey of Russia या नावाने इंग्रजी भाषांतर * बालकुमार साहित्य : स्वरूप आणि व्याप्ती (२०२६) ixe8kbm0k8abpbx4tz8usie5wk68fc6 2706872 2706871 2026-08-30T16:05:44Z Manisha zombade 186485 /* */ 2706872 wikitext text/x-wiki डॉ. मनीषा जगन्नाथ झोंबाडे बार्शी जि सोलापूर * मराठीतील परदेश जीवनचित्रणावरील प्रवासवर्णने (१९८० ते २०००) या विषयावर अहिल्यादेवी होळकर विद्यापीठ सोलापूर येथे पीएच.डी संशोधन पूर्ण. * लष्कर मध्यवर्ती विश्वरत्न डॉ बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या जयंतीदिनी लष्कर मातंग समाज, सोलापूर यांच्यातर्फे "आदर्श विद्यार्थी" म्हणून सावित्रीबाई फुले पुरस्कार २०१७-१८ ने सन्मानित. * परिवर्तनवादी बहुउद्देशीय संशोधन संस्था सोलापूर यांच्या वतीने पीएचडी पदवी संपादन केल्याबद्दल मानचिन्ह देऊन विशेष गौरव. * 'लोकशाहीर डॉ. अण्णा भाऊ साठे यांचे जीवन व साहित्यिक तसेच सामाजिक कार्य' या विषयाच्या अनुषंगाने अनेक संशोधन पत्रिकांचे लेखन * मराठी विषयाच्या अनेक राज्यस्तरीय व आंतरराष्ट्रीय चर्चासत्रामध्ये निबंध वाचक म्हणून सहभाग. * आंतरराष्ट्रीय चर्चासत्रामध्ये निबंध वाचक म्हणून सहभाग. * विविध वर्तमानपत्रे, मासिके तसेच साप्ताहिकांमधून लोकशाहीर डॉ.अण्णा भाऊ साठे यांच्यावर लेखन कार्य. * ज्ञानज्योती बहुउद्देशीय संस्था टाकळीभान तालुका श्रीरामपूर जिल्हा अहिल्यानगर यांच्यावतीने उत्कृष्ट मराठी अध्यापन व साहित्य सेवा गौरव पुरस्कार 2025 * दत्ता शिंदे लिखित 'समष्टी' या कवितासंग्रहाचे परीक्षण दैनिक दिलासा परभणी या वृत्तपत्रातून प्रकाशित * संपादक - प्रा. हानुमंत हांडे, संपादित 'अण्णा भाऊ साठे जीवन आणि साहित्य' या पुस्तकाची प्रस्तावना लेखन *प्रकाशित पुस्तके : * प्रवासवर्णन साहित्य : संकल्पना स्वरूप व व्याप्ती (२०२४) * परिवर्तनाच्या दिशा आणि लोकशाहीर डॉ. अण्णा भाऊ साठे(२०२४) * ऋणानुबंधाच्या जुळल्या इथं गाठी (प्रवासवर्णन) * अण्णा भाऊ साठे समग्र साहित्य : एक चिंतन (संपादित ग्रंथ,२०२४) मातंग साहित्य परिषद पुणे यांच्या वतीने लोकशाहीर अण्णा भाऊ साठे उत्कृष्ट वाडमय पुरस्कार २०२५ प्राप्त * राजश्री शाहू महाराज : सामाजिक न्यायाची भूमिका (संपादित ग्रंथ,२०२५) * एकविसाव्या शतकातील ग्रामीण साहित्य : स्वरूप आणि व्याप्ती (संपादित ग्रंथ,२०२५) * 'माझा रशियाचा प्रवास' अण्णाभाऊ साठे यांचे प्रवास वर्णन My Journey of Russia या नावाने इंग्रजी भाषांतर * बालकुमार साहित्य : स्वरूप आणि व्याप्ती (२०२६) hvx81z9al54i5sqjn37oy77m3mrfg42 0 383135 2706898 2705290 2026-08-30T19:05:00Z AdvAnantGholam 172574 2706898 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = कोकणातील कुणबी | image = [[File:The tribes and castes of the Central Provinces of India (1916) (14577097260).jpg|250px]] | image_caption = ब्रिटिशकालीन काळातील कुणबी/कृषक समूहाचे ऐतिहासिक चित्रण | popplace = कोकण, महाराष्ट्र | languages = मराठी, कोकणी | religions = हिंदू धर्म }} '''कोकणातील कुणबी''' हा महाराष्ट्राच्या कोकण प्रदेशातील ऐतिहासिकदृष्ट्या कृषी आणि ग्रामीण जीवनाशी संबंधित असलेला सामाजिक समुदाय आहे. कोकणातील कुणबींच्या इतिहासाचा संबंध रत्‍नागिरी, सिंधुदुर्ग, रायगड आणि ऐतिहासिक ठाणे जिल्ह्याच्या विविध भागांतील ग्रामीण समाजरचना, शेती, जमीनव्यवस्था आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेशी आढळतो. ब्रिटिशकालीन गॅझेटियर, जनगणना अहवाल तसेच नंतरच्या मानववंशशास्त्रीय आणि भाषावैज्ञानिक अभ्यासांमध्ये या समुदायाचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref><ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira |volume=11 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 }}</ref><ref name="Enthoven1922">{{cite book |last=Enthoven |first=Reginald Edward |title=The Tribes and Castes of Bombay |volume=2 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1922 }}</ref> कोकणातील कुणबींच्या इतिहासाची सुरुवात एखाद्या विशिष्ट राजवंशापासून किंवा एका निश्चित कालखंडापासून झाली असे निश्चितपणे सांगता येत नाही. महाराष्ट्र आणि कोकणातील कृषीप्रधान ग्रामजीवनाची पार्श्वभूमी प्राचीन आहे; तथापि प्रागैतिहासिक किंवा प्राचीन काळातील कृषक समुदायांना आधुनिक अर्थाने थेट ''कुणबी'' म्हणणे इतिहासदृष्ट्या योग्य ठरत नाही. पुढील काळात कृषी, जमीनव्यवस्था, ग्रामसंस्था, महसूलपद्धती, स्थलांतर आणि सामाजिक ओळखीमधील बदलांच्या प्रक्रियेत कोकणातील कुणबी समाजाची विविध प्रादेशिक रूपे विकसित झाली. १९व्या शतकातील ब्रिटिशकालीन गॅझेटियर आणि जनगणना अहवाल कोकणातील लोकसंख्या, शेती, जमीनधारणा आणि ग्रामीण समाजरचनेच्या अभ्यासासाठी महत्त्वाचे ऐतिहासिक स्रोत आहेत. रत्‍नागिरी आणि सावंतवाडी, कोलाबा आणि जंजिरा तसेच ठाणे प्रदेशांच्या गॅझेटियरमध्ये कृषक समाज, जमीनव्यवस्था, महसूल आणि ग्रामीण जीवनाचे वर्णन आढळते.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref><ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira |volume=11 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 }}</ref><ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Thana |volume=13 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> कोलाबा जिल्ह्याच्या १८८१ च्या जनगणनेनुसार जिल्ह्याची एकूण लोकसंख्या ३,८१,६४९ होती. त्याच नोंदींमध्ये जन्मस्थान, भाषा, धर्म, वय, लिंग आणि उपविभागनिहाय लोकसंख्येची माहिती देण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=Gazetteers of the Bombay Presidency — Kolaba: Census Details |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Kolaba%20District/population_census.html }}</ref> कोकणातील कुणबी समाज एकसंध आणि अपरिवर्तनीय सामाजिक गट म्हणून राहिलेला नाही. वेगवेगळ्या प्रदेशांतील स्थानिक सामाजिक रचना, विवाहपद्धती, स्थलांतर, आर्थिक परिस्थिती, जमीनधारणा आणि प्रशासकीय वर्गीकरण यांमुळे कुणबीशी संबंधित विविध प्रादेशिक आणि सामाजिक ओळखी आढळतात. ब्रिटिशकालीन जनगणना आणि ethnographic साहित्यामध्ये ''Kunbi'', ''Kanbi'', ''Maratha Kunbi'' तसेच इतर प्रादेशिक संज्ञांचा वापर आढळतो. या संज्ञांचे अर्थ आणि प्रशासकीय वर्गीकरण काळानुसार बदलत गेले असल्यामुळे वेगवेगळ्या जनगणनांतील आकडे थेट परस्पर तुलनीय मानताना सावधगिरी आवश्यक आहे.<ref name="Enthoven1922" /> कोकणातील कुणबी समाजाच्या इतिहासात शेतीला महत्त्वाचे स्थान राहिले असले तरी समुदायाची सामाजिक आणि आर्थिक भूमिका केवळ शेतीपुरती मर्यादित राहिलेली नाही. कोलाबा गॅझेटियरमध्ये महाड आणि माणगाव परिसरातील कुणबी कापणीचा हंगाम संपल्यानंतर मुंबई आणि इतर मजूर बाजारपेठांकडे हंगामी स्वरूपात जात असल्याची नोंद आहे. त्याच नोंदीमध्ये काही कुणबी सैन्य, पोलीस आणि इतर सरकारी सेवांमध्ये प्रवेश करून घरी राहिलेल्या कुटुंबीयांना पैसे पाठवत असल्याचे नमूद केले आहे.<ref>{{cite web |title=Gazetteers of the Bombay Presidency — Kolaba: Communities |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Kolaba%20District/population_communities.html }}</ref> पुढील काळात शिक्षण, सरकारी सेवा, व्यवसाय, उद्योग, सहकार आणि शहरी रोजगार यांमध्येही कोकणातील ग्रामीण समाजाचा सहभाग वाढला. या सामाजिक-आर्थिक परिवर्तनाचा अभ्यास करताना कुणबी समाजाची स्वतंत्र आकडेवारी आणि संपूर्ण ग्रामीण किंवा जिल्हास्तरीय आकडेवारी यांमध्ये फरक ठेवणे आवश्यक आहे. कोकणातील ग्रामीण लोकसंख्येतील बदल आणि रोजगारासाठी होणारे स्थलांतर हे आधुनिक काळातील महत्त्वाचे सामाजिक-आर्थिक घटक आहेत. विशेषतः रत्‍नागिरी आणि सिंधुदुर्गसारख्या जिल्ह्यांमध्ये शिक्षण आणि रोजगारासाठी मोठ्या शहरी केंद्रांकडे होणाऱ्या स्थलांतराचा ग्रामीण समाजावर परिणाम झाला आहे. Kunkeri गावावरील १९६१–१९८७–२०१७ या कालखंडाच्या तुलनात्मक अभ्यासात दीर्घकालीन स्थलांतर, शिक्षणासाठी स्थलांतर, रोजगारातील बदल आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेतील परिवर्तन यांचे दस्तऐवजीकरण करण्यात आले आहे.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> आज कोकणातील कुणबींची स्वतंत्र आणि अधिकृत जिल्हानिहाय लोकसंख्या किंवा टक्केवारी उपलब्ध नाही. आधुनिक जनगणनेत सर्व जातींची स्वतंत्र आणि सातत्यपूर्ण जिल्हानिहाय लोकसंख्या प्रकाशित झालेली नसल्यामुळे उपलब्ध अनधिकृत अंदाजांना अधिकृत जनगणना आकडे म्हणून मांडता येत नाही. त्यामुळे ऐतिहासिक Censusमधील कुणबी किंवा Maratha-Kunbi वर्गीकरणाची संख्या आणि आजच्या कुणबी समाजाची लोकसंख्या यांची थेट तुलना करणे योग्य नाही. भारत सरकारने २०२७मध्ये जनगणना घेण्याचा निर्णय घेतला असून केंद्र सरकारने २०२५मध्ये या जनगणनेत जातीनिहाय माहिती संकलित करण्याचा निर्णय जाहीर केला आहे. त्यामुळे जनगणना प्रक्रिया पूर्ण होऊन अधिकृत आकडे प्रसिद्ध झाल्यानंतर कुणबी आणि संबंधित सामाजिक वर्गांच्या लोकसंख्येबाबत अधिक व्यापक अधिकृत माहिती उपलब्ध होण्याची शक्यता आहे. मात्र सध्या २०२७ची जातीनिहाय लोकसंख्या उपलब्ध आहे असे मानता येत नाही.<ref>{{cite web |title=Notification declaring Census of India to be taken during 2027 |publisher=Office of the Registrar General and Census Commissioner, India, Ministry of Home Affairs |date=16 June 2025 |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/45572/download/49769/GAZ_NOTIFICATION_07.pdf }}</ref> या लेखात कोकणातील कुणबी समाजाचा इतिहास, नाव आणि संज्ञांची पार्श्वभूमी, भौगोलिक वितरण, मध्ययुगीन आणि ब्रिटिशकालीन ग्रामीण समाज, रत्‍नागिरी, रायगड आणि उत्तर कोकणातील सामाजिक स्थिती, तिलोरी कुणबी, कुणबी बोली, सामाजिक रचना, शेती आणि अर्थव्यवस्था, स्थलांतर, मराठा-कुणबी संबंध, लोकसंख्याशास्त्रीय बदल, आधुनिक प्रशासकीय स्थिती आणि सामाजिक-आर्थिक परिवर्तन यांचा उपलब्ध विश्वसनीय ऐतिहासिक, शासकीय आणि शैक्षणिक स्रोतांच्या आधारे आढावा घेतला आहे. == कुणबी आणि संज्ञा == ‘कुणबी’ ही संज्ञा पश्चिम भारतातील कृषक समुदायांच्या संदर्भात ऐतिहासिकदृष्ट्या वापरली गेली आहे. महाराष्ट्र आणि कोकणाच्या विविध भागांत या समुदायाशी संबंधित ''Kunbi'', ''Kanbi'', ''Kulambi'', ''Kulwādi'' तसेच काही प्रादेशिक संदर्भांत ''Tilori Kunbi'' यांसारख्या संज्ञा वेगवेगळ्या काळातील स्रोतांमध्ये आढळतात. या संज्ञांचा वापर सर्व प्रदेशांत आणि सर्व काळात समान अर्थाने झाला असे मानता येत नाही. वसाहतकालीन ethnographic साहित्य, जनगणना आणि प्रशासकीय नोंदींमध्ये सामाजिक समूहांचे वर्गीकरण प्रदेश आणि काळानुसार बदलत गेले.<ref name="Enthoven1922" /><ref>{{cite book |last=Russell |first=R. V. |author2=Hiralal |title=The Tribes and Castes of the Central Provinces of India |volume=4 |publisher=Macmillan and Co. |location=London |year=1916 }}</ref> === कुणबी आणि Kunbi === ‘कुणबी’ हे मराठी रूप असून इंग्रजीतील ''Kunbi'' हे त्याचे प्रचलित लिप्यंतरित रूप आहे. वसाहतकालीन ethnographic साहित्यामध्ये ''Kunbi'' हा शब्द महाराष्ट्र आणि पश्चिम भारतातील विविध कृषक समुदायांच्या संदर्भात वापरला गेला आहे. Enthoven यांच्या *The Tribes and Castes of Bombay* मध्ये ''Kunbi'' आणि ''Kanbi'' या संज्ञांचा कृषक समुदायांच्या संदर्भात विचार करण्यात आला आहे.<ref name="Enthoven1922" /> === Kanbi === ‘कानबी’ किंवा ''Kanbi'' ही संज्ञा विशेषतः गुजरातमधील कृषक समुदायांच्या संदर्भात आढळते. Enthoven यांच्या लेखनात ''Kanbi'' आणि ''Kunbi'' ही रूपे परस्पर संबंधित संज्ञा म्हणून चर्चिली आहेत. Russell आणि Hiralal यांनीही ''Kanbi'' हे गुजरातमधील, तर ''Kunbi'' हे दख्खनमधील प्रचलित रूप असल्याची नोंद केली आहे.<ref name="Enthoven1922" /><ref name="RussellHiralal1916"/> या नोंदींवरून ‘कानबी’ आणि ‘कुणबी’ ही नावे वेगवेगळ्या प्रदेशांत प्रचलित असलेली भाषिक रूपे असल्याचे दिसते; मात्र केवळ नावातील साम्याच्या आधारे या सर्व समुदायांची एकच ऐतिहासिक उत्पत्ती निश्चित करता येत नाही. === Kulambi आणि कुलंबी === ''Kulambi'' हे रूप जुन्या ethnographic साहित्यात कुणबीशी संबंधित प्रादेशिक रूप म्हणून आढळते. Russell आणि Hiralal यांनी बॉम्बे प्रदेशातील विविध प्रादेशिक रूपांचा उल्लेख करताना दख्खनमध्ये ''Kunbi'' किंवा ''Kulambi'', दक्षिण कोकणात ''Kulwādi'', गुजरातमध्ये ''Kanbi'' आणि बेळगाव परिसरात ''Kulbi'' अशी रूपे नोंदवली आहेत.<ref name="RussellHiralal1916">{{cite book |last=Russell |first=R. V. |author2=Hiralal |title=The Tribes and Castes of the Central Provinces of India |volume=4 |publisher=Macmillan and Co. |location=London |year=1916 }}</ref> मात्र ‘कुलंबी’ हे ‘कुणबी’चेच मूळ रूप आहे किंवा दोन्ही शब्दांची निर्मिती एकाच ऐतिहासिक प्रक्रियेतून झाली आहे, असे निर्विवादपणे सिद्ध झालेले नाही. त्यामुळे ‘कुलंबी’ आणि ‘कुणबी’ यांचा संबंध मांडताना तो संभाव्य भाषिक संबंध किंवा ऐतिहासिक व्युत्पत्तीविषयक मत म्हणूनच मांडणे आवश्यक आहे. === Kulwadi / कुलवाडी === ‘कुलवाडी’ किंवा ''Kulwādi'' ही संज्ञा विशेषतः दक्षिण कोकणाशी संबंधित प्रादेशिक रूप म्हणून Russell आणि Hiralal यांच्या नोंदीत आढळते. त्याच नोंदीत ''Kunbi'', ''Kulambi'', ''Kulwādi'', ''Kanbi'' आणि ''Kulbi'' ही विविध प्रादेशिक रूपे नमूद केली आहेत.<ref name="RussellHiralal1916"/> कोकणातील सामाजिक इतिहासाच्या अभ्यासात ‘कुलवाडी’ ही संज्ञा स्थानिक संदर्भात स्वतंत्रपणे तपासणे आवश्यक आहे. ती प्रत्येक ठिकाणी आणि प्रत्येक काळात ‘कुणबी’ची तंतोतंत समानार्थी संज्ञा होती असे गृहीत धरता येत नाही. === Kutumbika / कुटुम्बिक === ‘कुटुम्बिक’ किंवा ''Kutumbika'' या प्राचीन संज्ञेचा ‘कुणबी’ या आधुनिक सामाजिक नावाशी संबंध जोडणारे मत जुन्या ethnographic साहित्यात आढळते. Russell आणि Hiralal यांनी बॉम्बे प्रदेशातील ''Kunbi'' आणि ''Kulambi'' या रूपांचा उल्लेख करताना संस्कृत अभिलेखांमध्ये ''Kutumbika'' हे रूप आढळते आणि त्याचा संबंध ''kutumba'' म्हणजे कुटुंब याच्याशी जोडला जातो, अशी व्युत्पत्तीविषयक मांडणी नोंदवली आहे. त्यांच्या नोंदीनुसार अकराव्या शतकातील एका वृत्तांतात ''Kutumbiks'' या संज्ञेचा ग्रामांतील कृषकांच्या संदर्भात उल्लेख करण्यात आला होता.<ref name="RussellHiralal1916"/> Russell आणि Hiralal यांनी ''Kutumbika''पासून कुणबी नावाची व्युत्पत्ती होऊ शकते, अशी मांडणी नोंदवली असली तरी त्यांनी इतर व्युत्पत्तीविषयक मतेही दिली आहेत. त्यामुळे ''Kutumbika'' → ''Kulambi'' → ''Kunbi'' हा क्रम निश्चित आणि निर्विवाद ऐतिहासिक व्युत्पत्ती म्हणून मांडता येत नाही.<ref name="RussellHiralal1916"/> ‘कुटुम्बिक’ आणि आधुनिक ‘कुणबी’ यांच्यातील संबंधाबाबत भाषिक आणि सामाजिक-ऐतिहासिक असे दोन स्वतंत्र प्रश्न विचारात घेणे आवश्यक आहे. भाषिकदृष्ट्या संभाव्य व्युत्पत्तीचे मत उपलब्ध आहे; मात्र प्राचीन ''Kutumbika'' आणि आधुनिक कुणबी हा एकच अखंड सामाजिक समुदाय असल्याचा निर्णायक पुरावा उपलब्ध आहे, असे मानता येत नाही. === Tilori / Tillori Kunbi === ‘तिलोरी कुणबी’ किंवा ''Tilori Kunbi'' ही संज्ञा रत्‍नागिरी जिल्ह्याशी संबंधित ऐतिहासिक प्रशासकीय नोंदींमध्ये विशेषत्वाने आढळते. २३ एप्रिल १९४२ च्या तत्कालीन बॉम्बे सरकारच्या ठरावात ''Kunbi (except Tilori Kunbi in Ratnagiri district)'' असा उल्लेख करण्यात आला होता, तर ''Kunbi Tilori in Ratnagiri district'' ही स्वतंत्र नोंद इतर मागास समुदायांच्या यादीत करण्यात आली होती. मुंबई उच्च न्यायालयाने २००२ च्या *Dattatraya s/o Ramrao Thorat v. State of Maharashtra* या निर्णयात १९४२ च्या ठरावासह १९५०, १९५६ आणि १९६१ च्या संबंधित शासन ठरावांमध्ये ही प्रशासकीय स्थिती कायम राहिल्याची नोंद केली आहे. १३ ऑक्टोबर १९६७ च्या महाराष्ट्र शासनाच्या ठरावात ''Kunbi caste'' ही स्वतंत्र इतर मागासवर्गीयांच्या यादीत अनुक्रमांक ८३वर समाविष्ट करण्यात आल्याचेही न्यायालयाने नमूद केले आहे.<ref>{{cite web |title=Dattatraya S/o Ramrao Thorat v. The State of Maharashtra & Ors. |url=https://nearlaw.com/PDF/MumbaiHC/2002/2002%284%29-ALL-MR-807.html |publisher=Bombay High Court, Aurangabad Bench |date=24 April 2002 |access-date=22 August 2026 }}</ref> तिलोरी कुणबीशी संबंधित भाषिक अभ्यासही करण्यात आला आहे. A. M. Ghatge यांनी *Kunbi of Mahad* या ग्रंथात महाड परिसरातील कुणबी बोलीचे भाषिक वर्णन केले आहे. हा ग्रंथ *A Survey of Marathi Dialects* या मालिकेतील Series III म्हणून १९६६मध्ये Bombay State Board for Literature and Cultureने प्रकाशित केला होता.<ref>{{cite book |last=Ghatge |first=A. M. |title=Kunbi of Mahad |series=A Survey of Marathi Dialects |volume=3 |publisher=Bombay State Board for Literature and Culture |location=Bombay |year=1966 }}</ref> ‘तिलोरी कुणबी’, ‘तिल्लोरी कुणबी’ आणि इतर संबंधित संज्ञांचा वापर करताना ऐतिहासिक सामाजिक ओळख, भाषिक रूप आणि आधुनिक प्रशासकीय वर्गीकरण यांमध्ये फरक करणे आवश्यक आहे. आधुनिक शासनाच्या वर्गीकरणात वापरली जाणारी संज्ञा आणि जुन्या ethnographic किंवा Census स्रोतांतील संज्ञा एकाच अर्थाने वापरल्या गेल्या आहेत असे गृहीत धरता येत नाही. === Maratha-Kunbi आणि Kunbi-Maratha === ‘Maratha-Kunbi’ आणि ‘Kunbi-Maratha’ या संज्ञांचा वापर विविध ऐतिहासिक आणि प्रशासकीय संदर्भांत आढळतो. ब्रिटिशकालीन जनगणनांमध्ये Maratha आणि Kunbi या वर्गीकरणांमधील सीमा नेहमी स्पष्ट राहिल्या नाहीत. १९११ च्या बॉम्बे जनगणनेत ''Kunbi Maratha'' हा गट ''Kunbi''च्या वर्गात स्वतंत्रपणे दाखविण्यात आला होता. १९५१ च्या बॉम्बे जनगणना-आधारित अधिकृत अहवालात १९०१मध्ये ''Mahratha Kunbis'' यांची गणना ''Mahrathas''मध्ये, तर १९११मध्ये त्यांची गणना ''Kunbis''मध्ये करण्यात आल्याचे स्पष्टपणे नमूद केले आहे.<ref>{{cite book |title=Census of India, 1911: Bombay |volume=7 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1912 }}</ref><ref>{{cite web |title=Estimated Population by Castes, Bombay |publisher=Census of India |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/30207/download/33388/21097_1951_EST.pdf }}</ref> या वर्गीकरणातील बदलामुळे वेगवेगळ्या जनगणनांतील Maratha आणि Kunbi यांच्या लोकसंख्येची थेट तुलना करताना त्या-त्या जनगणनेतील वर्गीकरणपद्धती लक्षात घेणे आवश्यक ठरते. १९२१ च्या बॉम्बे जनगणना अहवालातही Maratha म्हणून नोंदविल्या जाणाऱ्या व्यक्तींच्या संख्येची तुलना Kunbiशी करताना अशीच अडचण असल्याचे नमूद करण्यात आले होते.<ref>{{cite book |title=Census of India, 1921: Bombay |volume=9 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1922 }}</ref> १९३१ च्या बॉम्बे जनगणना अहवालाने Maratha आणि Kunbi या संज्ञांच्या वापराबाबत स्पष्ट वर्गीकरणीय अडचण नोंदवली होती. अहवालानुसार त्या जनगणनेतील Maratha लोकसंख्येतील वाढीचा एक भाग Kunbi म्हणून नोंदवल्या जाणाऱ्या लोकसंख्येतील घटेशी संबंधित असू शकतो. अहवालात ''Maratha'' आणि ''Kunbi'' या संज्ञांच्या वापराबाबत असलेल्या गोंधळामुळे या बाबतीत समाधानकारक सांख्यिक तुलना करण्यासाठी संज्ञांची अधिक स्पष्ट व्याख्या आवश्यक असल्याचे नमूद केले आहे.<ref>{{cite web |title=Census of India, 1931: Bombay Presidency |publisher=Census of India |year=1933 |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/28362/download/31544/138796-1931.pdf }}</ref> १९३१ च्या जनगणनेतील या वर्गीकरणीय समस्येवरून Maratha आणि Kunbi या सामाजिक संज्ञांचा वापर सर्व प्रदेशांत एकसारखा होता असे दिसत नाही. त्यामुळे या जनगणना नोंदींच्या आधारे ‘Maratha हीच Kunbi जात आहे’ किंवा ‘Kunbi हीच Maratha जात आहे’ असा सार्वत्रिक ऐतिहासिक निष्कर्ष काढता येत नाही. उपलब्ध Census नोंदी मात्र या दोन संज्ञांमध्ये काही प्रदेशांत सामाजिक आणि प्रशासकीय सीमारेषा बदलत्या स्वरूपाच्या होत्या, हे दर्शवतात.<ref>{{cite web |title=Estimated Population by Castes, Bombay |publisher=Census of India |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/30207/download/33388/21097_1951_EST.pdf }}</ref><ref>{{cite web |title=Census of India, 1931: Bombay Presidency |publisher=Census of India |year=1933 |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/28362/download/31544/138796-1931.pdf }}</ref> === संज्ञा, सामाजिक ओळख आणि प्रशासकीय वर्गीकरण === कुणबीशी संबंधित संज्ञांचा इतिहास पाहताना भाषिक रूप, सामाजिक ओळख आणि सरकारी वर्गीकरण या वेगवेगळ्या बाबी स्वतंत्रपणे पाहणे आवश्यक आहे. एखाद्या काळात एखाद्या समूहासाठी वापरलेले नाव पुढील काळात त्याच अर्थाने वापरले गेले असे आवश्यक नाही. ब्रिटिशकालीन जनगणनांमध्येही जातीय वर्गीकरणातील बदलांमुळे लोकसंख्येच्या आकडेवारीत फरक पडल्याचे अधिकृत Census साहित्यामध्ये नोंदविले आहे.<ref>{{cite web |title=Estimated Population by Castes, Bombay |publisher=Census of India |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/30207/download/33388/21097_1951_EST.pdf }}</ref> आधुनिक महाराष्ट्राच्या प्रशासकीय वर्गीकरणात ‘Kunbi’ ही नोंद इतर मागासवर्गीयांच्या यादीतील अनुक्रमांक ८३वर आहे. महाराष्ट्र शासनाच्या १३ मे २०२५ च्या अद्ययावत संकलित यादीत या नोंदीखाली ''Lewa Kunbi'', ''Lewa Patil'', ''Lewa Patidar'', ''Maratha Kunbi'', ''Kunbi Maratha'', ''Tilori Kunbi'', ''Tillori Kunbi'' आणि ''Ti. Kunbi'' या संज्ञांचा समावेश करण्यात आला आहे.<ref>{{cite web |title=महाराष्ट्र राज्याची विमुक्त जाती, भटक्या जमाती, इतर मागासवर्ग व विशेष मागासवर्गाची इंग्रजी भाषांतरित यादी |publisher=इतर मागास बहुजन कल्याण विभाग, महाराष्ट्र शासन |date=13 May 2025 |url=https://gr.maharashtra.gov.in/Site/Upload/Government%20Resolutions/Marathi/20250513170904091534.pdf }}</ref> ही यादी प्रशासकीय आणि आरक्षणाच्या संदर्भातील वर्गीकरण आहे. तिच्यातील उपसंज्ञा आणि ऐतिहासिक Census किंवा ethnographic साहित्यामध्ये वापरलेल्या सामाजिक संज्ञा यांना परस्परांचे थेट समानार्थी मानता येत नाही. महाराष्ट्र शासनाच्या २०२५ च्या परिपत्रकातही सदर यादी ही संकलित स्वरूपाची असून संबंधित जात किंवा जमातीचा समावेश ज्या शासन निर्णय किंवा आदेशाद्वारे करण्यात आला आहे, ते मूळ शासन निर्णय किंवा आदेश ग्राह्य धरावेत, असे स्पष्ट केले आहे.<ref>{{cite web |title=महाराष्ट्र राज्याची विमुक्त जाती, भटक्या जमाती, इतर मागासवर्ग व विशेष मागासवर्गाची इंग्रजी भाषांतरित यादी |publisher=इतर मागास बहुजन कल्याण विभाग, महाराष्ट्र शासन |date=13 May 2025 |url=https://gr.maharashtra.gov.in/Site/Upload/Government%20Resolutions/Marathi/20250513170904091534.pdf }}</ref> === व्युत्पत्तीबाबत निष्कर्ष === ‘कुणबी’ या शब्दाची व्युत्पत्ती निश्चितपणे एका स्रोताने किंवा एका सिद्धांताने स्पष्ट झालेली नाही. ''Kunbi'', ''Kanbi'', ''Kulambi'' आणि ''Kulwādi'' ही विविध प्रादेशिक रूपे जुन्या ethnographic साहित्यात नोंदविण्यात आली आहेत. त्याच साहित्यात ''Kutumbika'' या प्राचीन संज्ञेशी ‘कुणबी’चा संबंध जोडणारे व्युत्पत्तीविषयक मतही आढळते.<ref name="RussellHiralal1916"/> मात्र ''Kutumbika'' ही प्राचीन संज्ञा आणि आधुनिक ‘कुणबी’ हा सामाजिक समुदाय यांच्यात थेट, अखंड आणि निर्विवाद वंशसंबंध सिद्ध झालेला आहे, असे उपलब्ध पुराव्यांवरून म्हणता येत नाही. त्यामुळे ‘कुटुम्बिक → कुलंबी → कुणबी’ ही मांडणी या लेखात '''संभाव्य व्युत्पत्तीविषयक मत''' म्हणूनच नमूद करणे उचित आहे; '''सिद्ध ऐतिहासिक वंशावळ''' म्हणून नव्हे.<ref name="RussellHiralal1916"/> == प्राचीन आणि पूर्व-मध्ययुगीन कोकणातील कृषक समाज == कोकणातील कुणबी समाजाचा इतिहास समजून घेण्यासाठी त्यापूर्वीच्या कोकणातील मानवी वस्ती, उपजीविका, कृषी, पशुपालन, ग्रामजीवन आणि प्रारंभिक ग्रामीण अर्थव्यवस्थेची पार्श्वभूमी लक्षात घेणे आवश्यक आहे. मात्र प्रागैतिहासिक किंवा प्राचीन काळातील कृषक समुदायांना आधुनिक अर्थाने ‘कुणबी’ म्हणून ओळखणे इतिहासदृष्ट्या योग्य ठरत नाही. आधुनिक ‘कुणबी’ ही सामाजिक ओळख नंतरच्या ऐतिहासिक प्रक्रियांमध्ये विकसित झालेली आहे. त्यामुळे या विभागात प्राचीन कृषक संस्कृती आणि आधुनिक कुणबी समाज यांच्यात थेट वंशपरंपरेचा दावा केला जात नाही. === कोकणातील प्राचीन मानवी वस्ती === कोकणात प्रागैतिहासिक मानवी उपस्थितीचे पुरावे विविध स्वरूपात आढळतात. विशेषतः महाराष्ट्राच्या पश्चिम किनारपट्टीवरील लेटराइट पठारांवर आढळणाऱ्या भूरूपचित्रांचा (geoglyphs) अभ्यास कोकणातील प्रागैतिहासिक मानवी क्रियाशीलतेच्या अभ्यासासाठी महत्त्वाचा ठरला आहे. युनेस्कोच्या तात्पुरत्या जागतिक वारसा यादीतील नोंदीनुसार कोकणातील भूरूपचित्रांचा कालपट मेसोलिथिक काळापासून आरंभीच्या ऐतिहासिक काळापर्यंत पसरलेला आहे. या भूरूपचित्रांमध्ये प्राणी, मानवी आकृती आणि भूमितीय चिन्हांसह विविध प्रकारच्या आकृत्या आढळतात.<ref>{{cite web |title=Geoglyphs of Konkan Region of India |publisher=UNESCO World Heritage Centre |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6605/ }}</ref> कोकणातील भूरूपचित्रांच्या समूहामुळे या प्रदेशात दीर्घकालीन मानवी व सांस्कृतिक क्रियाशीलतेचे पुरावे उपलब्ध झाले आहेत. तथापि या पुराव्यांच्या आधारे त्या काळातील लोकसंख्येला आधुनिक काळातील कोणत्याही विशिष्ट जातीय किंवा सामाजिक समुदायाशी जोडता येत नाही. UNESCOच्या नोंदीनुसार या भूरूपचित्रांचा संबंध मेसोलिथिक ते आरंभीच्या ऐतिहासिक काळातील मानवी सांस्कृतिक प्रक्रियांशी जोडला जातो; त्यामुळे त्यांचा उपयोग प्राचीन कोकणातील मानवी उपस्थितीच्या पुराव्यांपुरताच करणे अधिक योग्य ठरते.<ref>{{cite web |title=Geoglyphs of Konkan Region of India |publisher=UNESCO World Heritage Centre |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6605/ }}</ref> कोकणाची भौगोलिक रचना सह्याद्रीच्या पश्चिम उतारांपासून अरबी समुद्रापर्यंत पसरलेल्या अरुंद किनारी प्रदेशाची आहे. नद्या, खाड्या, डोंगर, पठारे आणि समुद्रकिनारा यांमुळे येथील मानवी वस्ती आणि उपजीविकेचे स्वरूप प्रदेशानुसार बदलत गेले. त्यामुळे कोकणातील प्रागैतिहासिक समाजाचा अभ्यास करताना दख्खनच्या पठारी प्रदेशातील पुरातत्त्वीय संस्कृतींचे पुरावे थेट कोकणाला लागू न करता कोकणातील स्वतंत्र पुरातत्त्वीय साक्ष विचारात घेणे आवश्यक आहे.<ref>{{cite web |title=Geoglyphs of Konkan Region of India |publisher=UNESCO World Heritage Centre |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6605/ }}</ref> === महाराष्ट्रातील प्रारंभिक कृषी संस्कृती === महाराष्ट्रातील कृषी आणि स्थिर वस्तीच्या विकासाचा पुरातत्त्वीय इतिहास ताम्रपाषाणकालीन संस्कृतींच्या अभ्यासातून स्पष्ट होतो. सावळदा, मालवा आणि जोर्वे या सांस्कृतिक टप्प्यांमध्ये शेती, पशुपालन, स्थिर वस्ती, मातीची भांडी, दगडी आणि तांब्याची साधने तसेच विविध प्रकारच्या उपजीविकेचे पुरावे आढळतात.<ref>{{cite web |title=Chalcolithic Cultures of Western India |publisher=INFLIBNET Centre |url=https://ebooks.inflibnet.ac.in/icp02/chapter/159/ }}</ref> या काळातील समाजांची अर्थव्यवस्था केवळ शेतीवर आधारित नव्हती. उपलब्ध पुरातत्त्वीय पुराव्यांमध्ये पशुपालन, शिकार, मासेमारी आणि वनस्पतीजन्य अन्नस्रोतांचा वापर यांचाही समावेश आढळतो. त्यामुळे महाराष्ट्रातील प्रारंभिक कृषक अर्थव्यवस्थेचे स्वरूप मिश्र उपजीविकेचे होते.<ref>{{cite web |title=Chalcolithic Cultures of Western India |publisher=INFLIBNET Centre |url=https://ebooks.inflibnet.ac.in/icp02/chapter/159/ }}</ref> === इनामगाव आणि ताम्रपाषाणकालीन कृषी जीवन === इनामगाव हे महाराष्ट्रातील ताम्रपाषाणकालीन कृषक वस्तीच्या अभ्यासासाठी महत्त्वाचे पुरातत्त्वीय स्थळ आहे. हे स्थळ पुणे जिल्ह्यातील घोड नदीच्या परिसरात आहे. उत्खननातून मालवा, आरंभीचा जोर्वे आणि उत्तर जोर्वे या सांस्कृतिक टप्प्यांतील वस्तीचे पुरावे मिळाले आहेत.<ref>{{cite web |title=Chalcolithic Cultures of Western India |publisher=INFLIBNET Centre |url=https://ebooks.inflibnet.ac.in/icp02/chapter/159/ }}</ref> इनामगावातील पुराव्यांमधून बार्ली, गहू, तांदूळ, नाचणी, ज्वारी, कुळीथ, वाटाणा, मसूर, मूग, उडीद आणि इतर कडधान्यांच्या लागवडीचे पुरावे मिळाले आहेत. पशुपालन आणि शिकार यांचाही अर्थव्यवस्थेत सहभाग होता. या पुराव्यांवरून ताम्रपाषाणकालीन महाराष्ट्रातील कृषी अर्थव्यवस्था विविध पिके, पशुपालन आणि इतर उपजीविकांच्या मिश्र स्वरूपाची होती असे दिसते.<ref>{{cite web |title=Chalcolithic Cultures of Western India |publisher=INFLIBNET Centre |url=https://ebooks.inflibnet.ac.in/icp02/chapter/159/ }}</ref> इनामगावच्या अभ्यासात कृषी व्यवस्थेशी संबंधित पाण्याच्या वापराचे आणि सिंचनाचे पुरावेही नोंदविले गेले आहेत. या पुराव्यांमुळे महाराष्ट्रातील काही ताम्रपाषाणकालीन कृषक समुदायांना पाणी, जमीन आणि पिकांच्या नियोजनाचा अनुभव असल्याचे दिसून येते.<ref>{{cite web |title=Early Farming Cultures of the Deccan |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts |url=https://ignca.gov.in/Asi_data/64222.pdf }}</ref> === कोकण आणि जोर्वे संस्कृती === जोर्वे ही महाराष्ट्रातील ताम्रपाषाणकालीन पुरातत्त्वीय संस्कृती असून तिचे प्रमुख केंद्र दख्खनमधील नदीखोऱ्यांत होते. आधुनिक महाराष्ट्राच्या पश्चिम किनाऱ्याचा, विशेषतः कोकणाचा, जोर्वे संस्कृतीच्या मुख्य विस्तारात समावेश नसल्याचे पुरातत्त्वीय अभ्यासांमध्ये नमूद केले आहे.<ref>{{cite journal |last=Shinde |first=Vasant |title=Craft specialization and social organization in the Chalcolithic Deccan, India |journal=Antiquity |year=2015 }}</ref><ref>{{cite web |title=Copper and Iron age: Features and Distribution |publisher=INFLIBNET Centre |url=https://ebooks.inflibnet.ac.in/antp03/chapter/copper-and-iron-age-features-and-distribution/ }}</ref> म्हणून महाराष्ट्रातील जोर्वे संस्कृतीचा इतिहास आणि कोकणातील प्राचीन मानवी वस्ती यांचा अभ्यास स्वतंत्र पुरातत्त्वीय संदर्भांत करणे आवश्यक आहे. जोर्वे संस्कृतीचे कृषक जीवन महाराष्ट्रातील प्राचीन कृषी अर्थव्यवस्थेचे महत्त्वाचे उदाहरण आहे; मात्र ‘जोर्वे संस्कृती म्हणजे कोकणातील कुणबींची पूर्वज संस्कृती’ असा निष्कर्ष उपलब्ध पुराव्यांवरून काढता येत नाही.<ref>{{cite journal |last=Shinde |first=Vasant |title=Craft specialization and social organization in the Chalcolithic Deccan, India |journal=Antiquity |year=2015 }}</ref> === प्रारंभिक ग्रामजीवन आणि कृषी अर्थव्यवस्था === ताम्रपाषाणकालीन महाराष्ट्रातील पुरातत्त्वीय स्थळांवरून स्थिर किंवा अर्ध-स्थिर वस्ती, घरांची रचना, धान्यसाठवण, शेतीची साधने, पशुपालन आणि विविध प्रकारच्या हस्तकौशल्यांचे पुरावे मिळतात. या पुराव्यांमधून ग्रामीण अर्थव्यवस्थेची प्राथमिक रूपे आणि कृषी उत्पादनाशी संबंधित सामाजिक संघटनांचा विकास झाल्याचे दिसते.<ref>{{cite web |title=Chalcolithic Cultures of Western India |publisher=INFLIBNET Centre |url=https://ebooks.inflibnet.ac.in/icp02/chapter/159/ }}</ref> मात्र अशा प्राचीन वस्तींच्या सामाजिक संरचनेला आधुनिक जातव्यवस्थेतील ‘कुणबी’ या विशिष्ट जातनावाशी थेट जोडण्यासाठी आवश्यक असलेला सलग पुरातत्त्वीय, अभिलेखीय आणि सामाजिक पुरावा उपलब्ध नाही. त्यामुळे प्राचीन कृषक समाज हा आधुनिक कुणबी समाजाचा थेट पूर्वज होता, असा निष्कर्ष या लेखात मांडलेला नाही. === प्राचीन कृषक समाजापासून ऐतिहासिक ग्रामीण समाजाकडे === कोकणातील प्रागैतिहासिक आणि आरंभीच्या ऐतिहासिक मानवी वस्तीचा पुरावा हा आधुनिक कुणबी समाजाच्या इतिहासाचा थेट पुरावा नसला, तरी तो पुढील ग्रामीण आणि कृषी समाजाच्या ऐतिहासिक पार्श्वभूमीचा महत्त्वाचा भाग आहे. कोकणाचा प्राचीन इतिहास हा किनारी वसाहती, नदीखोरे, बंदरे, व्यापारमार्ग आणि सह्याद्रीमार्गे दख्खनशी असलेल्या संपर्काशी संबंधित होता. महाराष्ट्राच्या इतिहासाच्या अधिकृत गॅझेटियरमध्ये कोकणातील प्राचीन वस्ती, व्यापारी केंद्रे आणि विविध राजकीय सत्तांच्या प्रभावाचा मागोवा आढळतो.<ref>{{cite web |title=History of Maharashtra — Chapter I |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/History%20Part/chapter_1.pdf }}</ref><ref>{{cite web |title=Geoglyphs of Konkan Region of India |publisher=UNESCO World Heritage Centre |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6605/ }}</ref> कालांतराने जमीन, शेती, ग्रामसंस्था, उत्पादन, व्यापार, महसूल आणि सामाजिक संबंध यांचे स्वरूप बदलत गेले. पश्चिम दख्खनातील मध्ययुगीन ग्रामसमाजाच्या अभ्यासातून कृषी जमीन, ग्रामस्थळ, सामाईक चराऊ जमीन आणि स्थानिक ग्रामसंस्थांची रचना यांविषयी माहिती मिळते. या ग्रामीण संस्थांचा विकास प्रदेशानुसार वेगवेगळ्या स्वरूपात झाला असून कोकणातील भौगोलिक परिस्थितीमुळे तेथील ग्रामजीवन पश्चिम दख्खनच्या अंतर्गत प्रदेशापेक्षा काही बाबतींत वेगळे होते.<ref>{{cite book |last=Fukazawa |first=H. |chapter=The Medieval Deccan and Maharashtra |title=The Cambridge Economic History of India |editor1-last=Raychaudhuri |editor1-first=Tapan |editor2-last=Habib |editor2-first=Irfan |publisher=Cambridge University Press |year=1982 }}</ref> मध्ययुगीन काळात कोकणातील कृषी उत्पादनाबरोबरच किनारी व्यापार आणि बंदरांशी संबंधित आर्थिक व्यवहारांनाही महत्त्व होते. महाराष्ट्र राज्य गॅझेटियरनुसार प्राचीन आणि मध्ययुगीन काळात कोकणातील चौल, कल्याण, सोपारा आणि राजापुरी यांसारख्या बंदरांनी व्यापार आणि बाह्य संपर्कात भूमिका बजावली. कोकणातील भौगोलिक स्थानामुळे सह्याद्रीतील घाटमार्ग आणि समुद्री मार्ग यांच्या माध्यमातून अंतर्गत दख्खन आणि किनारी प्रदेश यांच्यात संपर्क निर्माण झाला.<ref>{{cite web |title=History of Maharashtra — Chapter I |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/History%20Part/chapter_1.pdf }}</ref> या दीर्घकालीन प्रक्रियांमधून कोकणातील ग्रामीण समाजरचना विकसित होत गेली. तथापि या प्रक्रियेतील प्रत्येक प्राचीन किंवा मध्ययुगीन कृषक समूहाला आधुनिक ‘कुणबी’ या सामाजिक नावाने संबोधता येत नाही. आधुनिक कुणबी ओळख कधी आणि कोणत्या सामाजिक प्रक्रियांमधून अधिक स्पष्ट झाली, याचा अभ्यास करण्यासाठी पुढील मध्ययुगीन, प्रारंभिक आधुनिक आणि विशेषतः वसाहतकालीन प्रशासकीय, जनगणना आणि ethnographic स्रोत स्वतंत्रपणे तपासणे आवश्यक आहे.<ref name="Enthoven1922" /> त्यामुळे आधुनिक कुणबी समाजाचा इतिहास शोधताना प्रागैतिहासिक कृषक संस्कृती, प्राचीन वस्ती, मध्ययुगीन ग्रामीण समाज आणि वसाहतकालीन प्रशासकीय नोंदी यांना एकाच अखंड जातीय वंशावळीत जोडण्याऐवजी स्वतंत्र ऐतिहासिक टप्पे म्हणून तपासणे अधिक योग्य ठरते. उपलब्ध पुरावे प्राचीन कोकणातील मानवी व कृषी जीवनाची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी स्पष्ट करतात; मात्र त्या आधारे आधुनिक कुणबी समाजाची थेट आणि अखंड वंशपरंपरा सिद्ध होत नाही.<ref>{{cite web |title=Geoglyphs of Konkan Region of India |publisher=UNESCO World Heritage Centre |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6605/ }}</ref><ref>{{cite book |last=Fukazawa |first=H. |chapter=The Medieval Deccan and Maharashtra |title=The Cambridge Economic History of India |editor1-last=Raychaudhuri |editor1-first=Tapan |editor2-last=Habib |editor2-first=Irfan |publisher=Cambridge University Press |year=1982 }}</ref> === प्रारंभिक ऐतिहासिक काळातील कोकण === इ.स.पूर्व शेवटच्या शतकांपासून इ.स.च्या आरंभीच्या शतकांपर्यंत पश्चिम दख्खन आणि कोकण यांच्यात व्यापारी, राजकीय आणि सांस्कृतिक संपर्क वाढला. या काळात पश्चिम दख्खनातील व्यापारी मार्ग, अंतर्गत बाजारपेठा आणि समुद्रकिनारी बंदरे यांचा विकास झाला. नाशिक, कार्ले आणि कान्हेरी यांसारख्या ठिकाणच्या शिलालेखांमधून त्या काळातील राजकीय सत्ताकेंद्रे, व्यापारी समुदाय, धार्मिक संस्था, दाते आणि विविध सामाजिक-आर्थिक समूहांविषयी माहिती मिळते.<ref>{{cite web |title=Social and Religious Conditions: The Deccan under the Sātavāhanas |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts |url=https://ignca.gov.in/Asi_data/17904.pdf }}</ref> सातवाहनकालीन पश्चिम दख्खनाच्या इतिहासाच्या अभ्यासासाठी नाशिक, कार्ले आणि इतर शिलालेख महत्त्वाचे आहेत. या शिलालेखांमधून कृषक, व्यापारी, कारागीर, धार्मिक दाते आणि प्रशासकीय घटक यांचा उल्लेख आढळतो. त्यामुळे प्रारंभिक ऐतिहासिक काळातील पश्चिम दख्खनातील समाज हा केवळ राजसत्ता आणि धार्मिक संस्थांपुरता मर्यादित नसून विविध आर्थिक आणि सामाजिक समूहांनी बनलेला होता.<ref>{{cite web |title=The History and Inscriptions of the Sātavāhanas and the Western Kshatrapas |publisher=Maharashtra State Board for Literature and Culture |url=https://sahitya.marathi.gov.in/scans/The%20History%20and%20Inscriptions%20of%20The%20Satavahanas%20and%20The%20Western%20Kshatrapas.pdf }}</ref> === कुटुम्बिक, कुटुम्बिन् आणि कृषक समाज === सातवाहनकालीन आणि आरंभीच्या ऐतिहासिक शिलालेखांच्या अभ्यासात ''kuṭumbika'', ''kuṭumbin'', ''gṛhapati'' आणि कृषीशी संबंधित ''halāyudha'' किंवा ''hālakiya'' यांसारख्या संज्ञांचा उल्लेख आढळतो. या संज्ञांचा अर्थ आणि सामाजिक संदर्भ प्रत्येक शिलालेखाच्या संदर्भानुसार तपासणे आवश्यक आहे. उपलब्ध अभ्यासांमध्ये ''kuṭumbin'' किंवा ''gṛhapati'' यांचा संबंध गृहस्थ किंवा कुटुंबप्रमुखाशी, तर ''halāyudha''चा संबंध कृषक व्यवसायाशी जोडला आहे.<ref>{{cite web |title=Social and Religious Conditions: The Deccan under the Sātavāhanas |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts |url=https://ignca.gov.in/Asi_data/17904.pdf }}</ref> पश्चिम दख्खनातील नाशिक परिसराशी संबंधित शिलालेखीय पुराव्यांमध्ये ''kuṭumbika'' या संज्ञेचा वापर आढळतो. एका नोंदीत ''kuṭumbika''चा उल्लेख कृषक किंवा नांगरणी करणाऱ्या व्यक्तीच्या संदर्भात करण्यात आला आहे. या प्रकारच्या पुराव्यांवरून प्रारंभिक ऐतिहासिक काळात कुटुंब, कृषी उत्पादन, संपत्ती आणि धार्मिक दान यांच्यात परस्परसंबंध असलेले ग्रामीण गृहस्थ अस्तित्वात होते असे दिसते.<ref>{{cite web |title=Social and Economic Conditions under the Sātavāhanas |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts |url=https://ignca.gov.in/Asi_data/17073.pdf }}</ref> सातवाहनकालीन सामाजिक आणि आर्थिक इतिहासाच्या अभ्यासात ''kuṭumbin'' ही संज्ञा आधुनिक ‘कुणबी’ किंवा शेतकरी या शब्दांशी तुलना करण्यासाठी काही वेळा वापरली जाते. मात्र ही तुलना मुख्यतः सामाजिक-आर्थिक भूमिकेच्या संदर्भात आहे. ''kuṭumbin'' आणि आधुनिक ‘कुणबी’ हे एकच सामाजिक समुदाय होते, असा निष्कर्ष या तुलनेतून काढता येत नाही.<ref>{{cite web |title=The History and Inscriptions of the Sātavāhanas and the Western Kshatrapas |publisher=Maharashtra State Board for Literature and Culture |url=https://sahitya.marathi.gov.in/scans/The%20History%20and%20Inscriptions%20of%20The%20Satavahanas%20and%20The%20Western%20Kshatrapas.pdf }}</ref> === प्रारंभिक कृषी व ग्रामजीवनाची पार्श्वभूमी === प्रारंभिक ऐतिहासिक काळातील कृषी अर्थव्यवस्था समजून घेण्यासाठी त्यापूर्वीच्या महाराष्ट्रातील ताम्रपाषाणकालीन वस्तींचे पुरावेही महत्त्वाचे आहेत. इनामगावसारख्या स्थळांवर घरांची रचना, धान्यसाठवण, कृषी उत्पादन, पशुपालन आणि कारागिरी यांचे पुरावे मिळाले आहेत. M. K. Dhavalikar यांच्या इनामगाववरील अभ्यासात या स्थळावरील वस्तीच्या आराखड्याच्या आधारे महाराष्ट्रातील प्रारंभिक कृषकांच्या वस्तीपद्धतीचा अभ्यास करण्यात आला आहे.<ref>{{cite journal |last=Dhavalikar |first=M. K. |title=Inamgaon: The Pattern of Settlement |journal=Man and Environment |volume=1 |year=1977 |pages=46–51 }}</ref> इनामगावचा कालखंड सातवाहनकालापूर्वीचा असल्यामुळे तेथील पुरावे आणि सातवाहनकालीन शिलालेख एकाच ऐतिहासिक टप्प्याचे प्रतिनिधित्व करीत नाहीत. तथापि दोन्ही प्रकारचे पुरावे महाराष्ट्रातील दीर्घकालीन कृषी, वस्ती आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेच्या विकासाचा स्वतंत्र पुरातत्त्वीय आणि अभिलेखीय संदर्भ उपलब्ध करून देतात.<ref>{{cite journal |last=Dhavalikar |first=M. K. |title=Inamgaon: The Pattern of Settlement |journal=Man and Environment |volume=1 |year=1977 |pages=46–51 }}</ref><ref>{{cite web |title=Social and Religious Conditions: The Deccan under the Sātavāhanas |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts |url=https://ignca.gov.in/Asi_data/17904.pdf }}</ref> सातवाहनकालीन शिलालेखांमध्ये कृषक, व्यापारी, कारागीर आणि धार्मिक दाते यांचे उल्लेख आढळतात. काही व्यक्तींनी बौद्ध धार्मिक संस्थांना गुहा, निधी किंवा इतर स्वरूपात दाने दिल्याचेही नोंदविले आहे. यावरून कृषी आणि इतर आर्थिक उपक्रमांमधून निर्माण होणाऱ्या संपत्तीचा काही भाग धार्मिक संस्थांच्या आश्रयासाठी वापरला जात असल्याचे दिसते.<ref>{{cite web |title=Social and Religious Conditions: The Deccan under the Sātavāhanas |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts |url=https://ignca.gov.in/Asi_data/17904.pdf }}</ref> === प्राचीन कृषक समाज आणि आधुनिक कुणबी यांच्यातील संबंध === प्राचीन महाराष्ट्रातील कृषक संस्कृती, सातवाहनकालीन ''kuṭumbika'' किंवा ''kuṭumbin'' यांसारख्या संज्ञा आणि आधुनिक ‘कुणबी’ या सामाजिक नावामध्ये भाषिक किंवा सामाजिक साम्य असल्याचे काही जुन्या आणि आधुनिक अभ्यासांमध्ये सूचित केले गेले आहे. मात्र या साम्यांवरून प्रागैतिहासिक किंवा सातवाहनकालीन कृषक समाज हा आधुनिक कुणबी समाजाचा थेट पूर्वज होता, असा निष्कर्ष काढता येत नाही.<ref name="RussellHiralal1916"/><ref>{{cite web |title=The History and Inscriptions of the Sātavāhanas and the Western Kshatrapas |publisher=Maharashtra State Board for Literature and Culture |url=https://sahitya.marathi.gov.in/scans/The%20History%20and%20Inscriptions%20of%20The%20Satavahanas%20and%20The%20Western%20Kshatrapas.pdf }}</ref> विशेषतः इ.स.पूर्व दुसऱ्या सहस्रकातील मालवा किंवा जोर्वे संस्कृतीतील कृषकांना ‘कुणबी’ म्हणणे अनैतिहासिक ठरेल. त्याचप्रमाणे सातवाहनकालीन ''kuṭumbika'' किंवा ''kuṭumbin'' या संज्ञा आधुनिक जातीय अर्थाने ‘कुणबी’चे समानार्थी नाव होत्या, असे निश्चितपणे म्हणता येत नाही. ‘कुणबी’ ही सामाजिक ओळख पुढील ऐतिहासिक काळातील सामाजिक संघटन, प्रादेशिक ओळखी, कृषी संबंध, जमीनव्यवस्था आणि नंतरच्या प्रशासकीय व जनगणना प्रक्रियांमध्ये अधिक स्पष्टपणे दस्तऐवजीकृत होत गेली. त्यामुळे आधुनिक कुणबी समाजाचा इतिहास समजून घेण्यासाठी प्राचीन कृषक समाजानंतरच्या मध्ययुगीन, पूर्व-आधुनिक आणि वसाहतकालीन प्रक्रियांचा स्वतंत्र अभ्यास आवश्यक आहे.<ref name="Enthoven1922" /> या अर्थाने प्राचीन कृषक संस्कृतींचा इतिहास हा कोकणातील कुणबींच्या थेट जातीय उत्पत्तीचा पुरावा नसून महाराष्ट्र आणि पश्चिम दख्खनमध्ये कृषी, स्थिर वस्ती, कुटुंब, उत्पादन आणि ग्रामीण जीवन यांची विकसित झालेली दीर्घ ऐतिहासिक पार्श्वभूमी म्हणून पाहणे अधिक योग्य ठरते. === ऐतिहासिक आणि आधुनिक वर्गीकरणातील फरक === कुणबी समाजाशी संबंधित संज्ञांचे प्रशासकीय आणि जनगणनात्मक वर्गीकरण काळानुसार बदलत गेले. ब्रिटिशकालीन जनगणनांमध्ये जात, उपजात, जमात किंवा सामाजिक समूहांची नोंद करताना तत्कालीन प्रशासकीय वर्गीकरण, प्रदेश, स्थानिक सामाजिक ओळख आणि जनगणनेची पद्धत यांचा परिणाम होत असे. त्यामुळे ''Kunbi'', ''Kanbi'', ''Kulwadi'', ''Maratha-Kunbi'' किंवा ''Kunbi-Maratha'' यांसारख्या संज्ञा वेगवेगळ्या काळातील जनगणना नोंदींमध्ये समान पद्धतीने वापरल्या गेल्या नाहीत.<ref>{{cite book |title=Census of India, 1931: Bombay Presidency |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1933 }}</ref> १९३१ च्या बॉम्बे जनगणनेतील विविध तक्त्यांमध्ये ''Kunbi, Kulwadi or Kanbi'', ''Lewa or Lewa Kunbi'' आणि ''Maratta-Kunbi'' अशा स्वतंत्र नोंदी आढळतात. त्याचबरोबर काही तक्त्यांमध्ये ''Maratta, Maratta-Kunbi, Kulwadi or Kanbi, Lewa or Rewa Kunbi of Khandesh'' असा संयुक्त वर्गही वापरण्यात आला होता. या नोंदींवरून तत्कालीन जनगणनांमध्ये संबंधित सामाजिक समूहांचे वर्गीकरण तक्त्यानुसार आणि प्रशासकीय संदर्भानुसार वेगवेगळ्या प्रकारे करण्यात आले होते, असे दिसते.<ref>{{cite book |title=Census of India, 1931: Bombay Presidency |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1933 }}</ref> १९३१ च्या जनगणना अहवालात Maratha आणि Kunbi या संज्ञांच्या वापराशी संबंधित वर्गीकरणीय अडचणींचाही उल्लेख करण्यात आला होता. त्यामुळे वेगवेगळ्या जनगणना वर्षांतील Maratha आणि Kunbi लोकसंख्येची तुलना करताना संबंधित जनगणनेतील वर्गीकरणपद्धती आणि त्या काळातील संज्ञांचा अर्थ लक्षात घेणे आवश्यक आहे.<ref>{{cite book |title=Census of India, 1931: Bombay Presidency |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1933 }}</ref> स्वातंत्र्योत्तर काळात या वर्गीकरणाला अधिक स्पष्ट प्रशासकीय स्वरूप प्राप्त झाले. मुंबई सरकारने २३ एप्रिल १९४२ रोजी प्रसिद्ध केलेल्या वर्गीकरणात ''Kunbi (Except Tilori Kunbi in Ratnagiri district)'' ही नोंद ''Intermediate Communities''च्या यादीत, तर ''Kunbi Tilori in Ratnagiri district'' ही नोंद ''Other Backward Communities''च्या यादीत स्वतंत्रपणे केली होती. मुंबई उच्च न्यायालयाने २००२ च्या निर्णयात ही स्थिती १ नोव्हेंबर १९५०, २९ ऑक्टोबर १९५६ आणि २१ नोव्हेंबर १९६१ च्या पुढील सरकारी ठरावांमध्येही कायम राहिल्याचे नमूद केले आहे.<ref>{{cite web |title=Dattatraya S/o Ramrao Thorat v. The State of Maharashtra & Ors. |url=https://nearlaw.com/PDF/MumbaiHC/2002/2002%284%29-ALL-MR-807.html |publisher=Bombay High Court |date=24 April 2002 |access-date=2026-08-22 }}</ref> महाराष्ट्र शासनाने १३ ऑक्टोबर १९६७ रोजी स्वतंत्र इतर मागासवर्गीयांची यादी प्रसिद्ध केली. मुंबई उच्च न्यायालयाच्या नोंदीनुसार या यादीत अनुक्रमांक ८३वर ''Kunbi caste''चा समावेश करण्यात आला. न्यायालयाने पुढे नमूद केले की १९६७पासून कुणबी जात महाराष्ट्राच्या इतर मागासवर्गीयांच्या यादीत समाविष्ट झाली.*Dattatraya S/o Ramrao Thorat v. The State of Maharashtra & Ors.*, Writ Petition No. 5345 of 2001, decided on 24 April 2002, 2002 (4) All MR 807. या ऐतिहासिक बदलांमुळे जुन्या जनगणनेतील एखाद्या संज्ञेची संख्या आणि आजच्या प्रशासकीय वर्गातील त्याच संज्ञेची संख्या यांची थेट तुलना करता येत नाही. अशी तुलना करताना संबंधित जनगणनेतील वर्गीकरण, प्रशासकीय सीमा, संज्ञेचा त्या काळातील अर्थ आणि स्थानिक सामाजिक ओळख या सर्व बाबींचा विचार करणे आवश्यक आहे. === संज्ञांच्या वापराबाबत ऐतिहासिक सावधगिरी === कोकणातील कुणबी समाजाचा इतिहास लिहिताना ‘कुणबी’, ‘कानबी’, ‘कुलवाडी’, ‘मराठा-कुणबी’ आणि ‘तिलोरी कुणबी’ या संज्ञांचा वापर त्यांच्या संबंधित ऐतिहासिक आणि प्रशासकीय संदर्भात करणे आवश्यक आहे. उपलब्ध जनगणना आणि प्रशासकीय नोंदींमध्ये या संज्ञांचे वर्गीकरण काळानुसार बदललेले दिसते.<ref>{{cite book |title=Census of India, 1931: Bombay Presidency |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1933 }}</ref><ref>{{cite web |title=Dattatraya S/o Ramrao Thorat v. The State of Maharashtra & Ors., Writ Petition No. 5345 of 2001 |url=https://nearlaw.com/PDF/MumbaiHC/2002/2002%284%29-ALL-MR-807.html |publisher=High Court of Judicature at Bombay, Aurangabad Bench |date=24 April 2002 |access-date=22 August 2026 |language=en }}</ref> विशेषतः तिलोरी कुणबीच्या बाबतीत हा फरक स्पष्टपणे दिसतो. १९४२ च्या मुंबई सरकारच्या वर्गीकरणात रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील तिलोरी कुणबींना ''Other Backward Communities''च्या यादीत स्वतंत्र स्थान देण्यात आले होते, तर त्याच वेळी इतर कुणबींना ''Intermediate Communities''च्या वर्गात ठेवण्यात आले होते. १९५०, १९५६ आणि १९६१ च्या संबंधित सरकारी ठरावांमध्येही ही स्थिती कायम राहिल्याचे मुंबई उच्च न्यायालयाने नमूद केले आहे. १९६७मध्ये मात्र ''Kunbi caste''चा स्वतंत्र इतर मागासवर्गीयांच्या यादीत समावेश करण्यात आला.<ref>{{cite web |title=Dattatraya S/o Ramrao Thorat v. The State of Maharashtra & Ors., Writ Petition No. 5345 of 2001 |url=https://nearlaw.com/PDF/MumbaiHC/2002/2002%284%29-ALL-MR-807.html |publisher=High Court of Judicature at Bombay, Aurangabad Bench |date=24 April 2002 |access-date=22 August 2026 |language=en }}</ref> त्यामुळे एखाद्या व्यक्तीची किंवा समूहाची आधुनिक जातीय ओळख केवळ आडनाव, व्यवसाय, गावाचे नाव किंवा जुन्या जनगणनेतील नोंद यावरून निश्चित करता येत नाही. ऐतिहासिक जनगणना ही तत्कालीन प्रशासकीय आणि सामाजिक वर्गीकरणाची नोंद असते; ती प्रत्येक व्यक्तीच्या आधुनिक जातीय ओळखीचा अंतिम पुरावा मानता येत नाही. आधुनिक जातीय किंवा प्रशासकीय दावा तपासताना संबंधित काळातील प्राथमिक दस्तऐवज आणि लागू असलेले प्रशासकीय नियम स्वतंत्रपणे तपासणे आवश्यक आहे. त्याचप्रमाणे ''Maratha-Kunbi'' किंवा ''Kunbi-Maratha'' या संज्ञांचा एखाद्या ऐतिहासिक स्रोतामध्ये वापर झाला म्हणून त्या संज्ञांचा प्रत्येक काळात आणि प्रत्येक प्रदेशात एकच सामाजिक अर्थ होता असे मानता येत नाही. १९३१ च्या जनगणनेत ''Kunbi, Kulwadi or Kanbi'', ''Maratta-Kunbi'' आणि ''Lewa or Lewa Kunbi'' अशा स्वतंत्र नोंदी तसेच काही ठिकाणी Maratha आणि संबंधित कृषक समूहांना एकत्रित करणारे वर्ग आढळतात.<ref>{{cite book |title=Census of India, 1931: Bombay Presidency |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1933 }}</ref> या कारणामुळे कोकणातील कुणबी समाजाचा इतिहास मांडताना '''भाषिक संज्ञा, सामाजिक ओळख, जनगणनात्मक वर्गीकरण आणि आधुनिक प्रशासकीय वर्गीकरण''' या चार बाबी स्वतंत्रपणे तपासणे आवश्यक आहे. ब्रिटिशकालीन जनगणनांमध्ये समान किंवा संबंधित संज्ञांचे वर्गीकरण काळानुसार बदललेले दिसते, तर स्वातंत्र्योत्तर काळात सरकारी वर्गीकरणातही कुणबी आणि तिलोरी कुणबी यांची प्रशासकीय स्थिती बदलली. त्यामुळे एका काळातील प्रशासकीय वर्गीकरण दुसऱ्या काळातील सामाजिक ओळखीशी तंतोतंत समान मानणे किंवा जुन्या जनगणना अथवा प्रशासकीय नोंदीवरून आधुनिक सामाजिक ओळख निश्चित करणे इतिहासदृष्ट्या अचूक ठरणार नाही.<ref>{{cite book |title=Census of India, 1931: Bombay Presidency |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1933 }}</ref><ref>{{cite web |title=Dattatraya S/o Ramrao Thorat v. The State of Maharashtra & Ors., Writ Petition No. 5345 of 2001 |url=https://nearlaw.com/PDF/MumbaiHC/2002/2002%284%29-ALL-MR-807.html |publisher=High Court of Judicature at Bombay, Aurangabad Bench |date=24 April 2002 |access-date=22 August 2026 |language=en }}</ref> == मध्ययुगीन कोकण == कोकणाच्या मध्ययुगीन इतिहासात विविध राजकीय सत्तांचा प्रभाव पडला. शिलाहार, यादव, दिल्ली सल्तनत, बहमनी सत्ता आणि त्यानंतरची दख्खनी सल्तनती राज्ये यांच्या काळात कोकणातील राजकीय सीमा, प्रशासकीय व्यवस्था आणि स्थानिक सत्ताकेंद्रे बदलत गेली. या राजकीय बदलांबरोबर जमीन, महसूल, ग्रामव्यवस्था आणि कृषी उत्पादनाशी संबंधित संस्थांमध्येही बदल झाले. मात्र या सर्व कालखंडातील कृषक समाजाला आधुनिक अर्थाने ‘कुणबी’ म्हणून संबोधणे इतिहासदृष्ट्या योग्य ठरत नाही. उपलब्ध मध्ययुगीन स्रोतांमध्ये ग्रामीण समाजाचे विविध प्रशासकीय, आर्थिक आणि सामाजिक संदर्भ आढळतात; ‘कुणबी’ ही आधुनिक सामाजिक ओळख पुढील ऐतिहासिक प्रक्रियांमध्ये अधिक स्पष्टपणे दस्तऐवजीकृत झाली.<ref>{{cite web |title=History of the Konkan |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Gazetteer%20of%20Bombay%20Presidency/history_of_the_konkan/section_2.pdf }}</ref><ref>{{cite web |title=Mediaeval Administration and Social Organisation |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/History%20Part/History_II/chapter_10.pdf }}</ref> === शिलाहार === कोकणाच्या मध्ययुगीन इतिहासात शिलाहारांचे महत्त्वाचे स्थान आहे. शिलाहारांच्या तीन प्रमुख शाखांपैकी दक्षिण कोकणातील शाखेने साधारण इ.स. ७७० ते १०२० च्या दरम्यान राज्य केले. उत्तर कोकणातील शिलाहार शाखेचे राजकीय क्षेत्र ठाणे, कोलाबा आणि त्याच्या आसपासच्या प्रदेशाशी संबंधित होते. दक्षिण कोकणातील शिलाहार हे सुरुवातीला राष्ट्रकूटांचे आणि नंतर चालुक्य, कदंब व यादव यांसारख्या दख्खनी सत्तांचे मांडलिक होते.<ref>{{cite web |title=Silaharas |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/his_silaharas.html }}</ref> उत्तर कोकणातील शिलाहारांच्या राजकीय क्षेत्रात आजच्या ठाणे, मुंबई, कोलाबा आणि आसपासच्या प्रदेशांचा समावेश होत होता. त्यांच्या काळात ठाणे, सोपारा, चौल, उरण आणि इतर किनारी केंद्रे व्यापार व राजकीय संपर्कासाठी महत्त्वाची होती. कोकणातील राजकीय आणि आर्थिक जीवनाचा संबंध समुद्री बंदरे तसेच सह्याद्रीमार्गे दख्खनच्या पठाराशी जोडलेल्या मार्गांशी होता.<ref>{{cite web |title=History of the Konkan |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Gazetteer%20of%20Bombay%20Presidency/history_of_the_konkan/section_2.pdf }}</ref> शिलाहारकालीन ताम्रपट आणि शिलालेखांमधून जमीनदान, धार्मिक संस्था आणि स्थानिक सत्ताकेंद्रांमधील संबंधांचा अभ्यास करता येतो. या पुराव्यांमुळे कृषी उत्पादन आणि जमिनीचे उत्पन्न हे तत्कालीन सामाजिक, धार्मिक आणि राजकीय व्यवस्थेतील महत्त्वाचे आर्थिक आधार होते असे दिसते. तथापि या काळातील कृषक समाजाला आधुनिक ‘कुणबी’ या जातनावाने ओळखण्यास पुरेसा थेट पुरावा उपलब्ध नाही.<ref>{{cite web |title=Silaharas |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/his_silaharas.html }}</ref> === यादव === इ.स. १२व्या आणि १३व्या शतकात देवगिरीच्या यादव सत्तेचा पश्चिम दख्खनावर प्रभाव वाढला. कोकणातील काही भागांवरही यादव सत्तेचे नियंत्रण किंवा प्रभाव होता. उत्तर कोकणात यादवांच्या प्रतिनिधींची प्रशासकीय उपस्थिती असल्याचे ताम्रपट आणि शिलालेखीय पुराव्यांतून दिसते. इ.स. १२७३ आणि १२९१ च्या नोंदींमध्ये रामचंद्र यादवाच्या अधिकाऱ्यांनी कल्याण आणि सालसेट परिसरातील गावांच्या दानाचा उल्लेख केला आहे.<ref>{{cite web |title=History of the Konkan |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Gazetteer%20of%20Bombay%20Presidency/history_of_the_konkan/section_2.pdf }}</ref> यादवकालीन महाराष्ट्रातील ग्रामीण समाज आणि प्रशासकीय व्यवस्थेबाबत महाराष्ट्र राज्य गॅझेटियरमध्ये गावाच्या पातळीवर ग्रामकूट, चौधरी किंवा चौगुला यांसारख्या पदांचा उल्लेख आहे. ग्रामसमिती आणि तिचे सदस्य महत्तर म्हणून ओळखले जात असल्याची नोंदही आढळते. या काळात गाव हे कृषी उत्पादन, स्थानिक प्रशासन आणि सामाजिक जीवनाचे महत्त्वाचे केंद्र होते.<ref>{{cite web |title=Territorial Groups |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/land_and_people/L%20%26%20P%20pdf/Chapter%20VI/2%20Places%20of%20Pilgrimage.pdf }}</ref> या ग्रामव्यवस्थेचा उल्लेख आधुनिक कुणबी समाजाच्या थेट इतिहासासाठी पुरावा म्हणून न करता, कोकण आणि पश्चिम दख्खनातील पुढील ग्रामीण समाजरचनेची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी म्हणून पाहणे अधिक योग्य आहे. === यादव सत्तेचा अंत आणि दिल्ली सल्तनतीचा प्रभाव === १३व्या शतकाच्या अखेरीस देवगिरीच्या यादव सत्तेवर दिल्ली सल्तनतीचा प्रभाव वाढला. इ.स. १३१७मध्ये यादव राज्य दिल्लीच्या सत्तेखाली पूर्णपणे गेले आणि दख्खनमध्ये दिल्लीच्या प्रशासकीय व लष्करी सत्तेची स्थापना झाली. महाराष्ट्र राज्य गॅझेटियरनुसार या काळात देवगिरी हे दिल्लीच्या दख्खन प्रांताचे महत्त्वाचे प्रशासकीय केंद्र राहिले आणि प्रदेशातील अनेक भागांवर लष्करी अधिकाऱ्यांच्या माध्यमातून सत्ता चालवली जात होती.<ref>{{cite web |title=Mediaeval Administration and Social Organisation |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/History%20Part/History_II/chapter_10.pdf }}</ref> या संक्रमणकाळात दक्षिण कोकणासारख्या सीमावर्ती भागांत काही स्थानिक हिंदू प्रमुखांनी आपली सत्ता टिकवून ठेवण्याचा प्रयत्न केल्याची नोंद महाराष्ट्र राज्य गॅझेटियरमध्ये आहे. त्यामुळे दिल्लीच्या सत्तेचा प्रभाव वाढला असला तरी स्थानिक सत्ताकेंद्रे आणि ग्रामीण संस्था तत्काळ पूर्णपणे नाहीशा झाल्या असे मानता येत नाही.<ref>{{cite web |title=Mediaeval Administration and Social Organisation |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/History%20Part/History_II/chapter_10.pdf }}</ref> या राजकीय संक्रमणाचा परिणाम महसूल, जमीन आणि ग्रामीण समाजावर झाला. दिल्लीच्या दख्खनमधील प्रशासनात ''iqta''सारख्या महसूल व लष्करी व्यवस्थांचा वापर करण्यात आला होता. तथापि या कालखंडातील ग्रामीण कृषकांना आधुनिक ‘कुणबी’ या नावाने ओळखण्यास उपलब्ध स्रोत पुरेसा आधार देत नाहीत.<ref>{{cite web |title=Mediaeval Administration and Social Organisation |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/History%20Part/History_II/chapter_10.pdf }}</ref> === बहमनी सत्ता === इ.स. १३४७मध्ये बहमनी सत्ता स्थापन झाल्यानंतर दख्खनमध्ये स्वतंत्र सुलतानशाही राजकीय व्यवस्था निर्माण झाली. महाराष्ट्रातील ग्रामीण समाजाच्या संदर्भात बहमनी सत्तेने पाटील आणि देशमुख यांसारख्या स्थानिक अधिकाऱ्यांचे हक्क व वतने मान्य केल्याची नोंद महाराष्ट्र राज्य गॅझेटियरमध्ये आढळते.<ref>{{cite web |title=Territorial Groups |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/land_and_people/L%20%26%20P%20pdf/Chapter%20VI/2%20Places%20of%20Pilgrimage.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> बहमनी काळात गाव हे स्थानिक प्रशासन आणि कृषी उत्पादनाचे महत्त्वाचे केंद्र राहिले. पाटील आणि देशमुख यांसारख्या स्थानिक अधिकारपदांना मान्यता मिळाल्यामुळे केंद्रीय सुलतानशाही आणि स्थानिक ग्रामीण समाज यांच्यात संस्थात्मक संबंध निर्माण झाले. महसूलव्यवस्थेतील विविध प्रशासकीय विभागांसाठी तालुका, महाल, तरफ आणि परगणा यांसारख्या संज्ञांचा वापर होत असल्याचे गॅझेटियरमध्ये नमूद आहे.<ref>{{cite web |title=Territorial Groups |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/land_and_people/L%20%26%20P%20pdf/Chapter%20VI/2%20Places%20of%20Pilgrimage.pdf }}</ref> बहमनी राज्याचे विघटन झाल्यानंतर दख्खनमध्ये अहमदनगरची निजामशाही, विजापूरची आदिलशाही, गोवळकोंड्याची कुतुबशाही, वऱ्हाडची इमादशाही आणि बिदरची बरीदशाही अशी स्वतंत्र सत्ताकेंद्रे निर्माण झाली. या सत्तांमुळे महाराष्ट्रातील राजकीय सीमा आणि प्रशासकीय व्यवस्था पुन्हा बदलल्या.<ref>{{cite web |title=The Bahamanis of the Deccan |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/History%20Part/History_II/chapter_2.pdf }}</ref> === निजामशाही, आदिलशाही आणि कोकण === बहमनी सत्तेच्या विघटनानंतर कोकणातील विविध प्रदेशांवर अहमदनगरची निजामशाही आणि विजापूरची आदिलशाही यांचा वेगवेगळ्या काळात प्रभाव राहिला. किनारी प्रदेशात स्थानिक राजकीय सत्ताकेंद्रे, बंदरे आणि किल्ले यांचे महत्त्व वाढले. कोकणातील राजकीय नियंत्रण हे केवळ एका सत्तेच्या अखंड अधिपत्याखाली राहिले नाही; विविध सत्तांमध्ये प्रदेशांचे नियंत्रण बदलत गेले.<ref>{{cite web |title=The Nizamshahi of Ahmadnagar |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/History%20Part/History_II/chapter_3.pdf }}</ref> कोकणातील राजापुरीसारख्या केंद्रांच्या इतिहासातून या राजकीय बदलांचे उदाहरण दिसते. महाराष्ट्र राज्य गॅझेटियरनुसार राजापुरीचा प्रदेश पंधराव्या शतकाच्या अखेरीस निजामशाहीच्या प्रभावाखाली आला आणि १४९०मध्ये मलिक अहमदने दीर्घ वेढ्यानंतर तो ताब्यात घेतला.<ref>{{cite web |title=Rajpuri |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/places_Rajpuri.html }}</ref> या राजकीय संक्रमणांचा ग्रामीण समाजावर परिणाम महसूल, जमीनवापर, स्थानिक अधिकारपदे आणि व्यापारमार्गांच्या बदलांच्या माध्यमातून झाला. मात्र उपलब्ध स्रोतांवरून या सर्व कालखंडातील कृषक समाजाची एकच जातीय ओळख होती असे म्हणता येत नाही. === मध्ययुगीन कोकणातील कृषक समाज === मध्ययुगीन कोकणातील कृषक समाज हा जमीन, पावसावर आधारित शेती, स्थानिक बाजारपेठा, ग्रामसंस्था आणि महसूलव्यवस्थेशी जोडलेला होता. कोकणाच्या भौगोलिक परिस्थितीमुळे भातशेती, डोंगरउतारावरील शेती आणि किनारी व्यापार यांना विशेष महत्त्व होते. पुढील शतकांमध्ये या ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचे विविध स्वरूप विकसित झाले.<ref>{{cite web |title=History of the Konkan |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Gazetteer%20of%20Bombay%20Presidency/history_of_the_konkan/section_2.pdf }}</ref> मध्ययुगीन ग्रामीण समाजाचा हा इतिहास आधुनिक कुणबी समाजाच्या निर्मितीचा थेट पुरावा म्हणून वापरता येत नाही. मात्र पुढील पूर्व-आधुनिक आणि वसाहतकालीन काळात जमीन, शेती, महसूल, ग्रामसंस्था आणि कृषक सामाजिक ओळखी यांच्या ज्या प्रक्रिया अधिक स्पष्ट झाल्या, त्यांची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी या कालखंडात शोधता येते. === निजामशाही आणि कोकण === इ.स. १४९०मध्ये अहमदनगरच्या निजामशाहीची स्थापना झाल्यानंतर कोकणातील काही महत्त्वाची ठाणी आणि बंदरे निजामशाहीच्या राजकीय व लष्करी प्रभावाखाली आली. कोलाबा गॅझेटियरमध्ये दांडा-राजपुरीचा उल्लेख करताना, इ.स. १४९०मध्ये दीर्घ वेढ्यानंतर निजामशाहीचा संस्थापक मलिक अहमद याने राजपुरी जिंकून घेतल्याची नोंद आहे. त्यानंतर अहमदनगरची सत्ता कोकणातील या भागावर दृढ झाली आणि राजपुरी हे व्यापाराचे महत्त्वाचे केंद्र राहिले.<ref>{{cite web |title=Rajpuri |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/places_Rajpuri.html }}</ref> निजामशाहीच्या विस्ताराच्या काळात मलिक अहमदने कोकण आणि घाट परिसरातील अनेक किल्ले आपल्या ताब्यात घेतल्याची नोंद महाराष्ट्र राज्य गॅझेटियरमध्ये आहे. इ.स. १४८५नंतर त्याने जुन्नर आणि दौलताबादच्या प्रदेशातून कोकणाकडे लष्करी मोहिमा केल्या आणि अनेक घाट व कोकणातील किल्ल्यांवर नियंत्रण मिळवले. इ.स. १४९०मध्ये दांडा-राजपुरी जिंकल्यानंतर उत्तर कोकणातील गुजरातच्या अखत्यारीत नसलेला काही प्रदेश अहमदनगरच्या नियंत्रणाखाली आला.<ref>{{cite web |title=History of the Konkan |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Gazetteer%20of%20Bombay%20Presidency/history_of_the_konkan/section_3.pdf }}</ref> निजामशाहीच्या काळात कोकणातील बंदरे, घाटमार्ग आणि किल्ले यांना राजकीय तसेच आर्थिक महत्त्व होते. राजपुरी हे पंधराव्या आणि सोळाव्या शतकात व्यापाराचे महत्त्वाचे केंद्र होते. पुढील काळातील प्रवाशांच्या आणि परकीय व्यापारविषयक नोंदींमध्येही राजपुरीचा व्यापारकेंद्र आणि बंदर म्हणून उल्लेख आढळतो.<ref>{{cite web |title=Rajpuri |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/places_Rajpuri.html }}</ref> या राजकीय आणि व्यापारी व्यवस्थेचा ग्रामीण अर्थव्यवस्थेशी संबंध होता. कृषी उत्पादन स्थानिक बाजारपेठा आणि बंदरांशी जोडलेले होते. मात्र या काळातील कृषक समाजाला आधुनिक अर्थाने ‘कुणबी’ या एकसंध जातीय नावाने ओळखणे योग्य ठरणार नाही. आधुनिक कुणबी ओळख पुढील काळातील सामाजिक, प्रशासकीय आणि जनगणनात्मक प्रक्रियांमध्ये अधिक स्पष्टपणे नोंदली गेली. === आदिलशाही आणि दक्षिण कोकण === बहमनी सत्तेच्या विघटनानंतर विजापूरची आदिलशाही ही दख्खनमधील प्रमुख सत्तांपैकी एक झाली. कोकणातील विविध भागांवर अहमदनगरची निजामशाही आणि विजापूरची आदिलशाही यांचा वेगवेगळ्या काळात प्रभाव राहिला. कोकणाच्या राजकीय इतिहासात स्थानिक सरदार, किल्ले, बंदरे आणि किनारी सत्ताकेंद्रे यांचे महत्त्व कायम राहिले.<ref>{{cite web |title=History of the Konkan |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Gazetteer%20of%20Bombay%20Presidency/history_of_the_konkan/section_3.pdf }}</ref> इ.स. १४८९मध्ये युसुफ आदिल खानने विजापूरच्या आदिलशाहीची स्थापना केली. त्याच काळात अहमदनगरच्या मलिक अहमदने कोकणातील अनेक किल्ले ताब्यात घेण्यास सुरुवात केली होती. त्यामुळे पंधराव्या शतकाच्या अखेरीस कोकण आणि घाट प्रदेशात अहमदनगर व विजापूर या दख्खनी सत्तांमधील राजकीय स्पर्धेला महत्त्व प्राप्त झाले.<ref>{{cite web |title=History of the Konkan |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Gazetteer%20of%20Bombay%20Presidency/history_of_the_konkan/section_3.pdf }}</ref> दक्षिण कोकणातील राजकीय परिस्थिती एकसंध नव्हती. किनारी भागातील बंदरे आणि किल्ले तसेच सह्याद्रीतील घाटमार्ग यांवर नियंत्रण ठेवणे दख्खनी सत्तांसाठी लष्करी आणि आर्थिकदृष्ट्या महत्त्वाचे होते. समुद्री व्यापार आणि अंतर्गत दख्खनशी असलेले मार्ग यांमुळे कोकणातील किनारी केंद्रांना व्यापक आर्थिक महत्त्व प्राप्त झाले.<ref>{{cite web |title=History of the Konkan |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Gazetteer%20of%20Bombay%20Presidency/history_of_the_konkan/section_3.pdf }}</ref> === मुघल प्रभाव === दख्खनमध्ये मुघल सत्तेचा विस्तार झाल्यानंतर महाराष्ट्रातील विविध प्रदेशांवर मुघलांचा राजकीय आणि महसुली प्रभाव वाढला. मात्र कोकणातील राजकीय परिस्थिती एकसंध नव्हती आणि किनारी प्रदेशातील विविध सत्ताकेंद्रे, किल्ले आणि स्थानिक प्रमुख यांचे महत्त्व कायम राहिले. दख्खनच्या राजकीय इतिहासात दिल्ली सल्तनत, बहमनी सत्ता, निजामशाही, आदिलशाही आणि पुढे मुघल सत्ता यांमधील सत्तांतरांची मालिका दिसून येते.<ref>{{cite web |title=Mediaeval Administration and Social Organisation |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/History%20Part/History_II/chapter_10.pdf }}</ref> मुघल काळातील प्रशासनाचा अभ्यास करताना केंद्रीय सत्ता आणि स्थानिक प्रशासन यांच्यातील संबंध लक्षात घेणे आवश्यक आहे. गावपातळीवरील स्थानिक अधिकारी आणि ग्रामीण संस्था अनेक ठिकाणी प्रशासनाच्या कार्यात सहभागी राहिल्या. त्यामुळे राजकीय सत्ता बदलली तरी स्थानिक ग्रामीण प्रशासनातील काही संस्था आणि सामाजिक संबंध सातत्याने कार्यरत राहू शकले.<ref>{{cite web |title=Mediaeval Administration and Social Organisation |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/History%20Part/History_II/chapter_10.pdf }}</ref> मुघल आणि दख्खनी सत्तांच्या काळातील महसूलव्यवस्थेचा ग्रामीण समाजावर परिणाम झाला असला तरी त्या काळातील प्रत्येक कृषक समूहाची आधुनिक जातीय ओळख निश्चित करण्यासाठी स्वतंत्र पुराव्यांची आवश्यकता आहे. त्यामुळे या कालखंडातील कृषक समाजाला सरसकट ‘कुणबी’ म्हणून ओळखणे योग्य ठरत नाही. === स्थानिक सत्ताकेंद्रे आणि कोकणातील राजकीय विविधता === कोकणाचा राजकीय इतिहास केवळ मोठ्या साम्राज्यांच्या इतिहासाने स्पष्ट होत नाही. शिलाहार, यादव आणि दख्खनी सल्तनतींच्या काळात स्थानिक सरदार, वतनदार आणि किल्लेदार यांना स्थानिक प्रशासन आणि संरक्षणव्यवस्थेत महत्त्व होते. किनारी भागातील बंदरे आणि किल्ले हे व्यापार, वाहतूक आणि लष्करी नियंत्रणासाठी महत्त्वाचे केंद्र होते.<ref>{{cite web |title=History of the Konkan |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Gazetteer%20of%20Bombay%20Presidency/history_of_the_konkan/section_3.pdf }}</ref> राजपुरी हे याचे महत्त्वाचे उदाहरण आहे. कोलाबा गॅझेटियरनुसार राजपुरीला कोकणाच्या इतिहासात विविध काळात महत्त्व प्राप्त झाले होते. इ.स. १४९०मध्ये निजामशाहीच्या मलिक अहमदने ते जिंकल्यानंतर ते अहमदनगरच्या सत्तेखाली आले. पुढे सोळाव्या आणि सतराव्या शतकातही ते महत्त्वाचे व्यापारकेंद्र राहिले. राजपुरीचा उल्लेख परकीय प्रवासी आणि व्यापारी स्रोतांमध्येही आढळतो.<ref>{{cite web |title=Rajpuri |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/places_Rajpuri.html }}</ref> महाड हे कोकणातील आणखी एक महत्त्वाचे ऐतिहासिक केंद्र होते. कोलाबा गॅझेटियरमध्ये महाडचा सावित्री नदीवरील महत्त्वाचा व्यापारी केंद्र म्हणून उल्लेख केला आहे. महाडजवळील पाले येथील बौद्ध लेणी आणि सावित्री नदीमार्गे अंतर्गत प्रदेशाशी असलेला संपर्क यांमुळे महाडला प्रादेशिक व्यापार आणि वाहतुकीच्या दृष्टीने महत्त्व प्राप्त झाले होते.<ref>{{cite web |title=Rajpuri |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/places_Rajpuri.html }}</ref> कोकणातील अशा स्थानिक केंद्रांमुळे कृषी उत्पादन, नदीमार्ग, बंदरे, बाजारपेठा आणि घाटमार्ग यांच्यात परस्पर संबंध निर्माण झाले. कोलाबा गॅझेटियरमध्ये महाड, राजपुरी, मुरुड, श्रीवर्धन, रेवदंडा आणि इतर बंदरांच्या व्यापारसंबंधी नोंदी आढळतात. यावरून किनारी आणि नदीमार्गावरील वाहतूक ही ग्रामीण उत्पादनाच्या देवाणघेवाणीशी जोडलेली होती असे दिसते.<ref>{{cite web |title=Course of Trade |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/bank_trade_course.html }}</ref> === ग्रामव्यवस्था === मध्ययुगीन महाराष्ट्रातील ग्रामव्यवस्था ही आर्थिक आणि प्रशासकीय जीवनाचा महत्त्वाचा आधार होती. यादवकालीन व्यवस्थेबाबत महाराष्ट्र राज्य गॅझेटियरमध्ये ग्रामसमिती आणि तिच्या सदस्यांसाठी ‘महत्तर’ यांसारख्या संज्ञांचा उल्लेख आढळतो. स्थानिक ग्रामप्रशासनात विविध अधिकारी आणि सामाजिक घटक सहभागी होत असत.<ref>{{cite web |title=Territorial Groups |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/land_and_people/L%20%26%20P%20pdf/Chapter%20VI/2%20Places%20of%20Pilgrimage.pdf }}</ref> बहमनी आणि त्यानंतरच्या दख्खनी सुलतानशाहींच्या काळात पाटील, देशमुख आणि इतर स्थानिक अधिकाऱ्यांचे हक्क आणि वतने अनेक ठिकाणी कायम राहिल्याचे महाराष्ट्र राज्य गॅझेटियरमध्ये नमूद केले आहे. त्यामुळे केंद्रीय सुलतानशाही आणि स्थानिक ग्रामव्यवस्था यांच्यात परस्पर संबंध निर्माण झाले होते.<ref>{{cite web |title=Territorial Groups |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/land_and_people/L%20%26%20P%20pdf/Chapter%20VI/2%20Places%20of%20Pilgrimage.pdf }}</ref> गावातील कृषी उत्पादन, जमीन, महसूल, स्थानिक सेवा आणि सामाजिक व्यवहार यांचे व्यवस्थापन विविध स्थानिक संस्थांमार्फत होत असे. पाटील हा गावपातळीवरील महत्त्वाचा अधिकारी होता, तर देशमुखाचा संबंध मोठ्या महसुली क्षेत्राशी आणि स्थानिक महसूलव्यवस्थेशी होता. पुढील मराठा काळात या संस्थांच्या अधिकारांमध्ये आणि कार्यपद्धतीत बदल झाले, तरी स्थानिक ग्रामीण प्रशासनाची काही मूलभूत रूपे पुढेही टिकून राहिली.<ref>{{cite web |title=Territorial Groups |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/land_and_people/L%20%26%20P%20pdf/Chapter%20VI/2%20Places%20of%20Pilgrimage.pdf }}</ref> === जमीन आणि महसूल === मध्ययुगीन कोकणातील राज्यव्यवस्थेचा महत्त्वाचा आर्थिक आधार जमीन महसूल होता. कृषी उत्पादनावर आधारित महसूलव्यवस्था ही राजसत्तेच्या उत्पन्नाचा प्रमुख स्रोत होती. बहमनी आणि त्यानंतरच्या दख्खनी सल्तनतींच्या काळात महसूल प्रशासनासाठी विविध प्रादेशिक विभाग आणि स्थानिक अधिकारी कार्यरत होते. महाराष्ट्र राज्य गॅझेटियरमध्ये पाटील, देशमुख आणि इतर स्थानिक अधिकाऱ्यांच्या माध्यमातून ग्रामस्तरावरील प्रशासन आणि महसूलव्यवस्थेचे स्वरूप स्पष्ट केले आहे.<ref>{{cite web |title=Territorial Groups |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/land_and_people/L%20%26%20P%20pdf/Chapter%20VI/2%20Places%20of%20Pilgrimage.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> जमिनीचा वापर, लागवड आणि महसूल यांच्यातील संबंधामुळे कृषक हा राज्याच्या अर्थव्यवस्थेतील महत्त्वाचा घटक होता. स्थानिक पातळीवरील जमीनव्यवहार आणि महसूल प्रशासनात पाटील, देशमुख आणि इतर स्थानिक अधिकाऱ्यांची भूमिका होती. या संस्थांचे स्वरूप आणि अधिकार प्रदेश व काळानुसार बदलत गेले.<ref name="TerritorialGroups">{{cite web |title=Territorial Groups |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/land_and_people/L%20%26%20P%20pdf/Chapter%20VI/2%20Places%20of%20Pilgrimage.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> मध्ययुगीन सत्तांमध्ये जमीन महसूलाच्या पद्धती बदलत गेल्या तरी कृषी उत्पादनावर आधारित राज्याचे आर्थिक हित कायम राहिले. युद्धे, राजकीय संघर्ष आणि नैसर्गिक आपत्तींचा ग्रामीण अर्थव्यवस्थेवर परिणाम होऊ शकत असे. महाराष्ट्र राज्य गॅझेटियरमध्ये दख्खनमधील विविध कालखंडांतील दुष्काळांच्या संदर्भात युद्धे आणि राजकीय अस्थिरतेच्या परिणामांची नोंद आहे.<ref>{{cite web |title=Famines in the Deccan |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/aurangabad/CHAP04/FAMINES.htm |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> === कृषक समाज === मध्ययुगीन कोकणातील कृषक समाज हा ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा महत्त्वाचा आधार होता. भातशेतीसह स्थानिक परिस्थितीनुसार बागायती, पशुपालन आणि इतर ग्रामीण उपजीविका अस्तित्वात होत्या. कोकणाची भौगोलिक रचना, पर्जन्यमान, नद्या, खाड्या आणि किनारी प्रदेश यांचा कृषी पद्धतींवर प्रभाव होता.<ref>{{cite web |title=History of the Konkan |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Gazetteer%20of%20Bombay%20Presidency/history_of_the_konkan/section_3.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> या कृषक समाजात सामाजिक आणि आर्थिक स्तरांमध्ये विविधता होती. जमीन कसणारे शेतकरी, स्थानिक हक्कांशी संबंधित व्यक्ती आणि विविध प्रकारचे ग्रामीण उत्पादक यांचा या व्यवस्थेत समावेश होता. पुढील मराठा आणि ब्रिटिशकालीन नोंदींमध्ये ‘मिरासदार’, ‘उपरी’ आणि इतर कृषक वर्गांचा उल्लेख अधिक स्पष्टपणे आढळतो; मात्र या संज्ञांचा अर्थ आणि प्रशासकीय व्याप्ती प्रदेश व कालखंडानुसार बदलत असल्यामुळे त्यांचा वापर संबंधित ऐतिहासिक संदर्भात करणे आवश्यक आहे. मध्ययुगीन कृषक समाजाचे महत्त्व केवळ अन्नउत्पादनापुरते मर्यादित नव्हते. जमीन महसूल, स्थानिक बाजारपेठा, व्यापारमार्ग, किल्ले आणि बंदरे यांची आर्थिक रचना कृषी उत्पादनाशी संबंधित होती. त्यामुळे तत्कालीन राजसत्ता कोणतीही असो, ग्रामीण कृषक समाज हा राज्याच्या आर्थिक व्यवस्थेतील महत्त्वाचा घटक राहिला.<ref>{{cite web |title=History of the Konkan |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Gazetteer%20of%20Bombay%20Presidency/history_of_the_konkan/section_3.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> === मध्ययुगीन कृषक समाज आणि कुणबी ओळख === मध्ययुगीन कोकणातील कृषक समाजाचा इतिहास हा आधुनिक कुणबी समाजाच्या सामाजिक आणि आर्थिक पार्श्वभूमीचा अभ्यास करण्यासाठी महत्त्वाचा आहे; तथापि त्या काळातील सर्व कृषकांना आधुनिक अर्थाने ‘कुणबी’ म्हणणे योग्य ठरत नाही. शिलाहार, यादव, बहमनी, निजामशाही आणि आदिलशाही या विविध सत्तांच्या काळात कोकणातील ग्रामीण समाज जमीन, शेती, महसूल, ग्रामसंस्था आणि स्थानिक अधिकारपद्धती यांच्याशी संबंधित विविध स्वरूपांत अस्तित्वात होता. उपलब्ध ऐतिहासिक पुराव्यांवरून त्या काळातील कृषक समाजाचा अभ्यास करता येतो; मात्र या सर्व समूहांची आधुनिक ‘कुणबी’ या जातीय ओळखीशी थेट समानता सिद्ध होत नाही.<ref>{{cite web |title=History of the Konkan |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Gazetteer%20of%20Bombay%20Presidency/history_of_the_konkan/section_3.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> वसाहतकालीन ethnographic साहित्यामध्ये ‘Kunbi’ या संज्ञेचा कृषक समुदाय आणि शेतीशी संबंधित सामाजिक ओळख या दोन्ही संदर्भांत वापर आढळतो. R. E. Enthoven यांच्या *The Tribes and Castes of Bombay* मध्ये कुणबींच्या विविध प्रादेशिक समूहांचे आणि त्यांच्या सामाजिक व आर्थिक जीवनाचे वर्णन केले आहे.<ref name="Enthoven1922" /> R. V. Russell आणि Hiralal यांनीही कुणबींच्या विविध प्रादेशिक रूपांचा आणि सामाजिक समूहांचा उल्लेख केला आहे. त्यांच्या ग्रंथात ‘Kunbi’, ‘Kulambi’, ‘Kulwadi’ आणि ‘Kanbi’ यांसारख्या संज्ञांचा उल्लेख आढळतो. मात्र या विविध नावांच्या आधारे सर्व समूहांची एकच अखंड ऐतिहासिक जातीय उत्पत्ती होती असा निष्कर्ष काढता येत नाही.<ref>{{cite book |last=Russell |first=R. V. |author2=Hiralal |title=The Tribes and Castes of the Central Provinces of India |volume=4 |publisher=Government Printing, Central Provinces |location=Nagpur |year=1916 }}</ref> ब्रिटिशकालीन District Gazetteers आणि ethnographic साहित्याच्या वापराबाबत मुंबई उच्च न्यायालयानेही सावध भूमिका घेतली आहे. *Suhas s/o Anantrao Dashrathe and another v. State of Maharashtra and others* या प्रकरणात न्यायालयाने District Gazetteers आणि ethnographic साहित्याचा विचार केला. या साहित्याच्या आधारे Maratha हे मूळतः Kunbi आहेत, Maratha ही केवळ पदवी आहे किंवा Maratha ही Kunbiची उपजात अथवा समानार्थी संज्ञा आहे, असा निश्चित निष्कर्ष काढता येत नाही, असे न्यायालयाने नमूद केले. न्यायालयाने उपलब्ध साहित्यामध्ये ‘Kunbi’ हा शब्द काही संदर्भांत जमीन कसणाऱ्या व्यक्तीसाठी वापरला गेल्याचेही नोंदवले.<ref>{{cite web |title=Suhas s/o Anantrao Dashrathe and another v. State of Maharashtra and others |url=https://indiankanoon.org/doc/1946655/ |publisher=Bombay High Court, Aurangabad Bench |date=5 October 2001 |access-date=22 August 2026 }}</ref> या न्यायालयीन निरीक्षणाचा अर्थ असा नाही की ‘कुणबी’ ही सामाजिक जातीय ओळख नव्हती; उलट आधुनिक काळातील प्रशासकीय वर्गीकरणात कुणबी ही स्वतंत्र जात म्हणून मान्य झालेली आहे. न्यायालयाचा मुद्दा असा होता की जुन्या Gazetteers किंवा ethnographic साहित्याच्या आधारे Maratha आणि Kunbi यांच्यातील ऐतिहासिक संबंधाबाबत सार्वत्रिक आणि निर्णायक वंशपरंपरागत निष्कर्ष काढता येत नाही.<ref>{{cite web |title=Suhas s/o Anantrao Dashrathe and another v. State of Maharashtra and others |url=https://indiankanoon.org/doc/1946655/ |publisher=Bombay High Court, Aurangabad Bench |date=5 October 2001 |access-date=22 August 2026 }}</ref> या पार्श्वभूमीवर मध्ययुगीन कोकणातील ‘कृषक समाज’ आणि पुढील काळातील ‘कुणबी’ या सामाजिक ओळखीमध्ये ऐतिहासिक सातत्याचे काही घटक असण्याची शक्यता नाकारता येत नाही; परंतु उपलब्ध पुराव्यांच्या आधारे त्यांच्यात थेट आणि अखंड जातीय वंशपरंपरा सिद्ध करता येत नाही. प्राचीन किंवा मध्ययुगीन कृषक समाजातील प्रत्येक व्यक्ती किंवा समूहाला आधुनिक कुणबी म्हणून ओळखणे हे उपलब्ध पुराव्यांपेक्षा पुढे जाणारे अनुमान ठरेल. कुणबी या नावाचा अधिक स्पष्ट आणि व्यापक दस्तऐवजी वापर पुढील वसाहतकालीन जनगणना, Gazetteers आणि ethnographic साहित्यामध्ये आढळतो. त्यामुळे मध्ययुगीन कोकणातील कृषक समाज हा आधुनिक कुणबी समाजाचा थेट समानार्थी नसून, पुढील काळात विकसित झालेल्या सामाजिक ओळखीचा ऐतिहासिक अभ्यास करण्यासाठी आवश्यक असलेली व्यापक ग्रामीण आणि कृषक पार्श्वभूमी म्हणून पाहणे अधिक योग्य ठरते.<ref>{{cite book |title=Census of India, 1931: Bombay Presidency |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1933 }}</ref><ref name="Enthoven1922" /> == शिवकाल, स्वराज्य आणि मराठा सत्ता == सतराव्या शतकात छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या नेतृत्वाखाली स्वराज्याची निर्मिती झाली आणि कोकणातील राजकीय, लष्करी व महसुली परिस्थितीत महत्त्वपूर्ण बदल झाले. स्वराज्याच्या विस्तारात कोकणाला भौगोलिक आणि आर्थिकदृष्ट्या महत्त्वाचे स्थान होते. सह्याद्रीतील घाटमार्ग, किनारी किल्ले, बंदरे, बाजारपेठा आणि कृषीप्रधान गावे यांमुळे कोकण हा स्वराज्याच्या संरक्षण, व्यापार आणि पुरवठा व्यवस्थेच्या दृष्टीने महत्त्वाचा प्रदेश बनला.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: History of the Konkan |volume=1 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> शिवाजी महाराजांच्या काळातील ग्रामीण समाजाचा उल्लेख प्रामुख्याने ‘रयत’, ‘कृषक’, ‘शेतकरी’ आणि गावपातळीवरील विविध सामाजिक व प्रशासकीय घटकांच्या संदर्भात आढळतो. या काळातील सर्व रयत किंवा शेतकरी आधुनिक अर्थाने ‘कुणबी’ होते असे म्हणता येत नाही. त्यामुळे कोकणातील कुणबी समाजाच्या इतिहासाच्या संदर्भात शिवकालाचा विचार करताना ‘कुणबी’ आणि ‘रयत’ या संज्ञा एकमेकांच्या समानार्थी न मानता त्या-त्या ऐतिहासिक संदर्भात स्वतंत्रपणे वापरणे आवश्यक आहे. === शिवाजी महाराजांच्या काळातील रयत === शिवाजी महाराजांच्या राज्यव्यवस्थेत कृषक किंवा रयत हा राज्याच्या आर्थिक व्यवस्थेतील महत्त्वाचा घटक होता. महसूलव्यवस्थेत जमिनीची मोजणी, जमिनीची प्रत आणि उत्पादनक्षमतेचा अंदाज यांना महत्त्व देण्यात आले. उपलब्ध ऐतिहासिक वर्णनांनुसार महसूलवसुली अधिक थेट सरकारी यंत्रणेमार्फत करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आणि महसूल मक्तेदारीची पद्धत कमी करण्यावर भर देण्यात आला.<ref>{{cite web |title=Shivaji's Revenue Arrangements |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/Satara/english/BombayPresidancy/7%20History.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> शिवाजी महाराजांच्या महसूलव्यवस्थेचे स्वरूप त्यांच्या पूर्वसुरींच्या दख्खनी महसूलपद्धतींपासून पूर्णपणे वेगळे नव्हते. उपलब्ध ऐतिहासिक वर्णनांमध्ये दादोजी कोंडदेव यांच्या काळातील महसूलव्यवस्था आणि पूर्वीच्या दख्खनी प्रशासकीय अनुभवांचा प्रभाव दिसून येतो. जमिनीची मोजणी आणि उत्पादनाच्या आधारे महसूल निश्चित करण्याची पद्धत अधिक व्यवस्थित करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला.<ref>{{cite web |title=Shivaji's Revenue Arrangements |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/Satara/english/BombayPresidancy/7%20History.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> === कोकणातील ग्रामीण अर्थव्यवस्था === कोकणातील ग्रामीण अर्थव्यवस्था शेती, बागायती, पशुपालन, स्थानिक व्यापार आणि किनारी बाजारपेठांशी संबंधित होती. सह्याद्री आणि अरबी समुद्र यांच्यामधील भौगोलिक रचना, मोठ्या प्रमाणातील पर्जन्यमान, नद्या, खाड्या आणि अरुंद किनारी मैदाने यांमुळे कोकणातील कृषी पद्धतींना स्थानिक भौगोलिक परिस्थितीचा विशेष प्रभाव होता. शिवाजी महाराजांच्या काळात कोकणातील राजकीय नियंत्रण वाढल्यानंतर ग्रामीण उत्पादनाचा संबंध किल्ले, बाजारपेठा आणि किनारी केंद्रांशी अधिक दृढ झाला. *Gazetteer of the Bombay Presidency: History of the Konkan* मध्ये शिवाजी महाराजांच्या काळातील दक्षिण कोकणाच्या संदर्भात महसूलव्यवस्था, किल्ले, गडकरी आणि स्थानिक लोकसंख्या यांचा परस्परसंबंध नोंदवला आहे.<ref>{{cite web |title=History of the Konkan — Shivaji (1648 to 1680) |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Gazetteer%20of%20Bombay%20Presidency/history_of_the_konkan/section_6.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> कोकणातील कृषी उत्पादन हे स्थानिक उपजीविकेबरोबरच किल्ले, लष्करी ठाणी आणि बाजारपेठांच्या पुरवठ्याशीही संबंधित होते. किनारी आणि डोंगरी किल्ल्यांच्या जाळ्यामुळे धान्य, चारा, लाकूड, मीठ आणि इतर आवश्यक वस्तूंच्या स्थानिक पुरवठ्याला महत्त्व प्राप्त झाले. या आर्थिक संबंधांमुळे ग्रामीण उत्पादन आणि स्वराज्याच्या लष्करी व प्रशासकीय व्यवस्थेमध्ये परस्परावलंबित्व निर्माण झाले.<ref>{{cite web |title=History of the Konkan — Shivaji (1648 to 1680) |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Gazetteer%20of%20Bombay%20Presidency/history_of_the_konkan/section_6.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> === महसूल व्यवस्था === शिवाजी महाराजांच्या महसूलव्यवस्थेत जमीन मोजणी आणि उत्पादनक्षमतेच्या आधारे महसूल निश्चित करण्याला महत्त्व देण्यात आले. उपलब्ध ऐतिहासिक वर्णनानुसार जमिनीचे सर्वेक्षण करून तिच्या उत्पादनाच्या आधारे शेतकरी आणि राज्य यांच्यातील महसुली हिस्सा निश्चित करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. एका ऐतिहासिक वर्णनात उत्पादनाच्या तीन-पंचमांश भागाचा हिस्सा शेतकऱ्याकडे आणि दोन-पंचमांश भाग राज्याकडे ठेवण्याची पद्धत नमूद केली आहे.<ref>{{cite web |title=Shivaji's Revenue Arrangements |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/Satara/english/BombayPresidancy/7%20History.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> मात्र शिवाजी महाराजांच्या संपूर्ण राज्यात सर्व प्रकारच्या जमिनींवर नेमका दोन-पंचमांश महसूलच आकारला जात असे, असा सार्वत्रिक निष्कर्ष काढणे योग्य ठरणार नाही. महसुली आकारणीमध्ये जमिनीचा प्रकार, पिके, स्थानिक परिस्थिती आणि पूर्वीच्या महसूलपद्धतींचा परिणाम होऊ शकत होता. त्यामुळे दोन-पंचमांश हा उपलब्ध ऐतिहासिक स्रोतामध्ये वर्णिलेला प्रमाणात्मक संदर्भ म्हणून पाहणे अधिक योग्य आहे. शिवाजी महाराजांच्या नियंत्रणाखालील प्रदेशात महसूलवसुली अधिक थेट सरकारी यंत्रणेमार्फत करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. उपलब्ध Gazetteerच्या वर्णनानुसार महसूल मक्तेदारीची पद्धत दूर करून सरकारने नियुक्त केलेल्या अधिकाऱ्यांमार्फत महसूल गोळा केला जात असे. काही प्रशासकीय विभागांवर कारकून, तरफदार किंवा तालुकदार आणि त्यापुढे सुभेदार अशा अधिकाऱ्यांचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{cite web |title=Shivaji's Revenue Arrangements |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/Satara/english/BombayPresidancy/7%20History.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> === रयतेचे संरक्षण आणि कृषी === शिवाजी महाराजांच्या कोकणातील राज्यव्यवस्थेबाबत जुन्या *Gazetteer of the Bombay Presidency* मध्ये महसूलव्यवस्थेच्या सुधारणांचा उल्लेख आहे. दक्षिण कोकणाच्या संदर्भात त्यांच्या प्रशासनामुळे पूर्वीच्या व्यवस्थेपेक्षा काही सुधारणा झाल्या आणि cultivatorsच्या हिताचे संरक्षण करण्यात आले, अशी नोंद त्या स्रोतामध्ये आढळते.<ref>{{cite web |title=History of the Konkan — Shivaji (1648 to 1680) |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Gazetteer%20of%20Bombay%20Presidency/history_of_the_konkan/section_6.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> शिवाजी महाराजांच्या लष्करी शिस्तीविषयीच्या त्याच ऐतिहासिक स्रोतामध्ये कृषक, स्त्रिया आणि गाई यांना लष्करी मोहिमांमध्ये त्रास न देण्याच्या सूचनांचा उल्लेख आहे. युद्धकाळात ग्रामीण उत्पादन आणि शेतकऱ्यांचे संरक्षण हे राज्याच्या आर्थिक हिताशी संबंधित होते.<ref>{{cite web |title=History — Shivaji's Administration and Military System |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/Satara/english/BombayPresidancy/7%20History.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> कृषी उत्पादन टिकवून ठेवणे हे राज्याच्या महसुली उत्पन्नासाठीही आवश्यक होते. त्यामुळे रयतेचे संरक्षण ही केवळ सामाजिक बाब नव्हती; ती कृषी उत्पादन आणि राज्याच्या आर्थिक स्थैर्याशीही संबंधित होती. === ग्रामीण मनुष्यबळ आणि लष्करी सहभाग === शिवाजी महाराजांच्या काळातील कोकणातील ग्रामीण समाजाचा काही भाग लष्करी व्यवस्थेशी जोडला गेला. दक्षिण कोकणाच्या संदर्भात *Gazetteer of the Bombay Presidency* मध्ये मालवण परिसरातील Hetkari किंवा स्थानिक मराठा सैनिकांचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{cite web |title=History of the Konkan — Shivaji (1648 to 1680) |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Gazetteer%20of%20Bombay%20Presidency/history_of_the_konkan/section_6.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> याच स्रोतामध्ये कोकणातील किल्ल्यांशी संबंधित ‘गडकरी’ व्यवस्थेचा उल्लेख आहे. गडकरी हे किल्ल्यांच्या संरक्षणाशी संबंधित सेवाधारक होते आणि किल्ल्यांच्या आसपासच्या जमिनीशी त्यांचे संबंध होते. त्यामुळे ग्रामीण लोकसंख्येतील काही घटकांना शेतीबरोबर लष्करी किंवा किल्लेसेवेचे उपजीविकेचे साधन उपलब्ध झाले होते.<ref>{{cite web |title=History of the Konkan — Shivaji (1648 to 1680) |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Gazetteer%20of%20Bombay%20Presidency/history_of_the_konkan/section_6.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> या लष्करी सहभागाला आधुनिक जातीय वर्गीकरणाशी थेट जोडता येत नाही. गडकरी, Hetkari किंवा मावळातील सैनिक यांना सर्वसाधारणपणे कुणबी म्हणणे उपलब्ध पुराव्यांवरून योग्य ठरणार नाही. मात्र कोकणातील ग्रामीण लोकसंख्येतील काही घटक शेतीबरोबर लष्करी आणि किल्लेसेवेशी जोडले गेले होते, हे उपलब्ध ऐतिहासिक नोंदींवरून दिसून येते. === स्वराज्याच्या पुरवठा व्यवस्थेतील कोकण === कोकणातील किल्ले, बंदरे आणि बाजारपेठा यांचे महत्त्व केवळ लष्करी संरक्षणापुरते मर्यादित नव्हते. किनारी प्रदेशातील उत्पादन, व्यापारमार्ग आणि सह्याद्रीतील घाटमार्ग यांच्या माध्यमातून कोकणाचा संबंध स्वराज्याच्या व्यापक आर्थिक व्यवस्थेशी जोडला गेला. किल्ल्यांच्या देखभालीसाठी आवश्यक मनुष्यबळ, अन्नधान्य आणि इतर साहित्याचा स्थानिक प्रदेशाशी संबंध होता.<ref>{{cite web |title=History of the Konkan — Shivaji (1648 to 1680) |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Gazetteer%20of%20Bombay%20Presidency/history_of_the_konkan/section_6.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> या संदर्भात कृषक समाजाची भूमिका केवळ ‘शेतकरी’ म्हणून मर्यादित न ठेवता ग्रामीण उत्पादनव्यवस्थेतील घटक म्हणून पाहणे आवश्यक आहे. कृषी उत्पादन, स्थानिक बाजारपेठा, वाहतूक, किल्ले आणि लष्करी सेवा यांच्यातील संबंधांमुळे कोकणातील ग्रामीण अर्थव्यवस्था स्वराज्याच्या राजकीय व्यवस्थेशी जोडली गेली होती. === शिवकाल आणि आधुनिक कुणबी ओळख === शिवाजी महाराजांच्या काळातील ‘रयत’, ‘कृषक’ आणि ‘शेतकरी’ या संज्ञा आधुनिक ‘कुणबी’ या जातीय ओळखीच्या समानार्थी मानता येत नाहीत. शिवकालीन ग्रामीण समाज विविध सामाजिक, आर्थिक आणि प्रशासकीय घटकांनी बनलेला होता. उपलब्ध ऐतिहासिक वर्णनांमध्ये कृषक, स्थानिक अधिकारी, किल्लेसेवक आणि इतर ग्रामीण घटकांचे स्वतंत्र संदर्भ आढळतात.<ref>{{cite web |title=History of the Konkan — Shivaji (1648 to 1680) |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Gazetteer%20of%20Bombay%20Presidency/history_of_the_konkan/section_6.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref><ref>{{cite web |title=Shivaji's Revenue Arrangements |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/Satara/english/BombayPresidancy/7%20History.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> म्हणून शिवकालीन कृषक समाज आणि आधुनिक कोकणातील कुणबी समाज यांच्यात ऐतिहासिक सातत्याचे काही घटक असण्याची शक्यता तपासता येते; परंतु शिवाजी महाराजांच्या काळातील सर्व रयत कुणबी होती किंवा आधुनिक कुणबी समाजाची निश्चित जातीय ओळख त्याच काळात अस्तित्वात होती, असा निष्कर्ष उपलब्ध पुराव्यांवरून काढता येत नाही. कुणबी या सामाजिक समूहाचे अधिक स्पष्ट आणि व्यापक दस्तऐवजीकरण पुढील वसाहतकालीन जनगणना, District Gazetteers आणि ethnographic साहित्यामध्ये आढळते.<ref>{{cite book |title=Census of India, 1931: Bombay Presidency |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1933 }}</ref><ref name="Enthoven1922" /><ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> === स्वराज्याच्या पुरवठा व्यवस्थेत कृषक समाजाची भूमिका === स्वराज्याच्या लष्करी व्यवस्थेला धान्य, पशुधन, चारा, लाकूड आणि इतर जीवनावश्यक वस्तूंची आवश्यकता होती. किल्ल्यांच्या व्यवस्थापनात धान्यसाठा आणि इतर सामग्रीच्या देखरेखीशी संबंधित अधिकारी व प्रशासकीय व्यवस्था असल्याचे उपलब्ध ऐतिहासिक वर्णनांत आढळते.<ref>{{cite web |title=History — Shivaji's Administration and Military System |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/Satara/english/BombayPresidancy/7%20History.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> किल्ल्यांच्या संरक्षणव्यवस्थेला आवश्यक असलेल्या अन्नधान्य आणि इतर साधनसामग्रीचा संबंध स्थानिक उत्पादन, बाजारपेठा आणि वाहतूकमार्गांशी होता. त्यामुळे कृषक समाजाचे उत्पादन स्वराज्याच्या व्यापक आर्थिक व्यवस्थेशी संबंधित होते. तथापि, उपलब्ध स्रोतांच्या आधारे कोकणातील सर्व कृषकांना स्वराज्याच्या लष्करी पुरवठा व्यवस्थेतील थेट घटक मानणे योग्य ठरणार नाही.<ref>{{cite web |title=History of the Konkan — Shivaji (1648 to 1680) |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Gazetteer%20of%20Bombay%20Presidency/history_of_the_konkan/section_6.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> कोकणातील किल्ले समुद्रकिनारी तसेच सह्याद्रीच्या डोंगररांगांमध्ये असल्यामुळे समुद्री मार्ग, घाटमार्ग आणि स्थानिक वाहतूक यांना महत्त्व होते. किल्ल्यांच्या बांधकाम, दुरुस्ती आणि देखभालीशी संबंधित कामांमध्ये स्थानिक मनुष्यबळाचा वापर झाल्याचे *Gazetteer of the Bombay Presidency* मध्ये नमूद केले आहे.<ref>{{cite web |title=History of the Konkan — Shivaji (1648 to 1680) |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Gazetteer%20of%20Bombay%20Presidency/history_of_the_konkan/section_6.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> === कोकणातील किल्ले, बाजारपेठा आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्था === स्वराज्याच्या काळात कोकणातील किल्ले केवळ लष्करी केंद्रे नव्हती. त्यांच्या देखभालीसाठी प्रशासकीय कर्मचारी, किल्लेसेवक, कारागीर आणि इतर मनुष्यबळाची आवश्यकता होती. किल्ल्यांच्या व्यवस्थेशी संबंधित स्थानिक आर्थिक व्यवहार आणि मनुष्यबळाचा उल्लेख उपलब्ध ऐतिहासिक वर्णनांत आढळतो.<ref>{{cite web |title=History of the Konkan — Shivaji (1648 to 1680) |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Gazetteer%20of%20Bombay%20Presidency/history_of_the_konkan/section_6.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> कोकणातील बंदरे आणि बाजारपेठांनाही राजकीय व आर्थिक महत्त्व होते. समुद्री व्यापार, किनारी किल्ले आणि घाटमार्ग यांमुळे कोकणाचा अंतर्गत दख्खनशी संबंध कायम राहिला. या भौगोलिक आणि आर्थिक संबंधांमुळे ग्रामीण उत्पादनाचा संबंध स्थानिक तसेच प्रादेशिक बाजारपेठांशी होता.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: History of the Konkan |volume=1 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> === मराठा सत्तेच्या विस्तारानंतरचे बदल === शिवाजी महाराजांच्या मृत्यूनंतर मराठा सत्तेचा विस्तार पुढील काळात विविध टप्प्यांत झाला. संभाजी महाराज, राजाराम महाराज, महाराणी ताराबाई, छत्रपती शाहू महाराज आणि पुढे पेशवाईच्या काळात मराठा सत्तेचे राजकीय आणि प्रशासकीय स्वरूप बदलत गेले. कोकणात मराठा सत्तेबरोबरच आंग्रे, सिद्दी, पोर्तुगीज आणि ब्रिटिश अशा विविध सत्ताकेंद्रांशी संघर्ष व संबंधही कायम राहिले.<ref>{{cite web |title=History of the Konkan |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Gazetteer%20of%20Bombay%20Presidency/history_of_the_konkan/contents.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> पुढील मराठा काळात महसूल हक्कांचे वाटप, वतन, जहागीर, चौथाई, सरदेशमुखी आणि इतर महसुली दावे यांची प्रशासकीय गुंतागुंत वाढली. महाराष्ट्र राज्य गॅझेटियरमधील ऐतिहासिक वर्णनानुसार मराठा सत्तेच्या विस्ताराच्या काळात विविध सरदारांना प्रदेश आणि त्यातून मिळणारे महसूल हक्क देण्यात आले आणि या महसुलाचा संबंध लष्करी व्यवस्थेशी होता.<ref>{{cite web |title=History of Maharashtra — Maratha Administration |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/Satara/english/SDGrevised/2%20HISTORY.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> या प्रक्रियेमुळे कृषक आणि राज्य यांच्यातील महसुली संबंध अधिक गुंतागुंतीचे झाले. काही प्रदेशांत स्थानिक वतनदार, सरदार आणि महसूल मध्यस्थ यांची भूमिका महत्त्वाची राहिली. त्याच वेळी राज्याच्या प्रशासकीय आणि लष्करी व्यवस्थेसाठी आवश्यक महसूल ग्रामीण अर्थव्यवस्थेतून मिळत राहिला.<ref>{{cite web |title=History of Maharashtra — Maratha Administration |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/Satara/english/SDGrevised/2%20HISTORY.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> === शिवकालीन कृषक समाज आणि कुणबी : ऐतिहासिक सावधगिरी === शिवाजी महाराजांच्या काळातील रयत, शेतकरी किंवा कृषक समाज आणि आधुनिक कुणबी समाज यांच्यात काही सामाजिक किंवा आर्थिक सातत्याचे घटक असण्याची शक्यता इतिहासाच्या अभ्यासातून तपासता येते; परंतु उपलब्ध पुराव्यांच्या आधारे शिवकालीन सर्व रयत ‘कुणबी’ होती असा निष्कर्ष काढता येत नाही. शिवकालीन ग्रामीण समाजाचा उल्लेख विविध सामाजिक, आर्थिक आणि प्रशासकीय संदर्भांत आढळतो.<ref>{{cite web |title=History of the Konkan — Shivaji (1648 to 1680) |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Gazetteer%20of%20Bombay%20Presidency/history_of_the_konkan/section_6.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> शिवकालीन आणि पुढील मराठा काळातील ‘रयत’, ‘मिरासदार’, ‘पाटील’, ‘देशमुख’ आणि इतर प्रशासकीय किंवा सामाजिक संज्ञांचा वापर त्यांच्या संबंधित ऐतिहासिक संदर्भात करणे आवश्यक आहे. या संज्ञांना आधुनिक जातीय वर्गीकरणाशी थेट समान मानणे योग्य नाही. आधुनिक काळातील ‘कुणबी’ या सामाजिक वर्गाचे अधिक स्पष्ट दस्तऐवजीकरण पुढील वसाहतकालीन जनगणना, District Gazetteers आणि ethnographic साहित्यामध्ये आढळते.<ref>{{cite book |title=Census of India, 1931: Bombay Presidency |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1933 }}</ref><ref name="Enthoven1922" /> म्हणून कोकणातील कुणबींच्या इतिहासाच्या दृष्टीने शिवकालाचे महत्त्व हे ‘शिवाजी महाराजांच्या सैन्यात कुणबी मोठ्या प्रमाणावर होते’ अशा अप्रमाणित दाव्यात नसून, '''कृषक रयत, जमीन, महसूल, ग्रामव्यवस्था, किल्ले, लष्करी मनुष्यबळ आणि राज्य यांच्यातील संबंधांच्या ऐतिहासिक विकासात''' आहे.<ref>{{cite web |title=History of the Konkan — Shivaji (1648 to 1680) |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Gazetteer%20of%20Bombay%20Presidency/history_of_the_konkan/section_6.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref><ref>{{cite web |title=Shivaji's Revenue Arrangements |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/Satara/english/BombayPresidancy/7%20History.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> शिवाजी महाराजांच्या स्वराज्यव्यवस्थेने कोकणातील ग्रामीण समाजावर परिणाम घडवून आणला आणि कृषी उत्पादन, महसूल, किल्ले, स्थानिक बाजारपेठा आणि लष्करी व्यवस्थेतील संबंधांना प्रशासकीय चौकट प्राप्त झाली. पुढील मराठा सत्ताकाळात या व्यवस्थेचे स्वरूप बदलत गेले आणि त्याचा कोकणातील जमीन, महसूल आणि ग्रामीण समाजावर दीर्घकालीन परिणाम झाला.<ref>{{cite web |title=History of the Konkan |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Gazetteer%20of%20Bombay%20Presidency/history_of_the_konkan/contents.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref><ref>{{cite web |title=History of Maharashtra — Maratha Administration |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/Satara/english/SDGrevised/2%20HISTORY.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> == ब्रिटिशपूर्व आणि ब्रिटिशकालीन कोकण == अठराव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून एकोणिसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापर्यंत कोकणातील जमीन, महसूल, कृषी आणि ग्रामीण समाजरचनेत महत्त्वपूर्ण बदल झाले. मराठा सत्तेच्या उत्तरकाळातील जमीनहक्क, मिरास, वतन, पाटील-कुलकर्णी व्यवस्था आणि खोतीसारख्या स्थानिक पद्धती ब्रिटिश सत्तेच्या स्थापनेनंतरही काही काळ अस्तित्वात राहिल्या; त्याच वेळी ब्रिटिश प्रशासनाने सर्वेक्षण, जमीनमोजणी, महसूल निश्चिती आणि नोंदवही यांच्या माध्यमातून जमीन व महसूल व्यवस्थेचे पुनर्गठन केले. रत्‍नागिरीमध्ये १८२७नंतर झालेल्या सर्वेक्षणांमधून जमीन, तिची प्रतवारी, धारकांचे हक्क आणि महसूल यांची अधिक पद्धतशीर नोंद करण्यात आली.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> या कालखंडाच्या अभ्यासासाठी १८८०चा ''Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi'', १८८२चा ''Gazetteer of the Bombay Presidency: Thana'' आणि १८८३चा ''Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira'' हे महत्त्वाचे वसाहतकालीन स्रोत आहेत. या गॅझेटियरमध्ये जमीन प्रशासन, महसूल, शेती, जमीनधारणा, पिके, गावव्यवस्था, लोकसंख्या आणि विविध सामाजिक समूहांविषयी माहिती दिली आहे.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref><ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Thana |volume=14 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref><ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira |volume=11 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 }}</ref> === ब्रिटिशपूर्व जमीनव्यवस्था === ब्रिटिश सत्ता येण्यापूर्वी कोकणातील जमीनव्यवस्था एकसंध स्वरूपाची नव्हती. प्रदेश, गाव, जमीनधारकांचे हक्क, स्थानिक वतन आणि महसूलपद्धती यांनुसार जमीनधारणेचे स्वरूप बदलत असे. रत्‍नागिरीतील ब्रिटिश सर्वेक्षणाच्या नोंदींमध्ये पूर्वीच्या जमीनमोजणी, जमीनवर्गीकरण आणि विविध प्रकारच्या हक्कांचा तपशील आढळतो.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> १८२७नंतर रत्‍नागिरीत करण्यात आलेल्या ब्रिटिश सर्वेक्षणांमध्ये पूर्वीच्या मराठा पद्धतीतील जमीनमोजणी आणि जमिनीच्या प्रतवारीचा अभ्यास करण्यात आला. सुरुवातीच्या सर्वेक्षणात जुन्या पद्धतीतील काही घटकांचा आधार घेण्यात आला; पुढे अधिक अचूक मोजणी, नकाशे आणि महसूल नोंदी तयार करण्यावर भर देण्यात आला.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> === रयत आणि कृषक === कोकणातील ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा मुख्य आधार कृषी होता. रत्‍नागिरीत भातशेतीबरोबर नाचणी, वरी आणि इतर पिके घेतली जात. ब्रिटिश सर्वेक्षणाच्या काळात जमिनीचे वर्गीकरण तिच्या उपयोग, पिकांचा प्रकार आणि पाण्याच्या उपलब्धतेनुसार करण्यात आले. भातजमिनी आणि उंच किंवा पावसावर अवलंबून असलेल्या जमिनींचे विविध प्रकार नोंदवले गेले होते.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> थाणे जिल्ह्यातही कृषी ही लोकसंख्येच्या मोठ्या भागाची उपजीविका होती. १८८२ च्या गॅझेटियरमध्ये जिल्ह्यातील सुमारे ६३ टक्के लोकसंख्या शेतीशी संबंधित असल्याचे नमूद केले आहे. भातजमिनींचे ''bandhni'' आणि ''malkhandi'' असे प्रकार करण्यात आले होते आणि पाण्याच्या उपलब्धतेनुसार जमिनीची उत्पादकता बदलत होती.<ref>{{cite web |title=Agriculture — Thana District |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Thana%20District/Thane-I/agriculture_soil.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> === मिरास आणि वारसाहक्काची जमीन === ब्रिटिशपूर्व महाराष्ट्रातील ग्रामव्यवस्थेत काही कृषकांना जमिनीवर दीर्घकालीन किंवा वारसाहक्काचे हक्क प्राप्त होते. रत्‍नागिरीतील ब्रिटिश चौकशीच्या नोंदींमध्ये काही कृषकांना ''hereditary cultivators'' म्हणून वर्णिले आहे. त्यांच्या जमिनीवरील हक्कांचा संबंध स्थानिक जमीनव्यवस्था आणि पूर्वीपासून चालत आलेल्या कृषी हक्कांशी होता.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> रत्‍नागिरीतील १८२९–१८३० च्या चौकशीच्या संदर्भात खोती गावांतील वारसाहक्की कृषकांमध्ये कुणबींचा मोठा सहभाग असल्याची नोंद आढळते. या कृषकांना ''karda'' म्हणून संबोधण्यात आले असून त्यांच्या हक्कांचा संबंध लागवड, उत्पादन आणि खोतालाच देय असलेल्या रकमेशी होता.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> या नोंदी कोकणातील कुणबी समाजाच्या इतिहासाच्या दृष्टीने महत्त्वाच्या आहेत. कारण रत्‍नागिरीतील या ब्रिटिशकालीन चौकशीत ‘कुणबी’ ही संज्ञा प्रत्यक्ष कृषक आणि जमीनहक्कांच्या संदर्भात वापरलेली आढळते.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> === वतन व्यवस्था आणि ग्रामअधिकारी === मध्ययुगीन आणि मराठा काळापासून गावपातळीवरील प्रशासनात पाटील, कुलकर्णी आणि इतर वतनदारांना महत्त्व होते. पाटीलचा संबंध गावच्या कारभार आणि महसूलविषयक कामांशी, तर कुलकर्णीचा संबंध गावच्या लेखा व महसूल नोंदींशी होता. अनेक ठिकाणी या पदांना वंशपरंपरागत हक्कांचे स्वरूप प्राप्त झाले होते.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira |volume=11 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 }}</ref> ब्रिटिश सत्तेच्या स्थापनेनंतर या स्थानिक हक्कांची आणि वतनांची नोंद महसूल प्रशासनाच्या चौकटीत करण्यात आली. जमीन महसूल आणि ग्रामप्रशासन अधिक पद्धतशीर करण्यासाठी जमीनधारक, क्षेत्रफळ, सीमा आणि महसूल यांची नोंद तयार करण्यात आली.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> === पाटील-कुलकर्णी व्यवस्था === गावातील पाटील आणि कुलकर्णी हे ग्रामीण प्रशासनातील प्रमुख अधिकारी होते. पाटीलचा संबंध गावच्या कारभार, महसूलविषयक कामे आणि स्थानिक प्रशासनाशी होता, तर कुलकर्णी गावच्या महसूल व जमीन नोंदी ठेवण्याच्या कामाशी संबंधित होता. मराठा काळातील ही व्यवस्था ब्रिटिश सत्तेच्या सुरुवातीच्या काळातही अनेक भागांत अस्तित्वात होती.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira |volume=11 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 }}</ref> ब्रिटिश सर्वेक्षणानंतर गावातील जमीन आणि महसूल नोंदी अधिक प्रमाणबद्ध करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. रत्‍नागिरीतील सर्वेक्षणात प्रत्येक शेताचे क्षेत्रफळ, सीमा आणि गावातील स्थान नोंदविण्यासाठी ''khatavni'' नावाची गावनिहाय नोंदवही तयार करण्यात आली. नकाशांमध्ये शेतांची आणि गावांची स्थिती दर्शविण्यात आली.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> === खोती व्यवस्था === कोकणातील जमीनव्यवस्थेच्या इतिहासात खोती पद्धतीला विशेष महत्त्व होते. रत्‍नागिरी आणि कोलाबा प्रदेशातील काही गावांमध्ये खोत हा महसूल आणि जमीनव्यवस्थेतील मध्यस्थ म्हणून कार्यरत होता. खोती गावांमध्ये खोत आणि प्रत्यक्ष जमीन कसणारे कृषक यांच्यातील हक्क व देयकांचे संबंध ब्रिटिशकालीन महसूल चौकशीत नोंदवले गेले.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> रत्‍नागिरीतील १८२९–१८३० च्या चौकशीत खोती गावांतील कृषक हक्क आणि खोतांना देय असलेल्या रकमांचा उल्लेख आढळतो. या नोंदींमधून खोती व्यवस्था ही केवळ महसूलवसुलीची पद्धत नसून खोत, जमीन कसणारे कृषक आणि राज्य यांच्यातील हक्क व आर्थिक संबंधांची एक गुंतागुंतीची रचना होती, असे दिसते.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> === ब्रिटिश सर्वेक्षण आणि महसूल नोंदी === ब्रिटिश प्रशासनाने जमीन महसूल निश्चित करण्यासाठी प्रत्यक्ष सर्वेक्षण, मोजणी, नकाशे आणि जमीनधारकांच्या हक्कांची नोंद यांना महत्त्व दिले. रत्‍नागिरीतील १८२७ ते १८५१ या कालखंडातील सर्वेक्षण प्रक्रियेत जमिनीची मोजणी, प्रतवारी, धारकांचे हक्क आणि महसूल यांची नोंद करण्यात आली.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> या प्रक्रियेमुळे पूर्वीच्या स्थानिक जमीनहक्कांना प्रशासकीय नोंदींच्या चौकटीत स्थान मिळाले. जमीन, धारक, क्षेत्रफळ, सीमा आणि महसूल यांची नोंद पुढील काळातील जमीन प्रशासनासाठी महत्त्वाची ठरली. त्यामुळे ब्रिटिशकालीन सर्वेक्षण नोंदी या कोकणातील कृषक समाज, जमीनधारणा आणि कुणबी समाजाच्या सामाजिक-आर्थिक इतिहासाच्या अभ्यासासाठी महत्त्वाचे प्राथमिक स्रोत ठरतात.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> === महसूल व्यवस्था === ब्रिटिश काळात जमीन महसूल हा जिल्ह्याच्या सरकारी उत्पन्नाचा प्रमुख स्रोत होता. कोलाबा जिल्ह्याच्या १८८३ च्या गॅझेटियरनुसार १८८०–८१मध्ये जिल्ह्याच्या एकूण सरकारी उत्पन्नातील सुमारे ६० टक्के उत्पन्न जमीन महसुलातून येत होते. १८५२–५३ ते १८८०–८१ या कालावधीत जमीन महसूल प्राप्तीत वाढ झाली होती. या वाढीमागे लागवडीखाली आणलेल्या अधिक क्षेत्राबरोबरच सर्वेक्षणामुळे झालेली अधिक अचूक जमीनमोजणी हे घटक असल्याचे गॅझेटियरमध्ये नमूद केले आहे.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance — Kolaba |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Kolaba%20District/revenue.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> कोलाबा जिल्ह्याच्या महसूलव्यवस्थेत जमीन महसुलाबरोबर स्थानिक निधीचीही व्यवस्था होती. शिक्षण, रस्ते, विहिरी, विश्रामगृहे आणि दवाखाने यांसारख्या स्थानिक सार्वजनिक कामांसाठी निधी उपलब्ध केला जात असे. १८६३पासून ग्रामीण शिक्षण आणि स्थानिक सार्वजनिक कामांसाठी स्थानिक निधीच्या व्यवस्थेचा विस्तार झाल्याचे गॅझेटियरमध्ये नमूद आहे.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance — Kolaba |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Kolaba%20District/revenue.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> === शेती आणि जमीनधारणा === कोकणातील शेतीवर पर्जन्यमान, जलव्यवस्था, जमिनीचा प्रकार आणि किनारी भौगोलिक परिस्थितीचा प्रभाव होता. थाणे जिल्ह्यात भातजमिनींची उत्पादकता पाण्याची उपलब्धता, पाण्याचा निचरा आणि जमिनीच्या स्वरूपाशी संबंधित होती. ''Bandhni'' आणि ''malkhandi'' या भातजमिनींच्या प्रकारांमध्ये उत्पादनातील फरक असल्याचे १८८२ च्या गॅझेटियरमध्ये नमूद केले आहे.<ref>{{cite web |title=Agriculture — Thana District |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Thana%20District/Thane-I/agriculture_soil.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> थाणे जिल्ह्यातील १८७९–८० च्या महसूल सर्वेक्षणानुसार सरकारी लागवडीयोग्य क्षेत्रापैकी ९२.७ टक्के क्षेत्र प्रत्यक्ष लागवडीखाली होते. त्यामध्ये भातजमीन आणि कोरडवाहू जमीन हे प्रमुख प्रकार होते. किनारी भागात खारवट किंवा खारफुटीच्या प्रभावाखालील जमीन धरणे, बांध घालणे आणि पाण्याचा निचरा किंवा पावसाच्या पाण्याच्या साहाय्याने जमीन शेतीयोग्य करण्याचे प्रयत्न होत असल्याचे गॅझेटियरमध्ये नमूद आहे.<ref>{{cite web |title=Agriculture — Thana District |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Thana%20District/Thane-I/agriculture_soil.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> खारवट जमीन शेतीयोग्य करण्यासाठी काही भागांत जमीन सुधारणा करणाऱ्या व्यक्तींना महसूल किंवा भाडे सवलती देण्यात आल्याची नोंद गॅझेटियरमध्ये आहे. सुरुवातीच्या काही वर्षांत कमी किंवा शून्य आकारणी करून जमीन सुधारण्यास प्रोत्साहन देण्यात येत असे. अशा प्रक्रियांमुळे किनारी भागातील काही खारवट जमीन कालांतराने भातशेतीसाठी वापरली जाऊ लागली.<ref>{{cite web |title=Agriculture — Thana District |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Thana%20District/Thane-I/agriculture_soil.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> === ग्रामीण अर्थव्यवस्था === कोकणातील ग्रामीण अर्थव्यवस्था केवळ शेतीपुरती मर्यादित नव्हती. भात, नाचणी, वरी, नारळ, सुपारी, फळबागा, पशुधन, मासेमारी, जंगलातील उत्पादन आणि स्थानिक व्यापार यांचा ग्रामीण जीवनाशी संबंध होता. बंदरे, नदीमार्ग आणि बाजारपेठांमुळे कृषी उत्पादनाचा संबंध स्थानिक तसेच किनारी व्यापाराशी जोडला गेला.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref><ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira |volume=11 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 }}</ref> रत्‍नागिरी गॅझेटियरमध्ये भात, नारळ, सुपारी आणि इतर कृषी उत्पादनांचा उल्लेख असून कृषी उत्पादन, स्थानिक बाजारपेठ आणि व्यापार यांच्यातील संबंधांची माहिती दिली आहे. जिल्ह्यातील जमीन, कृषी उत्पादन आणि व्यापार यांसाठी स्वतंत्र वर्णने देण्यात आली आहेत.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> कोलाबा जिल्ह्याच्या १८८३ च्या गॅझेटियरमध्येही शेती, धान्य, तांदूळ, नारळ, सुपारी, बंदरे, नदीमार्ग आणि व्यापार यांचा परस्परसंबंध दिसून येतो. महाड, माणगाव, रोहा, पेण, अलिबाग आणि इतर केंद्रे कृषी उत्पादन, वाहतूक आणि व्यापाराच्या व्यापक जाळ्याशी संबंधित होती.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira |volume=11 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 }}</ref> === कुणबी आणि जमीनधारणा === ब्रिटिशकालीन रत्‍नागिरीच्या जमीन प्रशासनाच्या नोंदी कोकणातील कुणबी समाजाच्या सामाजिक-आर्थिक इतिहासासाठी महत्त्वाच्या आहेत. १८२९–१८३० च्या जमीनविषयक चौकशीच्या संदर्भात ''vatandar kardas'' म्हणून नोंदवलेल्या वारसाहक्की कृषकांमध्ये कुणबींचा मोठा वाटा असल्याचे गॅझेटियरमध्ये नमूद केले आहे. हे कृषक विशिष्ट जमीनहिस्से कसत आणि त्या जमिनीच्या उत्पादनाशी संबंधित देयके खोत्यांना देत असत.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> गॅझेटियरच्या वर्णनानुसार अशा कुणबी कृषकांचे जीवन गावातील विशिष्ट जमीनहिस्स्यांशी संबंधित होते. कुटुंबे किंवा कुटुंबसमूह विशिष्ट जमीनभागाची लागवड करीत आणि लागवडीखालील तसेच पडीत जमिनीच्या व्यवस्थापनाशी त्यांचा संबंध होता.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> या नोंदींमुळे रत्‍नागिरीतील कुणबी कृषकांचा इतिहास केवळ व्यापक अर्थाने ‘शेतकरी समाज’ या वर्णनापुरता मर्यादित राहत नाही. उपलब्ध जमीनविषयक नोंदींमध्ये कुणबी कृषक, जमीनहिस्से, लागवड आणि खोती व्यवस्थेतील देयके यांच्यातील संबंध स्पष्टपणे दिसून येतात.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> === ब्रिटिश प्रशासन आणि कृषकांवरील परिणाम === ब्रिटिश प्रशासनाने जमीन महसूल निश्चित करण्यासाठी जमीनसर्वेक्षण, मोजणी आणि नोंदणीवर भर दिला. रत्‍नागिरीतील १८२७नंतरच्या सर्वेक्षणांमध्ये जमीन, तिचे क्षेत्रफळ, प्रतवारी, लागवड आणि महसूल यांची अधिक पद्धतशीर नोंद करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. या प्रक्रियेमुळे गावांच्या सीमा, शेतजमिनी आणि महसूलविषयक माहिती अधिक औपचारिक सरकारी नोंदींमध्ये येऊ लागली.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> खोती हक्क आणि कृषकांचे हक्क यांच्यातील संबंधांबाबत ब्रिटिश प्रशासनाला विविध प्रश्नांना सामोरे जावे लागले. १८३० च्या दशकापासून पुढे खोत्यांचे अधिकार, कृषकांचे पारंपरिक हक्क, महसूल आकारणी आणि अनधिकृत आकारणी यांसंबंधी चौकशी व प्रशासकीय चर्चा झाल्याचे रत्‍नागिरीच्या जमीन प्रशासनाच्या नोंदींमधून दिसते.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> या प्रक्रियेत अधिक अचूक जमीनसर्वेक्षण, जमिनीचे वर्गीकरण आणि महसूल नोंदी तयार करण्याला महत्त्व प्राप्त झाले. पारंपरिक जमीनहक्क आणि महसूलपद्धती यांचे सरकारी सर्वेक्षण व नोंदणीच्या माध्यमातून पुनर्गठन होत गेले.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> === शेती, पाऊस आणि ग्रामीण संकटे === कोकणातील कृषी अर्थव्यवस्था मान्सूनवर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून असल्यामुळे पर्जन्यमानातील बदलांचा पिकांच्या उत्पादनावर आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेवर परिणाम होत असे. रत्‍नागिरीच्या हंगाम अहवालांमध्ये विविध वर्षांतील पाऊस, भात आणि इतर पिकांची स्थिती, धान्याचे दर, पशुधनाची स्थिती आणि जमीन महसूल यांची नोंद करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Season Reports |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec4.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> १८७५–७६मध्ये अतिवृष्टीमुळे भात आणि upland पिकांचे नुकसान झाल्याची, तर १८७६–७७मध्ये पावसाअभावी नाचणी, वरी, हरिक आणि भात यांसारख्या पिकांच्या उत्पादनावर परिणाम झाल्याची नोंद हंगाम अहवालांमध्ये आहे. या काळात काही भागांत मदतकार्य तसेच जमीन महसुलासंबंधी सवलती आणि थकबाकीची नोंदही आढळते.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Season Reports |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec4.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> या नोंदींवरून रत्‍नागिरीतील कृषक अर्थव्यवस्थेवर जमीनधारणा आणि लागवडीबरोबरच पर्जन्यमान, पीकउत्पादन, धान्याचे दर, पशुधन आणि जमीन महसूल यांचा परस्पर परिणाम होत असल्याचे दिसते. त्यामुळे जमीनधारणा असणे हे स्वतःपुरतेच ग्रामीण आर्थिक सुरक्षिततेचे निश्चित द्योतक मानता येत नाही.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Season Reports |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec4.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> === ब्रिटिशकालीन गॅझेटियर निर्मिती === ब्रिटिश प्रशासनाने जिल्हानिहाय माहिती संकलित करून ''Gazetteer of the Bombay Presidency'' ही विस्तृत मालिका तयार केली. या गॅझेटियरमध्ये संबंधित जिल्ह्याची भौगोलिक रचना, इतिहास, लोकसंख्या, सामाजिक समूह, शेती, जमीन प्रशासन, महसूल, व्यापार, शिक्षण आणि इतर विषयांची माहिती एकत्रित करण्यात आली होती. त्यामुळे १९व्या शतकातील कोकणातील सामाजिक, आर्थिक आणि प्रशासकीय परिस्थितीच्या अभ्यासासाठी हे महत्त्वाचे वसाहतकालीन स्रोत ठरतात.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref><ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Thana |volume=13 |series=Part 1 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref><ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira |volume=11 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 }}</ref> १८८०चा ''Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi'' हा या मालिकेतील दहावा खंड होता. त्यात जमीन प्रशासन, शेती, उत्पादन, व्यापार, इतिहास, महसूल आणि इतर विषयांची स्वतंत्र माहिती दिली आहे.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> १८८२चा ''Gazetteer of the Bombay Presidency: Thana'' हा खंड १३, भाग १ म्हणून प्रकाशित झाला. त्यात लोकसंख्या, सामाजिक समूह, शेती, जमीन आणि ग्रामीण जीवनासंबंधी माहिती आहे. त्याच वर्षी ''Thana: Places of Interest'' हा स्वतंत्र खंड १४ म्हणून प्रकाशित झाला; मात्र सामाजिक, कृषी आणि महसुली माहितीचा संदर्भ देताना मुख्यतः खंड १३चा वापर करणे अधिक योग्य आहे.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Thana |volume=13 |series=Part 1 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref><ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Thana: Places of Interest |volume=14 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> १८८३चा ''Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira'' हा खंड ११ होता. त्यामध्ये लोकसंख्या, शेती, व्यापार, इतिहास, जमीन प्रशासन आणि महसूल व वित्त यांसाठी स्वतंत्र विभाग आहेत.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira |volume=11 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 }}</ref> === जनगणना आणि सामाजिक वर्गीकरण === ब्रिटिशकालीन जनगणना ही कोकणातील सामाजिक समूहांच्या लोकसंख्येचा अभ्यास करण्यासाठी महत्त्वाची ऐतिहासिक साधने आहेत. १९व्या शतकाच्या उत्तरार्धातील जनगणना अहवालांमध्ये लोकसंख्या, धर्म, भाषा, जात, व्यवसाय, जन्मस्थान आणि इतर सामाजिक निकषांनुसार माहिती संकलित करण्यात आली. मात्र जातीय वर्गीकरणाची पद्धत काळानुसार बदलत गेली आणि विविध प्रदेशांतील स्थानिक सामाजिक संज्ञांना प्रशासकीय वर्गांमध्ये बसविण्याचा प्रयत्न करण्यात आला.<ref>{{cite book |title=Census of India, 1931: Bombay Presidency |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1933 }}</ref> कुणबी समाजाच्या बाबतीत ही बाब विशेष महत्त्वाची आहे. ''Kunbi'', ''Kanbi'', ''Kulwadi'', ''Maratha-Kunbi'' आणि इतर संज्ञा वेगवेगळ्या जनगणनांमध्ये विविध पद्धतीने नोंदल्या गेल्या. त्यामुळे एका जनगणनेतील कुणबी लोकसंख्येची संख्या दुसऱ्या जनगणनेतील संख्येशी थेट तुलना करण्यापूर्वी त्या-त्या जनगणनेतील वर्गीकरणपद्धती, प्रशासकीय सीमा आणि संबंधित संज्ञेचा तत्कालीन अर्थ तपासणे आवश्यक आहे.<ref>{{cite book |title=Census of India, 1931: Bombay Presidency |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1933 }}</ref> ब्रिटिशकालीन जनगणना ही तत्कालीन प्रशासकीय आणि लोकसंख्याशास्त्रीय वर्गीकरणाची महत्त्वाची नोंद असली तरी ती प्रत्येक व्यक्तीच्या सामाजिक ओळखीचे अपरिवर्तनीय किंवा अंतिम प्रतिबिंब मानता येत नाही. सामाजिक ओळख, स्थानिक प्रथा आणि प्रशासकीय वर्गीकरण यांच्यात संबंध असला तरी त्यांची उद्दिष्टे आणि स्वरूप वेगवेगळे होते.<ref>{{cite book |title=Census of India, 1931: Bombay Presidency |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1933 }}</ref> === कोकणातील कुणबी आणि ब्रिटिशकालीन नोंदी === ब्रिटिशकालीन नोंदींमध्ये कोकणातील कुणबी समाजाचा उल्लेख विविध सामाजिक, कृषी आणि जमीनविषयक संदर्भांत आढळतो. रत्‍नागिरीतील जमीन प्रशासनाच्या नोंदींमध्ये कुणबी हे वारसाहक्काने जमीन कसणाऱ्या कृषकांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर असल्याचे नमूद केले आहे. थाणे आणि कोलाबा गॅझेटियरमध्येही कुणबींचा कृषी आणि ग्रामीण समाजाच्या संदर्भात उल्लेख आढळतो.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref><ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Thana |volume=13 |series=Part 1 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref><ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira |volume=11 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 }}</ref> रत्‍नागिरीतील जमीन प्रशासनाच्या नोंदी विशेष महत्त्वाच्या आहेत कारण त्यामध्ये कुणबी कृषकांचा उल्लेख जमीनहिस्से, वारसाहक्की लागवड आणि खोती व्यवस्थेशी संबंधित संदर्भात करण्यात आला आहे. वारसाहक्की ''karda'' आणि कुणबी कृषक यांचा संबंध हा कोकणातील कुणबी समाजाच्या जमीनधारणेच्या इतिहासासाठी महत्त्वाचा प्राथमिक पुरावा आहे.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> === ब्रिटिशकालीन परिवर्तन आणि कुणबी समाज === ब्रिटिश सत्तेने कोकणातील पारंपरिक जमीनव्यवस्था एकाच वेळी पूर्णपणे बदलली नाही. विद्यमान जमीनहक्क, वतन, खोती व्यवस्था आणि कृषकांच्या प्रथागत अधिकारांचा अभ्यास करून त्यांचे सर्वेक्षण, मोजणी आणि प्रशासकीय नोंदणी करण्यात आली. या प्रक्रियेमुळे काही पारंपरिक हक्क सरकारी नोंदींमध्ये अधिक स्पष्टपणे नोंदवले गेले, तर काही हक्कांचे स्वरूप नव्या प्रशासकीय आणि कायदेशीर चौकटीत निश्चित करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> कुणबी समाजाच्या दृष्टीने या प्रक्रियेचा एक परिणाम असा झाला की जमीन, क्षेत्रफळ, सीमा, लागवड आणि महसूल यांच्याशी संबंधित माहिती अधिक पद्धतशीर सरकारी नोंदींमध्ये येऊ लागली. त्याच वेळी महसूल, भाडे, खोती हक्क आणि कृषकांचे पारंपरिक अधिकार यांच्यातील संबंध नव्या प्रशासकीय चौकटीत निश्चित करण्याची प्रक्रिया सुरू झाली.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> रत्‍नागिरीतील खोती व्यवस्थेच्या संदर्भात ब्रिटिश अधिकाऱ्यांनी खोत्यांचे हक्क, कृषकांचे हक्क आणि सरकारी महसूल यांच्याशी संबंधित प्रश्नांवर चौकशी व प्रशासकीय हस्तक्षेप केला. पुढील काळात खोती व्यवस्थेबाबत स्वतंत्र चौकशा आणि सुधारणा करण्यात आल्या.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> === ब्रिटिशपूर्व ते ब्रिटिशकालीन संक्रमण === कोकणातील जमीनव्यवस्थेचा ब्रिटिशपूर्व ते ब्रिटिशकालीन प्रवास हा अचानक झालेला बदल नसून सातत्य आणि परिवर्तन यांचा मिश्र परिणाम होता. मराठा काळातील जमीनमोजणी, ग्रामअधिकारी, वतन, मिरास आणि खोती यांसारख्या संस्थांचे काही घटक ब्रिटिश काळाच्या सुरुवातीसही अस्तित्वात होते; मात्र ब्रिटिश प्रशासनाने त्यांचे सर्वेक्षण, जमीनमोजणी, नकाशे, लेखी नोंदी आणि महसूलव्यवस्थेच्या माध्यमातून अधिक औपचारिक पुनर्गठन करण्याचा प्रयत्न केला.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> या संक्रमणाचा परिणाम ग्रामीण समाजाच्या विविध स्तरांवर झाला. जमीनधारक, खोती, पाटील, कुलकर्णी, वारसाहक्की कृषक, भाडेकरू आणि मजूर यांच्यातील जमीन, महसूल, भाडे आणि प्रथागत हक्कांचे संबंध ब्रिटिशकालीन सर्वेक्षण, महसूल चौकशी आणि गावनिहाय नोंदवहींमध्ये अधिक स्पष्टपणे नोंदवले जाऊ लागले. रत्‍नागिरीतील १८२७–१८३० च्या सर्वेक्षणात शेतांचे क्षेत्रफळ, सीमा आणि गावातील स्थान ''khatavni'' या गावनिहाय नोंदवहीत नोंदविण्यात आले आणि त्यासोबत नकाशे तयार करण्यात आले. त्याच चौकशीत खोती गावांतील वारसाहक्की कृषक, ''vatandar kardas'', तसेच इतर प्रकारच्या कृषकांचे जमीनहक्क आणि खोत्यांशी असलेले संबंध तपासण्यात आले.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> एकोणिसाव्या शतकातील जिल्हा गॅझेटियर आणि त्यानंतरच्या जनगणना अहवालांमध्ये जमीन, शेती, लोकसंख्या, जात, व्यवसाय आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेविषयी मोठ्या प्रमाणावर सांख्यिकीय व वर्णनात्मक माहिती संकलित करण्यात आली. रत्‍नागिरी आणि सावंतवाडीचा १८८०चा गॅझेटियर, ठाण्याचा १८८२चा गॅझेटियर आणि कोलाबा व जंजिराचा १८८३चा गॅझेटियर यांमध्ये जमीन प्रशासन, शेती, महसूल, लोकसंख्या आणि सामाजिक जीवनासंबंधी स्वतंत्र विभाग आहेत.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref><ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Thana |volume=13 |series=Part 1 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref><ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira |volume=11 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 }}</ref> त्यामुळे हे स्रोत कोकणातील एकोणिसाव्या शतकातील सामाजिक, कृषी आणि आर्थिक परिवर्तनाचा अभ्यास करण्यासाठी महत्त्वाचे ऐतिहासिक दस्तऐवज ठरतात. कोकणातील कुणबी समाजासाठी या कालखंडाचे विशेष महत्त्व आहे. रत्‍नागिरीतील १८२९–१८३० च्या जमीनचौकशीच्या संदर्भात ''vatandar kardas'' या वारसाहक्की कृषकांमध्ये कुणबींचा मोठा वाटा असल्याचे गॅझेटियरमध्ये नमूद करण्यात आले आहे. या कृषकांकडे ठरावीक जमीनहिस्से होते; ते त्यांची लागवड आणि पडीत जमिनीचे व्यवस्थापन करीत आणि खोत्याशी संबंधित देयके देत असत.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> ब्रिटिशकालीन जनगणनांमध्येही ''Kunbi'', ''Kanbi'', ''Kulwadi'', ''Maratta-Kunbi'' आणि संबंधित संज्ञांचे वर्गीकरण आढळते; मात्र ही वर्गीकरणे जनगणनेनुसार आणि प्रदेशानुसार बदलत असल्यामुळे त्यांच्या संख्यांची तुलना करताना संबंधित जनगणनेची वर्गीकरणपद्धती आणि तत्कालीन प्रशासकीय सीमा विचारात घेणे आवश्यक आहे. १९३१ च्या बॉम्बे जनगणनेत ''Kunbi, Kulwadi or Kanbi'', ''Lewa or Lewa Kunbi'' आणि ''Maratta-Kunbi'' अशा स्वतंत्र नोंदी आढळतात.<ref>{{cite book |title=Census of India, 1931: Bombay Presidency |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1933 }}</ref> त्यामुळे आधुनिक कोकणातील कुणबी समाजाचा सामाजिक-आर्थिक इतिहास समजून घेण्यासाठी ब्रिटिशपूर्व ग्रामव्यवस्था, ब्रिटिशकालीन जमीनसर्वेक्षण, महसूल नोंदी, District Gazetteers आणि Census records यांचा परस्पर संदर्भात अभ्यास करणे आवश्यक आहे. या स्रोतांमधून कुणबींच्या कृषी व्यवसायाबरोबरच त्यांच्या जमीनहक्कांचा, खोती व्यवस्थेशी असलेल्या संबंधांचा आणि बदलत्या प्रशासकीय वर्गीकरणाचा इतिहास अधिक स्पष्टपणे समोर येतो.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref><ref>{{cite book |title=Census of India, 1931: Bombay Presidency |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1933 }}</ref> == रत्‍नागिरीतील कुणबी == रत्‍नागिरी जिल्हा हा कोकणातील कुणबी समाजाच्या ऐतिहासिक अभ्यासासाठी विशेष महत्त्वाचा प्रदेश आहे. याचे एक प्रमुख कारण म्हणजे ब्रिटिशकालीन जमीन सर्वेक्षण, महसूल चौकशी, District Gazetteer आणि जनगणना अहवालांमध्ये रत्‍नागिरीतील कुणबींची तुलनेने सविस्तर नोंद आढळते. विशेषतः १८२७–१८३० च्या जमीन सर्वेक्षणाच्या नोंदींमध्ये वारसाहक्की कृषकांच्या संदर्भात कुणबींचा स्पष्ट उल्लेख आहे, तर १८८१ च्या जनगणनेत रत्‍नागिरी जिल्ह्यासाठी कुणबींची स्वतंत्र संख्या नोंदवण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref><ref>{{cite book |last=Baines |first=J. A. |title=Imperial Census of 1881: Operations and Results in the Presidency of Bombay including Sind |volume=1 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> === एकोणिसाव्या शतकातील रत्‍नागिरीची लोकसंख्या === एकोणिसाव्या शतकाच्या सुरुवातीला रत्‍नागिरी हा तुलनेने दाट लोकवस्तीचा आणि कृषीप्रधान जिल्हा होता. १८२० च्या सुमारास करण्यात आलेल्या लोकसंख्या मोजणीच्या संदर्भात रत्‍नागिरीची लोकसंख्या पावसाळी हंगामात ४,६२,६५१ इतकी असल्याचे १८८० च्या गॅझेटियरमध्ये नमूद करण्यात आले आहे. त्या काळात रत्‍नागिरी धान्य निर्यात करणारा प्रदेश असल्याचेही त्याच नोंदीत नमूद आहे.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> एकोणिसाव्या शतकाच्या मध्यापासून रत्‍नागिरीची लोकसंख्या वाढत गेली; मात्र दुष्काळ, रोगराई, आर्थिक अडचणी आणि विशेषतः मुंबईकडे होणारे स्थलांतर यांमुळे लोकसंख्येच्या वाढीचे स्वरूप इतर जिल्ह्यांपेक्षा वेगळे राहिले. १८८१ च्या जनगणनेत रत्‍नागिरी जिल्ह्याची लोकसंख्या ९,९७,०९० नोंदली गेली होती. त्यापैकी ४७३,०५३ पुरुष आणि ५२४,०३७ स्त्रिया होत्या.<ref>{{cite book |last=Baines |first=J. A. |title=Imperial Census of 1881: Operations and Results in the Presidency of Bombay including Sind |volume=1 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> १८८१ च्या रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या लोकसंख्येत शेतीचे स्थान अत्यंत महत्त्वाचे होते. त्या काळातील नोंदीनुसार शेतीवर अवलंबून असलेली लोकसंख्या ६,८९,८३७ इतकी होती. यामध्ये कृषी कामगार आणि त्यांच्यावर अवलंबून असलेल्या लोकांचा समावेश होता.<ref>{{cite web |title=Imperial Gazetteer of India: Ratnagiri |url=https://library.bjp.org/jspui/bitstream/123456789/1895/1/The%20Imperial%20Gazetteer%20of%20India%20%20Vol-12%20%28Ratlam%20to%20Sirmur%29.pdf |publisher=Imperial Gazetteer of India }}</ref> === १८८१ची जनगणना आणि कुणबी === १८८१ च्या Bombay Presidency Censusमध्ये कृषक समूहांचे वर्गीकरण करताना ''Maratha Kunbi'' हा मोठा कृषक वर्ग म्हणून मांडण्यात आला. Censusच्या विश्लेषणात Deccan Kunbi आणि कोकणातील ''Maratha'' म्हणून नोंदविल्या जाणाऱ्या उपविभागाचा एकत्र विचार करण्यात आला होता. Census अधिकाऱ्याने या दोन्ही वर्गांमधील भेद अनेक ठिकाणी स्पष्ट नसल्याचे आणि काही प्रकरणांत तो मनमानी स्वरूपाचा असल्याचे नमूद केले आहे.<ref>{{cite book |last=Baines |first=J. A. |title=Imperial Census of 1881: Operations and Results in the Presidency of Bombay including Sind |volume=1 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या बाबतीत १८८१ च्या Censusमध्ये **२,०५,७८४ कुणबी** आणि **२,७१,००० मराठा** अशी संख्या नोंदविण्यात आली होती. Censusच्या मूळ मजकुरात या आकडेवारीचा स्पष्ट उल्लेख आहे.<ref>{{cite book |last=Baines |first=J. A. |title=Imperial Census of 1881: Operations and Results in the Presidency of Bombay including Sind |volume=1 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> १८८१ च्या Censusच्या वर्गीकरणातील ही अस्पष्टता रत्‍नागिरीतील कुणबींच्या ऐतिहासिक लोकसंख्येचा अभ्यास करताना विशेष लक्षात घ्यावी लागते. एका बाजूला Censusमध्ये ''Kunbi'' ही स्वतंत्र नोंद आहे; दुसऱ्या बाजूला त्याच अहवालात Deccan Kunbi आणि Konkanमधील Maratha यांच्या वर्गीकरणातील फरक नेहमी स्पष्ट नसल्याचे नमूद केले आहे. त्यामुळे १८८१ च्या आकडेवारीचा उपयोग त्या काळातील दस्तऐवजी लोकसंख्या-वर्गीकरणाचा पुरावा म्हणून करता येतो; मात्र त्यावरून आधुनिक काळातील कुणबी समाजाची लोकसंख्या निश्चित करता येत नाही.<ref>{{cite book |last=Baines |first=J. A. |title=Imperial Census of 1881: Operations and Results in the Presidency of Bombay including Sind |volume=1 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> === रत्‍नागिरी गॅझेटियरमधील कुणबी === १८८०चा ''Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi'' हा रत्‍नागिरीतील कुणबी समाजाच्या इतिहासाच्या अभ्यासासाठी महत्त्वाचा वसाहतकालीन स्रोत आहे. या खंडात लोकसंख्या, शेती, जमीन प्रशासन, महसूल, व्यापार आणि १८२७–१८५१ च्या सर्वेक्षणाशी संबंधित स्वतंत्र माहिती दिली आहे.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> गॅझेटियरच्या १८२७–१८३० च्या जमीन सर्वेक्षणासंबंधी नोंदींमध्ये रत्‍नागिरीतील वारसाहक्की कृषकांना ''hereditary cultivators'' आणि ''vatandar kardas'' असे संबोधले आहे. या कृषकांमध्ये कुणबींचा मोठा वाटा असल्याची स्पष्ट नोंद आहे. त्यामुळे रत्‍नागिरीतील कुणबींचे कृषक म्हणून असलेले स्थान हे केवळ नंतरच्या ethnographic वर्णनावर आधारित नसून ब्रिटिशकालीन जमीन चौकशीच्या नोंदींमध्येही दिसून येते.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> === कुणबी आणि वारसाहक्की जमीन === रत्‍नागिरीतील खोती गावांच्या संदर्भात ब्रिटिश अधिकाऱ्यांनी जमीनधारक आणि कृषक यांच्यातील संबंधांचा तपशीलवार अभ्यास केला. खोत्याच्या ताब्यातील जमिनीबरोबरच मोठ्या प्रमाणावर जमीन वारसाहक्की कृषकांच्या ताब्यात असल्याचे आढळले. या कृषकांमध्ये कुणबी मोठ्या संख्येने असल्याची नोंद करण्यात आली होती.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> या वारसाहक्की कृषकांना ''karda'' म्हणून संबोधले जात असे. ते विशिष्ट जमीनहिस्सा पिढ्यान्‌पिढ्या कसत आणि त्यावर लागवड करीत. काही नोंदींमध्ये अशा कृषकांच्या ताब्यातील जमीन, तिची लागवड आणि खोत्याशी असलेले आर्थिक संबंध यांचे वर्णन आढळते.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> यावरून रत्‍नागिरीतील कुणबी समाजाची ऐतिहासिक ओळख केवळ ‘शेती करणारा समाज’ इतकी मर्यादित नव्हती. उपलब्ध जमीन प्रशासनाच्या नोंदींमध्ये काही कुणबी कृषक विशिष्ट जमीनहिस्से, वारसाहक्क आणि खोती महसूलव्यवस्थेशी संबंधित असल्याचे दिसते.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> === खोती व्यवस्था आणि कुणबी === रत्‍नागिरीच्या ग्रामीण समाजरचनेवर खोती व्यवस्थेचा मोठा प्रभाव होता. खोत हा गावाच्या महसूलव्यवस्थेतील मध्यस्थ किंवा हक्कधारक होता. खोती गावांमध्ये कृषकांकडून जमीन कसून घेऊन त्यांच्याकडून महसूल किंवा इतर देयकांची वसुली केली जात असे आणि खोत सरकारशी महसूलाच्या बाबतीत संबंधित असे.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> कुणबींचा या व्यवस्थेशी संबंध विविध स्वरूपाचा होता. उपलब्ध रत्‍नागिरीतील जमीन प्रशासनाच्या नोंदींमध्ये काही कुणबी वारसाहक्की ''karda'' कृषक म्हणून नोंदलेले आढळतात. त्यामुळे कुणबी समाजाला खोती व्यवस्थेत केवळ एकाच आर्थिक वर्गात बसविणे योग्य ठरणार नाही. जमीनहक्क, लागवडीचे स्वरूप आणि खोत्याशी असलेले आर्थिक संबंध यांनुसार कृषकांची स्थिती वेगवेगळी असू शकत होती.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> === भातशेती आणि कृषीजीवन === रत्‍नागिरीतील कृषीव्यवस्थेत भातशेतीला महत्त्वाचे स्थान होते. जिल्ह्यातील पर्जन्यमान, भौगोलिक रचना, नदीखोरे आणि विविध प्रकारच्या जमिनी यांमुळे भात हे प्रमुख अन्नधान्य पीक होते. याशिवाय नाचणी, वरी, हरिक आणि इतर पिकांचीही लागवड केली जात होती.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> १८८३–८४ च्या आकडेवारीनुसार रत्‍नागिरी जिल्ह्यात १,०७८,८२१ एकर क्षेत्र प्रत्यक्ष लागवडीखाली होते. त्यापैकी १,०२०,५८३ एकरांवर धान्यपिके, ४१,७७३ एकरांवर कडधान्ये, २५,२२२ एकरांवर तेलबिया, ७,७२३ एकरांवर तंतुपिके आणि उर्वरित क्षेत्रावर बागायती, ऊस व इतर पिके घेतली जात होती.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri — Population and Agriculture |url=https://library.bjp.org/jspui/bitstream/123456789/1895/1/The%20Imperial%20Gazetteer%20of%20India%20%20Vol-12%20%28Ratlam%20to%20Sirmur%29.pdf |publisher=Imperial Gazetteer of India }}</ref> रत्‍नागिरीतील कृषीजीवन हे केवळ भातशेतीवर आधारित नव्हते. वर्खस किंवा डोंगराळ जमिनीवर नाचणी, वरी आणि हरिकसारखी पिके घेतली जात. Imperial Gazetteerनुसार १८८३–८४मध्ये वर्खस जमिनीवर हरिक, नाचणी आणि वरी यांसारख्या तुलनेने कमी पाण्यावर येणाऱ्या पिकांची लागवड मोठ्या प्रमाणावर होत होती. काही हलक्या व डोंगराळ जमिनींना सलग काही वर्षे लागवड केल्यानंतर पुन्हा काही काळ पडीत ठेवण्याची पद्धतही आढळत होती.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri — Population and Agriculture |url=https://library.bjp.org/jspui/bitstream/123456789/1895/1/The%20Imperial%20Gazetteer%20of%20India%20%20Vol-12%20%28Ratlam%20to%20Sirmur%29.pdf |publisher=Imperial Gazetteer of India }}</ref> === रत्‍नागिरीतील ग्रामीण वितरण === १८८१मध्ये रत्‍नागिरी जिल्ह्यात १,२९७ गावे आणि शहरे नोंदली गेली होती. त्यापैकी १३८ वस्तींची लोकसंख्या २००पेक्षा कमी, ४५४ वस्तींची लोकसंख्या २०० ते ५००, ४३६ वस्तींची लोकसंख्या ५०० ते १,०००, तर २०५ वस्तींची लोकसंख्या १,००० ते २,००० होती. यावरून जिल्ह्याची लोकसंख्या मोठ्या शहरांपेक्षा असंख्य लहान ग्रामीण वसाहतींमध्ये मोठ्या प्रमाणावर विखुरलेली होती.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri — Population and Agriculture |url=https://library.bjp.org/jspui/bitstream/123456789/1895/1/The%20Imperial%20Gazetteer%20of%20India%20%20Vol-12%20%28Ratlam%20to%20Sirmur%29.pdf |publisher=Imperial Gazetteer of India }}</ref> मालवण, रत्‍नागिरी, चिपळूण, वेंगुर्ला, राजापूर आणि दापोली ही त्या काळातील प्रमुख शहरे होती. यांपैकी मालवण, रत्‍नागिरी, चिपळूण, वेंगुर्ला आणि राजापूर ही नगरपालिका असलेली शहरे होती.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri — Population and Agriculture |url=https://library.bjp.org/jspui/bitstream/123456789/1895/1/The%20Imperial%20Gazetteer%20of%20India%20%20Vol-12%20%28Ratlam%20to%20Sirmur%29.pdf |publisher=Imperial Gazetteer of India }}</ref> कुणबी समाजाच्या ग्रामीण वितरणाचा विचार करताना ही ग्रामरचना महत्त्वाची ठरते. रत्‍नागिरीतील कुणबी समाजाचा शेतीशी असलेला ऐतिहासिक संबंध लक्षात घेता त्यांची वस्ती कृषीप्रधान ग्रामीण भागांशी जोडलेली होती असे उपलब्ध जमीन प्रशासन आणि सामाजिक नोंदींवरून दिसते; मात्र प्रत्येक तालुका किंवा गावासाठी स्वतंत्र कुणबी लोकसंख्या उपलब्ध नसल्यामुळे जिल्ह्यातील कुणबींच्या सूक्ष्म भौगोलिक वितरणाचे अचूक प्रमाण निश्चित करता येत नाही.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> === गावजीवन आणि सामाजिक रचना === रत्‍नागिरीतील ग्रामीण समाज हा कुटुंब, जमीन, शेती, ग्रामसंस्था, देवस्थान आणि स्थानिक परंपरांशी जोडलेला होता. कृषक कुटुंबांचे जीवन त्यांच्या जमीनहिस्स्याशी आणि शेतीच्या हंगामाशी संबंधित होते. पावसाळा, भातलागवड, कापणी, धान्यसाठा आणि बाजारपेठेतील विक्री यांमुळे ग्रामीण जीवनाचे वार्षिक चक्र निश्चित होत असे.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> गॅझेटियरच्या वर्णनात रत्‍नागिरीतील ग्रामीण घरांची रचना, कौलारू घरे, अंगण आणि घरातील विविध भागांचा उल्लेख आढळतो. आर्थिक स्थिती आणि कुटुंबाच्या आकारमानानुसार घरांच्या स्वरूपात फरक असल्याचेही दिसते.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> या सामाजिक रचनेत जात, कुटुंब, जमीनधारणा आणि व्यवसाय यांचा परस्पर संबंध होता. तथापि कुणबी समाजातील प्रत्येक कुटुंबाची आर्थिक स्थिती समान होती असे मानता येत नाही. जमीनहक्क, शेतीचे क्षेत्र, कर्ज, उत्पादन आणि बाहेरील रोजगाराच्या संधी यांनुसार आर्थिक फरक अस्तित्वात असू शकत होते. === कुणबी, मराठा आणि रत्‍नागिरीतील सामाजिक वर्गीकरण === रत्‍नागिरीतील कुणबींच्या इतिहासाचा अभ्यास करताना ''Kunbi'' आणि ''Maratha'' या संज्ञांमधील ऐतिहासिक संबंध अत्यंत सावधपणे तपासणे आवश्यक आहे. १८८१ च्या Censusमध्ये ''Maratha Kunbi'' हा व्यापक कृषक वर्ग वापरण्यात आला; त्याच वेळी रत्‍नागिरीसाठी ''Kunbi'' आणि ''Maratha'' यांच्या स्वतंत्र संख्याही नोंदविण्यात आल्या. Census अधिकाऱ्याने Konkanमधील Maratha आणि Deccan Kunbi यांच्या वर्गीकरणातील भेद काही ठिकाणी स्पष्ट नसल्याचे नमूद केले होते.<ref>{{cite book |last=Baines |first=J. A. |title=Imperial Census of 1881: Operations and Results in the Presidency of Bombay including Sind |volume=1 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> त्यामुळे १८८१ च्या रत्‍नागिरीतील २,०५,७८४ कुणबी आणि २,७१,००० मराठा या संख्यांवरून दोन्ही समूह स्वतंत्र, पूर्णपणे वेगळे किंवा पूर्णपणे समान सामाजिक समूह होते असा निष्कर्ष काढता येत नाही. त्या आकडेवारीचे अर्थ लावताना ब्रिटिश जनगणनेची वर्गीकरणपद्धती आणि त्या काळातील स्थानिक सामाजिक ओळखी विचारात घेणे आवश्यक आहे.<ref>{{cite book |last=Baines |first=J. A. |title=Imperial Census of 1881: Operations and Results in the Presidency of Bombay including Sind |volume=1 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> === सावंतवाडीशी संबंध === रत्‍नागिरी आणि सावंतवाडी हे दक्षिण कोकणातील परस्पर संबंधित ऐतिहासिक प्रदेश होते. १८८० च्या ''Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi'' मध्ये या दोन्ही प्रदेशांचा एकाच खंडात स्वतंत्र विभागांसह अभ्यास करण्यात आला आहे. सावंतवाडी संस्थानातील वाडी, कुडाळ आणि बांदा या विभागांचा तसेच मालवण, वेंगुर्ला आणि दक्षिण कोकणातील इतर बाजारपेठांचा व्यापार आणि दळणवळणाच्या माध्यमातून परस्पर संबंध होता.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> सावंतवाडीच्या १८५१ च्या जनगणनेनुसार संस्थानाची लोकसंख्या १,५०,०६५ होती. १८७२ च्या जनगणनेत ती वाढून १,९०,८१४ झाली. १८७२ च्या वर्गीकरणानुसार ७३,६२७ व्यक्ती शेती आणि पशुधनाशी संबंधित व्यवसायात होत्या; ही संख्या एकूण लोकसंख्येच्या ३८.५८ टक्के होती.<ref>{{cite web |title=Population — Savantvadi |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/savantvadi/pop2_census.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> सावंतवाडीतील कृषी आणि ग्रामीण समाजाचा अभ्यास रत्‍नागिरीतील कुणबी समाजाशी थेट समानता सिद्ध करण्यासाठी नव्हे, तर दक्षिण कोकणातील कृषी, बाजारपेठ आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेच्या परस्परसंबंधांची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी समजून घेण्यासाठी महत्त्वाचा आहे. === दक्षिण कोकणातील सामाजिक वैशिष्ट्ये === दक्षिण कोकणातील ग्रामीण समाजाची काही वैशिष्ट्ये रत्‍नागिरी, मालवण, कुडाळ, वेंगुर्ला आणि सावंतवाडी या प्रदेशांमध्ये आढळतात. पर्जन्याधारित शेती, डोंगराळ आणि किनारी भूप्रदेश, भातशेती, बागायती, जंगल आणि समुद्राशी संबंधित आर्थिक व्यवहार या प्रदेशाच्या ग्रामीण जीवनाचे महत्त्वाचे घटक होते.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> एकोणिसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धात रत्‍नागिरीतील लोकसंख्या, मर्यादित कृषी संसाधने आणि रोजगाराच्या उपलब्धतेतील असमतोल यांचा ग्रामीण अर्थव्यवस्थेवर परिणाम झाला. विशेषतः मुंबईमध्ये वाढणाऱ्या मजूर मागणीमुळे रत्‍नागिरीतून हंगामी स्थलांतराला चालना मिळाली. १८७७–७८ च्या काळात रत्‍नागिरीतील गरीब कामगारांची नेहमीपेक्षा जवळजवळ दुप्पट संख्या, म्हणजे सुमारे १,५०,००० व्यक्ती, कामाच्या हंगामात मुंबईकडे गेल्याचे गॅझेटियरमध्ये नमूद आहे. त्यापैकी अनेक जण पुढील पीकहंगामापूर्वी रत्‍नागिरीत परतले.<ref>{{cite web |title=Famines and Scarcity — Ratnagiri |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_famines.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> रत्‍नागिरीतील लोकसंख्येचा मुंबईशी संबंध पुढील काळातही वाढत गेला. १८७२ च्या Censusनुसार मुंबई शहरात रत्‍नागिरी जिल्ह्यात जन्मलेल्या ७०,९४७ व्यक्ती होत्या; १८८१ च्या Censusमध्ये ही संख्या १,२६,१९० झाली. या वाढीचे प्रमाण जवळजवळ ७८ टक्के होते. Imperial Gazetteerने रत्‍नागिरीतील लोकसंख्येचा मुंबईतील रोजगार, औद्योगिक कामगारवर्ग आणि इतर सेवांशी असलेला संबंधही अधोरेखित केला आहे.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri — Population and Labour Migration |url=https://library.bjp.org/jspui/bitstream/123456789/1895/1/The%20Imperial%20Gazetteer%20of%20India%20%20Vol-12%20%28Ratlam%20to%20Sirmur%29.pdf |publisher=Imperial Gazetteer of India }}</ref> === कुणबी समाज आणि स्थलांतराची सुरुवात === रत्‍नागिरीतील मर्यादित कृषी संसाधने आणि मुंबईतील वाढती मजूर मागणी यांमुळे एकोणिसाव्या शतकात ग्रामीण भागातून मुंबईकडे हंगामी स्थलांतर वाढले. १८५० च्या दशकात रत्‍नागिरीतील कृषक मुंबईकडे हंगामानुसार जात असल्याच्या नोंदी आढळतात. एका सर्वेक्षण अधिकाऱ्याच्या नोंदीनुसार एका अंतर्गत तालुक्यातील प्रत्येक गावातून काही कृषक ऑक्टोबरच्या सुमारास मुंबईकडे जात आणि मान्सूनच्या सुरुवातीला शेतीच्या कामासाठी परतत असत.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri — Population and Labour Migration |url=https://library.bjp.org/jspui/bitstream/123456789/1895/1/The%20Imperial%20Gazetteer%20of%20India%20%20Vol-12%20%28Ratlam%20to%20Sirmur%29.pdf |publisher=Imperial Gazetteer of India }}</ref> १८७७–७८ च्या काळातील गॅझेटियरची नोंदही या हंगामी स्थलांतराच्या स्वरूपाला पुष्टी देते. कामाच्या हंगामात मुंबईकडे गेलेले मोठ्या संख्येतील ग्रामीण कामगार पुढील पीकहंगामापूर्वी रत्‍नागिरीत परतत होते. त्यामुळे शेती आणि शहरी मजुरी यांच्यात परस्परपूरक संबंध निर्माण झाला होता.<ref>{{cite web |title=Famines and Scarcity — Ratnagiri |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_famines.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> या स्थलांतरामुळे काही कुटुंबांच्या आर्थिक जीवनात ग्रामीण शेती आणि शहरी रोजगार यांचे मिश्र स्वरूप निर्माण झाले. गावातील जमीन आणि शेतीशी संबंध कायम ठेवत मुंबईत हंगामी मजुरी करणे हा काही ग्रामीण कुटुंबांसाठी उत्पन्नाचा पूरक मार्ग बनला. पुढील काळात याच प्रक्रियेतून हंगामी, परिपत्रक आणि कायमस्वरूपी स्थलांतराचे विविध नमुने विकसित झाले. === रत्‍नागिरीतील कुणबींची आर्थिक स्थिती === ब्रिटिशकालीन जमीन प्रशासनाच्या नोंदींवरून रत्‍नागिरीतील कुणबी समाजाची आर्थिक स्थिती एकसमान नव्हती. १८२७–१८३० च्या जमीन चौकशीमध्ये कुणबींचा उल्लेख वारसाहक्की कृषकांच्या संदर्भात आढळतो. या कृषकांकडे विशिष्ट जमीनहिस्से होते आणि ते त्या जमिनीची लागवड करीत होते. खोती गावांमध्ये अशा कृषकांचे खोतांशी महसूल आणि उत्पादनाशी संबंधित संबंध होते.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> त्यामुळे रत्‍नागिरीतील कुणबी समाजाला केवळ एकसंध आर्थिक वर्ग म्हणून पाहणे योग्य ठरणार नाही. उपलब्ध नोंदींमध्ये वारसाहक्की कृषक, जमीन कसणारे इतर कृषक आणि खोती व्यवस्थेशी संबंधित विविध प्रकारचे जमीनहक्क व आर्थिक संबंध आढळतात. त्यामुळे ‘कुणबी म्हणजे सर्वच लहान शेतकरी’ किंवा ‘कुणबी म्हणजे सर्वच जमीनमालक’ अशी एकरेषीय मांडणी उपलब्ध ऐतिहासिक पुराव्यांशी सुसंगत ठरणार नाही.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> कृषी उत्पादन, जमीनधारणा आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेवर पर्जन्यमान, पिकांची स्थिती, जमिनीचा प्रकार आणि महसूलाची मागणी यांचा परिणाम होत असे. रत्‍नागिरीच्या हंगाम अहवालांमध्ये पाऊस, पिकांचे उत्पादन, धान्याचे दर, पशुधनाची हानी आणि जमीन महसूल यांची वर्षनिहाय नोंद आढळते. त्यामुळे कृषक कुटुंबांची आर्थिक स्थिती केवळ त्यांच्या जमीनहक्कावर अवलंबून नसून कृषी उत्पादन आणि त्या काळातील आर्थिक परिस्थितीशीही संबंधित होती.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Season Reports |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec4.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> एकोणिसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धात मुंबईशी वाढलेल्या आर्थिक संबंधांचाही रत्‍नागिरीच्या ग्रामीण समाजावर परिणाम झाला. रोजगाराच्या शोधात रत्‍नागिरीतून मुंबईकडे हंगामी स्थलांतर होत असल्याची नोंद उपलब्ध गॅझेटियर आणि इतर वसाहतकालीन स्रोतांमध्ये आढळते. या प्रक्रियेमुळे काही ग्रामीण कुटुंबांच्या उपजीविकेत शेतीबरोबर बाहेरील मजुरी किंवा रोजगाराचा सहभाग वाढला.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri — Population and Labour Migration |url=https://library.bjp.org/jspui/bitstream/123456789/1895/1/The%20Imperial%20Gazetteer%20of%20India%20%20Vol-12%20%28Ratlam%20to%20Sirmur%29.pdf |publisher=Imperial Gazetteer of India }}</ref> === रत्‍नागिरीतील कुणबींच्या इतिहासाचे वैशिष्ट्य === रत्‍नागिरीतील कुणबी समाजाच्या इतिहासाचे एक महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे त्यांचा उल्लेख जमीन प्रशासन, कृषी आणि जनगणना या वेगवेगळ्या प्रकारच्या वसाहतकालीन नोंदींमध्ये आढळतो. १८२७–१८३० च्या जमीन चौकशीमध्ये कुणबींचा वारसाहक्की कृषकांच्या संदर्भात उल्लेख करण्यात आला; १८८० च्या ''Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi'' मध्ये जमीन प्रशासन, शेती, महसूल आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेची विस्तृत माहिती नोंदविण्यात आली; तर १८८१ च्या Censusमध्ये रत्‍नागिरी जिल्ह्यासाठी कुणबींची स्वतंत्र संख्या नोंदविण्यात आली.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref><ref>{{cite book |title=Census of India, 1881: Operations and Results in the Presidency of Bombay |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> या विविध स्रोतांचा एकत्रित अभ्यास केल्यास रत्‍नागिरीतील कुणबी समाजाचा इतिहास केवळ ‘शेतकरी जात’ या संक्षिप्त वर्णनापुरता मर्यादित राहत नाही. उपलब्ध नोंदींमध्ये कुणबी हे जमीन कसणारे कृषक, वारसाहक्की कृषक आणि खोती महसूलव्यवस्थेशी संबंधित ग्रामीण घटक म्हणून दिसतात. पुढील काळात रत्‍नागिरीतील ग्रामीण समाजाचा मुंबईतील रोजगाराशी वाढता संबंधही दिसून येतो.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri — Population and Labour Migration |url=https://library.bjp.org/jspui/bitstream/123456789/1895/1/The%20Imperial%20Gazetteer%20of%20India%20%20Vol-12%20%28Ratlam%20to%20Sirmur%29.pdf |publisher=Imperial Gazetteer of India }}</ref> मात्र या ऐतिहासिक नोंदींचे अर्थ लावताना काळानुसार बदललेले सामाजिक आणि प्रशासकीय वर्गीकरण लक्षात घेणे आवश्यक आहे. ''Kunbi'', ''Maratha'', ''Maratha-Kunbi'' आणि संबंधित संज्ञांचा वापर वेगवेगळ्या जनगणना आणि प्रशासकीय नोंदींमध्ये समान पद्धतीने झालेला नाही. त्यामुळे १८८१ च्या Censusमधील कुणबींची संख्या ही त्या काळातील ब्रिटिश जनगणनात्मक वर्गीकरणाची नोंद म्हणून पाहणे आवश्यक आहे; तिची आजच्या प्रशासकीय किंवा सामाजिक वर्गीकरणाशी थेट तुलना करता येत नाही.<ref>{{cite book |title=Census of India, 1881: Operations and Results in the Presidency of Bombay |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> == रायगड आणि ऐतिहासिक कोलाबा प्रदेशातील कुणबी == आधुनिक रायगड जिल्ह्याचा मोठा भाग ब्रिटिशकालीन ''Kolaba'' जिल्ह्याचा भाग होता. त्यामुळे रायगडातील कुणबी समाजाचा ऐतिहासिक अभ्यास करताना जुन्या प्रशासकीय नोंदींमधील ''Kolaba'' या संज्ञेचा संदर्भ लक्षात घेणे आवश्यक आहे. १८८३चा ''Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira'' हा या प्रदेशाच्या इतिहास, लोकसंख्या, शेती, जमीन प्रशासन, महसूल आणि व्यापाराच्या अभ्यासासाठी महत्त्वाचा वसाहतकालीन स्रोत आहे.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira |volume=11 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 }}</ref> रायगडातील कुणबी समाजाचा ऐतिहासिक अभ्यास करताना कृषी, जमीनधारणा, ग्रामजीवन आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्था यांचा विचार करणे आवश्यक आहे. त्याचबरोबर महाड, माणगाव, रोहा, पेण, अलिबाग आणि इतर भागांचा व्यापार, नदीमार्ग आणि किनारी बाजारपेठांशी असलेला संबंधही या प्रदेशाच्या सामाजिक-आर्थिक इतिहासाला महत्त्वाचा संदर्भ देतो.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira |volume=11 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 }}</ref> === ऐतिहासिक कोलाबा आणि आधुनिक रायगड === ब्रिटिशकालीन ''Kolaba'' जिल्ह्याच्या भौगोलिक सीमा आजच्या रायगड जिल्ह्याच्या सीमांशी तंतोतंत समान नव्हत्या. प्रशासकीय पुनर्रचना आणि जिल्ह्यांच्या सीमांतील बदलांमुळे जुन्या जनगणना, गॅझेटियर किंवा महसूल नोंदींमधील ''Kolaba'' या संज्ञेचा आधुनिक रायगडशी संबंध जोडताना संबंधित काळातील प्रशासकीय सीमा विचारात घेणे आवश्यक आहे.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira |volume=11 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 }}</ref> १८८३ च्या गॅझेटियरमध्ये कोलाबा जिल्ह्याच्या लोकसंख्या, शेती, उत्पादन, जमीन प्रशासन, महसूल आणि व्यापाराचे स्वतंत्र वर्णन करण्यात आले आहे. या प्रशासकीय चौकटीत महाड आणि माणगावसारखे अंतर्गत कृषी प्रदेश तसेच अलिबाग, पेण आणि इतर किनारी भागांतील व्यापारकेंद्रांचा समावेश होता.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira |volume=11 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 }}</ref> === कोलाबा प्रदेशातील कुणबींचे वितरण === १८८३ च्या गॅझेटियरमध्ये कोलाबा जिल्ह्यातील सामाजिक समूहांचे वर्णन करताना कुणबींचा उल्लेख जिल्ह्याच्या विविध भागांत आढळणाऱ्या कृषक समुदायाच्या संदर्भात करण्यात आला आहे. सामाजिक वितरणाच्या वर्णनात किनारी भागातील काही गावांमध्ये भंडारी आणि कोळी यांची उपस्थिती नमूद करताना, मराठे प्रामुख्याने अंतर्गत भागात आढळत असल्याचे आणि कुणबी संपूर्ण जिल्ह्यात आढळत असल्याचे नोंदविण्यात आले आहे.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira — Population and Social Groups |url=https://ocrdigitalfile.nvli.in/snarepository/other/Watermarked-Kolaba_District-Volume-XI-ocr.pdf |publisher=Maharashtra State Gazetteers }}</ref> या नोंदीवरून एकोणिसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धात कुणबींची उपस्थिती कोलाबा जिल्ह्याच्या विविध भागांत व्यापक होती, असे दिसते. तथापि ''संपूर्ण जिल्ह्यात आढळतात'' या गॅझेटियरमधील वर्णनाचा अर्थ प्रत्येक गावात कुणबी बहुसंख्य होते असा घेता येत नाही. तो त्यांच्या जिल्हास्तरीय भौगोलिक उपस्थितीचा वर्णनात्मक उल्लेख म्हणूनच समजणे अधिक योग्य आहे.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira — Population and Social Groups |url=https://ocrdigitalfile.nvli.in/snarepository/other/Watermarked-Kolaba_District-Volume-XI-ocr.pdf |publisher=Maharashtra State Gazetteers }}</ref> === महाड === महाड हे ऐतिहासिक कोलाबा प्रदेशातील महत्त्वाचे अंतर्गत व्यापारी आणि वाहतूककेंद्र होते. सावित्री नदीमार्गे महाडचा कोकण किनारा तसेच सह्याद्रीच्या घाटमार्गांशी संपर्क होता. त्यामुळे महाड परिसरातील कृषी उत्पादनाचा स्थानिक बाजारपेठा आणि व्यापाराशी संबंध निर्माण झाला होता.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira |volume=11 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 }}</ref> महाड आणि माणगाव परिसरातील कृषक समाजाच्या वर्णनात १८८३ च्या ''Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira'' मध्ये स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, जमिनीची उत्पादकता आणि शेतीपद्धतींचा उल्लेख करण्यात आला आहे. काही भागांतील जमिनीची तुलनेने कमी उत्पादकता आणि कृषीवर असलेले अवलंबित्व यांचा ग्रामीण समाजाच्या आर्थिक स्थितीशी संबंध असल्याचे त्या वर्णनातून दिसते. त्याच संदर्भात कुणबींना मेहनती कृषक म्हणून वर्णन करण्यात आले असून, भातशेतीसाठी पाण्याचे प्रवाह नियंत्रित करण्याच्या आणि पाण्याचा उपयोग करण्याच्या त्यांच्या कृषी कौशल्याचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira — Kunbi husbandmen |url=https://ocrdigitalfile.nvli.in/snarepository/other/Watermarked-Kolaba_District-Volume-XI-ocr.pdf |publisher=Maharashtra State Gazetteers }}</ref> गॅझेटियरमधील अशा वर्णनांचा वापर करताना त्यांची वसाहतकालीन निर्मिती आणि त्या काळातील प्रशासकीय व सामाजिक दृष्टिकोन लक्षात घेणे आवश्यक आहे. त्यामुळे कुणबींच्या आर्थिक किंवा सामाजिक स्थितीबाबत गॅझेटियरमधील वर्णन हे ऐतिहासिक स्रोत म्हणून महत्त्वाचे असले तरी त्यातील मूल्यनिर्णय किंवा विशेषणे आधुनिक समाजशास्त्रीय निष्कर्ष म्हणून स्वीकारता येत नाहीत. === महाडमधील कुणबी बोली : A. M. Ghatge === महाड परिसरातील कुणबी समाजाच्या भाषिक अभ्यासासाठी अमृत माधव घाटगे यांचा ''Kunbi of Mahad'' हा महत्त्वाचा स्रोत आहे. हा ग्रंथ १९६६मध्ये महाराष्ट्र राज्याच्या साहित्य आणि संस्कृती मंडळाच्या ''A Survey of Marathi Dialects'' या मालिकेतील तिसरा खंड म्हणून प्रकाशित झाला.<ref>{{cite web |title=घाटगे, अमृत माधव |url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/17866/ |publisher=मराठी विश्वकोश }}</ref> ''Kunbi of Mahad'' हा ग्रंथ महाड परिसरातील कुणबींच्या बोलीचा स्वतंत्र भाषाशास्त्रीय अभ्यास म्हणून महत्त्वाचा आहे. घाटगे यांच्या भाषिक सर्वेक्षणाच्या कार्यामध्ये महाराष्ट्र आणि महाराष्ट्राबाहेरील विविध मराठी व संबंधित भाषिक प्रकारांचा अभ्यास करण्यात आला होता. या व्यापक सर्वेक्षणाच्या पार्श्वभूमीवर महाडच्या कुणबी बोलीचा अभ्यास करण्यात आला.<ref>{{cite web |title=Survey of Dialects of Marathi Language |url=https://sdml.ac.in/previous-projects |publisher=Deccan College / Survey of Dialects of Marathi Language }}</ref> या लेखात ''Kunbi of Mahad''चा उपयोग मुख्यतः महाड परिसरातील कुणबींच्या भाषिक ओळखीचा आणि बोलीवैशिष्ट्यांचा स्रोत म्हणून केला जातो. या ग्रंथाच्या अस्तित्वावरून महाड परिसरातील कुणबी बोली हा स्वतंत्र भाषाशास्त्रीय अभ्यासाचा विषय होता, हे स्पष्ट होते. मात्र एखाद्या विशिष्ट बोलीचे अस्तित्व हे स्वतःपुरते त्या समाजाची संपूर्ण जातीय उत्पत्ती किंवा अखंड ऐतिहासिक वंशावळ सिद्ध करणारे प्रमाण मानता येत नाही.<ref>{{cite web |title=घाटगे, अमृत माधव |url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/17866/ |publisher=मराठी विश्वकोश }}</ref> महाडच्या कुणबी बोलीचा अभ्यास या लेखातील भाषिक इतिहासाच्या संदर्भात पूरक पुरावा म्हणून महत्त्वाचा आहे. ध्वनीरचना, शब्दसंपत्ती, व्याकरण आणि स्थानिक भाषिक वैशिष्ट्यांचा अभ्यास केल्यामुळे महाड परिसरातील प्रादेशिक भाषिक ओळख आणि सामाजिक इतिहासाच्या काही पैलूंचा अभ्यास करता येतो. तथापि भाषिक साम्य किंवा बोलीवैशिष्ट्यांवरून एकट्या भाषाशास्त्रीय पुराव्याच्या आधारे कुणबी समाजाची जातीय उत्पत्ती निश्चित करणे योग्य ठरणार नाही. === माणगाव === माणगाव हा ऐतिहासिक कोलाबा जिल्ह्यातील महत्त्वाचा अंतर्गत प्रदेश होता. सह्याद्रीच्या पायथ्याशी असलेली भौगोलिक स्थिती आणि नदीखोऱ्यांशी असलेला संबंध यांमुळे माणगाव परिसरातील ग्रामीण अर्थव्यवस्थेत शेतीला महत्त्वाचे स्थान होते.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira |volume=11 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 }}</ref> महाड आणि माणगाव परिसराच्या सामाजिक-आर्थिक वर्णनात १८८३ च्या गॅझेटियरमध्ये काही भागांतील जमिनीची तुलनेने कमी उत्पादकता आणि कृषी परिस्थितीचा उल्लेख करण्यात आला आहे. त्याच संदर्भात कुणबी कृषकांच्या आर्थिक स्थितीचा आणि त्यांच्या शेतीशी असलेल्या संबंधांचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira — Kunbi husbandmen |url=https://ocrdigitalfile.nvli.in/snarepository/other/Watermarked-Kolaba_District-Volume-XI-ocr.pdf |publisher=Maharashtra State Gazetteers }}</ref> या नोंदींवरून माणगाव परिसरातील कुणबी समाजाचा अभ्यास करताना जमीन, कृषी उत्पादन, पाण्याची उपलब्धता आणि स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती यांचा विचार करणे आवश्यक ठरते. तथापि गॅझेटियरमधील वर्णन हे त्या काळातील प्रशासकीय निरीक्षण असल्यामुळे त्यातील सामाजिक किंवा आर्थिक मूल्यनिर्णय आधुनिक सामाजिक वर्गीकरणाप्रमाणे स्वीकारणे योग्य ठरणार नाही.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira — Kunbi husbandmen |url=https://ocrdigitalfile.nvli.in/snarepository/other/Watermarked-Kolaba_District-Volume-XI-ocr.pdf |publisher=Maharashtra State Gazetteers }}</ref> === रोहा === रोहा हा कुंडलिका नदीच्या खोऱ्याशी संबंधित महत्त्वाचा प्रदेश होता. नदीमार्ग आणि अंतर्गत वाहतुकीशी असलेल्या संबंधांमुळे रोहा परिसराचा कृषी उत्पादन, बाजारपेठा आणि व्यापाराशी संबंध होता. कोलाबा गॅझेटियरमध्ये रोहा आणि कुंडलिका नदीचा उल्लेख भौगोलिक, आर्थिक आणि वाहतुकीच्या संदर्भात आढळतो.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira |volume=11 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 }}</ref> रोहा परिसरातील ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा विचार करताना भातशेती, नदीखोरे आणि स्थानिक बाजारपेठा हे महत्त्वाचे घटक होते. तथापि रोहा तालुका किंवा त्यातील प्रत्येक गावासाठी स्वतंत्र कुणबी लोकसंख्येची विश्वसनीय ऐतिहासिक आकडेवारी उपलब्ध नसल्यामुळे तालुकानिहाय किंवा गावनिहाय कुणबी लोकसंख्येचे प्रमाण निश्चित करणे योग्य ठरणार नाही. === पेण === पेण हे ऐतिहासिक कोलाबा जिल्ह्यातील महत्त्वाचे बाजारपेठीय आणि व्यापारी केंद्र होते. त्याचा किनारी भाग, अंतर्गत कोकण आणि मुंबईशी असलेला वाहतूक व व्यापारसंबंध यांमुळे पेणला प्रादेशिक अर्थव्यवस्थेत महत्त्वाचे स्थान प्राप्त झाले होते.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira |volume=11 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 }}</ref> पेण परिसरातील ग्रामीण समाज हा विविध सामाजिक आणि व्यवसायिक समूहांनी बनलेला होता. कोलाबा गॅझेटियरमध्ये कुणबींसह विविध सामाजिक समूहांची जिल्ह्यातील उपस्थिती नोंदविण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira — Population and Social Groups |url=https://ocrdigitalfile.nvli.in/snarepository/other/Watermarked-Kolaba_District-Volume-XI-ocr.pdf |publisher=Maharashtra State Gazetteers }}</ref> त्यामुळे पेण परिसरातील कुणबी समाजाचा इतिहास हा केवळ एका स्वतंत्र गावसमूहाच्या चौकटीत न पाहता कृषी, बाजारपेठ, वाहतूक आणि बहुजातीय ग्रामीण अर्थव्यवस्थेच्या व्यापक संदर्भात पाहणे अधिक योग्य ठरते. === अलिबाग आणि किनारी कोलाबा === अलिबाग हे कोलाबा जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आणि महत्त्वाचे किनारी ठिकाण होते. समुद्र, खाड्या, बंदरे आणि मुंबईशी असलेल्या जवळिकीमुळे अलिबाग परिसराची अर्थव्यवस्था अंतर्गत कोलाबाच्या कृषी अर्थव्यवस्थेपेक्षा अधिक वैविध्यपूर्ण होती<ref name="GazetteerBombayPresidency1883">{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira |volume=11 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 }}</ref> किनारी भागातील सामाजिक रचनेत कुणबींबरोबर कोळी, भंडारी आणि इतर समुदायांचा सहभाग होता. १८८३ च्या गॅझेटियरमध्ये थळ आणि अलिबागच्या आसपासच्या गावांमध्ये भंडारी आणि कोळींचा उल्लेख आहे, तर कुणबी संपूर्ण जिल्ह्यात आढळत असल्याचे नमूद केले आहे.<ref name="GazetteerBombayPresidency1883">{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira |volume=11 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 |url=https://ocrdigitalfile.nvli.in/snarepository/other/Watermarked-Kolaba_District-Volume-XI-ocr.pdf |format=PDF |access-date=30 August 2026 }}</ref> यामुळे अलिबाग परिसरातील कुणबींचे जीवन केवळ भातशेतीपुरते मर्यादित नव्हते. किनारी बाजारपेठा, वाहतूक, मजुरी, व्यापार आणि शेती या विविध आर्थिक क्षेत्रांशी त्यांचा संबंध असू शकत होता; मात्र प्रत्येक आर्थिक क्रियेचा कुणबी समाजाशी थेट संबंध असल्याचा निष्कर्ष काढण्यासाठी स्वतंत्र पुरावा आवश्यक आहे. === भातशेती === कोलाबा प्रदेशातील कृषीव्यवस्थेत भाताला महत्त्वाचे स्थान होते. पावसाचे प्रमाण, नदीखोरे, खाचर जमीन आणि पाण्याचे व्यवस्थापन यांमुळे भातशेती हा ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा प्रमुख भाग बनला होता.<ref name="GazetteerBombayPresidency1883">{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira |volume=11 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 }}</ref>> कुणबी कृषकांच्या संदर्भात गॅझेटियरमध्ये पाण्याचे अडथळे बांधणे, पाण्याचे प्रवाह वळवणे आणि भातखाचरांसाठी जलव्यवस्था करणे यांचे वर्णन आहे. यावरून कोलाबा प्रदेशातील कुणबींचे कृषी कौशल्य स्थानिक भूगोलाशी जुळवून घेतलेले होते.<ref name="GazetteerBombayPresidency1883">{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira |volume=11 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 |url=https://ocrdigitalfile.nvli.in/snarepository/other/Watermarked-Kolaba_District-Volume-XI-ocr.pdf |format=PDF |access-date=30 August 2026 }}</ref> भाताबरोबर नाचणी आणि इतर कोरडवाहू पिके घेतली जात होती. काही भागात बागायती पिके घेण्यासाठी पाणी उपलब्ध असल्यास जमीन सुधारण्याचे प्रयत्न केले जात.<ref name="GazetteerBombayPresidency1883">{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira |volume=11 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 |url=https://ocrdigitalfile.nvli.in/snarepository/other/Watermarked-Kolaba_District-Volume-XI-ocr.pdf |format=PDF |access-date=30 August 2026 }}</ref> === जमीनव्यवस्था === कोलाबा प्रदेशातील जमीनव्यवस्था ब्रिटिश काळात सर्वेक्षण, जमीनमोजणी आणि महसूल निश्चितीच्या प्रक्रियेतून अधिक औपचारिक झाली. १८८३ च्या गॅझेटियरमध्ये ''Land Administration'' आणि ''British System: Surveys, Settlement, Results'' असे स्वतंत्र विभाग आहेत.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira |volume=11 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883}}</ref> या व्यवस्थेत जमीनधारक, कृषक, खोत आणि महसूल प्रशासन यांच्यातील संबंध प्रदेशानुसार बदलत होते. कोकणातील खोती व्यवस्था ही विशेषतः जमीन महसूल आणि गावाच्या आर्थिक रचनेशी संबंधित होती. त्यामुळे कुणबींच्या सामाजिक स्थितीचा अभ्यास करताना त्यांच्या जातीय ओळखीबरोबर जमीनधारणा आणि महसूलव्यवस्थेतील स्थान तपासणे आवश्यक आहे.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira |volume=11 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883}}</ref> === कुणबींची सामाजिक आणि आर्थिक स्थिती === १८८३ च्या ''Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira'' मधील वर्णनानुसार कोलाबा जिल्ह्यातील कुणबी प्रामुख्याने शेतीशी संबंधित कृषक होते. त्यांच्या उपजीविकेत बैलजोडी, गुरेढोरे, कोंबड्या आणि शेतीची विविध अवजारे यांचा उपयोग होत असल्याचे वर्णन करण्यात आले आहे. नांगर, कुळव, विळी, कोयते आणि इतर शेतीची साधने त्यांच्या कृषी जीवनाचा भाग होती.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira — Kunbi husbandmen |url=https://ocrdigitalfile.nvli.in/snarepository/other/Watermarked-Kolaba_District-Volume-XI-ocr.pdf |publisher=Maharashtra State Gazetteers }}</ref> गॅझेटियरमध्ये काही कुणबी कुटुंबांकडे नाचणी किंवा हरिक यांसारख्या धान्यांचा काही महिन्यांसाठी साठा असल्याचे, तर काही कुटुंबांकडे पुरेसा धान्यसाठा नसल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. यावरून त्या काळातील कुणबी कुटुंबांच्या आर्थिक परिस्थितीत फरक होता, असे दिसून येते.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira — Kunbi husbandmen |url=https://ocrdigitalfile.nvli.in/snarepository/other/Watermarked-Kolaba_District-Volume-XI-ocr.pdf |publisher=Maharashtra State Gazetteers }}</ref> महाड आणि माणगाव परिसरातील काही भागांच्या संदर्भात गॅझेटियरमध्ये जमिनीची उत्पादकता आणि कृषी परिस्थितीचा उल्लेख करण्यात आला आहे. काही भागांत कृषकांची आर्थिक स्थिती प्रतिकूल असल्याचे वर्णन आहे, तर अधिक अनुकूल जमीन आणि पाण्याची उपलब्धता असलेल्या ठिकाणी कुणबी कृषकांनी बागायती पिकांचा उपयोग करून शेती अधिक उत्पादक करण्याचा प्रयत्न केल्याचे नमूद केले आहे.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira — Kunbi husbandmen |url=https://ocrdigitalfile.nvli.in/snarepository/other/Watermarked-Kolaba_District-Volume-XI-ocr.pdf |publisher=Maharashtra State Gazetteers }}</ref> या नोंदींवरून कोलाबा प्रदेशातील कुणबी समाजाची आर्थिक स्थिती एकसमान नव्हती, असे दिसते. जमीन, पाणी, पिकांची उत्पादकता आणि उपलब्ध कृषी साधने यांनुसार कुटुंबांच्या आर्थिक परिस्थितीत फरक असू शकत होता. === कुणबींची घरे आणि गावजीवन === १८८३ च्या गॅझेटियरमध्ये कोलाबा जिल्ह्यातील कुणबींच्या घरांच्या रचनेचेही वर्णन करण्यात आले आहे. माती किंवा खडीच्या भिंती, गवत किंवा भाताच्या पेंढ्याचे छप्पर आणि लाकडी आधार असलेली घरे आढळत असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. घरातील जागेचा उपयोग कुटुंबाचा दैनंदिन वावर, स्वयंपाक, झोपणे आणि साठवणूक यासाठी केला जात असे. घराजवळ गुरेढोरे आणि शेतीची अवजारे ठेवण्यासाठीही जागा असल्याचे वर्णन आढळते.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira — Kunbi husbandmen |url=https://ocrdigitalfile.nvli.in/snarepository/other/Watermarked-Kolaba_District-Volume-XI-ocr.pdf |publisher=Maharashtra State Gazetteers }}</ref> ही वर्णने एकोणिसाव्या शतकातील कोलाबा प्रदेशातील ग्रामीण जीवनाची ऐतिहासिक झलक देतात. तथापि गॅझेटियरमधील घरांच्या वर्णनावरून संपूर्ण कुणबी समाजाची घररचना एकसारखी होती असा निष्कर्ष काढता येत नाही. प्रदेश, आर्थिक स्थिती, जमीनधारणा आणि स्थानिक उपलब्ध साधनसामग्रीनुसार घरांच्या रचनेत फरक असण्याची शक्यता होती. === सामाजिक रचना आणि बहुजातीय ग्रामजीवन === कोलाबा प्रदेशातील गावे एकाच सामाजिक समूहाची वस्ती नसून विविध समुदायांच्या मिश्र वस्तीचे स्वरूप त्यात आढळत होते. १८८३ च्या गॅझेटियरमध्ये कुणबी, मराठा, भंडारी, कोळी, मुसलमान, महार आणि इतर सामाजिक समूहांच्या उपस्थितीचे वर्णन करण्यात आले आहे.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira — Population and Social Groups |url=https://ocrdigitalfile.nvli.in/snarepository/other/Watermarked-Kolaba_District-Volume-XI-ocr.pdf |publisher=Maharashtra State Gazetteers }}</ref> या बहुजातीय ग्रामीण संरचनेत विविध समुदायांच्या आर्थिक आणि सामाजिक भूमिका वेगवेगळ्या असू शकत होत्या. कुणबींचा संबंध प्रामुख्याने कृषीशी जोडला गेला होता, तर किनारी प्रदेशातील काही समुदाय मासेमारी, नारळ उत्पादन, वाहतूक आणि इतर व्यवसायांशी संबंधित होते.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira — Population and Social Groups |url=https://ocrdigitalfile.nvli.in/snarepository/other/Watermarked-Kolaba_District-Volume-XI-ocr.pdf |publisher=Maharashtra State Gazetteers }}</ref> मात्र जात आणि व्यवसाय यांच्यातील संबंध प्रत्येक व्यक्तीच्या बाबतीत अपरिवर्तनीय होता असे मानता येत नाही. गॅझेटियरमधील व्यवसायविषयक वर्गीकरण हे त्या काळातील प्रशासकीय आणि सामाजिक निरीक्षणांवर आधारित होते; त्यामुळे त्यांचा उपयोग ऐतिहासिक सामाजिक रचनेचा अभ्यास करण्यासाठी संदर्भ म्हणून करणे अधिक योग्य ठरते. === महाड आणि कुणबी बोलीचे ऐतिहासिक महत्त्व === महाड परिसरातील कुणबी समाजाच्या भाषिक अभ्यासासाठी अमृत माधव घाटगे यांचा ''Kunbi of Mahad'' हा ग्रंथ विशेष महत्त्वाचा आहे. हा ग्रंथ ''A Survey of Marathi Dialects'' या भाषिक सर्वेक्षण मालिकेचा भाग असून महाड परिसरातील कुणबी बोलीचा स्वतंत्र भाषाशास्त्रीय अभ्यास त्यात करण्यात आला आहे.<ref>{{cite web |title=घाटगे, अमृत माधव |url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/17866/ |publisher=मराठी विश्वकोश }}</ref> ''Kunbi of Mahad''चा उपयोग महाड परिसरातील कुणबी समाजाच्या भाषिक वैशिष्ट्यांचा, बोलीच्या स्वरूपाचा आणि प्रादेशिक भाषिक विविधतेचा अभ्यास करण्यासाठी करता येतो. मात्र भाषिक साम्य किंवा विशिष्ट बोलीचे अस्तित्व यावरून एखाद्या समुदायाची जातीय उत्पत्ती, प्राचीन वंशावळ किंवा स्थलांतराचा निश्चित ऐतिहासिक मार्ग ठरविता येत नाही. अशा निष्कर्षांसाठी भाषिक पुराव्यांसोबत ऐतिहासिक, सामाजिक, भौगोलिक आणि दस्तऐवजी पुराव्यांचा स्वतंत्र विचार आवश्यक असतो. महाडच्या कुणबी बोलीचा अभ्यास त्यामुळे कोकणातील कुणबी समाजाच्या इतिहासासाठी पूरक भाषिक स्रोत म्हणून महत्त्वाचा ठरतो. तो स्थानिक भाषिक विविधता आणि प्रादेशिक सामाजिक इतिहासाच्या अभ्यासाला अतिरिक्त संदर्भ उपलब्ध करून देतो.<ref>{{cite web |title=घाटगे, अमृत माधव |url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/17866/ |publisher=मराठी विश्वकोश }}</ref> === रायगड प्रदेशातील कुणबी आणि कोकणातील व्यापक कृषक समाज === ऐतिहासिक कोलाबा प्रदेशातील कुणबींचा इतिहास रत्‍नागिरीतील कुणबींच्या इतिहासाशी काही बाबतींत संबंधित आहे. दोन्ही प्रदेशांमध्ये भातशेती, पर्जन्याधारित कृषी, ग्रामीण वसाहती, जमीन व महसूलव्यवस्था आणि किनारी बाजारपेठांशी असलेले आर्थिक संबंध यांचे महत्त्व दिसून येते. तथापि ऐतिहासिक कोलाबा प्रदेशातील महाड-माणगावचा डोंगराळ भाग, रोहा-कुंडलिका नदीखोरे, पेण-अलिबागचा किनारी प्रदेश आणि मुंबईशी असलेली भौगोलिक जवळीक यांमुळे या प्रदेशाची स्वतंत्र सामाजिक-आर्थिक वैशिष्ट्ये होती.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira |volume=11 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 }}</ref> कुणबी समाजाच्या सामाजिक इतिहासाचा अभ्यास करताना या प्रदेशातील जमीनधारणा, शेतीच्या पद्धती, पाण्याचे व्यवस्थापन, कृषी साधने, ग्रामीण कुटुंबजीवन, बाजारपेठांशी असलेले संबंध आणि भाषिक वैशिष्ट्ये यांचा एकत्रित विचार करता येतो. या विविध घटकांमधून ऐतिहासिक कोलाबा प्रदेशातील कुणबी समाजाचे प्रादेशिक स्वरूप समजून घेण्यास मदत होते.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira |volume=11 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 }}</ref> === ऐतिहासिक नोंदींच्या मर्यादा === कोलाबा प्रदेशातील कुणबी समाजाच्या इतिहासाच्या अभ्यासासाठी १८८३चा ''Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira'' हा महत्त्वाचा वसाहतकालीन स्रोत आहे. त्यामध्ये लोकसंख्या, शेती, कृषक समाज, जमीन प्रशासन, महसूल आणि विविध सामाजिक समूहांविषयी तत्कालीन प्रशासकीय माहिती आणि निरीक्षणे नोंदविण्यात आली आहेत.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira |volume=11 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 }}</ref> तथापि हा गॅझेटियर ब्रिटिश वसाहतकालीन प्रशासकीय चौकटीत तयार झालेला स्रोत असल्यामुळे त्यातील सामाजिक आणि जातीय वर्णने तत्कालीन प्रशासकीय निरीक्षणे, वर्गीकरणे आणि त्या काळातील दृष्टिकोनांवर आधारित आहेत. त्यामुळे त्यातील समुदायांविषयीची सर्वसाधारण विशेषणे किंवा मूल्यनिर्णय आधुनिक सामाजिक वास्तवाचे अंतिम किंवा सार्वत्रिक वर्णन मानता येत नाहीत. गॅझेटियरचा उपयोग करताना त्यातील वर्णनात्मक माहिती आणि तिच्यामागील तत्कालीन वसाहतकालीन प्रशासकीय संदर्भ यांचा स्वतंत्र विचार करणे आवश्यक आहे. त्याचप्रमाणे ''Kunbi'' या संज्ञेची एकोणिसाव्या शतकातील प्रशासकीय किंवा ethnographic व्याप्ती आणि आधुनिक महाराष्ट्रातील प्रशासकीय वर्गीकरण यांना तंतोतंत समान मानता येत नाही. ब्रिटिशकालीन जनगणनांमध्ये जातीय समूहांचे वर्गीकरण तत्कालीन प्रशासकीय पद्धतीनुसार करण्यात आले होते आणि विविध प्रदेशांमध्ये ''Kunbi'', ''Maratha'', ''Maratha-Kunbi'' किंवा संबंधित संज्ञांचा वापर वेगवेगळ्या प्रकारे आढळतो.<ref>{{cite book |title=Census of India, 1881: Operations and Results in the Presidency of Bombay |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> १८८१ च्या Bombay Presidency Censusमध्ये ''Maratha Kunbi'' या व्यापक कृषक वर्गाचा विचार करण्यात आला होता. त्याच Censusच्या विश्लेषणात Konkanमधील ''Maratha'' आणि Deccanमधील ''Kunbi'' यांच्यातील वर्गीकरण काही बाबतींत स्पष्ट नसल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |title=Census of India, 1881: Operations and Results in the Presidency of Bombay |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> म्हणून जुन्या Census किंवा Gazetteerमधील जातीय संज्ञा आणि त्यांची लोकसंख्या आधुनिक प्रशासकीय वर्गीकरणाशी थेट तुलना करण्यापूर्वी संबंधित कालखंडातील प्रशासकीय सीमा, वर्गीकरणाची पद्धत, वापरलेल्या सामाजिक संज्ञा आणि स्थानिक सामाजिक संदर्भ यांचा स्वतंत्रपणे विचार करणे आवश्यक आहे. === रायगड आणि ऐतिहासिक कोलाबा प्रदेशातील कुणबी : ऐतिहासिक स्थान === ऐतिहासिक कोलाबा प्रदेशातील कुणबी समाज हा कोकणातील कृषक समाजाचा एक महत्त्वाचा घटक होता. १८८३ च्या गॅझेटियरमध्ये कुणबींची जिल्ह्याच्या विविध भागांतील उपस्थिती, कृषीवरील त्यांचे अवलंबित्व, भातशेती, जमीन आणि ग्रामीण जीवन यांविषयी वर्णनात्मक नोंदी आढळतात. महाड आणि माणगावच्या काही भागांच्या संदर्भात जमिनीची गुणवत्ता आणि पाण्याची उपलब्धता यांचा कृषकांच्या आर्थिक स्थितीवर परिणाम होत असल्याचे, तसेच अनुकूल परिस्थितीत कुणबी कृषकांचे कृषी कौशल्य दिसून येत असल्याचे गॅझेटियरमध्ये नमूद केले आहे.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira — Kunbi husbandmen |url=https://ocrdigitalfile.nvli.in/snarepository/other/Watermarked-Kolaba_District-Volume-XI-ocr.pdf |publisher=Maharashtra State Gazetteers }}</ref> महाडच्या संदर्भात A. M. Ghatge यांचा १९६६चा ''Kunbi of Mahad'' हा भाषाशास्त्रीय स्रोत या ऐतिहासिक चित्राला वेगळा आयाम देतो. गॅझेटियरमधील सामाजिक-आर्थिक नोंदी आणि Ghatge यांच्या भाषिक अभ्यासाचा एकत्रित उपयोग केल्यास महाड आणि ऐतिहासिक कोलाबा प्रदेशातील कुणबी समाजाचा अभ्यास जमीन, शेती, ग्रामीण समाज आणि भाषा या परस्परसंबंधित घटकांच्या आधारे करता येतो.<ref>{{cite web |title=घाटगे, अमृत माधव |url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/17866/ |publisher=मराठी विश्वकोश }}</ref> == ठाणे आणि उत्तर कोकणातील कुणबी == ऐतिहासिक ठाणे जिल्ह्याची भौगोलिक व्याप्ती आजच्या ठाणे आणि पालघर जिल्ह्यांच्या सीमांशी पूर्णपणे समान नव्हती. ब्रिटिशकालीन ''Thana'' जिल्ह्यात काळानुसार ठाणे, सालसेट, भिवंडी, कल्याण, मुरबाड, शहापूर, डहाणू, पालघर, जव्हार आणि इतर प्रदेशांचा समावेश होता. त्यामुळे उत्तर कोकणातील कुणबी समाजाचा इतिहास मांडताना आधुनिक जिल्ह्यांच्या सीमा थेट १९व्या शतकातील प्रशासकीय नोंदींवर लावणे योग्य ठरत नाही. १८८२चा ''Gazetteer of the Bombay Presidency: Tha'na'' हा या ऐतिहासिक प्रदेशाच्या लोकसंख्या, शेती, जमीनव्यवस्था, सामाजिक समूह, व्यापार आणि प्रशासनाच्या अभ्यासासाठी महत्त्वाचा वसाहतकालीन स्रोत आहे.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Tha'na |volume=13 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> === ऐतिहासिक ठाणे जिल्हा === १८८२ च्या गॅझेटियरमध्ये ठाणे जिल्ह्याच्या लोकसंख्या, शेती, उत्पादन, सामाजिक समूह, धर्म, व्यापार, जमीन प्रशासन आणि महसूल यांचे स्वतंत्र विवेचन करण्यात आले आहे. या नोंदींमध्ये ''Kunbis'', ''Marathas'', ''Kolis'', ''Dhangars'', ''Kathkaris'', ''Thakurs'', ''Varlis'' आणि इतर समुदायांचा उल्लेख आढळतो. त्यामुळे ऐतिहासिक ठाणे जिल्ह्यातील ग्रामीण समाज हा एकाच कृषक समुदायापुरता मर्यादित नसून विविध सामाजिक आणि आर्थिक समूहांनी बनलेला होता.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Tha'na |volume=13 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> गॅझेटियरमध्ये ''Kunbis'' बरोबरच ''Marathas'', ''Kolis'', ''Kathkaris'', ''Dhangars'', ''Thakurs'' आणि ''Varlis'' यांचाही स्वतंत्र उल्लेख आढळतो. या नोंदींवरून ठाणे जिल्ह्यातील ग्रामीण आणि कृषी समाजरचनेत विविध सामाजिक समूहांचा सहभाग होता असे दिसून येते.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Tha'na |volume=13 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> === उत्तर कोकणातील कृषक समाज === ठाणे जिल्ह्यातील कृषीव्यवस्थेवर प्रदेशाच्या भौगोलिक विविधतेचा मोठा प्रभाव होता. किनारी खारजमीन, नदीखोरे, खाचर प्रदेश तसेच सह्याद्रीच्या पायथ्याशी असलेली उंचसखल जमीन यांनुसार शेतीच्या पद्धती आणि पिकांमध्ये फरक पडत असे. १८८२ च्या गॅझेटियरनुसार जिल्ह्याच्या एकूण लोकसंख्येपैकी सुमारे ६३ टक्के लोक कृषीशी संबंधित होते. या वर्गीकरणात कृषी व्यवसाय करणाऱ्या प्रौढ पुरुषांबरोबर त्यांच्या पत्नी आणि मुलांचाही समावेश करण्यात आला होता.<ref>{{cite web |title=Agriculture — Thana District |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Thana%20District/Thane-I/agriculture_soil.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> ठाणे जिल्ह्यातील जमिनीचे ''shet'' आणि ''mal-varkas'' असे प्रमुख प्रकार वर्णिले आहेत. सपाट आणि भातशेतीस योग्य जमिनींना ''shet'' म्हटले जात असे, तर डोंगरमाथे आणि उतारांवरील जमिनींवर नाचणी, वरी आणि इतर पिके घेतली जात. भातजमिनींचे ''bandhni'' आणि ''malkhandi'' असे प्रकारही नोंदविण्यात आले आहेत.<ref>{{cite web |title=Agriculture — Thana District |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Thana%20District/Thane-I/agriculture_soil.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> या कृषी अर्थव्यवस्थेत कुणबींचे महत्त्वाचे स्थान होते; तथापि ठाणे जिल्ह्यातील सर्व कृषकांना कुणबी म्हणून ओळखता येत नाही. गॅझेटियरमध्ये कुणबींबरोबर मराठा, कोळी, धनगर आणि इतर सामाजिक समूहांचाही स्वतंत्र उल्लेख आढळतो. त्यामुळे ''कृषक'' ही व्यापक आर्थिक-व्यावसायिक संज्ञा असून ''कुणबी'' ही विशिष्ट सामाजिक संज्ञा आहे, असे ऐतिहासिक नोंदींच्या आधारे वेगळेपणाने पाहणे आवश्यक आहे.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Tha'na |volume=13 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> === ठाणे परिसरातील कुणबी === ठाणे हे ऐतिहासिकदृष्ट्या उत्तर कोकणातील महत्त्वाचे प्रशासकीय आणि व्यापारी केंद्र होते. शहराभोवतालच्या प्रदेशातील शेती, खाड्या, जलमार्ग आणि मुंबईशी असलेले संपर्क यांमुळे ग्रामीण आणि नागरी अर्थव्यवस्थांमध्ये परस्परसंबंध निर्माण झाले होते.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Tha'na |volume=13 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> ठाणे परिसरातील कृषक समाजाचा अभ्यास करताना सालसेट, भिवंडी, कल्याण आणि आसपासच्या प्रदेशांशी असलेले ऐतिहासिक प्रशासकीय व आर्थिक संबंध लक्षात घेणे आवश्यक आहे. १८८२ च्या ठाणे गॅझेटियरमध्ये जिल्ह्याच्या विविध भागांचे स्वतंत्र वर्णन करण्यात आले असून त्या भागांची कृषी, जमीन आणि लोकसंख्येच्या संदर्भातील वैशिष्ट्ये नोंदविण्यात आली आहेत.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Tha'na |volume=13 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> === सालसेट === सालसेट (Salsette) हा उत्तर कोकणाच्या इतिहासातील महत्त्वाचा प्रदेश होता. १९व्या शतकात सालसेटचा प्रशासकीय संबंध ठाणे जिल्ह्याशी होता. १८८२ च्या गॅझेटियरमध्ये सालसेटच्या इतिहास, जमीनव्यवस्था आणि कृषीविषयक परिस्थितीचे स्वतंत्र वर्णन आढळते.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Tha'na |volume=13 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> सालसेटमध्ये किनारी खारजमिनींचे संरक्षण, बांधबंदिस्ती आणि जमीन पुनर्प्राप्तीच्या प्रक्रिया दीर्घकाळ चालू होत्या. ठाणे गॅझेटियरमध्ये मानवी प्रयत्नांद्वारे काही भागांमध्ये जमीन पुनर्प्राप्त करण्यात आल्याचे आणि या प्रक्रियांचा स्थानिक कृषीव्यवस्थेशी संबंध असल्याचे वर्णन केले आहे.<ref>{{cite web |title=Agriculture — Thana District: Soil and Reclamation |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Thana%20District/Thane-I/agriculture_soil.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> सालसेटमधील कृषी प्रदेशांमध्ये भातशेती तसेच बागायती आणि नारळाशी संबंधित उत्पादनाचा समावेश होता. मुंबईच्या वाढत्या नागरी आणि व्यापारी केंद्राशी असलेल्या भौगोलिक जवळिकीमुळे या प्रदेशातील ग्रामीण उत्पादनाला शहरी बाजारपेठेशी जोडणारे आर्थिक संबंध विकसित झाले.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Tha'na |volume=13 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> === वसई आणि बासेन === ऐतिहासिक वसईला ब्रिटिशकालीन नोंदींमध्ये ''Bassein'' असे संबोधले जाते. वसईचा प्रदेश पोर्तुगीज सत्तेच्या दीर्घकालीन प्रभावामुळे उत्तर कोकणातील इतर भागांपेक्षा ऐतिहासिक आणि सामाजिकदृष्ट्या वैशिष्ट्यपूर्ण होता. १८८२ च्या ठाणे गॅझेटियरमध्ये बासेनच्या इतिहास, जमीनव्यवस्था, कृषी आणि लोकसंख्येविषयी स्वतंत्र नोंदी आढळतात.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Tha'na |volume=13 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> वसई परिसरातील कृषीव्यवस्थेत भातशेती, बागायती आणि नारळाच्या लागवडीला महत्त्व होते. ठाणे गॅझेटियरमध्ये बासेन आणि माहिम येथील बागायती जमीन जिल्ह्यातील चांगल्या बागायती प्रदेशांपैकी असल्याचे नमूद केले आहे. या बागांना विहिरी आणि ''Persian wheels'' यांसारख्या जलसिंचन साधनांद्वारे पाणीपुरवठा केला जात असल्याची नोंद आहे.<ref>{{cite web |title=Agriculture — Thana District: Irrigation |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Thana%20District/Thane-I/agriculture_soil.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> वसईच्या सामाजिक इतिहासात कुणबींचा उल्लेख उत्तर कोकणातील व्यापक कृषक समाजाच्या संदर्भात करता येतो. तथापि वसई परिसरातील सर्व कृषकांना कुणबी मानणे योग्य नाही. ऐतिहासिक ठाणे जिल्ह्यात कुणबींबरोबर मराठा, कोळी, धनगर, कातकरी, ठाकूर, वारली आणि इतर सामाजिक समूहांचाही उल्लेख आढळतो.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Tha'na |volume=13 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> === भिवंडी आणि कल्याण === भिवंडी आणि कल्याण हे ऐतिहासिक ठाणे जिल्ह्यातील महत्त्वाचे अंतर्गत प्रदेश होते. सह्याद्रीच्या घाटमार्गांमधून दख्खनशी आणि पश्चिमेकडील किनारी प्रदेशाशी असलेल्या संपर्कामुळे या भागांना कृषीबरोबरच व्यापार आणि वाहतुकीच्या दृष्टीनेही महत्त्व प्राप्त झाले होते.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Tha'na |volume=13 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> कल्याण परिसरातील जमीन आणि महसूलव्यवस्थेच्या संदर्भात ब्रिटिश प्रशासनाने सर्वेक्षण, जमीनमोजणी आणि महसूल निश्चितीच्या पद्धती विकसित केल्या. ठाणे गॅझेटियरच्या जमीन प्रशासनासंबंधीच्या नोंदींमध्ये जिल्ह्यातील विविध भागांतील जमीन, सर्वेक्षण आणि महसूलव्यवस्थेचे वर्णन आढळते.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Tha'na |volume=13 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> कुणबी समाजाच्या इतिहासाच्या दृष्टीने भिवंडी आणि कल्याण परिसराचा विचार करताना ग्रामीण कृषी अर्थव्यवस्था, स्थानिक बाजारपेठा आणि वाहतूकमार्ग यांचा परस्परसंबंध लक्षात घेणे आवश्यक आहे. पुढील काळात या प्रदेशांच्या वाढत्या नागरी आणि औद्योगिक अर्थव्यवस्थेचा ग्रामीण समाजावर परिणाम झाला; मात्र त्या परिणामांचे स्वरूप स्वतंत्र कालखंडानुसार तपासणे आवश्यक आहे. === पालघर आणि उत्तर कोकण === आजचा पालघर जिल्हा हा ब्रिटिशकालीन ठाणे जिल्ह्याच्या उत्तरेकडील प्रदेशाशी मोठ्या प्रमाणात संबंधित होता. डहाणू, पालघर, जव्हार, मोखाडा आणि आसपासच्या प्रदेशांची सामाजिक व आर्थिक रचना ठाणे शहर किंवा सालसेटच्या तुलनेत वेगळी होती. या भागात आदिवासी आणि ग्रामीण कृषक समुदायांची लक्षणीय उपस्थिती होती.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Tha'na |volume=13 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> ठाणे गॅझेटियरमध्ये वारली, कातकरी, ठाकूर आणि इतर स्थानिक समुदायांचा स्वतंत्र उल्लेख आढळतो. विशेषतः डहाणू परिसरातील वारली लोकसंख्येचा उल्लेख करण्यात आला असून ठाणे जिल्ह्याच्या इतर भागांतील त्यांच्या उपस्थितीचीही नोंद आढळते.<ref>{{cite web |title=Early Tribes — Thana District |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4e/Gazetteer_of_the_Bombay_Presidency_%28IA_cu31924084672942%29.pdf |publisher=Gazetteer of the Bombay Presidency }}</ref> उत्तर कोकणातील या सामाजिक विविधतेमुळे कुणबी समाजाचा इतिहास व्यापक ग्रामीण समाजाच्या संदर्भापासून वेगळा करून पाहणे योग्य ठरत नाही. शेती, जमीन, जंगल, मजुरी आणि ऋतुनिष्ठ रोजगार यांसारख्या आर्थिक क्षेत्रांमध्ये विविध समुदायांचे परस्परसंबंध होते. त्यामुळे उत्तर कोकणातील कुणबी समाजाचा इतिहास समजून घेताना कुणबींबरोबरच त्या प्रदेशातील इतर कृषक आणि स्थानिक समुदायांच्या ऐतिहासिक उपस्थितीचाही विचार करणे आवश्यक आहे. === डहाणू आणि कृषीव्यवस्था === डहाणू परिसरातील कृषीव्यवस्थेवर किनारी भूप्रदेश, नदीखोरे, पर्जन्यमान आणि जमिनीच्या स्वरूपाचा प्रभाव होता. किनारी भागात समुद्राच्या भूक्षयामुळे आणि भूभागातील बदलांमुळे जमीन व कृषी परिस्थितीवर परिणाम होत असल्याचे ठाणे गॅझेटियरमध्ये नमूद केले आहे.<ref>{{cite web |title=Agriculture — Thana District: Soil and Reclamation |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Thana%20District/Thane-I/agriculture_soil.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> डहाणू, जव्हार आणि उत्तर ठाणे जिल्ह्यातील इतर भागांमध्ये भातशेतीबरोबर डोंगराळ व उंचसखल जमिनीवर विविध पिकांची लागवड केली जात होती. या प्रदेशात कुणबींबरोबर वारली, ठाकूर आणि इतर ग्रामीण व आदिवासी समुदायांचीही उपस्थिती होती. त्यामुळे उत्तर कोकणातील कृषी इतिहास हा विविध सामाजिक समूहांच्या सहभागातून विकसित झालेला इतिहास म्हणून पाहणे आवश्यक आहे.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Tha'na |volume=13 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> === भातशेती आणि जलव्यवस्था === ठाणे जिल्ह्यातील कृषीव्यवस्थेत भातशेतीला महत्त्वाचे स्थान होते. १८७९–८० च्या महसूल सर्वेक्षणानुसार सरकारी लागवडीयोग्य क्षेत्रापैकी ९५७,९३४ एकर जमीन प्रत्यक्ष लागवडीखाली होती. त्यापैकी ३३३,७१७ एकर क्षेत्र भातशेतीखाली होते, म्हणजे सुमारे ३४.८ टक्के. उर्वरित क्षेत्रात प्रामुख्याने इतर पिकांची लागवड केली जात होती.<ref>{{cite web |title=Agriculture — Thana District |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Thana%20District/Thane-I/agriculture_soil.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> भातशेतीसाठी पावसाळ्यात उंच भागातून वाहून येणारे पाणी लहान प्रवाह, बांध आणि स्थानिक जलव्यवस्थेद्वारे अडवून किंवा वळवून वापरण्याची पद्धत होती. काही ठिकाणी नदी आणि विहिरींच्या पाण्याचाही उपयोग केला जात असे. पनवेल, बासेन आणि माहिम येथील बागायतींमध्ये विविध प्रकारच्या जलउचल पद्धती वापरल्या जात असल्याचे गॅझेटियरमध्ये नमूद केले आहे.<ref>{{cite web |title=Agriculture — Thana District: Irrigation |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Thana%20District/Thane-I/agriculture_soil.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> या जलव्यवस्थेमुळे ठाणे जिल्ह्यातील विविध भौगोलिक प्रदेशांमध्ये वेगवेगळ्या कृषी पद्धती विकसित झाल्या. पावसावर आधारित भातशेती, नदी व विहिरींच्या पाण्यावर आधारित बागायती आणि उंचसखल किंवा डोंगराळ भागातील इतर पिके यांमुळे उत्तर कोकणातील कृषी अर्थव्यवस्थेला प्रादेशिक विविधता प्राप्त झाली.<ref>{{cite web |title=Agriculture — Thana District |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Thana%20District/Thane-I/agriculture_soil.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> === जमीनव्यवस्था आणि महसूल === ब्रिटिश प्रशासनाने ठाणे जिल्ह्यात जमीन सर्वेक्षण, मोजणी आणि महसूल निश्चितीच्या पद्धती विकसित केल्या. १८८२ च्या गॅझेटियरमध्ये ''Land Administration'' या स्वतंत्र विभागात जमीनहक्क, महसूल, इनाम, वतन, सर्वेक्षण आणि विविध प्रकारच्या जमीनव्यवस्थेचे वर्णन करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Tha'na |volume=13 |series=Part 2 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> सालसेट, बासेन, माहिम आणि ठाणे जिल्ह्यातील इतर भागांमध्ये जमीनव्यवस्थेचा विकास स्थानिक इतिहास आणि पूर्वीच्या महसूलपद्धतींच्या पार्श्वभूमीवर झाला. ब्रिटिश प्रशासनाने जमीन सर्वेक्षण, नोंदणी आणि महसूल निश्चितीच्या माध्यमातून विद्यमान जमीनहक्क आणि महसूलव्यवस्थेला अधिक औपचारिक प्रशासकीय चौकटीत आणण्याचा प्रयत्न केला.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Tha'na |volume=13 |series=Part 2 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> कुणबी समाजाचा या जमीनव्यवस्थेशी संबंध प्रदेशानुसार बदलत होता. कुणबींचा उल्लेख कृषक समाजाच्या संदर्भात आढळत असला तरी प्रत्येक कुणबी कुटुंबाची जमीनधारणा, उत्पादनक्षमता, आर्थिक स्थिती किंवा महसूलव्यवस्थेतील स्थान समान होते असे मानता येत नाही. त्यामुळे उत्तर कोकणातील कुणबी समाजाचा इतिहास समजून घेताना कृषी, जमीनहक्क, महसूल, स्थानिक ग्रामव्यवस्था आणि प्रादेशिक सामाजिक रचना या सर्व घटकांचा एकत्रित विचार करणे आवश्यक आहे. === कुणबी आणि इतर कृषक समुदाय === ठाणे जिल्ह्यातील ग्रामीण समाजात कुणबींबरोबर मराठा, कोळी, धनगर, कातकरी, ठाकूर आणि वारली यांसारख्या विविध सामाजिक समुदायांचा समावेश होता. या समुदायांच्या उपजीविकेचे स्वरूप प्रदेशानुसार आणि स्थानिक परिस्थितीनुसार बदलत होते. काही समुदाय शेतीशी, काही पशुपालनाशी, काही जंगलाशी, तर काही मासेमारी, मजुरी आणि इतर स्थानिक व्यवसायांशी संबंधित होते.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Tha'na |volume=13 |series=Part 1 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> जमीनधारणा, कृषी उत्पादन, स्थानिक बाजारपेठा, वाहतूक आणि ब्रिटिशकालीन महसूलव्यवस्थेतील बदलांमुळे ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचे स्वरूप कालांतराने बदलत गेले. काही भागांत शेतीबरोबर इतर पूरक व्यवसायांचे महत्त्व वाढले, तर बाजारपेठांशी वाढलेल्या संपर्कामुळे ग्रामीण उत्पादनाच्या देवाणघेवाणीतही बदल झाले.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Tha'na |volume=13 |series=Part 1 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> या संदर्भात ''कुणबी'' आणि ''कृषक'' या संज्ञांमध्ये भेद करणे आवश्यक आहे. ''कुणबी'' ही सामाजिक समुदायाची संज्ञा होती, तर ''कृषक'' ही मुख्यतः शेतीशी संबंधित आर्थिक किंवा व्यावसायिक ओळख दर्शवणारी संज्ञा होती. त्यामुळे ठाणे जिल्ह्यातील प्रत्येक कृषक व्यक्ती कुणबी होती किंवा प्रत्येक कुणबी व्यक्ती केवळ शेतीवरच अवलंबून होती, असा निष्कर्ष उपलब्ध स्रोतांवरून काढता येत नाही. === मुंबईशी वाढता संबंध === ठाणे जिल्ह्याचा मुंबईशी भौगोलिक, आर्थिक आणि वाहतूकविषयक संबंध एकोणिसाव्या शतकात अधिक दृढ होत गेला. मुंबईच्या वाढत्या व्यापारी आणि औद्योगिक महत्त्वामुळे ठाणे जिल्ह्यातील काही ग्रामीण भागांचा कृषी उत्पादन, व्यापार आणि रोजगाराच्या दृष्टीने मुंबईशी संबंध वाढला.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Tha'na |volume=13 |series=Part 1 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> रेल्वे आणि इतर वाहतूकसुविधांच्या विकासामुळे ठाणे, कल्याण, भिवंडी आणि मुंबईदरम्यानचा संपर्क अधिक सुलभ झाला. त्याचा परिणाम कृषी उत्पादनाच्या वाहतुकीवर तसेच ग्रामीण लोकांच्या बाजारपेठांशी आणि रोजगाराच्या संधींशी असलेल्या संबंधांवर झाला. ठाणे गॅझेटियरमध्ये रेल्वे, रस्ते, व्यापार, उत्पादन आणि वाहतूक यांचे स्वतंत्र विवेचन आढळते.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Tha'na |volume=13 |series=Part 1 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> या बदलांचा परिणाम कुणबींसह ग्रामीण समाजातील विविध घटकांवर झाला असण्याची शक्यता होती. काही कुटुंबांनी शेतीबरोबर पूरक उत्पन्नासाठी इतर व्यवसाय किंवा शहरांशी संबंधित रोजगार स्वीकारला असावा. मात्र उपलब्ध एकोणिसाव्या शतकातील स्रोतांवरून कुणबी समाजाच्या बाबतीत अशा रोजगाराचे किंवा स्थलांतराचे अचूक प्रमाण निश्चित करता येत नाही. === स्थलांतर आणि ग्रामीण-नागरी संबंध === उत्तर कोकणातील ग्रामीण आणि नागरी अर्थव्यवस्थेतील संबंध मुंबईच्या वाढत्या व्यापारी, औद्योगिक आणि वाहतूकविषयक महत्त्वामुळे अधिक दृढ होत गेले. ठाणे जिल्ह्यातील विविध भागांमधून बाजारपेठा, व्यापार आणि रोजगाराच्या निमित्ताने मुंबईशी संपर्क वाढत गेला.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Tha'na |volume=13 |series=Part 1 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> सालसेट, ठाणे, कल्याण, भिवंडी आणि वसई यांसारख्या मुंबईच्या जवळच्या प्रदेशांना शहराशी तुलनेने सुलभ वाहतूकसंपर्क उपलब्ध होता. त्यामुळे या भागांतील ग्रामीण उत्पादन आणि नागरी बाजारपेठ यांच्यातील संबंध अधिक निकट झाले. दुसरीकडे पालघर, डहाणू आणि जव्हारसारख्या उत्तर भागांतील ग्रामीण अर्थव्यवस्था स्थानिक शेती, जंगलाधारित उपजीविका, हंगामी मजुरी आणि प्रादेशिक बाजारपेठांशीही संबंधित होती.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Tha'na |volume=13 |series=Part 1 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> कुणबी समाजाच्या संदर्भात या प्रक्रियेचा विचार करताना पारंपरिक कृषी जीवन आणि बदलती बाजारपेठीय अर्थव्यवस्था यांच्यातील संबंध लक्षात घेणे आवश्यक आहे. तथापि उपलब्ध ऐतिहासिक स्रोतांवरून १९व्या शतकातील ठाणे जिल्ह्यातील कुणबींच्या मुंबईकडे झालेल्या स्थलांतराचे स्वतंत्र आणि अचूक प्रमाण निश्चित करता येत नाही. त्यामुळे या प्रक्रियेचे वर्णन व्यापक ग्रामीण-नागरी परिवर्तनाच्या संदर्भात करणे अधिक योग्य ठरते. === ख्रिस्ती कुणबी आणि उत्तर कोकण === वसई आणि सालसेट परिसराच्या पोर्तुगीजकालीन इतिहासामुळे उत्तर कोकणातील सामाजिक ओळखींच्या अभ्यासात धर्म आणि जात यांचा परस्परसंबंध महत्त्वाचा ठरतो. पुढील वसाहतकालीन नोंदींमध्ये सालसेट आणि बासेन परिसरातील काही ख्रिस्ती समुदायांच्या संदर्भात त्यांच्या पूर्वीच्या सामाजिक किंवा जातीय ओळखींचे उल्लेख आढळतात. काही समूहांना ''Christian Kunbi'', ''Christian Bhandari'' आणि ''Christian Koli'' अशा संज्ञांनी संबोधल्याची नोंद आढळते.<ref>{{cite web |title=The Imperial Gazetteer of India — Thana |url=https://library.bjp.org/jspui/bitstream/123456789/1891/1/The%20Imperial%20gazetteer%20%20Vol-8%28Sirohi%20to%20Zumkha%29.pdf |publisher=Imperial Gazetteer of India }}</ref> या नोंदी उत्तर कोकणातील सामाजिक ओळखींच्या ऐतिहासिक गुंतागुंतीकडे निर्देश करतात. धर्मांतरानंतरही काही समुदायांच्या सामाजिक ओळखी किंवा पूर्वीच्या समुदायनावांचा उल्लेख प्रशासकीय आणि ethnographic नोंदींमध्ये होत राहिला. तथापि या उल्लेखांवरून धर्मांतरित ख्रिस्ती कुणबी आणि हिंदू कुणबी यांची सामाजिक, सांस्कृतिक किंवा प्रशासकीय ओळख सर्व काळात समान होती, असा निष्कर्ष काढता येत नाही. === आधुनिक ठाणे आणि पालघरशी संबंध === आजच्या ठाणे आणि पालघर जिल्ह्यांच्या सीमा १९व्या शतकातील ब्रिटिशकालीन ठाणे जिल्ह्याच्या सीमांशी समान नाहीत. त्यामुळे ऐतिहासिक ''Thana district''मधील कुणबींच्या नोंदींची आधुनिक ठाणे किंवा पालघर जिल्ह्यांशी तुलना करताना तत्कालीन प्रशासकीय सीमा विचारात घेणे आवश्यक आहे. ब्रिटिशकालीन ठाणे जिल्ह्याच्या प्रशासकीय चौकटीत डहाणू, वाडा, जव्हार, मोखाडा, वसई, भिवंडी, कल्याण, सालसेट, पनवेल आणि इतर प्रदेशांचा समावेश होता. पुढील प्रशासकीय पुनर्रचनेमुळे या प्रदेशांचे विविध आधुनिक जिल्हे आणि महानगर प्रदेशांमध्ये विभाजन झाले. त्यामुळे जुन्या ''Thana district''मधील लोकसंख्या किंवा सामाजिक समूहांची आकडेवारी आजच्या जिल्हानिहाय लोकसंख्येशी थेट तुलना करताना काळजी घेणे आवश्यक आहे.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Tha'na |volume=13 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> === उत्तर कोकणातील कुणबी समाजाचे ऐतिहासिक स्थान === उत्तर कोकणातील कुणबी समाजाचा इतिहास शेती, जमीन, पाणी, ग्रामजीवन आणि बदलत्या बाजारपेठीय संबंधांच्या इतिहासाशी संबंधित आहे. १८८२ च्या ठाणे गॅझेटियरमध्ये कुणबींचा उल्लेख जिल्ह्यातील इतर सामाजिक आणि कृषक समुदायांबरोबर आढळतो. त्याच गॅझेटियरमधील कृषीविषयक नोंदींमधून उत्तर कोकणातील विविध भौगोलिक प्रदेशांतील कृषी पद्धतींची माहिती मिळते.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Tha'na |volume=13 |series=Part 1 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref><ref>{{cite web |title=Agriculture — Thana District |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Thana%20District/Thane-I/agriculture_soil.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> ठाणे, सालसेट, वसई, भिवंडी, कल्याण, पनवेल, पालघर आणि डहाणू या प्रदेशांमध्ये भौगोलिक आणि आर्थिक परिस्थितीत फरक होता. काही भागांत भातशेती आणि बागायतीला महत्त्व होते, तर डोंगराळ आणि उंचसखल प्रदेशांत इतर पिकांची लागवड केली जात होती. मुंबईच्या जवळच्या भागांत बाजारपेठ आणि वाहतूकसंबंधांचा ग्रामीण अर्थव्यवस्थेवर वाढता प्रभाव पडत गेला.<ref>{{cite web |title=Agriculture — Thana District |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Thana%20District/Thane-I/agriculture_soil.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> उत्तर कोकणातील कुणबी समाजाचे ऐतिहासिक स्थान समजून घेताना इतर कृषक आणि स्थानिक समुदायांशी असलेले सहअस्तित्वही महत्त्वाचे ठरते. कुणबी, मराठा, कोळी, धनगर, कातकरी, ठाकूर, वारली आणि इतर समुदायांच्या परस्परसंबंधातून या प्रदेशाची ग्रामीण सामाजिक रचना विकसित झाली होती.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Tha'na |volume=13 |series=Part 1 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> त्यामुळे उत्तर कोकणातील कुणबींचा स्वतंत्र सामाजिक इतिहास अभ्यासता येतो; परंतु तो या प्रदेशातील व्यापक ग्रामीण, कृषी आणि सामाजिक इतिहासापासून पूर्णपणे वेगळा करता येत नाही. जमीनधारणा, कृषी, ग्रामव्यवस्था, स्थानिक समुदाय, बाजारपेठा, स्थलांतर आणि बदलती प्रशासकीय व्यवस्था या सर्व घटकांच्या परस्परसंबंधातून उत्तर कोकणातील कुणबी समाजाचे ऐतिहासिक स्थान अधिक स्पष्टपणे समजते. === ऐतिहासिक स्रोतांच्या मर्यादा === १८८२चा ''Thana Gazetteer'' हा उत्तर कोकणातील कुणबी समाजाच्या इतिहासासाठी महत्त्वाचा वसाहतकालीन स्रोत आहे; मात्र तो ब्रिटिश प्रशासकीय चौकटीत तयार करण्यात आलेला दस्तऐवज आहे. त्यातील जातीय, सामाजिक आणि आर्थिक वर्णने तत्कालीन प्रशासकीय निरीक्षणे, सर्वेक्षणे आणि वर्गीकरणांवर आधारित आहेत. त्यामुळे त्यातील समुदायांविषयीची सर्वसाधारण विशेषणे किंवा मूल्यनिर्णय आधुनिक सामाजिक वास्तवाचे अंतिम वर्णन मानता येत नाहीत.<ref>{{cite web |title=Preface — Thana Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Thana%20District/Thane-I/preface_i.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> त्याचप्रमाणे १९व्या शतकातील ''Kunbi'' या संज्ञेची प्रशासकीय व्याप्ती आणि आजच्या महाराष्ट्रातील प्रशासकीय जातीय वर्गीकरण यांना एकसारखे मानता येत नाही. जुन्या जनगणना, गॅझेटियर आणि प्रशासकीय नोंदींचा उपयोग करताना तत्कालीन प्रशासकीय सीमा, वर्गीकरणाची पद्धत, स्थानिक सामाजिक ओळखी आणि त्या नोंदींचा उद्देश यांचा स्वतंत्रपणे विचार करणे आवश्यक आहे. उत्तर कोकणातील कुणबींच्या इतिहासाच्या अभ्यासासाठी म्हणूनच गॅझेटियरमधील नोंदींसोबत संबंधित Census records, जमीन व महसूल नोंदी, भाषिक अभ्यास, सरकारी ठराव आणि पुढील काळातील विश्वसनीय सामाजिक-ऐतिहासिक संशोधन यांचा तुलनात्मक उपयोग करणे आवश्यक ठरते. == तिलोरी कुणबी == '''तिलोरी कुणबी''' (''Tilori Kunbi'' किंवा ''Kunbi Tilori'') ही संज्ञा विशेषतः रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या ऐतिहासिक प्रशासकीय संदर्भात आढळते. या संज्ञेला विसाव्या शतकाच्या मध्यातील सरकारी वर्गीकरणात स्वतंत्र प्रशासकीय स्थान मिळाले होते. मुंबई उच्च न्यायालयाने *Dattatraya S/o Ramrao Thorat v. The State of Maharashtra & Ors.* या २४ एप्रिल २००२ रोजीच्या निर्णयात १९४२ ते १९६७ या कालखंडातील संबंधित सरकारी ठरावांचा तपशील नोंदविला आहे.<ref name="Thorat2002">{{cite web |title=Dattatraya S/o Ramrao Thorat v. The State of Maharashtra & Ors. |website=Indian Kanoon |date=24 April 2002 |url=https://indiankanoon.org/doc/726744/ |access-date=22 August 2026 }}</ref> === तिलोरी कुणबी या संज्ञेचा प्रादेशिक संदर्भ === तिलोरी कुणबी या संज्ञेचा प्रशासकीय संदर्भ प्रामुख्याने रत्‍नागिरी जिल्ह्याशी संबंधित होता. त्यामुळे तिचा इतिहास समजून घेताना त्या काळातील रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या प्रशासकीय सीमा, स्थानिक सामाजिक रचना आणि सरकारी वर्गीकरणाची पद्धत लक्षात घेणे आवश्यक आहे. विसाव्या शतकाच्या पूर्वार्धात आणि मध्यकाळात मागासवर्गीय समुदायांच्या सरकारी वर्गीकरणासाठी विविध याद्या आणि ठराव जारी करण्यात आले. या प्रक्रियेत ''Kunbi'' आणि ''Kunbi Tilori in Ratnagiri district'' या संज्ञांना काही काळ स्वतंत्र प्रशासकीय संदर्भ प्राप्त झाला.<ref name="Thorat2002"/> या सरकारी वर्गीकरणाचा अर्थ सामाजिक किंवा जातीय उत्पत्तीचा ऐतिहासिक पुरावा असा थेट लावता येत नाही. तो मुख्यतः त्या काळातील शासनाच्या प्रशासकीय आणि मागासवर्गीय वर्गीकरणाचा पुरावा म्हणून पाहणे अधिक योग्य आहे. === १९४२ चेसरकारी वर्गीकरण === तिलोरी कुणबीच्या प्रशासकीय इतिहासात २३ एप्रिल १९४२चा Bombay Government Resolution महत्त्वाचा आहे. मुंबई उच्च न्यायालयाने नोंदविल्यानुसार या ठरावात intermediate communities, scheduled castes, aboriginal and hill tribes आणि other backward communities यांच्या याद्या प्रसिद्ध करण्यात आल्या होत्या. या वर्गीकरणात Schedule A मधील intermediate communitiesच्या यादीत अनुक्रमांक १२४वर ''Kunbi (Except Tilori Kunbi in Ratnagiri district)'' अशी नोंद होती. त्याच वेळी ''Other Backward Communities''च्या यादीत अनुक्रमांक ७३वर ''Kunbi Tilori in Ratnagiri district'' अशी स्वतंत्र नोंद करण्यात आली होती.<ref name="Thorat2002" /> या नोंदीवरून १९४२ च्या सरकारी वर्गीकरणात रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील तिलोरी कुणबींना इतर कुणबींपेक्षा वेगळ्या प्रशासकीय वर्गात ठेवण्यात आले होते, हे स्पष्ट होते. मात्र या प्रशासकीय फरकावरून तिलोरी कुणबींची स्वतंत्र प्राचीन जातीय उत्पत्ती किंवा स्वतंत्र वंशपरंपरा सिद्ध होते, असा निष्कर्ष काढता येत नाही. === १९५०, १९५६ आणि १९६१मधील सातत्य === १९४२ च्या वर्गीकरणानंतरही हा प्रशासकीय फरक पुढील सरकारी ठरावांमध्ये कायम राहिला. मुंबई उच्च न्यायालयाने नमूद केल्यानुसार १ नोव्हेंबर १९५०, २९ ऑक्टोबर १९५६ आणि २१ नोव्हेंबर १९६१ रोजी प्रसिद्ध झालेल्या सरकारी ठरावांमध्ये ''''Kunbi (Except Tilori Kunbi in Ratnagiri district)'''' आणि ''''Kunbi Tilori in Ratnagiri district'''' यांच्यातील फरक कायम ठेवण्यात आला होता.<ref name="Thorat2002" /> या नोंदींचे महत्त्व असे की ''''कुणबी तिलोरी'''' ही संज्ञा त्या काळातील सरकारी मागासवर्गीय वर्गीकरणात सातत्याने वापरली जात होती. त्यामुळे ती केवळ स्थानिक किंवा मौखिक सामाजिक संज्ञा नव्हती, तर किमान १९४२ ते १९६१ या काळात अधिकृत प्रशासकीय नोंदींमध्ये वापरली गेलेली संज्ञा होती.<ref name="Thorat2002" /> === १९६७नंतरचे वर्गीकरण === १३ ऑक्टोबर १९६७ रोजी महाराष्ट्र शासनाने OBC ची स्वतंत्र यादी प्रसिद्ध केली. मुंबई उच्च न्यायालयाच्या नोंदीनुसार या यादीत अनुक्रमांक ८३ वर ''Kunbi caste''चा समावेश करण्यात आला.<ref name="Thorat2002" /> न्यायालयाने या सरकारी ठरावांच्या क्रमिक इतिहासाचा विचार करून नमूद केले की १९६७पर्यंत रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील ''कुणबी तिलोरी'' यांना O.B.C. वर्गात ठेवण्यात आले होते, तर राज्याच्या इतर भागांतील कुणबी समुदायाला त्या काळातील स्वतंत्र प्रशासकीय वर्गीकरणात ठेवण्यात आले होते. १९६७मध्ये ''''कुणबी जात''' महाराष्ट्राच्या OBC च्या यादीत समावेश करण्यात आला.<ref name="Thorat2002" /> या प्रशासकीय बदलामुळे तिलोरी कुणबी या संज्ञेच्या इतिहासात एक महत्त्वाचा टप्पा निर्माण झाला. त्यामुळे तिलोरी कुणबींचा इतिहास मांडताना १९४२–१९६१ या काळातील स्वतंत्र सरकारी वर्गीकरण आणि १९६७ नंतरचे ''कुणबी जात''चे व्यापक राज्यस्तरीय वर्गीकरण हे दोन वेगळे प्रशासकीय टप्पे म्हणून पाहणे आवश्यक आहे. === मुंबई उच्च न्यायालयाचा २००२ चा निर्णय === तिलोरी कुणबींच्या प्रशासकीय वर्गीकरणाच्या इतिहासाच्या संदर्भात ''Dattatraya S/o Ramrao Thorat v. The State of Maharashtra & Ors.'' हा मुंबई उच्च न्यायालयाचा २४ एप्रिल २००२ रोजीचा निर्णय महत्त्वाचा आहे. या प्रकरणाची सुनावणी न्यायमूर्ती बी. एच. मार्लापल्ले आणि न्यायमूर्ती एन. एच. पाटील यांच्या खंडपीठासमोर झाली. हे प्रकरण याचिकाकर्त्याच्या कुणबी जात-दाव्याच्या पडताळणीशी संबंधित होते.<ref name="Thorat2002" /> या निर्णयात न्यायालयाने २३ एप्रिल १९४२ च्या मुंबई सरकारच्या ठरावासह १ नोव्हेंबर १९५०, २९ ऑक्टोबर १९५६ आणि २१ नोव्हेंबर १९६१ च्या पुढील सरकारी ठरावांचा विचार केला. न्यायालयाच्या नोंदीनुसार, १९४२ च्या वर्गीकरणात ''Kunbi (Except Tilori Kunbi in Ratnagiri district)'' अशी नोंद ''intermediate communities''च्या यादीत होती, तर ''Kunbi Tilori in Ratnagiri district'' ही स्वतंत्र नोंद ''Other Backward Communities''च्या यादीत होती. पुढील १९५०, १९५६ आणि १९६१ च्या ठरावांमध्येही हा प्रशासकीय फरक कायम राहिला.<ref name="Thorat2002"/> न्यायालयाने पुढे नोंदविले की १३ ऑक्टोबर १९६७ रोजी महाराष्ट्र शासनाने इतर मागासवर्गीयांची स्वतंत्र यादी प्रसिद्ध केली आणि त्यात अनुक्रमांक ८३वर ''Kunbi caste''चा समावेश करण्यात आला. न्यायालयाच्या निरीक्षणानुसार, १९६७पर्यंत रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील ''Kunbi Tilori'' यांना इतर मागासवर्गीयांच्या वर्गात, तर राज्याच्या इतर भागांतील कुणबींना तत्कालीन ''intermediate community''च्या वर्गीकरणात ठेवण्यात आले होते; १९६७मध्ये ''Kunbi caste''चा संपूर्ण महाराष्ट्रासाठी इतर मागासवर्गीयांच्या यादीत समावेश करण्यात आला.<ref name="Thorat2002"/> या निर्णयाचे महत्त्व तिलोरी कुणबींची प्राचीन उत्पत्ती, स्वतंत्र वंशावळ किंवा जातीय उगम सिद्ध करण्यात नसून, '''१९४२ ते १९६७ या कालखंडातील सरकारी जातीय व मागासवर्गीय वर्गीकरणाचा न्यायालयीन नोंदीद्वारे उपलब्ध असलेला ऐतिहासिक पुरावा''' म्हणून आहे.<ref name="Thorat2002"/> === १९६६मधील न्यायालयीन संदर्भ === तिलोरी कुणबींच्या प्रशासकीय वर्गीकरणाच्या संदर्भात ''Ashok Krishnarao Dhote v. Dean, Medical College, Nagpur'' हा मुंबई उच्च न्यायालयाचा १७ ऑक्टोबर १९६६ रोजीचा निर्णय महत्त्वाचा आहे. या प्रकरणात शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालयातील प्रवेशासाठी इतर मागासवर्गीयांसाठी असलेल्या आरक्षणाच्या संदर्भात महाराष्ट्र शासनाने मान्य केलेल्या जाती व समुदायांच्या यादीचा विचार करण्यात आला. निर्णयात ''Kunbi Tilori (in Ratnagiri District)'' या संज्ञेचा स्पष्ट उल्लेख करण्यात आला आहे.<ref name="Dhote1966">{{cite journal |title=Ashok Krishnarao Dhote v. Dean, Medical College, Nagpur & Ors. |journal=Bombay Law Reporter |volume=69 |year=1967 |page=603 |url=https://indiankanoon.org/doc/1707367/ }}</ref> न्यायालयाने महाराष्ट्र राज्यासाठी लागू असलेल्या ''Other Backward Classes (Caste Basis) for Maharashtra State'' या यादीचा विचार करताना अनुक्रमांक ८७वर ''Kunbi Tilori (in Ratnagiri District)'' या जातीचा समावेश असल्याची नोंद केली. त्याच परिच्छेदात न्यायालयाने या यादीत इतर कोणत्याही कुणबी जातीचा समावेश असल्याचे त्यांच्यासमोर दाखविण्यात आले नसल्याचेही नमूद केले.<ref name="Dhote1966"/> न्यायालयाने पुढे असेही नमूद केले की, याच प्रकरणातील याचिकाकर्त्याने स्वतःला ''Kunbi'' जातीतला असल्याचे सांगितले होते; मात्र महाराष्ट्र शासनाच्या त्या वेळच्या यादीत ''Kunbi Tilori (in Ratnagiri District)'' या नोंदीशिवाय ''Kunbi'' या सामान्य संज्ञेचा इतर मागासवर्गीयांच्या यादीत समावेश असल्याचा अधिकृत पुरावा न्यायालयासमोर उपलब्ध नव्हता. त्यामुळे याचिकाकर्त्याला त्या वेळच्या नियमांनुसार इतर मागासवर्गीयांसाठी राखीव प्रवेशाचा हक्क नव्हता, असा न्यायालयाचा निष्कर्ष होता.<ref name="Dhote1966"/> या निर्णयाचे तिलोरी कुणबींच्या इतिहासाच्या दृष्टीने महत्त्व असे की, '''१९६६मध्ये रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील ''Kunbi Tilori'' ही संज्ञा महाराष्ट्र शासनाच्या अधिकृत इतर मागासवर्गीयांच्या जातीय यादीत स्वतंत्रपणे नोंदलेली होती''', याला न्यायालयीन निर्णयाचा थेट आधार मिळतो. तथापि, या प्रशासकीय नोंदीवरून तिलोरी कुणबींची इतर कुणबींपेक्षा स्वतंत्र प्राचीन जातीय उत्पत्ती किंवा वंशावळ सिद्ध होते, असा निष्कर्ष काढता येत नाही.<ref name="Dhote1966"/> === तिलोरी कुणबी आणि सामाजिक ओळख === ''Tilori Kunbi'' ही संज्ञा उपलब्ध ऐतिहासिक नोंदींमध्ये विशेषतः रत्‍नागिरी जिल्ह्याशी संबंधित सामाजिक आणि प्रशासकीय ओळख म्हणून आढळते. १९६६ च्या मुंबई उच्च न्यायालयाच्या निर्णयात ''Kunbi Tilori (in Ratnagiri District)'' या संज्ञेची अधिकृत प्रशासकीय यादीतील नोंद स्पष्टपणे नमूद करण्यात आली आहे.<ref name="Dhote1966"/> तिलोरी कुणबींच्या सामाजिक इतिहासाचा अभ्यास करताना ''Tilori'', ''Kunbi'', ''Kanbi'' आणि ''Maratha-Kunbi'' यांसारख्या संज्ञांचा वापर वेगवेगळ्या काळात आणि प्रदेशांत वेगवेगळ्या संदर्भात झाल्याचे लक्षात घेणे आवश्यक आहे. प्रशासकीय वर्गीकरणातील एखादी संज्ञा आणि त्या समुदायाची सामाजिक स्वयंओळख यांना एकच मानता येत नाही. त्यामुळे तिलोरी कुणबींच्या इतिहासाचा अभ्यास करताना सरकारी वर्गीकरणाबरोबरच स्थानिक सामाजिक ओळख, विवाहपद्धती, बोली, जमीनधारणा, ग्रामव्यवस्था, व्यवसाय आणि इतर समकालीन ऐतिहासिक स्रोतांचा स्वतंत्रपणे विचार करणे आवश्यक आहे. उपलब्ध सरकारी नोंदी तिलोरी कुणबी ही रत्‍नागिरीशी संबंधित स्वतंत्र प्रशासकीय संज्ञा म्हणून वापरली गेल्याचे दाखवतात; मात्र त्या नोंदी स्वतःहून तिच्या प्राचीन जातीय उत्पत्तीचा अंतिम पुरावा ठरत नाहीत.<ref name="Dhote1966"/> === तिलोरी कुणबी आणि रत्‍नागिरी === रत्‍नागिरी जिल्ह्याशी तिलोरी कुणबी या संज्ञेचा विशेष प्रशासकीय संबंध विसाव्या शतकाच्या मध्यातील सरकारी नोंदींमध्ये स्पष्टपणे दिसून येतो. २३ एप्रिल १९४२ च्या मुंबई सरकारच्या ठरावात अनुसूची अ मधील मध्यमवर्गीय समुदायांच्या यादीत ''Kunbi (Except Tilori Kunbi in Ratnagiri district)'' अशी नोंद करण्यात आली होती. त्याच ठरावातील इतर मागासवर्गीयांच्या यादीत ''Kunbi Tilori in Ratnagiri district'' अशी स्वतंत्र नोंद करण्यात आली होती. हीच वर्गीकरणपद्धती १ नोव्हेंबर १९५०, २९ ऑक्टोबर १९५६ आणि २१ नोव्हेंबर १९६१ च्या पुढील सरकारी ठरावांमध्येही कायम राहिली.<ref name="Thorat2002"/> १३ ऑक्टोबर १९६७ च्या महाराष्ट्र शासनाच्या नव्या वर्गीकरणात ''Kunbi caste'' ही संज्ञा इतर मागासवर्गीयांच्या यादीत अनुक्रमांक ८३वर समाविष्ट करण्यात आली. या बदलाच्या संदर्भात मुंबई उच्च न्यायालयाने २००२ च्या निर्णयात नमूद केले की १९६७पर्यंत रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील तिलोरी कुणबींना इतर मागासवर्गीय म्हणून स्वतंत्रपणे वर्गीकृत केले जात होते, तर इतर भागांतील कुणबींना मध्यमवर्गीय समुदायाच्या वर्गात ठेवले जात होते; १९६७मध्ये कुणबी जातीचा संपूर्ण महाराष्ट्रासाठी इतर मागासवर्गीयांच्या यादीत समावेश करण्यात आला.<ref name="Thorat2002"/> या प्रशासकीय नोंदी तिलोरी कुणबी ही संज्ञा रत्‍नागिरी जिल्ह्याशी संबंधित स्वतंत्र प्रशासकीय वर्गीकरण म्हणून वापरली गेल्याचा महत्त्वपूर्ण पुरावा देतात. मात्र या नोंदींच्या आधारे तिलोरी कुणबींचे प्राचीन मूळ, एखाद्या विशिष्ट राजवंशाशी असलेले नाते किंवा इतर कुणबींपेक्षा वेगळी जैविक वंशपरंपरा निश्चित करता येत नाही. सरकारी वर्गीकरणाचा पुरावा आणि समुदायाच्या प्राचीन सामाजिक उत्पत्तीचा पुरावा यांमध्ये भेद करणे आवश्यक आहे.<ref name="Thorat2002"/> === तिलोरी कुणबी आणि भाषिक अभ्यास === तिलोरी कुणबींच्या सामाजिक इतिहासाच्या अभ्यासात दक्षिण कोकणातील बोलीभाषांचा अभ्यास हा पूरक स्रोत ठरतो. अमृत माधव घाटगे यांनी १९६३ ते १९७६ या कालखंडात ''मराठी बोलींचे सर्वेक्षण'' हा भाषिक सर्वेक्षण प्रकल्प राबविला. या प्रकल्पांतर्गत ''Kunbi of Mahad'' हा महाड परिसरातील कुणबी बोलीचा स्वतंत्र अभ्यास १९६६मध्ये प्रकाशित करण्यात आला.<ref>{{cite web |title=मराठी बोलींचे सर्वेक्षण |url=https://sdml.ac.in/previous-projects |publisher=Survey of Dialects of the Marathi Language }}</ref> महाडच्या कुणबी बोलीचा हा अभ्यास तिलोरी कुणबींच्या सरकारी वर्गीकरणाचा थेट पुरावा नाही. त्याचे महत्त्व महाड परिसरातील कुणबी समाजाच्या भाषिक स्वरूपाचे स्वतंत्र दस्तऐवजीकरण झाले असल्यामध्ये आहे. त्यामुळे दक्षिण कोकणातील कुणबी समाजाच्या भाषिक विविधतेचा आणि प्रादेशिक सामाजिक इतिहासाचा अभ्यास करताना हा एक पूरक स्रोत म्हणून वापरता येतो.<ref>{{cite web |title=मराठी बोलींचे सर्वेक्षण |url=https://sdml.ac.in/previous-projects |publisher=Survey of Dialects of the Marathi Language }}</ref> भाषिक साम्य आणि जातीय उत्पत्ती यांना एकच मानता येत नाही. एखाद्या समुदायाची स्वतंत्र बोली, भाषिक वैशिष्ट्ये किंवा विशिष्ट शब्दसंपत्ती यांवरून त्या समुदायाची प्राचीन वंशावळ किंवा निश्चित स्थलांतरमार्ग सिद्ध होत नाही. त्यामुळे महाडच्या कुणबी बोलीच्या अभ्यासाचा उपयोग प्रादेशिक भाषिक आणि सामाजिक इतिहास समजून घेण्यासाठी करणे अधिक योग्य ठरते. === आधुनिक महाराष्ट्रातील प्रशासकीय वर्गीकरण === आधुनिक महाराष्ट्रातील इतर मागासवर्गीयांच्या अधिकृत यादीत कुणबी या नोंदीखाली विविध संबंधित संज्ञांचा समावेश करण्यात आला आहे. महाराष्ट्र शासनाच्या १३ मे २०२५ च्या अधिकृत यादीत कुणबी या नोंदीखाली लेवा कुणबी, लेवा पाटील, लेवा पाटीदार, मराठा कुणबी, कुणबी मराठा, तिलोरी कुणबी, टिलोरी कुणबी आणि टी. कुणबी अशा संज्ञांचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{cite web |title=Other Backward Classes list — Government Resolution dated 13 May 2025 |url=https://gr.maharashtra.gov.in/Site/Upload/Government%20Resolutions/Marathi/20250513170904091534.pdf |publisher=Government of Maharashtra |date=13 May 2025 }}</ref> या आधुनिक प्रशासकीय यादीचा अर्थ या सर्व संज्ञांमागील समुदायांची ऐतिहासिक उत्पत्ती एकाच प्रक्रियेतून झाली आहे असा होत नाही. अशा शासकीय याद्या मुख्यतः प्रशासकीय, सामाजिक आणि आरक्षणविषयक वर्गीकरणासाठी तयार केल्या जातात. त्यामुळे केवळ या यादीतील एकत्रित नोंदींच्या आधारे एखाद्या समुदायाची प्राचीन उत्पत्ती, वंशावळ किंवा ऐतिहासिक सामाजिक संबंध निश्चित करता येत नाही.<ref>{{cite web |title=Other Backward Classes list — Government Resolution dated 13 May 2025 |url=https://gr.maharashtra.gov.in/Site/Upload/Government%20Resolutions/Marathi/20250513170904091534.pdf |publisher=Government of Maharashtra |date=13 May 2025 }}</ref> === 'तिलोरी' आणि 'टिलोरी' या लेखनरूपांचा वापर === ऐतिहासिक आणि प्रशासकीय नोंदींमध्ये तिलोरी कुणबी या संज्ञेची इंग्रजी लेखनरूपे वेगवेगळी आढळतात. २००२ च्या मुंबई उच्च न्यायालयाच्या निर्णयात Kunbi Tilori in Ratnagiri district अशी नोंद करण्यात आली आहे. न्यायालयाने २३ एप्रिल १९४२ च्या सरकारी ठरावापासून २१ नोव्हेंबर १९६१पर्यंतच्या ठरावांमध्ये रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील तिलोरी कुणबींना इतर कुणबींपेक्षा स्वतंत्र प्रशासकीय वर्गात ठेवण्यात आल्याचे नमूद केले आहे. त्यानंतर १३ ऑक्टोबर १९६७ च्या शासन ठरावात कुणबी जात संपूर्ण महाराष्ट्रासाठी इतर मागासवर्गीयांच्या यादीत समाविष्ट करण्यात आली.<ref name="Thorat2002"/> आधुनिक महाराष्ट्र शासनाच्या १३ मे २०२५ च्या अधिकृत यादीत तिलोरी कुणबी आणि टिलोरी कुणबी अशी दोन्ही लेखनरूपे आढळतात. त्यामुळे जुन्या किंवा आधुनिक सरकारी दस्तऐवजांचा संदर्भ देताना त्या-त्या मूळ दस्तऐवजात वापरलेले लेखनरूप कायम ठेवणे अधिक अचूक ठरते.<ref>{{cite web |title=Other Backward Classes list — Government Resolution dated 13 May 2025 |url=https://gr.maharashtra.gov.in/Site/Upload/Government%20Resolutions/Marathi/20250513170904091534.pdf |publisher=Government of Maharashtra |date=13 May 2025 }}</ref> मराठी लेखनात मात्र एकसंधतेसाठी तिलोरी कुणबी ही संज्ञा वापरणे योग्य ठरते. एखाद्या ऐतिहासिक किंवा प्रशासकीय दस्तऐवजातील मूळ नोंद उद्धृत करताना त्यातील मूळ लेखनरूप संदर्भानुसार तसेच नमूद करता येते. अशा प्रकारे मराठीतील प्रचलित लेखन आणि प्राथमिक स्रोतांतील मूळ प्रशासकीय नोंद यांच्यात स्पष्ट फरक राखता येतो. === तिलोरी कुणबी : प्रशासकीय इतिहास आणि सामाजिक इतिहास यांतील फरक === तिलोरी कुणबींच्या इतिहासाचा अभ्यास करताना सरकारी प्रशासकीय वर्गीकरण आणि व्यापक सामाजिक इतिहास यांच्यात स्पष्ट भेद करणे आवश्यक आहे. २३ एप्रिल १९४२ च्या मुंबई सरकारच्या ठरावात ''Kunbi (Except Tilori Kunbi in Ratnagiri district)'' अशी नोंद करण्यात आली होती, तर इतर मागासवर्गीयांच्या यादीत ''Kunbi Tilori in Ratnagiri district'' अशी स्वतंत्र नोंद होती. हीच वर्गीकरणपद्धती १ नोव्हेंबर १९५०, २९ ऑक्टोबर १९५६ आणि २१ नोव्हेंबर १९६१ च्या पुढील सरकारी ठरावांमध्येही कायम राहिली.<ref name="Thorat2002"/> १३ ऑक्टोबर १९६७ च्या महाराष्ट्र शासनाच्या नव्या यादीत ''Kunbi caste'' ही नोंद इतर मागासवर्गीयांच्या यादीत करण्यात आली. २००२ च्या मुंबई उच्च न्यायालयाच्या निर्णयानुसार, १९६७पर्यंत रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील तिलोरी कुणबींना इतर मागासवर्गीय म्हणून स्वतंत्रपणे वर्गीकृत केले जात होते, तर राज्यातील इतर भागांतील कुणबींना मध्यमवर्गीय समुदायाच्या वर्गात ठेवले जात होते. १९६७मध्ये प्रथमच कुणबी जातीचा संपूर्ण महाराष्ट्रासाठी इतर मागासवर्गीयांच्या यादीत समावेश करण्यात आला.<ref name="Thorat2002"/> या घटनाक्रमावरून तिलोरी कुणबी ही विसाव्या शतकातील सरकारी प्रशासकीय वर्गीकरणात रत्‍नागिरी जिल्ह्याशी संबंधित स्वतंत्रपणे नोंदविलेली संज्ञा होती, हे स्पष्ट होते. मात्र केवळ या प्रशासकीय नोंदींच्या आधारे तिलोरी कुणबी हे प्राचीन काळापासून इतर कुणबींपेक्षा स्वतंत्र जात होते, किंवा तिलोरी कुणबी समाजाची एकच प्राचीन वंशपरंपरा होती, असा निष्कर्ष काढता येत नाही. प्रशासकीय वर्गीकरणाचा पुरावा आणि समुदायाच्या ऐतिहासिक उत्पत्तीचा पुरावा यांना स्वतंत्रपणे तपासणे आवश्यक आहे.<ref name="Thorat2002"/> === ऐतिहासिक महत्त्व === तिलोरी कुणबींच्या इतिहासाचे महत्त्व रत्‍नागिरीतील प्रादेशिक सामाजिक ओळख आणि राज्याच्या बदलत्या प्रशासकीय वर्गीकरणाच्या परस्परसंबंधात आहे. १९४२मध्ये रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील तिलोरी कुणबींना इतर कुणबींपासून प्रशासकीयदृष्ट्या वेगळ्या वर्गात ठेवण्यात आले. हे वर्गीकरण १९५०, १९५६ आणि १९६१ च्या सरकारी ठरावांमध्ये कायम राहिले.<ref name="Thorat2002"/> १९६६ च्या ''Ashok Krishnarao Dhote v. Dean, Medical College, Nagpur'' या मुंबई उच्च न्यायालयाच्या निर्णयातही ''Kunbi Tilori (in Ratnagiri District)'' या संज्ञेचा इतर मागासवर्गीयांच्या यादीतील अनुक्रमांक ८७वरील नोंद म्हणून उल्लेख करण्यात आला होता. त्यामुळे १९६० च्या दशकाच्या मध्यापर्यंत ही संज्ञा प्रशासकीय नोंदींमध्ये वापरात असल्याचा न्यायालयीन पुरावा उपलब्ध आहे.<ref name="Dhote1966"/> यानंतर १३ ऑक्टोबर १९६७ च्या शासन ठरावाद्वारे ''Kunbi caste'' ही संज्ञा संपूर्ण महाराष्ट्रासाठी इतर मागासवर्गीयांच्या यादीत समाविष्ट करण्यात आली. त्यामुळे तिलोरी कुणबींच्या प्रशासकीय इतिहासात १९४२ ते १९६१ या कालखंडातील स्वतंत्र वर्गीकरण, १९६० च्या दशकातील त्याची न्यायालयीन नोंद आणि १९६७नंतरचे व्यापक कुणबी वर्गीकरण हे महत्त्वाचे टप्पे ठरतात.<ref name="Thorat2002"/> या पार्श्वभूमीवर तिलोरी कुणबींचा अभ्यास हा केवळ एका उपसंज्ञेच्या इतिहासापुरता मर्यादित राहत नाही. तो रत्‍नागिरीतील प्रादेशिक सामाजिक ओळख, विसाव्या शतकातील मागासवर्गीयांचे सरकारी वर्गीकरण, राज्याच्या प्रशासकीय धोरणातील बदल आणि आधुनिक महाराष्ट्रातील जातीय वर्गीकरण यांच्या परस्परसंबंधांचा अभ्यास करण्यासाठी महत्त्वाचा ठरतो. == कुणबी बोली आणि भाषिक वैशिष्ट्ये == कोकणातील कुणबी समाजाच्या सामाजिक इतिहासात भाषेला महत्त्वाचे स्थान आहे. तथापि, ''कुणबी बोली'' ही संज्ञा संपूर्ण कोकणात एकाच भाषिक स्वरूपासाठी वापरली जाते असे मानणे योग्य नाही. उपलब्ध भाषावैज्ञानिक अभ्यासांमध्ये महाड परिसरातील कुणबींच्या भाषिक प्रकाराचा स्वतंत्र अभ्यास तसेच रत्‍नागिरी आणि दक्षिण कोकणातील तिलोरी कुणबी बोलीचा स्वतंत्र अभ्यास आढळतो. त्यामुळे ''कुणबी बोली'' या संज्ञेचा वापर करताना तिचा प्रादेशिक आणि सामाजिक संदर्भ स्पष्ट करणे आवश्यक आहे.<ref>{{cite book |last=Ghatge |first=A. M. |title=Kunbi of Mahad |series=A Survey of Marathi Dialects |volume=III |publisher=State Board for Literature and Culture, Bombay |location=Bombay |year=1966 }}</ref><ref>{{cite journal |last=वीर |first=सीमा राजेश |title=कोकणातील तिलोरी कुणबी बोली |journal=भाषा आणि जीवन |volume=40 |issue=3 |year=2022 |pages=7–19 }}</ref><ref>{{cite book |last=घोलम |first=अनंत नर्मदा सखाराम |title=खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन |publisher=Kindle Direct Publishing |year=2025 }}</ref> === कुणबी बोलीची संकल्पना === ''कुणबी बोली'' ही संज्ञा कुणबी समाजाशी संबंधित विविध प्रादेशिक भाषिक प्रकारांसाठी वापरली जाते. भाषाशास्त्रीय अभ्यासात एखाद्या भाषिक प्रकाराचे स्वरूप केवळ त्याच्या बोलणाऱ्या समुदायाच्या सामाजिक ओळखीवर निश्चित होत नाही; त्याचे भौगोलिक वितरण, ध्वनिवैशिष्ट्ये, शब्दसंपदा, व्याकरण, वाक्यरचना आणि शेजारील भाषिक प्रकारांशी असलेले संबंध यांचाही विचार केला जातो. अमृत माधव घाटगे यांनी १९६३ ते १९७६ या कालखंडात ''A Survey of Dialects of Marathi'' हा भाषिक सर्वेक्षण प्रकल्प राबविला. या प्रकल्पाच्या अंतर्गत नऊ भाषिक प्रकारांचे स्वतंत्र पुस्तकात्मक अभ्यास प्रकाशित झाले. त्यामध्ये ''Kunbi of Mahad'' हा महाड परिसरातील कुणबी बोलीचा अभ्यास १९६६मध्ये प्रसिद्ध झाला. या मालिकेत दक्षिण कॅनरातील कोकणी, कुडाळी, कोचीन, काणकोणची कोकणी, ठाण्याची वारली, कासरगोडची मराठी, गोव्याची गावडी आणि डांगची भिली या भाषिक प्रकारांचेही स्वतंत्र अभ्यास प्रकाशित झाले होते.<ref>{{cite web |title=मराठी बोलींचे सर्वेक्षण |url=https://sdml.ac.in/previous-projects-mr |publisher=मराठी बोलींचे सर्वेक्षण }}</ref> महाडच्या कुणबी बोलीचा स्वतंत्र भाषाशास्त्रीय अभ्यास झाल्यामुळे कुणबी समाजाशी संबंधित भाषिक विविधतेचा एक प्रादेशिक नमुना उपलब्ध होतो. त्याचप्रमाणे रत्‍नागिरी आणि दक्षिण कोकणातील तिलोरी कुणबी बोलीवरील पुढील अभ्यासामुळे या प्रदेशातील कुणबी समाजाच्या भाषिक स्वरूपाचा स्वतंत्र विचार करता येतो.<ref>{{cite journal |last=वीर |first=सीमा राजेश |title=कोकणातील तिलोरी कुणबी बोली |journal=भाषा आणि जीवन |volume=40 |issue=3 |year=2022 |pages=7–19 }}</ref> कोकणातील ग्रामीण समाज, स्थानिक जीवनपद्धती, सामाजिक संबंध आणि सांस्कृतिक परंपरा यांचा विचार करताना भाषिक वैशिष्ट्ये हा एक पूरक घटक ठरतो. रत्‍नागिरी आणि दक्षिण कोकणातील ग्रामीण जीवनाच्या ऐतिहासिक व सांस्कृतिक संदर्भासाठी उपलब्ध स्थानिक साहित्याचाही उपयोग करता येतो.<ref>{{cite book |last=घोलम |first=अनंत नर्मदा सखाराम |title=खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन |publisher=Kindle Direct Publishing |year=2025 }}</ref> यावरून ''कुणबी बोली''चा अभ्यास हा केवळ जातीय समाजशास्त्राचा विषय नसून महाराष्ट्रातील प्रादेशिक भाषिक विविधता, ग्रामीण सामाजिक इतिहास आणि स्थानिक सांस्कृतिक ओळख यांच्या अभ्यासाचाही एक भाग आहे. मात्र एखाद्या बोलीचा एखाद्या समुदायाशी असलेला संबंध हा त्या समुदायाच्या प्राचीन जातीय उत्पत्तीचा किंवा वंशावळीचा स्वतःपुरता निर्णायक पुरावा मानता येत नाही. === महाड परिसरातील कुणबी बोली === महाड परिसरातील कुणबी बोलीचा स्वतंत्र भाषिक अभ्यास अमृत माधव घाटगे यांनी केला. ''Kunbi of Mahad'' हा त्यांच्या ''A Survey of Marathi Dialects'' या मालिकेतील तिसरा खंड असून तो १९६६मध्ये प्रकाशित झाला. मराठी बोलींच्या सर्वेक्षणाच्या उपलब्ध नोंदींमध्ये या ग्रंथाचा समावेश आहे.<ref>{{cite web |title=Previous Dialect Surveys of Marathi |url=https://sdml.ac.in/previous-projects |publisher=Survey of Dialects of Marathi Language }}</ref><ref>{{cite web |title=Publications — Kunbi of Mahad |url=https://sahitya.marathi.gov.in/wp-content/uploads/2021/06/publications2021-06.pdf |publisher=महाराष्ट्र शासन, साहित्य व संस्कृती मंडळ }}</ref> महाडचा हा भाषिक प्रकार महाड परिसरातील कुणबी समाजाशी संबंधित असल्यामुळे सामाजिक ओळख आणि भाषिक विविधता यांच्या परस्परसंबंधाच्या अभ्यासासाठी महत्त्वाचा ठरतो. मात्र महाडमध्ये नोंदवलेला हा भाषिक प्रकार संपूर्ण रत्‍नागिरी, रायगड किंवा कोकणातील सर्व कुणबी समाजाची एकसमान बोली होती, असा निष्कर्ष उपलब्ध अभ्यासावरून काढता येत नाही. प्रादेशिक भौगोलिक परिस्थिती, स्थानिक भाषिक संपर्क आणि सामाजिक इतिहास यांनुसार भाषिक वैशिष्ट्यांमध्ये फरक असू शकतो.<ref>{{cite book |last=घोलम |first=अनंत नर्मदा सखाराम |title=खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन |publisher=Kindle Direct Publishing |year=2025 }}</ref> === तिलोरी कुणबी बोली === रत्‍नागिरी आणि दक्षिण कोकणातील तिलोरी कुणबी समाजाच्या भाषिक स्वरूपाचा स्वतंत्र अभ्यास सीमा राजेश वीर यांनी ''कोकणातील तिलोरी कुणबी बोली'' या लेखातून केला आहे. हा लेख ''भाषा आणि जीवन'' या मराठी भाषावैज्ञानिक नियतकालिकाच्या २०२२ च्या अंकात प्रकाशित झाला असून तो खंड ४०, अंक ३मध्ये पृष्ठ ७ ते १९ या दरम्यान प्रसिद्ध झाला आहे.<ref>{{cite journal |last=वीर |first=सीमा राजेश |title=कोकणातील तिलोरी कुणबी बोली |journal=भाषा आणि जीवन |volume=40 |issue=3 |year=2022 |pages=7–19 }}</ref> या अभ्यासामुळे तिलोरी कुणबी बोलीचा विचार केवळ सामाजिक किंवा प्रशासकीय ओळखीच्या संदर्भात न करता स्वतंत्र भाषिक अभ्यासाच्या विषयाच्या रूपातही करता येतो. तिलोरी कुणबींच्या भाषिक स्वरूपाचा अभ्यास करताना रत्‍नागिरी आणि दक्षिण कोकणातील स्थानिक भाषिक वातावरण, प्रमाण मराठीचा प्रभाव आणि शेजारील कोकणी भाषिक प्रकार यांचा संदर्भ लक्षात घेणे आवश्यक आहे.<ref>{{cite journal |last=वीर |first=सीमा राजेश |title=कोकणातील तिलोरी कुणबी बोली |journal=भाषा आणि जीवन |volume=40 |issue=3 |year=2022 |pages=7–19 }}</ref> === मराठीशी संबंध === महाड आणि दक्षिण कोकणातील कुणबी भाषिक प्रकारांचा अभ्यास मराठी भाषेच्या व्यापक प्रादेशिक भाषिक विविधतेच्या संदर्भात करण्यात आला आहे. अमृत माधव घाटगे यांच्या मराठी बोलींच्या सर्वेक्षणात ''Kunbi of Mahad''चा स्वतंत्र भाषिक प्रकार म्हणून समावेश करण्यात आला होता.<ref>{{cite web |title=Previous Dialect Surveys of Marathi |url=https://sdml.ac.in/previous-projects |publisher=Survey of Dialects of Marathi Language }}</ref> मराठी आणि कोकणी यांच्यातील भाषिक संबंधांविषयी भाषाशास्त्रीय अभ्यासात विविध मते मांडली गेली आहेत. मराठी बोलींच्या सर्वेक्षणाच्या उपलब्ध ऐतिहासिक माहितीनुसार जॉर्ज अब्राहम ग्रिअर्सन यांच्या भाषिक वर्गीकरणात कोकणीचा मराठीशी संबंध जोडला गेला होता; त्यानंतर सुमित्रा मंगेश कात्रे यांच्या ''The Formation of Konkani'' या १९६६मधील अभ्यासात कोकणीच्या स्वतंत्र भाषिक स्वरूपाचा विचार करण्यात आला. त्यामुळे कोकणातील एखाद्या कुणबी भाषिक प्रकाराला सरसकट ''मराठीची बोली'' किंवा ''कोकणीची बोली'' असे संबोधण्यापेक्षा संबंधित प्रदेशातील भाषिक वैशिष्ट्ये आणि उपलब्ध भाषाशास्त्रीय अभ्यास यांच्या आधारे त्याचे स्वरूप निश्चित करणे अधिक योग्य ठरते.<ref>{{cite web |title=Previous Dialect Surveys of Marathi |url=https://sdml.ac.in/previous-projects |publisher=Survey of Dialects of Marathi Language }}</ref> कुणबी बोलींच्या अभ्यासातून कोकणातील सामाजिक आणि भाषिक विविधतेचा एक महत्त्वाचा पैलू समोर येतो. महाडची कुणबी बोली, रत्‍नागिरी-दक्षिण कोकणातील तिलोरी कुणबी बोली आणि इतर स्थानिक भाषिक प्रकार यांचा तुलनात्मक अभ्यास केल्यास प्रदेश, सामाजिक ओळख, भाषिक संपर्क आणि ग्रामीण सांस्कृतिक जीवन यांच्यातील परस्परसंबंध अधिक स्पष्टपणे समजून घेता येतात.<ref>{{cite book |last=घोलम |first=अनंत नर्मदा सखाराम |title=खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन |publisher=Kindle Direct Publishing |year=2025 }}</ref> === कोकणी भाषिक प्रभाव === कोकण हा मराठी आणि कोकणी या दोन्ही भाषिक परंपरांच्या संपर्कातील प्रदेश आहे. त्यामुळे दक्षिण कोकणातील विविध भाषिक प्रकारांवर शेजारील कोकणी भाषिक क्षेत्राशी झालेल्या संपर्काचा परिणाम झालेला असण्याची शक्यता भाषिक अभ्यासाच्या दृष्टीने महत्त्वाची ठरते. हा परिणाम शब्दसंपदा, उच्चार, ध्वनिवैशिष्ट्ये किंवा वाक्यरचनेच्या काही घटकांमध्ये दिसू शकतो; मात्र त्याचे स्वरूप प्रदेशानुसार वेगवेगळे असू शकते. एखाद्या विशिष्ट शब्दाचा, उच्चाराचा किंवा व्याकरणिक रचनेचा कोकणी प्रभाव म्हणून उल्लेख करण्यासाठी तुलनात्मक भाषाशास्त्रीय पुरावा आवश्यक असतो. त्यामुळे कोकणातील सर्व कुणबी बोलींवर कोकणीचा समान किंवा व्यापक प्रभाव आहे, असा निष्कर्ष प्रत्येक उपप्रदेशाच्या स्वतंत्र भाषिक अभ्यासाशिवाय काढणे योग्य ठरत नाही. महाड, रत्‍नागिरी आणि दक्षिण कोकणातील कुणबी भाषिक प्रकारांमध्ये काही साम्य आढळू शकते; परंतु त्यांचे भौगोलिक वितरण, स्थानिक भाषिक संपर्क आणि ऐतिहासिक विकास समान असल्याचे गृहीत धरता येत नाही. महाडच्या कुणबी बोलीचा स्वतंत्र अभ्यास अमृत माधव घाटगे यांनी केला असून रत्‍नागिरी आणि दक्षिण कोकणातील तिलोरी कुणबी बोलीचा स्वतंत्र भाषिक अभ्यासही उपलब्ध आहे.<ref>{{cite book |last=Ghatge |first=A. M. |title=Kunbi of Mahad |series=A Survey of Marathi Dialects |volume=III |publisher=State Board for Literature and Culture, Bombay |location=Bombay |year=1966 }}</ref><ref>{{cite journal |last=वीर |first=सीमा राजेश |title=कोकणातील तिलोरी कुणबी बोली |journal=भाषा आणि जीवन |volume=40 |issue=3 |year=2022 |pages=7–19 }}</ref> === स्थानिक शब्दसंपदा === बोलीभाषेच्या अभ्यासातील महत्त्वाचा घटक म्हणजे स्थानिक शब्दसंपदा. शेती, पाऊस, भातशेती, जलव्यवस्था, घररचना, शेतीची अवजारे, समुद्र, डोंगर, वनस्पती, प्राणी आणि ग्रामजीवनाशी संबंधित शब्दांमधून एखाद्या प्रदेशातील दैनंदिन जीवन, पर्यावरण आणि सांस्कृतिक अनुभवांचे भाषिक प्रतिबिंब दिसून येऊ शकते. कोकणातील ग्रामीण जीवनाचा अभ्यास करताना स्थानिक शब्दसंपदेचा संबंध पारंपरिक शेतीपद्धती, घररचना आणि ग्रामजीवनाशी जोडून पाहता येतो.<ref>{{cite book |last=घोलम |first=अनंत नर्मदा सखाराम |title=खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन |publisher=Kindle Direct Publishing |year=2025 }}</ref> महाडच्या कुणबी बोलीचा स्वतंत्र भाषिक अभ्यास अमृत माधव घाटगे यांच्या सर्वेक्षणात करण्यात आला आहे. या अभ्यासामुळे महाड परिसरातील कुणबी समाजाशी संबंधित भाषिक वैशिष्ट्ये आणि स्थानिक शब्दसंपदेचा अभ्यास करण्यासाठी स्वतंत्र स्रोत उपलब्ध होतो.<ref>{{cite book |last=Ghatge |first=A. M. |title=Kunbi of Mahad |series=A Survey of Marathi Dialects |volume=III |publisher=State Board for Literature and Culture, Bombay |location=Bombay |year=1966 }}</ref> तिलोरी कुणबी बोलीच्या संदर्भात सीमा राजेश वीर यांच्या २०२२मधील अभ्यासामुळे रत्‍नागिरी आणि दक्षिण कोकणातील या भाषिक प्रकाराचा स्वतंत्र विचार करण्यास आधार मिळतो.<ref>{{cite journal |last=वीर |first=सीमा राजेश |title=कोकणातील तिलोरी कुणबी बोली |journal=भाषा आणि जीवन |volume=40 |issue=3 |year=2022 |pages=7–19 }}</ref> स्थानिक शब्दसंपदा सामाजिक आणि सांस्कृतिक इतिहासासाठी पूरक पुरावा देऊ शकते; मात्र एखादा शब्द केवळ एखाद्या विशिष्ट समुदायापुरता मर्यादित आहे किंवा त्याचा उगम एखाद्या विशिष्ट प्राचीन भाषेतच झाला आहे, असा निष्कर्ष केवळ त्या शब्दाच्या स्थानिक वापरावरून काढता येत नाही. अशा निष्कर्षांसाठी शब्दव्युत्पत्ती, तुलनात्मक भाषाशास्त्र, ऐतिहासिक नोंदी आणि संबंधित भाषांमधील समांतर शब्दरूपांचा स्वतंत्र अभ्यास आवश्यक असतो. === उच्चारवैशिष्ट्ये === प्रादेशिक बोलींच्या अभ्यासात प्रमाण भाषेच्या तुलनेत आढळणारे ध्वनी, स्वरांचे उच्चार, व्यंजनांचे उच्चार, शब्दांतील अक्षररचना आणि बोलण्याची लय यांचा विचार केला जातो. अमृत माधव घाटगे यांच्या भाषिक सर्वेक्षणात महाड परिसरातील कुणबी बोलीचा स्वतंत्र अभ्यास करण्यात आला आहे. त्यामुळे या बोलीच्या उच्चारवैशिष्ट्यांचा अभ्यास प्रमाण मराठीच्या तुलनेत भाषाशास्त्रीय पद्धतीने करता येतो.<ref>{{cite book |last=Ghatge |first=A. M. |title=Kunbi of Mahad |series=A Survey of Marathi Dialects |volume=III |publisher=State Board for Literature and Culture, Bombay |location=Bombay |year=1966 }}</ref> तिलोरी कुणबी बोलीच्या संदर्भातही उच्चारवैशिष्ट्यांचा अभ्यास करताना रत्‍नागिरी आणि दक्षिण कोकणातील स्थानिक भाषिक वातावरण विचारात घेणे आवश्यक आहे. तिलोरी कुणबी बोलीवर उपलब्ध असलेल्या भाषाशास्त्रीय अभ्यासात या बोलीचा स्वतंत्र भाषिक प्रकार म्हणून विचार करण्यात आला आहे.<ref>{{cite journal |last=वीर |first=सीमा राजेश |title=कोकणातील तिलोरी कुणबी बोली |journal=भाषा आणि जीवन |volume=40 |issue=3 |year=2022 |pages=7–19 }}</ref> मात्र बोलीच्या विशिष्ट उच्चारवैशिष्ट्यांचे वर्णन करताना संबंधित भाषाशास्त्रीय अभ्यासातील उदाहरणे, ध्वनिलेखन आणि लिप्यंतर यांचा आधार घेणे आवश्यक आहे. उपलब्ध प्राथमिक अभ्यासात स्पष्टपणे नोंद नसलेली उच्चाररूपे अनुमानाने मांडणे योग्य ठरत नाही. त्यामुळे कुणबी बोलीच्या उच्चारवैशिष्ट्यांचा सविस्तर अभ्यास संबंधित भाषाशास्त्रीय स्रोतांच्या आधारेच करणे आवश्यक आहे. === व्याकरणाची वैशिष्ट्ये === बोलीभाषेचे व्याकरण प्रमाण भाषेपेक्षा पूर्णपणे स्वतंत्र असणे आवश्यक नसते. क्रियापदांची रूपे, विभक्तीप्रत्यय, सर्वनामे, लिंग आणि वचन, काळ, वाक्यरचना तसेच शब्दक्रम यांसारख्या घटकांमध्ये प्रादेशिक किंवा सामाजिक फरक आढळू शकतात. महाडच्या कुणबी बोलीच्या स्वतंत्र भाषिक वर्णनाचा उपयोग तिच्या व्याकरणात्मक वैशिष्ट्यांचा अभ्यास करण्यासाठी करता येतो. अमृत माधव घाटगे यांच्या महाडच्या कुणबी बोलीवरील अभ्यासामुळे या बोलीच्या भाषिक रचनेचा स्वतंत्र संदर्भ उपलब्ध होतो.<ref>{{cite book |last=Ghatge |first=A. M. |title=Kunbi of Mahad |series=A Survey of Marathi Dialects |volume=III |publisher=State Board for Literature and Culture, Bombay |location=Bombay |year=1966 }}</ref> रत्‍नागिरी आणि दक्षिण कोकणातील तिलोरी कुणबी बोलीच्या संदर्भात सीमा राजेश वीर यांचा २०२२मधील अभ्यासही महत्त्वाचा पूरक स्रोत आहे. या अभ्यासाच्या आधारे तिलोरी कुणबी बोलीच्या भाषिक वैशिष्ट्यांचा स्वतंत्र विचार करता येतो.<ref>{{cite journal |last=वीर |first=सीमा राजेश |title=कोकणातील तिलोरी कुणबी बोली |journal=भाषा आणि जीवन |volume=40 |issue=3 |year=2022 |pages=7–19 }}</ref> कुणबी बोलीचे व्याकरण प्रमाण मराठीपासून पूर्णपणे स्वतंत्र आहे किंवा ती स्वतंत्र भाषा आहे, असा निष्कर्ष केवळ तिच्या स्वतंत्र बोलीअभ्यासाच्या अस्तित्वावरून काढता येत नाही. तिच्या व्याकरणाचा विचार करताना प्रादेशिक मराठीचे स्वरूप, कोकणीशी असलेला भाषिक संपर्क आणि संबंधित प्रदेशातील इतर बोली यांचा तुलनात्मक अभ्यास करणे आवश्यक आहे. === शेती आणि बोलीभाषा === कुणबी समाजाच्या पारंपरिक कृषीजीवनाशी संबंधित शब्दसंपदा ही कोकणातील ग्रामीण भाषिक अभ्यासाचा एक महत्त्वाचा घटक ठरू शकते. भातशेती, नांगरणी, पेरणी, रोपलागवड, कापणी, धान्यसाठवण, जलव्यवस्था, पशुधन आणि शेतीची अवजारे यांसंबंधीचे स्थानिक शब्द त्या प्रदेशातील कृषीपद्धती आणि दैनंदिन जीवनाचे भाषिक प्रतिबिंब दर्शवू शकतात. कोकणातील ग्रामीण जीवनाच्या अभ्यासात शेती, घररचना, स्थानिक साधने आणि ग्रामजीवन यांचा परस्परसंबंधही दिसून येतो.<ref>{{cite book |last=घोलम |first=अनंत नर्मदा सखाराम |title=खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन |publisher=Kindle Direct Publishing |year=2025 }}</ref> महाडच्या कुणबी बोलीचा स्वतंत्र भाषिक अभ्यास अमृत माधव घाटगे यांनी केला असून, त्या अभ्यासामुळे कृषी आणि ग्रामीण जीवनाशी संबंधित स्थानिक शब्दसंपदेचा भाषाशास्त्रीय संदर्भात अभ्यास करता येतो.<ref>{{cite book |last=Ghatge |first=A. M. |title=Kunbi of Mahad |series=A Survey of Marathi Dialects |volume=III |publisher=State Board for Literature and Culture, Bombay |location=Bombay |year=1966 }}</ref> तथापि एखाद्या कृषीशब्दाची व्युत्पत्ती, त्याचे विशिष्ट भौगोलिक मूळ किंवा तो शब्द केवळ कुणबी समाजापुरताच मर्यादित असल्याचा निष्कर्ष केवळ स्थानिक वापरावरून काढता येत नाही. अशा निष्कर्षांसाठी तुलनात्मक भाषाशास्त्रीय अभ्यास, ऐतिहासिक शब्दकोश, संबंधित बोलींची उदाहरणे आणि उपलब्ध भाषिक नोंदींचा आधार आवश्यक असतो. === बोली आणि सामाजिक ओळख === भाषा ही सामाजिक आणि प्रादेशिक ओळखीचा एक घटक असू शकते. कुणबी समाजाशी संबंधित काही भाषिक प्रकारांना त्यांच्या बोलणाऱ्या समुदायाच्या सामाजिक ओळखीशी जोडून स्वतंत्रपणे अभ्यासण्यात आले आहे. महाड परिसरातील कुणबी बोलीचा अमृत माधव घाटगे यांनी केलेला अभ्यास आणि रत्‍नागिरी-दक्षिण कोकणातील तिलोरी कुणबी बोलीवरील सीमा राजेश वीर यांचा अभ्यास याची उदाहरणे आहेत.<ref>{{cite book |last=Ghatge |first=A. M. |title=Kunbi of Mahad |series=A Survey of Marathi Dialects |volume=III |publisher=State Board for Literature and Culture, Bombay |location=Bombay |year=1966 }}</ref><ref>{{cite journal |last=वीर |first=सीमा राजेश |title=कोकणातील तिलोरी कुणबी बोली |journal=भाषा आणि जीवन |volume=40 |issue=3 |year=2022 |pages=7–19 }}</ref> मात्र भाषा आणि जातीय ओळख यांच्यात सरळ किंवा एकरेषीय संबंध असतोच असे नाही. एकाच सामाजिक समुदायातील लोक वेगवेगळ्या प्रदेशांमध्ये भिन्न भाषिक प्रकार वापरू शकतात. त्याचप्रमाणे एखादा भाषिक प्रकार एकापेक्षा अधिक सामाजिक समूहांकडून वापरला जाऊ शकतो. त्यामुळे केवळ एखाद्या व्यक्तीच्या बोलीवरून तिची जातीय ओळख निश्चित करणे भाषाशास्त्रीयदृष्ट्या योग्य ठरत नाही. कुणबी समाजाच्या सामाजिक इतिहासाचा अभ्यास करताना म्हणूनच बोलीभाषेचा विचार जमीन, शेती, स्थलांतर, ग्रामजीवन, स्थानिक सामाजिक संबंध आणि प्रादेशिक संस्कृती यांच्या व्यापक संदर्भात करणे अधिक उपयुक्त ठरते. === प्रमाण मराठीचा प्रभाव === शिक्षण, मुद्रण, प्रशासन, प्रसारमाध्यमे, शहरीकरण आणि स्थलांतर यांच्या विस्तारामुळे महाराष्ट्रातील अनेक प्रादेशिक भाषिक प्रकारांवर प्रमाण मराठीचा प्रभाव वाढला आहे. शाळा, सरकारी कार्यालये, मुद्रित माध्यमे आणि आधुनिक संप्रेषणाच्या साधनांमध्ये प्रमाण मराठीचा वापर वाढल्यामुळे काही स्थानिक बोलींचा दैनंदिन वापर विशिष्ट क्षेत्रांमध्ये कमी होण्याची शक्यता आहे. भाषिक सर्वेक्षणांमध्ये महाराष्ट्रातील विविध भाषिक प्रकारांची नोंद करण्यात आली आहे. Survey of Dialects of Marathi Languageच्या माहितीनुसार महाराष्ट्रातील भाषिक विविधतेच्या अभ्यासात अनेक प्रादेशिक भाषिक प्रकारांचा स्वतंत्र विचार करण्यात आला आहे आणि सर्व भाषिक प्रकारांना मराठीच्या बोली म्हणून वर्गीकृत करता येत नाही, असे नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite web |title=Previous Dialect Surveys of Marathi |url=https://sdml.ac.in/previous-projects |publisher=Survey of Dialects of Marathi Language }}</ref> यामुळे कुणबी समाजाशी संबंधित भाषिक प्रकारांचा अभ्यास करताना त्यांना पूर्वनिर्धारितपणे प्रमाण मराठीच्या बोली म्हणून किंवा स्वतंत्र भाषा म्हणून वर्गीकृत करण्याऐवजी संबंधित प्रदेशातील उपलब्ध भाषाशास्त्रीय पुरावे, भाषिक रचना, भौगोलिक वितरण आणि इतर भाषांशी असलेला संपर्क यांचा विचार करणे आवश्यक ठरते. === आधुनिक भाषिक बदल === कोकणातील कुणबी समाजाशी संबंधित भाषिक प्रकारांवर आधुनिक शिक्षण, शहरीकरण, स्थलांतर, प्रसारमाध्यमे आणि प्रमाण मराठीच्या वाढत्या वापराचा परिणाम होत आहे. इंग्रजीच्या वाढत्या वापरामुळेही विशेषतः शिक्षण, रोजगार आणि शहरी व्यवहारांच्या क्षेत्रात भाषिक वापराच्या स्वरूपात बदल होत आहेत. या प्रक्रियेमुळे घरगुती आणि स्थानिक व्यवहारांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या काही प्रादेशिक भाषिक प्रकारांचा वापर विशिष्ट क्षेत्रांमध्ये कमी होण्याची शक्यता आहे. रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील तिलोरी बोलीच्या संदर्भात स्थानिक शब्दसंपदेचे संकलन आणि बोलीच्या सांस्कृतिक दस्तऐवजीकरणाचे प्रयत्न झाल्याचे समकालीन वृत्तांतांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे. चिपळूण, संगमेश्वर आणि राजापूर परिसरात तिलोरी बोलीशी संबंधित शब्दसंपदेचे संकलन करण्यात आल्याचे या वृत्तांतात म्हटले आहे.<ref>{{cite web |title=तिलोरी बोलीतले नऊ हजार शब्द संकलित |url=https://www.esakal.com/amp/kokan/tilori-language-900-words-collection-174832 |publisher=ई-सकाळ }}</ref> या वृत्तांतानुसार सुमारे नऊ हजार शब्द, सुमारे साठ गाणी आणि काही म्हणी संकलित करण्यात आल्याचे नमूद आहे.<ref>{{cite web |title=तिलोरी बोलीतले नऊ हजार शब्द संकलित |url=https://www.esakal.com/amp/kokan/tilori-language-900-words-collection-174832 |publisher=ई-सकाळ }}</ref> या प्रकारचे स्थानिक संकलन तिलोरी बोलीच्या शब्दसंपदेचे आणि लोकसाहित्याचे दस्तऐवजीकरण करण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाचे आहे. मात्र या संकलनातील सामग्रीचा उपयोग संपूर्ण रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील किंवा संपूर्ण कोकणातील तिलोरी कुणबी बोलीचे प्रतिनिधिक स्वरूप म्हणून करताना संबंधित भाषाशास्त्रीय अभ्यासाचा आधार घेणे आवश्यक आहे. === बोलीचे संवर्धन === बोलीभाषांच्या दस्तऐवजीकरणासाठी शब्दसंग्रह, म्हणी, लोकगीते, लोककथा, पारंपरिक संभाषणे आणि स्थानिक भाषिक नमुने यांचे संकलन महत्त्वाचे ठरते. अशा सामग्रीतून एखाद्या प्रदेशातील दैनंदिन जीवन, कृषीपद्धती, सामाजिक संबंध आणि सांस्कृतिक परंपरांचे भाषिक स्वरूप नोंदवता येते. कोकणातील ग्रामीण जीवन, शेती आणि स्थानिक सांस्कृतिक परंपरांचा अभ्यास करताना अशा भाषिक सामग्रीला पूरक ऐतिहासिक-सांस्कृतिक स्रोत म्हणूनही पाहता येते.<ref>{{cite book |last=घोलम |first=अनंत नर्मदा सखाराम |title=खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन |publisher=Kindle Direct Publishing |year=2025 }}</ref> तिलोरी बोलीच्या संदर्भात स्थानिक पातळीवर शब्दसंपदा, गीते आणि म्हणी यांचे संकलन झाल्याची नोंद उपलब्ध आहे.<ref>{{cite web |title=तिलोरी बोलीतले नऊ हजार शब्द संकलित |url=https://www.esakal.com/amp/kokan/tilori-language-900-words-collection-174832 |publisher=ई-सकाळ }}</ref> भाषिक संवर्धनाच्या दृष्टीने अशा स्थानिक प्रयत्नांना शास्त्रीय भाषिक सर्वेक्षण, ध्वनिमुद्रण, लिप्यंतरण, शब्दकोश निर्मिती आणि डिजिटल संग्रह यांची जोड मिळाल्यास बोलीभाषेच्या पुढील अभ्यासासाठी अधिक व्यापक स्रोतसामग्री उपलब्ध होऊ शकते. विशेषतः वृद्ध पिढीकडे उपलब्ध असलेली स्थानिक शब्दसंपदा, म्हणी, लोकगीते आणि पारंपरिक भाषिक वापर यांचे दस्तऐवजीकरण केल्यास भाषिक आणि सांस्कृतिक वारशाच्या नोंदी जतन करण्यास मदत होऊ शकते. === कुणबी बोलींचा तुलनात्मक अभ्यास === महाडची कुणबी बोली आणि रत्‍नागिरी-दक्षिण कोकणातील तिलोरी कुणबी बोली यांचा उल्लेख एकाच व्यापक संदर्भात होत असला तरी हे दोन्ही भाषिक प्रकार समान आहेत असे गृहीत धरता येत नाही. अमृत माधव घाटगे यांचा अभ्यास महाड परिसरातील कुणबी बोलीवर केंद्रित आहे, तर सीमा राजेश वीर यांचा २०२२मधील अभ्यास रत्‍नागिरी आणि दक्षिण कोकणातील तिलोरी कुणबी बोलीशी संबंधित आहे.<ref>{{cite book |last=Ghatge |first=A. M. |title=Kunbi of Mahad |series=A Survey of Marathi Dialects |volume=III |publisher=State Board for Literature and Culture, Bombay |location=Bombay |year=1966 }}</ref><ref>{{cite journal |last=वीर |first=सीमा राजेश |title=कोकणातील तिलोरी कुणबी बोली |journal=भाषा आणि जीवन |volume=40 |issue=3 |year=2022 |pages=7–19 }}</ref> या दोन्ही भाषिक प्रकारांचा तुलनात्मक अभ्यास करताना ध्वनिवैशिष्ट्ये, शब्दसंपदा, व्याकरण, वाक्यरचना, स्थानिक भाषिक संपर्क आणि भौगोलिक वितरण या घटकांचा स्वतंत्रपणे विचार करणे आवश्यक आहे. भौगोलिक जवळीक किंवा सामाजिक साम्य यांवरून दोन बोलींचे भाषिक स्वरूप समान असल्याचा निष्कर्ष काढता येत नाही. महाड, रायगड, रत्‍नागिरी आणि दक्षिण कोकणातील कुणबी समाजाशी संबंधित भाषिक प्रकारांचा तुलनात्मक अभ्यास केल्यास त्यांच्या भाषिक साम्यांबरोबरच प्रादेशिक फरकही अधिक स्पष्ट होऊ शकतात. मात्र अशा तुलनात्मक निष्कर्षांसाठी संबंधित बोलींच्या प्रत्यक्ष भाषिक नमुन्यांचा आणि उपलब्ध भाषाशास्त्रीय अभ्यासांचा आधार आवश्यक आहे. === भाषिक इतिहास आणि कुणबी समाज === कुणबी समाजाशी संबंधित भाषिक प्रकारांचा इतिहास हा कोकणातील ग्रामीण समाजाच्या दीर्घकालीन भाषिक परिवर्तनाच्या संदर्भात पाहता येतो. कृषीप्रधान ग्रामजीवन, स्थानिक देवस्थान आणि लोकपरंपरा, बाजारपेठा, शेजारील भाषिक समुदायांशी संपर्क, स्थलांतर, शिक्षण आणि शहरीकरण या विविध प्रक्रियांचा भाषिक वापरावर परिणाम झाला असण्याची शक्यता आहे. कोकणातील ग्रामीण जीवन आणि कृषीसंस्कृतीच्या अभ्यासातून या भाषिक परिवर्तनाची सामाजिक पार्श्वभूमी समजण्यास पूरक संदर्भ मिळू शकतो.<ref>{{cite book |last=घोलम |first=अनंत नर्मदा सखाराम |title=खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन |publisher=Kindle Direct Publishing |year=2025 }}</ref> मात्र उपलब्ध भाषिक अभ्यासांवरून कुणबी बोलीची थेट प्राचीन किंवा मध्ययुगीन वंशावळ निश्चित करता येत नाही. त्याचप्रमाणे एखाद्या आधुनिक बोलीचे अस्तित्व हे त्या समुदायाच्या प्राचीन स्थलांतराचा थेट पुरावा मानता येत नाही. भाषिक इतिहास आणि सामाजिक इतिहास यांचा परस्पर संबंध असला तरी त्यांच्या निष्कर्षांसाठी भाषाशास्त्रीय, ऐतिहासिक आणि सामाजिक स्रोत स्वतंत्रपणे तपासणे आवश्यक आहे. === ऐतिहासिक आणि आधुनिक भाषिक अभ्यासांचे महत्त्व === महाडच्या कुणबी बोलीसाठी अमृत माधव घाटगे यांचा १९६६मधील अभ्यास हा कोकणातील कुणबी भाषिक प्रकाराच्या दस्तऐवजीकरणातील महत्त्वाचा स्रोत आहे. हा अभ्यास मराठीच्या बोलींच्या व्यापक सर्वेक्षणाच्या प्रकल्पाचा भाग होता.<ref>{{cite web |title=Previous Dialect Surveys of Marathi |url=https://sdml.ac.in/previous-projects |publisher=Survey of Dialects of Marathi Language }}</ref><ref>{{cite book |last=Ghatge |first=A. M. |title=Kunbi of Mahad |series=A Survey of Marathi Dialects |volume=III |publisher=State Board for Literature and Culture, Bombay |location=Bombay |year=1966 }}</ref> तिलोरी कुणबी बोलीच्या संदर्भात सीमा राजेश वीर यांचा २०२२मधील अभ्यास आधुनिक काळातील महत्त्वाचा भाषाशास्त्रीय संदर्भ उपलब्ध करून देतो.<ref>{{cite journal |last=वीर |first=सीमा राजेश |title=कोकणातील तिलोरी कुणबी बोली |journal=भाषा आणि जीवन |volume=40 |issue=3 |year=2022 |pages=7–19 }}</ref> या दोन्ही स्रोतांचा एकत्रित विचार केल्यास कोकणातील कुणबी समाजाशी संबंधित भाषिक प्रकारांचा अभ्यास वेगवेगळ्या कालखंडांच्या संदर्भात करता येतो. एकीकडे १९६० च्या दशकातील शास्त्रीय बोली-सर्वेक्षणातून महाड परिसरातील भाषिक स्वरूपाचे दस्तऐवजीकरण झाले, तर दुसरीकडे २०२० च्या दशकातील अभ्यासातून रत्‍नागिरी-दक्षिण कोकणातील तिलोरी कुणबी बोलीचा स्वतंत्र विचार उपलब्ध झाला आहे. या दोन्ही अभ्यासांमधील काल, प्रदेश आणि अभ्यासपद्धतीतील फरक लक्षात घेऊनच त्यांची तुलना करणे आवश्यक आहे. === भाषिक नोंदींच्या मर्यादा === कुणबी बोलीविषयी उपलब्ध भाषिक स्रोतांचा वापर करताना काही मर्यादा लक्षात घेणे आवश्यक आहे. प्रथम, महाडची कुणबी बोली आणि रत्‍नागिरी-दक्षिण कोकणातील तिलोरी कुणबी बोली या स्वतंत्र प्रादेशिक भाषिक अभ्यासांचे विषय आहेत. त्यामुळे दोन्ही भाषिक प्रकारांचे स्वरूप एकसमान आहे असे गृहीत धरता येत नाही. दुसरे, एखाद्या बोलीचा विशिष्ट सामाजिक समुदायाशी संबंध असला तरी त्या बोलीच्या आधारे त्या समुदायाची जातीय उत्पत्ती किंवा प्राचीन वंशपरंपरा निश्चित करता येत नाही. तिसरे, मराठी, कोकणी आणि त्यांच्या विविध प्रादेशिक भाषिक प्रकारांमधील संबंध ऐतिहासिक आणि भाषाशास्त्रीयदृष्ट्या गुंतागुंतीचे आहेत.<ref>{{cite web |title=Previous Dialect Surveys of Marathi |url=https://sdml.ac.in/previous-projects |publisher=Survey of Dialects of Marathi Language }}</ref> त्यामुळे कुणबी बोलीची उत्पत्ती अमुक एका प्राचीन भाषेपासून झाली, सर्व कुणबी समाज एकच बोली बोलतो किंवा तिलोरी कुणबी बोली ही संपूर्ण कोकणातील एकमेव कुणबी बोली आहे, अशी निश्चित विधाने उपलब्ध भाषिक पुराव्यांच्या आधारे करता येत नाहीत. अशा निष्कर्षांसाठी विविध प्रदेशांतील भाषिक नमुने, ऐतिहासिक नोंदी आणि तुलनात्मक भाषाशास्त्रीय अभ्यास आवश्यक आहेत. === कोकणातील कुणबी बोलींचे भाषिक महत्त्व === कोकणातील कुणबी बोलींचे महत्त्व केवळ सामाजिक ओळखीच्या संदर्भापुरते मर्यादित नसून त्या प्रदेशातील भाषिक विविधतेच्या दस्तऐवजीकरणातही आहे. महाडमधील कुणबी बोलीचा १९६६मधील स्वतंत्र भाषिक अभ्यास आणि रत्‍नागिरी-दक्षिण कोकणातील तिलोरी कुणबी बोलीवरील २०२२मधील अभ्यास यांमुळे कुणबी समाजाशी संबंधित दोन वेगवेगळ्या प्रादेशिक भाषिक संदर्भांची नोंद उपलब्ध झाली आहे.<ref>{{cite book |last=Ghatge |first=A. M. |title=Kunbi of Mahad |series=A Survey of Marathi Dialects |volume=III |publisher=State Board for Literature and Culture, Bombay |location=Bombay |year=1966 }}</ref><ref>{{cite journal |last=वीर |first=सीमा राजेश |title=कोकणातील तिलोरी कुणबी बोली |journal=भाषा आणि जीवन |volume=40 |issue=3 |year=2022 |pages=7–19 }}</ref> या भाषिक अभ्यासांमधून कोकणातील ग्रामीण जीवन, कृषी संस्कृती आणि स्थानिक शब्दसंपदेच्या अभ्यासाला पूरक सामग्री मिळते. त्यामुळे कुणबी समाजाच्या इतिहासाचा अभ्यास करताना जमीन, शेती, लोकसंख्या, महसूल आणि प्रशासकीय नोंदींबरोबरच उपलब्ध भाषिक दस्तऐवजीकरणाचाही विचार करता येतो. == सामाजिक रचना == कोकणातील कुणबी समाजाची सामाजिक रचना कुटुंब, कुळ, देवक, विवाहसंबंध, नातेसंबंध, ग्रामजीवन आणि स्थानिक सामाजिक संस्थांशी संबंधित होती. मात्र कोकणातील कुणबी समाज एकसंध सामाजिक घटक होता असे मानता येत नाही. रत्‍नागिरी, रायगड, सावंतवाडी, महाड आणि उत्तर कोकणातील कुणबी समाजांच्या सामाजिक जीवनावर स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, कृषीव्यवस्था, ग्रामरचना आणि प्रादेशिक परंपरांचा प्रभाव होता. ब्रिटिशकालीन गॅझेटियरमध्ये कोकणातील विविध समुदायांच्या सामाजिक आणि ग्रामीण जीवनाचे वर्णन आढळते. रत्‍नागिरी आणि सावंतवाडीच्या गॅझेटियरमध्ये लोकसंख्या, ग्रामीण जीवन, शेती आणि सामाजिक समूहांची माहिती नोंदवण्यात आली आहे.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> नंतरच्या मानववंशशास्त्रीय अभ्यासांमध्ये महाराष्ट्रातील विविध समुदायांच्या सामाजिक रचना, कुटुंबव्यवस्था, विवाहपद्धती, नातेसंबंध आणि सांस्कृतिक परंपरांचा स्वतंत्र अभ्यास करण्यात आला आहे.<ref>{{cite book |title=People of India: Maharashtra |volume=30 |publisher=Anthropological Survey of India |location=Calcutta |year=2004 }}</ref> कोकणातील ग्रामीण जीवनाच्या संदर्भात कुटुंब, शेती, ग्रामसंस्था, स्थानिक परंपरा आणि सामाजिक संबंध यांचा परस्परसंबंध दिसून येतो. या ग्रामीण-सांस्कृतिक संदर्भांचा अभ्यास करण्यासाठी उपलब्ध स्थानिक इतिहास आणि ग्रामीण जीवनावरील साहित्य पूरक स्रोत म्हणून वापरता येते.<ref>{{cite book |last=घोलम |first=अनंत नर्मदा सखाराम |title=खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन |publisher=Kindle Direct Publishing |year=2025 }}</ref> === कुटुंब === कुणबी समाजातील पारंपरिक सामाजिक जीवनात कुटुंब ही महत्त्वाची सामाजिक आणि आर्थिक संस्था होती. कृषीप्रधान अर्थव्यवस्थेमुळे कुटुंबातील विविध सदस्यांचा शेतीच्या कामांमध्ये सहभाग असे. ब्रिटिशकालीन गॅझेटियरमधील ग्रामीण जीवनाच्या वर्णनांमध्ये कृषी कामांमध्ये कुटुंबाच्या सहभागाचे उल्लेख आढळतात.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> कुटुंबाची आर्थिक रचना जमीनधारणा, कुटुंबाचा आकार, शेतीचे स्वरूप, पशुधन आणि उपलब्ध संसाधने यांशी संबंधित होती. कृषी उत्पादनाबरोबरच पशुपालन, घरगुती कामे आणि स्थानिक रोजगार यांचा कुटुंबाच्या उपजीविकेत सहभाग असू शकत होता. त्यामुळे ग्रामीण कृषी समाजात कुटुंबाची भूमिका सामाजिक संबंधांबरोबरच आर्थिक जीवनाशीही जोडलेली होती.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> नंतरच्या मानववंशशास्त्रीय अभ्यासांमध्ये महाराष्ट्रातील विविध समुदायांमध्ये संयुक्त आणि विभक्त कुटुंबांचे प्रकार नोंदवण्यात आले आहेत. त्यामुळे संपूर्ण कुणबी समाजात एकच कुटुंबपद्धती प्रचलित होती असे मानणे योग्य नाही. कुटुंबव्यवस्थेचे स्वरूप प्रदेश, आर्थिक परिस्थिती आणि स्थानिक सामाजिक परंपरांनुसार बदलत असण्याची शक्यता होती.<ref>{{cite book |title=People of India: Maharashtra |volume=30 |publisher=Anthropological Survey of India |location=Calcutta |year=2004 }}</ref> === कुळ === कुळ ही संकल्पना कुटुंबीय वंशपरंपरा, सामाजिक ओळख आणि विवाहसंबंधांच्या संदर्भात महत्त्वाची ठरते. महाराष्ट्रातील विविध ग्रामीण समाजांच्या सामाजिक रचनेत कुटुंबसमूह, आडनावे, वंशपरंपरा आणि विवाहनियम यांना स्थान असल्याचे मानववंशशास्त्रीय साहित्यात आढळते.<ref>{{cite book |title=People of India: Maharashtra |volume=30 |publisher=Anthropological Survey of India |location=Calcutta |year=2004 }}</ref> काही कुणबी समुदायांमध्ये समान कुळ किंवा जवळच्या वंशसमूहातील विवाह टाळण्याची प्रथा आढळत असल्याचे तुलनात्मक मानववंशशास्त्रीय साहित्यात नमूद केले आहे. मात्र अशा प्रथा सर्व प्रदेशांतील कुणबी समाजाला समान प्रमाणात लागू होत्या असे गृहीत धरता येत नाही.<ref name="RussellHiralal1916"/> कुळ, गोत्र, देवक आणि आडनाव या संज्ञा सामाजिक संदर्भानुसार वापरल्या जात असल्यामुळे त्यांचे अर्थ सर्व प्रदेशांत समान असतीलच असे नाही. विशेषतः कोकणातील कुणबी समाजाचा अभ्यास करताना स्थानिक विवाहपद्धती, कुटुंबव्यवस्था, देवकपरंपरा, आडनावे आणि प्रादेशिक सामाजिक संकेत यांचा स्वतंत्रपणे विचार करणे आवश्यक आहे. कोकणातील ग्रामीण कुटुंबव्यवस्था, स्थानिक परंपरा आणि सामाजिक जीवनाचा अभ्यास करताना स्थानिक इतिहास व ग्रामीण जीवनावरील स्रोत पूरक ठरू शकतात. रत्‍नागिरीतील ग्रामीण जीवनाच्या संदर्भात कुटुंब, शेती, ग्रामव्यवस्था आणि स्थानिक सांस्कृतिक परंपरांचा परस्परसंबंधही अभ्यासता येतो.<ref>{{cite book |last=घोलम |first=अनंत नर्मदा सखाराम |title=खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन |publisher=Kindle Direct Publishing |year=2025 }}</ref> === देवक === कुणबी समाजाच्या सामाजिक आणि विवाहसंस्थेच्या संदर्भात देवक ही महत्त्वाची संकल्पना मानली जाते. देवक हे वनस्पती, वृक्ष, प्राणी, वस्तू किंवा अन्य प्रतीकाशी संबंधित कुलचिन्ह अथवा संरक्षक प्रतीकाच्या स्वरूपात आढळू शकते. महाराष्ट्रातील कुणबी समाजावरील मानववंशशास्त्रीय अभ्यासांमध्ये देवक, गोत्र, कुळ आणि विवाहनियम यांचा परस्परसंबंध नोंदवण्यात आला आहे.<ref>{{cite book |editor-last=Singh |editor-first=K. S. |title=People of India: Maharashtra |volume=30 |publisher=Anthropological Survey of India |location=New Delhi |year=2004 }}</ref> काही कुणबी उपसमूहांमध्ये समान देवक असलेल्या कुटुंबांमध्ये विवाह टाळण्याची प्रथा आढळत असल्याचे महाराष्ट्रातील मानववंशशास्त्रीय आणि गॅझेटियर नोंदींवरून दिसते. मात्र अशा विवाहनियमांचे स्वरूप प्रदेश आणि उपसमूहानुसार बदलत असल्यामुळे ते संपूर्ण कुणबी समाजाला समान प्रमाणात लागू होते असे मानता येत नाही.<ref>{{cite web |title=People of Maharashtra: Major Castes and Tribes |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/land_and_people/L%20%26%20P%20pdf/Chapter%20II/2%20Major%20Castes%20and%20Tribes.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> सावंतवाडी तालुक्यातील कुंकेरी गावाच्या संदर्भात १९६१ च्या जनगणनेअंतर्गत तयार करण्यात आलेल्या Village Survey Monographमध्ये कुणबी मराठा कुटुंबांच्या सामाजिक जीवनाचे वर्णन आढळते. या सर्वेक्षणाच्या प्रकाशनात स्थानिक सामाजिक प्रथा, कुटुंबव्यवस्था आणि सांस्कृतिक जीवनाचा स्वतंत्र विचार करण्यात आला आहे.<ref>{{cite report |title=Kunkeri Village Survey Monograph |publisher=Maharashtra Census Office |location=Bombay |year=1966 |series=Census of India, 1961 }}</ref> देवकाचा संबंध केवळ धार्मिक श्रद्धेशी मर्यादित नसून विवाहसंबंध आणि सामाजिक ओळख यांच्याशीही जोडलेला असल्याचे या प्रकारच्या नोंदींमधून दिसते. तथापि देवकाची नावे, त्यांच्याशी संबंधित प्रथा आणि विवाहनियम यांमध्ये स्थानिक फरक असू शकतात. === विवाह === कुणबी समाजातील विवाह हा कुटुंब, कुळ आणि विस्तारित नातेसंबंधांना जोडणारा महत्त्वाचा सामाजिक विधी होता. विवाह ठरविताना कुटुंबीय संबंध, कुळ, आडनाव, देवक आणि संबंधित सामाजिक नियमांचा विचार केला जात असल्याचे महाराष्ट्रातील मानववंशशास्त्रीय अभ्यासांत आढळते.<ref>{{cite book |editor-last=Singh |editor-first=K. S. |title=People of India: Maharashtra |volume=30 |publisher=Anthropological Survey of India |location=New Delhi |year=2004 }}</ref> बॉम्बे प्रेसिडेन्सीतील कुणबी आणि संबंधित कृषक समुदायांच्या विवाहपद्धतींच्या वर्णनांमध्ये समान कुळातील विवाह टाळणे आणि काही ठिकाणी समान आडनाव किंवा देवक असलेल्या कुटुंबांमधील विवाहास प्रतिबंध असल्याचे उल्लेख आढळतात.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Poona |volume=18 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1885 }}</ref> या विवाहनियमांमधून कुणबी समाजातील जातीय किंवा सामाजिक अंतर्विवाहाबरोबरच कुळ, देवक किंवा वंशसमूहाच्या पातळीवरील बहिर्विवाहाची प्रथा अस्तित्वात असल्याचे दिसते. मात्र या नियमांचे स्वरूप प्रदेश, उपसमूह आणि स्थानिक सामाजिक परंपरेनुसार बदलत होते. कोकणातील ग्रामीण जीवनाच्या संदर्भात विवाह हा केवळ दोन व्यक्तींमधील संबंध न राहता दोन कुटुंबे आणि त्यांच्या नातेसंबंधांना जोडणारी सामाजिक प्रक्रिया होती. रत्‍नागिरीतील ग्रामीण जीवन, कुटुंबव्यवस्था आणि स्थानिक सामाजिक परंपरांचा अभ्यास करताना अशा संबंधांचा विचार करणे आवश्यक ठरते.<ref>{{cite book |last=घोलम |first=अनंत नर्मदा सखाराम |title=खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन |publisher=Kindle Direct Publishing |year=2025 }}</ref> === नातेसंबंध === कुणबी समाजाच्या पारंपरिक ग्रामीण जीवनात रक्तसंबंध, विवाहसंबंध आणि शेजारधर्म यांना महत्त्व होते. विस्तारित कुटुंब, सासर-माहेरचे संबंध आणि इतर नातेसंबंध सामाजिक समारंभ आणि जीवनचक्रातील विधींमध्ये सक्रिय असत.<ref>{{cite book |editor-last=Singh |editor-first=K. S. |title=People of India: Maharashtra |volume=30 |publisher=Anthropological Survey of India |location=New Delhi |year=2004 }}</ref> जन्म, नामकरण, विवाह आणि मृत्यू यांसारख्या जीवनचक्रातील विधींमध्ये नातेवाईक आणि समाजातील इतर व्यक्तींचा सहभाग असे. अशा विधींमुळे कुटुंबांमधील सामाजिक संबंध दृढ होण्यास मदत होत असे. कोकणातील ग्रामीण समाजात कुटुंब, नातेसंबंध, शेती आणि ग्रामजीवन यांचा परस्पर संबंध असल्यामुळे सामाजिक जीवनाचा अभ्यास करताना या घटकांचा एकत्रित विचार करणे आवश्यक आहे.<ref>{{cite book |last=घोलम |first=अनंत नर्मदा सखाराम |title=खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन |publisher=Kindle Direct Publishing |year=2025 }}</ref> === विवाहासंबंधी सामाजिक नियम === कुणबी समाजातील विवाहासाठी विविध सामाजिक नियम प्रचलित होते. समान कुळ किंवा देवकातील विवाह टाळणे, विशिष्ट नातेसंबंधांमध्ये विवाहास प्रतिबंध करणे आणि विवाहासाठी मान्य सामाजिक चौकट पाळणे यांचा उल्लेख महाराष्ट्रातील मानववंशशास्त्रीय अभ्यासांत आढळतो.<ref>{{cite book |editor-last=Singh |editor-first=K. S. |title=People of India: Maharashtra |volume=30 |publisher=Anthropological Survey of India |location=New Delhi |year=2004 }}</ref> विवाहनियमांमध्ये उपसमूह आणि प्रदेशानुसार फरक असल्याचेही नोंदींवरून दिसते. काही कुणबी उपसमूहांमध्ये विधवा पुनर्विवाहाला मान्यता असल्याचे, तसेच काही समूहांमध्ये विवाहविच्छेदाची प्रथा अस्तित्वात असल्याचे मानववंशशास्त्रीय साहित्यात नमूद केले आहे. मात्र या प्रथा संपूर्ण कुणबी समाजासाठी समान होत्या असे मानता येत नाही.<ref>{{cite web |title=People of Maharashtra: Major Castes and Tribes |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/land_and_people/L%20%26%20P%20pdf/Chapter%20II/2%20Major%20Castes%20and%20Tribes.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> म्हणून कुणबी समाजातील विवाहसंस्थेचा अभ्यास करताना प्रदेश, उपसमूह, आर्थिक स्थिती, स्थानिक सामाजिक परंपरा आणि कालखंड या घटकांचा विचार करणे आवश्यक आहे. ऐतिहासिक नोंदींमधील एखादी प्रथा संपूर्ण कुणबी समाजाचे सार्वत्रिक वैशिष्ट्य म्हणून मांडणे योग्य ठरणार नाही. === विधवा पुनर्विवाह आणि विवाहविच्छेद === कुणबी समाजातील काही उपसमूहांमध्ये विधवा पुनर्विवाहाला सामाजिक मान्यता असल्याचे मानववंशशास्त्रीय नोंदींमध्ये आढळते. त्याचप्रमाणे काही उपसमूहांमध्ये विवाहविच्छेदाची प्रथा अस्तित्वात असल्याचेही नोंदवण्यात आले आहे.<ref>{{cite web |title=People of Maharashtra: Major Castes and Tribes |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/land_and_people/L%20%26%20P%20pdf/Chapter%20II/2%20Major%20Castes%20and%20Tribes.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> या प्रथांचे स्वरूप प्रदेश, उपसमूह, सामाजिक स्थान आणि कालखंडानुसार बदलत असल्याचे उपलब्ध नोंदींवरून दिसते. त्यामुळे एखाद्या विशिष्ट कुणबी उपसमूहात आढळणारी विधवा पुनर्विवाहाची किंवा विवाहविच्छेदाची प्रथा संपूर्ण कुणबी समाजाचे सार्वत्रिक वैशिष्ट्य म्हणून मांडता येत नाही. ऐतिहासिक विवाहसंस्थेचा अभ्यास करताना तत्कालीन सामाजिक नियम आणि आधुनिक काळातील कायदेशीर व सामाजिक व्यवस्था यांच्यात फरक करणे आवश्यक आहे. विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धातील किंवा आधुनिक कुणबी समाजातील विवाहपद्धती केवळ १९व्या शतकातील मानववंशशास्त्रीय वर्णनांच्या आधारे निश्चित करता येत नाहीत. === ग्रामजीवन === कोकणातील कुणबी समाजाचे पारंपरिक सामाजिक आणि आर्थिक जीवन गाव, शेती आणि स्थानिक सामाजिक संबंधांशी घट्टपणे जोडलेले होते. शेती, पाणी, देवस्थान, सण, बाजारपेठ, श्रमवाटप आणि परस्पर सहाय्य या घटकांमधून ग्रामीण समाजजीवनाची रचना विकसित होत असे.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> रत्‍नागिरी आणि सावंतवाडीच्या गॅझेटियरमध्ये ग्रामीण लोकांचे शेतीशी असलेले संबंध, कुटुंबव्यवस्था, विवाह, सामाजिक समारंभ, धार्मिक प्रथा आणि स्थानिक व्यवसाय यांचे वर्णन आढळते.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> गाव हे कृषी उत्पादनाचे केंद्र असण्याबरोबरच सामाजिक आणि धार्मिक व्यवहारांचेही केंद्र होते. ग्रामदेवता, देवस्थाने, जत्रा आणि विविध धार्मिक समारंभांमध्ये गावातील वेगवेगळे सामाजिक समूह सहभागी होत असत. त्यामुळे ग्रामजीवन हे केवळ शेतीच्या उत्पादनाशी संबंधित नसून सामाजिक आणि सांस्कृतिक संबंधांचेही महत्त्वाचे क्षेत्र होते. कोकणातील ग्रामीण जीवनाचा अभ्यास करताना कुटुंब, शेती, स्थानिक परंपरा, धार्मिक आचार आणि ग्रामसमुदाय यांचा परस्परसंबंध लक्षात घेणे आवश्यक आहे. रत्‍नागिरीतील ग्रामीण जीवनाच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक संदर्भासाठी स्थानिक ग्रामीण जीवनावरील अभ्यासही पूरक ठरतात.<ref>{{cite book |last=घोलम |first=अनंत नर्मदा सखाराम |title=खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन |publisher=Kindle Direct Publishing |year=2025 }}</ref> === ग्रामसंस्था आणि परस्परावलंबन === पारंपरिक कोकणी ग्रामजीवनात कृषक आणि विविध सेवा देणाऱ्या समूहांमध्ये परस्परावलंबी संबंध अस्तित्वात होते. शेती आणि दैनंदिन ग्रामीण जीवनासाठी लोहार, सुतार, न्हावी, परीट, गुरव आणि इतर सेवा देणाऱ्या व्यक्ती किंवा समूहांची आवश्यकता असे. त्याबदल्यात त्यांना धान्य, उत्पन्नातील हिस्सा किंवा इतर पारंपरिक मोबदला मिळत असल्याचे ग्रामीण सामाजिक व्यवस्थेच्या वर्णनांमध्ये आढळते.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> अशा परस्परावलंबी संबंधांचे स्वरूप गाव, प्रदेश आणि स्थानिक जमीनव्यवस्थेनुसार बदलत होते. त्यामुळे महाराष्ट्रातील सर्व गावांमध्ये एकसारखी बलुतेदारी व्यवस्था अस्तित्वात होती असे सरसकट म्हणता येत नाही. विशेषतः कोकणातील जमीनव्यवस्था, खोतपद्धती, वतनव्यवस्था आणि स्थानिक ग्रामरचना यांचा स्वतंत्र संदर्भात विचार करणे आवश्यक आहे.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> कोकणातील ग्रामजीवनात अशा परस्परावलंबी संबंधांचा परिणाम कृषी उत्पादन, स्थानिक सेवा, सामाजिक समारंभ आणि दैनंदिन व्यवहारांवर होत असे. त्यामुळे कुणबी समाजाच्या सामाजिक इतिहासाचा अभ्यास करताना केवळ जमीनधारणा किंवा शेतीपुरता विचार न करता ग्रामसंस्था आणि इतर ग्रामीण समूहांशी असलेले संबंध यांचाही विचार करणे आवश्यक ठरते. === सामाजिक संघटना === पारंपरिक कुणबी समाजातील सामाजिक संबंध कुटुंब, कुळ, गाव आणि व्यापक सामाजिक समुदाय या विविध स्तरांवर विकसित झाले होते. विवाह, धार्मिक विधी, सामाजिक समारंभ आणि स्थानिक वादविवाद यांसारख्या प्रसंगी कुटुंबातील तसेच समुदायातील ज्येष्ठ व्यक्तींना भूमिका असू शकत होती. या सामाजिक संबंधांचे स्वरूप प्रदेश आणि स्थानिक परंपरेनुसार बदलत होते.<ref>{{cite book |editor-last=Singh |editor-first=K. S. |title=People of India: Maharashtra |volume=30 |publisher=Anthropological Survey of India |location=New Delhi |year=2004 }}</ref> महाराष्ट्रातील विविध समुदायांच्या मानववंशशास्त्रीय अभ्यासांमध्ये समुदायातील ज्येष्ठ व्यक्ती, कुटुंबसमूह किंवा स्थानिक सामाजिक संस्थांच्या माध्यमातून सामाजिक प्रश्न आणि वाद सोडवण्याच्या प्रथांचा उल्लेख आढळतो. तथापि प्रत्येक कुणबी गावात किंवा प्रत्येक उपसमूहात औपचारिक जातपंचायत अस्तित्वात होती, असा सार्वत्रिक निष्कर्ष काढण्यासाठी स्वतंत्र स्थानिक पुराव्याची आवश्यकता आहे.<ref>{{cite book |editor-last=Singh |editor-first=K. S. |title=People of India: Maharashtra |volume=30 |publisher=Anthropological Survey of India |location=New Delhi |year=2004 }}</ref> कोकणातील सामाजिक जीवनाचा विचार करताना ग्रामसमुदाय, कुटुंबीय संबंध, धार्मिक परंपरा आणि परस्पर सहाय्य यांचा एकत्रित विचार करणे आवश्यक आहे. रत्‍नागिरीतील ग्रामीण जीवनाच्या संदर्भात कुटुंब, शेती आणि स्थानिक सामाजिक-सांस्कृतिक संबंध यांचे परस्परसंबंधही महत्त्वाचे ठरतात.<ref>{{cite book |last=घोलम |first=अनंत नर्मदा सखाराम |title=खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन |publisher=Kindle Direct Publishing |year=2025 }}</ref> === पारंपरिक सामाजिक भूमिका === कुणबी समाजाची पारंपरिक सामाजिक आणि आर्थिक भूमिका प्रामुख्याने कृषी उत्पादनाशी संबंधित होती. जमीन कसणे, पिकांची लागवड, पशुधनाचे पालन आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेतील सहभाग हे त्यांच्या जीवनाचे महत्त्वाचे घटक होते. रत्‍नागिरी, कोलाबा आणि ठाणे या ऐतिहासिक जिल्ह्यांच्या गॅझेटियरमध्ये कुणबींचा कृषक समुदाय म्हणून उल्लेख आढळतो.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref><ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira |volume=11 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 }}</ref><ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Tha'na |volume=13 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1882 }}</ref> कुणबींचे कृषीशी असलेले ऐतिहासिक संबंध महत्त्वाचे असले तरी कुणबी आणि शेतकरी या दोन संज्ञा समानार्थी मानता येत नाहीत. कृषक ही आर्थिक किंवा व्यवसायाधारित संज्ञा होती, तर कुणबी ही सामाजिक समुदायाची ओळख होती. त्यामुळे प्रत्येक कृषक कुणबी होता किंवा प्रत्येक कुणबी व्यक्ती केवळ शेतीवरच अवलंबून होती असे म्हणता येत नाही. कालांतराने कुणबी समाजातील व्यक्तींनी शेतीबरोबरच मजुरी, व्यापार, वाहतूक, सरकारी सेवा, लष्करी सेवा आणि इतर व्यवसाय स्वीकारल्याचे महाराष्ट्रावरील मानववंशशास्त्रीय अभ्यासांत दिसून येते.<ref>{{cite book |editor-last=Singh |editor-first=K. S. |title=People of India: Maharashtra |volume=30 |publisher=Anthropological Survey of India |location=New Delhi |year=2004 }}</ref> === स्त्रियांची सामाजिक आणि आर्थिक भूमिका === कृषीप्रधान कुटुंबव्यवस्थेत स्त्रियांचा सामाजिक आणि आर्थिक सहभाग महत्त्वाचा होता. ब्रिटिशकालीन गॅझेटियरमधील ग्रामीण आणि कृषक जीवनाच्या वर्णनांमध्ये स्त्रिया आणि मुले शेतीशी संबंधित विविध कामांमध्ये सहभागी होत असल्याचे उल्लेख आढळतात.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> शेतीतील कामांबरोबरच घरगुती उत्पादन, पशुधनाची देखभाल, अन्नप्रक्रिया, धान्यसाठवण आणि धार्मिक-सामाजिक विधींमध्येही स्त्रियांचा सहभाग असू शकत होता. कृषीप्रधान कुटुंबात घरगुती आणि कृषी कामांमध्ये स्पष्ट विभाजन नसल्यामुळे कुटुंबाच्या उपजीविकेत स्त्रियांचे योगदान विविध स्वरूपाचे होते. कोकणातील ग्रामीण जीवनाच्या संदर्भात स्त्रियांची भूमिका समजून घेताना कुटुंबव्यवस्था, शेती, घरगुती अर्थव्यवस्था आणि धार्मिक-सांस्कृतिक परंपरा यांचा परस्परसंबंध लक्षात घेणे आवश्यक आहे.<ref>{{cite book |last=घोलम |first=अनंत नर्मदा सखाराम |title=खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन |publisher=Kindle Direct Publishing |year=2025 }}</ref> मात्र ब्रिटिशकालीन गॅझेटियरमधील स्त्रियांच्या भूमिकेविषयीची वर्णने तत्कालीन प्रशासकीय निरीक्षकांच्या दृष्टिकोनातून तयार झालेली असल्यामुळे त्यांना संपूर्ण कुणबी समाजातील स्त्रियांच्या जीवनाचे सार्वत्रिक किंवा अपरिवर्तनीय चित्र मानता येत नाही. प्रदेश, कुटुंबाची आर्थिक स्थिती, जमीनधारणा आणि सामाजिक परिस्थितीनुसार स्त्रियांच्या कामाच्या स्वरूपात फरक असण्याची शक्यता होती. === धार्मिक जीवन आणि सामाजिक रचना === कुणबी समाजातील पारंपरिक धार्मिक जीवनात ग्रामदेवता, स्थानिक देवता, कुटुंबीय देवता आणि हिंदू धार्मिक परंपरांना महत्त्वाचे स्थान होते. जन्म, विवाह आणि मृत्यू यांसारख्या जीवनचक्रातील विधींमध्ये धार्मिक श्रद्धा आणि सामाजिक संबंध यांचा परस्परसंबंध दिसून येतो. या प्रथा प्रदेश, उपसमूह आणि स्थानिक परंपरेनुसार बदलत असण्याची शक्यता होती.<ref>{{cite web |title=People of Maharashtra: Major Castes and Tribes |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/land_and_people/L%20%26%20P%20pdf/Chapter%20II/2%20Major%20Castes%20and%20Tribes.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> देवक ही संकल्पना या संदर्भात विशेष महत्त्वाची ठरते. देवकाचा संबंध धार्मिक प्रतीकात्मकतेबरोबरच विवाहनियमांशी जोडलेला असल्यामुळे धार्मिक श्रद्धा आणि सामाजिक संस्था यांचे परस्परसंबंध स्पष्ट होतात. काही कुणबी उपसमूहांमध्ये समान देवक असलेल्या कुटुंबांमधील विवाह टाळण्याची प्रथा नोंदवली गेली आहे.<ref>{{cite web |title=People of Maharashtra: Major Castes and Tribes |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/land_and_people/L%20%26%20P%20pdf/Chapter%20II/2%20Major%20Castes%20and%20Tribes.pdf |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> कोकणातील ग्रामीण जीवनात धार्मिक परंपरा या ग्रामसमुदायाच्या सामाजिक जीवनाशीही जोडलेल्या होत्या. ग्रामदेवता, देवस्थाने, जत्रा आणि धार्मिक समारंभ हे केवळ श्रद्धेचे विषय नसून सामाजिक सहभाग आणि सामुदायिक संबंध दृढ करणारे प्रसंगही होते. रत्‍नागिरीतील ग्रामीण जीवनाच्या अभ्यासात स्थानिक परंपरा, कुटुंबव्यवस्था, ग्रामजीवन आणि धार्मिक-सांस्कृतिक व्यवहार यांचा परस्परसंबंध विचारात घेता येतो.<ref>{{cite book |last=घोलम |first=अनंत नर्मदा सखाराम |title=खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन |publisher=Kindle Direct Publishing |year=2025 }}</ref> === सामाजिक स्तर आणि प्रादेशिक फरक === कुणबी समाजाच्या अंतर्गतही आर्थिक आणि सामाजिक स्थितीत फरक होते. जमीनधारणा, जमिनीची गुणवत्ता, कुटुंबाचा आकार, कृषी उत्पादन, पशुधन, गावातील सामाजिक स्थान, कर्ज आणि उपलब्ध आर्थिक साधने यांनुसार कुटुंबांच्या परिस्थितीत भिन्नता असू शकत होती. ब्रिटिशकालीन रत्‍नागिरी गॅझेटियरमध्ये ग्रामीण समाजातील विविध आर्थिक स्तर, कृषक, मजूर आणि इतर घटकांच्या परिस्थितीचे वर्णन आढळते. विवाह, सामाजिक समारंभ आणि कौटुंबिक खर्च यांमध्येही आर्थिक स्थितीनुसार फरक असल्याचे नोंदवले आहे.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri and Savantvadi Gazetteer — Capitals and Capitalists |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/capitals1_capitalists.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> रत्‍नागिरीतील कुणबी समाजाच्या संदर्भात जमीनधारणा आणि कृषीव्यवस्थेतील स्थानानुसार आर्थिक स्थितीत फरक असल्याचे जमीन प्रशासनाच्या नोंदींमधूनही दिसते. काही कृषक वारसाहक्की हक्कांशी संबंधित होते, तर इतर कृषकांचे जमीन आणि महसूलव्यवस्थेशी संबंध वेगळ्या स्वरूपाचे होते.<ref>{{cite web |title=Land Administration — Ratnagiri: Surveys 1827–1851 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra }}</ref> त्यामुळे कुणबी समाजाला आर्थिकदृष्ट्या एकसमान समुदाय मानणे ऐतिहासिकदृष्ट्या योग्य ठरणार नाही. कोकणातील वेगवेगळ्या प्रदेशांमध्ये जमीन, शेती, बाजारपेठ, रोजगार आणि स्थानिक सामाजिक रचना यांतील फरकांमुळे कुणबी कुटुंबांच्या सामाजिक आणि आर्थिक स्थितीतही भिन्नता निर्माण झाली होती. === सावंतवाडीतील कुणबी सामाजिक रचना === सावंतवाडी आणि वेंगुर्ले परिसरातील कुणबींच्या सामाजिक रचनेचा अभ्यास करण्यासाठी १९६१ च्या जनगणनेअंतर्गत करण्यात आलेले कुंकेरी गावाचे सर्वेक्षण महत्त्वाचे ठरते. या सर्वेक्षणावर आधारित Village Survey Monographमध्ये कुणबी मराठ्यांची कुटुंबव्यवस्था, धार्मिक प्रथा, देवक, स्थानिक सामाजिक संबंध आणि ग्रामजीवनाचे विविध पैलू नोंदवण्यात आले आहेत.<ref>{{cite report |title=Village Survey Monograph: Kunkeri Village |series=Census of India, 1961 |publisher=Maharashtra Census Office |location=Bombay |year=1966 |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/31003/download/34184/49541_1961_KUN.pdf }}</ref> या सर्वेक्षणात कदंब किंवा कळंब या देवकाचा उल्लेख आढळतो. काही कुटुंबांना त्यांच्या पूर्वीच्या देवकाची माहिती किंवा स्मृती उपलब्ध नसल्याचेही नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite report |title=Village Survey Monograph: Kunkeri Village |series=Census of India, 1961 |publisher=Maharashtra Census Office |location=Bombay |year=1966 |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/31003/download/34184/49541_1961_KUN.pdf }}</ref> या नोंदीवरून सामाजिक आणि सांस्कृतिक संस्था काळानुसार बदलू शकतात, तसेच काही परंपरांची स्मृती कमी होऊ शकते, असे दिसून येते. मात्र कुंकेरी गावातील या नोंदीवरून संपूर्ण सावंतवाडी किंवा कोकणातील सर्व कुणबी कुटुंबांमध्ये समान देवकपरंपरा होती असा निष्कर्ष काढता येत नाही. === सामाजिक परिवर्तन === विसाव्या शतकात शिक्षणाचा प्रसार, शहरीकरण, स्थलांतर, सरकारी प्रशासन, बाजारपेठांचा विस्तार, सुधारलेले दळणवळण आणि आधुनिक कायदे यांमुळे कुणबी समाजाच्या पारंपरिक सामाजिक आणि आर्थिक जीवनात बदल घडत गेले. रत्‍नागिरी आणि सावंतवाडीच्या गॅझेटियरमध्ये शिक्षण, दळणवळण, प्रशासन, व्यापार आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेतील बदलांचे वर्णन आढळते.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> या परिवर्तनाचा परिणाम विवाहसंस्था, कुटुंबव्यवस्था, व्यवसाय, शिक्षण आणि सामाजिक संघटनांवर झाला. तथापि या बदलांचा वेग आणि स्वरूप प्रदेशानुसार वेगवेगळे होते. १९६१ च्या जनगणनेअंतर्गत करण्यात आलेल्या कुंकेरी गावाच्या सर्वेक्षणात कुटुंबव्यवस्था, व्यवसाय, सामाजिक जीवन आणि सांस्कृतिक परंपरांचा स्वतंत्र अभ्यास करण्यात आला आहे.<ref>{{cite report |title=Village Survey Monograph: Kunkeri Village |series=Census of India, 1961 |publisher=Maharashtra Census Office |location=Bombay |year=1966 |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/31003/download/34184/49541_1961_KUN.pdf }}</ref> ग्रामीण भागातून मुंबई आणि इतर शहरी केंद्रांकडे होणाऱ्या स्थलांतरामुळे काही कुटुंबांच्या उत्पन्नाच्या स्रोतांमध्येही बदल झाला. १८८३ च्या कोलाबा गॅझेटियरमध्ये महाड आणि माणगाव परिसरातील काही कुणबी भात कापणीचा हंगाम संपल्यानंतर मुंबईकडे किंवा इतर रोजगाराच्या ठिकाणी जात असल्याचे नमूद केले आहे. काही जण हंगामी रोजगार करून पावसाळ्यापूर्वी आपल्या गावाकडे परतत असत. अशा रोजगारातून मिळणाऱ्या उत्पन्नाचा उपयोग बियाणे खरेदी आणि कुटुंबाच्या इतर गरजांसाठी केला जात असल्याचेही वर्णन आढळते.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba — Population and Communities |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Kolaba%20District/population_communities.html }}</ref> त्याच गॅझेटियरमध्ये काही कुणबी लष्कर, पोलीस आणि इतर सरकारी सेवांमध्ये प्रवेश करीत असल्याचेही नमूद केले आहे. मुंबईत रोजगार करणारे काही कुणबी आपल्या मूळ गावातील नातेवाईकांना पैसे पाठवत आणि गावातील जमीन व शेतीशी संबंध कायम ठेवत असल्याचे वर्णन आढळते.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba — Population and Communities |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Kolaba%20District/population_communities.html }}</ref> या प्रक्रियेमुळे काही कुटुंबांनी शेती कायम ठेवून शहरी किंवा हंगामी रोजगार स्वीकारला, तर काही कुटुंबांचे उत्पन्न हळूहळू शेतीबाहेरील रोजगाराशी अधिक जोडले गेले. ग्रामीण शेती आणि शहरी रोजगार यांच्यातील हा संबंध पुढील काळात कोकणातील सामाजिक आणि आर्थिक परिवर्तनाचा एक महत्त्वाचा घटक ठरला. मात्र हा बदल सर्व कुणबी कुटुंबांमध्ये समान प्रमाणात झाला असे मानता येत नाही. १८८३चा गॅझेटियर विशेषतः ऐतिहासिक कोलाबा जिल्ह्यातील महाड आणि माणगाव परिसरातील नोंदी देतो. त्यामुळे त्या नोंदींचा उपयोग संबंधित प्रदेशातील कुणबींच्या स्थलांतर आणि रोजगारपद्धतीचा पुरावा म्हणून करणे योग्य आहे; परंतु त्यावरून संपूर्ण कोकणातील कुणबी समाजाच्या स्थलांतराचे सार्वत्रिक स्वरूप निश्चित करता येत नाही.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba — Population and Communities |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Kolaba%20District/population_communities.html }}</ref> कोकणातील ग्रामीण सामाजिक परिवर्तन समजून घेताना शेती, कुटुंब, स्थानिक परंपरा, स्थलांतर आणि बाहेरील रोजगार यांचा परस्परसंबंधही महत्त्वाचा ठरतो. रत्‍नागिरीतील ग्रामीण जीवनाच्या संदर्भातील स्थानिक ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक नोंदी या व्यापक परिवर्तनाला पूरक संदर्भ देतात.<ref>{{cite book |last=घोलम |first=अनंत नर्मदा सखाराम |title=खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन |publisher=Kindle Direct Publishing |year=2025 }}</ref> === आधुनिक काळातील सामाजिक ओळख === आधुनिक काळात कुणबी समाजाची सामाजिक ओळख पारंपरिक कुळ, देवक, ग्रामजीवन आणि कृषी व्यवसायापुरती मर्यादित राहिलेली नाही. शिक्षणाचा प्रसार, शहरीकरण, विविध व्यवसायांचा स्वीकार, स्थलांतर आणि सामाजिक संस्थांमधील सहभाग यांमुळे समुदायाच्या सामाजिक आणि आर्थिक रचनेत काळानुसार बदल झाले. महाराष्ट्रातील विविध सामाजिक समूहांच्या अधिकृत अभ्यासांमध्येही पारंपरिक सामाजिक आणि आर्थिक रचनेतील या परिवर्तनाचा विचार करण्यात आला आहे.<ref>{{cite web |title=People of Maharashtra — Major Castes and Tribes |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/land_and_people/L%20%26%20P%20pdf/Chapter%20II/2%20Major%20Castes%20and%20Tribes.pdf }}</ref> या परिवर्तनामुळे पारंपरिक सामाजिक संस्था पूर्णपणे नष्ट झाल्या असे मानता येत नाही. काही कुटुंबांमध्ये कुळ, देवक, ग्रामदेवता आणि पारंपरिक विवाहनियम आजही सामाजिक आणि सांस्कृतिक ओळखीचा भाग असू शकतात; मात्र त्यांचे स्वरूप प्रदेश, कुटुंब आणि पिढीनुसार बदलू शकते. सावंतवाडी–वेंगुर्ले परिसरातील कुंकेरी गावाच्या सर्वेक्षणात कुणबी मराठा समाजातील देवक आणि संबंधित सामाजिक परंपरांच्या स्थानिक नोंदी करण्यात आल्या आहेत.<ref>{{cite report |title=Village Survey Monograph: Kunkeri Village |series=Census of India, 1961 |publisher=Maharashtra Census Office |location=Bombay |year=1966 |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/31003/download/34184/49541_1961_KUN.pdf }}</ref> आधुनिक सामाजिक ओळखीच्या निर्मितीत पारंपरिक कृषी व्यवसायाबरोबर शिक्षण, शहरी रोजगार, स्थलांतर आणि आधुनिक सामाजिक व आर्थिक संस्थांचाही प्रभाव पडला आहे. ग्रामीण जीवन आणि शहरी रोजगार यांच्यातील वाढत्या संबंधामुळे काही कुटुंबांच्या उपजीविकेच्या पद्धतींमध्येही बदल झाले. कोकणातील ग्रामीण जीवन, शेती, स्थलांतर आणि बदलत्या सामाजिक संबंधांचा अभ्यास करताना या प्रक्रियांचा परस्परसंबंध लक्षात घेणे आवश्यक आहे.<ref>{{cite book |last=घोलम |first=अनंत नर्मदा सखाराम |title=खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन |publisher=Kindle Direct Publishing |year=2025 }}</ref> तथापि उपलब्ध ऐतिहासिक आणि सामाजिक अभ्यासांवरून आधुनिक कुणबी समाजातील सामाजिक परिवर्तनाचे एकसमान स्वरूप निश्चित करता येत नाही. प्रदेश, आर्थिक स्थिती, कुटुंबाची पार्श्वभूमी, शिक्षण आणि स्थलांतराचा अनुभव यांनुसार सामाजिक परिवर्तनाचे स्वरूप वेगवेगळे असू शकते. === सामाजिक रचनेच्या अभ्यासाच्या मर्यादा === कुणबी समाजाच्या सामाजिक रचनेविषयी उपलब्ध गॅझेटियर, जनगणना आणि मानववंशशास्त्रीय स्रोत हे त्यांच्या-त्यांच्या काळातील निरीक्षणे आणि अभ्यासपद्धतींवर आधारित आहेत. ब्रिटिशकालीन गॅझेटियर हे प्रामुख्याने प्रशासकीय स्वरूपाचे स्रोत असून त्यामध्ये लोकसंख्या, जमीन, शेती, व्यवसाय, सामाजिक समूह आणि स्थानिक संस्थांविषयी माहिती संकलित करण्यात आली होती.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri Gazetteer — General Introduction |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/general_intro.html }}</ref> ब्रिटिशकालीन अधिकाऱ्यांनी केलेली जातीय आणि सामाजिक वर्णने तत्कालीन प्रशासकीय दृष्टिकोनातून तयार झाली असल्यामुळे त्यातील प्रत्येक सामाजिक प्रथा संपूर्ण कुणबी समाजाला किंवा संपूर्ण कोकण प्रदेशाला लागू होती असे मानता येत नाही. उदाहरणार्थ, १८८३ च्या कोलाबा गॅझेटियरमध्ये महाड आणि माणगाव परिसरातील काही कुणबींच्या हंगामी स्थलांतराची नोंद आढळते. ही नोंद त्या विशिष्ट प्रदेशातील सामाजिक आणि आर्थिक परिस्थितीचा पुरावा म्हणून महत्त्वाची आहे; मात्र तिच्यावरून संपूर्ण कोकणातील कुणबी समाजाच्या स्थलांतराचे सार्वत्रिक स्वरूप निश्चित करता येत नाही.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba — Population and Communities |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Kolaba%20District/population_communities.html }}</ref> तसेच १९व्या शतकातील कुणबी या सामाजिक किंवा प्रशासकीय संज्ञेची व्याप्ती आणि आधुनिक काळातील कुणबी सामाजिक ओळख यांच्यात थेट समानता गृहीत धरता येत नाही. ऐतिहासिक वर्गीकरणाचा अभ्यास करताना त्या काळातील प्रशासकीय सीमा, जनगणनेची पद्धत, स्थानिक सामाजिक ओळख आणि संबंधित प्रदेशात वापरल्या गेलेल्या संज्ञा यांचा स्वतंत्रपणे विचार करणे आवश्यक आहे. सामाजिक रचनेचा ऐतिहासिक अभ्यास करताना गॅझेटियर, जनगणना, गाव-सर्वेक्षण मोनोग्राफ, जमीन व महसूल नोंदी, भाषिक अभ्यास आणि आधुनिक मानववंशशास्त्रीय संशोधन यांची तुलनात्मक चिकित्सा अधिक उपयुक्त ठरते. १९६१ च्या जनगणनेअंतर्गत कुंकेरी गावाचे स्वतंत्र सर्वेक्षण करण्यात आले होते. त्यामध्ये कुटुंब, व्यवसाय, आर्थिक स्थिती, सामाजिक जीवन आणि सांस्कृतिक जीवन यांची माहिती संकलित करण्यात आली होती.<ref>{{cite report |title=Village Survey Monograph: Kunkeri Village |series=Census of India, 1961 |publisher=Maharashtra Census Office |location=Bombay |year=1966 |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/31003/download/34184/49541_1961_KUN.pdf }}</ref> या सर्व स्रोतांचा वापर करताना वर्णनात्मक माहिती, प्रशासकीय वर्गीकरण आणि त्यातून काढले जाणारे ऐतिहासिक निष्कर्ष यांच्यात स्पष्ट भेद ठेवणे आवश्यक आहे. अशा तुलनात्मक पद्धतीमुळे कुणबी समाजाच्या सामाजिक रचनेतील सातत्य आणि परिवर्तन यांचा अधिक संतुलित आणि पुराव्याधारित अभ्यास करता येतो. === सामाजिक रचनेचे ऐतिहासिक महत्त्व === कोकणातील कुणबी समाजाची पारंपरिक सामाजिक रचना कुटुंब, कुळ, देवक, विवाह आणि ग्रामजीवन या परस्परसंबंधित संस्थांशी जोडलेली होती. कृषीप्रधान अर्थव्यवस्थेमुळे कुटुंब, जमीन आणि उपजीविका यांचे परस्परसंबंध सामाजिक जीवनात महत्त्वाचे होते. रत्‍नागिरी आणि ऐतिहासिक कोलाबा प्रदेशाच्या गॅझेटियरमध्ये कुणबींच्या कृषी जीवनासोबत जमीनधारणा, रोजगार आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेशी संबंधित सामाजिक-आर्थिक परिस्थितीची नोंद आढळते.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba — Population and Communities |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Kolaba%20District/population_communities.html }}</ref> कुळ आणि देवक यांसारख्या सामाजिक संस्थांचा अभ्यास करताना स्थानिक आणि प्रत्यक्ष क्षेत्रीय नोंदींना विशेष महत्त्व प्राप्त होते. सावंतवाडी परिसरातील कुंकेरी गावाच्या १९६१ च्या ग्रामसर्वेक्षणात कुणबी मराठा समाजाच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक जीवनाचे स्वतंत्र दस्तऐवजीकरण करण्यात आले होते.<ref>{{cite report |title=Village Survey Monograph: Kunkeri Village |series=Census of India, 1961 |publisher=Maharashtra Census Office |location=Bombay |year=1966 |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/31003/download/34184/49541_1961_KUN.pdf }}</ref> काळानुसार जमीनव्यवस्था, स्थलांतर, शिक्षण, शहरीकरण, रोजगाराच्या बदलत्या संधी आणि आधुनिक कायदे यांचा पारंपरिक सामाजिक संस्थांवर परिणाम झाला. महाड आणि माणगाव परिसरातील काही कुणबी कृषक भात कापणीचा हंगाम संपल्यानंतर मुंबईकडे किंवा इतर रोजगाराच्या ठिकाणी जात असल्याची १८८३ च्या कोलाबा गॅझेटियरमधील नोंद या ग्रामीण-नागरी संबंधांच्या ऐतिहासिक प्रक्रियेचे उदाहरण आहे. काही जण हंगामी रोजगारानंतर पावसाळ्यापूर्वी गावाकडे परतत असल्याचेही त्यात नमूद केले आहे.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba — Population and Communities |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Kolaba%20District/population_communities.html }}</ref> या प्रक्रियांमुळे कोकणातील कुणबी समाजाच्या सामाजिक जीवनात ग्रामीण शेती, हंगामी किंवा कायमस्वरूपी स्थलांतर, शहरी रोजगार आणि बदलत्या आर्थिक संबंधांचे परस्परसंघटन दिसून येते. काही कुटुंबांनी पारंपरिक शेतीशी संबंध कायम ठेवून बाहेरील रोजगार स्वीकारला, तर काहींच्या उपजीविकेचे स्वरूप कालांतराने अधिक वैविध्यपूर्ण झाले. तथापि हा बदल सर्व कुणबी कुटुंबांमध्ये किंवा सर्व कोकणी प्रदेशांत समान प्रमाणात झाला असे मानता येत नाही. कोकणातील कुणबी समाजाच्या सामाजिक इतिहासाचा अभ्यास करताना ऐतिहासिक गॅझेटियर, जनगणना नोंदी, ग्रामसर्वेक्षण मोनोग्राफ, जमीन व महसूलविषयक अभिलेख, भाषिक अभ्यास आणि आधुनिक मानववंशशास्त्रीय संशोधन यांचा परस्परपूरक वापर आवश्यक ठरतो.<ref>{{cite web |title=People of Maharashtra — Major Castes and Tribes |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/land_and_people/L%20%26%20P%20pdf/Chapter%20II/2%20Major%20Castes%20and%20Tribes.pdf }}</ref> या स्रोतांच्या तुलनात्मक अभ्यासातून कुणबी समाजातील पारंपरिक सामाजिक संस्था, कृषीआधारित जीवनपद्धती, प्रादेशिक विविधता आणि कालानुसार झालेले सामाजिक-आर्थिक परिवर्तन यांचा अधिक संतुलित आणि पुराव्याधारित अभ्यास करता येतो. {{cite book |last=घोलम |first=अनंत नर्मदा सखाराम |title=खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन |publisher=Kindle Direct Publishing |year=2025 }} === शेती, जमीन आणि अर्थव्यवस्था === कोकणातील कुणबी समाजाच्या पारंपरिक सामाजिक आणि आर्थिक जीवनात शेतीला महत्त्वाचे स्थान होते. रत्‍नागिरीच्या ऐतिहासिक जमीनव्यवस्थेच्या नोंदींमध्ये कुणबींचा वारसाहक्की कृषकांच्या संदर्भात उल्लेख आढळतो. काही कृषक विशिष्ट जमीनहिस्से पिढ्यान्‌पिढ्या कसत असल्याचे तसेच जमीनमोजणी, जमिनीचे वर्गीकरण आणि महसूलव्यवस्था यांचा कृषी उत्पादनाशी संबंध असल्याचे ब्रिटिशकालीन नोंदींमधून दिसून येते.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi — Land Administration |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html }}</ref> कोकणातील कृषीव्यवस्था भौगोलिक परिस्थितीशी जवळून संबंधित होती. डोंगराळ भूभाग, अरुंद सपाट प्रदेश, नद्या, खाड्या आणि मान्सूनच्या पावसामुळे भातशेतीला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले. रत्‍नागिरीच्या जमीनव्यवस्थेच्या नोंदींमध्ये भातजमिनींचे विविध प्रकार नोंदवले असून, उंचसखल जमिनींवर वेगवेगळ्या पिकांची लागवड केली जात असल्याचे वर्णन आहे. काही भागांत खाडी किंवा किनारी प्रदेशातील पाण्याचे नियमन करून भातखाचरे आणि बागायती जमीन विकसित करण्यात आली होती.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi — Land Administration |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_captain.html }}</ref> कृषी उत्पादनाच्या पद्धती जमिनीचा प्रकार, पाण्याची उपलब्धता आणि स्थानिक हवामान यांनुसार बदलत होत्या. रत्‍नागिरीच्या नंतरच्या कृषी नोंदींमध्ये भात, नाचणी, वरी, हरिक आणि इतर पिकांसाठी स्वतंत्र जमीनवापर पद्धतींचा उल्लेख आहे. काही वर्खस जमिनींमध्ये जमिनीची सुपीकता टिकवण्यासाठी विशिष्ट कालावधीसाठी जमीन पडीत ठेवण्याची पद्धतही आढळते.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri Gazetteer — Crop Rotation |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_crop.html }}</ref> === भातशेती === भात हे कोकणातील प्रमुख अन्नधान्य पीक होते. रत्‍नागिरी जिल्ह्यात १९५५–५६मध्ये अन्नपिकांखालील क्षेत्रापैकी सुमारे ९० टक्के क्षेत्र धान्यपिकांखाली होते. या धान्यपिकांमध्ये भाताला प्रमुख स्थान होते. त्याच वर्षाच्या तालुकानिहाय आकडेवारीत रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील विविध तालुक्यांमध्ये भाताबरोबर नाचणी, कोद्रा, वरी आणि इतर धान्यांचे उत्पादन नोंदवले आहे.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri Gazetteer — Cereals |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html }}</ref> रत्‍नागिरीतील भातशेतीचे स्वरूप जमिनीच्या उंची, पाण्याची उपलब्धता आणि सिंचनाच्या साधनांनुसार बदलत होते. पावसाळी हंगामातील भाताबरोबरच काही भागांत बारमाही नाले किंवा विहिरींमधून सिंचनाची सुविधा उपलब्ध असल्यास उन्हाळी हंगामातही भात घेतला जात असे. या पिकाला स्थानिक पातळीवर वायंगण भात म्हटले जात असे. सावंतवाडी, कुडाळ आणि मालवण हे वायंगण भाताच्या उत्पादनाचे महत्त्वाचे प्रदेश असल्याची नोंद गॅझेटियरमध्ये आहे.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri Gazetteer — Cereals |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html }}</ref> वायंगण भातासाठी शेतात पाणी धरून ठेवण्यासाठी बांधबंदिस्ती करणे, जमीन नांगरून चिखलयुक्त करणे आणि उपलब्ध सिंचनपाण्याचे नियोजन करणे आवश्यक असे. त्यामुळे या प्रकारच्या भातशेतीत जमिनीची रचना, पाण्याचे व्यवस्थापन आणि कृषकांचे स्थानिक ज्ञान यांना विशेष महत्त्व होते.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri Gazetteer — Cereals |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html }}</ref> ऐतिहासिक कोलाबा जिल्ह्यातही भात हे प्रमुख पीक होते. उपलब्ध गॅझेटियर नोंदीनुसार १९५८–५९मध्ये कोलाबा जिल्ह्यात मोठ्या क्षेत्रावर भाताची लागवड करण्यात आली होती. अलिबाग, पनवेल, माणगाव, महाड, रोहा आणि कर्जत या प्रदेशांमध्ये भात उत्पादनाचे महत्त्व होते.<ref>{{cite web |title=Kolaba Gazetteer — Cereals |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/agri_cereals.html }}</ref> भातशेतीमुळे कुणबी समाजाच्या ग्रामीण जीवनावरही परिणाम झाला. पेरणी, रोपलागवड, निंदणी, कापणी, मळणी आणि धान्यसाठवण या कृषी प्रक्रियांभोवती ग्रामीण कुटुंबांचे वार्षिक कामाचे चक्र मोठ्या प्रमाणावर संघटित होत असे. कृषी उत्पादन हे केवळ अन्नाचा स्रोत नसून कुटुंबाच्या आर्थिक स्थिती, पशुधन, स्थानिक देवाणघेवाण आणि बाजारपेठेशी असलेल्या संबंधांशीही जोडलेले होते.<ref>{{cite book |last=घोलम |first=अनंत नर्मदा सखाराम |title=खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन |publisher=Kindle Direct Publishing |year=2025 }}</ref> तथापि कोकणातील सर्व कुणबी कुटुंबांची कृषीपद्धती किंवा आर्थिक स्थिती समान होती असे मानता येत नाही. जमीनधारणा, जमिनीचा प्रकार, सिंचनाची उपलब्धता, उत्पादनाचे प्रमाण, कुटुंबातील मनुष्यबळ आणि बाहेरील रोजगाराच्या संधी यांनुसार कृषीजीवनाचे स्वरूप बदलत होते. त्यामुळे कुणबी समाजाच्या आर्थिक इतिहासाचा अभ्यास करताना शेतीबरोबर जमीनव्यवस्था, ग्रामीण रोजगार आणि स्थलांतर या घटकांचाही विचार करणे आवश्यक आहे. === नाचणी आणि इतर धान्ये === भाताबरोबर नाचणी किंवा रागी हे कोकणातील महत्त्वाचे धान्यपीक होते. रत्‍नागिरीच्या कृषी नोंदींमध्ये नाचणीचा भातानंतरच्या प्रमुख धान्यपिकांमध्ये समावेश करण्यात आला आहे. १९५५–५६ च्या आकडेवारीनुसार रत्‍नागिरी जिल्ह्यात नाचणीची लागवड मोठ्या क्षेत्रावर केली जात होती. चिपळूण, दापोली, संगमेश्वर, राजापूर, खेड आणि गुहागर या तालुक्यांमध्ये नाचणीचे उत्पादन विशेष उल्लेखनीय असल्याची नोंद गॅझेटियरमध्ये आढळते.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri Gazetteer — Cereals |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html }}</ref> नाचणीची लागवड प्रामुख्याने डोंगराळ, उंचसखल आणि तुलनेने कमी पाण्याच्या उपलब्धतेच्या प्रदेशांशी संबंधित होती. त्यामुळे कोकणातील भातखाचरांबरोबरच वर्खस आणि डोंगराळ जमिनींच्या कृषी अर्थव्यवस्थेत नाचणीला महत्त्वाचे स्थान होते. कुणबी समाजाच्या पारंपरिक कृषीजीवनात भाताबरोबर नाचणी, वरी आणि इतर स्थानिक धान्यांचा उपयोग अन्नधान्याच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी केला जात असे.<ref>{{cite book |last=घोलम |first=अनंत नर्मदा सखाराम |title=खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन |publisher=Kindle Direct Publishing |year=2025 }}</ref> ऐतिहासिक कोलाबा जिल्ह्यातही भाताबरोबर नाचणी, वरी आणि कोद्रा यांसारख्या धान्यांची लागवड केली जात होती. जिल्ह्याच्या कृषी नोंदींमध्ये भात आणि नाचणी या दोन्ही पिकांना महत्त्वाचे स्थान असल्याचे दिसून येते. महाड, माणगाव आणि इतर अंतर्गत प्रदेशांतील भौगोलिक परिस्थितीनुसार विविध धान्यपिकांची लागवड केली जात असल्याचे कृषीविषयक नोंदींमधून स्पष्ट होते.<ref>{{cite web |title=Kolaba Gazetteer — Cereals |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/agri_cereals.html }}</ref> === कडधान्ये === भातशेतीनंतर उपलब्ध होणाऱ्या जमिनीचा उपयोग काही प्रदेशांत कडधान्यांच्या लागवडीसाठी केला जात असे. ऐतिहासिक कोलाबा जिल्ह्याच्या कृषी नोंदींमध्ये वाल, उडीद आणि हरभरा यांसारख्या कडधान्यांचा उल्लेख आढळतो. काही ठिकाणी ही पिके भातानंतरच्या हंगामात घेतली जात असल्याचे गॅझेटियरमध्ये नमूद केले आहे.<ref>{{cite web |title=Kolaba Gazetteer — Pulses |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/agri_pulses.html }}</ref> कडधान्यांच्या लागवडीमुळे भातावर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून असलेल्या कृषी अर्थव्यवस्थेत पिकांची विविधता निर्माण होत होती. जमिनीचा प्रकार, उपलब्ध ओलावा, हंगाम आणि स्थानिक कृषीपद्धती यांनुसार कडधान्यांची लागवड केली जात असे. काही भागांत भात कापणीनंतर त्याच जमिनीवर पुढील पीक घेतले जात असल्याचे कृषी नोंदींवरून दिसून येते.<ref>{{cite web |title=Kolaba Gazetteer — Pulses |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/agri_pulses.html }}</ref> या पिकांच्या विविधतेचा संबंध ग्रामीण कुटुंबांच्या अन्नसुरक्षा आणि कृषी अर्थव्यवस्थेशीही होता. भात हे प्रमुख अन्नधान्य असले तरी नाचणी, वरी, कडधान्ये आणि इतर स्थानिक पिकांमुळे कुटुंबांच्या अन्नधान्याच्या गरजांमध्ये विविधता निर्माण होत असे. त्यामुळे कोकणातील कृषीजीवन केवळ भातशेतीपुरते मर्यादित न राहता विविध पिकांच्या हंगामी चक्रावर आधारित होते. === नारळ आणि सुपारी === कोकणातील किनारी हवामान आणि उपलब्ध पाणीस्रोतांमुळे नारळाच्या बागांना कृषी अर्थव्यवस्थेत महत्त्व प्राप्त झाले. ऐतिहासिक कोलाबा जिल्ह्याच्या कृषी नोंदींनुसार समुद्रकिनारी आणि किनारी प्रदेशांमध्ये नारळाची लागवड मोठ्या प्रमाणावर केली जात होती. काही भागांतील बागायती अर्थव्यवस्थेत नारळाला महत्त्वाचे स्थान होते.<ref>{{cite web |title=Kolaba Gazetteer — Cropped Area |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/agri_cropped_area.html }}</ref> रत्‍नागिरीतील नारळबागांच्या संदर्भात विहिरीच्या पाण्याचा सिंचनासाठी उपयोग केला जात असल्याची नोंद कृषीविषयक स्रोतांमध्ये आढळते. हिवाळा आणि उन्हाळ्याच्या काळात नारळाच्या झाडांना पुरेसे पाणी उपलब्ध करून देणे आवश्यक असल्याचेही या नोंदींमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri Gazetteer — Agriculture |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_oil%20seeds.html }}</ref> नारळाबरोबर सुपारी आणि इतर बागायती पिकेही किनारी कोकणातील कृषी उत्पादनाच्या विविधतेचा भाग होती. या बागायती पिकांचा उपयोग स्थानिक उपभोगाबरोबरच बाजारपेठीय देवाणघेवाणीतही होत असे. तथापि उपलब्ध ऐतिहासिक स्रोतांवरून ही सर्व बागायती पिके विशेषतः कुणबी समाजाच्या मालकीची होती असा सर्वसाधारण निष्कर्ष काढता येत नाही. त्यामुळे या पिकांचा विचार कोकणातील व्यापक कृषी अर्थव्यवस्थेच्या संदर्भात करणे अधिक योग्य ठरते. === आंबा, काजू आणि कोकम === आंबा, काजू आणि कोकम यांसारख्या बागायती उत्पादनांना पुढील काळात कोकणाच्या कृषी अर्थव्यवस्थेत महत्त्व प्राप्त झाले. या पिकांचा विस्तार, उत्पादनाची बाजारपेठ, प्रक्रिया आणि वाहतूक यांचा ग्रामीण अर्थव्यवस्थेवर परिणाम झाला. विशेषतः कोकणातील बागायती शेतीच्या विकासाचा विचार करताना आंबा, काजू आणि कोकम यांसारख्या पिकांचा स्वतंत्रपणे अभ्यास करता येतो. मात्र या लेखाच्या ऐतिहासिक संदर्भात आंबा, काजू किंवा कोकमाची लागवड प्राचीन काळापासून कुणबी समाजाची विशिष्ट शेती होती असा निष्कर्ष उपलब्ध पुराव्यांच्या आधारे काढता येत नाही. या पिकांना कोकणातील व्यापक बागायती, कृषीविविधता आणि बाजाराभिमुख ग्रामीण अर्थव्यवस्थेच्या विकासाच्या संदर्भात मांडणे अधिक योग्य आहे. कोकणातील बागायती शेतीचा सामाजिक इतिहास समजून घेताना जमीनधारणा, कुटुंबाची आर्थिक क्षमता, पाण्याची उपलब्धता, बाजारपेठेशी संपर्क आणि कृषी उत्पादनातील बदल या घटकांचा विचार करणे आवश्यक आहे. त्यामुळे बागायती पिकांचा इतिहास हा केवळ एखाद्या एका सामाजिक समुदायाचा इतिहास न राहता संपूर्ण कोकणी ग्रामीण अर्थव्यवस्थेच्या परिवर्तनाशी संबंधित ठरतो. === पशुधन आणि शेती === पारंपरिक कोकणी शेतीमध्ये पशुधनाचा कृषी उत्पादनाशी घनिष्ठ संबंध होता. नांगरणी, वाहतूक, मळणी आणि इतर श्रमप्रधान कृषी कामांसाठी बैलांचा उपयोग केला जात असे. बैल, गायी आणि म्हशी यांसारखे पशुधन ग्रामीण कुटुंबांच्या आर्थिक जीवनाचा तसेच कृषी उत्पादनाच्या साधनांचा एक भाग होते. कोलाबा जिल्ह्यातील कुणबी कृषकांच्या वर्णनात बैलजोडी, गाय किंवा म्हैस तसेच शेतीची विविध अवजारे यांचा उल्लेख आढळतो. यावरून पशुधन आणि शेतीची साधने ही कृषक कुटुंबाच्या उत्पादनक्षमतेशी संबंधित महत्त्वाची साधने होती असे दिसून येते.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba and Janjira — Kunbi husbandmen |publisher=Maharashtra State Gazetteers |url=https://ocrdigitalfile.nvli.in/snarepository/other/Watermarked-Kolaba_District-Volume-XI-ocr.pdf }}</ref> रत्‍नागिरीतील ऐतिहासिक कृषी व्यवस्थेच्या वर्णनांमध्ये शेतीकामात कुटुंबातील विविध सदस्यांचा सहभाग असल्याचे आढळते. कृषीप्रधान कुटुंबव्यवस्थेत पुरुषांबरोबर स्त्रिया आणि मुलेही काही श्रमप्रधान शेतीकामांत सहभागी होत असल्याच्या नोंदी आहेत.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> पशुधनाचा उपयोग केवळ शेतीच्या प्रत्यक्ष कामांसाठी होत नव्हता. दूध, शेणखत आणि वाहतूक यांसारख्या माध्यमांतूनही त्याचा ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला उपयोग होत असे. त्यामुळे पारंपरिक कोकणी कृषीव्यवस्थेत जमीन, मनुष्यबळ, पशुधन आणि कृषी साधने हे परस्परावलंबी घटक होते. कुणबी समाजाच्या संदर्भात पशुधनाचे महत्त्व मांडताना मात्र आर्थिक स्थितीनुसार कुटुंबांच्या पशुधनाच्या संख्येत आणि प्रकारात फरक असू शकत होता, हे लक्षात घेणे आवश्यक आहे. त्यामुळे प्रत्येक कुणबी कुटुंबाकडे समान प्रमाणात पशुधन किंवा कृषी साधने होती असे मानता येत नाही. === जलव्यवस्था आणि सिंचन === कोकणातील कृषीव्यवस्था प्रामुख्याने मान्सूनच्या पावसावर अवलंबून असली तरी भातशेतीसाठी स्थानिक जलसंधारण आणि सिंचन पद्धतींचाही उपयोग केला जात होता. रत्‍नागिरीच्या कृषी नोंदींमध्ये भातखाचरांमध्ये बांध घालून पाणी साठवणे, जमिनीत पाणी टिकवून ठेवणे आणि उपलब्ध पाण्याचा नियंत्रित वापर करणे यांचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri Gazetteer — Cereals |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html }}</ref> उन्हाळी किंवा वायंगण भातासाठी विहिरी, बारमाही नाले आणि बांधबंदिस्त शेतांचा उपयोग केला जात असल्याचीही नोंद आहे. पाणी शेतात टिकवून ठेवण्यासाठी शेतांचे विभाग करून बांध तयार केले जात आणि उपलब्ध पाण्यानुसार सिंचन केले जात असे.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri Gazetteer — Cereals |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html }}</ref> या प्रकारच्या जलव्यवस्थेमुळे पावसाळ्यानंतरही काही भागांत कृषी उत्पादन सुरू ठेवणे शक्य होत असे. त्यामुळे कोकणातील शेतीमध्ये पाऊस, जमीन, जलसंधारण, बांधबंदिस्ती आणि स्थानिक सिंचनपद्धती यांचा परस्परसंबंध महत्त्वाचा होता. ब्रिटिशकालीन कृषी प्रशासनात विहिरी, तलाव, सिंचन, जलनिचरा, जमीन सुधारणा आणि पुनर्वसन यांसाठी आर्थिक सहाय्याच्या योजना विकसित करण्यात आल्या. रत्‍नागिरीच्या नोंदींमध्ये जमीन सुधारणा कर्जांच्या अंतर्गत विहिरी, तलाव, सिंचन, जलनिचरा आणि जमीन सुधारणा यांसाठी कर्जाची तरतूद करण्यात आल्याचे नमूद आहे.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri Gazetteer — State Aid to Agriculture |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/finance_state_agri.html }}</ref> या जलव्यवस्थेचा कुणबी समाजाशी संबंध पाहताना एक महत्त्वाची बाब लक्षात घ्यावी लागते. कुणबी हे कोकणातील महत्त्वाचे कृषक समुदाय असले तरी जलव्यवस्था किंवा सिंचनपद्धती केवळ कुणबी समाजापुरती मर्यादित नव्हती. त्यामुळे या पद्धतींचा अभ्यास व्यापक कोकणी कृषी अर्थव्यवस्थेच्या संदर्भात करणे अधिक योग्य ठरते. === जमीनधारणा आणि कृषक हक्क === कोकणातील कुणबी समाजाचा सामाजिक आणि आर्थिक इतिहास समजून घेण्यासाठी जमीनधारणा हा महत्त्वाचा घटक आहे. रत्‍नागिरीच्या जमीन प्रशासनाच्या नोंदींमध्ये कुणबींची वारसाहक्की कृषकांमध्ये मोठ्या संख्येने उपस्थिती असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. काही कुणबी कुटुंबे निश्चित जमीनहिस्सा कसत असून त्या जमिनीवरील कृषी कामकाजाशी त्यांचे दीर्घकालीन संबंध असल्याचे या नोंदींवरून दिसते.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi — Land Administration |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html }}</ref> रत्‍नागिरीतील खोती व्यवस्थेच्या संदर्भात काही कुणबी आणि इतर कृषक कर्दे किंवा भाडेकरू म्हणून जमीन कसत असल्याच्या नोंदी आढळतात. गॅझेटियरमधील वर्णनानुसार अशा कृषकांना त्यांच्या पारंपरिक जमीनहिस्स्याशी संबंधित काही दीर्घकालीन हक्क प्राप्त होते आणि ठरावीक परिस्थिती व कायदेशीर चौकट वगळता त्यांना सहजपणे बेदखल करता येत नसे.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi — Land Administration |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html }}</ref> याउलट धारेकरी हा राज्याकडून थेट जमीनधारणा करणारा कृषक होता. रत्‍नागिरीच्या गॅझेटियरमधील जमीन प्रशासनाच्या वर्णनानुसार धारेकऱ्याला आपल्या धारण केलेल्या जमिनीबाबत वारसाहक्क, हस्तांतरण आणि गहाण ठेवण्यासंबंधी काही अधिकार होते; हे अधिकार राज्याच्या महसुली मागणीच्या अधीन होते.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi — Land Administration |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html }}</ref> या जमीनव्यवस्थेमुळे कोकणातील कृषक समाजात जमीनधारणेचे विविध स्तर निर्माण झाले होते. जमीनधारक कृषक, भाडेकरू आणि इतर प्रकारचे शेती करणारे घटक यांची आर्थिक आणि सामाजिक स्थिती समान नव्हती. त्यामुळे कुणबी समाजाला केवळ एकसमान जमीनधारक किंवा समान आर्थिक स्थिती असलेला कृषक समुदाय म्हणून पाहणे ऐतिहासिकदृष्ट्या अचूक ठरणार नाही. जमीन, पाणी आणि कृषी उत्पादन यांच्यातील संबंधामुळे जमीनधारणेचा परिणाम कुणबी कुटुंबांच्या आर्थिक स्थितीवरही होत होता. सुपीक जमीन, सिंचनाची उपलब्धता, जमीनहिस्सा, कृषी उत्पादन आणि बाजारपेठेशी संपर्क या घटकांनुसार कुटुंबांच्या आर्थिक परिस्थितीत फरक पडत असे. म्हणून कोकणातील कुणबी समाजाचा आर्थिक इतिहास समजून घेताना जमीनधारणा आणि स्थानिक जमीनव्यवस्थेचा स्वतंत्र विचार करणे आवश्यक आहे. === कृषी मजुरी === कोकणातील कृषी अर्थव्यवस्थेत स्वतःची जमीन कसणारे कृषक, भाडेकरू, कुटुंबीय श्रमिक आणि कृषी मजूर असे विविध घटक कार्यरत होते. रत्‍नागिरीच्या ऐतिहासिक नोंदींनुसार कृषी हंगामातील मजुरीवर ग्रामीण कामगारांच्या उत्पन्नाचा काही भाग अवलंबून असे. शेतीतील कामाचा हंगाम संपल्यानंतर वर्षातील उर्वरित काळात रोजगाराच्या शोधासाठी काही कामगारांना इतर प्रदेशांकडे जावे लागत असे.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi — Capital and Labour |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/capitals1_capitalists.html }}</ref> १८५१ च्या कृषी व जमीन प्रशासनासंबंधीच्या नोंदींमध्ये ग्रामीण लोकसंख्येतील मोठ्या घटकाला स्थानिक शेतीतून वर्षभर पुरेसे उत्पन्न मिळत नसल्यामुळे हंगामी रोजगारासाठी बाहेर जावे लागत असल्याचे नमूद आहे. या नोंदीनुसार काही मजूर नोव्हेंबरच्या सुमारास मुंबई आणि आसपासच्या प्रदेशांकडे रोजगारासाठी जात आणि पावसाळा सुरू होण्यापूर्वी आपल्या गावाकडे परतत असत.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi — Captain Wingate's Report, 1851 |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_captain.html }}</ref> हंगामी स्थलांतरामुळे ग्रामीण कुटुंबांच्या उत्पन्नाचे स्रोत केवळ शेतीपुरते मर्यादित राहत नसत. शेतीचा हंगाम, उपलब्ध जमीन, स्थानिक रोजगार आणि बाहेरील प्रदेशातील मजुरीच्या संधी यांचा कुटुंबांच्या आर्थिक स्थितीवर परिणाम होत असे. या प्रक्रियेचा परिणाम कुणबींसह कोकणातील इतर कृषक आणि ग्रामीण समुदायांवरही झाला. मात्र उपलब्ध ऐतिहासिक नोंदींवरून हा नमुना सर्व कुणबी कुटुंबांना समान प्रमाणात लागू होता असे म्हणता येत नाही. === बाजारपेठ आणि कृषी उत्पादन === कोकणातील कृषी अर्थव्यवस्था स्थानिक बाजारपेठांबरोबरच जिल्ह्याबाहेरील व्यापार आणि वाहतुकीशीही जोडलेली होती. रत्‍नागिरीच्या गॅझेटियरमधील नोंदीनुसार काही काळ जिल्ह्यातील स्थानिक कृषी उत्पादन लोकसंख्येच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी अपुरे पडत असल्यामुळे बाहेरील प्रदेशांतून धान्य आणावे लागत असे.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi — Capital and Labour |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/capitals1_capitalists.html }}</ref> वाहतुकीची साधने मर्यादित असलेल्या काळात ग्रामीण भागातून कृषी उत्पादन बाजारपेठांपर्यंत पोहोचवणे हे एक महत्त्वाचे आव्हान होते. १८५१ च्या नोंदींमध्ये काही भागांत कृषी उत्पादन मानवी वाहतुकीद्वारे बाजारपेठेत नेले जात असल्याचे वर्णन आढळते. त्यामुळे वाहतूकव्यवस्था आणि बाजारपेठेपर्यंत पोहोचण्याची क्षमता यांचा ग्रामीण अर्थव्यवस्थेवर थेट परिणाम होत असे.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi — Captain Wingate's Report, 1851 |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_captain.html }}</ref> ऐतिहासिक कोलाबा जिल्ह्यातील कृषी अर्थव्यवस्थेतही अन्नपिकांना महत्त्वाचे स्थान होते. १९५८–५९ च्या कृषी नोंदीनुसार जिल्ह्याच्या एकूण सकल पीकक्षेत्रापैकी ८० टक्क्यांहून अधिक क्षेत्र अन्नपिकांखाली होते. त्यामध्ये धान्य आणि कडधान्यांचा मोठा वाटा होता.<ref>{{cite web |title=Kolaba Gazetteer — Cropped Area |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/agri_cropped_area.html }}</ref> कोकणातील कुणबी समाजाच्या आर्थिक इतिहासाच्या संदर्भात बाजारपेठेचे महत्त्व केवळ कृषी उत्पादनाच्या विक्रीपुरते मर्यादित नव्हते. कृषी उत्पादन, हंगामी मजुरी, धान्याची उपलब्धता, वाहतूक आणि बाहेरील रोजगाराच्या संधी यांमधील परस्परसंबंधामुळे ग्रामीण कुटुंबांचे आर्थिक जीवन व्यापक प्रादेशिक अर्थव्यवस्थेशी जोडले गेले होते. त्यामुळे कुणबी समाजाच्या कृषी इतिहासाचा अभ्यास करताना जमीन आणि शेतीबरोबरच मजुरी, हंगामी स्थलांतर, वाहतूक आणि बाजारपेठ यांचाही विचार करणे आवश्यक ठरते. === कुणबी केवळ शेतकरी नव्हते === कुणबी समाजाची ऐतिहासिक ओळख कृषीशी निकटपणे संबंधित होती; तथापि कुणबी म्हणजे केवळ शेतकरी अशी समानता करणे ऐतिहासिक स्रोतांच्या आधारे योग्य ठरत नाही. रत्‍नागिरीच्या जमीनव्यवस्थेच्या नोंदींमध्ये कुणबींचा मोठ्या संख्येने कृषक म्हणून उल्लेख आढळतो. त्याच वेळी ऐतिहासिक कोलाबा जिल्ह्याच्या १८८३ च्या गॅझेटियरमध्ये महाड आणि माणगाव परिसरातील काही कुणबी हंगामी रोजगारासाठी मुंबईकडे जात असल्याचे तसेच काही कुणबी लष्कर, पोलीस आणि इतर सरकारी सेवांमध्ये कार्यरत असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi — Land Administration |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html }}</ref><ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Kolaba%20District/population_communities.html }}</ref> कुणबींच्या आर्थिक जीवनात स्वतःची जमीन कसणे, भाडेकरू म्हणून शेती करणे, कृषी मजुरी करणे, हंगामी रोजगारासाठी स्थलांतर करणे आणि शेतीबाहेरील व्यवसाय किंवा सेवा स्वीकारणे अशी विविध रूपे आढळत होती. रत्‍नागिरीच्या नोंदींमध्ये कृषक आणि कृषी मजुरांना वर्षातील काही काळ रोजगारासाठी मुंबई व इतर प्रदेशांकडे जावे लागत असल्याचे नमूद आहे. कोलाबा गॅझेटियरमध्येही महाड आणि माणगाव परिसरातील कुणबींच्या हंगामी स्थलांतराबरोबरच लष्कर, पोलीस आणि सरकारी सेवांमध्ये प्रवेशाचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi — Capital and Labour |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/capitals1_capitalists.html }}</ref><ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Kolaba%20District/population_communities.html }}</ref> या नोंदींवरून कोकणातील कुणबींची ऐतिहासिक अर्थव्यवस्था कृषीप्रधान असली तरी ती केवळ स्वतःची शेती कसण्यापुरती मर्यादित नव्हती असे दिसून येते. जमीनधारणा, भाडेकरू शेती, कृषी मजुरी, हंगामी स्थलांतर आणि विविध प्रकारचे शेतीबाहेरील रोजगार हे त्यांच्या आर्थिक जीवनाचे काही घटक होते. तथापि उपलब्ध ऐतिहासिक स्रोतांवरून या आर्थिक भूमिकांचे प्रमाण संपूर्ण कुणबी समाजात समान होते असा निष्कर्ष काढता येत नाही. प्रदेश, जमीनधारणा, कृषी उत्पादन, रोजगाराच्या उपलब्ध संधी आणि स्थानिक आर्थिक परिस्थितीनुसार कुणबी कुटुंबांच्या उपजीविकेच्या पद्धतींमध्ये फरक असण्याची शक्यता होती. === आधुनिक कृषी परिवर्तन === विसाव्या शतकाच्या मध्यापासून कोकणातील कृषी व्यवस्थेत सुधारित बियाणे, खते, सुधारित कृषी अवजारे, सिंचन, जमीन सुधारणा आणि सरकारी कृषी कर्ज यांचा वापर वाढत गेला. १९६१ च्या कुंकेरी ग्रामसर्वेक्षणात सुधारित बियाणे, खते, सुधारित जनावरे, कृषी अवजारे, सिंचन, कीडनियंत्रण आणि जमीन सुधारणा यांसारख्या कृषी सुविधांच्या उपलब्धतेविषयी स्वतंत्र माहिती संकलित करण्यात आली होती.<ref>{{cite report |title=Kunkeri Village Survey Monograph, Part VI (I), Vol. X — Census 1961 |publisher=Census of India |year=1966 |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/31003/download/34184/49541_1961_KUN.pdf }}</ref> रत्‍नागिरीच्या कृषी नोंदींमध्ये १९५३–५६ या कालावधीत नव्याने जमीन लागवडीखाली आणणे, कृषी प्रात्यक्षिके आणि ‘तगाई’ किंवा कृषी कर्जाच्या स्वरूपातील सरकारी सहाय्य यांचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri Gazetteer — Cereals |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html }}</ref> कृषी सुधारण्यासाठी विहिरी, तलाव, सिंचन, जलनिचरा, जमीन सुधारणा आणि पुनर्वसन यांसाठी कर्जपुरवठ्याची प्रशासकीय व्यवस्था विकसित करण्यात आली. रत्‍नागिरीच्या गॅझेटियरमध्ये जमीन सुधारणा कर्जे आणि कृषक कर्जे यांसारख्या योजनांचा उल्लेख असून विहिरी व सिंचनाच्या कामांसाठीही कर्ज उपलब्ध करून दिले जात असल्याचे नमूद आहे.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri Gazetteer — State Aid to Agriculture |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/finance_state_agri.html }}</ref> भातशेतीतही तांत्रिक बदल झाले. रत्‍नागिरीच्या कृषी नोंदींमध्ये काही सुधारित भातवाणांचा उल्लेख असून त्यांच्या पक्व होण्याच्या कालावधीची माहिती देण्यात आली आहे. उन्हाळी भातासाठी बांधबंदिस्त शेत, पाण्याचे नियंत्रित व्यवस्थापन आणि सिंचनाचा वापर यांमुळे काही भागांत वर्षातून एकापेक्षा अधिक पिके घेणे शक्य झाले.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri Gazetteer — Cereals |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html }}</ref> कृषीतील या बदलांचा परिणाम केवळ उत्पादनपद्धतीवर झाला नाही, तर ग्रामीण कुटुंबांच्या आर्थिक जीवनावरही झाला. सुधारित कृषी तंत्रज्ञान, सिंचन, कर्जपुरवठा आणि बाजारपेठेशी वाढलेले संबंध यांमुळे पारंपरिक कृषी व्यवस्थेत हळूहळू परिवर्तन घडून आले. तथापि या सुविधा सर्व प्रदेशांत किंवा सर्व कृषक कुटुंबांना समान प्रमाणात उपलब्ध झाल्या असे उपलब्ध स्रोतांवरून म्हणता येत नाही. === शेती, जमीन आणि कुणबी समाज : ऐतिहासिक निष्कर्ष === उपलब्ध ऐतिहासिक पुराव्यांवरून कोकणातील कुणबी समाजाची पारंपरिक आर्थिक ओळख कृषीशी निकटपणे संबंधित होती. रत्‍नागिरीच्या जमीनव्यवस्थेच्या नोंदींमध्ये कुणबींचा मोठ्या संख्येने वारसाहक्की कृषक म्हणून उल्लेख आढळतो. त्याचप्रमाणे ऐतिहासिक कोलाबा जिल्ह्याच्या गॅझेटियरमध्ये महाड–माणगाव परिसरातील कुणबींच्या शेतीशी संबंधित जीवनाबरोबरच हंगामी स्थलांतर आणि विविध प्रकारच्या रोजगारांचा उल्लेख करण्यात आला आहे.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi — Land Administration |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html }}</ref><ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Kolaba%20District/population_communities.html }}</ref> त्यामुळे कुणबी समाजाला केवळ ‘शेतकरी जात’ म्हणून मर्यादित करणे ऐतिहासिकदृष्ट्या अपुरे ठरते. उपलब्ध नोंदींनुसार कुणबी हा कोकणातील कृषीप्रधान ग्रामीण समाजाचा एक महत्त्वाचा घटक होता; मात्र त्याच्या आर्थिक जीवनात जमीनधारणा, भाडेकरू शेती, कृषी मजुरी, हंगामी स्थलांतर तसेच सरकारी, लष्करी आणि इतर रोजगारांचाही समावेश होता.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Kolaba%20District/population_communities.html }}</ref> या आर्थिक विविधतेचा विचार करताना प्रदेश आणि काळ यांचा संदर्भ महत्त्वाचा ठरतो. सर्व कुणबी कुटुंबांची जमीनधारणा, आर्थिक स्थिती किंवा रोजगाराची पद्धत समान होती असे उपलब्ध स्रोतांवरून म्हणता येत नाही. कृषी उत्पादन, जमिनीची उपलब्धता, स्थानिक रोजगाराच्या संधी आणि बाजारपेठेशी असलेला संपर्क यांनुसार त्यांच्या आर्थिक जीवनात भिन्नता होती. === स्थलांतर आणि मुंबईशी संबंध === कोकणातील कुणबी समाजाचा सामाजिक आणि आर्थिक इतिहास हा स्थलांतराच्या व्यापक प्रक्रियेशी संबंधित होता. विशेषतः रत्‍नागिरी आणि ऐतिहासिक कोलाबा जिल्ह्यांमध्ये मर्यादित कृषी उत्पन्न, हंगामी रोजगाराची आवश्यकता आणि मुंबईतील वाढत्या रोजगाराच्या संधी यांमुळे ग्रामीण लोकसंख्येचे मुंबईशी आर्थिक संबंध विकसित झाले. रत्‍नागिरीच्या १८८० च्या गॅझेटियरमध्ये जिल्ह्यातील ग्रामीण लोकांच्या मुंबईकडे होणाऱ्या रोजगाराधारित स्थलांतराची नोंद आढळते.<ref>{{cite book |last=Campbell |first=James M. |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या १८८० च्या गॅझेटियरनुसार मुंबईशी समुद्रमार्गे आणि जमिनीमार्गे असलेल्या संपर्कामुळे जिल्ह्यातील लोकांना मुंबईतील रोजगाराच्या संधी उपलब्ध होत होत्या. मोठ्या संख्येने लोक मुंबईकडे जाऊन विविध प्रकारचे काम करीत असल्याचे तसेच त्यांपैकी काही जण मुंबईत अंशतः स्थायिक झाल्याचे गॅझेटियरमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |last=Campbell |first=James M. |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> ऐतिहासिक कोलाबा जिल्ह्यातील नोंदींमध्येही महाड आणि माणगाव परिसरातील काही कुणबी भात कापणीचा हंगाम संपल्यानंतर मुंबई आणि इतर रोजगाराच्या ठिकाणी जात असल्याचे नमूद आहे. काही जण हंगामी रोजगार करून पावसाळ्यापूर्वी आपल्या गावाकडे परतत असत. अशा रोजगारातून मिळणारे उत्पन्न बियाणे खरेदी आणि कुटुंबाच्या इतर गरजांसाठी वापरले जात असल्याचेही नोंदवण्यात आले आहे.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Kolaba%20District/population_communities.html }}</ref> या स्थलांतरामुळे ग्रामीण कुटुंबांचे आर्थिक जीवन शेतीपुरते मर्यादित न राहता मुंबईसारख्या वाढत्या नागरी केंद्रांशी जोडले गेले. काही कुटुंबांनी शेतीशी संबंध कायम ठेवून हंगामी किंवा कायमस्वरूपी बाहेरील रोजगार स्वीकारला, तर काहींच्या उपजीविकेचे स्वरूप अधिकाधिक शहरी अर्थव्यवस्थेशी संबंधित झाले. तथापि उपलब्ध ऐतिहासिक नोंदींवरून या प्रक्रियेचे प्रमाण संपूर्ण कुणबी समाजात समान होते असा निष्कर्ष काढता येत नाही. === रत्‍नागिरी ते मुंबई : स्थलांतराची सुरुवात === मुंबईकडे होणारे कोकणी स्थलांतर हे कापड गिरण्यांच्या विस्तारापूर्वीच अस्तित्वात होते. मुंबईच्या बंदराशी, जहाजवाहतूक, बांधकाम, लष्कर, पोलीस, गोदामे आणि इतर रोजगारांशी संबंधित कामांसाठी कोकणातील ग्रामीण भागातून लोक मुंबईकडे जात असत. पुढील काळात मुंबईच्या औद्योगिक आणि विशेषतः कापड उद्योगाच्या विस्तारामुळे या स्थलांतराला अधिक व्यापक रोजगाराधार प्राप्त झाला. मुंबईच्या कामगारवर्गाच्या निर्मितीत ग्रामीण भागातील स्थलांतराचे महत्त्व आणि कामगारांचे ग्रामीण संबंध यांचा राजनारायण चांदवणकर यांनी अभ्यास केला आहे.<ref>{{cite book |last=Chandavarkar |first=Rajnarayan |title=The Origins of Industrial Capitalism in India: Business Strategies and the Working Classes in Bombay, 1900–1940 |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge |year=1994 }}</ref> एकोणिसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धात आणि विसाव्या शतकाच्या पूर्वार्धात मुंबईतील औद्योगिक वाढीसोबत कोकण आणि विशेषतः रत्‍नागिरी जिल्हा हा मुंबईच्या श्रमबाजाराशी संबंधित महत्त्वाचा प्रदेश बनला. या प्रक्रियेत ग्रामीण अर्थव्यवस्थेतील रोजगाराच्या मर्यादा, जमिनीवरील दबाव आणि मुंबईतील वाढत्या रोजगाराच्या संधी यांचा परस्परसंबंध होता.<ref>{{cite report |title=Report of the Royal Commission on Labour in India |publisher=Government of India |year=1931 |url=https://indianlabourarchives.org/bitstream/20.500.14121/168/4/Report%20of%20the%20Royal%20Commission%20on%20Labour%20in%20India.pdf }}</ref> रत्‍नागिरीच्या १८८० च्या गॅझेटियरमध्ये मुंबईशी असलेल्या रोजगारसंबंधांचा उल्लेख आढळतो. समुद्रमार्गे आणि जमिनीमार्गे असलेल्या संपर्कामुळे रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील लोकांना मुंबईतील रोजगाराच्या संधी उपलब्ध होत होत्या आणि जिल्ह्यातील मोठ्या संख्येने लोक मुंबईत कामासाठी जात असल्याचे नोंदवण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |last=Campbell |first=James M. |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> === कुणबी आणि हंगामी स्थलांतर === कुणबी समाजाच्या बाबतीत हंगामी स्थलांतराचा थेट पुरावा १८८३ च्या कोलाबा गॅझेटियरमध्ये आढळतो. महाड आणि माणगाव परिसरातील कुणबी भात कापणीचा हंगाम संपल्यानंतर नोव्हेंबर किंवा डिसेंबरमध्ये मुंबई आणि इतर मजूर बाजारपेठांकडे जात असल्याचे गॅझेटियरमध्ये नमूद आहे. ते अनुकूल हवामानाच्या काळात काम करून उन्हाळ्याच्या अखेरीस गावाकडे परतत असत. या रोजगारातून मिळालेल्या पैशांचा उपयोग बियाणे खरेदी आणि पावसाळ्यात कुटुंबाच्या उदरनिर्वाहासाठी केला जात असल्याची नोंद आहे.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba — Population: Communities and Movements |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Kolaba%20District/population_communities.html }}</ref> या हंगामी स्थलांतरात गावातील जमीन आणि शहरातील रोजगार यांचा परस्परसंबंध कायम राहत असे. कोलाबा गॅझेटियरनुसार मुंबईकडे गेलेले काही कुणबी आपल्या मूळ गावातील नातेवाईकांकडे पैसे पाठवत असत आणि हे नातेवाईक गावातील जमीन व शेतीची देखभाल करीत असत. त्यावरून काही कुटुंबांच्या आर्थिक जीवनात ग्रामीण शेती आणि शहरी रोजगार यांचा एकत्रित सहभाग असल्याचे दिसून येते.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba — Population: Communities and Movements |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Kolaba%20District/population_communities.html }}</ref> अशा प्रकारच्या हंगामी स्थलांतरामुळे एकाच कुटुंबातील उपजीविकेचे स्रोत दोन भौगोलिक केंद्रांशी जोडले जाऊ शकत होते. गावातील जमीन, शेती आणि कुटुंबाची जबाबदारी कायम ठेवून कुटुंबातील काही सदस्य शहरात मजुरी किंवा इतर रोजगार करीत असत. त्यामुळे ग्रामीण कृषी अर्थव्यवस्था आणि मुंबईतील शहरी रोजगार यांच्यामध्ये आर्थिक परस्परसंबंध निर्माण झाला होता.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba — Population: Communities and Movements |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Kolaba%20District/population_communities.html }}</ref> या संदर्भात कोलाबा गॅझेटियरची नोंद विशेष महत्त्वाची आहे, कारण ती कुणबी समाजाच्या हंगामी स्थलांतराचे थेट समकालीन प्रशासकीय दस्तऐवजीकरण करते. मात्र ही नोंद मुख्यतः महाड आणि माणगाव परिसराशी संबंधित असल्यामुळे तिच्या आधारे संपूर्ण कोकणातील किंवा सर्व कुणबी कुटुंबांमध्ये समान स्वरूपाचे स्थलांतर होते असा निष्कर्ष काढता येत नाही.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba — Population: Communities and Movements |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Kolaba%20District/population_communities.html }}</ref> === मुंबईच्या कापड गिरण्या आणि कोकणी स्थलांतर === मुंबईतील कापड गिरण्यांच्या विस्तारामुळे कोकण आणि विशेषतः रत्‍नागिरी जिल्ह्यातून मुंबईकडे होणाऱ्या स्थलांतराला पुढील काळात मोठी चालना मिळाली. मुंबईतील औद्योगिक विकासामुळे ग्रामीण भागातील कामगारांना गिरण्यांमध्ये तसेच शहरातील इतर उद्योगांमध्ये रोजगाराच्या संधी उपलब्ध झाल्या. मुंबईच्या कापड उद्योगातील कामगारवर्गाच्या सामाजिक आणि कौटुंबिक रचनेचा अभ्यास करताना ग्रामीण भागातून झालेल्या स्थलांतराचा महत्त्वाचा संदर्भ आढळतो.<ref>{{cite journal |last=Kumar |first=Radha |title=Family and Factory: Women in the Bombay Cotton Textile Industry, 1919–1939 |url=https://archive.org/details/sim_indian-economic-and-social-history-review_january-march-1983_20_1/page/n4 |journal=The Indian Economic & Social History Review |volume=20 |issue=1 |year=1983 |pages=1–26 }}</ref> १९०१ च्या मुंबई शहर व बेटाच्या जनगणना अहवालात मुंबईतील विविध भागांमध्ये बाहेरील प्रदेशांतून आलेल्या लोकसंख्येच्या वास्तव्याची नोंद आढळते. औद्योगिक भागांच्या विस्तारासोबत ग्रामीण महाराष्ट्रातून मुंबईत आलेल्या कामगारांची वस्तीही विकसित झाली होती.<ref>{{cite report |title=Census of India, 1901: Bombay City and Island |publisher=Government of India |year=1901 |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/31210/download/34391/20161_1901_TIH.pdf }}</ref> मुंबईच्या कापड उद्योगातील कामगारांच्या प्रादेशिक पार्श्वभूमीचा अभ्यास करताना रत्‍नागिरी जिल्ह्याचे महत्त्व अधोरेखित झाले आहे. रत्‍नागिरी हा मुंबईच्या औद्योगिक अर्थव्यवस्थेला मनुष्यबळ पुरविणाऱ्या कोकणातील महत्त्वाच्या प्रदेशांपैकी एक होता. तथापि मुंबईतील सर्व रत्‍नागिरीकर कामगार कुणबी होते असे मानता येत नाही. रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील स्थलांतरामध्ये विविध जातीय, सामाजिक आणि धार्मिक समुदायांचा सहभाग होता. त्यामुळे रत्‍नागिरीकर आणि कुणबी या दोन सामाजिक किंवा लोकसंख्यात्मक संज्ञा समानार्थी मानणे ऐतिहासिकदृष्ट्या योग्य ठरणार नाही. === हंगामी स्थलांतरातून दीर्घकालीन स्थलांतराकडे === एकोणिसाव्या शतकातील कोकणी स्थलांतराचा एक महत्त्वाचा प्रकार हंगामी स्वरूपाचा होता. ग्रामीण कुटुंबातील काही सदस्य रोजगारासाठी मुंबई किंवा इतर शहरांकडे जात आणि शेतीच्या हंगामानुसार पुन्हा गावाकडे परतत. पुढील काळात औद्योगिकीकरण, शहरी रोजगाराच्या वाढत्या संधी, शिक्षण आणि वाहतूकव्यवस्थेतील सुधारणा यांमुळे स्थलांतराचे स्वरूप हळूहळू बदलत गेले. कुंकेरी गावाच्या १९६१, १९८७ आणि २०१७ या तीन कालखंडांतील अभ्यासातून कोकणातील ग्रामीण स्थलांतराच्या दीर्घकालीन प्रक्रियेचे एक स्थानिक उदाहरण उपलब्ध होते. या अभ्यासानुसार कुंकेरीमध्ये स्थलांतराची प्रक्रिया अनेक दशकांपर्यंत कायम राहिली आणि कालांतराने स्थलांतरितांची संख्या, रोजगाराचे प्रकार आणि स्थलांतराची कारणे यांमध्ये बदल झाले. १९६१मध्ये रोजगारासाठी झालेल्या स्थलांतरात मुंबई हे प्रमुख गंतव्यस्थान होते; पुढील काळात मुंबईबरोबर पुणे आणि गोवा यांसारख्या इतर ठिकाणांकडेही स्थलांतर झाले.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> या अभ्यासात १९६१मध्ये कुंकेरीतील कामासाठी बाहेर गेलेले ८३ स्थलांतरित सर्व पुरुष असून त्यांचे प्रमुख गंतव्य मुंबई असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. पुढील काळात स्थलांतराचे स्वरूप अधिक विविध झाले आणि शिक्षण तसेच रोजगारासाठी स्थलांतर करणाऱ्या स्त्रियांची संख्याही वाढली. त्यामुळे ग्रामीण स्थलांतर हे केवळ पुरुषांच्या हंगामी रोजगारापुरते मर्यादित न राहता कुटुंबाच्या विविध उपजीविकेच्या धोरणांशी संबंधित झाले.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या १९६१ च्या जिल्हा जनगणना पुस्तिकेतही मुंबईशी असलेल्या स्थलांतरसंबंधांचा उल्लेख आढळतो. मुंबईतील रोजगाराच्या परिस्थितीत झालेल्या बदलांचा परिणाम रत्‍नागिरीसारख्या ग्रामीण जिल्ह्यांवर होत असल्याचे या ऐतिहासिक नोंदींमधून दिसून येते.<ref>{{cite report |title=District Census Handbook, Ratnagiri |publisher=Census of India |year=1961 |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/29646/download/32827/22003_1961_RAT.pdf }}</ref> कुंकेरीच्या अभ्यासातून स्थलांतरामुळे ग्रामीण आणि शहरी जीवनातील संबंध केवळ रोजगारापुरते मर्यादित राहत नसल्याचेही दिसते. स्थलांतरित कुटुंबांचे गावातील जमीनधारणेशी संबंध अनेक दशकांपर्यंत कायम राहिले आणि मुंबईतील स्थलांतरितांचे गावाशी सामाजिक संबंध टिकून राहिले. त्यामुळे कोकणातील स्थलांतराचा इतिहास हा ग्रामीण समाजाच्या विस्थापनाचा एकरेषीय इतिहास नसून गाव, जमीन, कुटुंब आणि शहर यांच्यातील दीर्घकालीन परस्परसंबंधांचा इतिहास म्हणून पाहता येतो.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> === स्थलांतर आणि शिक्षण === काळानुसार कोकणातील स्थलांतराचे स्वरूप केवळ रोजगाराच्या शोधापुरते मर्यादित राहिले नाही. शिक्षण, उच्च शिक्षण, व्यावसायिक शिक्षण आणि शहरी भागातील शैक्षणिक सुविधांचा विस्तार यांमुळे ग्रामीण भागातून शहरांकडे होणाऱ्या स्थलांतराला नवे स्वरूप प्राप्त झाले. सावंतवाडी तालुक्यातील कुंकेरी गावाच्या १९६१, १९८७ आणि २०१७ या तीन कालखंडांतील अभ्यासातून ग्रामीण स्थलांतराच्या स्वरूपातील दीर्घकालीन बदल स्पष्ट होतात. या अभ्यासानुसार १९६१मध्ये कुंकेरीतील स्थलांतर मुख्यतः रोजगारासाठी होते आणि त्या काळातील स्थलांतरितांमध्ये शिक्षणासाठी स्थलांतराची नोंद नव्हती. २०१७पर्यंत परिस्थितीत बदल झाला आणि एकूण स्थलांतरितांपैकी सुमारे १८ टक्के व्यक्ती शिक्षणासाठी स्थलांतरित झाल्याचे आढळले. या काळात शिक्षण हे स्थलांतराचे एक महत्त्वाचे कारण बनले होते.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> या अभ्यासात शिक्षण आणि स्थलांतर यांच्यातील परस्परसंबंधाचाही उल्लेख करण्यात आला आहे. शिक्षणामुळे शहरी किंवा बाहेरील रोजगाराच्या संधी वाढू शकतात आणि त्याच वेळी स्थलांतरासाठी शिक्षण हे स्वतः एक साधन ठरू शकते. कुंकेरीतील स्थलांतरित कुटुंबांमध्ये साक्षरतेचे प्रमाण स्थलांतर न करणाऱ्या कुटुंबांच्या तुलनेत अधिक असल्याचेही अभ्यासात आढळले.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> स्थलांतराच्या बदलत्या स्वरूपामुळे शिक्षण, रोजगार, दैनंदिन प्रवास आणि कुटुंबातील वेगवेगळ्या सदस्यांचे विविध ठिकाणी वास्तव्य यांच्यातील संबंध अधिक गुंतागुंतीचे झाले. कुंकेरीच्या अभ्यासात २०१७पर्यंत शिक्षणासाठी होणारा प्रवास आणि स्त्रियांचा दैनंदिन प्रवासही वाढल्याचे नोंदविण्यात आले आहे.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> कुंकेरीच्या अभ्यासातून दिसणारे हे परिवर्तन कोकणातील प्रत्येक गावासाठी किंवा प्रत्येक सामाजिक समुदायासाठी समान होते असे मानता येत नाही. मात्र ग्रामीण कोकणातील स्थलांतर रोजगारापासून शिक्षण, कौशल्यविकास आणि विविध प्रकारच्या शहरी संधींकडे कसे विस्तारत गेले, याचे कुंकेरी हे एक महत्त्वाचे स्थानिक उदाहरण आहे. === परदेशातील स्थलांतर === कोकणातील स्थलांतराचा विस्तार केवळ मुंबई आणि महाराष्ट्रातील शहरी केंद्रांपुरता मर्यादित राहिला नाही. ब्रिटिशकालीन काळात बॉम्बे प्रेसिडेन्सीतून समुद्रपार प्रदेशांकडेही स्थलांतर होत असल्याच्या नोंदी आढळतात. १९११ च्या जनगणना अहवालात मॉरिशस, पूर्व आफ्रिका, स्ट्रेट्स सेटलमेंट्स, फेडरेटेड मलय स्टेट्स आणि सिलोन यांसारख्या प्रदेशांशी संबंधित स्थलांतराची नोंद करण्यात आली होती.<ref>{{cite report |title=Census of India, 1911: Bombay Presidency — Migration |publisher=Government of India |year=1911 |url=https://storage.lib.uchicago.edu/pres/2014/pres2014-0779-1911-07-01.pdf }}</ref> रत्‍नागिरी आणि सावंतवाडीच्या १८८० च्या गॅझेटियरमध्येही जिल्ह्यातील काही लोक रोजगाराच्या निमित्ताने एडन आणि मॉरिशस यांसारख्या परदेशातील प्रदेशांकडे जात असल्याच्या नोंदी आढळतात. या नोंदींमधून कोकणातील स्थलांतराचे भौगोलिक क्षेत्र मुंबईपलीकडेही विस्तारले होते, असे दिसून येते. तथापि या नोंदी विशिष्ट स्थानिक समूह किंवा व्यक्तींच्या स्थलांतराशी संबंधित असल्यामुळे त्यावरून संपूर्ण रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या किंवा कुणबी समाजाच्या परदेशातील स्थलांतराचे प्रमाण निश्चित करता येत नाही.<ref>{{cite book |last=Campbell |first=James M. |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> आधुनिक काळात रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील आंतरराष्ट्रीय स्थलांतर आणि त्यातून मिळणाऱ्या परदेशातून पाठविलेल्या रकमांचा ग्रामीण अर्थव्यवस्थेवर होणारा परिणाम हा संशोधनाचा विषय बनला आहे. २०२३मध्ये प्रकाशित झालेल्या एका अभ्यासात रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील ग्रामीण गावांमधून होणारे आंतरराष्ट्रीय स्थलांतर, परदेशातून येणाऱ्या रकमांचे प्रमाण आणि त्यांचा कुटुंबांच्या आर्थिक कल्याणावर होणारा परिणाम यांचा अभ्यास करण्यात आला. या अभ्यासात आंतरराष्ट्रीय स्थलांतर आणि परदेशातून येणाऱ्या रकमांचा ग्रामीण कुटुंबांच्या आर्थिक स्थितीशी संबंध असल्याचे आढळले.<ref>{{cite journal |last=Chintamani |first=Bhupesh Gopal |author2=Kulkarni, Lalitagauri |title=Determinants and Effects of International Remittances: Evidence from Ratnagiri District of Rural Maharashtra |journal=Indian Journal of Labour Economics |volume=66 |issue=2 |year=2023 |pages=455–475 |doi=10.1007/s41027-022-00426-1 }}</ref> या आधुनिक अभ्यासात रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील ग्रामीण कुटुंबांचा विचार केला आहे; त्यात कुणबी समाजाचे स्वतंत्र जातीनिहाय आंतरराष्ट्रीय स्थलांतर हे अभ्यासाचे स्वतंत्र प्रमाण म्हणून मांडलेले नाही. त्यामुळे रत्‍नागिरीतील आंतरराष्ट्रीय स्थलांतराला थेट कुणबी समाजाचे स्थलांतर मानणे योग्य ठरणार नाही. कुणबी समाजाच्या परदेशातील स्थलांतराचे स्वतंत्र प्रमाण, गंतव्य प्रदेश आणि कालानुसार झालेला बदल निश्चित करण्यासाठी जातीनिहाय लोकसंख्याशास्त्रीय किंवा सामाजिक सर्वेक्षणांची आवश्यकता आहे.<ref>{{cite journal |last=Chintamani |first=Bhupesh Gopal |author2=Kulkarni, Lalitagauri |title=Determinants and Effects of International Remittances: Evidence from Ratnagiri District of Rural Maharashtra |journal=Indian Journal of Labour Economics |volume=66 |issue=2 |year=2023 |pages=455–475 |doi=10.1007/s41027-022-00426-1 }}</ref> या दृष्टीने कोकणातील स्थलांतराचा इतिहास तीन परस्परसंबंधित टप्प्यांत अभ्यासता येतो—स्थानिक किंवा हंगामी रोजगारासाठी होणारे स्थलांतर, मुंबईसारख्या औद्योगिक केंद्रांकडे झालेले दीर्घकालीन स्थलांतर आणि पुढील काळातील शिक्षण, व्यावसायिक संधी व आंतरराष्ट्रीय रोजगाराशी संबंधित स्थलांतर. मात्र या सर्व प्रक्रियांमध्ये सहभागी झालेल्या लोकसंख्येला कुणबी या एकाच सामाजिक वर्गाशी जोडणे ऐतिहासिक पुराव्यांच्या दृष्टीने योग्य ठरणार नाही. === गाव आणि शहरातील संबंध === कोकणातील स्थलांतरामुळे ग्रामीण गावांमध्ये आणि मुंबईसारख्या शहरी केंद्रांमध्ये आर्थिक व सामाजिक संबंध निर्माण झाले. शहरात रोजगारासाठी गेलेल्या व्यक्तींचे त्यांच्या मूळ गावांशी जमीन, कुटुंब आणि आर्थिक व्यवहारांच्या माध्यमातून संबंध कायम राहत असत. १८८३ च्या कोलाबा गॅझेटियरमध्ये महाड आणि माणगाव परिसरातील काही कुणबी मुंबईत रोजगारासाठी गेल्यानंतर आपल्या गावातील नातेवाईकांकडे पैसे पाठवीत असल्याची आणि हे नातेवाईक गावातील शेतीची देखभाल करीत असल्याची नोंद आढळते.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |year=1883 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Kolaba%20District/population_communities.html }}</ref> या आर्थिक संबंधांमध्ये शहरातून गावाकडे पैसे पाठविणे, शेतीसाठी बियाणे व इतर साधने खरेदी करणे, कुटुंबाच्या दैनंदिन गरजा भागविणे आणि गावातील जमीन व इतर मालमत्तेशी संबंध कायम ठेवणे यांचा समावेश होता. त्यामुळे रोजगारासाठी शहरात गेलेल्या कुटुंबातील व्यक्तीचे स्थलांतर झाले असले तरी संपूर्ण कुटुंबाची आर्थिक व्यवस्था तात्काळ शहरकेंद्रित होत असेच असे नाही.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |year=1883 |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Kolaba%20District/population_communities.html }}</ref> कुंकेरी गावाच्या १९६१, १९८७ आणि २०१७ या तीन कालखंडांतील दीर्घकालीन अभ्यासातूनही स्थलांतरित कुटुंबांचे मूळ गावाशी असलेले संबंध कायम राहिल्याचे दिसून येते. स्थलांतराचे स्वरूप आणि गंतव्ये काळानुसार बदलली असली तरी गावाशी असलेले कौटुंबिक आणि सामाजिक संबंध पूर्णपणे तुटले नाहीत. या अभ्यासातून स्थलांतर, ग्रामीण कुटुंबांची बदलती आर्थिक रचना आणि शहरांशी निर्माण झालेले संबंध यांचा परस्परसंबंध स्पष्ट होतो.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> या प्रक्रियेमुळे गाव आणि शहर यांच्यात एक प्रकारचे आर्थिक परस्परावलंबन निर्माण झाले. गावातील जमीन आणि कुटुंबीय संबंध कायम ठेवत शहरात रोजगार करणे, तर शहरातून मिळणाऱ्या उत्पन्नाचा काही भाग गावातील कुटुंबाच्या गरजांसाठी वापरणे, हा स्थलांतरित कुटुंबांच्या आर्थिक जीवनाचा एक भाग बनला. मात्र ही पद्धत सर्व कोकणी किंवा सर्व कुणबी कुटुंबांना समान प्रमाणात लागू होती असे उपलब्ध स्रोतांवरून म्हणता येत नाही. === स्थलांतरामुळे कोकणातील गावांवर झालेले परिणाम === दीर्घकालीन स्थलांतरामुळे कोकणातील काही गावांच्या लोकसंख्येच्या आणि सामाजिक रचनेत बदल झाले. विशेषतः रोजगारक्षम वयोगटातील व्यक्तींचे बाहेर स्थलांतर, कुटुंबातील सदस्यांचे वेगवेगळ्या ठिकाणी वास्तव्य आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेतील बदल यांचा गावाच्या सामाजिक आणि आर्थिक जीवनावर परिणाम झाला. रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या १९६१ च्या जिल्हा जनगणना पुस्तिकेत जिल्ह्यातून मुंबईकडे मोठ्या प्रमाणावर स्थलांतर होत असल्याचा उल्लेख आहे. १९३० च्या आर्थिक मंदीच्या काळात मुंबईतील काही कापड गिरण्या बंद झाल्यामुळे काही कामगार रत्‍नागिरी जिल्ह्यात परतल्याची नोंदही आढळते. यावरून रत्‍नागिरीतील ग्रामीण रोजगार आणि लोकसंख्येचे स्वरूप मुंबईतील औद्योगिक रोजगाराच्या परिस्थितीशी संबंधित होते, असे दिसून येते.<ref>{{cite report |title=District Census Handbook, Ratnagiri |publisher=Census of India |year=1961 |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/29646/download/32827/22003_1961_RAT.pdf }}</ref> कुंकेरी गावाच्या १९६१, १९८७ आणि २०१७ या कालखंडांतील तुलनात्मक अभ्यासातूनही पाच दशकांहून अधिक काळ स्थलांतराची प्रक्रिया सुरू राहिल्याचे दिसते. या कालावधीत स्थलांतरितांची संख्या, रोजगाराचे प्रकार, स्थलांतराची कारणे, कुटुंबातील सदस्यांच्या स्थलांतराचे स्वरूप आणि शिक्षणाशी संबंधित स्थलांतर यांमध्ये बदल झाल्याचे अभ्यासकांनी नोंदविले आहे.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> स्थलांतराचा परिणाम केवळ गावातील लोकसंख्येतील घट किंवा वाढ यापुरता मर्यादित राहिला नाही. कुटुंबांच्या उत्पन्नाच्या स्रोतांमध्ये बदल, शेतीसाठी उपलब्ध मनुष्यबळ, घरांची देखभाल, शिक्षणाच्या संधी, स्थानिक बाजारपेठांशी असलेले संबंध आणि गावातील सामाजिक जीवन यांवरही त्याचा परिणाम होऊ शकतो. कुंकेरीच्या अभ्यासात स्थलांतरित कुटुंबांच्या बदलत्या आर्थिक धोरणांचा, व्यवसायातील विविधतेचा आणि मूळ गावाशी कायम राहिलेल्या संबंधांचा विचार करण्यात आला आहे.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> === रत्‍नागिरीचे मुंबईशी लोकसंख्याशास्त्रीय नाते === मुंबईच्या लोकसंख्येच्या वाढीत रत्‍नागिरी जिल्ह्यातून झालेल्या स्थलांतराचे महत्त्व ऐतिहासिक जनगणना नोंदींमधून दिसून येते. १९३१ च्या मुंबई शहराच्या जनगणना अहवालात मुंबईत राहणाऱ्या व्यक्तींच्या जन्मस्थळानुसार रत्‍नागिरी जिल्ह्याचा उल्लेख मोठ्या संख्येने आढळतो. या नोंदीत रत्‍नागिरी हा मुंबईच्या लोकसंख्येला मनुष्यबळ पुरविणाऱ्या महत्त्वाच्या जिल्ह्यांपैकी एक असल्याचे दिसून येते.<ref>{{cite report |title=Census of India, 1931 — Bombay City |publisher=Government of India |year=1931 |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/28362/download/31544/138796-1931.pdf }}</ref> मुंबई आणि रत्‍नागिरी यांच्यातील स्थलांतरसंबंध पुढील दशकांतही कायम राहिले. मुंबई मानव विकास अहवालात १९६१ ते २००१ या कालखंडातील बृहन्मुंबईतील जिल्हानिहाय आंतर-जिल्हा स्थलांतराची आकडेवारी देण्यात आली आहे. त्यानुसार रत्‍नागिरी हा महाराष्ट्रातील मुंबईकडे स्थलांतर करणाऱ्या लोकसंख्येच्या प्रमुख मूळ जिल्ह्यांपैकी एक होता. अहवालातील आकडेवारीनुसार रत्‍नागिरीतून बृहन्मुंबईत आलेल्या स्थलांतरितांची संख्या १९६१मध्ये ४,९४,४०४ होती आणि २००१मध्ये ती ६,१२,६८८ इतकी नोंदविण्यात आली आहे.<ref>{{cite report |title=Mumbai Human Development Report 2009 |publisher=Government of Maharashtra |year=2009 |url=https://www.mohua.gov.in/upload/uploadfiles/files/6Mumbai%20HDR%20Complete.pdf }}</ref> या स्थलांतरामागे रोजगाराच्या संधी, मुंबईतील औद्योगिकीकरण, कापड गिरण्या, बांधकाम, सेवा क्षेत्र आणि पुढील काळातील शिक्षण व व्यावसायिक संधी यांसारखे विविध घटक कार्यरत होते. त्यामुळे रत्‍नागिरी आणि मुंबई यांच्यातील संबंध केवळ स्थलांतरित मजुरांच्या हालचालीपुरते मर्यादित न राहता दीर्घकालीन सामाजिक आणि आर्थिक संबंधांमध्ये विकसित झाले. तथापि रत्‍नागिरीतून मुंबईत स्थलांतरित झालेल्या सर्व व्यक्तींना कुणबी समाजाशी जोडणे योग्य नाही. रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील स्थलांतरामध्ये विविध जातीय, धार्मिक आणि सामाजिक समूहांचा सहभाग होता. त्यामुळे रत्‍नागिरीकर ही भौगोलिक ओळख आणि कुणबी ही सामाजिक ओळख यांची सरसकट समानता करणे ऐतिहासिकदृष्ट्या अचूक ठरणार नाही. === स्थलांतराचे बदलते स्वरूप === कोकणातील स्थलांतराच्या इतिहासात कालानुसार त्याच्या स्वरूपात बदल झाले. सुरुवातीच्या काळात शेतीशी संबंधित हंगामी रोजगार आणि मुंबईतील मजुरी यांच्यात संबंध दिसून येतो. पुढे मुंबईतील औद्योगिकीकरणामुळे कापड गिरण्या, बांधकाम, बंदरे, वाहतूक आणि इतर शहरी व्यवसायांमध्ये रोजगाराच्या संधी वाढल्या. त्यानंतर शिक्षण, सरकारी सेवा, व्यावसायिक क्षेत्र, व्यवसाय आणि परदेशातील रोजगार यांमुळे स्थलांतराचे स्वरूप अधिक विविध झाले.<ref>{{cite report |title=Report of the Royal Commission on Labour in India |publisher=Government of India |year=1931 |url=https://indianlabourarchives.org/bitstream/20.500.14121/168/4/Report%20of%20the%20Royal%20Commission%20on%20Labour%20in%20India.pdf }}</ref> कुंकेरी गावाच्या १९६१, १९८७ आणि २०१७ या कालखंडांतील दीर्घकालीन अभ्यासातून स्थलांतराच्या स्वरूपातील हा बदल एका स्थानिक उदाहरणाच्या आधारे स्पष्ट होतो. १९६१मध्ये रोजगारासाठी मुंबईकडे होणारे स्थलांतर प्रमुख होते; पुढील दशकांत स्थलांतराची गंतव्ये, व्यवसायाचे प्रकार आणि स्थलांतराची कारणे अधिक विविध झाली. शिक्षणासाठी स्थलांतर, दैनंदिन प्रवास आणि कुटुंबातील विविध सदस्यांचे वेगवेगळ्या ठिकाणी वास्तव्य यांनाही पुढील काळात महत्त्व प्राप्त झाले.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> आधुनिक काळात रत्‍नागिरीच्या स्थलांतराच्या नकाशात मुंबईबरोबरच पुणे, महाराष्ट्रातील इतर शहरी केंद्रे आणि परदेशातील रोजगाराची ठिकाणे यांचाही समावेश झाला आहे. रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील ग्रामीण कुटुंबांच्या आंतरराष्ट्रीय स्थलांतराचा अभ्यास करणाऱ्या २०२३ च्या संशोधनात परदेशात जाणाऱ्या व्यक्ती आणि त्यांच्या कुटुंबांकडून मिळणाऱ्या आर्थिक पाठवणींचा ग्रामीण कुटुंबांच्या आर्थिक स्थितीशी असलेला संबंध तपासण्यात आला आहे. अभ्यासानुसार परदेशातून येणाऱ्या आर्थिक पाठवणींचा प्राप्त कुटुंबांच्या आर्थिक कल्याणाशी सकारात्मक संबंध आढळला.<ref>{{cite journal |last=Chintamani |first=Bhupesh Gopal |author2=Kulkarni, Lalitagauri |title=Determinants and Effects of International Remittances: Evidence from Ratnagiri District of Rural Maharashtra |journal=The Indian Journal of Labour Economics |volume=66 |issue=2 |year=2023 |pages=617–637 |doi=10.1007/s41027-022-00426-1 }}</ref> === कुणबी समाजाच्या संदर्भातील निष्कर्ष === कोकणातील कुणबी समाजाच्या स्थलांतराचा इतिहास हा केवळ शेती सोडून शहरांकडे जाण्याचा इतिहास नव्हता. १८८३ च्या कोलाबा गॅझेटियरमधील महाड आणि माणगाव परिसराच्या नोंदींमध्ये कुणबींचे शेतीशी असलेले संबंध, हंगामी स्थलांतर, मजुरी तसेच लष्कर, पोलीस आणि इतर सेवांमधील सहभाग यांचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kola'ba and Janjira |volume=11 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 }}</ref> रत्‍नागिरीच्या बाबतीत मुंबईशी असलेले स्थलांतरसंबंध अधिक व्यापक लोकसंख्याशास्त्रीय पातळीवर दिसून येतात. १९३१ च्या मुंबई शहराच्या जनगणना अहवालात मुंबईतील रहिवाशांच्या जन्मस्थळांच्या वर्गीकरणात रत्‍नागिरी जिल्ह्याचा मोठ्या प्रमाणावर उल्लेख आढळतो. पुढील काळातही रत्‍नागिरी हा मुंबईकडे स्थलांतरित होणाऱ्या लोकसंख्येचा महत्त्वाचा मूळ जिल्हा राहिला.<ref>{{cite report |title=Census of India, 1931 — Bombay City |publisher=Government of India |year=1931 |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/28362/download/31544/138796-1931.pdf }}</ref><ref>{{cite report |title=Mumbai Human Development Report 2009 |publisher=Government of Maharashtra |year=2009 |url=https://www.mohua.gov.in/upload/uploadfiles/files/6Mumbai%20HDR%20Complete.pdf }}</ref> म्हणून कोकणातील कुणबी समाजाचा आधुनिक इतिहास समजून घेताना गावातील जमीन आणि शेती, मुंबईतील रोजगार, हंगामी तसेच दीर्घकालीन स्थलांतर, शिक्षण, परदेशातील रोजगार, आर्थिक पाठवणी आणि मूळ गावाशी कायम राहिलेले कौटुंबिक संबंध या सर्व घटकांचा परस्परसंबंध लक्षात घेणे आवश्यक आहे. मात्र उपलब्ध जनगणना आणि स्थलांतरविषयक अभ्यास बहुधा जिल्हा, गाव किंवा व्यापक सामाजिक समूहाच्या पातळीवर करण्यात आलेले आहेत. त्यामुळे आधुनिक काळातील कुणबी समाजाच्या स्वतंत्र स्थलांतराचे अचूक जातीनिहाय प्रमाण किंवा टक्केवारी उपलब्ध अधिकृत आकडेवारीशिवाय निश्चित करता येत नाही. {{cite book |last=घोलम |first=अनंत नर्मदा सखाराम |title=खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन |year=2025 |publisher=Kindle Direct Publishing }} === मराठा–कुणबी संबंध === कोकणातील कुणबी समाजाचा इतिहास आणि मराठा समाजाचा इतिहास अनेक सामाजिक, आर्थिक आणि प्रादेशिक संदर्भांमध्ये परस्परांशी संबंधित दिसतो. तथापि मराठा आणि कुणबी या संज्ञांचा अर्थ सर्व काळात आणि सर्व प्रदेशांत एकसारखा राहिलेला नाही. ब्रिटिशकालीन जनगणना, गॅझेटियर आणि मानववंशशास्त्रीय लेखनात या समूहांचे वर्गीकरण स्थान, प्रशासकीय पद्धती, सामाजिक स्थान आणि स्थानिक ओळखीनुसार वेगवेगळ्या प्रकारे करण्यात आले आहे. रेजिनाल्ड एडवर्ड एन्थोव्हन यांच्या The Tribes and Castes of Bombay या ग्रंथात मराठा आणि कुणबी यांच्यातील सामाजिक संबंध, परस्परविवाह आणि सामाजिक स्तर यांचे विविध संदर्भ नोंदवले आहेत. त्यांच्या वर्णनानुसार या दोन समूहांमधील सामाजिक सीमारेषा सर्व प्रदेशांत समान किंवा पूर्णपणे कठोर नव्हत्या. त्यामुळे आधुनिक काळातील मराठा, कुणबी, मराठा-कुणबी किंवा कुणबी-मराठा या सामाजिक ओळखींचा अर्थ थेट प्राचीन किंवा मध्ययुगीन सामाजिक रचनेवर लावणे इतिहासदृष्ट्या सावधगिरीशिवाय योग्य ठरणार नाही. या संज्ञांचा अभ्यास करताना संबंधित काळातील प्रशासकीय नोंदी, जनगणना वर्गीकरण, स्थानिक सामाजिक व्यवहार आणि समुदायाच्या स्वयंओळखीचा स्वतंत्र विचार करणे आवश्यक आहे.<ref name="Enthoven1922" /> === मराठा–कुणबी ही संज्ञा === मराठा–कुणबी ही संयुक्त संज्ञा ब्रिटिशकालीन प्रशासकीय आणि जनगणना साहित्यात विविध संदर्भांत आढळते. या संज्ञेचा वापर काही ऐतिहासिक वर्गीकरणांमध्ये मराठा आणि कुणबी यांच्यातील सामाजिक व प्रशासकीय संबंध दर्शविण्यासाठी करण्यात आला होता. तथापि अशा वर्गीकरणांचा अर्थ त्या काळातील जनगणना पद्धती आणि प्रशासकीय दृष्टिकोनाच्या संदर्भातच समजून घेणे आवश्यक आहे. १८८१ च्या बॉम्बे प्रेसिडेन्सीच्या जनगणना अहवालात विविध जातीय आणि सामाजिक समूहांचे स्वतंत्र वर्गीकरण करण्यात आले होते. त्या काळातील जनगणना वर्गीकरण हे आजच्या सामाजिक ओळखींच्या चौकटीशी तंतोतंत समान नव्हते. त्यामुळे त्या काळातील मराठा–कुणबी या वर्गीकरणावरून आधुनिक काळातील मराठा आणि कुणबी समाजांची एकसमान सामाजिक किंवा ऐतिहासिक ओळख सिद्ध होते असा निष्कर्ष काढता येत नाही. रेजिनाल्ड एन्थोव्हन यांच्या पुढील मानववंशशास्त्रीय लेखनातही मराठा आणि कुणबी यांच्यातील सामाजिक संबंधांची चर्चा आढळते. त्यातून या दोन समूहांमध्ये काही सामाजिक साम्य, परस्पर संबंध आणि प्रदेशानुसार बदलणाऱ्या सामाजिक सीमारेषा अस्तित्वात होत्या, असे दिसते; मात्र त्यावरून सर्व मराठा आणि सर्व कुणबी यांची एकच ऐतिहासिक उत्पत्ती होती असा निष्कर्ष काढता येत नाही.<ref name="Enthoven1922" /> अशा प्रकारे मराठा–कुणबी या संज्ञेचा ऐतिहासिक अभ्यास हा केवळ दोन सामाजिक समूहांच्या नावांचा अभ्यास नसून, ब्रिटिशकालीन जनगणना पद्धती, प्रशासकीय वर्गीकरण, कृषक समाजाची रचना आणि स्थानिक सामाजिक ओळखी यांच्यातील परस्परसंबंध समजून घेण्यासाठी महत्त्वाचा ठरतो. === १८८१ची जनगणना === १८८१ च्या बॉम्बे प्रेसिडेन्सीच्या जनगणनेत विविध जातीय आणि सामाजिक समूहांचे प्रशासकीय वर्गीकरण करण्यात आले होते. या वर्गीकरणात मराठा आणि कुणबी या संज्ञांचा वापर कृषीप्रधान समाजाच्या संदर्भात करण्यात आला होता. मात्र १८८१ च्या जनगणनेतील वर्गीकरण हे आजच्या प्रशासकीय जातवर्गीकरणासारखे नव्हते. त्यामुळे त्या काळातील एखाद्या वर्गाची व्याप्ती आणि आधुनिक महाराष्ट्रातील त्याच नावाच्या प्रशासकीय वर्गाची व्याप्ती समान मानता येत नाही.<ref>{{cite report |title=Census of India, 1881: Bombay Presidency |publisher=Government of India |year=1881 }}</ref> ब्रिटिशकालीन जनगणनांमध्ये जात, व्यवसाय, स्थानिक सामाजिक ओळख आणि प्रशासकीय वर्गीकरण यांचा परस्परसंबंध अनेकदा दिसून येतो. त्यामुळे १८८१ च्या आकडेवारीचा उपयोग करताना त्या काळातील जनगणना पद्धती आणि वर्गीकरणाच्या निकषांचा स्वतंत्र विचार करणे आवश्यक आहे. === १९०१ची जनगणना === १९०१ च्या बॉम्बे जनगणनेत मराठा कुणबी आणि कोकणी मराठा या स्वतंत्र सांख्यिक विभागांची नोंद करण्यात आली होती. मुंबई शहराच्या जनगणना अहवालानुसार मराठा कुणबी हा शहरातील सर्वाधिक संख्येच्या प्रमुख जातीय-सामाजिक समूहांपैकी एक होता आणि त्याचे प्रमाण मुंबईच्या एकूण लोकसंख्येच्या सुमारे १५ टक्के होते.<ref>{{cite book |author=India. Census Commissioner |title=Census of India, 1901: Bombay and Bombay (Town and Island) |volume=XI |publisher=Office of the Superintendent of Government Printing, India |year=1901 }}</ref> त्याच अहवालात काही विभागांच्या लोकसंख्येच्या संदर्भात कुणबी (मराठा) या नावाची स्वतंत्र नोंद आढळते. उदाहरणार्थ, डोंगरी, पहिला नागपाडा आणि कुंभारवाडा या विभागांमध्ये कुणबी (मराठा) समूहाचे प्रमाण अनुक्रमे सुमारे ४७ टक्के, ३४ टक्के आणि २८ टक्के असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. या नोंदींवरून १९०१ च्या जनगणनेत मराठा, कुणबी आणि मराठा कुणबी या संज्ञांचा वापर विविध प्रशासकीय आणि सांख्यिक संदर्भांत करण्यात आला होता, असे दिसते. त्यामुळे त्या काळातील सामाजिक वर्गीकरण हे मराठा आणि कुणबी यांच्यात पूर्णपणे कठोर व अपरिवर्तनीय सीमा होती, अशा साध्या स्वरूपात मांडता येत नाही. तथापि या जनगणना वर्गीकरणावरून दोन्ही समूहांची एकच सामाजिक किंवा ऐतिहासिक उत्पत्ती होती असाही निष्कर्ष काढता येत नाही. === १९११ची जनगणना आणि वर्गीकरणातील बदल === १९११ च्या बॉम्बे जनगणनेत जातीय वर्गीकरणाची पद्धत पुन्हा वेगळी दिसून येते. जनगणना अहवालात मराठा आणि कुणबी या स्वतंत्र नोंदी आढळतात. या वर्गीकरणात विविध प्रदेशांतील स्थानिक सामाजिक समूह आणि त्यांच्या उपविभागांची नोंद स्वतंत्रपणे करण्यात आली होती.<ref>{{cite report |title=Census of India, 1911: Bombay |publisher=Government Central Press |year=1911 }}</ref> १९११ च्या जनगणनेतील उपलब्ध आकडेवारीत कुणबी आणि मराठा या दोन्ही समूहांची स्वतंत्र संख्या नोंदविलेली आहे. त्यामुळे १९०१ आणि १९११ च्या जनगणनांमध्ये वापरलेल्या वर्गीकरणांमध्ये फरक असल्याचे दिसते. या उदाहरणावरून ब्रिटिशकालीन जनगणनांमधील जातीय वर्गीकरण पूर्णपणे स्थिर नव्हते, असे दिसते. एका जनगणनेत विशिष्ट नावाखाली नोंदवलेला समूह पुढील जनगणनेत वेगळ्या शीर्षकाखाली किंवा वेगळ्या वर्गीकरणात दिसू शकत होता. त्यामुळे १८८१, १९०१ आणि १९११ च्या आकडेवारीची तुलना करताना प्रत्येक जनगणनेची स्वतंत्र वर्गीकरणपद्धती, प्रशासकीय सीमा आणि नोंदणीची पद्धत लक्षात घेणे आवश्यक आहे. === सामाजिक गतिशीलता === एकोणिसाव्या आणि विसाव्या शतकाच्या प्रारंभी महाराष्ट्रातील मराठा आणि कुणबी समाजांच्या सामाजिक संबंधांमध्ये प्रदेश, जमीनधारणा, आर्थिक स्थिती आणि सामाजिक प्रतिष्ठेनुसार विविधता आढळत होती. रेजिनाल्ड एडवर्ड एन्थोव्हन यांच्या मानववंशशास्त्रीय लेखनात मराठा आणि कुणबी यांच्यातील सामाजिक संबंध, कृषी व्यवसाय आणि सामाजिक स्थान यांची चर्चा आढळते.<ref name="Enthoven1922" /> एन्थोव्हन यांच्या मांडणीत कुणबी ही संज्ञा कृषी व्यवसायाशी संबंधित असल्याचेही दिसते. पुढील अभ्यासांमध्ये त्यांच्या या मांडणीचा वापर वसाहतकालीन महाराष्ट्रातील जात आणि सामाजिक वर्गीकरणाच्या अभ्यासासाठी करण्यात आला आहे. मात्र एन्थोव्हन यांचे लेखन हे वसाहतकालीन मानववंशशास्त्रीय दृष्टिकोनातून तयार झालेले असल्यामुळे त्यातील वर्गीकरणे आधुनिक सामाजिक वास्तवाचे अंतिम वर्णन मानता येत नाहीत. त्यामुळे मराठा किंवा कुणबी या नावावरून एखाद्या व्यक्तीचे सामाजिक स्थान, आर्थिक स्थिती किंवा सामाजिक प्रतिष्ठा संपूर्णपणे निश्चित करता येत नव्हती. जमीनधारणा, व्यवसाय, शिक्षण, सरकारी सेवा आणि स्थानिक सामाजिक प्रभाव यांसारखे इतर घटकही सामाजिक स्थानावर परिणाम करीत होते. === स्व-ओळख आणि सामाजिक नाव === जातीय आणि सामाजिक ओळख ही केवळ प्रशासकीय वर्गीकरणातून निश्चित होत नाही. एखादा समूह स्वतःला कोणत्या नावाने ओळखतो, कोणत्या सामाजिक परंपरा पाळतो आणि स्थानिक समाजात त्याची ओळख कशी प्रस्थापित होते, यालाही सामाजिक इतिहासात महत्त्व आहे. ब्रिटिशकालीन जनगणनांमध्ये समान किंवा संबंधित सामाजिक समूहांचे वर्गीकरण वेगवेगळ्या काळात वेगवेगळ्या पद्धतीने करण्यात आले होते. १९०१ च्या जनगणनेत मराठा कुणबींची नोंद मराठा वर्गाशी संबंधित पद्धतीने करण्यात आली होती, तर १९११ च्या वर्गीकरणात संबंधित समूहांची नोंद कुणबी वर्गाशी करण्यात आल्याचे पुढील अधिकृत जनगणना अहवालात स्पष्ट करण्यात आले आहे.<ref>{{cite report |title=Census of India, 1951 — Classification of Castes and Tribes |publisher=Government of India |year=1951 |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/30207/download/33388/21097_1951_EST.pdf }}</ref> ब्रिटिशकालीन जनगणनांमध्ये प्रशासकीय अधिकाऱ्यांनी विविध समूहांचे विशिष्ट शीर्षकांखाली वर्गीकरण केले होते. मात्र जनगणनेतील अशा वर्गीकरणाचा अर्थ त्या समूहातील प्रत्येक व्यक्तीने स्वतःची ओळख त्याच नावाने केली होती, असा निष्कर्ष काढता येत नाही. १९०१ च्या मुंबई जनगणनेत मराठा कुणबी आणि कोकणी मराठा या स्वतंत्र विभागांची नोंद करण्यात आली होती; पुढील जनगणनांमध्ये संबंधित वर्गीकरणात बदल झाल्याचे दिसून येते.<ref>{{cite book |author=India. Census Commissioner |title=Census of India, 1901: Bombay and Bombay Town and Island, Part V — Report |volume=XI |publisher=Office of the Superintendent of Government Printing, India |location=Bombay |year=1901 }}</ref><ref>{{cite report |title=Census of India, 1911: Bombay |publisher=Government Central Press |year=1911 }}</ref> मराठा आणि कुणबी यांच्यातील सामाजिक संबंधांच्या संदर्भात रेजिनाल्ड एडवर्ड एन्थोव्हन यांच्या मानववंशशास्त्रीय अभ्यासातही प्रादेशिक आणि सामाजिक विविधतेचे उल्लेख आढळतात. त्यामुळे मराठा, कुणबी, मराठा–कुणबी आणि कुणबी–मराठा या संज्ञांचा ऐतिहासिक अभ्यास करताना जनगणना वर्गीकरण, प्रशासकीय नोंद, स्थानिक सामाजिक वापर आणि स्वयंओळख यांच्यातील फरक लक्षात घेणे आवश्यक आहे.<ref name="Enthoven1922" /> उपलब्ध ऐतिहासिक स्रोतांवरून संपूर्ण महाराष्ट्रातील सर्व व्यक्तींनी या संज्ञांचा एकाच अर्थाने आणि सर्व काळात समान पद्धतीने वापर केला होता, असा निष्कर्ष काढता येत नाही. === विवाहसंबंध === मराठा आणि कुणबी समूहांमधील विवाहसंबंधांचा उल्लेख ब्रिटिशकालीन मानववंशशास्त्रीय साहित्यात आढळतो. रेजिनाल्ड एडवर्ड एन्थोव्हन यांच्या नोंदींमध्ये मराठा आणि कुणबी यांच्यातील सामाजिक संबंधांचे वर्णन करताना त्यांच्या सामाजिक सीमारेषा सर्व प्रदेशांत पूर्णपणे कठोर नसल्याचे दिसून येते. काही प्रदेशांत आणि विशिष्ट सामाजिक परिस्थितींमध्ये या समूहांमध्ये परस्पर सामाजिक संपर्क आणि विवाहसंबंध अस्तित्वात असल्याचे उल्लेख आढळतात.<ref>{{cite book |last=Enthoven |first=Reginald Edward |title=The Tribes and Castes of Bombay |volume=2 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1922 }}</ref> मात्र या मानववंशशास्त्रीय नोंदी संपूर्ण महाराष्ट्रातील सर्व मराठा आणि कुणबी समूहांना समान प्रमाणात लागू होतात असे मानता येत नाही. विवाहपद्धती प्रदेश, उपसमूह, कुटुंब, सामाजिक स्थान आणि स्थानिक विवाहनियमांनुसार बदलत असू शकतात. त्यामुळे काही ऐतिहासिक विवाहसंबंधांच्या आधारे मराठा आणि कुणबी हे सर्व प्रदेशांत एकच सामाजिक समूह होते, असा निष्कर्ष काढणे योग्य ठरणार नाही.<ref name="Enthoven1922" /> === सामाजिक प्रतिष्ठा आणि सामाजिक स्तर === ब्रिटिशकालीन मानववंशशास्त्रीय आणि प्रशासकीय लेखनात मराठा आणि कुणबी यांच्यातील सामाजिक प्रतिष्ठेच्या भेदांचा उल्लेख आढळतो. त्याच वेळी आर्थिक स्थिती, जमीनधारणा आणि सामाजिक प्रभाव यांमुळे काही कुणबी कुटुंबांना स्थानिक समाजात तुलनेने उच्च सामाजिक प्रतिष्ठा प्राप्त होत असल्याचेही विविध नोंदींमधून दिसून येते.<ref name="Enthoven1922" /> १९११–१२ च्या बॉम्बे प्रशासनाच्या अहवालात मराठा आणि कुणबी यांच्यातील सामाजिक सीमारेषा सर्व परिस्थितींमध्ये अपरिवर्तनीय नसल्याचे निरीक्षण आढळते. आर्थिकदृष्ट्या सक्षम कुणबी व्यक्तींना सामाजिक प्रतिष्ठेच्या उच्च स्थानाकडे जाण्याची संधी किंवा प्रवृत्ती असल्याचा उल्लेख त्या काळातील प्रशासकीय निरीक्षणात करण्यात आला आहे.<ref>{{cite web |title=Report on the Administration of the Bombay Presidency for the Year 1911–1912 |publisher=Government of Bombay |year=1912 |url=https://www.qdl.qa/en/archive/81055/vdc_100146764805.0x000068 }}</ref> या प्रकारच्या नोंदींचा उपयोग तत्कालीन सामाजिक गतिशीलता, आर्थिक स्थिती आणि सामाजिक प्रतिष्ठा यांच्यातील संबंध समजून घेण्यासाठी करता येतो. तथापि ही निरीक्षणे ब्रिटिशकालीन प्रशासकीय आणि मानववंशशास्त्रीय दृष्टिकोनातून नोंदवलेली असल्यामुळे त्यांना आधुनिक सामाजिक वास्तवाचे अंतिम वर्णन मानता येत नाही. तसेच या नोंदींच्या आधारे आधुनिक काळातील मराठा किंवा कुणबी समाजाचे सामाजिक स्थान निश्चित करता येत नाही. === ब्रिटिशकालीन वर्गीकरण आणि आधुनिक ओळख === ब्रिटिशकालीन जनगणनांमध्ये कुणबी, मराठा, मराठा कुणबी आणि कोकणी मराठा यांसारख्या संज्ञांचा वापर वेगवेगळ्या काळात आणि विविध प्रशासकीय संदर्भांत करण्यात आला. १९०१ च्या मुंबई शहराच्या जनगणनेत मराठा कुणबी आणि कोकणी मराठा यांची स्वतंत्र विभागांमध्ये नोंद करण्यात आली होती, तर १९११ च्या जनगणनेत कुणबी मराठा ही संज्ञा कुणबी या वर्गाच्या अंतर्गत दाखविण्यात आली होती.<ref>{{cite book |author=S. M. Edwardes |title=Census of India, 1901: Bombay and Bombay Town and Island, Volume XI, Part V — Report |publisher=Times of India Press |location=Bombay |year=1901 }}</ref><ref>{{cite report |title=Census of India, 1911: Bombay |publisher=Government Central Press |year=1911 }}</ref> या वर्गीकरणातील बदलांमुळे जुन्या जनगणनांमधील आकडे आधुनिक प्रशासकीय जातीय वर्गांशी थेट जोडताना विशेष सावधगिरी आवश्यक आहे. प्रशासकीय सीमा, जनगणनेची पद्धत, जातीय शीर्षके आणि स्थानिक सामाजिक ओळखी काळानुसार बदलत गेल्या असल्यामुळे १९व्या किंवा २०व्या शतकाच्या प्रारंभीची मराठा कुणबी किंवा कुणबी मराठा यांची संख्या आजच्या कुणबी किंवा मराठा लोकसंख्येचे थेट मोजमाप मानता येत नाही.<ref>{{cite report |title=Census of India, 1951 — Classification of Castes and Tribes |publisher=Government of India |year=1951 |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/30207/download/33388/21097_1951_EST.pdf }}</ref> === आधुनिक प्रशासकीय संदर्भ === आधुनिक महाराष्ट्रातील कुणबी, मराठा कुणबी आणि कुणबी मराठा या संज्ञांचा वापर जात प्रमाणपत्रे, मागासवर्गीय वर्गीकरण आणि शासकीय नोंदी यांच्या संदर्भात केला जातो. या आधुनिक प्रशासकीय वर्गीकरणाचा अभ्यास करताना ऐतिहासिक जनगणना, गॅझेटियर आणि मानववंशशास्त्रीय साहित्य यांना त्यांच्या संबंधित कालखंडातील स्रोत म्हणून पाहणे आवश्यक आहे. त्यांची आधुनिक प्रशासकीय वर्गीकरणाशी थेट समानता गृहीत धरता येत नाही. आधुनिक प्रशासकीय वादांमध्ये जुन्या जनगणना नोंदी, गॅझेटियर आणि मानववंशशास्त्रीय साहित्याचा संदर्भ दिला जातो. महाराष्ट्रातील मराठा आणि कुणबी वर्गीकरणासंबंधीच्या विविध प्रशासकीय व न्यायालयीन चर्चांमध्ये रेजिनाल्ड एडवर्ड एन्थोव्हन यांच्या द ट्राइब्स अँड कास्ट्स ऑफ बॉम्बे या ग्रंथातील निरीक्षणांचाही संदर्भ आढळतो.<ref name="Enthoven1922" /> तथापि ऐतिहासिक मानववंशशास्त्रीय निरीक्षणे आणि आधुनिक प्रशासकीय जात-वर्गीकरण हे दोन स्वतंत्र विषय आहेत. आधुनिक काळातील जात प्रमाणपत्र किंवा प्रशासकीय वर्गीकरण निश्चित करताना त्या वेळी लागू असलेले कायदे, शासन निर्णय, अधिकृत मागासवर्गीय याद्या, सक्षम प्राधिकरणाच्या नोंदी आणि संबंधित न्यायालयीन निर्णय यांनाच प्रशासकीयदृष्ट्या निर्णायक आधार मानणे आवश्यक आहे. === ऐतिहासिक निष्कर्ष आणि मर्यादा === उपलब्ध जनगणना आणि मानववंशशास्त्रीय स्रोतांवरून असे दिसून येते की मराठा आणि कुणबी या संज्ञांमध्ये महाराष्ट्राच्या विविध भागांत ऐतिहासिक सामाजिक संबंध होते आणि काही काळ मराठा-कुणबी किंवा कुणबी-मराठा यांसारख्या संयुक्त संज्ञांचा प्रशासकीय आणि जनगणनात्मक वापर करण्यात आला. त्याच वेळी काही जनगणनांमध्ये मराठा आणि कुणबी यांची स्वतंत्र शीर्षकांखाली नोंद करण्यात आली होती.<ref>{{cite web |title=Census of India, 1901: Bombay (Town and Island), Part V — Report |url=https://censusindia.gov.in/ }}</ref><ref>{{cite report |title=Census of India, 1911: Bombay |publisher=Government Central Press |year=1911 }}</ref> या ऐतिहासिक नोंदींमधून सामाजिक संपर्क, विवाहसंबंध, आर्थिक स्थिती आणि सामाजिक गतिशीलतेचे काही पैलू स्पष्ट होतात; परंतु त्यावरून मराठा आणि कुणबी यांची एकच व अखंडित प्राचीन वंशावळ सिद्ध होत नाही. त्याचप्रमाणे या दोन्ही समूहांमध्ये कोणताही ऐतिहासिक सामाजिक संबंध नव्हता, असेही उपलब्ध स्रोतांच्या आधारे सर्वसाधारणपणे म्हणता येत नाही.<ref name="Enthoven1922" /> म्हणून कोकणातील कुणबी समाजाच्या इतिहासात मराठा-कुणबी संबंधांचा अभ्यास करताना तीन स्तर स्वतंत्र ठेवणे आवश्यक आहे: (१) ऐतिहासिक सामाजिक संबंध, (२) ब्रिटिशकालीन जनगणना आणि मानववंशशास्त्रीय वर्गीकरण, आणि (३) आधुनिक प्रशासकीय व कायदेशीर वर्गीकरण. या तीन स्तरांची सरमिसळ न करता त्यांचा स्वतंत्रपणे अभ्यास केल्यास या विषयाचे अधिक अचूक ऐतिहासिक चित्र समोर येते. === धर्म, श्रद्धा आणि लोकसंस्कृती === कोकणातील कुणबी समाजाच्या धार्मिक आणि सांस्कृतिक जीवनाचा अभ्यास करताना ग्रामजीवन, कुटुंब, देवक, ग्रामदेवता, स्थानिक देवता, विवाहविधी आणि कृषीचक्र यांचा परस्परसंबंध लक्षात घेणे आवश्यक आहे. ब्रिटिशकालीन गॅझेटियर आणि रेजिनाल्ड एडवर्ड एन्थोव्हन यांच्या मानववंशशास्त्रीय नोंदींमध्ये कुणबी आणि संबंधित कृषक समूहांच्या धार्मिक श्रद्धा, देवक, विवाहविधी, देवतांची उपासना आणि सामाजिक प्रथांचे विविध संदर्भ आढळतात.<ref name="Enthoven1922" /><ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> या नोंदींचा उपयोग करताना त्यातील वर्णने त्यांच्या काळातील प्रशासकीय आणि मानववंशशास्त्रीय निरीक्षणांवर आधारित आहेत, हे लक्षात घेणे आवश्यक आहे. त्यामुळे त्यातील प्रत्येक धार्मिक प्रथा संपूर्ण कोकणातील सर्व कुणबी कुटुंबांना किंवा आधुनिक काळातील संपूर्ण कुणबी समाजाला तंतोतंत लागू होते, असे मानता येत नाही. === ग्रामदेवता आणि स्थानिक देवता === कोकणातील ग्रामीण धार्मिक जीवनात ग्रामदेवता आणि स्थानिक देवतांना महत्त्वाचे स्थान होते. गावाची सामाजिक रचना आणि धार्मिक जीवन यांचा परस्पर संबंध असल्यामुळे ग्रामदेवतेचे उत्सव, पूजा आणि स्थानिक धार्मिक प्रथांमध्ये गावातील विविध सामाजिक समूहांचा सहभाग असे.<ref>{{cite book |last=Campbell |first=James M. |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kola'ba and Janjira |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 }}</ref> बॉम्बे प्रेसिडेन्सीच्या गॅझेटियरमधील ग्रामीण समाजाच्या वर्णनांमध्ये मारुती, खंडोबा, शिव आणि इतर देवतांच्या उपासनेचे उल्लेख विविध सामाजिक समूहांच्या संदर्भात आढळतात. त्यामुळे कोकणातील कुणबींच्या धार्मिक जीवनाचा अभ्यास करताना केवळ कुणबी समाजाशी संबंधित मानल्या जाणाऱ्या धार्मिक परंपरांचा विचार न करता व्यापक ग्रामीण आणि प्रादेशिक धार्मिक संस्कृतीचाही विचार करणे आवश्यक आहे.<ref>{{cite book |last=Campbell |first=James M. |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kola'ba and Janjira |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 }}</ref> === कुलदैवत आणि कुटुंबीय श्रद्धा === कुणबी समाजाच्या धार्मिक जीवनात कुटुंब आणि वंशपरंपरेशी संबंधित देवतांना स्थान असल्याचे मानववंशशास्त्रीय साहित्यात आढळते. घरातील धार्मिक विधी, पूर्वजांचे स्मरण, कुटुंबीय देवता आणि स्थानिक धार्मिक प्रथा या ग्रामीण कुटुंबाच्या सामाजिक जीवनाशी जोडलेल्या होत्या.<ref name="Enthoven1922" /> तथापि कुलदैवत या संज्ञेअंतर्गत सर्व कुणबी कुटुंबांची एकच देवता होती, असा निष्कर्ष काढता येत नाही. कुलदैवत, ग्रामदेवता आणि स्थानिक देवतांच्या परंपरा कुटुंब, गाव आणि प्रदेशानुसार बदलत असू शकतात. त्यामुळे या धार्मिक परंपरांचा अभ्यास करताना स्थानिक आणि कुटुंबीय पुराव्यांना विशेष महत्त्व देणे आवश्यक आहे. === देवक === देवक ही विवाहसंस्था आणि कुटुंबीय धार्मिक विधींशी संबंधित महत्त्वाची सामाजिक-धार्मिक संकल्पना होती. रेजिनाल्ड एडवर्ड एन्थोव्हन यांच्या मानववंशशास्त्रीय नोंदींमध्ये विविध कृषक आणि इतर हिंदू समूहांच्या विवाहविधींमध्ये देवकाला असलेले स्थान वर्णन केले आहे. विवाहापूर्वी देवकाची स्थापना करणे, त्याची पूजा करणे आणि विवाहसमारंभात त्याला धार्मिक महत्त्व देणे अशा प्रथा विविध समुदायांच्या संदर्भात नोंदविल्या आहेत.<ref name="Enthoven1922" /> कुणबी समाजाच्या सामाजिक रचनेचा अभ्यास करताना देवकाचा संबंध केवळ धार्मिक विधींशी मर्यादित न ठेवता विवाहनियम आणि सामाजिक नातेसंबंधांच्या संदर्भातही पाहिला जातो. देवक आणि विवाहसंस्था यांच्यातील संबंधामुळे विशिष्ट कुटुंबीय किंवा सामाजिक गटांमध्ये विवाहासंबंधी काही नियम प्रचलित असल्याचे दिसते. तथापि या नियमांचे स्वरूप प्रदेश आणि सामाजिक उपगटांनुसार बदलत असल्यामुळे त्यांना संपूर्ण कोकणातील कुणबी समाजाचे सार्वत्रिक नियम मानता येत नाही.<ref name="Enthoven1922" /> === विवाहविधी आणि धार्मिक प्रथा === कुणबी समाजातील विवाह ही धार्मिक विधींबरोबरच सामाजिक नातेसंबंध दृढ करणारी संस्था होती, असे ब्रिटिशकालीन मानववंशशास्त्रीय नोंदींवरून दिसते. विवाहसमारंभात देवकाची स्थापना, धार्मिक पूजा, नातेवाईकांचा सहभाग, सामुदायिक भोजन आणि विविध पारंपरिक विधी यांचा समावेश असल्याचे वर्णन आढळते.<ref name="Enthoven1922" /> विवाहासंबंधीच्या प्रथा प्रदेश, सामाजिक उपगट आणि स्थानिक परंपरांनुसार बदलत असत. त्यामुळे एखाद्या मानववंशशास्त्रीय नोंदीत वर्णन केलेली विवाहपद्धती संपूर्ण कोकणातील कुणबी समाजाची एकमेव किंवा अपरिवर्तनीय पद्धत होती, असा निष्कर्ष काढता येत नाही. उपलब्ध नोंदींचे विश्लेषण करताना त्यांचा काळ, भौगोलिक संदर्भ आणि संबंधित सामाजिक समूह लक्षात घेणे आवश्यक आहे.<ref name="Enthoven1922" /> === सण आणि धार्मिक उत्सव === कोकणातील कुणबी समाजाचे धार्मिक जीवन व्यापक ग्रामीण मराठी आणि कोकणी सांस्कृतिक परंपरांशी संबंधित होते. स्थानिक देवतांच्या जत्रा, ग्रामदेवतांची पूजा, हिंदू धार्मिक सण आणि कुटुंबीय धार्मिक विधी हे ग्रामीण सामाजिक जीवनाचे घटक होते. बॉम्बे प्रेसिडेन्सीच्या गॅझेटियरमध्ये विविध ग्रामीण समुदायांच्या धार्मिक आचारांमध्ये स्थानिक देवता, मंदिरे, जत्रा आणि विशिष्ट दिवसांच्या पूजेचे उल्लेख आढळतात.<ref>{{cite book |last=Campbell |first=James M. |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kola'ba and Janjira |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 }}</ref> काही समुदायांच्या संदर्भात शनिवार, विशिष्ट तिथी किंवा स्थानिक देवतेच्या उत्सवाच्या दिवशी पूजा करण्याच्या प्रथा नोंदविल्या आहेत. या प्रकारच्या धार्मिक प्रथा कोकणातील व्यापक ग्रामीण धार्मिक संस्कृतीचा भाग होत्या; त्यामुळे त्यांना केवळ कुणबी समाजापुरते मर्यादित करणे योग्य ठरणार नाही.<ref>{{cite book |last=Campbell |first=James M. |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kola'ba and Janjira |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 }}</ref> === कृषीचक्र आणि धार्मिक श्रद्धा === कुणबी समाजाची पारंपरिक अर्थव्यवस्था शेतीशी संबंधित असल्यामुळे कृषीचक्र आणि ग्रामीण धार्मिक जीवन यांच्यात परस्परसंबंध असण्याची शक्यता होती. पाऊस, पेरणी, रोपांची लागवड, पीकवाढ आणि कापणी या कृषी टप्प्यांशी स्थानिक श्रद्धा, ग्रामदेवता आणि धार्मिक प्रथा जोडल्या जात असत. कोकणातील ग्रामीण धार्मिक जीवनाच्या वर्णनांमध्ये कृषीसमाजाच्या जीवनाशी संबंधित स्थानिक देवता, धार्मिक उत्सव आणि प्रथांचे उल्लेख आढळतात.<ref>{{cite book |last=Campbell |first=James M. |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kola'ba and Janjira |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 }}</ref> मात्र उपलब्ध ब्रिटिशकालीन गॅझेटियर आणि मानववंशशास्त्रीय स्रोतांमध्ये कुणबी समाजातील सर्व कृषीविधींची एकसंध आणि सविस्तर नोंद आढळत नाही. त्यामुळे एखादा विशिष्ट कृषीविधी संपूर्ण कुणबी समाजाची सार्वत्रिक परंपरा म्हणून मांडण्याऐवजी त्याचा अभ्यास संबंधित गाव, प्रदेश आणि स्थानिक ग्रामीण कृषी संस्कृतीच्या संदर्भात करणे अधिक योग्य ठरते. कोकणातील कृषीजीवन, ग्रामीण परंपरा आणि स्थानिक सांस्कृतिक व्यवहारांच्या संदर्भात अनंत नर्मदा सखाराम घोलम यांच्या ‘खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन’ या ग्रंथातील स्थानिक संदर्भ पूरक स्रोत म्हणून उपयोगी ठरू शकतात.<ref>{{cite book |last=घोलम |first=अनंत नर्मदा सखाराम |title=खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन |year=2025 |publisher=Kindle Direct Publishing }}</ref> === पूर्वज, मृत्यू आणि धार्मिक विधी === कुटुंब आणि पूर्वजांशी संबंधित धार्मिक विधींचा उल्लेख ब्रिटिशकालीन मानववंशशास्त्रीय साहित्यामध्ये आढळतो. विवाह, मृत्यू आणि पुनर्विवाह यांसारख्या प्रसंगी धार्मिक विधी, सामाजिक मान्यता आणि कुटुंबीय संबंध यांच्यातील परस्परसंबंध विविध सामाजिक समूहांच्या संदर्भात नोंदविण्यात आले आहेत.<ref name="Enthoven1922" /> या नोंदींवरून ग्रामीण समाजात धार्मिक विधी आणि सामाजिक मान्यता यांचा परस्परसंबंध होता असे दिसते. तथापि एन्थोव्हन यांच्या नोंदी विशिष्ट काळातील आणि विशिष्ट सामाजिक समूहांवरील मानववंशशास्त्रीय निरीक्षणांवर आधारित आहेत. त्यामुळे त्यांतील वर्णने आधुनिक काळातील संपूर्ण कुणबी समाजाच्या धार्मिक जीवनाला थेट लागू करता येत नाहीत. === लोककथा आणि लोकपरंपरा === कोकणातील लोकसंस्कृतीमध्ये देवता, स्थानिक वीरपुरुष, ग्रामपरंपरा, धार्मिक स्थळे, जत्रा, आख्यायिका आणि मौखिक परंपरांना महत्त्वाचे स्थान आहे. ब्रिटिशकालीन गॅझेटियरमध्ये कोकणातील ग्रामीण समाजाच्या धार्मिक जीवनाशी संबंधित स्थानिक देवता, धार्मिक स्थळे आणि उत्सवांचे उल्लेख आढळतात.<ref>{{cite book |last=Campbell |first=James M. |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kola'ba and Janjira |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 }}</ref> तथापि उपलब्ध प्रमुख गॅझेटियर आणि एन्थोव्हन यांच्या मानववंशशास्त्रीय नोंदींमध्ये कुणबी समाजाच्या स्वतंत्र लोककथांचा किंवा स्वतंत्र कथासंग्रहाचा पुरेसा सुसंगत पुरावा उपलब्ध नसल्यामुळे विशिष्ट लोककथा कुणबी समाजाची सार्वत्रिक परंपरा म्हणून नोंदविणे योग्य ठरणार नाही. कोकणातील लोकपरंपरांचा अभ्यास व्यापक प्रादेशिक लोकसाहित्याच्या संदर्भात करणे अधिक योग्य ठरते. एखादी लोककथा, आख्यायिका, धार्मिक परंपरा किंवा मौखिक स्मृती विशिष्ट कुणबी गाव, कुटुंब किंवा स्थानिक समुदायाशी संबंधित असल्यास तिचा स्वतंत्र स्थानिक स्रोतांच्या आधारे अभ्यास करता येतो. अशा स्थानिक सांस्कृतिक आणि ग्रामीण परंपरांच्या संदर्भात ‘खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन’ हा पूरक संदर्भ म्हणून वापरता येतो; मात्र एखाद्या विशिष्ट लोककथेचा पुरावा त्या ग्रंथात प्रत्यक्ष उपलब्ध असल्यासच संबंधित विधानासाठी त्याचा संदर्भ द्यावा.<ref>{{cite book |last=घोलम |first=अनंत नर्मदा सखाराम |title=खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन |year=2025 |publisher=Kindle Direct Publishing }}</ref> === लोकगीते आणि मौखिक परंपरा === कृषीप्रधान ग्रामीण समाजात श्रम, सण, विवाह, धार्मिक विधी आणि ऋतूचक्र यांच्याशी संबंधित मौखिक परंपरांना महत्त्वाचे स्थान होते. कोकणातील ग्रामीण लोकजीवनाच्या वर्णनांमध्ये धार्मिक उत्सव, स्थानिक देवता, जत्रा आणि सामाजिक-सांस्कृतिक प्रथांचा उल्लेख आढळतो. या व्यापक ग्रामीण सांस्कृतिक वातावरणातून विविध प्रकारच्या मौखिक परंपरा विकसित झाल्या असण्याची शक्यता आहे.<ref>{{cite book |last=Campbell |first=James M. |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kola'ba and Janjira |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 }}</ref> मात्र एखादे विशिष्ट लोकगीत हे ‘कुणबी लोकगीत’ आहे, असा निष्कर्ष काढण्यासाठी त्या गीताचा कुणबी समाजाशी स्पष्ट संबंध दर्शविणारा विश्वसनीय स्रोत आवश्यक आहे. त्यामुळे केवळ कोकणात किंवा ग्रामीण समाजात प्रचलित असल्याच्या आधारावर सामान्य लोकगीतांना कुणबी समाजाची स्वतंत्र सांस्कृतिक निर्मिती म्हणून वर्गीकृत करणे योग्य ठरणार नाही. स्थानिक लोकगीते, म्हणी, आख्यायिका आणि मौखिक स्मृती यांचा अभ्यास करताना त्यांचे भौगोलिक क्षेत्र, संबंधित समुदाय, प्रसंग आणि मौखिक परंपरेतील वापर यांचा स्वतंत्रपणे विचार करणे आवश्यक आहे. अशा स्थानिक सांस्कृतिक परंपरांचे दस्तऐवजीकरण कोकणातील ग्रामीण सामाजिक इतिहासाच्या अभ्यासासाठी पूरक ठरू शकते. === कोकणी लोकसंस्कृतीशी संबंध === कोकणातील कुणबी समाजाची धार्मिक आणि सांस्कृतिक ओळख व्यापक कोकणी ग्रामीण संस्कृतीपासून पूर्णपणे वेगळी नव्हती. ग्रामदेवता, स्थानिक देवता, कृषीचक्र, जत्रा, कुटुंबीय धार्मिक प्रथा, विवाहविधी आणि स्थानिक सामाजिक संस्था यांसारख्या अनेक सांस्कृतिक बाबी कोकणातील विविध ग्रामीण समुदायांमध्ये आढळत असल्याचे गॅझेटियरमधील वर्णनांवरून दिसते.<ref>{{cite book |last=Campbell |first=James M. |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kola'ba and Janjira |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1883 }}</ref> त्यामुळे कुणबी समाजाची लोकसंस्कृती ही पूर्णपणे बंदिस्त किंवा इतर ग्रामीण समुदायांपासून स्वतंत्र अशी सांस्कृतिक व्यवस्था होती, असे मानणे योग्य ठरणार नाही. तिचा विकास स्थानिक कृषीजीवन, ग्रामसंस्था, धार्मिक परंपरा आणि कोकणातील व्यापक सामाजिक-सांस्कृतिक वातावरणाशी असलेल्या परस्परसंबंधातून झाला असण्याची शक्यता अधिक आहे. या संदर्भात स्थानिक ग्रामीण जीवन, सांस्कृतिक परंपरा आणि सामाजिक स्मृतींचे दस्तऐवजीकरण करणारे अनंत नर्मदा सखाराम घोलम यांचे ‘खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन’ हे पुस्तक पूरक स्रोत म्हणून उपयोगी ठरू शकते. तथापि त्यातील विशिष्ट माहिती ज्या स्थानिक परंपरेशी संबंधित आहे, त्याच मर्यादित संदर्भात तिचा वापर करणे अधिक योग्य ठरेल.<ref>{{cite book |last=घोलम |first=अनंत नर्मदा सखाराम |title=खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन |year=2025 |publisher=Kindle Direct Publishing }}</ref> === धार्मिक जीवन आणि सामाजिक संघटना === धार्मिक प्रथा आणि सामाजिक संघटना यांचा परस्परसंबंध पारंपरिक ग्रामीण जीवनात महत्त्वाचा होता. विवाह, धार्मिक विधी, सामाजिक नियम आणि सामुदायिक व्यवहार यांमध्ये कुटुंब, नातेसंबंध आणि समुदायातील ज्येष्ठ व्यक्तींची भूमिका असल्याचे ब्रिटिशकालीन मानववंशशास्त्रीय नोंदींमध्ये आढळते.<ref name="Enthoven1922" /> एन्थोव्हन यांच्या नोंदींमध्ये विविध सामाजिक समूहांच्या संदर्भात जातपंचायत, सामाजिक नियम, विवाहसंस्था आणि धार्मिक प्रथांचा परस्परसंबंध वर्णन केला आहे. काही समूहांमध्ये सामाजिक नियमांचे उल्लंघन झाल्यास दंड, सामुदायिक भोजन किंवा इतर सामाजिक उपायांचा वापर केला जात असल्याचेही नमूद आहे.<ref name="Enthoven1922" /> या संस्था आधुनिक न्यायालये किंवा प्रशासकीय यंत्रणांप्रमाणे औपचारिक कायदेशीर संस्था नव्हत्या. त्या स्थानिक समुदायाच्या सामाजिक नियंत्रण, परस्पर संबंध आणि रूढींचे पालन यांसाठी कार्य करणाऱ्या पारंपरिक सामाजिक पद्धती होत्या. तथापि एन्थोव्हन यांच्या नोंदी विविध समुदायांवर आधारित असल्यामुळे त्यातील प्रत्येक प्रथा संपूर्ण कोकणातील किंवा सर्व कुणबी समूहांना समानपणे लागू होती, असा निष्कर्ष काढता येत नाही.<ref name="Enthoven1922" /> === धार्मिक आणि सांस्कृतिक विविधता === कोकणातील कुणबी समाजाला एकसंध धार्मिक पद्धती असलेला समूह मानणे योग्य ठरणार नाही. वेगवेगळ्या गावांतील ग्रामदेवता, कुटुंबीय धार्मिक परंपरा, देवक, स्थानिक देवतांची उपासना आणि प्रादेशिक धार्मिक प्रभाव यांमुळे धार्मिक आचारांमध्ये विविधता निर्माण झाली होती. ब्रिटिशकालीन मानववंशशास्त्रीय नोंदींमध्येही विविध सामाजिक समूहांच्या धार्मिक प्रथा, देवतांची उपासना आणि स्थानिक धार्मिक परंपरांमध्ये प्रादेशिक भिन्नता असल्याचे दिसते.<ref name="Enthoven1922" /> सावंतवाडी आणि दक्षिण कोकणातील धार्मिक लोकसंख्येच्या ऐतिहासिक नोंदींमध्ये विविध हिंदू धार्मिक परंपरा तसेच स्थानिक देवता आणि आत्म्यांशी संबंधित उपासनेचे प्रकार आढळतात. १८७२ च्या सावंतवाडीच्या नोंदींमध्ये मोठ्या प्रमाणावर लोक विशिष्ट पंथाशी संबंधित नसून स्थानिक देवता आणि आत्म्यांची पूजा करीत असल्याचे स्वतंत्र वर्गीकरण करण्यात आले होते.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/savantvadi/pop2_census.html }}</ref> ही नोंद कुणबी समाजाची स्वतंत्र धार्मिक आकडेवारी नाही; ती त्या काळातील सावंतवाडी संस्थानातील व्यापक धार्मिक लोकसंख्येचे वर्गीकरण आहे. त्यामुळे तिचा उपयोग कुणबी समाजाची स्वतंत्र धार्मिक स्थिती निश्चित करण्यासाठी न करता दक्षिण कोकणातील तत्कालीन व्यापक धार्मिक आणि सांस्कृतिक वातावरण समजून घेण्यासाठी करणे अधिक योग्य ठरते.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government of Maharashtra, Gazetteers Department |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/savantvadi/pop2_census.html }}</ref> === ऐतिहासिक स्रोतांच्या मर्यादा === कुणबी समाजाच्या धार्मिक आणि लोकसंस्कृतीविषयी उपलब्ध प्रमुख ऐतिहासिक स्रोतांमध्ये ब्रिटिशकालीन गॅझेटियर आणि मानववंशशास्त्रीय ग्रंथांचा मोठा वाटा आहे. हे स्रोत तत्कालीन प्रशासकीय अधिकारी आणि मानववंशशास्त्रज्ञ यांच्या निरीक्षणांवर आधारित असल्यामुळे त्यांतील वर्णने त्या काळातील प्रशासकीय वर्गीकरण, सामान्यीकरणे आणि निरीक्षकांच्या दृष्टिकोनाने प्रभावित असू शकतात.<ref name="Enthoven1922" /> त्यामुळे या स्रोतांमध्ये नोंदविलेली एखादी धार्मिक प्रथा संपूर्ण कुणबी समाजाची सार्वत्रिक परंपरा होती, असे गृहीत धरता येत नाही. विशेषतः ग्रामदेवता, कुलदैवत, देवक, लोककथा, लोकगीते आणि कृषीविधी यांचा अभ्यास करताना त्यांचा प्रदेश, गाव, कुटुंब आणि सामाजिक उपगट यांनुसार बदलणारा संदर्भ विचारात घेणे आवश्यक आहे.<ref name="Enthoven1922" /> === धार्मिक आणि लोकसांस्कृतिक वारशाचे ऐतिहासिक महत्त्व === उपलब्ध पुराव्यांवरून कोकणातील कुणबी समाजाच्या धार्मिक जीवनात ग्रामजीवन, कुटुंबीय परंपरा, देवक, स्थानिक देवता, विवाहविधी आणि कृषीप्रधान जीवन यांचे परस्परसंबंध दिसून येतात. या धार्मिक-सांस्कृतिक संस्था केवळ धार्मिक आचरणापुरत्या मर्यादित नव्हत्या; त्या कुटुंब, विवाह, ग्रामसमुदाय आणि सामाजिक संबंधांच्या संघटनेशीही संबंधित होत्या.<ref name="Enthoven1922" /> या पार्श्वभूमीवर कोकणातील कुणबी समाजाची लोकसंस्कृती समजून घेताना ‘कुणबींची स्वतंत्र संस्कृती’ आणि ‘कोकणातील व्यापक ग्रामीण संस्कृती’ यांना परस्परविरोधी मानण्याऐवजी त्यांच्यातील परस्परसंबंध, सांस्कृतिक देवाणघेवाण आणि प्रादेशिक विविधता यांचा अभ्यास करणे अधिक योग्य ठरते. स्थानिक सांस्कृतिक परंपरा, ग्रामीण जीवन आणि सामाजिक स्मृतींच्या अभ्यासासाठी अनंत नर्मदा सखाराम घोलम यांचे ‘खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन’ हे पुस्तक पूरक संदर्भ म्हणून वापरता येऊ शकते; मात्र विशिष्ट धार्मिक प्रथा किंवा लोकपरंपरेचा दावा करताना त्या पुस्तकातील संबंधित प्रत्यक्ष मजकुराशी संदर्भ जुळविणे आवश्यक आहे.<ref>{{cite book |last=घोलम |first=अनंत नर्मदा सखाराम |title=खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन |year=2025 |publisher=Kindle Direct Publishing }}</ref> == लोकसंख्याशास्त्र == कोकणातील कुणबी समाजाच्या लोकसंख्येचा ऐतिहासिक अभ्यास करताना ब्रिटिशकालीन जनगणना, जिल्हानिहाय गॅझेटियर, ग्रामसर्वेक्षण आणि नंतरच्या जनगणना-अभिलेखांचा स्वतंत्रपणे विचार करणे आवश्यक आहे. या स्रोतांमध्ये कुणबी आणि संबंधित कृषक समूहांचे वर्गीकरण काळानुसार बदललेले दिसते. विशेषतः कुणबी, मराठा-कुणबी आणि कुणबी-मराठा यांसारख्या संज्ञांचा वापर वेगवेगळ्या जनगणनांमध्ये समान पद्धतीने झालेला नव्हता. त्यामुळे विविध जनगणनांतील आकडे थेट एकत्र करून आधुनिक काळातील कुणबी लोकसंख्येचा अंदाज काढणे पद्धतशीरदृष्ट्या योग्य ठरत नाही.<ref>{{cite report |author=Baines, J. A. |title=Imperial Census of 1881: Operations and Results in the Presidency of Bombay |publisher=Superintendent of Census Operations, Bombay |year=1882 }}</ref><ref>{{cite report |author=India. Census Commissioner |title=Census of India, 1901: Bombay Presidency |publisher=Government Central Press |year=1902 }}</ref><ref>{{cite report |author=Mead, P. J. |title=Census of India, 1911: Bombay |publisher=Government Central Press |year=1912 }}</ref> === १८८१ची जनगणना === १८८१ची जनगणना ही बॉम्बे प्रेसिडेन्सीतील कुणबी आणि संबंधित कृषक समूहांच्या लोकसंख्येचा अभ्यास करण्यासाठी महत्त्वाचा ऐतिहासिक स्रोत आहे. जनगणना अहवालात जे. ए. बेन्स यांनी ‘Maratha Kunbi’ हा व्यापक कृषक समूह मानला असून त्यात दख्खनातील कुणबी तसेच कोकणात ‘Maratha’ म्हणून नोंदविल्या जाणाऱ्या संबंधित समूहांचा समावेश केला होता. अहवालात या दोन समूहांमधील भेद अनेक ठिकाणी स्पष्ट नसून काही बाबतींत तो प्रशासकीय वर्गीकरणावर अवलंबून असल्याचेही नमूद केले आहे.<ref>{{cite report |author=Baines, J. A. |title=Imperial Census of 1881: Operations and Results in the Presidency of Bombay |publisher=Superintendent of Census Operations, Bombay |year=1882 }}</ref> १८८१ च्या अहवालातील रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या आकडेवारीनुसार २,०५,७८४ कुणबी आणि सुमारे २,७१,००० मराठा अशी नोंद करण्यात आली होती. त्यामुळे त्या काळातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यात कुणबी हा मोठ्या संख्येचा कृषक समूह होता, असे जनगणना-अभिलेखावरून दिसते.<ref>{{cite report |author=Baines, J. A. |title=Imperial Census of 1881: Operations and Results in the Presidency of Bombay |publisher=Superintendent of Census Operations, Bombay |year=1882 }}</ref> या आकडेवारीचा अर्थ लावताना १८८१ च्या जनगणनेतील ‘Maratha Kunbi’ आणि ‘Kunbi’ या वर्गांची व्याप्ती आधुनिक महाराष्ट्रातील प्रशासकीय कुणबी वर्गाशी समान नव्हती, हे लक्षात घेणे आवश्यक आहे. त्यामुळे २,०५,७८४ हा आकडा आधुनिक रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील कुणबी लोकसंख्येशी थेट तुलनेसाठी वापरणे योग्य ठरणार नाही.<ref>{{cite report |author=Baines, J. A. |title=Imperial Census of 1881: Operations and Results in the Presidency of Bombay |publisher=Superintendent of Census Operations, Bombay |year=1882 }}</ref> === १९०१ची जनगणना === १९०१ च्या जनगणनेत बॉम्बे प्रेसिडेन्सीतील जातीय वर्गीकरणाची पद्धत १८८१ च्या तुलनेत बदललेली दिसते. मुंबई शहराच्या जनगणना अहवालात ‘Kunbi (Maratha)’ ही संज्ञा वापरण्यात आली असून काही स्थानिक विभागांमध्ये या वर्गाचे प्रमाण लक्षणीय असल्याचे नमूद केले आहे. डोंगरी, पहिला नागपाडा आणि कुंभारवाडा या विभागांमध्ये ‘Kunbi (Maratha)’ लोकसंख्येचे प्रमाण अनुक्रमे ४७ टक्के, ३४ टक्के आणि २८ टक्के असल्याचे अहवालात नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite report |author=S. M. Edwardes |title=Census of India, 1901: Bombay and Bombay Town and Island, Part V — Report |volume=XI |publisher=Office of the Superintendent of Government Printing, India |location=Bombay |year=1901 }}</ref> १९०१ च्या जनगणनेतील मुंबईच्या स्थलांतरविषयक नोंदींमध्ये रत्‍नागिरी हा मुंबईला स्थलांतरित लोकसंख्या पुरविणाऱ्या प्रमुख जिल्ह्यांपैकी एक असल्याचे नमूद आहे. त्या वेळी मुंबईतील एकूण स्थलांतरित लोकसंख्येपैकी सुमारे १,४६,००० व्यक्ती रत्‍नागिरी जिल्ह्यात जन्मलेल्या होत्या; हे प्रमाण स्थलांतरित लोकसंख्येच्या सुमारे २४.५ टक्के होते. त्यामुळे विसाव्या शतकाच्या प्रारंभी रत्‍नागिरी आणि मुंबई यांच्यातील लोकसंख्याशास्त्रीय संबंध लक्षणीय होते.<ref>{{cite report |author=India. Census Commissioner |title=Census of India, 1901: Bombay Presidency |publisher=Government Central Press |year=1902 }}</ref> मात्र मुंबईत स्थलांतरित झालेल्या रत्‍नागिरीकरांना कुणबी म्हणून वर्गीकृत करता येत नाही. रत्‍नागिरीहून होणारे स्थलांतर विविध सामाजिक आणि धार्मिक समूहांचे होते. त्यामुळे जिल्हानिहाय स्थलांतराची आकडेवारी आणि कुणबी समाजाची जातीनिहाय लोकसंख्या यांची थेट समानता करणे ऐतिहासिकदृष्ट्या अचूक ठरणार नाही.<ref>{{cite report |author=India. Census Commissioner |title=Census of India, 1901: Bombay Presidency |publisher=Government Central Press |year=1902 }}</ref> === १९११ची जनगणना === १९११ च्या जनगणनेत कुणबी आणि मराठा या समूहांचे वर्गीकरण पुन्हा बदललेले दिसते. अधिकृत जनगणना अहवालानुसार १९०१मध्ये ‘Mahratha Kunbis’ ज्या पद्धतीने वर्गीकृत करण्यात आले होते, त्यांचे १९११मध्ये कुणबी या वर्गाशी संबंध जोडण्यात आले. १९११ च्या जनगणनेत कुणबी आणि कानबी यांच्या विविध उपगटांची नोंद करण्याचाही प्रयत्न करण्यात आला होता. त्यामुळे १९०१ आणि १९११ च्या आकडेवारीची तुलना करताना दोन्ही जनगणनांमधील वर्गीकरणपद्धतीतील फरक विचारात घेणे आवश्यक ठरते.<ref>{{cite report |author=Mead, P. J. |title=Census of India, 1911: Bombay |publisher=Government Central Press |year=1912 }}</ref> १९११ च्या अधिकृत जनगणनेत ‘Kunbi Maratha’ हा कुणबी या शीर्षकाखाली दाखविण्यात आला, तर दख्खनी आणि कोकणी मराठा यांना मराठा या शीर्षकाखाली वर्गीकृत करण्यात आले. यावरून ब्रिटिशकालीन जनगणनांमध्ये समान किंवा संबंधित सामाजिक समूहांचे वर्गीकरण वेगवेगळ्या जनगणनांमध्ये बदलत असल्याचे दिसून येते.<ref>{{cite report |author=Mead, P. J. |title=Census of India, 1911: Bombay |publisher=Government Central Press |year=1912 }}</ref> या वर्गीकरणातील बदलामुळे १९०१ आणि १९११ च्या जनगणना आकडेवारीची थेट तुलना करणे सावधगिरीने करणे आवश्यक आहे. एका जनगणनेत एखादा समूह ज्या शीर्षकाखाली नोंदविला गेला होता, त्याच समूहाला पुढील जनगणनेत वेगळ्या शीर्षकाखाली समाविष्ट केले जाऊ शकत होते. त्यामुळे ऐतिहासिक जातीय लोकसंख्येचे विश्लेषण करताना केवळ संख्यात्मक आकडे न पाहता संबंधित जनगणनेची वर्गीकरणपद्धतीही तपासणे आवश्यक आहे.<ref>{{cite report |author=Mead, P. J. |title=Census of India, 1911: Bombay |publisher=Government Central Press |year=1912 }}</ref> === १९३१ची जनगणना === १९३१ची जनगणना ब्रिटिश भारतातील जातीय वर्गीकरणाच्या शेवटच्या व्यापक जनगणनांपैकी एक होती. बॉम्बे प्रांतातील या जनगणनेच्या विविध तक्त्यांमध्ये जात, उपजात आणि प्रादेशिक वर्गीकरण स्वतंत्र पद्धतीने हाताळण्यात आले होते. त्यामुळे या जनगणनेतील कुणबी, मराठा, मराठा-कुणबी किंवा संबंधित संज्ञांचा वापर करताना संबंधित तक्ता आणि त्यामागील वर्गीकरणपद्धती तपासणे आवश्यक आहे.<ref>{{cite report |title=Census of India, 1931: Bombay Presidency |publisher=Government of India |year=1933 }}</ref> १९३१नंतर भारताच्या नियमित जनगणनांमध्ये सर्व जातींची संपूर्ण लोकसंख्या पूर्वीच्या पद्धतीने सातत्याने प्रकाशित करण्यात आली नाही. त्यामुळे १९३१नंतरच्या कालखंडासाठी कुणबी समाजाची अखिल भारतीय किंवा कोकणातील सातत्यपूर्ण जातीनिहाय जनगणना-कालमालिका तयार करणे शक्य होत नाही. === १९६१ चे कुंकेरी ग्रामसर्वेक्षण === १९६१ च्या जनगणना कार्यक्रमांतर्गत महाराष्ट्रातील निवडक गावांचे स्वतंत्र ग्रामसर्वेक्षण करण्यात आले. त्याअंतर्गत सावंतवाडी तालुक्यातील कुंकेरी गावाचे स्वतंत्र ग्रामसर्वेक्षण मोनोग्राफ प्रसिद्ध करण्यात आले. हा ग्रंथ महाराष्ट्रातील निवडक ३५ गावांच्या ग्रामसर्वेक्षण मालिकेचा भाग होता आणि त्यामध्ये संबंधित गावाच्या सामाजिक, सांस्कृतिक आणि आर्थिक जीवनाचे सविस्तर दस्तऐवजीकरण करण्यात आले होते.<ref>{{cite book |author=D. V. Rangnekar |title=Kunkeri Village Survey Monograph, Part VI (I), Vol-X |year=1966 |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/31003/download/34184/49541_1961_KUN.pdf }}</ref> कुंकेरी ग्रामसर्वेक्षणात कुटुंबरचना, व्यवसाय, जमीनधारणा, आर्थिक व्यवहार, सामाजिक जीवन आणि सांस्कृतिक जीवन यांसंबंधी माहिती संकलित करण्यात आली होती. त्यामुळे दक्षिण कोकणातील ग्रामीण समाजरचनेचा सूक्ष्म पातळीवर अभ्यास करण्यासाठी हे सर्वेक्षण महत्त्वाचे प्राथमिक स्रोत ठरते.<ref>{{cite web |title=Kunkeri Village Survey Monograph, Part VI (I), Vol-X |website=Census of India |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |year=1966 |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/31003/download/34184/49541_1961_KUN.pdf }}</ref> कुंकेरीच्या पुढील दीर्घकालीन अभ्यासांमध्ये १९६१, १९८७ आणि २०१७ या तीन कालखंडांतील लोकसंख्या, सामाजिक रचना, जमीनधारणा, व्यवसाय आणि स्थलांतर यांची तुलना करण्यात आली आहे. या अभ्यासातून दीर्घकाळ चाललेल्या स्थलांतरामुळे गावाच्या सामाजिक आणि आर्थिक जीवनात बदल झाले असले तरी काही सामाजिक आणि जमीनधारणेशी संबंधित रचनांमध्ये सातत्यही राहिल्याचे दिसून येते.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Population and Social Studies |volume=31 |issue=1 |year=2019 }}</ref> === २००१–२०११ : कोकणातील जिल्हानिहाय लोकसंख्या बदल === २००१ ते २०११ या कालावधीत कोकणातील जिल्ह्यांच्या एकूण लोकसंख्येत वेगवेगळ्या प्रकारचे बदल झाले. मात्र आधुनिक भारतीय जनगणनेमध्ये ‘कुणबी’ ही स्वतंत्र सर्वसमावेशक जातीय लोकसंख्या श्रेणी नियमितपणे प्रकाशित करण्यात आलेली नसल्यामुळे, जिल्ह्यांच्या एकूण लोकसंख्येतील वाढ किंवा घट यावरून कुणबी समाजाची स्वतंत्र लोकसंख्या किंवा तिचा वाढीचा दर निश्चित करता येत नाही.<ref>{{cite web |title=Population Finder 2011 |publisher=Office of the Registrar General and Census Commissioner, India |url=https://censusindia.gov.in/census.website/en/data/population-finder }}</ref> २०११ च्या जनगणनेनुसार रत्‍नागिरी जिल्ह्याची लोकसंख्या १६,१५,०६९ होती. २००१मध्ये ही लोकसंख्या १६,९६,७७७ होती. त्यामुळे २००१ ते २०११ या दशकात रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या लोकसंख्येत ८१,७०८ व्यक्तींची घट झाली आणि दशकातील लोकसंख्या वाढीचा दर उणे ४.८ टक्के राहिला.<ref>{{cite report |title=District Census Handbook, Ratnagiri, Census of India 2011 |publisher=Office of the Registrar General and Census Commissioner, India |year=2014 }}</ref><ref>{{cite report |title=District Census Handbook, Ratnagiri, Census of India 2001 |publisher=Directorate of Census Operations, Maharashtra |year=2006 }}</ref> सिंधुदुर्ग जिल्ह्याची २०११मधील लोकसंख्या ८,४९,६५१ होती. २००१मध्ये ती सुमारे ८,६८,८२५ होती. त्यामुळे २००१ ते २०११ या कालावधीत सिंधुदुर्ग जिल्ह्याच्या लोकसंख्येत १९,१७४ व्यक्तींची घट झाली आणि दशकातील लोकसंख्या वाढीचा दर उणे २.२ टक्के राहिला.<ref>{{cite report |title=District Census Handbook, Sindhudurg, Census of India 2011 |publisher=Office of the Registrar General and Census Commissioner, India |year=2014 }}</ref><ref>{{cite report |title=PCA-TOT: Primary Census Abstract Total, Maharashtra, District Sindhudurg — 2001 |publisher=Office of the Registrar General and Census Commissioner, India |year=2001 }}</ref> २०११ च्या जनगणनेच्या वेळी पालघर हा स्वतंत्र जिल्हा नव्हता. पालघर जिल्ह्याची निर्मिती १ ऑगस्ट २०१४ रोजी तत्कालीन ठाणे जिल्ह्याचे विभाजन करून करण्यात आली. त्यामुळे २०११ च्या जनगणनेतील पालघरची लोकसंख्या स्वतंत्र जिल्हा म्हणून मोजलेली नव्हती. तथापि, सध्याच्या पालघर जिल्ह्याच्या भौगोलिक क्षेत्राशी संबंधित २०११ची पुनर्गणित लोकसंख्या २९,९०,११६ इतकी होती.<ref>{{cite web |title=About District |publisher=District Palghar, Government of Maharashtra |url=https://palghar.gov.in/en/about-district/ }}</ref> महाराष्ट्र शासनाच्या जिल्हानिहाय जनगणना आकडेवारीत २०११साठी पालघरची लोकसंख्या २९.९० लाख, रायगडची २६.३४ लाख, रत्‍नागिरीची १६.१५ लाख आणि सिंधुदुर्गची ८.५० लाख इतकी नोंदविण्यात आली आहे. या आकडेवारीचा वापर करताना संबंधित जिल्ह्यांच्या २००१ आणि २०११मधील प्रशासकीय सीमांमध्ये झालेल्या बदलांचा विचार करणे आवश्यक आहे.<ref>{{cite web |title=Districtwise Total & Tribal Population as per 1991, 2001 & 2011 Census of Maharashtra |publisher=Tribal Research and Training Institute, Government of Maharashtra |url=https://trti.maharashtra.gov.in/districtwiseTotalPopulation }}</ref> === आधुनिक जनगणनेमध्ये कुणबी लोकसंख्येची स्थिती === स्वातंत्र्योत्तर भारताच्या नियमित जनगणनांमध्ये अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमाती यांची स्वतंत्र लोकसंख्या आकडेवारी प्रसिद्ध करण्यात आली आहे; मात्र सर्व जातींची स्वतंत्र आणि सर्वसमावेशक जातीनिहाय लोकसंख्या नियमित जनगणनेत प्रकाशित करण्यात आलेली नाही. २०११ च्या जनगणनेच्या प्राथमिक लोकसंख्या सारांशामध्ये लोकसंख्या, लिंग, वयोगट, अनुसूचित जाती, अनुसूचित जमाती, कामाची स्थिती आणि इतर सामाजिक-आर्थिक निर्देशकांची माहिती उपलब्ध आहे; ‘कुणबी’ या स्वतंत्र सर्वसमावेशक जातीय वर्गाची जिल्हानिहाय लोकसंख्या त्यामध्ये दिलेली नाही.<ref>{{cite web |title=Population Finder 2011 |publisher=Office of the Registrar General and Census Commissioner, India |url=https://censusindia.gov.in/census.website/en/data/population-finder }}</ref> त्यामुळे २०११ च्या जनगणनेच्या आधारे रत्‍नागिरी, सिंधुदुर्ग, रायगड, पालघर किंवा ठाणे या जिल्ह्यांसाठी ‘कुणबी लोकसंख्या अमुक टक्के’ असा अधिकृत जनगणना आकडा निश्चित करता येत नाही. जिल्ह्याची एकूण लोकसंख्या आणि त्या जिल्ह्यातील कुणबी समाजाची जातीनिहाय लोकसंख्या या दोन वेगळ्या सांख्यिक संकल्पना आहेत. २०११ च्या जनगणनेत पालघरच्या सध्याच्या भौगोलिक क्षेत्राची एकूण लोकसंख्या २९,९०,११६ इतकी होती; त्यापैकी अनुसूचित जमातींची लोकसंख्या ११,१८,००८ होती. ही आकडेवारी जिल्ह्याची एकूण लोकसंख्या किंवा अनुसूचित जमातींची लोकसंख्या दर्शवते; तिच्यावरून कुणबी समाजाची लोकसंख्या निश्चित करता येत नाही.<ref>{{cite web |title=About District |publisher=District Palghar, Government of Maharashtra |url=https://palghar.gov.in/en/about-district/ }}</ref> काही सामाजिक संस्था, राजकीय व्यक्ती, संशोधक किंवा माध्यमांनी कुणबी समाजाच्या लोकसंख्येबाबत विविध अंदाज व्यक्त केलेले असू शकतात. मात्र अशा अंदाजांना अधिकृत जनगणना आकडेवारीपासून स्वतंत्र ठेवणे आवश्यक आहे. विश्वसनीय अधिकृत जातीनिहाय जनगणना उपलब्ध नसताना अशा अंदाजांना कुणबी समाजाची अधिकृत लोकसंख्या म्हणून मांडणे योग्य ठरणार नाही. त्यामुळे कोकणातील कुणबी समाजाच्या लोकसंख्येचा ऐतिहासिक अभ्यास करताना ब्रिटिशकालीन जनगणना, जिल्हानिहाय गॅझेटियर, ग्रामसर्वेक्षणे आणि उपलब्ध आधुनिक जनगणना आकडे यांचा स्वतंत्र संदर्भात उपयोग करणे आवश्यक आहे. वेगवेगळ्या कालखंडांतील वर्गीकरणपद्धती आणि प्रशासकीय सीमा भिन्न असल्यामुळे त्यांची थेट तुलना करून आधुनिक कुणबी लोकसंख्येचा निश्चित अंदाज काढणे पद्धतशीरदृष्ट्या योग्य ठरणार नाही. === २०२७ची जातीनिहाय जनगणना === भारत सरकारने २०२७ची जनगणना घेण्याचा निर्णय अधिकृतपणे जाहीर केला असून, ३० एप्रिल २०२५ रोजी झालेल्या मंत्रिमंडळाच्या राजकीय व्यवहार समितीच्या बैठकीत आगामी जनगणनेत जातीनिहाय गणना समाविष्ट करण्याचा निर्णय घेण्यात आला. यामुळे स्वातंत्र्यानंतर प्रथमच अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमातींपलीकडे सर्व सामाजिक समूहांची जातीनिहाय गणना जनगणनेच्या मुख्य प्रक्रियेचा भाग होणार आहे.<ref>{{cite web |title=Cabinet approves Caste enumeration in the upcoming Census |publisher=Press Information Bureau, Government of India |date=30 April 2025 |url=https://www.pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=2125526 }}</ref> २०२७ च्या जनगणनेची संदर्भ तारीख सामान्य क्षेत्रांसाठी १ मार्च २०२७ निश्चित करण्यात आली आहे. लडाख तसेच जम्मू आणि काश्मीर, हिमाचल प्रदेश आणि उत्तराखंडमधील असिंक्रोनस हिमाच्छादित क्षेत्रांसाठी संदर्भ तारीख १ ऑक्टोबर २०२६ निश्चित करण्यात आली आहे. या संदर्भ तारखांबाबतची अधिसूचना १६ जून २०२५ रोजी प्रसिद्ध करण्यात आली.<ref>{{cite web |title=Population Census-2027 to be conducted in two phases along with enumeration of castes |publisher=Press Information Bureau, Government of India |date=4 June 2025 |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2133845 }}</ref> २०२७ची जनगणना दोन टप्प्यांत घेण्यात येणार आहे. पहिल्या टप्प्यात घरांची यादी आणि गृहनिर्माणविषयक माहिती संकलित केली जाईल, तर दुसऱ्या टप्प्यात व्यक्तिनिहाय लोकसंख्या गणना केली जाईल. जातीनिहाय माहिती दुसऱ्या टप्प्यात संकलित केली जाणार आहे.<ref>{{cite web |title=Cabinet approves scheme of Conduct of Census of India 2027 |publisher=Press Information Bureau, Government of India |date=12 December 2025 |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2202983 }}</ref> २०२७ च्या जनगणनेत जातीनिहाय माहिती संकलित करण्याचा निर्णय झाल्यामुळे भविष्यात कुणबी, मराठा-कुणबी, कुणबी-मराठा आणि इतर सामाजिक समूहांच्या लोकसंख्येबाबत अधिक व्यापक अधिकृत आकडेवारी उपलब्ध होण्याची शक्यता आहे. तथापि जनगणना पूर्ण होऊन तिचे अधिकृत निकाल प्रकाशित होईपर्यंत २०२७ची जातीनिहाय लोकसंख्या उपलब्ध आहे असे मानता येणार नाही. केंद्र सरकारने २०२६मध्येही स्पष्ट केले आहे की जातीनिहाय प्रश्नांसह दुसऱ्या टप्प्याची प्रश्नावली स्वतंत्रपणे अंतिम करून अधिसूचित केली जाणार आहे.<ref>{{cite web |title=Caste Based Census |publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India |date=4 February 2026 |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2223099 }}</ref> === लोकसंख्याशास्त्रीय आकडेवारीची तुलना करताना आवश्यक सावधगिरी === कोकणातील कुणबी समाजाच्या लोकसंख्येची दीर्घकालीन तुलना करताना ऐतिहासिक जनगणनांमधील वर्गीकरणपद्धतीचा स्वतंत्रपणे विचार करणे आवश्यक आहे. ‘कुणबी’, ‘कणबी’, ‘मराठा-कुणबी’, ‘कुणबी-मराठा’, ‘कुळवाडी’ आणि त्यासारख्या संज्ञांची व्याप्ती वेगवेगळ्या काळात आणि वेगवेगळ्या प्रशासकीय प्रदेशांत बदलत गेली. त्यामुळे विविध जनगणनांतील समान किंवा समानार्थी वाटणाऱ्या संज्ञांना आजच्या प्रशासकीय जातवर्गांशी थेट समान मानता येत नाही.<ref>{{cite report |author=Baines, J. A. |title=Imperial Census of 1881: Operations and Results in the Presidency of Bombay |publisher=Superintendent of Census Operations, Bombay |year=1882 }}</ref><ref>{{cite report |author=India. Census Commissioner |title=Census of India, 1901: Bombay Presidency |publisher=Government Central Press |year=1902 }}</ref> दुसरी महत्त्वाची बाब म्हणजे ब्रिटिशकालीन प्रशासकीय जिल्ह्यांच्या सीमा आजच्या जिल्ह्यांच्या सीमांपेक्षा वेगळ्या होत्या. रत्‍नागिरी, कोलाबा, सावंतवाडी आणि इतर ऐतिहासिक जिल्ह्यांच्या सीमा काळानुसार बदलल्या आहेत. त्यामुळे एखाद्या जुन्या जिल्ह्याची लोकसंख्या आजच्या त्याच नावाच्या जिल्ह्याशी थेट तुलना करताना प्रशासकीय पुनर्रचनेचा विचार करणे आवश्यक आहे. तिसरी बाब म्हणजे जनगणना अधिकाऱ्यांनी केलेले प्रशासकीय वर्गीकरण आणि संबंधित व्यक्ती किंवा समूहांची स्थानिक सामाजिक ओळख यांच्यात फरक असण्याची शक्यता होती. त्यामुळे जनगणनेतील एखाद्या शीर्षकाखाली नोंद झालेली संपूर्ण लोकसंख्या आधुनिक काळातील त्याच नावाच्या सामाजिक समूहाशी तंतोतंत संबंधित होती असे गृहीत धरता येत नाही. चौथी बाब म्हणजे १९३१नंतर सर्व जातींची सातत्यपूर्ण आणि तुलनात्मक जातीनिहाय लोकसंख्या नियमित जनगणनेत प्रकाशित झालेली नाही. त्यामुळे १९व्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून आजपर्यंत कुणबी समाजाची अखंड आणि तुलनायोग्य जातीनिहाय लोकसंख्या-मालिका तयार करणे शक्य होत नाही. १९५१ च्या अधिकृत जातीनिहाय अंदाजपत्रकातही पूर्वीच्या जनगणनांमध्ये ‘महरत्ता-कुणबी’ आणि ‘कुणबी’ यांचे वर्गीकरण वेगवेगळ्या प्रकारे झाले असल्याचे दिसते.<ref>{{cite report |title=Estimated Population by Castes, Bombay |publisher=Government of India |year=1951 |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/30207/download/33388/21097_1951_EST.pdf }}</ref> या कारणांमुळे १८८१मधील कुणबी किंवा मराठा-कुणबी संख्या, १९०१मधील मराठा-कुणबी संख्या, १९११मधील कुणबी किंवा कुणबी-मराठा वर्गीकरण आणि आधुनिक प्रशासकीय कुणबी वर्ग यांना एका सलग आणि तुलनायोग्य सांख्यिक मालिकेप्रमाणे मांडणे योग्य ठरणार नाही. === लोकसंख्याशास्त्रीय निष्कर्ष === उपलब्ध ऐतिहासिक जनगणना नोंदींवरून रत्‍नागिरीसह कोकणातील काही भागांमध्ये कुणबी हा १९व्या शतकातील महत्त्वाच्या कृषक समूहांपैकी एक होता असे दिसून येते. १८८१ च्या बॉम्बे प्रेसिडेन्सीच्या जनगणना अहवालात रत्‍नागिरी जिल्ह्यासाठी २,०५,७८४ कुणबींची नोंद करण्यात आली होती. मात्र त्या काळातील ‘कुणबी’ या वर्गीकरणाची व्याप्ती आणि आजच्या प्रशासकीय कुणबी वर्गाची व्याप्ती समान नसल्यामुळे हा आकडा आधुनिक लोकसंख्येशी थेट तुलना करण्यासाठी वापरता येत नाही.<ref>{{cite report |author=Baines, J. A. |title=Imperial Census of 1881: Operations and Results in the Presidency of Bombay |publisher=Superintendent of Census Operations, Bombay |year=1882 }}</ref> १९०१ आणि १९११ च्या जनगणनांमध्ये मराठा आणि कुणबी यांच्याशी संबंधित वर्गीकरणात झालेले बदल हे ऐतिहासिक लोकसंख्याशास्त्राचा अभ्यास करताना केवळ संख्यात्मक आकडे पाहणे पुरेसे नसल्याचे दर्शवतात. प्रत्येक जनगणनेतील जातीय शीर्षके, उपविभाग आणि वर्गीकरणाची पद्धत स्वतंत्रपणे तपासणे आवश्यक आहे.<ref>{{cite report |author=India. Census Commissioner |title=Census of India, 1901: Bombay Presidency |publisher=Government Central Press |year=1902 }}</ref><ref>{{cite report |author=Mead, P. J. |title=Census of India, 1911: Bombay |publisher=Government Central Press |year=1912 }}</ref> १९५१ च्या अधिकृत ‘जातीनिहाय लोकसंख्येचे अंदाज’ या अहवालातही ‘महरत्ता-कुणबी’, ‘कुणबी-कुळवाडी किंवा कणबी’, ‘तिरोळे कुणबी’ आणि इतर संबंधित गट स्वतंत्रपणे दाखविण्यात आले आहेत. यावरून ऐतिहासिक सरकारी आकडेवारीतही कुणबीशी संबंधित विविध सामाजिक नावांचे स्वतंत्र वर्गीकरण केले जात असल्याचे दिसते.<ref>{{cite report |title=Estimated Population by Castes, Bombay |publisher=Government of India |year=1951 |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/30207/download/33388/21097_1951_EST.pdf }}</ref> त्यामुळे सध्याच्या काळात कोकणातील कुणबी समाजाची स्वतंत्र अधिकृत जिल्हानिहाय टक्केवारी उपलब्ध आहे असा निष्कर्ष काढता येत नाही. रत्‍नागिरी, सिंधुदुर्ग, रायगड, ठाणे किंवा पालघर या जिल्ह्यांसाठी आधुनिक कुणबी लोकसंख्येची निश्चित टक्केवारी सांगण्यासाठी जातीनिहाय अधिकृत आकडेवारी आवश्यक आहे. २०२७ च्या जनगणनेत जातीनिहाय गणना समाविष्ट करण्यात आल्यामुळे भविष्यात या प्रश्नासाठी अधिक व्यापक अधिकृत सांख्यिक आधार उपलब्ध होण्याची शक्यता आहे. मात्र २०२७ची जनगणना पूर्ण होऊन तिचे अधिकृत जातीनिहाय निकाल प्रकाशित होईपर्यंत कुणबी समाजाच्या आधुनिक लोकसंख्येबाबत कोणताही निश्चित राष्ट्रीय किंवा जिल्हानिहाय आकडा अधिकृत मानता येणार नाही.<ref>{{cite web |title=Cabinet approves Caste enumeration in the upcoming Census |publisher=Press Information Bureau, Government of India |date=30 April 2025 |url=https://www.pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=2125526 }}</ref> == आधुनिक प्रशासकीय आणि कायदेशीर स्थिती == महाराष्ट्रातील कुणबी समाजाची आधुनिक प्रशासकीय ओळख ही राज्य शासनाच्या इतर मागासवर्गीयांच्या यादी, जात प्रमाणपत्रे आणि जात वैधता पडताळणीच्या प्रक्रियेशी संबंधित आहे. ऐतिहासिक जनगणना आणि मानववंशशास्त्रीय साहित्यात ‘कुणबी’, ‘कणबी’, ‘मराठा-कुणबी’ आणि ‘कुणबी-मराठा’ यांसारख्या संज्ञांचा वेगवेगळ्या संदर्भांत वापर झालेला आढळतो. मात्र आधुनिक प्रशासकीय वर्गीकरण हे संबंधित काळातील अधिकृत शासन निर्णय, मागासवर्गीयांच्या याद्या, लागू कायदे आणि न्यायालयीन निर्णय यांच्या आधारे निश्चित केले जाते.<ref>{{cite web |title=महाराष्ट्रातील इतर मागासवर्गीयांची यादी |publisher=महाराष्ट्र शासन |url=https://gr.maharashtra.gov.in/Site/Upload/Government%20Resolutions/Marathi/20250513170904091534.pdf }}</ref> === महाराष्ट्रातील इतर मागासवर्गीय वर्गीकरण === महाराष्ट्र शासनाच्या १३ मे २०२५ रोजीच्या अधिकृत यादीत ‘कुणबी’ ही इतर मागासवर्गीय प्रवर्गातील अनुक्रमांक ८३वरील नोंद आहे. या नोंदीखाली ‘लेवा कुणबी’, ‘लेवा पाटील’, ‘लेवा पाटीदार’, ‘मराठा कुणबी’, ‘कुणबी मराठा’, ‘तिलोरी कुणबी’, ‘तिल्लोरी कुणबी’ आणि ‘ति. कुणबी’ या उपसंज्ञांचा समावेश करण्यात आला आहे.<ref>{{cite web |title=महाराष्ट्रातील इतर मागासवर्गीयांची यादी |publisher=महाराष्ट्र शासन |date=13 May 2025 |url=https://gr.maharashtra.gov.in/Site/Upload/Government%20Resolutions/Marathi/20250513170904091534.pdf }}</ref> ही यादी आधुनिक प्रशासकीय वर्गीकरण दर्शविते. या यादीतील विविध उपसंज्ञांचा एकत्रित समावेश आहे म्हणून त्या सर्व संज्ञांची ऐतिहासिक उत्पत्ती एकच आहे किंवा त्या प्रत्येक ऐतिहासिक कालखंडात समान अर्थाने वापरल्या गेल्या होत्या, असा निष्कर्ष काढता येत नाही. आधुनिक प्रशासकीय वर्गीकरण आणि ऐतिहासिक सामाजिक ओळख या स्वतंत्र बाबी आहेत. === कुणबी आणि तिलोरी कुणबी : ऐतिहासिक प्रशासकीय पार्श्वभूमी === कुणबी आणि तिलोरी कुणबी यांच्या प्रशासकीय वर्गीकरणात काळानुसार बदल झाले. मुंबई उच्च न्यायालयाने *Dattatraya s/o Ramrao Thorat v. State of Maharashtra* या प्रकरणात या बदलांचा ऐतिहासिक संदर्भ नोंदविला आहे. न्यायालयाच्या नोंदीनुसार २३ एप्रिल १९४२ च्या मुंबई शासनाच्या ठरावात ‘Kunbi (except Tilori Kunbi in Ratnagiri district)’ यांचा एका वर्गात, तर ‘Kunbi Tilori in Ratnagiri district’ यांचा इतर मागास समुदायांच्या यादीत स्वतंत्रपणे समावेश करण्यात आला होता. ही स्थिती १९५०, १९५६ आणि १९६१ च्या संबंधित शासन ठरावांमध्येही कायम राहिली.<ref name="Thorat2002" /> न्यायालयाने पुढे नमूद केले आहे की १३ ऑक्टोबर १९६७ च्या महाराष्ट्र शासनाच्या ठरावाद्वारे स्वतंत्र इतर मागासवर्गीय यादी प्रसिद्ध करण्यात आली आणि त्यामध्ये ‘Kunbi caste’ ही अनुक्रमांक ८३वर समाविष्ट करण्यात आली. न्यायालयाच्या निरीक्षणानुसार १९६७पासून कुणबी जात संपूर्ण महाराष्ट्रासाठी इतर मागासवर्गीयांच्या यादीत समाविष्ट करण्यात आली.<ref name="Thorat2002" /> या ऐतिहासिक प्रशासकीय नोंदींवरून कुणबी आणि तिलोरी कुणबी यांच्या वर्गीकरणात कालानुसार आणि प्रदेशानुसार फरक राहिला असल्याचे दिसते. त्यामुळे आजच्या प्रशासकीय यादीचा अर्थ लावताना त्या काळातील शासन ठराव आणि संबंधित न्यायालयीन नोंदींचा स्वतंत्रपणे विचार करणे आवश्यक आहे. === जात प्रमाणपत्र आणि जात वैधता पडताळणी === महाराष्ट्रात एखाद्या व्यक्तीच्या जात दाव्याची प्रशासकीय मान्यता ही केवळ आडनाव, सामाजिक संबोधन किंवा ऐतिहासिक साहित्याच्या आधारे निश्चित होत नाही. संबंधित व्यक्तीच्या जात दाव्याचा विचार करताना सक्षम प्राधिकरणाकडून जात प्रमाणपत्र देण्याची प्रक्रिया आणि त्यानंतर आवश्यक असल्यास जात वैधता पडताळणीची प्रक्रिया लागू होते. जात वैधता पडताळणीच्या प्रक्रियेत जुन्या शासकीय अभिलेख, शैक्षणिक नोंदी, महसूल अभिलेख, जन्म-मृत्यू नोंदी आणि इतर संबंधित दस्तऐवजांचा पुरावा म्हणून विचार केला जाऊ शकतो. मात्र कोणता पुरावा ग्राह्य धरायचा आणि त्याचे पुराव्यात्मक महत्त्व किती आहे, हे संबंधित कायदे, नियम, शासन निर्णय आणि न्यायालयीन निर्णयांनुसार ठरते. त्यामुळे ऐतिहासिक गॅझेटियर, जनगणना किंवा मानववंशशास्त्रीय ग्रंथांमध्ये ‘कुणबी’ किंवा संबंधित संज्ञेचा उल्लेख आढळणे आणि एखाद्या विशिष्ट व्यक्तीला आधुनिक प्रशासकीय प्रक्रियेत कुणबी जात प्रमाणपत्र किंवा जात वैधता मिळणे या दोन स्वतंत्र बाबी आहेत. === ऐतिहासिक नोंदी आणि आधुनिक प्रशासकीय वर्गीकरण === ब्रिटिशकालीन जनगणना, गॅझेटियर आणि मानववंशशास्त्रीय साहित्य हे कुणबी समाजाच्या ऐतिहासिक अभ्यासासाठी महत्त्वाचे स्रोत आहेत; मात्र ते स्वतःहून आधुनिक जात प्रमाणपत्र किंवा जात वैधतेचा अंतिम प्रशासकीय आधार ठरत नाहीत. आधुनिक प्रशासकीय प्रक्रियेत संबंधित कालखंडातील अधिकृत नोंदी, शासन निर्णय, लागू कायदे, नियम आणि सक्षम प्राधिकरण किंवा न्यायालयाचे निर्णय यांना महत्त्व प्राप्त होते.<ref name="Thorat2002" /> त्यामुळे कुणबी समाजाच्या आधुनिक प्रशासकीय स्थितीचा अभ्यास करताना ऐतिहासिक सामाजिक ओळख, ब्रिटिशकालीन वर्गीकरण आणि विद्यमान शासकीय वर्गीकरण यांच्यात स्पष्ट भेद ठेवणे आवश्यक आहे. महाराष्ट्र शासनाच्या विद्यमान यादीत कुणबीचा इतर मागासवर्गीय प्रवर्गात समावेश असला तरी एखाद्या व्यक्तीचा विशिष्ट जात दावा स्वतंत्र प्रशासकीय पडताळणीच्या अधीन राहतो.<ref>{{cite web |title=महाराष्ट्रातील इतर मागासवर्गीयांची यादी |publisher=महाराष्ट्र शासन |date=13 May 2025 |url=https://gr.maharashtra.gov.in/Site/Upload/Government%20Resolutions/Marathi/20250513170904091534.pdf }}</ref> === लेवा कुणबी === ‘लेवा कुणबी’ ही संज्ञा महाराष्ट्र शासनाच्या इतर मागासवर्गीयांच्या विद्यमान अधिकृत यादीत ‘कुणबी’ या नोंदीखाली समाविष्ट आहे. या नोंदीत ‘लेवा कुणबी’, ‘लेवा पाटील’ आणि ‘लेवा पाटीदार’ या संज्ञांचा समावेश करण्यात आला आहे.<ref>{{cite web |title=महाराष्ट्रातील इतर मागासवर्गीयांची यादी |publisher=महाराष्ट्र शासन |date=13 May 2025 |url=https://gr.maharashtra.gov.in/Site/Upload/Government%20Resolutions/Marathi/20250513170904091534.pdf }}</ref> या प्रशासकीय वर्गीकरणावरून लेवा कुणबीचा समावेश कुणबी या इतर मागासवर्गीय नोंदीखाली असल्याचे स्पष्ट होते. मात्र या प्रशासकीय समावेशावरून लेवा कुणबीची प्रादेशिक, सामाजिक किंवा ऐतिहासिक ओळख महाराष्ट्रातील इतर सर्व कुणबी समूहांशी पूर्णपणे समान आहे, असा निष्कर्ष काढता येत नाही. प्रशासकीय वर्गीकरण आणि ऐतिहासिक सामाजिक ओळख या स्वतंत्र बाबी आहेत. === मराठा-कुणबी आणि कुणबी-मराठा === ‘मराठा-कुणबी’ आणि ‘कुणबी-मराठा’ या संज्ञांना आधुनिक प्रशासकीय संदर्भात विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. मुंबई उच्च न्यायालयाने *Nitin s/o Mahadeorao Choudhary v. State of Maharashtra* या ११ ऑक्टोबर २०२३ रोजीच्या निर्णयात १ जून २००४ च्या महाराष्ट्र शासनाच्या निर्णयाचा संदर्भ देताना नमूद केले आहे की इतर मागासवर्गीयांच्या यादीतील अनुक्रमांक ८३वरील ‘कुणबी’ या नोंदीत पूर्वी ‘लेवा कुणबी’, ‘लेवा पाटील’ आणि ‘लेवा पाटीदार’ यांचा समावेश होता आणि १ जून २००४ च्या शासन निर्णयाद्वारे त्यात ‘मराठा-कुणबी’ आणि ‘कुणबी-मराठा’ यांचा समावेश करण्यात आला.<ref name="NitinChoudhary2023">{{cite web |title=Nitin s/o Mahadeorao Choudhary v. State of Maharashtra |website=Indian Kanoon |date=11 October 2023 |url=https://indiankanoon.org/doc/61511559/ }}</ref> या निर्णयात न्यायालयाने असेही नमूद केले की ७ सप्टेंबर २०२३ च्या शासन निर्णयाद्वारे मराठा-कुणबी आणि कुणबी-मराठा समाजातील व्यक्तींना जात प्रमाणपत्र देताना जुन्या दस्तऐवजांतील नोंदींची तपासणी करण्याची पद्धत निश्चित करण्यासाठी समिती स्थापन करण्यात आली होती. या समितीचा उद्देश संबंधित जुन्या अभिलेखांच्या तपासणीची पद्धत निश्चित करणे हा होता.<ref name="NitinChoudhary2023" /> मात्र अनुक्रमांक ८३मध्ये मराठा-कुणबी आणि कुणबी-मराठा यांचा प्रशासकीय समावेश झाला आहे, यावरून मराठा आणि कुणबी यांची ऐतिहासिक वंशपरंपरा किंवा सामाजिक ओळख सर्व काळात एकच होती, असा निष्कर्ष काढता येत नाही. हा आधुनिक प्रशासकीय वर्गीकरणाचा विषय आहे. === तिलोरी कुणबी आणि तिल्लोरी कुणबी === ‘तिलोरी कुणबी’ आणि ‘तिल्लोरी कुणबी’ या दोन्ही संज्ञांचा महाराष्ट्र शासनाच्या विद्यमान इतर मागासवर्गीयांच्या यादीत ‘कुणबी’ या अनुक्रमांक ८३ च्या नोंदीखाली समावेश आहे.<ref>{{cite web |title=महाराष्ट्रातील इतर मागासवर्गीयांची यादी |publisher=महाराष्ट्र शासन |date=13 May 2025 |url=https://gr.maharashtra.gov.in/Site/Upload/Government%20Resolutions/Marathi/20250513170904091534.pdf }}</ref> तिलोरी कुणबीच्या प्रशासकीय इतिहासात रत्‍नागिरी जिल्ह्याचा विशेष संदर्भ आढळतो. मुंबई उच्च न्यायालयाने *Dattatraya s/o Ramrao Thorat v. State of Maharashtra* या २४ एप्रिल २००२ रोजीच्या निर्णयात २३ एप्रिल १९४२ च्या मुंबई शासनाच्या ठरावाचा संदर्भ देताना ‘Kunbi (Except Tilori Kunbi in Ratnagiri district)’ आणि ‘Kunbi Tilori in Ratnagiri district’ यांचे त्या काळात वेगवेगळ्या प्रशासकीय वर्गांमध्ये वर्गीकरण करण्यात आल्याचे नमूद केले आहे. ही स्थिती १९५०, १९५६ आणि १९६१ च्या संबंधित शासन ठरावांमध्येही कायम राहिल्याचे न्यायालयाने नोंदविले आहे.<ref name="Thorat2002" /> त्याच निर्णयानुसार १३ ऑक्टोबर १९६७ रोजी महाराष्ट्र शासनाने स्वतंत्र इतर मागासवर्गीयांची यादी प्रसिद्ध केली आणि त्यामध्ये ‘कुणबी जात’ अनुक्रमांक ८३वर समाविष्ट करण्यात आली. न्यायालयाने नमूद केले आहे की त्यानंतर कुणबी जात संपूर्ण महाराष्ट्रासाठी इतर मागासवर्गीयांच्या यादीत समाविष्ट झाली.<ref name="Thorat2002" /> === जात प्रमाणपत्र === महाराष्ट्रात जात प्रमाणपत्र देण्याची आणि त्याची वैधता पडताळण्याची प्रक्रिया कायद्याने नियमन केली जाते. जात प्रमाणपत्र हे सक्षम प्राधिकाऱ्याकडून दिले जाते, तर जात वैधतेचा दावा संबंधित जात पडताळणी समितीसमोर स्वतंत्रपणे तपासला जाऊ शकतो. या दोन्ही प्रक्रिया एकमेकांशी संबंधित असल्या तरी त्यांचे स्वरूप आणि अधिकारक्षेत्र वेगवेगळे आहेत. जात दाव्याच्या पडताळणीमध्ये संबंधित व्यक्तीने सादर केलेल्या जुन्या शासकीय आणि इतर अभिलेखांचा विचार केला जाऊ शकतो. कोणते दस्तऐवज ग्राह्य धरावेत, त्यांचे पुराव्यात्मक महत्त्व किती आहे आणि जात दावा कशा प्रकारे सिद्ध करावा, हे लागू कायदे, नियम, शासन निर्णय आणि न्यायालयीन निर्णयांनुसार ठरते. मुंबई उच्च न्यायालयाने *Dattatraya s/o Ramrao Thorat v. State of Maharashtra* या प्रकरणात जात दाव्याच्या पडताळणीसाठी सादर केलेल्या दस्तऐवजांचे पुराव्यात्मक महत्त्व तपासले आणि जात दावा सिद्ध करण्याची जबाबदारी दावेदारावर असल्याचे स्पष्ट केले.<ref name="Thorat2002" /> मराठा-कुणबी किंवा कुणबी-मराठा असा दावा करणाऱ्या व्यक्तींच्या संदर्भातही जुन्या अभिलेखांतील जातनोंदींच्या तपासणीला महत्त्व आहे. *Nitin s/o Mahadeorao Choudhary v. State of Maharashtra* या निर्णयात मुंबई उच्च न्यायालयाने संबंधित जुन्या महसूल अभिलेख, शाळेच्या नोंदी आणि इतर दस्तऐवजांची तपासणी करण्याच्या प्रशासकीय प्रक्रियेचा संदर्भ नोंदविला आहे.<ref name="NitinChoudhary2023" /> त्यामुळे ऐतिहासिक जनगणना, गॅझेटियर किंवा मानववंशशास्त्रीय ग्रंथामध्ये ‘कुणबी’, ‘तिलोरी कुणबी’ किंवा संबंधित संज्ञेचा उल्लेख आढळणे आणि एखाद्या विशिष्ट व्यक्तीचा आधुनिक प्रशासकीय जात दावा वैध ठरणे या दोन स्वतंत्र बाबी आहेत. आधुनिक जात प्रमाणपत्र आणि जात वैधता प्रक्रियेत संबंधित व्यक्तीच्या स्वतःच्या अभिलेखीय पुराव्यांचा आणि लागू कायदेशीर निकषांचा स्वतंत्रपणे विचार केला जातो. === जात वैधता पडताळणी === महाराष्ट्रात जात प्रमाणपत्राच्या वैधतेच्या पडताळणीसाठी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संशोधन व प्रशिक्षण संस्थेच्या माध्यमातून जात प्रमाणपत्र पडताळणी माहिती प्रणाली कार्यरत आहे. या प्रणालीद्वारे जात वैधता प्रमाणपत्रासाठी ऑनलाइन अर्ज करणे, अर्जाचा मागोवा घेणे आणि वैधता प्रमाणपत्राची पडताळणी करणे यांसारख्या सुविधा उपलब्ध आहेत.<ref>{{cite web |title=जात प्रमाणपत्र पडताळणी माहिती प्रणाली |publisher=डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संशोधन व प्रशिक्षण संस्था, महाराष्ट्र शासन |url=https://www.bartievalidity.maharashtra.gov.in/ }}</ref> जात वैधता पडताळणीच्या प्रक्रियेत अर्जदाराने सादर केलेल्या कागदपत्रांचा विचार केला जातो. अधिकृत मार्गदर्शिकेनुसार जात प्रमाणपत्रासोबत जन्मतारखेचा दाखला, अर्जदाराचा शाळा सोडल्याचा दाखला किंवा शाळेच्या नोंदवहीचा उतारा, वडिलांचा शाळा सोडल्याचा दाखला किंवा नोंदवहीचा उतारा आणि पितृकुळातील आजोबा किंवा वडिलांच्या सख्ख्या मोठ्या भावंडांच्या शाळेच्या नोंदी यांसारखी कागदपत्रे पुराव्याच्या स्वरूपात सादर करता येतात. उपलब्ध प्राथमिक कागदपत्रे नसल्यास जन्म-मृत्यू नोंदी, महसूल अभिलेख, जुने खरेदी-विक्री दस्तऐवज किंवा इतर समर्थक कागदपत्रांचा विचार केला जाऊ शकतो.<ref>{{cite web |title=जात वैधता अर्जासोबत जोडावयाची कागदपत्रे |publisher=डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संशोधन व प्रशिक्षण संस्था, महाराष्ट्र शासन |url=https://www.bartievalidity.maharashtra.gov.in/ccvis_pdf/download/service/FORM%20No%2018-%20%5Brule-14%5D.pdf }}</ref> त्यामुळे जात वैधता पडताळणी ही केवळ जात प्रमाणपत्राची प्रशासकीय नोंद नसून संबंधित दाव्याच्या समर्थनार्थ सादर केलेल्या अभिलेखांची तपासणी करणारी प्रक्रिया आहे. तथापि कोणत्याही एका दस्तऐवजावरून प्रत्येक प्रकरणात जात दावा आपोआप सिद्ध होतो असे मानता येत नाही; संबंधित कागदपत्रांचे स्वरूप, त्यातील नोंदी आणि लागू कायदेशीर निकष यांचा एकत्रित विचार केला जातो.<ref>{{cite web |title=जात प्रमाणपत्र पडताळणी माहिती प्रणाली — अधिनियम, नियम व शासन निर्णय |publisher=डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संशोधन व प्रशिक्षण संस्था, महाराष्ट्र शासन |url=https://bartievalidity.maharashtra.gov.in/acts_rules.php }}</ref> === ऐतिहासिक कागदपत्रांचे महत्त्व === कुणबी किंवा मराठा-कुणबी दाव्यांच्या संदर्भात जुने महसूल अभिलेख, शैक्षणिक नोंदी, जन्म-मृत्यू नोंदी, जमीनविषयक दस्तऐवज आणि इतर शासकीय अभिलेखांना महत्त्व प्राप्त होते. महाराष्ट्रातील काही जिल्हा प्रशासनांनी मराठा-कुणबी आणि कुणबी-मराठा संदर्भातील जुन्या अभिलेखांचे संकलन करून ते सार्वजनिक केले आहे. रायगड जिल्हा प्रशासनाच्या संकेतस्थळावर अलिबाग, उरण, कर्जत, खालापूर, तळा, पनवेल, पेण, पोलादपूर, महाड, माणगाव, मुरुड, म्हसळा, रोहा, श्रीवर्धन आणि सुधागड या तालुक्यांशी संबंधित कुणबी-मराठा दस्तऐवजांच्या स्वतंत्र याद्या उपलब्ध आहेत.<ref>{{cite web |title=कुणबी-मराठा दस्तऐवज |publisher=रायगड जिल्हा प्रशासन, महाराष्ट्र शासन |url=https://raigad.gov.in/en/maratha-kunbi-documents-2/ }}</ref> अशा अभिलेखांचे संकलन ऐतिहासिक नोंदींच्या उपलब्धतेचा मागोवा घेण्यासाठी उपयुक्त ठरते. मात्र एखाद्या जिल्हा किंवा तालुका प्रशासनाच्या संकेतस्थळावर विशिष्ट दस्तऐवज उपलब्ध आहे, एवढ्यावरून कोणत्याही व्यक्तीचा जात दावा वैध ठरतो असा निष्कर्ष काढता येत नाही. वैधतेचा निर्णय संबंधित सक्षम प्राधिकरण आणि लागू कायदेशीर प्रक्रियेनुसार घेतला जातो. === न्यायालयीन दृष्टिकोन === कुणबी जातदाव्यांशी संबंधित न्यायालयीन प्रकरणांमध्ये ऐतिहासिक शासन निर्णय, जात प्रमाणपत्र, जात पडताळणी समितीचे निष्कर्ष आणि उपलब्ध अभिलेखांचा विचार करण्यात आला आहे. *Dattatraya s/o Ramrao Thorat v. State of Maharashtra* या २४ एप्रिल २००२ रोजीच्या मुंबई उच्च न्यायालयाच्या निर्णयात कुणबी आणि तिलोरी कुणबी यांच्या ऐतिहासिक प्रशासकीय वर्गीकरणाचा संदर्भ देण्यात आला आहे. न्यायालयाने २३ एप्रिल १९४२ च्या शासन निर्णयातील वर्गीकरण तसेच त्यानंतरच्या शासन निर्णयांचा उल्लेख करून १३ ऑक्टोबर १९६७ च्या शासन निर्णयात ‘कुणबी जात’ इतर मागासवर्गीयांच्या यादीतील अनुक्रमांक ८३वर समाविष्ट झाल्याची नोंद केली आहे.<ref name="Thorat2002" /> * Nitin s/o Mahadeorao Choudhary v. State of Maharashtra* या ११ ऑक्टोबर २०२३ रोजीच्या निर्णयात मुंबई उच्च न्यायालयाने इतर मागासवर्गीयांच्या यादीतील अनुक्रमांक ८३ आणि त्यामध्ये मराठा-कुणबी व कुणबी-मराठा यांचा समावेश करण्यासंबंधीच्या १ जून २००४ च्या शासन निर्णयाची नोंद केली आहे.<ref name="NitinChoudhary2023" /> या न्यायालयीन नोंदींमधून कुणबी आणि संबंधित सामाजिक संज्ञांच्या आधुनिक प्रशासकीय वर्गीकरणात शासन निर्णय आणि अभिलेखीय पुराव्यांचे महत्त्व दिसून येते. तथापि प्रत्येक जातदाव्याचा निर्णय संबंधित व्यक्तीने सादर केलेल्या पुराव्यांच्या आणि लागू कायदेशीर निकषांच्या आधारे स्वतंत्रपणे केला जातो. === ऐतिहासिक आणि आधुनिक वर्गीकरणातील फरक === ब्रिटिशकालीन जनगणनांमध्ये वापरलेल्या ‘कुणबी’, ‘मराठा कुणबी’ किंवा संबंधित संज्ञा आणि आजच्या महाराष्ट्र शासनाच्या इतर मागासवर्गीयांच्या यादीतील ‘कुणबी’, ‘मराठा-कुणबी’, ‘कुणबी-मराठा’ आणि ‘तिलोरी कुणबी’ या नोंदी समान प्रशासकीय संदर्भातील नाहीत. ऐतिहासिक जनगणना ही लोकसंख्या आणि सामाजिक वर्गीकरणाचे साधन होती, तर आधुनिक शासकीय याद्या आरक्षण आणि संबंधित प्रशासकीय हक्कांच्या संदर्भातील कायदेशीर वर्गीकरणाचा भाग आहेत. त्यामुळे एखाद्या जुन्या जनगणनेत ‘मराठा कुणबी’ अशी नोंद आढळल्यास त्या नोंदीच्या आधारे आजच्या काळातील एखाद्या व्यक्तीला आपोआप कुणबी या इतर मागासवर्गीय प्रवर्गाचे जात प्रमाणपत्र किंवा जात वैधता प्रमाणपत्र मिळते, असा निष्कर्ष काढता येत नाही. त्याचप्रमाणे आधुनिक इतर मागासवर्गीयांच्या यादीतील नोंदींच्या आधारे त्या सामाजिक समूहाचा प्राचीन किंवा मध्ययुगीन इतिहास निश्चित करता येत नाही. म्हणून कुणबी समाजाच्या इतिहासाचा अभ्यास करताना ऐतिहासिक जनगणना, गॅझेटियर आणि मानववंशशास्त्रीय साहित्य यांना त्यांच्या संबंधित ऐतिहासिक संदर्भात पाहणे, तर आधुनिक जात प्रमाणपत्र आणि जात वैधता पडताळणीसाठी लागू कायदे, नियम, शासन निर्णय, अधिकृत याद्या आणि न्यायालयीन निर्णय यांचा स्वतंत्रपणे विचार करणे आवश्यक आहे. == आधुनिक कोकणातील कुणबी समाज आणि भविष्यातील आव्हाने == आधुनिक कोकणातील कुणबी समाजाच्या सामाजिक आणि आर्थिक स्थितीत शिक्षण, ग्रामीण-शहरी स्थलांतर, शेतीतील बदल, रोजगाराचे विविधीकरण, जमीनधारणा आणि ग्रामीण पायाभूत सुविधांमधील बदल यांचा प्रभाव दिसून येतो. मात्र या प्रक्रियांचे स्वरूप संपूर्ण कोकणातील कुणबी समाजात एकसमान होते असे उपलब्ध अभ्यासांवरून म्हणता येत नाही. स्थानिक पातळीवरील अभ्यासांमधून या बदलांचे वेगवेगळे स्वरूप स्पष्ट होते. सावंतवाडी तालुक्यातील कुंकेरी गावाच्या १९६१, १९८७ आणि २०१७ या तीन कालखंडांतील तुलनात्मक अभ्यासात दीर्घकालीन स्थलांतर, कुटुंबांच्या आर्थिक रणनीतीतील बदल, स्थलांतरितांच्या व्यवसायांचे विविधीकरण आणि शिक्षणासाठी होणाऱ्या स्थलांतराचे वाढते महत्त्व नोंदविण्यात आले आहे. या अभ्यासात १९६१ च्या तुलनेत २०१७मध्ये स्थलांतर अधिक व्यापक झाले असल्याचे तसेच रोजगारासाठीच्या स्थलांतराबरोबर शिक्षण आणि इतर कारणांसाठी स्थलांतराचे महत्त्व वाढल्याचे दिसून येते.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> कुंकेरीच्या या अभ्यासात शिक्षण आणि रोजगार यांमुळे स्थलांतराचे स्वरूप बदलल्याचे दिसते. १९६१मध्ये गावाबाहेरील स्थलांतर मुख्यतः रोजगाराशी संबंधित होते; २०१७ च्या अभ्यासात शिक्षणासाठी स्थलांतर करणाऱ्यांचे प्रमाणही लक्षणीय असल्याचे नोंदविण्यात आले. स्थलांतरितांच्या रोजगारातही बदल होऊन सरकारी सेवांबरोबर खासगी आणि अनौपचारिक क्षेत्रातील विविध व्यवसायांचा समावेश वाढल्याचे अभ्यासात नमूद आहे.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> शेतीच्या स्वरूपातही स्थानिक पातळीवर बदल झाल्याचे कुंकेरीच्या दीर्घकालीन अभ्यासातून दिसते. १९६१मध्ये भात आणि नाचणी ही प्रमुख पिके होती; पुढील काळात काजूच्या लागवडीचा विस्तार झाला आणि २०१७पर्यंत काजू हे अनेक शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचे पीक आणि उत्पन्नाचे साधन बनले होते. यावरून कोकणातील काही गावांमध्ये पारंपरिक अन्नपिकांपासून अधिक बाजाराभिमुख बागायती पिकांकडे झालेल्या बदलाचा स्थानिक नमुना दिसून येतो.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> जमीनधारणेच्या बाबतीतही स्थलांतरामुळे सर्वच पारंपरिक रचना बदलल्या असे आढळत नाही. कुंकेरीच्या अभ्यासात दीर्घकालीन मोठ्या प्रमाणातील स्थलांतर असूनही गावातील जातीय वितरण आणि जमीनमालकीच्या रचनेत काही महत्त्वपूर्ण सातत्य राहिल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. त्याच वेळी लहान जमीनधारणांचे प्रमाण वाढल्याचेही अभ्यासात दिसून येते.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> कोकणातील ग्रामीण परिवर्तनाचा अभ्यास करताना मात्र कुंकेरीसारख्या एका गावाच्या अनुभवाचे संपूर्ण कुणबी समाजावर किंवा संपूर्ण कोकणावर थेट सामान्यीकरण करणे योग्य ठरणार नाही. कुंकेरीचा अभ्यास हा विशिष्ट गावाच्या दीर्घकालीन सामाजिक, आर्थिक आणि लोकसंख्याशास्त्रीय बदलांचा अभ्यास आहे. त्यामुळे त्यातून व्यापक कोकणातील स्थलांतर, शिक्षण, जमीनधारणा किंवा कृषी परिवर्तनाच्या काही प्रक्रिया समजून घेता येतात; परंतु संपूर्ण कुणबी समाजासाठी एकसमान निष्कर्ष काढण्यासाठी अधिक व्यापक जातीनिहाय आणि प्रदेशनिहाय अभ्यास आवश्यक आहे.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> आधुनिक कोकणातील कुणबी समाजाच्या भविष्यातील प्रश्नांचा विचार करताना शेतीची आर्थिक व्यवहार्यता, लहान होत जाणारी जमीनधारणा, कृषीबाह्य रोजगार, शिक्षणासाठी होणारे स्थलांतर, मुंबई आणि इतर शहरी केंद्रांशी असलेले संबंध तसेच ग्रामीण भागातील बदलती रोजगाररचना हे परस्परसंबंधित घटक मानावे लागतात. उपलब्ध अभ्यासांनुसार स्थलांतर हे ग्रामीण कुटुंबांसाठी केवळ लोकसंख्यात्मक बदलाचे साधन न राहता उत्पन्नाच्या विविध साधनांशी जोडलेली आर्थिक रणनीती बनले आहे.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> कुणबी समाजाची स्वतंत्र आणि सातत्यपूर्ण आधुनिक जातीनिहाय लोकसंख्या उपलब्ध अधिकृत जनगणना आकडेवारीत प्रसिद्ध झालेली नसल्यामुळे या बदलांचे संपूर्ण कोकणातील कुणबी समाजासाठी अचूक लोकसंख्याशास्त्रीय प्रमाण निश्चित करणे शक्य नाही. त्यामुळे आधुनिक सामाजिक आणि आर्थिक स्थितीचा अभ्यास करताना जिल्हानिहाय जनगणना, ग्रामसर्वेक्षणे, दीर्घकालीन गाव-अभ्यास आणि उपलब्ध सामाजिक-आर्थिक संशोधन यांचा परस्परपूरक वापर करणे आवश्यक आहे.<ref>{{cite report |title=Census of India 2011 — District Census Handbook, Ratnagiri |publisher=Office of the Registrar General and Census Commissioner, India |year=2014 }}</ref><ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> === ग्रामीण लोकसंख्येतील घट === रत्‍नागिरी आणि सिंधुदुर्ग जिल्ह्यांच्या २००१ आणि २०११ च्या जनगणना आकडेवारीत एकूण लोकसंख्येत घट झाल्याचे दिसून येते. रत्‍नागिरी जिल्ह्याची लोकसंख्या २००१मध्ये १६,९६,७७७ होती; ती २०११मध्ये १६,१५,०६९ झाली. या कालावधीत जिल्ह्याचा दशकातील लोकसंख्या बदल −४.८ टक्के होता. सिंधुदुर्ग जिल्ह्याची लोकसंख्या २००१मध्ये ८,६८,८२५ होती; ती २०११मध्ये ८,४९,६५१ झाली आणि दशकातील लोकसंख्या बदल −२.२ टक्के राहिला.<ref>{{cite report |title=District Census Handbook: Ratnagiri, Census of India 2011 |publisher=Directorate of Census Operations, Maharashtra |year=2014 }}</ref><ref>{{cite report |title=District Census Handbook: Sindhudurg, Census of India 2011 |publisher=Directorate of Census Operations, Maharashtra |year=2014 }}</ref> रत्‍नागिरी जिल्ह्यात ग्रामीण लोकसंख्येतील घट एकूण लोकसंख्येच्या घटेपेक्षा अधिक होती. २००१मध्ये जिल्ह्याची ग्रामीण लोकसंख्या १५,०४,५६८ होती; २०११मध्ये ती १३,५१,३४६ झाली. या कालावधीत ग्रामीण लोकसंख्येतील दशकातील बदल −१०.२ टक्के होता. त्याच वेळी शहरी लोकसंख्येत ३७.२ टक्क्यांची वाढ झाली. त्यामुळे जिल्ह्याच्या लोकसंख्याशास्त्रीय बदलात ग्रामीण भागातून शहरी भागाकडे झालेल्या लोकसंख्या संक्रमणाचा एक घटक दिसून येतो.<ref>{{cite report |title=District Census Handbook: Ratnagiri, Census of India 2011 |publisher=Directorate of Census Operations, Maharashtra |year=2014 }}</ref> सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातही ग्रामीण लोकसंख्येत घट झाली. २००१मध्ये जिल्ह्याची ग्रामीण लोकसंख्या ७,८६,५०६ होती; ती २०११मध्ये ७,४२,६४५ झाली. या कालावधीत ग्रामीण लोकसंख्येतील दशकातील बदल −५.६ टक्के होता, तर शहरी लोकसंख्येत ३० टक्क्यांची वाढ झाली.<ref>{{cite report |title=District Census Handbook: Sindhudurg, Census of India 2011 |publisher=Directorate of Census Operations, Maharashtra |year=2014 }}</ref> या आकडेवारीवरून रत्‍नागिरी आणि सिंधुदुर्ग जिल्ह्यांमध्ये ग्रामीण लोकसंख्येतील घट आणि शहरी लोकसंख्येतील वाढ ही महत्त्वाची लोकसंख्याशास्त्रीय प्रक्रिया असल्याचे दिसते. मात्र या जिल्हास्तरीय बदलाला थेट कुणबी समाजाच्या लोकसंख्येतील घट म्हणून मांडता येत नाही, कारण उपलब्ध जनगणना आकडेवारी या संदर्भात कुणबी समाजाची स्वतंत्र सातत्यपूर्ण लोकसंख्या देत नाही. === तरुणांचे स्थलांतर === कोकणातील ग्रामीण लोकसंख्येतील बदल समजून घेण्यासाठी स्थलांतर हा महत्त्वाचा घटक आहे. सावंतवाडी तालुक्यातील कुंकेरी गावाच्या १९६१, १९८७ आणि २०१७ या कालखंडांतील तुलनात्मक अभ्यासात दीर्घकालीन बाह्य स्थलांतरात लक्षणीय वाढ झाल्याचे आढळते. १९६१मध्ये २६ टक्के कुटुंबांनी कुटुंबातील किमान एका सदस्याच्या बाह्य स्थलांतराची नोंद केली होती; २०१७मध्ये हे प्रमाण ६० टक्क्यांपर्यंत पोहोचले. त्याच काळात बाहेर स्थलांतरित व्यक्तींचे एकूण लोकसंख्येतील प्रमाण ७ टक्क्यांवरून २५.५ टक्क्यांपर्यंत वाढले.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> १९६१ च्या कुंकेरी सर्वेक्षणात बाहेर स्थलांतरित झालेले ८३ जण सर्व पुरुष होते आणि त्यांचे स्थलांतर प्रामुख्याने रोजगारासाठी झाले होते. २०१७ च्या अभ्यासात बाहेर स्थलांतरितांमध्ये महिलांचाही समावेश वाढल्याचे आढळले. त्या वर्षी विवाहाव्यतिरिक्त कारणांनी स्थलांतरित झालेल्या महिलांमध्ये शिक्षण आणि रोजगार ही प्रमुख कारणे होती.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> या अभ्यासात स्थलांतराचे स्वरूपही बदलल्याचे दिसते. १९६१मध्ये स्थलांतर करणाऱ्या कुटुंबांमध्ये प्रामुख्याने एकच सदस्य बाहेर जात असे; २०१७मध्ये अनेक कुटुंबांतील दोन, तीन, चार किंवा त्याहून अधिक सदस्य स्थलांतरित झाले होते. त्यामुळे स्थलांतर हे काही कुटुंबांसाठी स्वतंत्र रोजगाराच्या साधनाऐवजी उत्पन्नाच्या विविध साधनांशी संबंधित व्यापक आर्थिक रणनीती बनल्याचे अभ्यासकांचे निरीक्षण आहे.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> कुंकेरीच्या बाबतीत हा बदल स्पष्टपणे दिसत असला तरी कुंकेरी हे एक विशिष्ट गाव असल्यामुळे त्यातील स्थलांतराचे प्रमाण संपूर्ण कोकणातील किंवा संपूर्ण कुणबी समाजातील तरुणांच्या स्थलांतराचे थेट प्रतिनिधित्व करते असे मानता येत नाही. मात्र ग्रामीण कोकणातील दीर्घकालीन स्थलांतराच्या प्रक्रियेचा अभ्यास करण्यासाठी हा महत्त्वाचा स्थानिक पुरावा आहे. === शिक्षणासाठी शहरांकडे स्थलांतर === कोकणातील ग्रामीण भागातून शिक्षणासाठी बाहेर जाण्याचे महत्त्व कालांतराने वाढल्याचे कुंकेरीच्या दीर्घकालीन अभ्यासातून दिसून येते. १९६१ च्या ग्रामसर्वेक्षणात कुंकेरीतील स्थलांतर मुख्यतः रोजगाराशी संबंधित असल्याचे नोंदविले गेले होते. त्याउलट २०१७ च्या अभ्यासात बाहेर स्थलांतरित झालेल्या व्यक्तींमध्ये १८ टक्के स्थलांतर शिक्षणासाठी झाल्याचे आढळले.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> कुंकेरीमध्ये १९६१मध्ये प्राथमिक शिक्षणाची सुविधा उपलब्ध होती; पुढील दशकांत गावातील शैक्षणिक सुविधा वाढल्या. तरीही उच्च शिक्षणासाठी विद्यार्थ्यांना गावाबाहेर जावे लागत असल्याचे २०१७ च्या अभ्यासातून दिसून येते. त्यामुळे शिक्षण हे ग्रामीण भागातून बाहेर पडण्याच्या स्थलांतरातील स्वतंत्र कारण म्हणून अधिक महत्त्वाचे झाले असल्याचे या अभ्यासातून दिसते.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> शिक्षण आणि स्थलांतर यांच्यातील संबंध एकतर्फी नसल्याचेही या अभ्यासातून दिसते. उच्च शिक्षणामुळे शहरांमध्ये जाण्याच्या संधी वाढल्या, तर स्थलांतरामुळे शिक्षणाला भविष्यातील रोजगार आणि सामाजिक प्रगतीशी जोडलेले महत्त्व प्राप्त झाले. त्यामुळे कुंकेरीच्या बाबतीत शिक्षण हे स्थलांतराचे कारण तसेच स्थलांतरानंतरच्या आर्थिक संधींसाठी महत्त्वाचे साधन बनल्याचे दिसून येते.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> कुंकेरीच्या अनुभवावरून ग्रामीण कोकणातील शिक्षण आणि स्थलांतर यांच्यातील बदलता संबंध स्पष्ट होतो; मात्र या निरीक्षणाचे संपूर्ण कुणबी समाजावर किंवा संपूर्ण कोकणातील ग्रामीण तरुणांवर सार्वत्रिकीकरण करण्यासाठी अधिक व्यापक प्रदेशनिहाय आणि जातीनिहाय अभ्यास आवश्यक आहे. === वृद्ध होत जाणारी ग्रामीण लोकसंख्या === कोकणातील काही ग्रामीण भागांमध्ये तरुणांचे शिक्षण आणि रोजगारासाठी बाहेर स्थलांतर वाढल्यामुळे ग्रामीण लोकसंख्येच्या वयोरचनेत बदल होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. रत्‍नागिरी आणि सिंधुदुर्ग जिल्ह्यांच्या २००१–२०११ च्या जनगणना आकडेवारीत एकूण लोकसंख्येत घट झाल्याचे दिसते. त्याच काळात दोन्ही जिल्ह्यांमध्ये ग्रामीण लोकसंख्येतील घटही नोंदविण्यात आली आहे.<ref>{{cite report |title=District Census Handbook: Ratnagiri, Census of India 2011 |publisher=Directorate of Census Operations, Maharashtra |year=2014 }}</ref><ref>{{cite report |title=District Census Handbook: Sindhudurg, Census of India 2011 |publisher=Directorate of Census Operations, Maharashtra |year=2014 }}</ref> मात्र या जिल्हास्तरीय लोकसंख्याशास्त्रीय बदलांवरून कुणबी समाजातील वृद्ध लोकसंख्येचे प्रमाण निश्चित करता येत नाही. कुणबी समाजासाठी स्वतंत्र आणि सातत्यपूर्ण जिल्हानिहाय वयोरचना उपलब्ध नसल्यामुळे हा विषय व्यापक ग्रामीण कोकणातील लोकसंख्याशास्त्रीय बदलांच्या संदर्भात पाहणे अधिक योग्य ठरते. === शेतीवरील अवलंबित्वातील बदल === ग्रामीण भागातील स्थलांतर, रोजगाराचे वैविध्य आणि शिक्षणाच्या वाढत्या संधी यांचा शेतीवरील कुटुंबांच्या अवलंबित्वावर परिणाम झाल्याचे काही दीर्घकालीन ग्रामअभ्यासांत दिसून येते. कुंकेरी गावाच्या १९६१, १९८७ आणि २०१७ या तीन कालखंडांच्या तुलनात्मक अभ्यासात कुटुंबांच्या उपजीविकेच्या स्वरूपात लक्षणीय बदल झाल्याचे आढळते. १९६१मध्ये ७५.९८ टक्के कुटुंबे पूर्णपणे शेतीवर अवलंबून होती; २०१७मध्ये हे प्रमाण ३९.६ टक्क्यांपर्यंत कमी झाले.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> कुंकेरीच्या अभ्यासात या बदलाच्या पार्श्वभूमीवर स्थलांतर, गैर-कृषी रोजगार, शिक्षण आणि कुटुंबांच्या बदलत्या आर्थिक रणनीतींचा विचार करण्यात आला आहे.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> या आकडेवारीचा अर्थ कुंकेरीतील शेती पूर्णपणे लुप्त झाली असा नाही. उलट, कुटुंबांच्या उपजीविकेत शेतीबरोबरच इतर उत्पन्नस्रोतांचे महत्त्व वाढले असल्याचे या दीर्घकालीन अभ्यासातून दिसते. कुंकेरीचा अनुभव संपूर्ण कोकणातील किंवा संपूर्ण कुणबी समाजातील कृषीस्थितीचे थेट प्रतिनिधित्व करतो असे मात्र मानता येत नाही. === कृषी जमिनीच्या वापरातील बदल === ग्रामीण कुटुंबांचे स्थलांतर आणि शेतीवरील अवलंबित्वातील घट यामुळे काही गावांमध्ये कृषी जमिनीच्या वापराच्या पद्धतीत बदल होऊ शकतो. मात्र उपलब्ध कुंकेरी अभ्यासाच्या आधारे संपूर्ण कोकणातील कृषी जमीन मोठ्या प्रमाणावर पडीत पडली आहे असा सर्वसाधारण निष्कर्ष काढता येत नाही. कोकणातील जमीनवापर हा गाव, भौगोलिक परिस्थिती, सिंचनाची उपलब्धता, पिकांचा प्रकार, बाजारपेठेशी असलेला संबंध आणि कुटुंबांच्या आर्थिक परिस्थितीनुसार बदलू शकतो. त्यामुळे ''पडीत जमीन'' हा स्वतंत्र लोकसंख्याशास्त्रीय निष्कर्ष म्हणून न मांडता कृषी परिवर्तनाच्या व्यापक प्रक्रियेतील संभाव्य घटक म्हणून पाहणे अधिक योग्य ठरते. === गावांची सामाजिक रचना आणि स्थलांतर === दीर्घकालीन स्थलांतरामुळे ग्रामीण गावांच्या सामाजिक आणि आर्थिक रचनेत बदल होऊ शकतात. कुंकेरीच्या १९६१, १९८७ आणि २०१७ या कालखंडांतील अभ्यासात मोठ्या प्रमाणावर बाह्य स्थलांतर झाले असतानाही गावातील जातीय रचना आणि जमीनधारणेच्या काही बाबींमध्ये सातत्य राहिल्याचे आढळते.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> या अभ्यासातून असेही दिसते की स्थलांतरामुळे गावाशी असलेले संबंध पूर्णपणे तुटलेले नसतात. बाहेर स्थलांतरित झालेले कुटुंबीय आणि गावातील कुटुंब यांच्यात आर्थिक व सामाजिक संबंध कायम राहू शकतात. त्यामुळे स्थलांतराचा परिणाम केवळ गावाची लोकसंख्या कमी होण्यापुरता मर्यादित न राहता कुटुंबांची उपजीविका, जमीनधारणा, रोजगार आणि गावाशी असलेल्या संबंधांच्या स्वरूपातही दिसून येऊ शकतो.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> त्यामुळे ''कोकणातील गावे ओस पडत आहेत'' असा सार्वत्रिक निष्कर्ष काढण्याऐवजी काही ग्रामीण भागांमध्ये लोकसंख्या घट, बाह्य स्थलांतर, शेतीवरील अवलंबित्वातील बदल आणि गावाबाहेर राहणाऱ्या कुटुंबीयांशी कायम राहिलेले आर्थिक-सामाजिक संबंध या परस्परसंबंधित प्रक्रियांचा अभ्यास करणे अधिक योग्य ठरते. === रोजगाराच्या संधींचे आव्हान === ग्रामीण भागातील रोजगाररचनेत झालेला बदल हा आधुनिक कोकणासमोरील महत्त्वाचा सामाजिक आणि आर्थिक प्रश्न आहे. कुंकेरी गावाच्या दीर्घकालीन अभ्यासातून शेतीवरील अवलंबित्व कमी होत असताना गैर-कृषी उत्पन्नाच्या स्रोतांचे महत्त्व वाढल्याचे दिसून येते. या प्रक्रियेत स्थलांतर, शिक्षण आणि रोजगाराच्या बदलत्या संधी यांचा परस्परसंबंध आढळतो.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Migration and Education in Regions with a Culture of Migration |journal=Migration Affairs |year=2020 }}</ref> रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या औद्योगिक विकासासंदर्भातील महाराष्ट्र शासनाच्या माहितीत फळप्रक्रिया, मत्स्यव्यवसाय आणि इतर उद्योगांबरोबर आंबा, बहुफळ प्रक्रिया आणि मत्स्यव्यवसायाशी संबंधित औद्योगिक समूहांची क्षमता नमूद करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Industrial Ecosystem |publisher=Industry Department, Government of Maharashtra |year=2024 |url=https://industry.maharashtra.gov.in/sites/default/files/2025-09/ignite-mh-booklet_2024.pdf }}</ref> या पार्श्वभूमीवर कृषी उत्पादनावर आधारित प्रक्रिया उद्योग, मत्स्यव्यवसाय, पर्यटन, ग्रामीण उद्योग आणि इतर बिगर-कृषी रोजगाराच्या संधी ग्रामीण अर्थव्यवस्थेच्या विविधीकरणाशी संबंधित ठरू शकतात. मात्र या क्षेत्रांच्या विस्ताराचा कुणबी समाजावर स्वतंत्र आणि समान परिणाम झाला आहे असा निष्कर्ष उपलब्ध स्रोतांवरून काढता येत नाही. === आरोग्य, वाहतूक आणि इतर पायाभूत सुविधा === ग्रामीण भागातील सामाजिक आणि आर्थिक परिवर्तनाचा संबंध आरोग्य, शिक्षण, वाहतूक, पिण्याचे पाणी, वीज, दळणवळण आणि बँकिंग यांसारख्या पायाभूत सुविधांच्या उपलब्धतेशीही आहे. रत्‍नागिरी आणि सिंधुदुर्ग जिल्ह्यांच्या २०११ च्या जिल्हा जनगणना हस्तपुस्तिकांमध्ये गावनिहाय शैक्षणिक संस्था, वैद्यकीय सुविधा, पिण्याचे पाणी, वाहतूक, दळणवळण, वीज आणि इतर नागरी सुविधांची नोंद करण्यात आली आहे.<ref>{{cite report |title=Census of India 2011: District Census Handbook, Ratnagiri |publisher=Directorate of Census Operations, Maharashtra |year=2014 }}</ref><ref>{{cite report |title=Census of India 2011: District Census Handbook, Sindhudurg |publisher=Directorate of Census Operations, Maharashtra |year=2014 }}</ref> या सुविधांची उपलब्धता आणि त्यातील प्रादेशिक फरक ग्रामीण लोकसंख्येच्या जीवनमान, शिक्षण, आरोग्यसेवा आणि रोजगाराच्या संधींवर परिणाम करणाऱ्या व्यापक घटकांपैकी एक आहेत. त्यामुळे कोकणातील ग्रामीण विकासाचा अभ्यास करताना केवळ रस्ते, वीज किंवा पाणीपुरवठा यांचा स्वतंत्र विचार न करता शिक्षण, आरोग्य, वाहतूक, दळणवळण, बँकिंग आणि बाजारपेठेपर्यंत पोहोच या सुविधांच्या एकत्रित उपलब्धतेचा विचार करणे आवश्यक ठरते.<ref>{{cite report |title=Census of India 2011: District Census Handbook, Ratnagiri |publisher=Directorate of Census Operations, Maharashtra |year=2014 }}</ref><ref>{{cite report |title=Census of India 2011: District Census Handbook, Sindhudurg |publisher=Directorate of Census Operations, Maharashtra |year=2014 }}</ref> === डिजिटल दळणवळण आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्था === डिजिटल दळणवळणाच्या विस्तारामुळे ग्रामीण भागातील शिक्षण, शासकीय सेवा, बँकिंग, बाजारपेठ, व्यवसाय आणि माहितीच्या उपलब्धतेमध्ये बदल होऊ शकतो. इंटरनेट आणि डिजिटल साधनांचा वापर कृषी उत्पादनाच्या बाजारभावाची माहिती मिळविणे, ग्राहकांशी थेट संपर्क साधणे, वस्तू व सेवांचे विपणन करणे आणि विविध शासकीय सेवांपर्यंत पोहोचणे यांसाठी केला जाऊ शकतो. मात्र या सुविधांचा प्रभाव इंटरनेटची उपलब्धता, डिजिटल साक्षरता आणि स्थानिक पातळीवरील पायाभूत सुविधांवर अवलंबून राहतो. महाराष्ट्र शासनाच्या ग्रामीण विकास आणि पंचायत राज विभागाच्या विविध योजनांमध्ये ग्रामीण पायाभूत सुविधा, स्वयंरोजगार, कौशल्यविकास आणि ग्रामीण आर्थिक विकासाशी संबंधित उपक्रमांचा समावेश आहे.<ref>{{cite web |title=योजना |publisher=ग्रामविकास आणि पंचायत राज विभाग, महाराष्ट्र शासन |url=https://rdd.maharashtra.gov.in/en/ }}</ref> ग्रामीण अर्थव्यवस्थेच्या संदर्भात डिजिटल साधनांचा वापर वाढल्यास कृषी, पर्यटन, लघुउद्योग आणि सेवा क्षेत्रांना बाजारपेठेशी जोडण्याच्या नवीन शक्यता निर्माण होऊ शकतात. मात्र कोकणातील कुणबी समाजाच्या बाबतीत डिजिटल दळणवळणामुळे झालेला स्वतंत्र सामाजिक किंवा आर्थिक परिणाम दर्शविणारी पुरेशी जातीनिहाय आकडेवारी उपलब्ध नसल्यामुळे हा विषय व्यापक ग्रामीण कोकणाच्या संदर्भात पाहणे अधिक योग्य ठरते. === कृषीमालाचे मूल्यवर्धन === कोकणातील कृषीव्यवस्थेत भात, नाचणी, कुळीथ, तूर, वाल, नारळ, सुपारी, आंबा, फणस, काजू आणि कोकम यांसारख्या विविध पिकांचे उत्पादन आढळते. महाराष्ट्र शासनाच्या भूजल सर्वेक्षण आणि विकास यंत्रणेच्या कोकणविषयक माहितीत या पिकांचा प्रादेशिक कृषी उत्पादनाच्या संदर्भात उल्लेख करण्यात आला आहे.<ref>{{cite web |title=कोकण प्रदेश |publisher=भूजल सर्वेक्षण आणि विकास यंत्रणा, महाराष्ट्र शासन |url=https://gsda.maharashtra.gov.in/en-kokan/ }}</ref> कृषीमालाचे मूल्यवर्धन करण्यासाठी प्रक्रिया, प्रतवारी, पॅकेजिंग, साठवण, शीतसाखळी आणि बाजारपेठेशी थेट संपर्क यांसारख्या उपायांचा उपयोग केला जाऊ शकतो. महाराष्ट्राच्या कृषी निर्यातविषयक धोरणात्मक दस्तऐवजांमध्ये कोकणातील काजू प्रक्रिया केंद्रे, फळप्रक्रिया सुविधा, शीतसाखळी, पॅकगृहे तसेच आंबा आणि काजूसारख्या उत्पादनांसाठी निर्यातक्षम पायाभूत सुविधांच्या विकासाचा उल्लेख करण्यात आला आहे.<ref>{{cite web |title=Enlarging Agricultural Exports |publisher=कृषी विभाग, महाराष्ट्र शासन |url=https://krishi.maharashtra.gov.in/Site/Upload/Pdf/Publications/AgrilExports.pdf }}</ref> अशा मूल्यवर्धन प्रक्रियेमुळे कृषी उत्पादनाच्या प्राथमिक विक्रीपलीकडे प्रक्रिया, पॅकेजिंग, वाहतूक, विपणन आणि विक्री या क्षेत्रांमध्ये आर्थिक उपक्रम निर्माण होऊ शकतात. मात्र त्याचा प्रत्यक्ष लाभ स्थानिक उत्पादक, शेतकरी संस्था किंवा ग्रामीण उद्योजकांना किती प्रमाणात मिळतो हे प्रदेश, उत्पादन आणि बाजारपेठेच्या परिस्थितीनुसार बदलू शकते. === आंबा, काजू, कोकम आणि भात प्रक्रिया उद्योग === कोकणातील फळे आणि इतर कृषी उत्पादनांवर आधारित प्रक्रिया उद्योगांना स्थानिक कृषी अर्थव्यवस्थेच्या विविधीकरणामध्ये महत्त्व प्राप्त झाले आहे. महाराष्ट्र शासनाच्या उद्योग विभागाच्या सूक्ष्म आणि लघु उद्योग समूह विकास कार्यक्रमाच्या माहितीनुसार रत्‍नागिरीतील आंबा प्रक्रिया समूह आणि सिंधुदुर्गमधील काजू प्रक्रिया समूह यांचा अशा औद्योगिक समूहांमध्ये समावेश करण्यात आला आहे.<ref>{{cite web |title=गुंतवणूकदार मार्गदर्शक : सूक्ष्म व लघु उद्योग समूह विकास कार्यक्रम |publisher=उद्योग संचालनालय, महाराष्ट्र शासन |url=https://di.maharashtra.gov.in/_layouts/15/doistaticsite/English/investors_guide_mse_cdp.html }}</ref> कृषी प्रक्रिया उद्योगांमुळे उत्पादनानंतरच्या टप्प्यांमध्ये प्रक्रिया, प्रतवारी, पॅकेजिंग, साठवण, वाहतूक आणि विपणन यांसारख्या आर्थिक क्रियांना चालना मिळू शकते. त्यामुळे अशा उद्योगांचा ग्रामीण रोजगार आणि स्थानिक उद्योजकतेशी संबंध निर्माण होऊ शकतो. शेतकरी उत्पादक संस्था, सहकारी संस्था, महिला बचतगट, लघुउद्योग आणि स्थानिक उद्योजक यांचा सहभाग या प्रक्रियेत महत्त्वाचा ठरू शकतो; मात्र या सर्व घटकांच्या प्रत्यक्ष सहभागाचे प्रमाण प्रदेशानुसार बदलते. === पर्यटन आणि कृषी-पर्यटन === कोकणातील समुद्रकिनारे, डोंगर, किल्ले, मंदिरे, पारंपरिक घरे, स्थानिक संस्कृती आणि कृषी जीवन यांमुळे ग्रामीण पर्यटनाच्या विकासाला प्रादेशिक आधार मिळतो. महाराष्ट्र शासनाच्या ग्रामविकास आणि पंचायत राज विभागाने कोकण ग्रामीण पर्यटन विकास कार्यक्रम राबविला असून त्यामध्ये ग्रामीण भागातील रोजगार व स्वयंरोजगाराच्या संधी, पर्यटनाशी संबंधित पायाभूत सुविधा आणि गावांच्या विकासाला प्रोत्साहन देण्याचा उद्देश नमूद करण्यात आला आहे.<ref>{{cite web |title=कोकण ग्रामीण पर्यटन विकास कार्यक्रम |publisher=ग्रामविकास आणि पंचायत राज विभाग, महाराष्ट्र शासन |url=https://rdd.maharashtra.gov.in/scheme/%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%95%E0%A4%A3-%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%80%E0%A4%A3-%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%9F%E0%A4%A8-%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE/ }}</ref> महाराष्ट्राच्या कृषी-पर्यटन धोरणामध्ये ग्रामीण विकास, कृषीमालासाठी बाजारपेठ निर्माण करणे, कृषीशी संबंधित पूरक व्यवसायांना प्रोत्साहन देणे आणि ग्रामीण महिला व युवकांसाठी रोजगाराच्या संधी निर्माण करणे यांसारख्या उद्दिष्टांचा समावेश आहे. शेतकरी आणि कृषी सहकारी संस्थांना कृषी-पर्यटन केंद्रांच्या विकासासाठी पात्र घटक म्हणूनही नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite report |title=Economic Survey of Maharashtra 2020-21 |publisher=अर्थ व सांख्यिकी संचालनालय, महाराष्ट्र शासन |year=2021 }}</ref> कृषी-पर्यटनामुळे शेती, निवास, स्थानिक अन्नपदार्थ, ग्रामीण संस्कृती आणि पर्यटनसेवा यांच्यात आर्थिक संबंध निर्माण होऊ शकतात. तथापि अशा उपक्रमांचा विकास सर्व गावांमध्ये किंवा सर्व सामाजिक समूहांमध्ये समान प्रमाणात झाला आहे असे उपलब्ध स्रोतांवरून म्हणता येत नाही. त्यामुळे कुणबी समाजाच्या संदर्भात कृषी-पर्यटनाचा अभ्यास करताना स्थानिक पातळीवरील प्रत्यक्ष पुरावे स्वतंत्रपणे तपासणे आवश्यक आहे. === सहकार आणि ग्रामीण उद्योजकता === ग्रामीण कोकणातील कृषी आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेच्या विकासात सहकारी संस्था, शेतकरी उत्पादक संस्था, महिला बचतगट आणि लघुउद्योग यांसारख्या सामूहिक आर्थिक संस्थांना महत्त्व प्राप्त होऊ शकते. कृषीमालाची सामूहिक खरेदी, प्रक्रिया, साठवण, प्रतवारी, पॅकेजिंग आणि विक्री यांमुळे उत्पादकांना बाजारपेठेशी अधिक थेट संबंध प्रस्थापित करण्याच्या संधी निर्माण होऊ शकतात. रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या औद्योगिक विकासासंदर्भातील महाराष्ट्र शासनाच्या माहितीत आंबा, बहुफळ प्रक्रिया आणि मत्स्यव्यवसायाशी संबंधित औद्योगिक समूहांचा उल्लेख करण्यात आला आहे. अशा समूहाधारित विकासामुळे स्थानिक कृषी व मत्स्य उत्पादनांना प्रक्रिया, मूल्यवर्धन आणि बाजारपेठेशी जोडण्याची संधी निर्माण होऊ शकते.<ref>{{cite web |title=रत्नागिरी जिल्ह्याची औद्योगिक परिसंस्था |publisher=उद्योग विभाग, महाराष्ट्र शासन |year=2024 |url=https://industry.maharashtra.gov.in/sites/default/files/2025-09/ignite-mh-booklet_2024.pdf }}</ref> या पार्श्वभूमीवर सहकार आणि स्थानिक उद्योजकता ही ग्रामीण अर्थव्यवस्थेच्या विविधीकरणातील संभाव्य साधने मानता येतात. मात्र अशा संस्थांचा प्रत्यक्ष विस्तार आणि त्याचा कुणबी समाजावर होणारा परिणाम हा प्रदेश, उत्पादन, स्थानिक संस्था आणि आर्थिक परिस्थितीनुसार बदलू शकतो. === गावाकडे आर्थिक संसाधने आणि कौशल्ये परत येण्याची शक्यता === कोकणातील दीर्घकालीन स्थलांतरामुळे अनेक ग्रामीण कुटुंबांचे आर्थिक संबंध गाव आणि शहर या दोन्ही ठिकाणांशी जोडले गेले आहेत. कुंकेरी गावाच्या १९६१, १९८७ आणि २०१७ या कालखंडांतील अभ्यासातून स्थलांतरित व्यक्ती आणि त्यांच्या मूळ गावामधील संबंध कायम राहिल्याचे दिसून येते. स्थलांतरामुळे कुटुंबांच्या उत्पन्नाच्या स्रोतांमध्ये आणि आर्थिक रणनीतींमध्येही बदल झाले.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> ग्रामीण आणि शहरी भागांतील अशा संबंधांमुळे स्थलांतरितांकडून कुटुंबांना आर्थिक मदत मिळणे, गावातील मालमत्ता आणि शेतीशी संबंध कायम राहणे तसेच शिक्षण आणि रोजगाराच्या माध्यमातून नवीन अनुभव प्राप्त होणे यांसारख्या प्रक्रिया घडू शकतात. तथापि शिक्षण, तांत्रिक कौशल्य, व्यवस्थापनाचा अनुभव किंवा उद्योजकीय क्षमता प्रत्यक्षपणे गावातील अर्थव्यवस्थेत किती प्रमाणात परत येतात याबाबत संपूर्ण कोकणासाठी स्वतंत्र आणि पुरेशी सांख्यिक माहिती उपलब्ध नाही. त्यामुळे स्थलांतराकडे केवळ ग्रामीण लोकसंख्येतील घट म्हणून न पाहता गाव आणि शहर यांच्यातील दीर्घकालीन आर्थिक व सामाजिक संबंधांच्या संदर्भात पाहणे अधिक व्यापक ठरते.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> === भविष्यातील संभाव्य विकासदिशा === कोकणातील ग्रामीण समुदायांच्या भविष्यातील आर्थिक विकासासाठी शेती आणि शेतीबाहेरील उत्पन्नस्रोत यांचा परस्परसंबंध विचारात घेणे आवश्यक ठरते. आंबा, काजू, कोकम, भात आणि इतर कृषी उत्पादनांचे मूल्यवर्धन, कृषी प्रक्रिया उद्योग, शीतसाखळी, पॅकेजिंग, स्थानिक ब्रँड, मत्स्यव्यवसाय, ग्रामीण पर्यटन आणि कृषी-पर्यटन यांसारख्या क्षेत्रांमध्ये विकासाच्या संधी उपलब्ध होऊ शकतात.<ref>{{cite web |title=Enlarging Agricultural Exports |publisher=कृषी विभाग, महाराष्ट्र शासन |url=https://krishi.maharashtra.gov.in/Site/Upload/Pdf/Publications/AgrilExports.pdf }}</ref><ref>{{cite web |title=गुंतवणूकदार मार्गदर्शक : सूक्ष्म व लघु उद्योग समूह विकास कार्यक्रम |publisher=उद्योग संचालनालय, महाराष्ट्र शासन |url=https://di.maharashtra.gov.in/_layouts/15/doistaticsite/English/investors_guide_mse_cdp.html }}</ref> महाराष्ट्र शासनाच्या कोकण ग्रामीण पर्यटन विकास कार्यक्रमामध्ये ग्रामीण भागातील रोजगार आणि स्वयंरोजगाराच्या संधी, पर्यटनविषयक पायाभूत सुविधा आणि गावांच्या विकासाला प्रोत्साहन देण्याचा उद्देश नमूद करण्यात आला आहे.<ref>{{cite web |title=कोकण ग्रामीण पर्यटन विकास कार्यक्रम |publisher=ग्रामविकास आणि पंचायत राज विभाग, महाराष्ट्र शासन |url=https://rdd.maharashtra.gov.in/en/scheme/konkan-rural-tourism-development-program/ }}</ref> कृषी उत्पादनाचे मूल्यवर्धन, स्थानिक प्रक्रिया उद्योग, सहकारी संस्था, ग्रामीण पर्यटन, कृषी-पर्यटन, मत्स्यव्यवसाय आणि इतर बिगर-कृषी उपक्रम यांचा विकास झाल्यास ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचे विविधीकरण होण्याची शक्यता आहे. मात्र या संभाव्य विकासदिशांचा प्रत्यक्ष परिणाम स्थानिक पायाभूत सुविधा, बाजारपेठ, भांडवल, कौशल्ये, संस्थात्मक क्षमता आणि स्थानिक सामाजिक-आर्थिक परिस्थितीवर अवलंबून राहील. या संदर्भात कुणबी समाजाचा आधुनिक आर्थिक इतिहास पाहताना पारंपरिक शेती, स्थलांतरातून निर्माण झालेले गाव-शहर संबंध, शिक्षणामुळे वाढलेल्या रोजगाराच्या संधी आणि बदलती ग्रामीण अर्थव्यवस्था या घटकांचा एकत्रित विचार करणे आवश्यक आहे. उपलब्ध स्रोत मात्र संपूर्ण कोकणातील कुणबी समाजासाठी या विकासदिशांचा स्वतंत्र परिणाम निश्चित करीत नाहीत. === भविष्यातील आव्हाने === आधुनिक कोकणातील ग्रामीण समाजासमोरील आव्हाने लोकसंख्याशास्त्रीय बदलांपुरती मर्यादित नाहीत. ग्रामीण भागातून शिक्षण आणि रोजगारासाठी होणारे स्थलांतर, शेतीवरील आर्थिक अवलंबित्वातील बदल, जमिनीचे तुकडीकरण, स्थानिक रोजगाराच्या मर्यादा, उच्च शिक्षणासाठी शहरी केंद्रांवरील अवलंबित्व तसेच आरोग्य, वाहतूक आणि डिजिटल दळणवळणाच्या सुविधांतील प्रादेशिक फरक हे परस्परसंबंधित घटक आहेत. कुंकेरीच्या दीर्घकालीन अभ्यासातून स्थलांतर, शिक्षण आणि रोजगाराच्या बदलत्या स्वरूपाचा ग्रामीण कुटुंबांच्या आर्थिक जीवनावर परिणाम झाल्याचे दिसून येते.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> दुसरीकडे कोकणामध्ये कृषी, बागायती, मत्स्यव्यवसाय, पर्यटन आणि स्थानिक कृषी उत्पादनांवर आधारित प्रक्रिया उद्योगांच्या विकासाच्या शक्यता आहेत. महाराष्ट्र शासनाच्या विविध कार्यक्रमांमध्ये ग्रामीण पर्यटन, कृषी-पर्यटन आणि औद्योगिक समूहांच्या विकासाला प्रोत्साहन देण्याचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{cite web |title=कोकण ग्रामीण पर्यटन विकास कार्यक्रम |publisher=ग्रामविकास आणि पंचायत राज विभाग, महाराष्ट्र शासन |url=https://rdd.maharashtra.gov.in/en/scheme/konkan-rural-tourism-development-program/ }}</ref><ref>{{cite web |title=गुंतवणूकदार मार्गदर्शक : सूक्ष्म व लघु उद्योग समूह विकास कार्यक्रम |publisher=उद्योग संचालनालय, महाराष्ट्र शासन |url=https://di.maharashtra.gov.in/_layouts/15/doistaticsite/English/investors_guide_mse_cdp.html }}</ref> या पार्श्वभूमीवर ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचे विविधीकरण, स्थानिक रोजगाराच्या संधी, कृषीमालाचे मूल्यवर्धन आणि ग्रामीण पायाभूत सुविधांचा विकास हे कोकणाच्या भविष्यातील महत्त्वाचे विकासविषय ठरू शकतात. मात्र या प्रक्रियांचा कुणबी समाजावर स्वतंत्र आणि समान परिणाम होईल असे उपलब्ध स्रोतांवरून निश्चितपणे म्हणता येत नाही. === भविष्याचा प्रश्न : स्थलांतर थांबविणे की गावाशी नाते बदलणे? === कोकणातील ग्रामीण समाजाच्या भविष्यातील बदलांचा विचार करताना स्थलांतराकडे केवळ लोकसंख्या घटण्याच्या प्रक्रियेच्या रूपात पाहणे पुरेसे ठरत नाही. शिक्षण, रोजगार आणि व्यवसायासाठी स्थलांतर करणे ही ग्रामीण कुटुंबांच्या आर्थिक रणनीतींचा एक भाग असू शकते. त्यामुळे स्थलांतरित व्यक्तींचे मूळ गावाशी असलेले आर्थिक, सामाजिक आणि कौटुंबिक संबंध यांचाही विचार करणे आवश्यक ठरते. कुंकेरीच्या १९६१, १९८७ आणि २०१७ या कालखंडांतील तुलनात्मक अभ्यासातून मोठ्या प्रमाणावर बाह्य स्थलांतर झाले असतानाही गावातील काही सामाजिक रचना आणि जमीनधारणेच्या पद्धतींमध्ये सातत्य राहिल्याचे दिसून येते. त्याचबरोबर स्थलांतरित कुटुंबांचे गावाशी असलेले संबंध कायम राहिल्याचेही अभ्यासात नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> या दृष्टिकोनातून ग्रामीण आणि शहरी भागांतील संबंध हे परस्परविरोधी न मानता परस्परावलंबी स्वरूपाचे असू शकतात. शहरांमध्ये स्थायिक झालेल्या कुटुंबांचे गावातील जमीन, घर, कुटुंबीय आणि सामाजिक संस्थांशी संबंध कायम राहू शकतात. त्याचप्रमाणे स्थलांतरातून प्राप्त उत्पन्न, शिक्षण आणि अनुभव यांचा काही प्रमाणात ग्रामीण कुटुंबांच्या आर्थिक जीवनाशी संबंध राहू शकतो.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> त्यामुळे कोकणातील ग्रामीण समाजाच्या भविष्यातील विकासाचा विचार करताना ''गावात राहणे'' आणि ''गाव सोडणे'' या दोन परस्परविरोधी पर्यायांऐवजी ग्रामीण आणि शहरी अर्थव्यवस्थांमधील बदलते संबंध हा एक महत्त्वाचा अभ्यासविषय ठरतो. शेती, कृषी प्रक्रिया, पर्यटन, डिजिटल सेवा आणि स्थानिक उद्योजकता यांसारख्या क्षेत्रांचा विकास झाल्यास ग्रामीण भाग आणि स्थलांतरित लोकसंख्या यांच्यातील आर्थिक संबंधांना नवीन स्वरूप मिळण्याची शक्यता आहे. मात्र अशा संभाव्य परिणामांचे प्रत्यक्ष स्वरूप स्थानिक आर्थिक, सामाजिक आणि पायाभूत परिस्थितीनुसार बदलू शकते. आधुनिक कोकणातील कुणबी समाजाचा प्रश्न हा केवळ एखाद्या जातीय समुदायाच्या लोकसंख्येपुरता मर्यादित नाही; तो कोकणातील ग्रामीण समाजाच्या व्यापक सामाजिक आणि आर्थिक परिवर्तनाशी संबंधित आहे. २००१–२०११ च्या कालावधीत रत्‍नागिरी आणि सिंधुदुर्ग या दोन्ही जिल्ह्यांच्या एकूण लोकसंख्येत घट झाल्याचे जनगणना-आधारित आकडेवारीत दिसते. त्याच वेळी कुंकेरीसारख्या गावांच्या दीर्घकालीन अभ्यासातून शिक्षण, रोजगार आणि स्थलांतरामुळे ग्रामीण कुटुंबांच्या आर्थिक व सामाजिक जीवनात झालेले बदल स्पष्ट होतात.<ref>{{cite report |title=Population & Population Density, Sex Ratio, Literacy Rate for the Year 1991, 2001 & 2011 |publisher=Directorate of Economics and Statistics, Government of Maharashtra |year=2014 }}</ref><ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> या पार्श्वभूमीवर कुणबी समाजासह कोकणातील ग्रामीण समुदायांसमोरील भविष्यातील प्रश्न केवळ ग्रामीण लोकसंख्या टिकवून ठेवण्यापुरते मर्यादित न राहता शिक्षण, स्थानिक रोजगार, कृषीमालाचे मूल्यवर्धन, कृषी प्रक्रिया, सहकार, पर्यटन, डिजिटल दळणवळण आणि ग्रामीण उद्योजकता यांच्यातील परस्परसंबंधांशी जोडलेले आहेत. महाराष्ट्र शासनाच्या विविध योजनांमध्ये कृषी प्रक्रिया, औद्योगिक समूह, ग्रामीण पर्यटन आणि ग्रामीण विकासाशी संबंधित उपक्रमांना प्रोत्साहन देण्यात येत आहे.<ref>{{cite web |title=Enlarging Agricultural Exports |publisher=कृषी विभाग, महाराष्ट्र शासन |url=https://krishi.maharashtra.gov.in/Site/Upload/Pdf/Publications/AgrilExports.pdf }}</ref><ref>{{cite web |title=गुंतवणूकदार मार्गदर्शक : सूक्ष्म व लघु उद्योग समूह विकास कार्यक्रम |publisher=उद्योग संचालनालय, महाराष्ट्र शासन |url=https://di.maharashtra.gov.in/_layouts/15/doistaticsite/English/investors_guide_mse_cdp.html }}</ref><ref>{{cite web |title=कोकण ग्रामीण पर्यटन विकास कार्यक्रम |publisher=ग्रामविकास आणि पंचायत राज विभाग, महाराष्ट्र शासन |url=https://rdd.maharashtra.gov.in/en/scheme/konkan-rural-tourism-development-program/ }}</ref> कोकणातून स्थलांतरित झालेल्या लोकांचे मूळ गावाशी आर्थिक आणि सामाजिक संबंध कायम राहू शकतात, असे कुंकेरीच्या दीर्घकालीन अभ्यासातून दिसून येते. त्यामुळे स्थलांतराकडे केवळ ग्रामीण लोकसंख्येतील घट म्हणून न पाहता गाव आणि शहर यांच्यातील बदलत्या आर्थिक व सामाजिक संबंधांच्या संदर्भात पाहणे अधिक योग्य ठरते.<ref>{{cite journal |last=Vartak |first=Kalyani |author2=Chinmay Tumbe |author3=Amita Bhide |title=Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017 |journal=Journal of Interdisciplinary Economics |volume=31 |issue=1 |year=2019 |pages=42–62 }}</ref> या दृष्टीने शिक्षण, रोजगार आणि स्थलांतरातून निर्माण झालेले ज्ञान, अनुभव आणि आर्थिक संसाधने ग्रामीण अर्थव्यवस्थेशी जोडण्याच्या शक्यतांचा अभ्यास भविष्यात महत्त्वाचा ठरू शकतो. मात्र अशा प्रक्रियेचा संपूर्ण कोकणातील कुणबी समाजावर प्रत्यक्ष परिणाम किती प्रमाणात होतो, याबाबत स्वतंत्र आणि जातीनिहाय पुरेसा सांख्यिक पुरावा उपलब्ध नसल्यामुळे त्याविषयी निश्चित निष्कर्ष काढणे सध्या शक्य नाही. == चित्र दालन == <gallery mode="packed" heights="180"> File:The tribes and castes of the Central Provinces of India (1916) (14577097260).jpg|ब्रिटिशकालीन काळातील कुणबी/कृषक समूहाचे ऐतिहासिक चित्रण File:कोकणातील शेतकरी व बैलजोडी.jpg|कोकणातील पारंपरिक शेती आणि बैलजोडी File:Konkan - Ukshi Village - Part 2 20151220 (23704381920).jpg|उक्षी गाव, रत्‍नागिरी जिल्हा File:Konkan - Ukshi Village - Part 2 20151220 (24000097155).jpg|उक्षी गावातील ग्रामीण जीवन File:गावातील बलुतेदार.jpg|गावातील पारंपरिक बलुतेदारी व्यवस्था File:उदगीर वन व जंगल.jpg|कोकणातील नैसर्गिक परिसर आणि ग्रामीण जीवन File:Konkan - Songiri Village - Ratnagiri District - Part 1 20151218 (23997376885).jpg|सोंगीरी गाव, रत्‍नागिरी जिल्हा File:Konkan - Songiri Village - Ratnagiri District - Part 1 20151218 (23629305669).jpg|सोंगीरी गावातील ग्रामीण परिसर File:Paddy field in Maharashtra 9.jpg|महाराष्ट्रातील भातशेती File:A scene from Dashavatara folk theatre in Konkan region.jpg|कोकणातील दशावतार लोकनाट्य File:Palakhinrutya - Dance of Palanquin of Village Dities - Shimagotsav in Kokan - Maharashtra.jpg|कोकणातील शिमगोत्सवातील पालखी नृत्य File:खडीकोळवण देव गांगेश्वर ग्राम मंदीर.jpg|खडीकोळवण येथील देव गांगेश्वर ग्राममंदिर File:MaharashtraKonkan.png|महाराष्ट्रातील कोकण प्रदेशाचा नकाशा </gallery> == हे सुद्धा पहा == * [[कोकण]] * [[रत्‍नागिरी जिल्हा]] * [[सिंधुदुर्ग जिल्हा]] * [[रायगड जिल्हा]] * [[कुणबी]] * [[मराठा]] * [[महाराष्ट्रातील जातिव्यवस्था]] == बाह्य दुवे == * [https://censusindia.gov.in/ भारताची जनगणना — भारताचे जनगणना आयुक्त कार्यालय] * [https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ महाराष्ट्र शासन — गॅझेटियर विभाग] * [https://www.bartievalidity.maharashtra.gov.in/ डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संशोधन व प्रशिक्षण संस्था — जात वैधता पडताळणी माहिती प्रणाली] * [https://raigad.gov.in/en/maratha-kunbi-documents-2/ रायगड जिल्हा प्रशासन — कुणबी-मराठा दस्तऐवज] * [https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/31003/download/34184/49541_1961_KUN.pdf कुंकेरी ग्रामसर्वेक्षण, १९६१] {{कोकण लोकजीवन}} == संदर्भ == {{reflist|4}} d8t4rpwfuqu7ga2wl6cne3ynwgdyuqd 3 383148 2706842 2704704 2026-08-30T12:36:40Z Khirid Harshad 138639 [[Special:Contributions/Mujammilshahinsirajshaikh|Mujammilshahinsirajshaikh]] ([[User talk:Mujammilshahinsirajshaikh|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले. 2704702 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Mujammilshahinsirajshaikh}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ११:५८, २३ ऑगस्ट २०२६ (IST) paff4b7f5jt3335eqylxjcga3smhgoh 0 383185 2706916 2705827 2026-08-30T22:35:57Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2706916 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tournament | name = २०२६ टांझानिया क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब | image = | fromdate = ८ | todate = १८ ऑगस्ट २०२६ | caption = | administrator = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] | cricket format = [[लिस्ट अ]] | tournament format = [[साखळी सामने]] | host = टांझानिया | participants = ६ | matches = १५ | player of the series = | most runs = {{cricon|UGA}} [[राघव धवन]] (२०४) | most wickets = {{cricon|ITA}} [[क्रिशन कलुगामागे]] (१४) | previous_year = २०२५ | previous_tournament = २०२५ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब (हाँग काँग) | next_year = | next_tournament = }} टांझानिया येथे '''२०२६ टांझानिया क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब''' ही [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग]]च्या 'गट ब' मधील सामन्यांची तिसरी फेरी होती; ही स्पर्धा [[क्रिकेट विश्वचषक, २०२७]] स्पर्धेसाठीच्या पात्रता प्रक्रियेचा एक भाग होती. या स्पर्धेचे आयोजन [[टांझानिया क्रिकेट असोसिएशन]]ने केले होते आणि यातील सर्व सामन्यांना [[लिस्ट अ]] दर्जा प्राप्त होता.<ref>{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/2027-cwc-challenge-league-group-b-2026/ |trans-title=टांझानिया क्रिकेट ऑगस्ट २०२६ मध्ये क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीगच्या 'गट ब' मधील अंतिम फेरीचे यजमानपद भूषवणार.|title=Tanzania Cricket to host final round of CWC Challenge League Group B in August 2026 |work=Czarsports |date=२२ जानेवारी २०२६ |access-date=२४ ऑगस्ट २०२६}}</ref> == बहरीनचा केन्या दौरा == चॅलेंज लीगचे सामने सुरू होण्यापूर्वी, बहरीन संघाने ३१ जुलै ते ५ ऑगस्ट २०२६ या कालावधीत केन्याचा दौरा केला; या दौऱ्यात त्यांनी केन्याविरुद्ध दोन ५०-षटकांचे एकदिवसीय सामने आणि दोन [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामने खेळले. यातील दुसरा ५०-षटकांचा सामना लिस्ट अ दर्जाचा होता. <ref>{{cite web |date=२९ जुलै २०२६|trans-title= क्रिकेट केनिया जुलै/ऑगस्ट २०२६ मध्ये बहरीनच्या पुरुष संघाचे आंतरराष्ट्रीय टी२० आणि एकदिवसीय मालिकेसाठी यजमानपद भूषवणार.|title=Cricket Kenya to host Bahrain Men for T20I/OD series in July/August 2026 |url=https://czarsportzauto.com/kenya-vs-bahrain-mens-series-2026/ |work=Czarsports |access-date=२५ ऑगस्ट २०२६}}</ref> {{Infobox cricket tour | series_name = बहरीन क्रिकेट संघाचा केनिया दौरा, २०२६ | team1_image = Flag of Kenya.svg | team1_name = केनिया | team2_image = Flag of Bahrain.svg | team2_name = बहरीन | from_date = ३१ जुलै | to_date = ५ ऑगस्ट २०२६ | team1_captain = लुकास ओलुओच | team2_captain = आसिफ अली | no_of_twenty20s = 2 | team1_twenty20s_won = 1 | team2_twenty20s_won = 1 | team1_twenty20s_most_runs = लुकास ओलुओच (९६) | team2_twenty20s_most_runs = फियाझ अहमद (१५३) | team1_twenty20s_most_wickets = पीटर लँगट (३) | team2_twenty20s_most_wickets = रिझवान बट्ट (६) | no_of_LAs = 2 | team1_LAs_won = 1 | team2_LAs_won = 1 | team1_LAs_most_runs = [[सुखदीप सिंग]] (१४९) | team2_LAs_most_runs = अहमर बिन नासिर (९३) | team1_LAs_most_wickets = [[लुकास ओलुओच]] (४)<br>यश तलाटी (४) | team2_LAs_most_wickets = आसिफ शेख (५) }} === आंतरराष्ट्रीय टी२० सामने=== {{Single-innings cricket match | date = ३१ जुलै २०२६ | time = १५:३० | team1 = {{cr-rt|BHR}} | team2 = {{cr|KEN}} | score1 = १५९/४ (२० षटके) | runs1 = फियाझ अहमद ८८ (४९) | wickets1 = सचिन गिल २/२० (४ षटके) | score2 = १४४/८ (२० षटके) | runs2 = लुकास ओलुओच ७३ (४९) | wickets2 = रिझवान बट्ट ४/१७ (४ षटके) | result = बहरीन १५ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1548122.html धावफलक] | venue = [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] | motm = फियाझ अहमद (ब) | umpires = चार्ल्स कारियुकी (के) आणि शशिकांत संघानी (के) | toss = बहरीनने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १ ऑगस्ट २०२६ | time = १५:३० | team1 = {{cr-rt|BHR}} | team2 = {{cr|KEN}} | score1 = १४८/५ (२० षटके) | runs1 = फियाझ अहमद ६५[[नाबाद|*]] (४८) | wickets1 = पीटर लँगट २/१८ (४ षटके) | score2 = १४९/९ (२० षटके) | runs2 = सचिन गिल २६ (१७) | wickets2 = आसिफ शेख २/२२ (४ षटके) | result = केनिया १ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1548123.html धावफलक] | venue = [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] | motm = [[शेम न्गोचे]] (के) | umpires = [[डेव्हिड ओढियांबो]] (के) आणि [[आयझॅक ओयेको]] (के) | toss = केनियाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला }} === एकदिवसीय सामने=== {{Single-innings cricket match | date = ३ ऑगस्ट २०२६ | time = १२:०० | team1 = {{cr-rt|BHR}} | team2 = {{cr|KEN}} | score1 = २५०/९ (५० षटके) | runs1 = सोहेल अहमद ५२ (६९) | wickets1 = यश तलाटी ४/३७ (१० षटके) | score2 = २५५/५ (४३.३ षटके) | runs2 = [[सुखदीप सिंग]] १४०[[नाबाद|*]] (१२१) | wickets2 = अली दाऊद ४/३४ (९ षटके) | result = केनिया ३ गडी राखून विजयी | report = [https://cricheroes.com/scorecard/26452912/kenya-bahrain-bilateral-series/bahrain-vs-kenya/summary धावफलक] | venue = [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] | motm = [[सुखदीप सिंग]] (के) | umpires = पॉल अंजेरे (के) आणि निकोलस ओटिएनो (के) | toss = केनियाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ५ ऑगस्ट २०२६ | time = १२:०० | team1 = {{cr-rt|BHR}} | team2 = {{cr|KEN}} | score1 = २७३/८ (५० षटके) | runs1 = आसिफ अली ८६ (१०१) | wickets1 = [[लुकास ओलुओच]] २/४१ (७ षटके) | score2 = २०६ (४४.२ षटके) | runs2 = सचिन गिल ६१ (५९) | wickets2 = आसिफ शेख ५/५३ (१० षटके) | result = बहरीन ६७ धावांनी विजयी | report = [https://cricheroes.com/scorecard/26473657/kenya-bahrain-bilateral-series/kenya-vs-bahrain/scorecard धावफलक] | venue = [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] | motm = आसिफ शेख (के) | umpires = बेनार्ड अगुटू (के) आणि चार्ल्स कारियुकी (के) | toss = केनियाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला }} == सराव सामने == चॅलेंज लीगच्या सामन्यांपूर्वी [[हाँग काँग राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|हाँगकाँग]], [[टांझानिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|टांझानिया]] आणि [[युगांडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|युगांडा]] यांनी एकमेकांविरुद्ध लिस्ट अ सामने खेळले.<ref>{{cite web |trans-title=हाँगकाँग आणि युगांडाचा टांझानिया दौरा २०२६ |title=Hong Kong and Uganda Tour of Tanzania 2026 |url=https://www.cricclubs.com/Tanzania/viewLeague.do?league=388&clubId=7605 |work=क्रिकक्लब्स |access-date=२५ ऑगस्ट २०२६ }}{{मृत दुवा|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[इटली राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|इटली]]<nowiki/>ने टांझानिया अ संघाविरुद्ध एक सराव सामना खेळला.<ref>{{cite web |trans-title=इटली विरुद्ध टांझानिया अ - एकमेव सामना २०२६ |title=Italy vs Tanzania A - One-off Match 2026 |url=https://www.cricclubs.com/Tanzania/viewLeague.do?league=389&clubId=7605 |work=क्रिकक्लब्स |access-date=२५ ऑगस्ट २०२६ }}{{मृत दुवा|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {{hidden begin |title = टांझानियाचे सराव सामने |titlestyle = background:lightblue; }} {{Single-innings cricket match | date = १ ऑगस्ट २०२६ | time = ०९:३० | team1 = {{cr-rt|TAN}} | team2 = {{cr|HK}} | score1 = १९० (३८ षटके) | runs1 = ओमारी किटुंडा ४१ (४१) | wickets1 = [[यासिम मुर्तझा]] ४/४२ (१० षटके) | score2 = १९१/५ (४५.५ षटके) | runs2 = [[अंशुमन रथ]] ५४ (७०) | wickets2 = लक्ष बक्रानिया ४/२० (१० षटके) | result = हाँग काँग ५ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1550606.html धावफलक] | venue = [[अन्नादिल बुरहानी मैदान]], [[दार एस सलाम]] | motm = [[यासिम मुर्तझा]] (हाँकाँ ) | umpires = आदिल कासम (टा) आणि राजेश पिल्लई (के) | toss = टांझानियाने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | notes = अजित ऑगस्टिन, अभिषेक कुमार, धृमित मेहता आणि अरुण यादव (टा) या सर्वांनी लिस्ट अ पदार्पण केले.}} ---- {{Single-innings cricket match | date = ३ ऑगस्ट २०२६ | time = ०९:३० | team1 = {{cr-rt|TAN}} | team2 = {{cr|HK}} | score1 = १५८ (३९.३ षटके) | runs1 = ओमारी किटुंडा ४१ (५०) | wickets1 = [[मोहम्मद गझनफर]] ४/३७ (९.३ षटके) | score2 = १५९/३ (३२.३ षटके) | runs2 = [[बाबर हयात]] ६५ (८५) | wickets2 = [[सलाम झुंबे]] २/१९ (४ षटके) | result = हाँग काँग ७ गडी राखून | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1550607.html धावफलक] | venue = [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] | motm = [[बाबर हयात]] (हाँकाँ ) | umpires = आहिल जसानी (टा)आणि राजेश पिल्लई (के) | toss = टांझानियाने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | notes = शेख बाशा (टॅन) याने लिस्ट अ पदार्पण केले. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ४ ऑगस्ट २०२६ | time = ०९:३० | team1 = {{cr-rt|UGA}} | team2 = {{cr|TAN}} | score1 = ३१४/५ (५० षटके) | runs1 = सुमित वर्मा १०६ (११४) | wickets1 = ॲली किमोटे ३/६८ (१० षटके) | score2 = २११ (४८.२ षटके) | runs2 = ध्रुमित मेहता ४१ (३७) | wickets2 = [[अल्पेश रामजानी]] २/३२ (8 षटके) | result = युगांडा १०३ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1550608.html धावफलक] | venue = [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] | motm = सुमित वर्मा (यु) | umpires = आदिल कासम (टा) आणि राजेश पिल्लई (के) | toss = युगांडा नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | notes = रेमंड फ्रान्सिस (टा), जोसेफ बागुमा आणि सायरस काकुरू (यु) या सर्वांनी लिस्ट अ मध्ये पदार्पण केले.}} ---- {{Single-innings cricket match | date = ५ ऑगस्ट २०२६ | time = ०९:३० | team1 = {{cr-rt|ITA}} | team2 = {{cr|TAN|name=टांझानिया अ}} | score1 = २६३/७ (३९.१ षटके) | runs1 = अँथनी मोस्का १०५ (९५) | wickets1 = अजय यादव २/४७ (८ षटके) | score2 = २५६ (३८ षटके) | runs2 = [[अर्शन जसानी]] ८२ (९७) | wickets2 = झैन अली २/२४ (८ षटके) | result = इटली १०७ धावांनी विजयी | report = [https://www.cricclubs.com/Tanzania/info.do?matchId=6636&clubId=7605 धावफलक] | venue = [[अन्नादिल बुरहानी मैदान]], [[दार एस सलाम]] | motm = अँथनी मोस्का (इ) | umpires = | toss = इटलीने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ६ ऑगस्ट २०२६ | time = ०९:३० | team1 = {{cr-rt|UGA}} | team2 = {{cr|HK}} | score1 = २१३ (४८.२ षटके) | runs1 = सुमित वर्मा ५८ (६१) | wickets1 = [[बाबर हयात]] ३/४१ (१० षटके) | score2 = १०० (३१.३ षटके) | runs2 = [[अंशुमन रथ]] ३३ (४३) | wickets2 = जोसेफ बागुमा 5/23 (8 षटके) | result = युगांडा ११३ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1550609.html धावफलक] | venue = [[अन्नादिल बुरहानी मैदान]], [[दार एस सलाम]] | motm = जोसेफ बागुमा (यु) | umpires = आदिल कासम (टा) आणि राजेश पिल्लई (के) | toss = युगांडा नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | notes = हाफीज खान (हाँकाँ ) आणि ओलिपा जेराल्ड (यु) या दोघांनीही लिस्ट अ पदार्पण केले. }} {{hidden end}} ==सामने== {{hatnote|सर्व वेळा ह्या पूर्व आफ्रिका प्रमाणवेळा आहेत. ([[यूटीसी+०३:००]])}} {{Single-innings cricket match | time = ०९:३० | date = ८ ऑगस्ट २०२६ | team1 = {{cr-rt|UGA}} | team2 = {{cr|TAN}} | score1 = १४२/८ (२० षटके) | runs1 = राघव धवन ४३ (३०) | wickets1 = अजित ऑगस्टिन ४/१७ (३ षटके) | score2 = ७१ (१७.४ षटके) | runs2 = ध्रुमित मेहता २४ (१५) | wickets2 = हेन्री सेन्योंडो ३/७ (४ षटके) | result = युगांडा ९० धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत | डीएलएस पद्धत]]) | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1546340.html धावफलक] | venue = [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] | umpires = [[इनो छाबी]] (झि) आणि [[लँग्टन रुसेरे]] (झि) | motm = हेन्री सेन्योंडो (यु) | toss = युगांडाने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = पावसामुळे टांझानियासमोर २० षटकांत १६२ धावांचे सुधारित लक्ष्य ठेवण्यात आले. }} ---- {{Single-innings cricket match | time = ०९:३० | date = ९ ऑगस्ट २०२६ | team1 = {{cr-rt|ITA}} | team2 = {{cr|BHR}} | score1 = २०० (४९.२ षटके) | runs1 = जस्टिन मोस्का ३१ (५१) | wickets1 = आसिफ शेख ४/३७ (१० षटके) | score2 = १३२ (४१.१ षटके) | runs2 = आसिफ अली ३३ (५१) | wickets2 = क्रिशन कलुगामेज ४/३६ (७.१ षटके) | result = इटली ६८ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1546341.html धावफलक] | venue = [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] | umpires = आदिल कासम (टा) आणि [[शिजू सॅम]] (युएई) | motm = क्रिशन कलुगामेज (इ) | toss = इटलीने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | notes = शुजात रसूलने (ब) लिस्ट अ पदार्पण केले. * ह्या सामन्याच्या निकलामुळे बहरीन बाद. }} ---- {{Single-innings cricket match | time = ०९:३० | date = ९ ऑगस्ट २०२६ | team1 = {{cr-rt|HK}} | team2 = {{cr|SIN}} | score1 = २८९/७ (५० षटके) | runs1 = [[अंशुमन रथ]] ९१ (१०७) | wickets1 = [[मनप्रीत सिंग (क्रिकेट खेळाडू)|मनप्रीत सिंग]] २/४४ (१० षटके) | score2 = १२६ (३२.२ षटके) | runs2 = [[मनप्रीत सिंग (क्रिकेट खेळाडू)|मनप्रीत सिंग]] ४२ (५१) | wickets2 = [[मोहम्मद गझनफर]] ३/१७ (५.२ षटके) | result = हाँग काँग १६३ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1546342.html धावफलक] | venue = [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] | umpires = [[अकबर अली]] (युएई) आणि हबीब एनेसी (नायजेरिया) | motm = [[अंशुमन रथ]] (हाँकाँ ) | toss = सिंगापूरने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला | notes = कबीर बर्लिया, महियु भाटिया, गिरिन गुणे, आर्किन केसर, चंद्रमौली श्रीदेव, राहिल ठक्कर आणि हर्ष वेंकटराम (सिं) या सर्वांनी लिस्ट अ पदार्पण केले. * [[बाबर हयात]] आणि [[अंशुमन रथ]] (हाँकाँ ) ह्या दोघांनी लिस्ट अ क्रिकेटमध्ये २,००० धावा केल्या.<ref name="HK-1">{{cite web |date=१२ ऑगस्ट २०२६|trans-title= साजरे करण्यासारखे महत्त्वाचे टप्पे!|title=Milestones worth celebrating! |url=https://www.instagram.com/reel/Db8HP7Gv02h/|work=[[हाँग काँग क्रिकेट असोसिएशन|क्रिकेट हाँग काँग, चीन]] |via=इन्स्टाग्राम|access-date=२५ ऑगस्ट २०२६}}</ref> * [[एजाज खान (क्रिकेट खेळाडू)|एजाज खान]]ने (हाँकाँ ) लिस्ट अ क्रिकेटमध्ये १,००० धावा केल्या.<ref name="HK-1"/> }} ---- {{Single-innings cricket match | time = ०९:३० | date = ११ ऑगस्ट २०२६ | team1 = {{cr-rt|TAN}} | team2 = {{cr|HK}} | score1 = ९९ (३८.३ षटके) | runs1 = अजित ऑगस्टिन ३३ (५३) | wickets1 = [[मोहम्मद गझनफर]] ४/१९ (९ षटके) | score2 = १००/४ (२१.२ षटके) | runs2 = [[एहसान खान]] ३४[[नाबाद|*]] (४९) | wickets2 = लक्ष बक्रानिया ३/४९ (१० षटके) | result = हाँग काँग ६ गडी राखून | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1546343.html धावफलक] | venue = [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] | umpires = [[लँग्टन रुसेरे]] (झि) आणि [[शिजू सॅम]] (युएई) | motm = [[मोहम्मद गझनफर]] (हाँकाँ) | toss = टांझानियाने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. }} ---- {{Single-innings cricket match | time = ०९:३० | date = ११ ऑगस्ट २०२६ | team1 = {{cr-rt|ITA}} | team2 = {{cr|UGA}} | score1 = १९२/९ (५० षटके) | runs1 = जस्टिन मोस्का २९ (५४) | wickets1 = सुमित वर्मा ४/४९ (१० षटके) | score2 = ७९ (३१.१ षटके) | runs2 = ओलिपा जेराल्ड १९ (३२) | wickets2 = [[रकिबुल हसन (बांगलादेशचा क्रिकेट खेळाडू)|रकिबुल हसन]] ६/१८ (१० षटके) | result = इटली ११३ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1546344.html धावफलक] | venue = [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] | umpires = [[इनो छाबी]] (झि) आणि आदिल कासम (टा) | motm = [[रकिबुल हसन (बांगलादेशचा क्रिकेट खेळाडू)|रकिबुल हसन]] (इ) | toss = इटलीने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. }} ---- {{Single-innings cricket match | time = ०९:३० | date = १२ ऑगस्ट 2026 | team1 = {{cr-rt|SIN}} | team2 = {{cr|BHR}} | score1 = ७६ (२१.३ षटके) | runs1 = सूर्यांश गुलेचा २५ (२२) | wickets1 = [[अब्दुल मजीद]] ६/१८ (९.३ षटके) | score2 = ७९/३ (१४.५ षटके) | runs2 = [[प्रशांत कुरूप]] ३१[[नाबाद|*]] (४१) | wickets2 = सूर्यांश गुलेचा २/२९ (६ षटके) | result = बहरीन ७ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1546345.html धावफलक] | venue = [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] | umpires = [[अकबर अली]] (युएई) आणि [[लँग्टन रुसेरे]] (झि) | motm = [[अब्दुल मजीद]] (ब) | toss = सिंगापूरने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | notes = मेसन आर्थर शेरी (सिं) याने लिस्ट अ क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.. * [[अब्दुल मजीद]] (ब) हा लिस्ट अ सामन्यामध्ये पाच बळी घेणारा बहरीनचा पहिला खेळाडू ठरला. }} ---- {{Single-innings cricket match | time = ०९:३० | date = १२ ऑगस्ट २०२६ | team1 = {{cr-rt|HK}} | team2 = {{cr|UGA}} | score1 = १७० (५० षटके) | runs1 = [[अंशुमन रथ]] ५० (५२) | wickets1 = हेन्री सेन्योंडो ३/२९ (१० षटके) | score2 = ११९ (३६.५ षटके) | runs2 = ओलिपा जेराल्ड ६० (१०१) | wickets2 = [[मोहम्मद गझनफर]] ३/३९ (८ षटके) | result = हाँग काँग ५१ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1546346.html धावफलक] | venue = [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] | umpires = [[इनो छाबी]] (झि) आणि हबीब एनेसी (नायजेरिया) | motm = [[अंशुमन रथ]] (हाँकाँ ) | toss = हाँगकाँगने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. }} ---- {{Single-innings cricket match | time = ०९:३० | date = १४ ऑगस्ट २०२६ | team1 = {{cr-rt|HK}} | team2 = {{cr|BHR}} | score1 = २२८ (४९.५ षटके) | runs1 = [[बाबर हयात]] ८८ (१२८) | wickets1 = आसिफ अली ४/५४ (९.५ षटके) | score2 = १९०/७ (५० षटके) | runs2 = अहमर बिन नासिर ६१ (१११) | wickets2 = [[यासिम मुर्तझा]] ३/३० (१० षटके) | result = हाँग काँग ३८ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1546347.html धावफलक] | venue = [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] | umpires = [[अकबर अली]] (युएई) आणि [[शिजू सॅम]] (युएई) | motm = [[यासिम मुर्तझा]] (हाँकाँ ) | toss = हाँगकाँगने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | notes = अमैश राणा (ब) याने लिस्ट अ पदार्पण केले. }} ---- {{Single-innings cricket match | time = ०९:३० | date = १४ ऑगस्ट २०२६ | team1 = {{cr-rt|SIN}} | team2 = {{cr|ITA}} | score1 = १७० (४८.४ षटके) | runs1 = सूर्यांश गुलेचा ४८ (५२) | wickets1 = [[जसप्रीत सिंग]] ३/१७ (५.४ षटके) | score2 = १७२/३ (३८.३ षटके) | runs2 = अँथनी मोस्का ५७ (९४) | wickets2 = सूर्यांश गुलेचा १/३५ (१० षटके) | result = इटली ७ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1546348.html धावफलक] | venue = [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] | umpires = हबीब एनेसी (नायजेरिया) आणि आदिल कासम (टा) | motm = अँथनी मोस्का (इ) | toss = सिंगापूरने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. }} ---- {{Single-innings cricket match | time = ०९:३० | date = १५ ऑगस्ट २०२६ | team1 = {{cr-rt|SIN}} | team2 = {{cr|UGA}} | score1 = १७५ (४० षटके) | runs1 = [[मनप्रीत सिंग (क्रिकेट खेळाडू)|मनप्रीत सिंग]] 50 (69) | wickets1 = [[जुमा मियागी]] ४/२२ (८ षटके) | score2 = १७६/२ (३२.५ षटके) | runs2 = राघव धवन ७७[[नाबाद|*]] (९७) | wickets2 = आर्किन केसर १/२६ (५ षटके) | result = युगांडा ८ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1546349.html धावफलक] | venue = [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] | umpires = आदिल कासम (टा) आणि [[लँग्टन रुसेरे]] (झि) | motm = राघव धवन (यु) | toss = सिंगापूरने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = पावसामुळे सामना दोन्ही बाजूंसाठी प्रत्येकी ४० षटकांचा करण्यात आला. }} ---- {{Single-innings cricket match | time = ०९:३० | date = १५ ऑगस्ट २०२६ | team1 = {{cr-rt|BHR}} | team2 = {{cr|TAN}} | score1 = ११६ (३२.२ षटके) | runs1 = फियाझ अहमद ४१ (७३) | wickets1 = अभिषेक कुमार ४/३० (६ षटके) | score2 = १२०/५ (२७.२ षटके) | runs2 = अरुण यादव ३२ (४३) | wickets2 = रिझवान बट्ट ३/१९ (७ षटके) | result = टांझानिया ५ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1546350.html धावफलक] | venue = [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] | umpires = [[इनो छाबी]] (झि) आणि [[शिजू सॅम]] (युएई) | motm = अभिषेक कुमार (टांझानिया) | toss = बहरीन नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = पावसामुळे सामना दोन्ही बाजूंसाठी ४२ षटकांचा करण्यात आला. }} ---- {{Single-innings cricket match | time = ०९:३० | date = १७ ऑगस्ट २०२६ | team1 = {{cr-rt|HK}} | team2 = {{cr|ITA}} | score1 = १७४ (४९.१ षटके) | runs1 = [[झीशान अली]] ५७ (६१) | wickets1 = क्रिशन कलुगामेज ३/३० (१० षटके) | score2 = १७५/४ (४६ षटके) | runs2 = मार्कस कॅम्पोपियानो ७४[[नाबाद|*]] (१४४) | wickets2 = [[एहसान खान]] २/२७ (९ षटके) | result = इटली ६ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1546351.html धावफलक] | venue = [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] | umpires = अरसलान प्रेमजी (टां) आणि [[लँग्टन रुसेरे]] (झि) | motm = मार्कस कॅम्पोपियानो (इ) | toss = हाँगकाँगने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | time = ०९:३० | date = १७ ऑगस्ट २०२६ | team1 = {{cr-rt|SIN}} | team2 = {{cr|TAN}} | score1 = १०३ (२९.५ षटके) | runs1 = रियान नाईक ३५ (४२) | wickets1 = अभिषेक कुमार ५/१५ (७.५ षटके) | score2 = १०६/१ (१७ षटके) | runs2 = ध्रुमित मेहता ४८[[नाबाद|*]] (४३) | wickets2 = कबीर बेर्लिया १/२६ (३ षटके) | result = टांझानिया ९ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1546352.html धावफलक] | venue = [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] | umpires = [[अकबर अली]] (युएई) आणि [[इनो छाबी]] (झि) | motm = अभिषेक कुमार (टां) | toss = टांझानियाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | time = ०९:३० | date = १८ ऑगस्ट २०२६ | team1 = {{cr-rt|TAN}} | team2 = {{cr|ITA}} | score1 = १४२ (३७.३ षटके) | runs1 = ध्रुमित मेहता ३९ (५९) | wickets1 = आकाश सेनारत्ने ५/२१ (९.३ षटके) | score2 = १४३/२ (२५.५ षटके) | runs2 = अँथनी मोस्का ७५[[नाबाद|*]] (७१) | wickets2 = लक्ष बक्रानिया १/३३ (५.५ षटके) | result = इटली ८ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1546353.html धावफलक] | venue = [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान १]], [[दार एस सलाम]] | umpires = [[अकबर अली]] (युएई) आणि [[शिजू सॅम]] (युएई) | motm = आकाश सेनारत्ने (इ) | toss = टांझानियाने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | time = ०९:३० | date = १८ ऑगस्ट २०२६ | team1 = {{cr-rt|UGA}} | team2 = {{cr|BHR}} | score1 = २०४ (४८.१ षटके) | runs1 = राघव धवन ८० (१०९) | wickets1 = आसिफ शेख ३/४२ (८.१ षटके) | score2 = २०९/६ (४९.४ षटके) | runs2 = फियाझ अहमद ७८[[नाबाद|*]] (१२१) | wickets2 = जोसेफ बागुमा २/३१ (९ षटके) | result = बहरीन ४ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1546354.html धावफलक] | venue = [[दार एस सलाम विद्यापीठ|दार एस सलाम विद्यापीठ मैदान २]], [[दार एस सलाम]] | umpires = आदिल कासम (टा) आणि अरसलान प्रेमजी (टां) | motm = फियाझ अहमद (ब) | toss = बहरीन नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला | rain = | notes = }} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.espncricinfo.com/series/cwc-challenge-league-group-b-2024-2026-1451884 क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर] {{२०२७ क्रिकेट विश्वचषक}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:टांझानियामधील क्रिकेट]] 4xx0zujel5e65j55yy6ci9mxdfqpcf4 0 383393 2707013 2706707 2026-08-31T06:17:04Z Nitin.kunjir 4684 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2707013 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६ | team1_image = Flag of Sri Lanka.svg | team1_name = श्रीलंका | team2_image = Flag of India.svg | team2_name = भारत | from_date = १५ ऑगस्ट | to_date = २७ ऑगस्ट २०२६ | team1_captain = [[धनंजय डी सिल्वा]] | team2_captain = [[शुभमन गिल]] | no_of_tests = २ | team1_tests_won = ० | team2_tests_won = १ | team1_tests_most_runs = [[सोनल दिनुशा]] (४२०) | team2_tests_most_runs = [[देवदत्त पडिक्कल]] (३२८) | team1_tests_most_wickets = [[असिथा फर्नांडो]] (१०) | team2_tests_most_wickets = [[मानव सुथार]] (१६) | player_of_test_series = [[देवदत्त पडिक्कल]] (भारत) }} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारतीय क्रिकेट संघाने]] ऑगस्ट २०२६ मध्ये [[श्रीलंका]] येथे [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका क्रिकेट संघाविरुद्ध]] दोन [[कसोटी सामना|कसोटी]] सामने खेळण्यासाठी दौरा केला.<ref>{{cite web|url=https://srilankacricket.lk/2026/07/india-national-mens-tour-of-sri-lanka-2026-2/ |title=India National Men’s Tour of Sri Lanka 2026 |work=[[श्रीलंका क्रिकेट]] |date=२० जुलै २०२६ |access-date=२६ जुलै २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.newswire.lk/2026/07/02/india-tour-of-sri-lanka-schedule-announced/ |title=India tour of Sri Lanka : Schedule announced |work=Newswire |date=२ जुलै २०२६ |access-date=२८ जुलै २०२६}}</ref> जुलै २०२६ मध्ये [[श्रीलंका क्रिकेट]]ने (एसएलसी) या दौऱ्याच्या सामन्यांचे वेळापत्रक निश्चित केले.<ref>{{cite web |title=SLC confirm dates for India Tests; tour to begin on August 15 |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/139420/slc-confirm-dates-for-india-tests-tour-to-begin-on-august-15-cricbuzzcom |work=[[क्रिकबझ]] |date=२ जुलै २०२६ |access-date=२७ जुलै २०२६}}</ref><ref>{{cite web |last=मिश्रा |first=रिया |date=२ जुलै २०२६ |url=https://zeenews.india.com/other-sports/india-tour-of-sri-lanka-2026-two-test-series-schedule-announced-for-wtc-2025-27-3058996.html |title=India Tour of Sri Lanka 2026: Two-Test series announced for WTC 2025–27; Check full schedule |work=[[झी न्यूज]] |access-date=२८ जुलै २०२६}}</ref> ही कसोटी मालिका [[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धेचा]] भाग होती.<ref>{{cite web |title=India set for Sri Lanka Test challenge |url=https://www.icc-cricket.com/news/india-set-for-sri-lanka-test-challenge |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=२ जुलै २०२६ |access-date=२७ जुलै २०२६}}</ref> ==खेळाडू== {| class="wikitable" style="text-align:left;white-space:nowrap;margin:auto" |- !{{cr|SL}}<ref>{{cite web |url=https://srilankacricket.lk/2026/08/india-tour-of-sri-lanka-2026-sri-lanka-test-squad |title=India Tour of Sri Lanka 2026: Sri Lanka Test Squad |work=[[श्रीलंका क्रिकेट]] |date=१२ ऑगस्ट २०२६ |access-date=१७ ऑगस्ट २०२६}}</ref> !{{cr|IND}}<ref>{{cite web|url=https://www.bcci.tv/news/article/indias-squad-for-the-tour-of-sri-lanka-announced-2026 |title=India’s squad for the Tour of Sri Lanka announced |work=[[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ|बीसीसीआय]] |date=२८ जुलै २०२६ |access-date=३ ऑगस्ट २०२६}}</ref> |- style="vertical-align:top" | * [[धनंजय डी सिल्वा]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * [[कमिंदु मेंडिस]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|उप-कर्णधार]]) * [[सहान अरचिगे]] * [[दिनेश चंदिमल]] ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * [[निरोशन डिक्वेल्ला]] ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * [[सोनल दिनुशा]] * [[असिथा फर्नांडो]] * विश्वा फर्नांडो * [[प्रभात जयसुर्या]] * [[लाहिरू कुमारा]] * [[दिलशान मदुशंका]] * [[निशाण मधुष्का]] * [[रमेश मेंडीस]] * [[कामिल मिशारा]] * केशरा नुवंथा * [[मिलन रथनायके]] * [[पसिंदू सूर्यबंदारा]] * [[लाहिरू उदारा]] ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) | * [[शुभमन गिल]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * [[लोकेश राहुल]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|उप-कर्णधार]]) * [[गुरनूर ब्रार]] * <s>[[जसप्रीत बुमराह]]</s> * [[रवींद्र जाडेजा]] * सारांश जैन * [[यशस्वी जैस्वाल]] * [[ध्रुव जुरेल]] ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * [[सरफराज खान]] * [[प्रसिद्ध कृष्ण]] * औकिब नबी * [[देवदत्त पडिक्कल]] * [[ऋषभ पंत]] ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * [[मोहम्मद सिराज]] * <s>[[साई सुदर्शन]]</s> * [[मानव सुथार]] * [[वॉशिंग्टन सुंदर]] * [[कुलदीप यादव]] |} ३ ऑगस्ट रोजी, गुडघ्याच्या दुखापतीमुळे [[जसप्रीत बुमराह]] मालिकेतून बाहेर पडला आणि त्याच्या जागी औकिब नबीचा संघात समावेश करण्यात आला.<ref>{{cite web |title=Auqib Nabi replaces Jasprit Bumrah in India's Test squad |url=https://www.bcci.tv/news/article/auqib-nabi-replaces-jasprit-bumrah-in-indias-test-squad |work=[[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ|बीसीसीआय]] |date=३ ऑगस्ट २०२६ |access-date=९ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ९ ऑगस्ट रोजी, पायाच्या बोटाच्या दुखापतीमुळे [[साई सुदर्शन]] मालिकेतून बाहेर पडला आणि त्याच्या जागी [[सरफराज खान]]चा संघात समावेश करण्यात आला.<ref>{{cite web |title=Sai Sudharsan ruled out of Sri Lanka Test series; Sarfaraz Khan named replacement |url=https://www.bcci.tv/news/article/sai-sudharsan-ruled-out-of-sri-lanka-test-series-sarfaraz-khan-named-replacement |work=[[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ|बीसीसीआय]] |date=१४ ऑगस्ट २०२६ |access-date=९ ऑगस्ट २०२६}}</ref> २१ ऑगस्ट रोजी, दुसऱ्या कसोटी सामन्यापूर्वी [[सहान अरचिगे]] आणि [[कामिल मिशारा]] यांचा श्रीलंकेच्या कसोटी संघात समावेश करण्यात आला. [[दिनेश चंदिमल]] डोक्याला झालेल्या दुखापतीमुळे बाहेर पडला, तर [[निशाण मधुष्का]], [[रमेश मेंडीस]] आणि [[दिलशान मदुशंका]] यांना संघातून वगळण्यात आले.<ref>{{cite web |last=बालसूरिया |first=मदुष्का |date=२१ ऑगस्ट २०२६ |title=Sri Lanka bring in Mishara and Arachchige for second Test against India |url=https://www.cricinfo.com/story/sl-vs-ind-2nd-wtc-test-sri-lanka-bring-in-kamil-mishara-and-sahan-arachchige-for-second-test-against-india-1550884 |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२२ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |title=Sri Lanka ring in changes to squad for second India Test |url=https://www.icc-cricket.com/news/sri-lanka-ring-in-changes-to-squad-for-second-india-test |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=२१ ऑगस्ट २०२६ |access-date=२१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ==दौऱ्यातील सामना== '''तीन-दिवसीय सामना : श्रीलंका क्रिकेट इलेव्हन विरुद्ध भारत''' [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारतीय संघाने]] [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका इलेव्हन]] संघाविरुद्ध तीन-दिवसीय सामना खेळला.<ref>{{cite web |title=Positives for India following warm-up win in Sri Lanka |url=https://www.icc-cricket.com/news/positives-for-india-following-warm-up-win-in-sri-lanka |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=९ ऑगस्ट २०२६ |access-date=९ ऑगस्ट २०२६}}</ref> {{Two-innings cricket match | date = ७-९ ऑगस्ट २०२६ | team1 = {{flagdeco|SL}} श्रीलंका क्रिकेट इलेव्हन | team2 = {{cr|IND}} | score-team1-inns1 = ३६३/८[[घोषणा आणि जप्ती|घो]] (९० षटके) | runs-team1-inns1 = रविंदू रसांथा ७१ (१४३) | wickets-team1-inns1 = [[मानव सुथार]] २/३३ (१३ षटके) | score-team2-inns1 = ३५७/७[[घोषणा आणि जप्ती|घो]] (९० षटके) | runs-team2-inns1 = [[देवदत्त पडिक्कल]] १४२[[नाबाद|*]] (१६४) | wickets-team2-inns1 = असंका मनोज २/३२ (१८ षटके) | score-team1-inns2 = २००/६[[घोषणा आणि जप्ती|घो]] (४५ षटके) | runs-team1-inns2 = निशान फर्नांडो ६३[[नाबाद|*]] (७३) | wickets-team1-inns2 = [[रवींद्र जाडेजा]] २/३३ (७ षटके) | score-team2-inns2 = २१४/४ (४५ षटके) | runs-team2-inns2 = [[यशस्वी जैस्वाल]] ६१[[नाबाद|*]] (४६) | wickets-team2-inns2 = केशरा नुवंथा २/५७ (१० षटके) | result = भारताने ६ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1548444.html धावफलक] | venue = [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] | umpires = चंद्रिका अमरसिंघे (श्रीलंका) आणि [[प्रगीथ राम्बुकवेल्ला]] (श्रीलंका) | toss = श्रीलंका क्रिकेट इलेव्हनने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | notes = भारताने २०७ धावांचे लक्ष्य ४४.३ षटकांत पूर्ण केले. }} ==कसोटी मालिका== {{hatnote|सर्व वेळा श्रीलंका प्रमाण वेळेनुसार ([[यूटीसी+०५:३०]]) आहेत.}} ===पहिला कसोटी सामना=== {{Two-innings cricket match | date = १५-१९ ऑगस्ट २०२६ | time = १०:०० | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|SL}} | score-team1-inns1 = ४६२ (११६.४ षटके) | runs-team1-inns1 = [[देवदत्त पडिक्कल]] १६७ (२३०) | wickets-team1-inns1 = [[प्रभात जयसुर्या]] ४/१०९ (३९ षटके) | score-team2-inns1 = २८४ (७९.४ षटके) | runs-team2-inns1 = [[सोनल दिनुशा]] १०० (१६८) | wickets-team2-inns1 = [[मानव सुथार]] ४/७६ (२१.४ षटके) | score-team1-inns2 = १९३ (४८.५ षटके) | runs-team1-inns2 = [[ऋषभ पंत]] ६६ (६९) | wickets-team1-inns2 = [[असिथा फर्नांडो]] ४/३१ (८.५ षटके) | score-team2-inns2 = २०६ (७७.४ षटके) | runs-team2-inns2 = [[सोनल दिनुशा]] ८४ (१२८) | wickets-team2-inns2 = [[मानव सुथार]] ६/५५ (२३.४ षटके) | result = भारताने १६५ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1544001.html धावफलक] | venue = [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[गाली (श्रीलंका)|गाली]] | umpires = [[रॉड टकर]] (ऑस्ट्रेलिया){{efn|दुसऱ्या दिवशी ९४.१ षटकानंतर प्रकृतीच्या कारणामुळे [[रवींद्र विमलसिरी]] यांनी त्यांची जागा घेतली. त्यानंतर तिसऱ्या दिवशी [[अहसान रझा]] (पाकिस्तान) यांनी मैदानावरील पंचाची जबाबदारी स्वीकारली.<ref>{{cite web |access-date=१७ ऑगस्ट २०२६ |title=IND vs SL, 1st Test: Why TV umpire Ahsan Raza is forced to officiate on-field on Day 3 in Galle instead of Rod Tucker? |url=https://www.livemint.com/sports/cricket-news/ind-vs-sl-1st-test-why-tv-umpire-ahsan-raza-is-forced-to-officiate-on-field-on-day-3-in-galle-instead-of-rod-tucker-11786941581016.html |work=Mint}}</ref>}} आणि [[शारफुदौला]] (बांगलादेश) | motm = [[देवदत्त पडिक्कल]] (भारत) | toss = भारताने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | notes = केशरा नुवंथा (श्रीलंका) याने कसोटी पदार्पण केले. * भारताचा हा ६००वा कसोटी सामना होता.<ref>{{cite web |title=India to start 600th Test on Independence Day in Galle: Relive milestone moments |url=https://www.indianexpress.com/article/sports/cricket/india-600th-test-independence-day-2026-galle-milestone-sri-lanka-10834113/ |work=The Indian Express |date=१५ ऑगस्ट २०२६ |access-date=१५ ऑगस्ट २०२६}}</ref> * हे मैदान ५० कसोटी सामने आयोजित करणारे आशियातील पहिले क्रिकेट स्टेडियम ठरले.<ref>{{cite web |last=क्लेमेंटाइन |first=रेक्स |date=१३ ऑगस्ट २०२६ |title=Galle to host 50th Test match |url=https://island.lk/galle-to-host-50th-test-match/ |work=The Island |access-date=१५ ऑगस्ट २०२६}}</ref> * [[देवदत्त पडिक्कल]]ने (भारत) कसोटी क्रिकेटमधील आपले पहिले [[शतक (क्रिकेट)|शतक]] झळकावले.<ref>{{cite web |last=भट्टाचार्य |first=प्रबुद्ध |date=१५ ऑगस्ट २०२६ |title=Devdutt Padikkal scripts rare history with maiden Test century, ends India's long drought at No.3 |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/devdutt-padikkal-scripts-rare-history-with-maiden-test-century-ends-indias-long-drought-at-no3-101786806019250.html |work=Hindustan Times |access-date=१५ ऑगस्ट २०२६}}</ref> * [[रवींद्र जाडेजा]]ने (भारत) कसोटी क्रिकेटमधील आपला ३५०वा बळी घेतला.<ref>{{Cite web |access-date=१७ ऑगस्ट २०२६ |title=Ravindra Jadeja completes 350 Test wickets, joins Kapil Dev in elite Test double club |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/ravindra-jadeja-350-test-wickets-joins-kapil-dev-4000-runs-elite-club-2973189-2026-08-17 |work=India Today}}</ref> * [[सोनल दिनुशा]]ने (श्रीलंका) कसोटी क्रिकेटमधील आपले पहिले [[शतक (क्रिकेट)|शतक]] झळकावले.<ref>{{Cite web |access-date=१७ ऑगस्ट २०२६ |title=Sonal Dinusha Joins Arjuna Ranatunga In Elite List After Scoring 100 Against India In 1st Test |url=https://www.news18.com/cricket/sonal-dinusha-joins-arjuna-ranatunga-in-elite-list-after-scoring-100-against-india-in-1st-test-10278016.html |work=News18}}</ref> * [[ऋषभ पंत]]ने (भारत) कसोटी क्रिकेटमधील आपला १००वा षटकार मारला आणि डावांच्या संख्येच्या दृष्टीने (८९ डाव) हा टप्पा सर्वात जलद गाठणारा खेळाडू ठरला.<ref>{{cite web |access-date=१८ ऑगस्ट २०२६ |title=Rishabh Pant fastest to 100 sixes in Test cricket |url=https://www.cricinfo.com/story/sl-vs-ind-1st-test-rishabh-pant-fastest-to-100-sixes-in-test-cricket-1550511 |work=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> * [[पसिंदू सूर्यबंदारा]]ने (श्रीलंका) सामन्याच्या चौथ्या डावात [[दिनेश चंदिमल]]च्या जागी [[बदली खेळाडू (क्रिकेट)|कन्कशन बदली खेळाडू]] म्हणून प्रवेश केला आणि कसोटी पदार्पण केले.<ref>{{cite web |access-date=१८ ऑगस्ट २०२६ |title=Sri Lanka batter to make rare Test debut as concussion sub against India in Galle |url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/sri-lanka-batter-sooriyabandara-test-debut-concussion-sub-india-galle-10838483/ |work=The Indian Express}}</ref> * [[मानव सुथार]]ने (भारत) कसोटी क्रिकेटमध्ये प्रथमच एका सामन्यात दहा बळी घेतले.<ref>{{Cite web |access-date=१९ ऑगस्ट २०२६ |title=Manav Suthar claims maiden 10-wicket haul as India beat Sri Lanka by 165 runs in Galle Test |url=https://www.aninews.in/news/sports/cricket/manav-suthar-claims-maiden-10-wicket-haul-as-india-beat-sri-lanka-by-165-runs-in-galle-test20260819134136/ |work=ANI News}}</ref> | WTC Points = भारत १२, श्रीलंका ०. }} ===दुसरा कसोटी सामना=== {{Two-innings cricket match | date = २३-२७ ऑगस्ट २०२६ | time = १०:०० | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|SL}} | score-team1-inns1 = ५०३/९[[घोषणा आणि जप्ती|घो]] (१३८ षटके) | runs-team1-inns1 = [[देवदत्त पडिक्कल]] ११७ (१९३) | wickets-team1-inns1 = [[असिथा फर्नांडो]] ४/१०६ (२९ षटके) | score-team2-inns1 = २९० (८९.४ षटके) | runs-team2-inns1 = [[सोनल दिनुशा]] १०३ (१६२) | wickets-team2-inns1 = [[प्रसिद्ध कृष्ण]] ३/५२ (१६ षटके) | score-team2-inns2 = ४२९/९[[घोषणा आणि जप्ती|घो]] (१५४ षटके) ([[फॉलो-ऑन|फॉ-ऑ]]) | runs-team2-inns2 = [[सोनल दिनुशा]] १३३[[नाबाद|*]] (२६४) | wickets-team2-inns2 = [[रवींद्र जाडेजा]] ३/९४ (३८.३ षटके) | result = सामना अनिर्णित राहिला | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1544002.html धावफलक] | venue = [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान|एसएससी क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] | umpires = [[अहसान रझा]] (पाकिस्तान) आणि [[शारफुदौला]] (बांगलादेश) | motm = [[सोनल दिनुशा]] (श्रीलंका) | toss = भारताने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | notes = [[कामिल मिशारा]] (श्रीलंका) आणि सारांश जैन (भारत) यांनी कसोटी पदार्पण केले. * [[शुभमन गिल]]ने (भारत) कसोटी क्रिकेटमधील आपल्या ३,००० धावा पूर्ण केल्या.<ref>{{cite web |title=Shubman Gill joins Sachin Tendulkar, Virender Sehwag in elite Test list |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/india-vs-sri-lanka/shubman-gill-joins-sachin-tendulkar-virender-sehwag-in-elite-test-list/articleshow/133436343.cms |work=The Times of India |date=२३ ऑगस्ट २०२६ |access-date=२४ ऑगस्ट २०२६}}</ref> | WTC Points = श्रीलंका ४, भारत ४. }} ==नोंदी== {{notelist}} ==संदर्भ== {{reflist}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.cricinfo.com/series/india-in-sri-lanka-2026-1543999 क्रिकइन्फोवरील दौऱ्याचे पान] {{श्रीलंकेचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} {{DEFAULTSORT:Indian cricket team in Sri Lanka in 2026}} [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:भारतीय क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे श्रीलंका दौरे]] [[वर्ग:भारतीय क्रिकेट संघाचे श्रीलंका दौरे]] [[वर्ग:भारतीय क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|श्रीलंका]] 4jqhxubnqfhzcpsxd2xly1ca0tma020 0 383413 2706887 2706795 2026-08-30T18:01:18Z अभय नातू 206 /* संदर्भ */ 2706887 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट बुद्धिबळ खेळाडू |playername = यागीझ कान एर्दोग्मुश |birthname = |image = [[File:TataSteelChess2026-37 (cropped).jpg|300px]] |caption = २०२६ मध्ये एर्दोग्मुश |country = {{flagicon|TUR}} [[तुर्की]] |datebirth = {{birth date and age|2011|06|03}} |placebirth = [[बुर्सा]], तुर्की |title = [[ग्रॅंडमास्टर (बुद्धिबळ)|ग्रॅंडमास्टर]] |worldchampion = |womensworldchampion = |rating = [https://ratings.fide.com/profile/44599790 २७१६] <small>(क्र. २७) (ऑगस्ट २०२६)</small> |peakrating = २७१६ (ऑगस्ट २०२६) }} '''यागीझ कान एर्दोग्मुश''' (जन्म: ३ जून २०११) हा एक तुर्कस्तानी [[बुद्धिबळ]] [[ग्रँडमास्टर]] आहे. एक बुद्धिबळ प्रतिभावान म्हणून, त्याला १२ वर्षांचा होण्यापूर्वीच आंतरराष्ट्रीय मास्टर पदवी प्रदान करण्यात आली, आणि ही पदवी मिळवणारा तो तुर्कीमधील सर्वात तरुण व्यक्ती ठरला. २०२४ मध्ये, तो त्यावेळचा इतिहासातील चौथा सर्वात तरुण ग्रँडमास्टर बनला आणि त्याच वर्षी, २६०० एलो गुणांकन गाठणारा आतापर्यंतचा सर्वात तरुण खेळाडू ठरला.<ref>{{Cite web |last=Svensen |first=Tarjei J. |date=2024-09-30 |title=Erdogmus Smashes Record As Youngest Ever 2600 Player, Hero's Welcome In Turkey |url=https://www.chess.com/news/view/yagiz-kaan-erdogmus-smashes-record-as-youngest-ever-2600-player-receives-heroes-welcome-in-turkey |access-date=2026-04-19 |website=Chess.com |language=en-US}}</ref> त्यानंतर, मे २०२६ मध्ये, त्याने मागील विक्रम जवळपास एका वर्षाने मोडून २७०० गुणांकन गाठणारा इतिहासातील सर्वात तरुण खेळाडू बनण्याचा मान मिळवला.<ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=Chess-Turkey's Erdogmus, 14, set to become youngest 'super grandmaster' |url=https://www.reuters.com/sports/chess-turkeys-erdogmus-14-set-become-youngest-super-grandmaster-2026-04-17/ |access-date=2026-04-19 |website=[[रॉयटर्स]]}}</ref> एर्दोग्मुश एप्रिल २०२४ ते मे २०२६ पर्यंत जगातील सर्वात तरुण ग्रँडमास्टर होता, त्यानंतर त्याच्यापेक्षा दोन वर्षे आणि चार महिन्यांनी लहान असलेल्या [[फॉस्टिनो ओरो]]ने ही पदवी मिळवली. ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:एर्दोग्मुश, यागीझ कान}} [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:तुर्कस्तानचे बुद्धिबळपटू]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 8bt16s9s1mhb7porli8jvy2p6ajdiz7 2706889 2706887 2026-08-30T18:04:11Z अभय नातू 206 माहिती 2706889 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट बुद्धिबळ खेळाडू |playername = यागीझ कान एर्दोग्मुश |birthname = |image = [[File:TataSteelChess2026-37 (cropped).jpg|300px]] |caption = २०२६ मध्ये एर्दोग्मुश |country = {{flagicon|TUR}} [[तुर्कीये]] |datebirth = {{birth date and age|2011|06|03}} |placebirth = [[बुर्सा]], तुर्कीये |title = [[ग्रॅंडमास्टर (बुद्धिबळ)|ग्रॅंडमास्टर]] |worldchampion = |womensworldchampion = |rating = [https://ratings.fide.com/profile/44599790 २७१६] <small>(क्र. २७) (ऑगस्ट २०२६)</small> |peakrating = २७१६ (ऑगस्ट २०२६) }} '''यागीझ कान एर्दोग्मुश''' ([[३ जून]], [[इ.स. २०११|२०११]]:[[बुर्सा]], [[तुर्किये]] - ) हा एक तुर्कस्तानी [[बुद्धिबळ]] [[ग्रँडमास्टर]] आहे. एक बुद्धिबळ प्रतिभावान म्हणून, त्याला १२ वर्षांचा होण्यापूर्वीच आंतरराष्ट्रीय मास्टर पदवी प्रदान करण्यात आली, आणि ही पदवी मिळवणारा तो तुर्कीमधील सर्वात तरुण व्यक्ती ठरला. २०२४ मध्ये, तो त्यावेळचा इतिहासातील चौथा सर्वात तरुण ग्रँडमास्टर बनला आणि त्याच वर्षी, २६०० एलो गुणांकन गाठणारा आतापर्यंतचा सर्वात तरुण खेळाडू ठरला.<ref>{{Cite web |last=Svensen |first=Tarjei J. |date=2024-09-30 |title=Erdogmus Smashes Record As Youngest Ever 2600 Player, Hero's Welcome In Turkey |url=https://www.chess.com/news/view/yagiz-kaan-erdogmus-smashes-record-as-youngest-ever-2600-player-receives-heroes-welcome-in-turkey |access-date=2026-04-19 |website=Chess.com |language=en-US}}</ref> त्यानंतर मे २०२६ मध्ये त्याने २७०० गुणांकन गाठून इतिहासातील सर्वात तरुण खेळाडू असण्याचा मागील विक्रम सुमारे एका वर्षाने मोडला.<ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=Chess-Turkey's Erdogmus, 14, set to become youngest 'super grandmaster' |url=https://www.reuters.com/sports/chess-turkeys-erdogmus-14-set-become-youngest-super-grandmaster-2026-04-17/ |access-date=2026-04-19 |website=[[रॉयटर्स]]}}</ref> एर्दोग्मुश एप्रिल २०२४ ते मे २०२६ पर्यंत जगातील सर्वात तरुण ग्रँडमास्टर होता, त्यानंतर त्याच्यापेक्षा दोन वर्षे आणि चार महिन्यांनी लहान असलेल्या [[फॉस्टिनो ओरो]]ने ही पदवी मिळवली. ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:एर्दोग्मुश, यागीझ कान}} [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:तुर्कस्तानचे बुद्धिबळपटू]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] hqjurhyi7rje86zj0apn4pz06eu2s9e 0 383416 2706860 2706838 2026-08-30T14:48:38Z Ketaki Modak 21590 2706860 wikitext text/x-wiki '''सोऽहम् साधना''' ही नाथसंप्रदाय प्रतिपादित साधना पद्धती आहे. == साधनापद्धतीच्या विकसनाचे टप्पे == वेद काळात सोऽहंचा उल्लेख येतो तेव्हा प्रामुख्याने त्या त्या ऋषीने आपली उच्च अनुभूती त्यातून व्यक्त केलेली आहे. 'मी तो आहे' ही साक्षात् प्रचिती त्यांनी तेथे नोंदविलेली आढळते. पुढे उपनिषदकाळामध्ये मात्र सोऽहम् श्वासाचे, त्यातील सः आणि अहम् या पदांचे स्पष्टीकरण आलेले आढळते. पुढील काळात आद्य शंकराचार्यांनी त्याचे अधिक स्पष्टीकरण करताना सकार हे शक्तीचे तर हकार हे शिवाचे प्रतीक असल्याचे प्रतिपादन केलेले आढळते. याचाच पुनरुच्चार इतर नाथसिद्धही नंतरच्या काळात वारंवार करताना दिसतात. <ref name=":0" /> == सोऽहंभावाचे पाच गुण == गुरू [[गोरखनाथ|गोरक्षनाथ]] यांनी सिद्ध-सिद्धांत-पद्धती या ग्रंथामध्ये सोऽहंभावाचे पाच गुण वर्णन केले आहेत. <ref name=":0">मराठी संतसाहित्यातील नाथप्रतिपादित सोsहम साधना - एक अभ्यास; डॉ. केतकी मोडक यांचा प्रबंध, २०००</ref><ref>सिद्ध-सिद्धांत-पद्धती, संपादक - भट व आघारकर, जुलै १९७९, पृष्ठ क्रमांक १४</ref> * अहंता - 'किंबहुना चराचर आपण जाहला' ही अवस्था म्हणजेच अहंता. * अखंड ऐश्वर्य - अखंड ऐश्वर्यातून षड्गुणसंपन्नता सूचित होते. * स्वात्मता - स्वात्मता म्हणजे मीच सर्वत्र भरून राहिलो आहे ही वृत्ती सांगितली आहे. * विश्वानुभवसामर्थ्य - सोऽहंसिद्धाला विश्वानुभवसामर्थ्य प्राप्त होते म्हणजे काय? तर विश्वात ओतप्रोत भरून राहिलेल्या चैतन्याचा आनंद लुटण्याचे सामर्थ्य त्याच्या अंगी येते. * सर्वज्ञत्व - सर्वज्ञता हा महत्त्वाचा गुणही त्याच्या ठिकाणी उदित होतो, असे येथे सांगितले आहे. == संदर्भ == [[वर्ग:नाथ संप्रदाय]] [[वर्ग:साधनापद्धती]] [[वर्ग:योग]] 4fo6rdcdnwi4spicqnqr6iishypejb6 2706861 2706860 2026-08-30T14:49:01Z Ketaki Modak 21590 2706861 wikitext text/x-wiki '''सोऽहम् साधना''' ही नाथसंप्रदाय प्रतिपादित साधना पद्धती आहे. == साधनापद्धतीच्या विकसनाचे टप्पे == वेद काळात सोऽहंचा उल्लेख येतो तेव्हा प्रामुख्याने त्या त्या ऋषीने आपली उच्च अनुभूती त्यातून व्यक्त केलेली आहे. 'मी तो आहे' ही साक्षात् प्रचिती त्यांनी तेथे नोंदविलेली आढळते. पुढे उपनिषदकाळामध्ये मात्र सोऽहम् श्वासाचे, त्यातील सः आणि अहम् या पदांचे स्पष्टीकरण आलेले आढळते. पुढील काळात आद्य [[शंकराचार्य|शंकराचार्यांनी]] त्याचे अधिक स्पष्टीकरण करताना सकार हे शक्तीचे तर हकार हे शिवाचे प्रतीक असल्याचे प्रतिपादन केलेले आढळते. याचाच पुनरुच्चार इतर नाथसिद्धही नंतरच्या काळात वारंवार करताना दिसतात. <ref name=":0" /> == सोऽहंभावाचे पाच गुण == गुरू [[गोरखनाथ|गोरक्षनाथ]] यांनी सिद्ध-सिद्धांत-पद्धती या ग्रंथामध्ये सोऽहंभावाचे पाच गुण वर्णन केले आहेत. <ref name=":0">मराठी संतसाहित्यातील नाथप्रतिपादित सोsहम साधना - एक अभ्यास; डॉ. केतकी मोडक यांचा प्रबंध, २०००</ref><ref>सिद्ध-सिद्धांत-पद्धती, संपादक - भट व आघारकर, जुलै १९७९, पृष्ठ क्रमांक १४</ref> * अहंता - 'किंबहुना चराचर आपण जाहला' ही अवस्था म्हणजेच अहंता. * अखंड ऐश्वर्य - अखंड ऐश्वर्यातून षड्गुणसंपन्नता सूचित होते. * स्वात्मता - स्वात्मता म्हणजे मीच सर्वत्र भरून राहिलो आहे ही वृत्ती सांगितली आहे. * विश्वानुभवसामर्थ्य - सोऽहंसिद्धाला विश्वानुभवसामर्थ्य प्राप्त होते म्हणजे काय? तर विश्वात ओतप्रोत भरून राहिलेल्या चैतन्याचा आनंद लुटण्याचे सामर्थ्य त्याच्या अंगी येते. * सर्वज्ञत्व - सर्वज्ञता हा महत्त्वाचा गुणही त्याच्या ठिकाणी उदित होतो, असे येथे सांगितले आहे. == संदर्भ == [[वर्ग:नाथ संप्रदाय]] [[वर्ग:साधनापद्धती]] [[वर्ग:योग]] iq565aiqfvm7uldqsvbefwrhp7ct5os 2706863 2706861 2026-08-30T14:49:57Z Ketaki Modak 21590 2706863 wikitext text/x-wiki '''सोऽहम् साधना''' ही नाथसंप्रदाय प्रतिपादित साधना पद्धती आहे. == साधनापद्धतीच्या विकसनाचे टप्पे == वेद काळात सोऽहंचा उल्लेख येतो तेव्हा प्रामुख्याने त्या त्या ऋषीने आपली उच्च अनुभूती त्यातून व्यक्त केलेली आहे. 'मी तो आहे' ही साक्षात् प्रचिती त्यांनी तेथे नोंदविलेली आढळते. पुढे उपनिषदकाळामध्ये मात्र सोऽहम् श्वासाचे, त्यातील सः आणि अहम् या पदांचे स्पष्टीकरण आलेले आढळते. पुढील काळात आद्य [[शंकराचार्य|शंकराचार्यांनी]] त्याचे अधिक स्पष्टीकरण करताना सकार हे शक्तीचे तर हकार हे शिवाचे प्रतीक असल्याचे प्रतिपादन केलेले आढळते. याचाच पुनरुच्चार इतर नाथसिद्धही नंतरच्या काळात वारंवार करताना दिसतात. <ref name=":0" /> == गुरुमुखातून दीक्षा == सोऽहंचे ज्ञान गुरुमुखातूनच घेण्याची अनिवार्यता उपनिषद्काळापासूनच सांगितली आहे. नाथसिद्धांनीही तीच परंपरा पुढे चालविली असल्याचे लक्षात येते. <ref name=":0" /> == सोऽहंभावाचे पाच गुण == गुरू [[गोरखनाथ|गोरक्षनाथ]] यांनी सिद्ध-सिद्धांत-पद्धती या ग्रंथामध्ये सोऽहंभावाचे पाच गुण वर्णन केले आहेत. <ref name=":0">मराठी संतसाहित्यातील नाथप्रतिपादित सोsहम साधना - एक अभ्यास; डॉ. केतकी मोडक यांचा प्रबंध, २०००</ref><ref>सिद्ध-सिद्धांत-पद्धती, संपादक - भट व आघारकर, जुलै १९७९, पृष्ठ क्रमांक १४</ref> * अहंता - 'किंबहुना चराचर आपण जाहला' ही अवस्था म्हणजेच अहंता. * अखंड ऐश्वर्य - अखंड ऐश्वर्यातून षड्गुणसंपन्नता सूचित होते. * स्वात्मता - स्वात्मता म्हणजे मीच सर्वत्र भरून राहिलो आहे ही वृत्ती सांगितली आहे. * विश्वानुभवसामर्थ्य - सोऽहंसिद्धाला विश्वानुभवसामर्थ्य प्राप्त होते म्हणजे काय? तर विश्वात ओतप्रोत भरून राहिलेल्या चैतन्याचा आनंद लुटण्याचे सामर्थ्य त्याच्या अंगी येते. * सर्वज्ञत्व - सर्वज्ञता हा महत्त्वाचा गुणही त्याच्या ठिकाणी उदित होतो, असे येथे सांगितले आहे. == संदर्भ == [[वर्ग:नाथ संप्रदाय]] [[वर्ग:साधनापद्धती]] [[वर्ग:योग]] olmvz51bgcj0g6fi17hvvi4eft58j6n 2706864 2706863 2026-08-30T14:50:50Z Ketaki Modak 21590 2706864 wikitext text/x-wiki '''सोऽहम् साधना''' ही नाथसंप्रदाय प्रतिपादित साधना पद्धती आहे. == साधनापद्धतीच्या विकसनाचे टप्पे == * वेद काळात सोऽहंचा उल्लेख येतो तेव्हा प्रामुख्याने त्या त्या ऋषीने आपली उच्च अनुभूती त्यातून व्यक्त केलेली आहे. 'मी तो आहे' ही साक्षात् प्रचिती त्यांनी तेथे नोंदविलेली आढळते. * पुढे उपनिषदकाळामध्ये मात्र सोऽहम् श्वासाचे, त्यातील सः आणि अहम् या पदांचे स्पष्टीकरण आलेले आढळते. * पुढील काळात आद्य [[शंकराचार्य|शंकराचार्यांनी]] त्याचे अधिक स्पष्टीकरण करताना सकार हे शक्तीचे तर हकार हे शिवाचे प्रतीक असल्याचे प्रतिपादन केलेले आढळते. याचाच पुनरुच्चार इतर नाथसिद्धही नंतरच्या काळात वारंवार करताना दिसतात. * एक स्वतंत्र साधनापद्धती म्हणून सोऽहम् साधनेचा विकास करण्याचा, ती प्रचलित करण्याचा प्रयत्न प्रामुख्याने नाथसंप्रदायाने केला आहे असे अभ्यासांती आढळून येते. <ref name=":0" /> == गुरुमुखातून दीक्षा == सोऽहंचे ज्ञान गुरुमुखातूनच घेण्याची अनिवार्यता उपनिषद्काळापासूनच सांगितली आहे. नाथसिद्धांनीही तीच परंपरा पुढे चालविली असल्याचे लक्षात येते. <ref name=":0" /> == सोऽहंभावाचे पाच गुण == गुरू [[गोरखनाथ|गोरक्षनाथ]] यांनी सिद्ध-सिद्धांत-पद्धती या ग्रंथामध्ये सोऽहंभावाचे पाच गुण वर्णन केले आहेत. <ref name=":0">मराठी संतसाहित्यातील नाथप्रतिपादित सोsहम साधना - एक अभ्यास; डॉ. केतकी मोडक यांचा प्रबंध, २०००</ref><ref>सिद्ध-सिद्धांत-पद्धती, संपादक - भट व आघारकर, जुलै १९७९, पृष्ठ क्रमांक १४</ref> * अहंता - 'किंबहुना चराचर आपण जाहला' ही अवस्था म्हणजेच अहंता. * अखंड ऐश्वर्य - अखंड ऐश्वर्यातून षड्गुणसंपन्नता सूचित होते. * स्वात्मता - स्वात्मता म्हणजे मीच सर्वत्र भरून राहिलो आहे ही वृत्ती सांगितली आहे. * विश्वानुभवसामर्थ्य - सोऽहंसिद्धाला विश्वानुभवसामर्थ्य प्राप्त होते म्हणजे काय? तर विश्वात ओतप्रोत भरून राहिलेल्या चैतन्याचा आनंद लुटण्याचे सामर्थ्य त्याच्या अंगी येते. * सर्वज्ञत्व - सर्वज्ञता हा महत्त्वाचा गुणही त्याच्या ठिकाणी उदित होतो, असे येथे सांगितले आहे. == संदर्भ == [[वर्ग:नाथ संप्रदाय]] [[वर्ग:साधनापद्धती]] [[वर्ग:योग]] 15shlnlrkgiy96x98vh833boe5imkpd 3 383417 2706866 2026-08-30T15:01:29Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2706866 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Mukand111}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) २०:३१, ३० ऑगस्ट २०२६ (IST) fm54vmce1yt1etubqq72fnqc35y7hn0 3 383418 2706873 2026-08-30T16:07:55Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2706873 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=राकेश राठोड}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) २१:३७, ३० ऑगस्ट २०२६ (IST) g2gjemqmd2vnzrnhudd85p9x25x68m6 3 383419 2706877 2026-08-30T17:13:55Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2706877 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Karmakale}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) २२:४३, ३० ऑगस्ट २०२६ (IST) 4lvhpo2sfq211hyp8ut3oli7vz4nfbe 0 383420 2706902 2026-08-30T20:37:58Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2706902 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[सी.एम. पुनाचा]] f9gdwlobah5vkz480zm9xp1y7xawbqo 0 383421 2706903 2026-08-30T20:40:53Z अभय नातू 206 नामभेद 2706903 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[प्रजा सोशलिस्ट पक्ष]] m4har6kzu86scjiji511e8ck8iw5330 0 383422 2706919 2026-08-30T22:54:31Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2706919 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[उडुपी चिकमगळूर लोकसभा मतदारसंघ]] ltufef4h62hpoiapajopc4ioxhsnvhk 0 383423 2706922 2026-08-30T23:08:52Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2706922 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[चिकमगळूर जिल्हा]] ltvqjnqr4mwi6rlgij745jzqomsk2uk 0 383424 2706928 2026-08-30T23:21:28Z अभय नातू 206 मूळ नाव 2706928 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[काबो व्हर्दे एरलाइन्स]] stzu60wt0kvupamxd8i5cpkv6t8ivjr 0 383425 2706931 2026-08-31T00:54:43Z अभय नातू 206 नामभेद 2706931 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[मुख्यमंत्री]] jxz8pf43j2v1ug6u88w330k02t3jqp1 0 383426 2706932 2026-08-31T00:55:19Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2706932 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[पुडुचेरी (केंद्रशासित प्रदेश)]] gvbvpidz4ezi37kgph6hy5uil6wgbnt 0 383427 2706933 2026-08-31T00:56:08Z अभय नातू 206 नामभेद 2706933 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[राज्यपाल]] bvh010owmtkqj0c1yniy8uui2da2vgs 0 383428 2706934 2026-08-31T00:57:07Z अभय नातू 206 नामभेद 2706934 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[भारतीय नागरिकत्व]] o8yde9nwqcisvxbtag8hfm7el4hw40g 3 383429 2706953 2026-08-31T03:18:06Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2706953 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Rajmhatre04}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ०८:४८, ३१ ऑगस्ट २०२६ (IST) kw3aivqgdxtnl1roqgpswhn7kztcruk 3 383430 2706954 2026-08-31T03:20:37Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2706954 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Epic04}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ०८:५०, ३१ ऑगस्ट २०२६ (IST) 1c6o66psvq5i1d66yp4y3sf14xqocwj 3 383431 2706955 2026-08-31T03:20:54Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2706955 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Duru Mhatre}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ०८:५०, ३१ ऑगस्ट २०२६ (IST) ir91813stfs413w2oc5vw4tfbeqh5od 3 383432 2706956 2026-08-31T03:21:19Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2706956 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Nirguda18}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ०८:५१, ३१ ऑगस्ट २०२६ (IST) dzskjvfbtntll12jbo886qzpokvw596 3 383433 2706957 2026-08-31T03:21:23Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2706957 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Sagar.bvishwakarma}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ०८:५१, ३१ ऑगस्ट २०२६ (IST) 7vthdcg6lvtfiwqi3uf4gn8wqu41ewf 3 383434 2706958 2026-08-31T03:23:34Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2706958 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Aanu.jadhav}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ०८:५३, ३१ ऑगस्ट २०२६ (IST) 61u0wwuyzw7cgzjuc7mzmb94jmwowbu 3 383435 2706959 2026-08-31T03:25:20Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2706959 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Sanu. jdhav}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ०८:५५, ३१ ऑगस्ट २०२६ (IST) 6mmixq2ys4wsm8isqlsorpozkraknso 3 383436 2706960 2026-08-31T03:26:29Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2706960 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Patil Puru}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ०८:५६, ३१ ऑगस्ट २०२६ (IST) 1ln1vl6q893cmwel8bqlva07r8iigds 3 383437 2706961 2026-08-31T03:27:01Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2706961 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Its bhumika}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ०८:५७, ३१ ऑगस्ट २०२६ (IST) ruommjcm06xgd0g43sig1pm6vhh53js 3 383438 2706962 2026-08-31T03:28:23Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2706962 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Mhatre Arya}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ०८:५८, ३१ ऑगस्ट २०२६ (IST) szi8sx62tnuzxp2myzu4zd094e1jcnd 3 383439 2706963 2026-08-31T03:29:06Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2706963 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Real004}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ०८:५९, ३१ ऑगस्ट २०२६ (IST) 3kix8dg2yswpbkxrxjpoqw0rm8lnqy3 3 383440 2706964 2026-08-31T03:29:39Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2706964 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Ujju.Mahato}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ०८:५९, ३१ ऑगस्ट २०२६ (IST) c6amarwanko9bkoehs3boful1te48ep 3 383441 2706965 2026-08-31T03:31:31Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2706965 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Simran.b.patil}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ०९:०१, ३१ ऑगस्ट २०२६ (IST) sf0ao8leuzxys26b73v9ghtzwtr9bv7 3 383442 2706966 2026-08-31T03:32:04Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2706966 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Aaliya.Shaik}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ०९:०२, ३१ ऑगस्ट २०२६ (IST) b40tz61ohscqsezkzh0i7nvkp25t703 3 383443 2706967 2026-08-31T03:33:01Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2706967 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Patil bhumika}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ०९:०३, ३१ ऑगस्ट २०२६ (IST) oxt82on6jemp90jakm3q9l3ruihd0uy 0 383444 2706973 2026-08-31T03:48:59Z Dharmadhyaksha 28394 "[[:en:Special:Redirect/revision/1371814999|2026 Nepal floods]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2706973 wikitext text/x-wiki २६ ऑगस्ट २०२६ च्या सकाळी, [[नेपाळ|नेपाळमध्ये]] ७२ किमी लांबीच्या जलमार्गालगत अचानक पूर आणि भूस्खलनाच्या अनेक घटना घडल्या. [[त्रिशुली नदी|त्रिशुली नदीच्या]]{{Efn|The Trishuli River's upper section in Nepal is also known as the Bhotekoshi River; a larger river {{convert|65|km}} to the east, also named [[Bhotekoshi River|Bhotekoshi]], was unaffected.}} प्रवाहाने [[नेपाळ|नेपाळच्या]] रसुवा आणि नुवाकोट जिल्ह्यांमधे<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.nytimes.com/interactive/2026/08/26/world/asia/nepal-china-flash-flood.html|title=Maps and Images Show the Devastation in Nepal's Flooding|date=27 August 2026|work=The New York Times|access-date=27 August 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260826223119/https://www.nytimes.com/interactive/2026/08/26/world/asia/nepal-china-flash-flood.html|archive-date=26 August 2026|url-status=live}}</ref> अनेक घरांना जमीनदोस्त केले. त्यामुळे चीन-नेपाळ सीमेवरील ग्यिरोंग बंदर संकुल नष्ट झाले,<ref>{{स्रोत बातमी|last=Sharma|first=Gopal|url=https://www.reuters.com/business/environment/rescuers-search-survivors-after-devastating-nepal-flood-2026-08-27/|title=Hundreds killed and more than 1,000 missing after Himalayan flood|last2=Bajracharya|first2=Sahana|last3=Chitrakar|first3=Navesh|date=August 27, 2026|work=[[Reuters]]}}</ref> जे देशांमधील व्यापार आणि पर्यटनाचे प्रमुख प्रवेशद्वार होते. पुराच्या पाण्यात काही बळींचे मृतदेह २४० किमी वाहून गेले आणि अखेरीस नेपाळमधील गल्छी येथे पोहोचले. २९ ऑगस्टच्या बातम्यांनूसार नेपाळमध्ये किमान ७८८ मृत्यू आणि २,५०२ बेपत्ता झाल्याची पुष्टी झाली आहे, तर [[चीन|चीनच्या]] [[तिबेट स्वायत्त प्रदेश|तिबेट स्वायत्त प्रदेशात]] आणखी १६ जणांचा मृत्यू झाला असून ५४६ जण बेपत्ता आहेत.<ref name="NBC675">{{Cite news|last=Clayton|first=Freddie|url=https://www.nbcnews.com/world/asia/nepal-floods-death-toll-climbs-missing-rescue-efforts-rcna594990|title=Nepal flood death toll rises to 734 as nearly 2,500 remain missing|date=2026-08-29|website=NBC News|language=en|access-date=2026-08-30}}</ref><ref name="BBCLive">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bbc.com/news/live/cr0qxd1y219kt|title=Nepal-Tibet floods: China suspends rescue efforts at border due to risk of second flood – follow live|last=Whitehead|first=Jamie|last2=Pandey|first2=Manish|date=2026-08-28|website=BBC News|language=en-GB|access-date=2026-08-28|last3=Nepali|first3=with reporting from BBC|last4=Kathmandu|first4=Azadeh Moshiri in|last5=Beijing|first5=Laura Bicker in}}</ref> रसुवा, नुवाकोट, धादिंग, [[गोरखा जिल्हा|गोरखा]] आणि चितवन जिल्ह्यांतील नद्यांच्या काठावरील समुदायांसाठी प्रशासनाने पुराचा इशारा जारी केला आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://msf.org.uk/article/nepal-floods-what-msf-doing-and-how-can-i-help|title=Nepal floods: What is MSF doing and how can I help?|website=Médecins Sans Frontieres|access-date=27 August 2026}}</ref> हिमालयातील लांगटांग लिरुंगजवळील [[हिमनदी]] कोसळल्यामुळे झालेली भूगर्भीय घटना ही यामागील मूळ कारण मानली जाते; या घटनेमुळे ५.२ तीव्रतेचा भूकंप झाला, ज्याची नोंद अमेरिका आणि जर्मनीमधील भूकंपमापकांवर घेण्यात आली.<ref>{{Cite web|url=https://www.gfz.de/en/press/news/details/extreme-sturzflut-in-china-und-nepal|title=Extreme flooding in China and Nepal|date=2026-08-27|website=GFZ|language=en|access-date=2026-08-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ingvterremoti.com/2026/08/27/26-agosto-2026-la-frana-in-nepal-e-lanalisi-dei-sismogrammi/|title=26 agosto 2026: la frana in Nepal e l'analisi dei sismogrammi|date=2026-08-27|website=INGVterremoti|language=it-IT|trans-title=26 August 2026: the landslide in Nepal and the analysis of seismograms|access-date=2026-08-29}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ouq0dz0j3ntvnziexmpispat6hy9vmi 2706974 2706973 2026-08-31T03:49:21Z Dharmadhyaksha 28394 {{माहिती संचिका}} 2706974 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} २६ ऑगस्ट २०२६ च्या सकाळी, [[नेपाळ|नेपाळमध्ये]] ७२ किमी लांबीच्या जलमार्गालगत अचानक पूर आणि भूस्खलनाच्या अनेक घटना घडल्या. [[त्रिशुली नदी|त्रिशुली नदीच्या]]{{Efn|The Trishuli River's upper section in Nepal is also known as the Bhotekoshi River; a larger river {{convert|65|km}} to the east, also named [[Bhotekoshi River|Bhotekoshi]], was unaffected.}} प्रवाहाने [[नेपाळ|नेपाळच्या]] रसुवा आणि नुवाकोट जिल्ह्यांमधे<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.nytimes.com/interactive/2026/08/26/world/asia/nepal-china-flash-flood.html|title=Maps and Images Show the Devastation in Nepal's Flooding|date=27 August 2026|work=The New York Times|access-date=27 August 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260826223119/https://www.nytimes.com/interactive/2026/08/26/world/asia/nepal-china-flash-flood.html|archive-date=26 August 2026|url-status=live}}</ref> अनेक घरांना जमीनदोस्त केले. त्यामुळे चीन-नेपाळ सीमेवरील ग्यिरोंग बंदर संकुल नष्ट झाले,<ref>{{स्रोत बातमी|last=Sharma|first=Gopal|url=https://www.reuters.com/business/environment/rescuers-search-survivors-after-devastating-nepal-flood-2026-08-27/|title=Hundreds killed and more than 1,000 missing after Himalayan flood|last2=Bajracharya|first2=Sahana|last3=Chitrakar|first3=Navesh|date=August 27, 2026|work=[[Reuters]]}}</ref> जे देशांमधील व्यापार आणि पर्यटनाचे प्रमुख प्रवेशद्वार होते. पुराच्या पाण्यात काही बळींचे मृतदेह २४० किमी वाहून गेले आणि अखेरीस नेपाळमधील गल्छी येथे पोहोचले. २९ ऑगस्टच्या बातम्यांनूसार नेपाळमध्ये किमान ७८८ मृत्यू आणि २,५०२ बेपत्ता झाल्याची पुष्टी झाली आहे, तर [[चीन|चीनच्या]] [[तिबेट स्वायत्त प्रदेश|तिबेट स्वायत्त प्रदेशात]] आणखी १६ जणांचा मृत्यू झाला असून ५४६ जण बेपत्ता आहेत.<ref name="NBC675">{{Cite news|last=Clayton|first=Freddie|url=https://www.nbcnews.com/world/asia/nepal-floods-death-toll-climbs-missing-rescue-efforts-rcna594990|title=Nepal flood death toll rises to 734 as nearly 2,500 remain missing|date=2026-08-29|website=NBC News|language=en|access-date=2026-08-30}}</ref><ref name="BBCLive">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bbc.com/news/live/cr0qxd1y219kt|title=Nepal-Tibet floods: China suspends rescue efforts at border due to risk of second flood – follow live|last=Whitehead|first=Jamie|last2=Pandey|first2=Manish|date=2026-08-28|website=BBC News|language=en-GB|access-date=2026-08-28|last3=Nepali|first3=with reporting from BBC|last4=Kathmandu|first4=Azadeh Moshiri in|last5=Beijing|first5=Laura Bicker in}}</ref> रसुवा, नुवाकोट, धादिंग, [[गोरखा जिल्हा|गोरखा]] आणि चितवन जिल्ह्यांतील नद्यांच्या काठावरील समुदायांसाठी प्रशासनाने पुराचा इशारा जारी केला आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://msf.org.uk/article/nepal-floods-what-msf-doing-and-how-can-i-help|title=Nepal floods: What is MSF doing and how can I help?|website=Médecins Sans Frontieres|access-date=27 August 2026}}</ref> हिमालयातील लांगटांग लिरुंगजवळील [[हिमनदी]] कोसळल्यामुळे झालेली भूगर्भीय घटना ही यामागील मूळ कारण मानली जाते; या घटनेमुळे ५.२ तीव्रतेचा भूकंप झाला, ज्याची नोंद अमेरिका आणि जर्मनीमधील भूकंपमापकांवर घेण्यात आली.<ref>{{Cite web|url=https://www.gfz.de/en/press/news/details/extreme-sturzflut-in-china-und-nepal|title=Extreme flooding in China and Nepal|date=2026-08-27|website=GFZ|language=en|access-date=2026-08-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ingvterremoti.com/2026/08/27/26-agosto-2026-la-frana-in-nepal-e-lanalisi-dei-sismogrammi/|title=26 agosto 2026: la frana in Nepal e l'analisi dei sismogrammi|date=2026-08-27|website=INGVterremoti|language=it-IT|trans-title=26 August 2026: the landslide in Nepal and the analysis of seismograms|access-date=2026-08-29}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} kio7amcaffpxamommwrjrcuuud8v7fo 2706978 2706974 2026-08-31T04:04:26Z अभय नातू 206 प्रस्तावना 2706978 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} २६ ऑगस्ट २०२६ च्या सकाळी [[नेपाळ]]च्या उत्तरेस रिसुवा आणि नुवाकोट जिल्ह्यांमधे<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.nytimes.com/interactive/2026/08/26/world/asia/nepal-china-flash-flood.html|title=Maps and Images Show the Devastation in Nepal's Flooding|date=27 August 2026|work=The New York Times|access-date=27 August 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260826223119/https://www.nytimes.com/interactive/2026/08/26/world/asia/nepal-china-flash-flood.html|archive-date=26 August 2026|url-status=live}}</ref> त्रिशुली नदीमध्ये अचानक पूर आणि भूस्खलनाच्या अनेक घटना घडल्या. [[त्रिशुली नदी|त्रिशुली नदीच्या]]{{Efn|The Trishuli River's upper section in Nepal is also known as the Bhotekoshi River; a larger river {{convert|65|km}} to the east, also named [[Bhotekoshi River|Bhotekoshi]], was unaffected.}} ७२ किमी लांबीच्या जलमार्गालगत अनेक घरे जमीनदोस्त झाली आणि पूल वाहून गेले. त्यामुळे [[चीन-नेपाळ सीमा|चीन-नेपाळ सीमेवरील]] [[ग्यिरोंग बंदर]] संकुल नष्ट झाले,<ref>{{स्रोत बातमी|last=Sharma|first=Gopal|url=https://www.reuters.com/business/environment/rescuers-search-survivors-after-devastating-nepal-flood-2026-08-27/|title=Hundreds killed and more than 1,000 missing after Himalayan flood|last2=Bajracharya|first2=Sahana|last3=Chitrakar|first3=Navesh|date=August 27, 2026|work=[[Reuters]]}}</ref> हे दोन्ही देशांमधील व्यापार आणि पर्यटनाचे प्रमुख प्रवेशद्वार होते. पुराच्या पाण्यात काही बळींचे मृतदेह २४० किमी वाहून गेले आणि अखेरीस नेपाळमधील [[गल्छी]] येथे पोहोचले. २९ ऑगस्टच्या बातम्यांनूसार नेपाळमध्ये किमान ७८८ मृत्यू आणि २,५०२ बेपत्ता झाल्याची पुष्टी झाली आहे, तर [[चीन|चीनच्या]] [[तिबेट स्वायत्त प्रदेश|तिबेट स्वायत्त प्रदेशात]] आणखी १६ जणांचा मृत्यू झाला असून ५४६ जण बेपत्ता आहेत.<ref name="NBC675">{{Cite news|last=Clayton|first=Freddie|url=https://www.nbcnews.com/world/asia/nepal-floods-death-toll-climbs-missing-rescue-efforts-rcna594990|title=Nepal flood death toll rises to 734 as nearly 2,500 remain missing|date=2026-08-29|website=NBC News|language=en|access-date=2026-08-30}}</ref><ref name="BBCLive">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bbc.com/news/live/cr0qxd1y219kt|title=Nepal-Tibet floods: China suspends rescue efforts at border due to risk of second flood – follow live|last=Whitehead|first=Jamie|last2=Pandey|first2=Manish|date=2026-08-28|website=BBC News|language=en-GB|access-date=2026-08-28|last3=Nepali|first3=with reporting from BBC|last4=Kathmandu|first4=Azadeh Moshiri in|last5=Beijing|first5=Laura Bicker in}}</ref> रसुवा, नुवाकोट, धादिंग, [[गोरखा जिल्हा|गोरखा]] आणि चितवन जिल्ह्यांतील नद्यांच्या काठावरील समुदायांसाठी प्रशासनाने पुराचा इशारा जारी केला आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://msf.org.uk/article/nepal-floods-what-msf-doing-and-how-can-i-help|title=Nepal floods: What is MSF doing and how can I help?|website=Médecins Sans Frontieres|access-date=27 August 2026}}</ref> हिमालयातील लांगटांग लिरुंगजवळील [[हिमनदी]] कोसळल्यामुळे झालेली भूगर्भीय घटना ही यामागील मूळ कारण मानली जाते; या घटनेमुळे ५.२ तीव्रतेचा भूकंप झाला, ज्याची नोंद अमेरिका आणि जर्मनीमधील भूकंपमापकांवर घेण्यात आली.<ref>{{Cite web|url=https://www.gfz.de/en/press/news/details/extreme-sturzflut-in-china-und-nepal|title=Extreme flooding in China and Nepal|date=2026-08-27|website=GFZ|language=en|access-date=2026-08-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ingvterremoti.com/2026/08/27/26-agosto-2026-la-frana-in-nepal-e-lanalisi-dei-sismogrammi/|title=26 agosto 2026: la frana in Nepal e l'analisi dei sismogrammi|date=2026-08-27|website=INGVterremoti|language=it-IT|trans-title=26 August 2026: the landslide in Nepal and the analysis of seismograms|access-date=2026-08-29}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} gersgixv8f3b0q65f2r397wqq37c2jz 2706979 2706978 2026-08-31T04:04:40Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2706979 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} २६ ऑगस्ट २०२६ च्या सकाळी [[नेपाळ]]च्या उत्तरेस रिसुवा आणि नुवाकोट जिल्ह्यांमधे<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.nytimes.com/interactive/2026/08/26/world/asia/nepal-china-flash-flood.html|title=Maps and Images Show the Devastation in Nepal's Flooding|date=27 August 2026|work=The New York Times|access-date=27 August 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260826223119/https://www.nytimes.com/interactive/2026/08/26/world/asia/nepal-china-flash-flood.html|archive-date=26 August 2026|url-status=live}}</ref> त्रिशुली नदीमध्ये अचानक पूर आणि भूस्खलनाच्या अनेक घटना घडल्या. [[त्रिशुली नदी|त्रिशुली नदीच्या]]{{Efn|The Trishuli River's upper section in Nepal is also known as the Bhotekoshi River; a larger river {{convert|65|km}} to the east, also named [[Bhotekoshi River|Bhotekoshi]], was unaffected.}} ७२ किमी लांबीच्या जलमार्गालगत अनेक घरे जमीनदोस्त झाली आणि पूल वाहून गेले. त्यामुळे [[चीन-नेपाळ सीमा|चीन-नेपाळ सीमेवरील]] [[ग्यिरोंग बंदर]] संकुल नष्ट झाले,<ref>{{स्रोत बातमी|last=Sharma|first=Gopal|url=https://www.reuters.com/business/environment/rescuers-search-survivors-after-devastating-nepal-flood-2026-08-27/|title=Hundreds killed and more than 1,000 missing after Himalayan flood|last2=Bajracharya|first2=Sahana|last3=Chitrakar|first3=Navesh|date=August 27, 2026|work=[[Reuters]]}}</ref> हे दोन्ही देशांमधील व्यापार आणि पर्यटनाचे प्रमुख प्रवेशद्वार होते. पुराच्या पाण्यात काही बळींचे मृतदेह २४० किमी वाहून गेले आणि अखेरीस नेपाळमधील [[गल्छी]] येथे पोहोचले. २९ ऑगस्टच्या बातम्यांनूसार नेपाळमध्ये किमान ७८८ मृत्यू आणि २,५०२ बेपत्ता झाल्याची पुष्टी झाली आहे, तर [[चीन|चीनच्या]] [[तिबेट स्वायत्त प्रदेश|तिबेट स्वायत्त प्रदेशात]] आणखी १६ जणांचा मृत्यू झाला असून ५४६ जण बेपत्ता आहेत.<ref name="NBC675">{{Cite news|last=Clayton|first=Freddie|url=https://www.nbcnews.com/world/asia/nepal-floods-death-toll-climbs-missing-rescue-efforts-rcna594990|title=Nepal flood death toll rises to 734 as nearly 2,500 remain missing|date=2026-08-29|website=NBC News|language=en|access-date=2026-08-30}}</ref><ref name="BBCLive">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bbc.com/news/live/cr0qxd1y219kt|title=Nepal-Tibet floods: China suspends rescue efforts at border due to risk of second flood – follow live|last=Whitehead|first=Jamie|last2=Pandey|first2=Manish|date=2026-08-28|website=BBC News|language=en-GB|access-date=2026-08-28|last3=Nepali|first3=with reporting from BBC|last4=Kathmandu|first4=Azadeh Moshiri in|last5=Beijing|first5=Laura Bicker in}}</ref> रसुवा, नुवाकोट, धादिंग, [[गोरखा जिल्हा|गोरखा]] आणि चितवन जिल्ह्यांतील नद्यांच्या काठावरील समुदायांसाठी प्रशासनाने पुराचा इशारा जारी केला आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://msf.org.uk/article/nepal-floods-what-msf-doing-and-how-can-i-help|title=Nepal floods: What is MSF doing and how can I help?|website=Médecins Sans Frontieres|access-date=27 August 2026}}</ref> हिमालयातील लांगटांग लिरुंगजवळील [[हिमनदी]] कोसळल्यामुळे झालेली भूगर्भीय घटना ही यामागील मूळ कारण मानली जाते; या घटनेमुळे ५.२ तीव्रतेचा भूकंप झाला, ज्याची नोंद अमेरिका आणि जर्मनीमधील भूकंपमापकांवर घेण्यात आली.<ref>{{Cite web|url=https://www.gfz.de/en/press/news/details/extreme-sturzflut-in-china-und-nepal|title=Extreme flooding in China and Nepal|date=2026-08-27|website=GFZ|language=en|access-date=2026-08-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ingvterremoti.com/2026/08/27/26-agosto-2026-la-frana-in-nepal-e-lanalisi-dei-sismogrammi/|title=26 agosto 2026: la frana in Nepal e l'analisi dei sismogrammi|date=2026-08-27|website=INGVterremoti|language=it-IT|trans-title=26 August 2026: the landslide in Nepal and the analysis of seismograms|access-date=2026-08-29}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:नैसर्गिक आपत्ती]] 8vgmgrlgxrrfo6ir4ow2h80efwpazm7 2706981 2706979 2026-08-31T04:04:52Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2706981 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} २६ ऑगस्ट २०२६ च्या सकाळी [[नेपाळ]]च्या उत्तरेस रिसुवा आणि नुवाकोट जिल्ह्यांमधे<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.nytimes.com/interactive/2026/08/26/world/asia/nepal-china-flash-flood.html|title=Maps and Images Show the Devastation in Nepal's Flooding|date=27 August 2026|work=The New York Times|access-date=27 August 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260826223119/https://www.nytimes.com/interactive/2026/08/26/world/asia/nepal-china-flash-flood.html|archive-date=26 August 2026|url-status=live}}</ref> त्रिशुली नदीमध्ये अचानक पूर आणि भूस्खलनाच्या अनेक घटना घडल्या. [[त्रिशुली नदी|त्रिशुली नदीच्या]]{{Efn|The Trishuli River's upper section in Nepal is also known as the Bhotekoshi River; a larger river {{convert|65|km}} to the east, also named [[Bhotekoshi River|Bhotekoshi]], was unaffected.}} ७२ किमी लांबीच्या जलमार्गालगत अनेक घरे जमीनदोस्त झाली आणि पूल वाहून गेले. त्यामुळे [[चीन-नेपाळ सीमा|चीन-नेपाळ सीमेवरील]] [[ग्यिरोंग बंदर]] संकुल नष्ट झाले,<ref>{{स्रोत बातमी|last=Sharma|first=Gopal|url=https://www.reuters.com/business/environment/rescuers-search-survivors-after-devastating-nepal-flood-2026-08-27/|title=Hundreds killed and more than 1,000 missing after Himalayan flood|last2=Bajracharya|first2=Sahana|last3=Chitrakar|first3=Navesh|date=August 27, 2026|work=[[Reuters]]}}</ref> हे दोन्ही देशांमधील व्यापार आणि पर्यटनाचे प्रमुख प्रवेशद्वार होते. पुराच्या पाण्यात काही बळींचे मृतदेह २४० किमी वाहून गेले आणि अखेरीस नेपाळमधील [[गल्छी]] येथे पोहोचले. २९ ऑगस्टच्या बातम्यांनूसार नेपाळमध्ये किमान ७८८ मृत्यू आणि २,५०२ बेपत्ता झाल्याची पुष्टी झाली आहे, तर [[चीन|चीनच्या]] [[तिबेट स्वायत्त प्रदेश|तिबेट स्वायत्त प्रदेशात]] आणखी १६ जणांचा मृत्यू झाला असून ५४६ जण बेपत्ता आहेत.<ref name="NBC675">{{Cite news|last=Clayton|first=Freddie|url=https://www.nbcnews.com/world/asia/nepal-floods-death-toll-climbs-missing-rescue-efforts-rcna594990|title=Nepal flood death toll rises to 734 as nearly 2,500 remain missing|date=2026-08-29|website=NBC News|language=en|access-date=2026-08-30}}</ref><ref name="BBCLive">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bbc.com/news/live/cr0qxd1y219kt|title=Nepal-Tibet floods: China suspends rescue efforts at border due to risk of second flood – follow live|last=Whitehead|first=Jamie|last2=Pandey|first2=Manish|date=2026-08-28|website=BBC News|language=en-GB|access-date=2026-08-28|last3=Nepali|first3=with reporting from BBC|last4=Kathmandu|first4=Azadeh Moshiri in|last5=Beijing|first5=Laura Bicker in}}</ref> रसुवा, नुवाकोट, धादिंग, [[गोरखा जिल्हा|गोरखा]] आणि चितवन जिल्ह्यांतील नद्यांच्या काठावरील समुदायांसाठी प्रशासनाने पुराचा इशारा जारी केला आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://msf.org.uk/article/nepal-floods-what-msf-doing-and-how-can-i-help|title=Nepal floods: What is MSF doing and how can I help?|website=Médecins Sans Frontieres|access-date=27 August 2026}}</ref> हिमालयातील लांगटांग लिरुंगजवळील [[हिमनदी]] कोसळल्यामुळे झालेली भूगर्भीय घटना ही यामागील मूळ कारण मानली जाते; या घटनेमुळे ५.२ तीव्रतेचा भूकंप झाला, ज्याची नोंद अमेरिका आणि जर्मनीमधील भूकंपमापकांवर घेण्यात आली.<ref>{{Cite web|url=https://www.gfz.de/en/press/news/details/extreme-sturzflut-in-china-und-nepal|title=Extreme flooding in China and Nepal|date=2026-08-27|website=GFZ|language=en|access-date=2026-08-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ingvterremoti.com/2026/08/27/26-agosto-2026-la-frana-in-nepal-e-lanalisi-dei-sismogrammi/|title=26 agosto 2026: la frana in Nepal e l'analisi dei sismogrammi|date=2026-08-27|website=INGVterremoti|language=it-IT|trans-title=26 August 2026: the landslide in Nepal and the analysis of seismograms|access-date=2026-08-29}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:नैसर्गिक आपत्ती]] [[वर्ग:नेपाळ]] jp7uta5qpupu85212sh3t1e8i31hh44 2706994 2706981 2026-08-31T05:18:37Z Dharmadhyaksha 28394 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2706994 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} २६ ऑगस्ट २०२६ च्या सकाळी [[नेपाळ]]च्या उत्तरेस रिसुवा आणि नुवाकोट जिल्ह्यांमधे<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.nytimes.com/interactive/2026/08/26/world/asia/nepal-china-flash-flood.html|title=Maps and Images Show the Devastation in Nepal's Flooding|date=27 August 2026|work=The New York Times|access-date=27 August 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260826223119/https://www.nytimes.com/interactive/2026/08/26/world/asia/nepal-china-flash-flood.html|archive-date=26 August 2026|url-status=live}}</ref> त्रिशुली नदीमध्ये अचानक पूर आणि भूस्खलनाच्या अनेक घटना घडल्या. [[त्रिशुली नदी|त्रिशुली नदीच्या]]{{Efn|The Trishuli River's upper section in Nepal is also known as the Bhotekoshi River; a larger river {{convert|65|km}} to the east, also named [[Bhotekoshi River|Bhotekoshi]], was unaffected.}} ७२ किमी लांबीच्या जलमार्गालगत अनेक घरे जमीनदोस्त झाली आणि पूल वाहून गेले. त्यामुळे [[चीन-नेपाळ सीमा|चीन-नेपाळ सीमेवरील]] [[ग्यिरोंग बंदर]] संकुल नष्ट झाले,<ref>{{स्रोत बातमी|last=Sharma|first=Gopal|url=https://www.reuters.com/business/environment/rescuers-search-survivors-after-devastating-nepal-flood-2026-08-27/|title=Hundreds killed and more than 1,000 missing after Himalayan flood|last2=Bajracharya|first2=Sahana|last3=Chitrakar|first3=Navesh|date=August 27, 2026|work=[[Reuters]]}}</ref> हे दोन्ही देशांमधील व्यापार आणि पर्यटनाचे प्रमुख प्रवेशद्वार होते. पुराच्या पाण्यात काही बळींचे मृतदेह २४० किमी वाहून गेले आणि अखेरीस नेपाळमधील [[गल्छी]] येथे पोहोचले. २९ ऑगस्टच्या बातम्यांनूसार नेपाळमध्ये किमान ७८८ मृत्यू आणि २,५०२ बेपत्ता झाल्याची पुष्टी झाली आहे, तर [[चीन|चीनच्या]] [[तिबेट स्वायत्त प्रदेश|तिबेट स्वायत्त प्रदेशात]] आणखी १६ जणांचा मृत्यू झाला असून ५४६ जण बेपत्ता आहेत.<ref name="NBC675">{{Cite news|last=Clayton|first=Freddie|url=https://www.nbcnews.com/world/asia/nepal-floods-death-toll-climbs-missing-rescue-efforts-rcna594990|title=Nepal flood death toll rises to 734 as nearly 2,500 remain missing|date=2026-08-29|website=NBC News|language=en|access-date=2026-08-30}}</ref><ref name="BBCLive">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bbc.com/news/live/cr0qxd1y219kt|title=Nepal-Tibet floods: China suspends rescue efforts at border due to risk of second flood – follow live|last=Whitehead|first=Jamie|last2=Pandey|first2=Manish|date=2026-08-28|website=BBC News|language=en-GB|access-date=2026-08-28|last3=Nepali|first3=with reporting from BBC|last4=Kathmandu|first4=Azadeh Moshiri in|last5=Beijing|first5=Laura Bicker in}}</ref> रसुवा, नुवाकोट, धादिंग, [[गोरखा जिल्हा|गोरखा]] आणि चितवन जिल्ह्यांतील नद्यांच्या काठावरील समुदायांसाठी प्रशासनाने पुराचा इशारा जारी केला आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://msf.org.uk/article/nepal-floods-what-msf-doing-and-how-can-i-help|title=Nepal floods: What is MSF doing and how can I help?|website=Médecins Sans Frontieres|access-date=27 August 2026}}</ref> हिमालयातील लांगटांग लिरुंगजवळील [[हिमनदी]] कोसळल्यामुळे झालेली भूगर्भीय घटना ही यामागील मूळ कारण मानली जाते; या घटनेमुळे ५.२ तीव्रतेचा भूकंप झाला, ज्याची नोंद अमेरिका आणि जर्मनीमधील भूकंपमापकांवर घेण्यात आली.<ref>{{Cite web|url=https://www.gfz.de/en/press/news/details/extreme-sturzflut-in-china-und-nepal|title=Extreme flooding in China and Nepal|date=2026-08-27|website=GFZ|language=en|access-date=2026-08-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ingvterremoti.com/2026/08/27/26-agosto-2026-la-frana-in-nepal-e-lanalisi-dei-sismogrammi/|title=26 agosto 2026: la frana in Nepal e l'analisi dei sismogrammi|date=2026-08-27|website=INGVterremoti|language=it-IT|trans-title=26 August 2026: the landslide in Nepal and the analysis of seismograms|access-date=2026-08-29}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:नैसर्गिक आपत्ती]] [[वर्ग:नेपाळ]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील दुर्घटना]] lir0l274suytbxynwm6gwfdemp9g2kj 2706996 2706994 2026-08-31T05:19:12Z Dharmadhyaksha 28394 2706996 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} २६ ऑगस्ट २०२६ च्या सकाळी [[नेपाळ]]च्या उत्तरेस रिसुवा आणि नुवाकोट जिल्ह्यांमधे<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.nytimes.com/interactive/2026/08/26/world/asia/nepal-china-flash-flood.html|title=Maps and Images Show the Devastation in Nepal's Flooding|date=27 August 2026|work=The New York Times|access-date=27 August 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260826223119/https://www.nytimes.com/interactive/2026/08/26/world/asia/nepal-china-flash-flood.html|archive-date=26 August 2026|url-status=live}}</ref> त्रिशुली नदीमध्ये अचानक पूर आणि भूस्खलनाच्या अनेक घटना घडल्या. [[त्रिशुली नदी|त्रिशुली नदीच्या]]{{Efn|The Trishuli River's upper section in Nepal is also known as the Bhotekoshi River; a larger river {{convert|65|km}} to the east, also named [[Bhotekoshi River|Bhotekoshi]], was unaffected.}} ७२ किमी लांबीच्या जलमार्गालगत अनेक घरे जमीनदोस्त झाली आणि पूल वाहून गेले. त्यामुळे [[चीन-नेपाळ सीमा|चीन-नेपाळ सीमेवरील]] [[ग्यिरोंग बंदर]] संकुल नष्ट झाले,<ref>{{स्रोत बातमी|last=Sharma|first=Gopal|url=https://www.reuters.com/business/environment/rescuers-search-survivors-after-devastating-nepal-flood-2026-08-27/|title=Hundreds killed and more than 1,000 missing after Himalayan flood|last2=Bajracharya|first2=Sahana|last3=Chitrakar|first3=Navesh|date=August 27, 2026|work=[[Reuters]]}}</ref> हे दोन्ही देशांमधील व्यापार आणि पर्यटनाचे प्रमुख प्रवेशद्वार होते. पुराच्या पाण्यात काही बळींचे मृतदेह २४० किमी वाहून गेले आणि अखेरीस नेपाळमधील [[गल्छी]] येथे पोहोचले. २९ ऑगस्टच्या बातम्यांनूसार नेपाळमध्ये किमान ७८८ मृत्यू आणि २,५०२ बेपत्ता झाल्याची पुष्टी झाली आहे, तर [[चीन|चीनच्या]] [[तिबेट स्वायत्त प्रदेश|तिबेट स्वायत्त प्रदेशात]] आणखी १६ जणांचा मृत्यू झाला असून ५४६ जण बेपत्ता आहेत.<ref name="NBC675">{{Cite news|last=Clayton|first=Freddie|url=https://www.nbcnews.com/world/asia/nepal-floods-death-toll-climbs-missing-rescue-efforts-rcna594990|title=Nepal flood death toll rises to 734 as nearly 2,500 remain missing|date=2026-08-29|website=NBC News|language=en|access-date=2026-08-30}}</ref><ref name="BBCLive">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bbc.com/news/live/cr0qxd1y219kt|title=Nepal-Tibet floods: China suspends rescue efforts at border due to risk of second flood – follow live|last=Whitehead|first=Jamie|last2=Pandey|first2=Manish|date=2026-08-28|website=BBC News|language=en-GB|access-date=2026-08-28|last3=Nepali|first3=with reporting from BBC|last4=Kathmandu|first4=Azadeh Moshiri in|last5=Beijing|first5=Laura Bicker in}}</ref> रसुवा, नुवाकोट, धादिंग, [[गोरखा जिल्हा|गोरखा]] आणि चितवन जिल्ह्यांतील नद्यांच्या काठावरील समुदायांसाठी प्रशासनाने पुराचा इशारा जारी केला आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://msf.org.uk/article/nepal-floods-what-msf-doing-and-how-can-i-help|title=Nepal floods: What is MSF doing and how can I help?|website=Médecins Sans Frontieres|access-date=27 August 2026}}</ref> हिमालयातील लांगटांग लिरुंगजवळील [[हिमनदी]] कोसळल्यामुळे झालेली भूगर्भीय घटना ही यामागील मूळ कारण मानली जाते; या घटनेमुळे ५.२ तीव्रतेचा भूकंप झाला, ज्याची नोंद अमेरिका आणि जर्मनीमधील भूकंपमापकांवर घेण्यात आली.<ref>{{Cite web|url=https://www.gfz.de/en/press/news/details/extreme-sturzflut-in-china-und-nepal|title=Extreme flooding in China and Nepal|date=2026-08-27|website=GFZ|language=en|access-date=2026-08-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ingvterremoti.com/2026/08/27/26-agosto-2026-la-frana-in-nepal-e-lanalisi-dei-sismogrammi/|title=26 agosto 2026: la frana in Nepal e l'analisi dei sismogrammi|date=2026-08-27|website=INGVterremoti|language=it-IT|trans-title=26 August 2026: the landslide in Nepal and the analysis of seismograms|access-date=2026-08-29}}</ref> ==टिप्पणी== {{notelist}} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:नैसर्गिक आपत्ती]] [[वर्ग:नेपाळ]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील दुर्घटना]] e0vfp3wzu8brcdz4itv33x1rucvwya2 0 383445 2706976 2026-08-31T03:53:24Z संतोष गोरे 135680 [[करण जोहर]] कडे पुनर्निर्देशित 2706976 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[करण जोहर]] 79joxdaxq4pf3byty8rdcb6yzxszg4y 0 383446 2706982 2026-08-31T04:05:38Z अभय नातू 206 नामभेद 2706982 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[२०२६ नेपाळ पूर]] 7yusiy7uxq4lt7c37tyyeznwbs1m3mn 0 383447 2706984 2026-08-31T04:24:17Z Editor-nursing 186902 Created New Page 2706984 wikitext text/x-wiki '''द टाइम्स ऑफ नर्सिंग''' (इंग्रजी: ''The Times of Nursing'') हे नर्सिंग आणि आरोग्य क्षेत्राला वाहिलेले एक द्विभाषिक (मराठी आणि इंग्रजी) साप्ताहिक व डिजिटल प्रकाशन वृत्तपत्र आहे. या वृत्तपत्राचे मुख्यालय महाराष्ट्रातील हिंगोली येथे स्थित आहे. परिचारिका, नर्सिंग अधिकारी आणि आरोग्य क्षेत्रातील विद्यार्थ्यांसाठी माहिती, शैक्षणिक मार्गदर्शन आणि घडामोडी पोहोचवण्याचे काम या प्रकाशनाद्वारे केले जाते. == प्रशासन आणि व्यवस्थापन == 'द टाइम्स ऑफ नर्सिंग'ची संकल्पना आणि स्थापना श्री. नागसेन भालेराव यांनी केली असून ते या प्रकाशनाचे मुख्य संपादक म्हणून कार्यरत आहेत (त्यांची शैक्षणिक पार्श्वभूमी बी.एस्सी. नर्सिंग, एम.बी.ए. हेल्थ केअर ॲडमिनिस्ट्रेशन अँड हॉस्पिटल मॅनेजमेंट आणि एम.एस.डब्ल्यू. अशी आहे). या प्रकाशनाचे संपादन कार्य श्रीम. एस्थर मिलिंद मोटे आणि 'शांतानंद आरोग्य सेवा व शुश्रुषा शिक्षण मंडळ, हिंगोली' (जे एक अधिकृत शैक्षणिक समुपदेशन आणि मार्गदर्शन केंद्र म्हणून कार्यरत आहे) यांच्या नियामक मंडळाद्वारे पाहिले जाते. तसेच, या डिजिटल प्रकाशनाला मार्गदर्शन करण्यासाठी 'नर्सींग ऑफिसर्स फाऊन्डेशन, महाराष्ट्र राज्य'चे नियामक मंडळ अधिकृत सल्लागार मंडळ (Advisory Board) म्हणून काम पाहते. == इतिहास आणि पार्श्वभूमी == 'नर्सींग ऑफिसर्स फाऊन्डेशन, महाराष्ट्र राज्य' ही संस्था महाराष्ट्र राज्याच्या संस्था नोंदणी अधिनियम १८६० आणि सार्वजनिक विश्वस्त व्यवस्था अधिनियम १९५० अंतर्गत नोंदणीकृत आहे. तसेच, ही संस्था आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील 'कॉमनवेल्थ नर्सेस अँड मिडवाइव्हज फेडरेशन, लंडन' (Commonwealth Nurses and Midwives Federation, London) यांच्याशी संलग्न आहे. या फाउंडेशनचे एक अधिकृत मुखपत्र असावे आणि नर्सिंग क्षेत्राला वाहिलेले एक स्वतंत्र वृत्तपत्र सुरू करावे, अशी संकल्पना संस्थेचे संस्थापक अध्यक्ष श्री. मिलिंद शिवाजी मोटे, प्रधान सचिव श्री. नागसेन आनंदराव भालेराव आणि नियामक मंडळाच्या इतर सदस्यांनी मांडली. या संकल्पनेच्या अंमलबजावणीसाठी श्री. नागसेन भालेराव यांच्यावर या वृत्तपत्राची मुख्य जबाबदारी सोपवण्यात आली. त्यानुसार, श्री. नागसेन भालेराव यांनी 'द टाइम्स ऑफ नर्सिंग'चे मुख्य संपादक म्हणून पदभार स्वीकारला. त्यांनी भारत सरकारच्या 'प्रेस रजिस्ट्रार जनरल ऑफ इंडिया' (Press Registrar General of India - PRGI) यांच्याकडे वृत्तपत्राची नोंदणी प्रक्रिया पूर्ण केली. दिनांक १८ ऑगस्ट २०२६ रोजी या वृत्तपत्राला भारत सरकारकडून अधिकृत नोंदणी प्रमाणपत्र प्राप्त झाले. == आशय आणि विभाग == 'नर्सींग ऑफिसर्स फाऊन्डेशन, महाराष्ट्र राज्य' (MAHANOF) आणि 'शांतानंद आरोग्य सेवा व शुश्रुषा शिक्षण मंडळ, हिंगोली' यांच्या अधिकृत उद्दिष्टांनुसार, नर्सिंग क्षेत्रातील नोंदणीकृत परिचारिकांचे प्रश्न, त्यांचे हक्क आणि समाजकल्याणाविषयी जनजागृती करण्याच्या हेतूने या साप्ताहिकात विविध विभाग तयार करण्यात आले आहेत. या डिजिटल प्रकाशनामध्ये प्रामुख्याने शैक्षणिक, सामाजिक, राजकीय आणि व्यावसायिक घडामोडी तसेच संशोधन, बातम्या आणि जाहिराती प्रसिद्ध केल्या जातात. 'द टाइम्स ऑफ नर्सिंग'मध्ये खालील प्रमुख विषयांवर विशेष भर दिला जातो: * '''परिचारिका व नर्सिंग अधिकाऱ्यांच्या बातम्या:''' स्थानिक पातळीपासून ते राज्यभरातील परिचारिकांच्या व्यावसायिक घडामोडी आणि बातम्या. * '''विद्यार्थी व प्रवेश मार्गदर्शन:''' नर्सिंगचे शिक्षण घेऊ इच्छिणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी विविध अभ्यासक्रम आणि प्रवेश प्रक्रियेविषयीचे सविस्तर मार्गदर्शन. * '''भरती आणि परीक्षा तयारी:''' परिचारिका व आरोग्य कर्मचाऱ्यांच्या शासकीय आणि खाजगी भरती परीक्षांची (Recruitment Exams) तयारी आणि करिअर मार्गदर्शन. * '''प्रशासन, कायदे आणि धोरणे:''' आरोग्य क्षेत्रातील नवीन कायदे, बदलती सरकारी धोरणे आणि ई-ऑफिस (e-Office) प्रशासकीय कामकाजाशी संबंधित घडामोडी. == उद्दिष्ट आणि आगामी प्रकाशन == भारतीय संविधानाचा चौथा स्तंभ या नात्याने लोकशाही मूल्यांची जपणूक करत, 'द टाइम्स ऑफ नर्सिंग' हे वृत्तपत्र पूर्णपणे निष्पक्ष आणि तटस्थपणे चालवण्याचा मानस संस्थापक आणि संपादक मंडळाने व्यक्त केला आहे. या साप्ताहिकाचा पहिला उद्घाटनाचा अंक महाराष्ट्राचे माननीय राज्यपाल यांच्या हस्ते लोकार्पित करण्याचा संस्थेचा मानस आहे. या अधिकृत प्रकाशन सोहळ्याचे आयोजन सप्टेंबर २०२६ मध्ये करण्याचे प्रस्तावित आहे. == बाह्य दुवे == * [https://www.timesofnursing.com 'द टाइम्स ऑफ नर्सिंग'चे अधिकृत संकेतस्थळ] == संदर्भ == <!-- येथे बातम्यांच्या लिंक्स किंवा नोंदणी प्रमाणपत्राचे संदर्भ जोडा --> <references /> l0odv58xs5fjgnq764w4vc6a0gkflvq 2706989 2706984 2026-08-31T04:53:39Z Editor-nursing 186902 References and Own Link 2706989 wikitext text/x-wiki '''द टाइम्स ऑफ नर्सिंग''' (इंग्रजी: ''The Times of Nursing'') हे नर्सिंग आणि आरोग्य क्षेत्राला वाहिलेले एक द्विभाषिक (मराठी आणि इंग्रजी) साप्ताहिक व डिजिटल प्रकाशन वृत्तपत्र आहे. या वृत्तपत्राचे मुख्यालय महाराष्ट्रातील हिंगोली येथे स्थित आहे. परिचारिका, नर्सिंग अधिकारी आणि आरोग्य क्षेत्रातील विद्यार्थ्यांसाठी माहिती, शैक्षणिक मार्गदर्शन आणि घडामोडी पोहोचवण्याचे काम या प्रकाशनाद्वारे केले जाते. == प्रशासन आणि व्यवस्थापन == 'द टाइम्स ऑफ नर्सिंग'ची संकल्पना आणि स्थापना श्री. नागसेन भालेराव यांनी केली असून ते या प्रकाशनाचे मुख्य संपादक म्हणून कार्यरत आहेत (त्यांची शैक्षणिक पार्श्वभूमी बी.एस्सी. नर्सिंग, एम.बी.ए. हेल्थ केअर ॲडमिनिस्ट्रेशन अँड हॉस्पिटल मॅनेजमेंट आणि एम.एस.डब्ल्यू. अशी आहे). या प्रकाशनाचे संपादन कार्य श्रीम. एस्थर मिलिंद मोटे आणि 'शांतानंद आरोग्य सेवा व शुश्रुषा शिक्षण मंडळ, हिंगोली' (जे एक अधिकृत शैक्षणिक समुपदेशन आणि मार्गदर्शन केंद्र म्हणून कार्यरत आहे) यांच्या नियामक मंडळाद्वारे पाहिले जाते. तसेच, या डिजिटल प्रकाशनाला मार्गदर्शन करण्यासाठी 'नर्सींग ऑफिसर्स फाऊन्डेशन, महाराष्ट्र राज्य'चे नियामक मंडळ अधिकृत सल्लागार मंडळ (Advisory Board) म्हणून काम पाहते. == इतिहास आणि पार्श्वभूमी == 'नर्सींग ऑफिसर्स फाऊन्डेशन, महाराष्ट्र राज्य' ही संस्था महाराष्ट्र राज्याच्या संस्था नोंदणी अधिनियम १८६० आणि सार्वजनिक विश्वस्त व्यवस्था अधिनियम १९५० अंतर्गत नोंदणीकृत आहे. तसेच, ही संस्था आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील 'कॉमनवेल्थ नर्सेस अँड मिडवाइव्हज फेडरेशन, लंडन' (Commonwealth Nurses and Midwives Federation, London) यांच्याशी संलग्न आहे. या फाउंडेशनचे एक अधिकृत मुखपत्र असावे आणि नर्सिंग क्षेत्राला वाहिलेले एक स्वतंत्र वृत्तपत्र सुरू करावे, अशी संकल्पना संस्थेचे संस्थापक अध्यक्ष श्री. मिलिंद शिवाजी मोटे, प्रधान सचिव श्री. नागसेन आनंदराव भालेराव आणि नियामक मंडळाच्या इतर सदस्यांनी मांडली. या संकल्पनेच्या अंमलबजावणीसाठी श्री. नागसेन भालेराव यांच्यावर या वृत्तपत्राची मुख्य जबाबदारी सोपवण्यात आली. त्यानुसार, श्री. नागसेन भालेराव यांनी 'द टाइम्स ऑफ नर्सिंग'चे मुख्य संपादक म्हणून पदभार स्वीकारला. त्यांनी भारत सरकारच्या 'प्रेस रजिस्ट्रार जनरल ऑफ इंडिया' (Press Registrar General of India - PRGI) यांच्याकडे वृत्तपत्राची नोंदणी प्रक्रिया पूर्ण केली. दिनांक १८ ऑगस्ट २०२६ रोजी या वृत्तपत्राला भारत सरकारकडून अधिकृत नोंदणी प्रमाणपत्र प्राप्त झाले. == आशय आणि विभाग == 'नर्सींग ऑफिसर्स फाऊन्डेशन, महाराष्ट्र राज्य' (MAHANOF) आणि 'शांतानंद आरोग्य सेवा व शुश्रुषा शिक्षण मंडळ, हिंगोली' यांच्या अधिकृत उद्दिष्टांनुसार, नर्सिंग क्षेत्रातील नोंदणीकृत परिचारिकांचे प्रश्न, त्यांचे हक्क आणि समाजकल्याणाविषयी जनजागृती करण्याच्या हेतूने या साप्ताहिकात विविध विभाग तयार करण्यात आले आहेत. या डिजिटल प्रकाशनामध्ये प्रामुख्याने शैक्षणिक, सामाजिक, राजकीय आणि व्यावसायिक घडामोडी तसेच संशोधन, बातम्या आणि जाहिराती प्रसिद्ध केल्या जातात. 'द टाइम्स ऑफ नर्सिंग'मध्ये खालील प्रमुख विषयांवर विशेष भर दिला जातो: * '''परिचारिका व नर्सिंग अधिकाऱ्यांच्या बातम्या:''' स्थानिक पातळीपासून ते राज्यभरातील परिचारिकांच्या व्यावसायिक घडामोडी आणि बातम्या. * '''विद्यार्थी व प्रवेश मार्गदर्शन:''' नर्सिंगचे शिक्षण घेऊ इच्छिणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी विविध अभ्यासक्रम आणि प्रवेश प्रक्रियेविषयीचे सविस्तर मार्गदर्शन. * '''भरती आणि परीक्षा तयारी:''' परिचारिका व आरोग्य कर्मचाऱ्यांच्या शासकीय आणि खाजगी भरती परीक्षांची (Recruitment Exams) तयारी आणि करिअर मार्गदर्शन. * '''प्रशासन, कायदे आणि धोरणे:''' आरोग्य क्षेत्रातील नवीन कायदे, बदलती सरकारी धोरणे आणि ई-ऑफिस (e-Office) प्रशासकीय कामकाजाशी संबंधित घडामोडी. == उद्दिष्ट आणि आगामी प्रकाशन == भारतीय संविधानाचा चौथा स्तंभ या नात्याने लोकशाही मूल्यांची जपणूक करत, 'द टाइम्स ऑफ नर्सिंग' हे वृत्तपत्र पूर्णपणे निष्पक्ष आणि तटस्थपणे चालवण्याचा मानस संस्थापक आणि संपादक मंडळाने व्यक्त केला आहे. या साप्ताहिकाचा पहिला उद्घाटनाचा अंक महाराष्ट्राचे माननीय राज्यपाल यांच्या हस्ते लोकार्पित करण्याचा संस्थेचा मानस आहे. या अधिकृत प्रकाशन सोहळ्याचे आयोजन सप्टेंबर २०२६ मध्ये करण्याचे प्रस्तावित आहे. == बाह्य दुवे == * [https://timesofnursing.com/#/home 'द टाइम्स ऑफ नर्सिंग'चे अधिकृत संकेतस्थळ] == संदर्भ == <!-- https://prgi.gov.in/our-services/registration-title-details?title_name=The+Times+of+Nursing&registration_number=&owner_name=&pub_state_name=&languages=&items_per_page=10 --> <references /> fs6gnvao7fguv5us92ha3f9fzpsm19u 0 383449 2707006 2026-08-31T06:06:05Z Aryan Bagkar 152513 नवीन पान: {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट आदित्यवर्मा | पदवी = श्री-पृथ्वी-वल्लभ, महाराजाधिराज, परमेश्वर, | चित्र = Pulakeshin statue, badami.png | चित्र_शीर्षक = राजधानी बादामी मधील सम्राट पुलकेशी दुसरा य... 2707006 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट आदित्यवर्मा | पदवी = श्री-पृथ्वी-वल्लभ, महाराजाधिराज, परमेश्वर, | चित्र = Pulakeshin statue, badami.png | चित्र_शीर्षक = राजधानी बादामी मधील सम्राट पुलकेशी दुसरा याची आधुनिक मूर्ती | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. ६४३]] – [[इ.स. ६४५]] | राज्यारोहण = सम्राट पदाभिषेक | राज्याभिषेक = [[इ.स. ६४३]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[बादामी]] | उप राजधानी = | पूर्ण_नाव = आदित्यवर्मा | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[दुसरा पुलकेशी]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[अभिनवदित्य]] | वडील = [[दुसरा पुलकेशी]] | आई = | पत्नी = | इतर_पत्नी = | पती = | इतर_पती = | संतती = [[अभिनवदित्य]] | राजवंश = [[चालुक्य साम्राज्य]] | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = }} '''आदित्यवर्मा''' (इ.स. ६४३-६४५) हा दक्षिण भारतातील [[बदामी]] येथील चालुक्य वंशाचा राजा होता. तो [[दुसरा पुलकेशी]] याचा मुलगा होता, ज्याचा पल्लवांनी आक्रमण करून चालुक्यांची राजधानी [[बदामी]] ताब्यात घेतली तेव्हा पराभव झाला आणि बहुधा तो मारला गेला. पुलकेशीनच्या मृत्यूनंतरचा त्या वंशाचा तात्काळ इतिहास स्पष्ट नाही, परंतु आदित्यवर्मा आणि त्याच्या मुलाच्या शिलालेखांवरून असे सूचित होते की, त्याचा धाकटा भाऊ [[पहिला विक्रमादित्य चालुक्य]] याने पल्लवांचा पराभव करून चालुक्य सत्ता पुनर्स्थापित करण्यापूर्वी, आदित्यवर्माने एका दुर्बळ चालुक्य राज्यावर थोड्या काळासाठी राज्य केले. ==पार्श्वभूमी== आदित्यवर्मन हा चालुक्य सम्राट [[दुसरा पुलकेशी]] यांच्या मुलांपैकी एक होता. इ.स. ६४२-६४३ मध्ये , चालुक्यांचे दक्षिणेकडील शेजारी असलेल्या पल्लवांनी चालुक्यांची राजधानी वतापीवर आक्रमण करून ती ताब्यात घेतली. या संघर्षात पुलकेशीन मारला गेला असावा. पुढील दशकात चालुक्य राजवंशाचा इतिहास, जेव्हा पुलकेशीनचा दुसरा मुलगा [[पहिला विक्रमादित्य चालुक्य]] सुमारे ६५५ मध्ये सिंहासनावर बसला, तो स्पष्ट नाही. चालुक्य साम्राज्य पुलकेशीनच्या विविध मुलांमध्ये विभागले गेले होते की पल्लवांनी वातापीवर ताबा मिळवला असताना त्याच्या उत्तराधिकाऱ्यांनी इतर मुख्यालयांमधून राज्य केले, हे निश्चितपणे सांगता येत नाही. या अनिश्चिततेनंतरही, आदित्यवर्मनचे अस्तित्व आणि चालुक्य राजा म्हणून त्याचे राज्य त्याच्या कुर्नूल (कर्णुल) अनुदान शिलालेख, त्याच्या मुलाचा नेलाकुंड अनुदान शिलालेख, सोमेश्वर तिसऱ्याचा विक्रमंकभ्युदय आणि सर्वज्ञात्माचा संक्षेप-शरीरक यांद्वारे सिद्ध होते. कुर्नूल शिलालेखात पुलकेशीनच्या पुत्रांमध्ये आदित्यवर्मनच्या जन्माच्या क्रमाचा उल्लेख नाही आणि विक्रमादित्याचाही उल्लेख नाही. बदामीच्या चालुक्यांचे वंशज असल्याचा दावा करणाऱ्या कल्याणीच्या नंतरच्या चालुक्यांच्या १०१९ च्या कान्थेरू अनुदान शिलालेखात, आदित्यवर्मन हा नेदमारीचा मुलगा आणि पुलकेशीनचा नातू असल्याचे नमूद केले आहे. तथापि, या नंतरच्या वृत्तांतात अनेक त्रुटी आहेत आणि तो विश्वसनीय मानला जाऊ शकत नाही. ==राज्य== १२ व्या शतकातील राजा [[तिसरा सोमेश्वर चालुक्य]], ज्याचा राजवंश वातापीच्या चालुक्यांपासून वंशज असल्याचा दावा करतो, त्याच्या विक्रमंकभ्युदयात असे म्हटले आहे की आदित्यवर्मन हा त्याचा वडील पुलकेशीन यांच्यानंतर गादीवर आला. कुर्नूल आणि नेलकुंडाच्या शिलालेखांनुसार, आदित्यवर्मन यांना श्री-पृथ्वी-वल्लभ , महाराजाधिराजा आणि परमेश्वर ("सर्वोच्च भगवान") ही राजकिय उपाधी होती. कुर्नूल शिलालेखात असे म्हटले आहे की त्याने "संपूर्ण पृथ्वीवर सर्वोच्च सत्ता मिळवली होती, जी त्याने आपल्या बाहूंच्या बळावर आणि पराक्रमाने जिंकली होती". कुर्नूल अनुदान शिलालेख आदित्यवर्मनच्या पहिल्या राज्याभिषेक वर्षातील आहे: इतिहासकार डी. पी. दीक्षित असा अंदाज लावतात की त्याने अंदाजे ६४३-६४५ दरम्यान राज्य केले असावे, आणि आपला बहुतेक वेळ [[पल्लव]] आणि इतर शत्रूंपासून पूर्वीचा चालुक्य प्रदेश परत मिळवण्याचा प्रयत्न करण्यात घालवला. इतिहासकार डी. सी. सिरकार यांनी असा सिद्धांत मांडला की विक्रमादित्य पहिला आणि आदित्यवर्मन यांनी पुलकेशीनच्या पूर्वीच्या साम्राज्याच्या वेगवेगळ्या भागांवर एकाच वेळी राज्य केले. ==विक्रमदित्य म्हणून ओळख== इतिहासकार टी. व्ही. महालिंगम यांनी असा सिद्धांत मांडला की आदित्यवर्मन हे विक्रमादित्य प्रथम यांचे पूर्वीचे नाव होते. त्यांचा सिद्धांत खालील युक्तिवादांवर आधारित आहे: आदित्यवर्मनच्या कुर्नूल शिलालेखात आणि विक्रमादित्याच्या गडवल शिलालेखात समान शब्दरचना आढळते. आदित्यवर्मनच्या कुर्नूल शिलालेखात असे म्हटले आहे की त्याने "आपल्या आई-वडिलांच्या आणि स्वतःच्या पुण्याईसाठी" दान केले. असे विधान विक्रमादित्याच्या कुर्नूल शिलालेखांमध्ये देखील आढळते, परंतु इतर चालुक्य राजांच्या शिलालेखांमध्ये ते दुर्मिळ आहे. विक्रमादित्याचा धाकटा भाऊ जयसिंह याच्या नवसारी शिलालेखात असाही उल्लेख आहे की विक्रमादित्याने "आपल्या आई-वडिलांच्या चरणांचे ध्यान केले": असा उल्लेख इतर चालुक्य नोंदींमध्ये आढळत नाही. चालुक्य सत्तेच्या पुनर्संस्थापनेनंतर जारी केलेल्या चालुक्य शिलालेखांमध्ये उल्लेख आहे की विक्रमादित्याने विरोधी राजांना जिंकून परमेश्वर ("सर्वोच्च स्वामी") ही पदवी प्राप्त केली. आदित्यवर्मनने देखील परमेश्वर ही पदवी धारण केली होती. इतिहासकार डी. पी. दीक्षित खालील युक्तिवादांच्या आधारे ही ओळख नाकारतात: नंतरच्या राजांच्या शिलालेखांमधील साम्य या वस्तुस्थितीवरून स्पष्ट केले जाऊ शकते की असे दस्तऐवज राज्य अधिकाऱ्यांनी मागील दस्तऐवजांच्या धर्तीवर तयार केले होते. अनुदान शिलालेखांमध्ये फक्त राजाची वंशावळ दिली आहे, उत्तराधिकाराचा कालानुक्रम नाही. यामुळेच आदित्यवर्मनच्या नोंदींमध्ये विक्रमादित्याचा उल्लेख नाही आणि याउलटही तसेच आहे. कल्याणीच्या नंतरच्या चालुक्यांच्या नोंदी, जरी अविश्वसनीय असल्या तरी, त्यात उल्लेख आहे. जर आदित्यवर्मन एक वेगळा, सार्वभौम राजा नसता, तर नंतरच्या चालुक्यांच्या काळापर्यंत तो विसरला गेला असता. आदित्यवर्मनचा मुलगा [[अभिनवदित्य]] याच्या नेलाकुंड शिलालेखावरून असे सूचित होते की दोघेही सार्वभौम शासक होते आणि अभिनवदित्य आदित्यवर्मननंतर गादीवर आला. ==उत्तराधिकारी== आदित्यवर्मनचा मुलगा [[अभिनवदित्य]] याच्या नेलाकुंड शिलालेखात दोघांनाही परमेश्वर ही शाही पदवी दिली आहे, यावरून असे सूचित होते की अभिनवदित्य हा त्याच्या वडिलांनंतर चालुक्य सार्वभौम म्हणून गादीवर आला. [[वर्ग:चालुक्य साम्राज्य]] 1owyrrlpp9u2sm8c02o2shma3q0vs9u 2707007 2707006 2026-08-31T06:09:00Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2707007 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट आदित्यवर्मा | पदवी = श्री-पृथ्वी-वल्लभ, महाराजाधिराज, परमेश्वर, | चित्र = | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. ६४३]] – [[इ.स. ६४५]] | राज्यारोहण = सम्राट पदाभिषेक | राज्याभिषेक = [[इ.स. ६४३]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[बादामी]] | उप राजधानी = | पूर्ण_नाव = आदित्यवर्मा | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[दुसरा पुलकेशी]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[अभिनवदित्य]] | वडील = [[दुसरा पुलकेशी]] | आई = | पत्नी = | इतर_पत्नी = | पती = | इतर_पती = | संतती = [[अभिनवदित्य]] | राजवंश = [[चालुक्य साम्राज्य]] | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = }} '''आदित्यवर्मा''' (इ.स. ६४३-६४५) हा दक्षिण भारतातील [[बदामी]] येथील चालुक्य वंशाचा राजा होता. तो [[दुसरा पुलकेशी]] याचा मुलगा होता, ज्याचा पल्लवांनी आक्रमण करून चालुक्यांची राजधानी [[बदामी]] ताब्यात घेतली तेव्हा पराभव झाला आणि बहुधा तो मारला गेला. पुलकेशीनच्या मृत्यूनंतरचा त्या वंशाचा तात्काळ इतिहास स्पष्ट नाही, परंतु आदित्यवर्मा आणि त्याच्या मुलाच्या शिलालेखांवरून असे सूचित होते की, त्याचा धाकटा भाऊ [[पहिला विक्रमादित्य चालुक्य]] याने पल्लवांचा पराभव करून चालुक्य सत्ता पुनर्स्थापित करण्यापूर्वी, आदित्यवर्माने एका दुर्बळ चालुक्य राज्यावर थोड्या काळासाठी राज्य केले. ==पार्श्वभूमी== आदित्यवर्मन हा चालुक्य सम्राट [[दुसरा पुलकेशी]] यांच्या मुलांपैकी एक होता. इ.स. ६४२-६४३ मध्ये , चालुक्यांचे दक्षिणेकडील शेजारी असलेल्या पल्लवांनी चालुक्यांची राजधानी वतापीवर आक्रमण करून ती ताब्यात घेतली. या संघर्षात पुलकेशीन मारला गेला असावा. पुढील दशकात चालुक्य राजवंशाचा इतिहास, जेव्हा पुलकेशीनचा दुसरा मुलगा [[पहिला विक्रमादित्य चालुक्य]] सुमारे ६५५ मध्ये सिंहासनावर बसला, तो स्पष्ट नाही. चालुक्य साम्राज्य पुलकेशीनच्या विविध मुलांमध्ये विभागले गेले होते की पल्लवांनी वातापीवर ताबा मिळवला असताना त्याच्या उत्तराधिकाऱ्यांनी इतर मुख्यालयांमधून राज्य केले, हे निश्चितपणे सांगता येत नाही. या अनिश्चिततेनंतरही, आदित्यवर्मनचे अस्तित्व आणि चालुक्य राजा म्हणून त्याचे राज्य त्याच्या कुर्नूल (कर्णुल) अनुदान शिलालेख, त्याच्या मुलाचा नेलाकुंड अनुदान शिलालेख, सोमेश्वर तिसऱ्याचा विक्रमंकभ्युदय आणि सर्वज्ञात्माचा संक्षेप-शरीरक यांद्वारे सिद्ध होते. कुर्नूल शिलालेखात पुलकेशीनच्या पुत्रांमध्ये आदित्यवर्मनच्या जन्माच्या क्रमाचा उल्लेख नाही आणि विक्रमादित्याचाही उल्लेख नाही. बदामीच्या चालुक्यांचे वंशज असल्याचा दावा करणाऱ्या कल्याणीच्या नंतरच्या चालुक्यांच्या १०१९ च्या कान्थेरू अनुदान शिलालेखात, आदित्यवर्मन हा नेदमारीचा मुलगा आणि पुलकेशीनचा नातू असल्याचे नमूद केले आहे. तथापि, या नंतरच्या वृत्तांतात अनेक त्रुटी आहेत आणि तो विश्वसनीय मानला जाऊ शकत नाही. ==राज्य== १२ व्या शतकातील राजा [[तिसरा सोमेश्वर चालुक्य]], ज्याचा राजवंश वातापीच्या चालुक्यांपासून वंशज असल्याचा दावा करतो, त्याच्या विक्रमंकभ्युदयात असे म्हटले आहे की आदित्यवर्मन हा त्याचा वडील पुलकेशीन यांच्यानंतर गादीवर आला. कुर्नूल आणि नेलकुंडाच्या शिलालेखांनुसार, आदित्यवर्मन यांना श्री-पृथ्वी-वल्लभ , महाराजाधिराजा आणि परमेश्वर ("सर्वोच्च भगवान") ही राजकिय उपाधी होती. कुर्नूल शिलालेखात असे म्हटले आहे की त्याने "संपूर्ण पृथ्वीवर सर्वोच्च सत्ता मिळवली होती, जी त्याने आपल्या बाहूंच्या बळावर आणि पराक्रमाने जिंकली होती". कुर्नूल अनुदान शिलालेख आदित्यवर्मनच्या पहिल्या राज्याभिषेक वर्षातील आहे: इतिहासकार डी. पी. दीक्षित असा अंदाज लावतात की त्याने अंदाजे ६४३-६४५ दरम्यान राज्य केले असावे, आणि आपला बहुतेक वेळ [[पल्लव]] आणि इतर शत्रूंपासून पूर्वीचा चालुक्य प्रदेश परत मिळवण्याचा प्रयत्न करण्यात घालवला. इतिहासकार डी. सी. सिरकार यांनी असा सिद्धांत मांडला की विक्रमादित्य पहिला आणि आदित्यवर्मन यांनी पुलकेशीनच्या पूर्वीच्या साम्राज्याच्या वेगवेगळ्या भागांवर एकाच वेळी राज्य केले. ==विक्रमदित्य म्हणून ओळख== इतिहासकार टी. व्ही. महालिंगम यांनी असा सिद्धांत मांडला की आदित्यवर्मन हे विक्रमादित्य प्रथम यांचे पूर्वीचे नाव होते. त्यांचा सिद्धांत खालील युक्तिवादांवर आधारित आहे: आदित्यवर्मनच्या कुर्नूल शिलालेखात आणि विक्रमादित्याच्या गडवल शिलालेखात समान शब्दरचना आढळते. आदित्यवर्मनच्या कुर्नूल शिलालेखात असे म्हटले आहे की त्याने "आपल्या आई-वडिलांच्या आणि स्वतःच्या पुण्याईसाठी" दान केले. असे विधान विक्रमादित्याच्या कुर्नूल शिलालेखांमध्ये देखील आढळते, परंतु इतर चालुक्य राजांच्या शिलालेखांमध्ये ते दुर्मिळ आहे. विक्रमादित्याचा धाकटा भाऊ जयसिंह याच्या नवसारी शिलालेखात असाही उल्लेख आहे की विक्रमादित्याने "आपल्या आई-वडिलांच्या चरणांचे ध्यान केले": असा उल्लेख इतर चालुक्य नोंदींमध्ये आढळत नाही. चालुक्य सत्तेच्या पुनर्संस्थापनेनंतर जारी केलेल्या चालुक्य शिलालेखांमध्ये उल्लेख आहे की विक्रमादित्याने विरोधी राजांना जिंकून परमेश्वर ("सर्वोच्च स्वामी") ही पदवी प्राप्त केली. आदित्यवर्मनने देखील परमेश्वर ही पदवी धारण केली होती. इतिहासकार डी. पी. दीक्षित खालील युक्तिवादांच्या आधारे ही ओळख नाकारतात: नंतरच्या राजांच्या शिलालेखांमधील साम्य या वस्तुस्थितीवरून स्पष्ट केले जाऊ शकते की असे दस्तऐवज राज्य अधिकाऱ्यांनी मागील दस्तऐवजांच्या धर्तीवर तयार केले होते. अनुदान शिलालेखांमध्ये फक्त राजाची वंशावळ दिली आहे, उत्तराधिकाराचा कालानुक्रम नाही. यामुळेच आदित्यवर्मनच्या नोंदींमध्ये विक्रमादित्याचा उल्लेख नाही आणि याउलटही तसेच आहे. कल्याणीच्या नंतरच्या चालुक्यांच्या नोंदी, जरी अविश्वसनीय असल्या तरी, त्यात उल्लेख आहे. जर आदित्यवर्मन एक वेगळा, सार्वभौम राजा नसता, तर नंतरच्या चालुक्यांच्या काळापर्यंत तो विसरला गेला असता. आदित्यवर्मनचा मुलगा [[अभिनवदित्य]] याच्या नेलाकुंड शिलालेखावरून असे सूचित होते की दोघेही सार्वभौम शासक होते आणि अभिनवदित्य आदित्यवर्मननंतर गादीवर आला. ==उत्तराधिकारी== आदित्यवर्मनचा मुलगा [[अभिनवदित्य]] याच्या नेलाकुंड शिलालेखात दोघांनाही परमेश्वर ही शाही पदवी दिली आहे, यावरून असे सूचित होते की अभिनवदित्य हा त्याच्या वडिलांनंतर चालुक्य सार्वभौम म्हणून गादीवर आला. [[वर्ग:चालुक्य साम्राज्य]] 2s7tds63iwiy52qezwh7hukji42940s 0 383450 2707008 2026-08-31T06:14:08Z Nitin.kunjir 4684 नवीन पान: {{Infobox cricket tour | series_name = पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६ | team1_image = Flag of England.svg | team1_name = इंग्लंड | team2_image = Flag of Pakistan.svg | team2_name = पाकिस्तान | from_date = १९ ऑगस्ट | to_date... 2707008 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tour | series_name = पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६ | team1_image = Flag of England.svg | team1_name = इंग्लंड | team2_image = Flag of Pakistan.svg | team2_name = पाकिस्तान | from_date = १९ ऑगस्ट | to_date = १३ सप्टेंबर २०२६ | team1_captain = [[ज्यो रूट]] | team2_captain = [[बाबर आझम]]{{efn|name="Agha"|१ल्या कसोटी मध्ये [[सलमान अली आगा]]ने पाकिस्तानचे नेतृत्व केले.<ref name="ESPN" />}} | no_of_tests = 3 | team1_tests_won = | team2_tests_won = | team1_tests_most_runs = | team2_tests_most_runs = | team1_tests_most_wickets = | team2_tests_most_wickets = | player_of_test_series = }} [[पाकिस्तान क्रिकेट संघ]] सध्या [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|इंग्लंड]]विरुद्ध सामने खेळण्यासाठी ऑगस्ट आणि सप्टेंबर २०२६ दरम्यान [[इंग्लंड]]च्या दौऱ्यावर आहे. <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/cn4l4vjp9kgo |trans-title=|title=Lord's to host three England Tests in 2026 |work=[[बीबीसी स्पोर्ट]] |access-date=24 July 2025}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/oval-to-host-england-test-in-june-for-first-time-as-2026-fixtures-are-announced-1496508 |trans-title= २०२६ च्या सामन्यांचे वेळापत्रक जाहीर; ओव्हलवर पहिल्यांदाच जूनमध्ये इंग्लंडची कसोटी होणार|title=Oval to host England Test in June for first time as 2026 fixtures are announced |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/pakistan-to-tour-england-for-three-tests-in-2026-.html |trans-title= पाकिस्तान २०२६ मध्ये तीन कसोटी सामन्यांच्या मालिकेसाठी इंग्लंडचा दौरा करणार.|title=Pakistan to tour England for three Tests in 2026 |work=[[Pakistan Cricket Board]] |date=10 January 2014 |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> या दौऱ्यात तीन [[कसोटी सामने|कसोटी]] सामन्यांचा समावेश आहे.<ref>{{Cite web |date=२४ जुलै २०२५|trans-title= इंग्लंड २०२६ मध्ये न्यूझीलंड आणि पाकिस्तानविरुद्ध कसोटी मालिकांचे यजमानपद भूषवणार.|title=England to host New Zealand, Pakistan in test series in 2026 |url=https://www.reuters.com/sports/cricket/england-host-new-zealand-pakistan-test-series-2026-2025-07-24/ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६|website=[[रॉयटर्स]]|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/13401037/england-to-host-five-countries-in-blockbuster-2026-summer-of-international-cricket |trans-title= आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटच्या २०२६ च्या धमाकेदार उन्हाळी हंगामात इंग्लंड पाच देशांचे यजमानपद भूषवणार. |title=England to host five countries in blockbuster 2026 summer of international cricket |work=[[स्काय स्पोर्ट्स]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |trans-title= पुरुषांचा भविष्यकालीन दौरा कार्यक्रम |title=Men's Future Tours Program |url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |archive-date=२६ डिसेंबर २०२२|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |url-status=dead }}</ref> ही कसोटी मालिका [[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद]] स्पर्धेचा भाग आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/england-unveil-blockbuster-schedule-for-summer-of-2026 |trans-title= इंग्लंडकडून २०२६ च्या उन्हाळी हंगामासाठी दमदार वेळापत्रक जाहीर.|title=England unveil blockbuster schedule for summer of 2026 |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> जुलै २०२५ मध्ये, [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]]ाने २०२६ च्या देशांतर्गत आंतरराष्ट्रीय हंगामाचा भाग म्हणून या दौऱ्याचे वेळापत्रक निश्चित केले. <ref>{{cite web|url=https://www.ecb.co.uk/news/4320034/england-cricket-fixtures-for-2026-international-summer-announced |trans-title=२०२६ च्या आंतरराष्ट्रीय उन्हाळी हंगामासाठी इंग्लंड क्रिकेटचे सामने जाहीर|title=England Cricket fixtures for 2026 international summer announced |work=[[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]]|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.espncricinfo.com/series/pakistan-tour-in-england-2026-1496563 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर] {{इंग्लंडचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} {{२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा}} [[वर्ग:पाकिस्तान क्रिकेट संघाचे इंग्लंड दौरे|२०२६]] [[वर्ग:पाकिस्तान क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|इंग्लंड]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघांचे इंग्लंड दौरे]] 4ki2ih3i7kzcrjnvpt1dixx7su5yd6r 2707010 2707008 2026-08-31T06:15:36Z Nitin.kunjir 4684 2707010 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tour | series_name = पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६ | team1_image = Flag of England.svg | team1_name = इंग्लंड | team2_image = Flag of Pakistan.svg | team2_name = पाकिस्तान | from_date = १९ ऑगस्ट | to_date = १३ सप्टेंबर २०२६ | team1_captain = [[ज्यो रूट]] | team2_captain = [[बाबर आझम]]{{efn|name="Agha"|१ल्या कसोटी मध्ये [[सलमान अली आगा]]ने पाकिस्तानचे नेतृत्व केले.<ref name="ESPN" />}} | no_of_tests = 3 | team1_tests_won = | team2_tests_won = | team1_tests_most_runs = | team2_tests_most_runs = | team1_tests_most_wickets = | team2_tests_most_wickets = | player_of_test_series = }} [[पाकिस्तान क्रिकेट संघ]] सध्या [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|इंग्लंड]]विरुद्ध सामने खेळण्यासाठी ऑगस्ट आणि सप्टेंबर २०२६ दरम्यान [[इंग्लंड]]च्या दौऱ्यावर आहे. <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/cn4l4vjp9kgo |trans-title=२०२६ मध्ये लॉर्ड्सवर इंग्लंडच्या तीन कसोटी सामन्यांचे आयोजन होणार|title=Lord's to host three England Tests in 2026 |work=[[बीबीसी स्पोर्ट]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/oval-to-host-england-test-in-june-for-first-time-as-2026-fixtures-are-announced-1496508 |trans-title= २०२६ च्या सामन्यांचे वेळापत्रक जाहीर; ओव्हलवर पहिल्यांदाच जूनमध्ये इंग्लंडची कसोटी होणार|title=Oval to host England Test in June for first time as 2026 fixtures are announced |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/pakistan-to-tour-england-for-three-tests-in-2026-.html |trans-title= पाकिस्तान २०२६ मध्ये तीन कसोटी सामन्यांच्या मालिकेसाठी इंग्लंडचा दौरा करणार.|title=Pakistan to tour England for three Tests in 2026 |work=[[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |date=10 January 2014 |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> या दौऱ्यात तीन [[कसोटी सामने|कसोटी]] सामन्यांचा समावेश आहे.<ref>{{Cite web |date=२४ जुलै २०२५|trans-title= इंग्लंड २०२६ मध्ये न्यूझीलंड आणि पाकिस्तानविरुद्ध कसोटी मालिकांचे यजमानपद भूषवणार.|title=England to host New Zealand, Pakistan in test series in 2026 |url=https://www.reuters.com/sports/cricket/england-host-new-zealand-pakistan-test-series-2026-2025-07-24/ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६|website=[[रॉयटर्स]]|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/13401037/england-to-host-five-countries-in-blockbuster-2026-summer-of-international-cricket |trans-title= आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटच्या २०२६ च्या धमाकेदार उन्हाळी हंगामात इंग्लंड पाच देशांचे यजमानपद भूषवणार. |title=England to host five countries in blockbuster 2026 summer of international cricket |work=[[स्काय स्पोर्ट्स]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |trans-title= पुरुषांचा भविष्यकालीन दौरा कार्यक्रम |title=Men's Future Tours Program |url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |archive-date=२६ डिसेंबर २०२२|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |url-status=dead }}</ref> ही कसोटी मालिका [[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद]] स्पर्धेचा भाग आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/england-unveil-blockbuster-schedule-for-summer-of-2026 |trans-title= इंग्लंडकडून २०२६ च्या उन्हाळी हंगामासाठी दमदार वेळापत्रक जाहीर.|title=England unveil blockbuster schedule for summer of 2026 |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> जुलै २०२५ मध्ये, [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]]ाने २०२६ च्या देशांतर्गत आंतरराष्ट्रीय हंगामाचा भाग म्हणून या दौऱ्याचे वेळापत्रक निश्चित केले. <ref>{{cite web|url=https://www.ecb.co.uk/news/4320034/england-cricket-fixtures-for-2026-international-summer-announced |trans-title=२०२६ च्या आंतरराष्ट्रीय उन्हाळी हंगामासाठी इंग्लंड क्रिकेटचे सामने जाहीर|title=England Cricket fixtures for 2026 international summer announced |work=[[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]]|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.espncricinfo.com/series/pakistan-tour-in-england-2026-1496563 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर] {{इंग्लंडचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} {{२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा}} [[वर्ग:पाकिस्तान क्रिकेट संघाचे इंग्लंड दौरे|२०२६]] [[वर्ग:पाकिस्तान क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|इंग्लंड]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघांचे इंग्लंड दौरे]] cjrqadker9no1xnz8vlnla1lhbbx24r 2707024 2707010 2026-08-31T06:53:57Z Nitin.kunjir 4684 2707024 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tour | series_name = पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६ | team1_image = Flag of England.svg | team1_name = इंग्लंड | team2_image = Flag of Pakistan.svg | team2_name = पाकिस्तान | from_date = १९ ऑगस्ट | to_date = १३ सप्टेंबर २०२६ | team1_captain = [[ज्यो रूट]] | team2_captain = [[बाबर आझम]]{{efn|name="Agha"|१ल्या कसोटी मध्ये [[सलमान अली आगा]]ने पाकिस्तानचे नेतृत्व केले.<ref name="ESPN" />}} | no_of_tests = 3 | team1_tests_won = | team2_tests_won = | team1_tests_most_runs = | team2_tests_most_runs = | team1_tests_most_wickets = | team2_tests_most_wickets = | player_of_test_series = }} [[पाकिस्तान क्रिकेट संघ]] सध्या [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|इंग्लंड]]विरुद्ध सामने खेळण्यासाठी ऑगस्ट आणि सप्टेंबर २०२६ दरम्यान [[इंग्लंड]]च्या दौऱ्यावर आहे. <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/cn4l4vjp9kgo |trans-title=२०२६ मध्ये लॉर्ड्सवर इंग्लंडच्या तीन कसोटी सामन्यांचे आयोजन होणार|title=Lord's to host three England Tests in 2026 |work=[[बीबीसी स्पोर्ट]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/oval-to-host-england-test-in-june-for-first-time-as-2026-fixtures-are-announced-1496508 |trans-title= २०२६ च्या सामन्यांचे वेळापत्रक जाहीर; ओव्हलवर पहिल्यांदाच जूनमध्ये इंग्लंडची कसोटी होणार|title=Oval to host England Test in June for first time as 2026 fixtures are announced |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/pakistan-to-tour-england-for-three-tests-in-2026-.html |trans-title= पाकिस्तान २०२६ मध्ये तीन कसोटी सामन्यांच्या मालिकेसाठी इंग्लंडचा दौरा करणार.|title=Pakistan to tour England for three Tests in 2026 |work=[[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |date=10 January 2014 |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> या दौऱ्यात तीन [[कसोटी सामने|कसोटी]] सामन्यांचा समावेश आहे.<ref>{{Cite web |date=२४ जुलै २०२५|trans-title= इंग्लंड २०२६ मध्ये न्यूझीलंड आणि पाकिस्तानविरुद्ध कसोटी मालिकांचे यजमानपद भूषवणार.|title=England to host New Zealand, Pakistan in test series in 2026 |url=https://www.reuters.com/sports/cricket/england-host-new-zealand-pakistan-test-series-2026-2025-07-24/ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६|website=[[रॉयटर्स]]|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/13401037/england-to-host-five-countries-in-blockbuster-2026-summer-of-international-cricket |trans-title= आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटच्या २०२६ च्या धमाकेदार उन्हाळी हंगामात इंग्लंड पाच देशांचे यजमानपद भूषवणार. |title=England to host five countries in blockbuster 2026 summer of international cricket |work=[[स्काय स्पोर्ट्स]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |trans-title= पुरुषांचा भविष्यकालीन दौरा कार्यक्रम |title=Men's Future Tours Program |url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |archive-date=२६ डिसेंबर २०२२|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |url-status=dead }}</ref> ही कसोटी मालिका [[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद]] स्पर्धेचा भाग आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/england-unveil-blockbuster-schedule-for-summer-of-2026 |trans-title= इंग्लंडकडून २०२६ च्या उन्हाळी हंगामासाठी दमदार वेळापत्रक जाहीर.|title=England unveil blockbuster schedule for summer of 2026 |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> जुलै २०२५ मध्ये, [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]]ाने २०२६ च्या देशांतर्गत आंतरराष्ट्रीय हंगामाचा भाग म्हणून या दौऱ्याचे वेळापत्रक निश्चित केले. <ref>{{cite web|url=https://www.ecb.co.uk/news/4320034/england-cricket-fixtures-for-2026-international-summer-announced |trans-title=२०२६ च्या आंतरराष्ट्रीय उन्हाळी हंगामासाठी इंग्लंड क्रिकेटचे सामने जाहीर|title=England Cricket fixtures for 2026 international summer announced |work=[[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]]|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:left;white-space:nowrap;margin:auto" |- !{{cr|ENG}}<ref>{{cite web|url=https://www.ecb.co.uk/news/4554459/england-men-name-squad-for-first-two-rothesay-tests-against-pakistan |trans-title= पाकिस्तानविरुद्धच्या पहिल्या दोन 'रोथसे' (Rothesay) कसोटी सामन्यांसाठी इंग्लंडच्या पुरुष संघाची घोषणा |title=England Men name squad for first two Rothesay Tests against Pakistan |work=[[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]]|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> !{{cr|PAK}}<ref>{{cite web|url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/pakistan-test-squads-announced-for-west-indies-and-england-tours.html |trans-title=|title= वेस्ट इंडीज आणि इंग्लंड दौऱ्यांसाठी पाकिस्तानचे कसोटी संघ जाहीर |work=[[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> |- |- style="vertical-align:top" | * [[ज्यो रूट]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[हॅरी ब्रूक]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]]) * [[एमिलियो गे]] * [[ऑली पोप]] * [[ऑली रॉबिन्सन]] * [[गस ॲटकिन्सन]] * [[जेमी स्मिथ]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[जॉर्डन कॉक्स]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[जॉश टँग]] * [[जोफ्रा आर्चर]] * [[डॅन लॉरेन्स]] * [[बेन डकेट]] * [[ब्रायडन कार्स]] * [[मॅथ्यू फिशर]] * [[शोएब बशीर]] * [[सोनी बेकर]] | * [[बाबर आझम]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[अझान अवैस]] * <s>[[अब्दुल्ला फजल]]</s> * [[अब्दुल्ला शफिक]] * [[अली उस्मान]] * अवैस झफर * [[आमेर जमाल]] * [[इमाम उल हक]] * [[उबेद शाह]] * [[खुर्रम शहजाद (क्रिकेट खेळाडू)|खुर्रम शहजाद]] * [[गाझी घोरी]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[मोहम्मद अब्बास]] * [[मोहम्मद अली (क्रिकेट खेळाडू)|मोहम्मद अली]] * [[मोहम्मद रिझवान]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[शान मसूद]] * [[सलमान अली आगा]] * [[साजिद खान]] * [[सौद शकील]] |} २४ जुलै रोजी, पाठीच्या दुखापतीमुळे [[अब्दुल्ला फजल]] मालिकेतून बाहेर पडला आणि त्याच्या जागी [[अब्दुल्ला शफिक]]ची निवड करण्यात आली.<ref>{{cite web|url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/update-on-pakistan-men-s-test-squad-for-west-indies-and-england-series.html |trans-title= वेस्ट इंडीज आणि इंग्लंड मालिकांसाठी पाकिस्तानच्या पुरुष कसोटी संघाबाबत अद्ययावत माहिती |title=Update on Pakistan men's Test squad for West Indies and England series |work=[[ पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> १८ ऑगस्ट रोजी, उजव्या हाताच्या दुखापतीमुळे [[बाबर आझम]] पहिल्या कसोटी सामन्यातून बाहेर पडला.<ref name="ESPN">{{cite web|last=रसूल|first=दान्याल |url=https://www.espncricinfo.com/story/babar-azam-ruled-out-of-first-test-against-england-salman-ali-agha-to-stand-in-as-captain-1550521 |trans-title= इंग्लंडविरुद्धच्या पहिल्या कसोटीतून बाबर बाहेर; सलमान आगा करणार नेतृत्व |title=Babar ruled out of first Test against England; Salman Agha to lead |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> २४ ऑगस्ट रोजी, दुसऱ्या कसोटीसाठीच्या संघात [[सोनी बेकर]]चा समावेश करण्यात आला; त्याने [[ब्रायडन कार्स]]ची जागा घेतली, ज्याची ईसीबी द्वारे चौकशी सुरू होती. <ref>{{cite web|url=https://www.ecb.co.uk/news/4565725/ecb-update--brydon-carse |trans-title=ईसीबी अपडेट - ब्रायडन कार्स |title=ECB Update - Brydon Carse |work=[[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.espncricinfo.com/series/pakistan-tour-in-england-2026-1496563 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर] {{इंग्लंडचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} {{२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा}} [[वर्ग:पाकिस्तान क्रिकेट संघाचे इंग्लंड दौरे|२०२६]] [[वर्ग:पाकिस्तान क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|इंग्लंड]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघांचे इंग्लंड दौरे]] fppuxq1mdnftih3xx0v0rcc0z2zsc1q 2707027 2707024 2026-08-31T07:16:23Z Nitin.kunjir 4684 /* संदर्भयादी */ 2707027 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tour | series_name = पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६ | team1_image = Flag of England.svg | team1_name = इंग्लंड | team2_image = Flag of Pakistan.svg | team2_name = पाकिस्तान | from_date = १९ ऑगस्ट | to_date = १३ सप्टेंबर २०२६ | team1_captain = [[ज्यो रूट]] | team2_captain = [[बाबर आझम]]{{efn|name="Agha"|१ल्या कसोटी मध्ये [[सलमान अली आगा]]ने पाकिस्तानचे नेतृत्व केले.<ref name="ESPN" />}} | no_of_tests = 3 | team1_tests_won = | team2_tests_won = | team1_tests_most_runs = | team2_tests_most_runs = | team1_tests_most_wickets = | team2_tests_most_wickets = | player_of_test_series = }} [[पाकिस्तान क्रिकेट संघ]] सध्या [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|इंग्लंड]]विरुद्ध सामने खेळण्यासाठी ऑगस्ट आणि सप्टेंबर २०२६ दरम्यान [[इंग्लंड]]च्या दौऱ्यावर आहे. <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/cn4l4vjp9kgo |trans-title=२०२६ मध्ये लॉर्ड्सवर इंग्लंडच्या तीन कसोटी सामन्यांचे आयोजन होणार|title=Lord's to host three England Tests in 2026 |work=[[बीबीसी स्पोर्ट]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/oval-to-host-england-test-in-june-for-first-time-as-2026-fixtures-are-announced-1496508 |trans-title= २०२६ च्या सामन्यांचे वेळापत्रक जाहीर; ओव्हलवर पहिल्यांदाच जूनमध्ये इंग्लंडची कसोटी होणार|title=Oval to host England Test in June for first time as 2026 fixtures are announced |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/pakistan-to-tour-england-for-three-tests-in-2026-.html |trans-title= पाकिस्तान २०२६ मध्ये तीन कसोटी सामन्यांच्या मालिकेसाठी इंग्लंडचा दौरा करणार.|title=Pakistan to tour England for three Tests in 2026 |work=[[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |date=10 January 2014 |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> या दौऱ्यात तीन [[कसोटी सामने|कसोटी]] सामन्यांचा समावेश आहे.<ref>{{Cite web |date=२४ जुलै २०२५|trans-title= इंग्लंड २०२६ मध्ये न्यूझीलंड आणि पाकिस्तानविरुद्ध कसोटी मालिकांचे यजमानपद भूषवणार.|title=England to host New Zealand, Pakistan in test series in 2026 |url=https://www.reuters.com/sports/cricket/england-host-new-zealand-pakistan-test-series-2026-2025-07-24/ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६|website=[[रॉयटर्स]]|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/13401037/england-to-host-five-countries-in-blockbuster-2026-summer-of-international-cricket |trans-title= आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटच्या २०२६ च्या धमाकेदार उन्हाळी हंगामात इंग्लंड पाच देशांचे यजमानपद भूषवणार. |title=England to host five countries in blockbuster 2026 summer of international cricket |work=[[स्काय स्पोर्ट्स]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |trans-title= पुरुषांचा भविष्यकालीन दौरा कार्यक्रम |title=Men's Future Tours Program |url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |archive-date=२६ डिसेंबर २०२२|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |url-status=dead }}</ref> ही कसोटी मालिका [[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद]] स्पर्धेचा भाग आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/england-unveil-blockbuster-schedule-for-summer-of-2026 |trans-title= इंग्लंडकडून २०२६ च्या उन्हाळी हंगामासाठी दमदार वेळापत्रक जाहीर.|title=England unveil blockbuster schedule for summer of 2026 |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> जुलै २०२५ मध्ये, [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]]ाने २०२६ च्या देशांतर्गत आंतरराष्ट्रीय हंगामाचा भाग म्हणून या दौऱ्याचे वेळापत्रक निश्चित केले. <ref>{{cite web|url=https://www.ecb.co.uk/news/4320034/england-cricket-fixtures-for-2026-international-summer-announced |trans-title=२०२६ च्या आंतरराष्ट्रीय उन्हाळी हंगामासाठी इंग्लंड क्रिकेटचे सामने जाहीर|title=England Cricket fixtures for 2026 international summer announced |work=[[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]]|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:left;white-space:nowrap;margin:auto" |- !{{cr|ENG}}<ref>{{cite web|url=https://www.ecb.co.uk/news/4554459/england-men-name-squad-for-first-two-rothesay-tests-against-pakistan |trans-title= पाकिस्तानविरुद्धच्या पहिल्या दोन 'रोथसे' (Rothesay) कसोटी सामन्यांसाठी इंग्लंडच्या पुरुष संघाची घोषणा |title=England Men name squad for first two Rothesay Tests against Pakistan |work=[[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]]|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> !{{cr|PAK}}<ref>{{cite web|url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/pakistan-test-squads-announced-for-west-indies-and-england-tours.html |trans-title=|title= वेस्ट इंडीज आणि इंग्लंड दौऱ्यांसाठी पाकिस्तानचे कसोटी संघ जाहीर |work=[[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> |- |- style="vertical-align:top" | * [[ज्यो रूट]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[हॅरी ब्रूक]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]]) * [[एमिलियो गे]] * [[ऑली पोप]] * [[ऑली रॉबिन्सन]] * [[गस ॲटकिन्सन]] * [[जेमी स्मिथ]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[जॉर्डन कॉक्स]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[जॉश टँग]] * [[जोफ्रा आर्चर]] * [[डॅन लॉरेन्स]] * [[बेन डकेट]] * [[ब्रायडन कार्स]] * [[मॅथ्यू फिशर]] * [[शोएब बशीर]] * [[सोनी बेकर]] | * [[बाबर आझम]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[अझान अवैस]] * <s>[[अब्दुल्ला फजल]]</s> * [[अब्दुल्ला शफिक]] * [[अली उस्मान]] * अवैस झफर * [[आमेर जमाल]] * [[इमाम उल हक]] * [[उबेद शाह]] * [[खुर्रम शहजाद (क्रिकेट खेळाडू)|खुर्रम शहजाद]] * [[गाझी घोरी]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[मोहम्मद अब्बास]] * [[मोहम्मद अली (क्रिकेट खेळाडू)|मोहम्मद अली]] * [[मोहम्मद रिझवान]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[शान मसूद]] * [[सलमान अली आगा]] * [[साजिद खान]] * [[सौद शकील]] |} २४ जुलै रोजी, पाठीच्या दुखापतीमुळे [[अब्दुल्ला फजल]] मालिकेतून बाहेर पडला आणि त्याच्या जागी [[अब्दुल्ला शफिक]]ची निवड करण्यात आली.<ref>{{cite web|url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/update-on-pakistan-men-s-test-squad-for-west-indies-and-england-series.html |trans-title= वेस्ट इंडीज आणि इंग्लंड मालिकांसाठी पाकिस्तानच्या पुरुष कसोटी संघाबाबत अद्ययावत माहिती |title=Update on Pakistan men's Test squad for West Indies and England series |work=[[ पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> १८ ऑगस्ट रोजी, उजव्या हाताच्या दुखापतीमुळे [[बाबर आझम]] पहिल्या कसोटी सामन्यातून बाहेर पडला.<ref name="ESPN">{{cite web|last=रसूल|first=दान्याल |url=https://www.espncricinfo.com/story/babar-azam-ruled-out-of-first-test-against-england-salman-ali-agha-to-stand-in-as-captain-1550521 |trans-title= इंग्लंडविरुद्धच्या पहिल्या कसोटीतून बाबर बाहेर; सलमान आगा करणार नेतृत्व |title=Babar ruled out of first Test against England; Salman Agha to lead |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> २४ ऑगस्ट रोजी, दुसऱ्या कसोटीसाठीच्या संघात [[सोनी बेकर]]चा समावेश करण्यात आला; त्याने [[ब्रायडन कार्स]]ची जागा घेतली, ज्याची ईसीबी द्वारे चौकशी सुरू होती. <ref>{{cite web|url=https://www.ecb.co.uk/news/4565725/ecb-update--brydon-carse |trans-title=ईसीबी अपडेट - ब्रायडन कार्स |title=ECB Update - Brydon Carse |work=[[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ==कसोटी मालिका== ===१ली कसोटी=== {{Two-innings cricket match | date = १९–२३ ऑगस्ट २०२६ | team1 = {{cr-rt|PAK}} | team2 = {{cr|ENG}} | score-team1-inns1 = १७१ (४८.१ षटके) | runs-team1-inns1 = [[अब्दुल्ला शफिक]] ६१ (१०४) | wickets-team1-inns1 = [[जॉश टँग]] ५/४६ (९.१ षटके) | score-team2-inns1 = ४०९ (८९.५ षटके) | runs-team2-inns1 = [[हॅरी ब्रूक]] ९१ (९३) | wickets-team2-inns1 = [[अली उस्मान]] ५/९५ (२४ षटके) | score-team1-inns2 = १३५ (३७.३ षटके) | runs-team1-inns2 = [[मोहम्मद रिझवान]] ४१ (३९) | wickets-team1-inns2 = [[ऑली रॉबिन्सन]] ३/२९ (११ षटके) | result = इंग्लंड १ डाव आणि १०३ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html धावफलक] | venue = [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स ]] | umpires = [[क्रिस गॅफने]] (न्यू) आणि [[अलाहुद्दीन पालेकर]] (दआ) | motm = [[ऑली रॉबिन्सन]] (Eng) | toss = इंग्लंडने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला | rain = पावसामुळे दुसऱ्या दिवशी केवळ ५७ षटकांचा खेळ होऊ शकला. | notes = [[सलमान अली आगा]] याने कसोटी सामन्यात पहिल्यांदाच पाकिस्तानचे नेतृत्व केले.<ref>{{cite web |url=https://www.rediff.com/amp/cricket/report/babar-azams-absence-hits-pakistan-ahead-of-england-test-salman-gets-captaincy-call/20260818.htm |trans-title=इंग्लंडविरुद्धच्या कसोटी सामन्यापूर्वी बाबर आझमच्या अनुपस्थितीचा पाकिस्तानला फटका; सलमानकडे कर्णधारपदाची धुरा|title=Babar Azam's absence hits Pakistan ahead of England Test; Salman gets captaincy call |work=[[Rediff.com]] |date=१८ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> * [[अली उस्मान]] (पा) कसोटी कारकिर्दीतील पहिली 'फाइव्ह-विकेट हॉल' ([[पंचबळी]]) घेतली.<ref>{{cite web |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६|trans-title= पाच बळी मिळवूनही पाकिस्तानच्या गोलंदाजीतील त्रुटींबद्दल उस्मानची खंत |title=Usman rues Pakistan bowling lapses despite five-wicket haul |url=https://www.espncricinfo.com/story/england-vs-pakistan-1st-test-usman-rues-pakistan-bowling-lapses-despite-five-wicket-haul-1550824 |website=क्रिकइन्फो}}</ref> | विश्व कसोटी अजिंक्यपद: इंग्लंड १२, पाकिस्तान ०. }} ===२री कसोटी=== {{Two-innings cricket match | date = २७–३१ ऑगस्ट २०२६ | team1 = {{cr-rt|ENG}} | team2 = {{cr|PAK}} | score-team1-inns1 = २९० (६६.४ षटके) | runs-team1-inns1 = [[जेमी स्मिथ]] ६१ (८०) | wickets-team1-inns1 = [[मोहम्मद अब्बास]] ४/७३ (२० षटके) | score-team2-inns1 = ११० (३७.२ षटके) | runs-team2-inns1 = [[अझान अवैस]] ४६ (१०२) | wickets-team2-inns1 = [[ऑली रॉबिन्सन]] ४/११ (१३ षटके) | score-team1-inns2 = २०८ (५४.२ षटके) | runs-team1-inns2 = [[डॅन लॉरेन्स]] ५४ (७०) | wickets-team1-inns2 = [[मोहम्मद अब्बास]] ५/५७ (२२ षटके) | score-team2-inns2 = १९४ (५०.५ षटके) | runs-team2-inns2 = [[सौद शकील]] ९७ (१२२) | wickets-team2-inns2 = [[ऑली रॉबिन्सन]] ४/२४ (१४ षटके) | result = इंग्लंड १९४ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html धावफलक] | venue = [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] | umpires = [[अलाहुद्दीन पालेकर]] (दआ) आणि [[पॉल रायफेल]] (ऑ) | motm = [[ऑली रॉबिन्सन]] (इं) | toss = पाकिस्तानने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला | rain = पावसामुळे तिसऱ्या दिवशी केवळ २४.५ षटकांचा खेळ होऊ शकला. | notes = | विश्व कसोटी अजिंक्यपद: इंग्लंड १२, पाकिस्तान ०. }} ===३री कसोटी=== {{Two-innings cricket match | date = ९–१३ सप्टेंबर २०२६ | team1 = {{cr-rt|ENG}} | team2 = {{cr|PAK}} | score-team1-inns1 = | runs-team1-inns1 = | wickets-team1-inns1 = | score-team2-inns1 = | runs-team2-inns1 = | wickets-team2-inns1 = | score-team1-inns2 = | runs-team1-inns2 = | wickets-team1-inns2 = | score-team2-inns2 = | runs-team2-inns2 = | wickets-team2-inns2 = | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html धावफलक] | venue = [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] | umpires = [[क्रिस गॅफने]] (न्यू) आणि [[पॉल रायफेल]] (ऑ) | motm = | toss = | rain = | notes = }} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.espncricinfo.com/series/pakistan-tour-in-england-2026-1496563 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर] {{इंग्लंडचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} {{२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा}} [[वर्ग:पाकिस्तान क्रिकेट संघाचे इंग्लंड दौरे|२०२६]] [[वर्ग:पाकिस्तान क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|इंग्लंड]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघांचे इंग्लंड दौरे]] m6bs7lrog80ej56jdrkm6p8iyoowmrn 2707028 2707027 2026-08-31T07:17:18Z Nitin.kunjir 4684 /* कसोटी मालिका */ 2707028 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tour | series_name = पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६ | team1_image = Flag of England.svg | team1_name = इंग्लंड | team2_image = Flag of Pakistan.svg | team2_name = पाकिस्तान | from_date = १९ ऑगस्ट | to_date = १३ सप्टेंबर २०२६ | team1_captain = [[ज्यो रूट]] | team2_captain = [[बाबर आझम]]{{efn|name="Agha"|१ल्या कसोटी मध्ये [[सलमान अली आगा]]ने पाकिस्तानचे नेतृत्व केले.<ref name="ESPN" />}} | no_of_tests = 3 | team1_tests_won = | team2_tests_won = | team1_tests_most_runs = | team2_tests_most_runs = | team1_tests_most_wickets = | team2_tests_most_wickets = | player_of_test_series = }} [[पाकिस्तान क्रिकेट संघ]] सध्या [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|इंग्लंड]]विरुद्ध सामने खेळण्यासाठी ऑगस्ट आणि सप्टेंबर २०२६ दरम्यान [[इंग्लंड]]च्या दौऱ्यावर आहे. <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/cn4l4vjp9kgo |trans-title=२०२६ मध्ये लॉर्ड्सवर इंग्लंडच्या तीन कसोटी सामन्यांचे आयोजन होणार|title=Lord's to host three England Tests in 2026 |work=[[बीबीसी स्पोर्ट]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/oval-to-host-england-test-in-june-for-first-time-as-2026-fixtures-are-announced-1496508 |trans-title= २०२६ च्या सामन्यांचे वेळापत्रक जाहीर; ओव्हलवर पहिल्यांदाच जूनमध्ये इंग्लंडची कसोटी होणार|title=Oval to host England Test in June for first time as 2026 fixtures are announced |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/pakistan-to-tour-england-for-three-tests-in-2026-.html |trans-title= पाकिस्तान २०२६ मध्ये तीन कसोटी सामन्यांच्या मालिकेसाठी इंग्लंडचा दौरा करणार.|title=Pakistan to tour England for three Tests in 2026 |work=[[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |date=10 January 2014 |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> या दौऱ्यात तीन [[कसोटी सामने|कसोटी]] सामन्यांचा समावेश आहे.<ref>{{Cite web |date=२४ जुलै २०२५|trans-title= इंग्लंड २०२६ मध्ये न्यूझीलंड आणि पाकिस्तानविरुद्ध कसोटी मालिकांचे यजमानपद भूषवणार.|title=England to host New Zealand, Pakistan in test series in 2026 |url=https://www.reuters.com/sports/cricket/england-host-new-zealand-pakistan-test-series-2026-2025-07-24/ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६|website=[[रॉयटर्स]]|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/13401037/england-to-host-five-countries-in-blockbuster-2026-summer-of-international-cricket |trans-title= आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटच्या २०२६ च्या धमाकेदार उन्हाळी हंगामात इंग्लंड पाच देशांचे यजमानपद भूषवणार. |title=England to host five countries in blockbuster 2026 summer of international cricket |work=[[स्काय स्पोर्ट्स]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |trans-title= पुरुषांचा भविष्यकालीन दौरा कार्यक्रम |title=Men's Future Tours Program |url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |archive-date=२६ डिसेंबर २०२२|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |url-status=dead }}</ref> ही कसोटी मालिका [[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद]] स्पर्धेचा भाग आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/england-unveil-blockbuster-schedule-for-summer-of-2026 |trans-title= इंग्लंडकडून २०२६ च्या उन्हाळी हंगामासाठी दमदार वेळापत्रक जाहीर.|title=England unveil blockbuster schedule for summer of 2026 |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> जुलै २०२५ मध्ये, [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]]ाने २०२६ च्या देशांतर्गत आंतरराष्ट्रीय हंगामाचा भाग म्हणून या दौऱ्याचे वेळापत्रक निश्चित केले. <ref>{{cite web|url=https://www.ecb.co.uk/news/4320034/england-cricket-fixtures-for-2026-international-summer-announced |trans-title=२०२६ च्या आंतरराष्ट्रीय उन्हाळी हंगामासाठी इंग्लंड क्रिकेटचे सामने जाहीर|title=England Cricket fixtures for 2026 international summer announced |work=[[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]]|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:left;white-space:nowrap;margin:auto" |- !{{cr|ENG}}<ref>{{cite web|url=https://www.ecb.co.uk/news/4554459/england-men-name-squad-for-first-two-rothesay-tests-against-pakistan |trans-title= पाकिस्तानविरुद्धच्या पहिल्या दोन 'रोथसे' (Rothesay) कसोटी सामन्यांसाठी इंग्लंडच्या पुरुष संघाची घोषणा |title=England Men name squad for first two Rothesay Tests against Pakistan |work=[[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]]|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> !{{cr|PAK}}<ref>{{cite web|url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/pakistan-test-squads-announced-for-west-indies-and-england-tours.html |trans-title=|title= वेस्ट इंडीज आणि इंग्लंड दौऱ्यांसाठी पाकिस्तानचे कसोटी संघ जाहीर |work=[[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> |- |- style="vertical-align:top" | * [[ज्यो रूट]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[हॅरी ब्रूक]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]]) * [[एमिलियो गे]] * [[ऑली पोप]] * [[ऑली रॉबिन्सन]] * [[गस ॲटकिन्सन]] * [[जेमी स्मिथ]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[जॉर्डन कॉक्स]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[जॉश टँग]] * [[जोफ्रा आर्चर]] * [[डॅन लॉरेन्स]] * [[बेन डकेट]] * [[ब्रायडन कार्स]] * [[मॅथ्यू फिशर]] * [[शोएब बशीर]] * [[सोनी बेकर]] | * [[बाबर आझम]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[अझान अवैस]] * <s>[[अब्दुल्ला फजल]]</s> * [[अब्दुल्ला शफिक]] * [[अली उस्मान]] * अवैस झफर * [[आमेर जमाल]] * [[इमाम उल हक]] * [[उबेद शाह]] * [[खुर्रम शहजाद (क्रिकेट खेळाडू)|खुर्रम शहजाद]] * [[गाझी घोरी]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[मोहम्मद अब्बास]] * [[मोहम्मद अली (क्रिकेट खेळाडू)|मोहम्मद अली]] * [[मोहम्मद रिझवान]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[शान मसूद]] * [[सलमान अली आगा]] * [[साजिद खान]] * [[सौद शकील]] |} २४ जुलै रोजी, पाठीच्या दुखापतीमुळे [[अब्दुल्ला फजल]] मालिकेतून बाहेर पडला आणि त्याच्या जागी [[अब्दुल्ला शफिक]]ची निवड करण्यात आली.<ref>{{cite web|url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/update-on-pakistan-men-s-test-squad-for-west-indies-and-england-series.html |trans-title= वेस्ट इंडीज आणि इंग्लंड मालिकांसाठी पाकिस्तानच्या पुरुष कसोटी संघाबाबत अद्ययावत माहिती |title=Update on Pakistan men's Test squad for West Indies and England series |work=[[ पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> १८ ऑगस्ट रोजी, उजव्या हाताच्या दुखापतीमुळे [[बाबर आझम]] पहिल्या कसोटी सामन्यातून बाहेर पडला.<ref name="ESPN">{{cite web|last=रसूल|first=दान्याल |url=https://www.espncricinfo.com/story/babar-azam-ruled-out-of-first-test-against-england-salman-ali-agha-to-stand-in-as-captain-1550521 |trans-title= इंग्लंडविरुद्धच्या पहिल्या कसोटीतून बाबर बाहेर; सलमान आगा करणार नेतृत्व |title=Babar ruled out of first Test against England; Salman Agha to lead |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> २४ ऑगस्ट रोजी, दुसऱ्या कसोटीसाठीच्या संघात [[सोनी बेकर]]चा समावेश करण्यात आला; त्याने [[ब्रायडन कार्स]]ची जागा घेतली, ज्याची ईसीबी द्वारे चौकशी सुरू होती. <ref>{{cite web|url=https://www.ecb.co.uk/news/4565725/ecb-update--brydon-carse |trans-title=ईसीबी अपडेट - ब्रायडन कार्स |title=ECB Update - Brydon Carse |work=[[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ==कसोटी मालिका== ===१ली कसोटी=== {{Two-innings cricket match | date = १९–२३ ऑगस्ट २०२६ | team1 = {{cr-rt|PAK}} | team2 = {{cr|ENG}} | score-team1-inns1 = १७१ (४८.१ षटके) | runs-team1-inns1 = [[अब्दुल्ला शफिक]] ६१ (१०४) | wickets-team1-inns1 = [[जॉश टँग]] ५/४६ (९.१ षटके) | score-team2-inns1 = ४०९ (८९.५ षटके) | runs-team2-inns1 = [[हॅरी ब्रूक]] ९१ (९३) | wickets-team2-inns1 = [[अली उस्मान]] ५/९५ (२४ षटके) | score-team1-inns2 = १३५ (३७.३ षटके) | runs-team1-inns2 = [[मोहम्मद रिझवान]] ४१ (३९) | wickets-team1-inns2 = [[ऑली रॉबिन्सन]] ३/२९ (११ षटके) | result = इंग्लंड १ डाव आणि १०३ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html धावफलक] | venue = [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स ]] | umpires = [[क्रिस गॅफने]] (न्यू) आणि [[अलाहुद्दीन पालेकर]] (दआ) | motm = [[ऑली रॉबिन्सन]] (Eng) | toss = इंग्लंडने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला | rain = पावसामुळे दुसऱ्या दिवशी केवळ ५७ षटकांचा खेळ होऊ शकला. | notes = [[सलमान अली आगा]] याने कसोटी सामन्यात पहिल्यांदाच पाकिस्तानचे नेतृत्व केले.<ref>{{cite web |url=https://www.rediff.com/amp/cricket/report/babar-azams-absence-hits-pakistan-ahead-of-england-test-salman-gets-captaincy-call/20260818.htm |trans-title=इंग्लंडविरुद्धच्या कसोटी सामन्यापूर्वी बाबर आझमच्या अनुपस्थितीचा पाकिस्तानला फटका; सलमानकडे कर्णधारपदाची धुरा|title=Babar Azam's absence hits Pakistan ahead of England Test; Salman gets captaincy call |work=[[Rediff.com]] |date=१८ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> * [[अली उस्मान]] (पा) कसोटी कारकिर्दीतील पहिली 'फाइव्ह-विकेट हॉल' ([[पंचबळी]]) घेतली.<ref>{{cite web |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६|trans-title= पाच बळी मिळवूनही पाकिस्तानच्या गोलंदाजीतील त्रुटींबद्दल उस्मानची खंत |title=Usman rues Pakistan bowling lapses despite five-wicket haul |url=https://www.espncricinfo.com/story/england-vs-pakistan-1st-test-usman-rues-pakistan-bowling-lapses-despite-five-wicket-haul-1550824 |website=क्रिकइन्फो}}</ref> * विश्व कसोटी अजिंक्यपद गुण: इंग्लंड १२, पाकिस्तान ०. }} ===२री कसोटी=== {{Two-innings cricket match | date = २७–३१ ऑगस्ट २०२६ | team1 = {{cr-rt|ENG}} | team2 = {{cr|PAK}} | score-team1-inns1 = २९० (६६.४ षटके) | runs-team1-inns1 = [[जेमी स्मिथ]] ६१ (८०) | wickets-team1-inns1 = [[मोहम्मद अब्बास]] ४/७३ (२० षटके) | score-team2-inns1 = ११० (३७.२ षटके) | runs-team2-inns1 = [[अझान अवैस]] ४६ (१०२) | wickets-team2-inns1 = [[ऑली रॉबिन्सन]] ४/११ (१३ षटके) | score-team1-inns2 = २०८ (५४.२ षटके) | runs-team1-inns2 = [[डॅन लॉरेन्स]] ५४ (७०) | wickets-team1-inns2 = [[मोहम्मद अब्बास]] ५/५७ (२२ षटके) | score-team2-inns2 = १९४ (५०.५ षटके) | runs-team2-inns2 = [[सौद शकील]] ९७ (१२२) | wickets-team2-inns2 = [[ऑली रॉबिन्सन]] ४/२४ (१४ षटके) | result = इंग्लंड १९४ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html धावफलक] | venue = [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] | umpires = [[अलाहुद्दीन पालेकर]] (दआ) आणि [[पॉल रायफेल]] (ऑ) | motm = [[ऑली रॉबिन्सन]] (इं) | toss = पाकिस्तानने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला | rain = पावसामुळे तिसऱ्या दिवशी केवळ २४.५ षटकांचा खेळ होऊ शकला. | notes = विश्व कसोटी अजिंक्यपद गुण: इंग्लंड १२, पाकिस्तान ०. }} ===३री कसोटी=== {{Two-innings cricket match | date = ९–१३ सप्टेंबर २०२६ | team1 = {{cr-rt|ENG}} | team2 = {{cr|PAK}} | score-team1-inns1 = | runs-team1-inns1 = | wickets-team1-inns1 = | score-team2-inns1 = | runs-team2-inns1 = | wickets-team2-inns1 = | score-team1-inns2 = | runs-team1-inns2 = | wickets-team1-inns2 = | score-team2-inns2 = | runs-team2-inns2 = | wickets-team2-inns2 = | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html धावफलक] | venue = [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] | umpires = [[क्रिस गॅफने]] (न्यू) आणि [[पॉल रायफेल]] (ऑ) | motm = | toss = | rain = | notes = }} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.espncricinfo.com/series/pakistan-tour-in-england-2026-1496563 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर] {{इंग्लंडचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} {{२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा}} [[वर्ग:पाकिस्तान क्रिकेट संघाचे इंग्लंड दौरे|२०२६]] [[वर्ग:पाकिस्तान क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|इंग्लंड]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघांचे इंग्लंड दौरे]] 3v09j9mice7txofsz2d1xg7ugylibp4 2707029 2707028 2026-08-31T07:17:53Z Nitin.kunjir 4684 /* संदर्भयादी */ 2707029 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tour | series_name = पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६ | team1_image = Flag of England.svg | team1_name = इंग्लंड | team2_image = Flag of Pakistan.svg | team2_name = पाकिस्तान | from_date = १९ ऑगस्ट | to_date = १३ सप्टेंबर २०२६ | team1_captain = [[ज्यो रूट]] | team2_captain = [[बाबर आझम]]{{efn|name="Agha"|१ल्या कसोटी मध्ये [[सलमान अली आगा]]ने पाकिस्तानचे नेतृत्व केले.<ref name="ESPN" />}} | no_of_tests = 3 | team1_tests_won = | team2_tests_won = | team1_tests_most_runs = | team2_tests_most_runs = | team1_tests_most_wickets = | team2_tests_most_wickets = | player_of_test_series = }} [[पाकिस्तान क्रिकेट संघ]] सध्या [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|इंग्लंड]]विरुद्ध सामने खेळण्यासाठी ऑगस्ट आणि सप्टेंबर २०२६ दरम्यान [[इंग्लंड]]च्या दौऱ्यावर आहे. <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/cn4l4vjp9kgo |trans-title=२०२६ मध्ये लॉर्ड्सवर इंग्लंडच्या तीन कसोटी सामन्यांचे आयोजन होणार|title=Lord's to host three England Tests in 2026 |work=[[बीबीसी स्पोर्ट]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/oval-to-host-england-test-in-june-for-first-time-as-2026-fixtures-are-announced-1496508 |trans-title= २०२६ च्या सामन्यांचे वेळापत्रक जाहीर; ओव्हलवर पहिल्यांदाच जूनमध्ये इंग्लंडची कसोटी होणार|title=Oval to host England Test in June for first time as 2026 fixtures are announced |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/pakistan-to-tour-england-for-three-tests-in-2026-.html |trans-title= पाकिस्तान २०२६ मध्ये तीन कसोटी सामन्यांच्या मालिकेसाठी इंग्लंडचा दौरा करणार.|title=Pakistan to tour England for three Tests in 2026 |work=[[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |date=10 January 2014 |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> या दौऱ्यात तीन [[कसोटी सामने|कसोटी]] सामन्यांचा समावेश आहे.<ref>{{Cite web |date=२४ जुलै २०२५|trans-title= इंग्लंड २०२६ मध्ये न्यूझीलंड आणि पाकिस्तानविरुद्ध कसोटी मालिकांचे यजमानपद भूषवणार.|title=England to host New Zealand, Pakistan in test series in 2026 |url=https://www.reuters.com/sports/cricket/england-host-new-zealand-pakistan-test-series-2026-2025-07-24/ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६|website=[[रॉयटर्स]]|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/13401037/england-to-host-five-countries-in-blockbuster-2026-summer-of-international-cricket |trans-title= आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटच्या २०२६ च्या धमाकेदार उन्हाळी हंगामात इंग्लंड पाच देशांचे यजमानपद भूषवणार. |title=England to host five countries in blockbuster 2026 summer of international cricket |work=[[स्काय स्पोर्ट्स]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |trans-title= पुरुषांचा भविष्यकालीन दौरा कार्यक्रम |title=Men's Future Tours Program |url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |archive-date=२६ डिसेंबर २०२२|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |url-status=dead }}</ref> ही कसोटी मालिका [[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद]] स्पर्धेचा भाग आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/england-unveil-blockbuster-schedule-for-summer-of-2026 |trans-title= इंग्लंडकडून २०२६ च्या उन्हाळी हंगामासाठी दमदार वेळापत्रक जाहीर.|title=England unveil blockbuster schedule for summer of 2026 |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> जुलै २०२५ मध्ये, [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]]ाने २०२६ च्या देशांतर्गत आंतरराष्ट्रीय हंगामाचा भाग म्हणून या दौऱ्याचे वेळापत्रक निश्चित केले. <ref>{{cite web|url=https://www.ecb.co.uk/news/4320034/england-cricket-fixtures-for-2026-international-summer-announced |trans-title=२०२६ च्या आंतरराष्ट्रीय उन्हाळी हंगामासाठी इंग्लंड क्रिकेटचे सामने जाहीर|title=England Cricket fixtures for 2026 international summer announced |work=[[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]]|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:left;white-space:nowrap;margin:auto" |- !{{cr|ENG}}<ref>{{cite web|url=https://www.ecb.co.uk/news/4554459/england-men-name-squad-for-first-two-rothesay-tests-against-pakistan |trans-title= पाकिस्तानविरुद्धच्या पहिल्या दोन 'रोथसे' (Rothesay) कसोटी सामन्यांसाठी इंग्लंडच्या पुरुष संघाची घोषणा |title=England Men name squad for first two Rothesay Tests against Pakistan |work=[[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]]|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> !{{cr|PAK}}<ref>{{cite web|url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/pakistan-test-squads-announced-for-west-indies-and-england-tours.html |trans-title=|title= वेस्ट इंडीज आणि इंग्लंड दौऱ्यांसाठी पाकिस्तानचे कसोटी संघ जाहीर |work=[[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> |- |- style="vertical-align:top" | * [[ज्यो रूट]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[हॅरी ब्रूक]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]]) * [[एमिलियो गे]] * [[ऑली पोप]] * [[ऑली रॉबिन्सन]] * [[गस ॲटकिन्सन]] * [[जेमी स्मिथ]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[जॉर्डन कॉक्स]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[जॉश टँग]] * [[जोफ्रा आर्चर]] * [[डॅन लॉरेन्स]] * [[बेन डकेट]] * [[ब्रायडन कार्स]] * [[मॅथ्यू फिशर]] * [[शोएब बशीर]] * [[सोनी बेकर]] | * [[बाबर आझम]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[अझान अवैस]] * <s>[[अब्दुल्ला फजल]]</s> * [[अब्दुल्ला शफिक]] * [[अली उस्मान]] * अवैस झफर * [[आमेर जमाल]] * [[इमाम उल हक]] * [[उबेद शाह]] * [[खुर्रम शहजाद (क्रिकेट खेळाडू)|खुर्रम शहजाद]] * [[गाझी घोरी]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[मोहम्मद अब्बास]] * [[मोहम्मद अली (क्रिकेट खेळाडू)|मोहम्मद अली]] * [[मोहम्मद रिझवान]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[शान मसूद]] * [[सलमान अली आगा]] * [[साजिद खान]] * [[सौद शकील]] |} २४ जुलै रोजी, पाठीच्या दुखापतीमुळे [[अब्दुल्ला फजल]] मालिकेतून बाहेर पडला आणि त्याच्या जागी [[अब्दुल्ला शफिक]]ची निवड करण्यात आली.<ref>{{cite web|url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/update-on-pakistan-men-s-test-squad-for-west-indies-and-england-series.html |trans-title= वेस्ट इंडीज आणि इंग्लंड मालिकांसाठी पाकिस्तानच्या पुरुष कसोटी संघाबाबत अद्ययावत माहिती |title=Update on Pakistan men's Test squad for West Indies and England series |work=[[ पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> १८ ऑगस्ट रोजी, उजव्या हाताच्या दुखापतीमुळे [[बाबर आझम]] पहिल्या कसोटी सामन्यातून बाहेर पडला.<ref name="ESPN">{{cite web|last=रसूल|first=दान्याल |url=https://www.espncricinfo.com/story/babar-azam-ruled-out-of-first-test-against-england-salman-ali-agha-to-stand-in-as-captain-1550521 |trans-title= इंग्लंडविरुद्धच्या पहिल्या कसोटीतून बाबर बाहेर; सलमान आगा करणार नेतृत्व |title=Babar ruled out of first Test against England; Salman Agha to lead |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> २४ ऑगस्ट रोजी, दुसऱ्या कसोटीसाठीच्या संघात [[सोनी बेकर]]चा समावेश करण्यात आला; त्याने [[ब्रायडन कार्स]]ची जागा घेतली, ज्याची ईसीबी द्वारे चौकशी सुरू होती. <ref>{{cite web|url=https://www.ecb.co.uk/news/4565725/ecb-update--brydon-carse |trans-title=ईसीबी अपडेट - ब्रायडन कार्स |title=ECB Update - Brydon Carse |work=[[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ==कसोटी मालिका== ===१ली कसोटी=== {{Two-innings cricket match | date = १९–२३ ऑगस्ट २०२६ | team1 = {{cr-rt|PAK}} | team2 = {{cr|ENG}} | score-team1-inns1 = १७१ (४८.१ षटके) | runs-team1-inns1 = [[अब्दुल्ला शफिक]] ६१ (१०४) | wickets-team1-inns1 = [[जॉश टँग]] ५/४६ (९.१ षटके) | score-team2-inns1 = ४०९ (८९.५ षटके) | runs-team2-inns1 = [[हॅरी ब्रूक]] ९१ (९३) | wickets-team2-inns1 = [[अली उस्मान]] ५/९५ (२४ षटके) | score-team1-inns2 = १३५ (३७.३ षटके) | runs-team1-inns2 = [[मोहम्मद रिझवान]] ४१ (३९) | wickets-team1-inns2 = [[ऑली रॉबिन्सन]] ३/२९ (११ षटके) | result = इंग्लंड १ डाव आणि १०३ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html धावफलक] | venue = [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स ]] | umpires = [[क्रिस गॅफने]] (न्यू) आणि [[अलाहुद्दीन पालेकर]] (दआ) | motm = [[ऑली रॉबिन्सन]] (Eng) | toss = इंग्लंडने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला | rain = पावसामुळे दुसऱ्या दिवशी केवळ ५७ षटकांचा खेळ होऊ शकला. | notes = [[सलमान अली आगा]] याने कसोटी सामन्यात पहिल्यांदाच पाकिस्तानचे नेतृत्व केले.<ref>{{cite web |url=https://www.rediff.com/amp/cricket/report/babar-azams-absence-hits-pakistan-ahead-of-england-test-salman-gets-captaincy-call/20260818.htm |trans-title=इंग्लंडविरुद्धच्या कसोटी सामन्यापूर्वी बाबर आझमच्या अनुपस्थितीचा पाकिस्तानला फटका; सलमानकडे कर्णधारपदाची धुरा|title=Babar Azam's absence hits Pakistan ahead of England Test; Salman gets captaincy call |work=[[Rediff.com]] |date=१८ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> * [[अली उस्मान]] (पा) कसोटी कारकिर्दीतील पहिली 'फाइव्ह-विकेट हॉल' ([[पंचबळी]]) घेतली.<ref>{{cite web |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६|trans-title= पाच बळी मिळवूनही पाकिस्तानच्या गोलंदाजीतील त्रुटींबद्दल उस्मानची खंत |title=Usman rues Pakistan bowling lapses despite five-wicket haul |url=https://www.espncricinfo.com/story/england-vs-pakistan-1st-test-usman-rues-pakistan-bowling-lapses-despite-five-wicket-haul-1550824 |website=क्रिकइन्फो}}</ref> * विश्व कसोटी अजिंक्यपद गुण: इंग्लंड १२, पाकिस्तान ०. }} ===२री कसोटी=== {{Two-innings cricket match | date = २७–३१ ऑगस्ट २०२६ | team1 = {{cr-rt|ENG}} | team2 = {{cr|PAK}} | score-team1-inns1 = २९० (६६.४ षटके) | runs-team1-inns1 = [[जेमी स्मिथ]] ६१ (८०) | wickets-team1-inns1 = [[मोहम्मद अब्बास]] ४/७३ (२० षटके) | score-team2-inns1 = ११० (३७.२ षटके) | runs-team2-inns1 = [[अझान अवैस]] ४६ (१०२) | wickets-team2-inns1 = [[ऑली रॉबिन्सन]] ४/११ (१३ षटके) | score-team1-inns2 = २०८ (५४.२ षटके) | runs-team1-inns2 = [[डॅन लॉरेन्स]] ५४ (७०) | wickets-team1-inns2 = [[मोहम्मद अब्बास]] ५/५७ (२२ षटके) | score-team2-inns2 = १९४ (५०.५ षटके) | runs-team2-inns2 = [[सौद शकील]] ९७ (१२२) | wickets-team2-inns2 = [[ऑली रॉबिन्सन]] ४/२४ (१४ षटके) | result = इंग्लंड १९४ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html धावफलक] | venue = [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] | umpires = [[अलाहुद्दीन पालेकर]] (दआ) आणि [[पॉल रायफेल]] (ऑ) | motm = [[ऑली रॉबिन्सन]] (इं) | toss = पाकिस्तानने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला | rain = पावसामुळे तिसऱ्या दिवशी केवळ २४.५ षटकांचा खेळ होऊ शकला. | notes = विश्व कसोटी अजिंक्यपद गुण: इंग्लंड १२, पाकिस्तान ०. }} ===३री कसोटी=== {{Two-innings cricket match | date = ९–१३ सप्टेंबर २०२६ | team1 = {{cr-rt|ENG}} | team2 = {{cr|PAK}} | score-team1-inns1 = | runs-team1-inns1 = | wickets-team1-inns1 = | score-team2-inns1 = | runs-team2-inns1 = | wickets-team2-inns1 = | score-team1-inns2 = | runs-team1-inns2 = | wickets-team1-inns2 = | score-team2-inns2 = | runs-team2-inns2 = | wickets-team2-inns2 = | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html धावफलक] | venue = [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] | umpires = [[क्रिस गॅफने]] (न्यू) आणि [[पॉल रायफेल]] (ऑ) | motm = | toss = | rain = | notes = }} == नोंदी == {{Notelist}} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.espncricinfo.com/series/pakistan-tour-in-england-2026-1496563 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर] {{इंग्लंडचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} {{२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा}} [[वर्ग:पाकिस्तान क्रिकेट संघाचे इंग्लंड दौरे|२०२६]] [[वर्ग:पाकिस्तान क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|इंग्लंड]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघांचे इंग्लंड दौरे]] 6t2il7f4ttw4lvg6x3bpxwkhq65a8zo 0 383451 2707015 2026-08-31T06:19:34Z Aryan Bagkar 152513 नवीन पान: {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट अभिनवदित्य | पदवी = श्री-पृथ्वी-वल्लभ, महाराजाधिराज, परमेश्वर, | चित्र = | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = इ.... 2707015 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट अभिनवदित्य | पदवी = श्री-पृथ्वी-वल्लभ, महाराजाधिराज, परमेश्वर, | चित्र = | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. ६४५]] – [[इ.स. ६४६]] | राज्यारोहण = सम्राट पदाभिषेक | राज्याभिषेक = [[इ.स. ६४५]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[बादामी]] | उप राजधानी = | पूर्ण_नाव = अभिनवदित्य | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[आदित्यवर्मा]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[चंद्रादित्य]] | वडील = [[आदित्यवर्मा]] | आई = | पत्नी = | इतर_पत्नी = | पती = | इतर_पती = | संतती = | राजवंश = [[चालुक्य साम्राज्य]] | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = }} '''अभिनवदित्य''' (इ.स. ६४५-६४६) हा दक्षिण भारतातील वातापी येथील चालुक्य वंशाचा राजा होता. असे दिसते की, त्याचे आजोबा [[दुसरा पुलकेशी]] यांच्या मृत्यूनंतरच्या काळात, तो दुर्बळ झालेल्या चालुक्य सिंहासनावर त्याचे वडील [[आदित्यवर्मा]] यांच्यानंतर गादीवर आला. तो निपुत्रिक मरण पावला आणि बहुधा त्याचा काका [[चंद्रादित्य]] गादीवर आला. ==पार्श्वभूमी== अभिनवदित्याचे वडील [[आदित्यवर्मा]] हे शक्तिशाली चालुक्य सम्राट [[दुसरा पुलकेशी]] यांच्या मुलांपैकी एक होते. इ.स. ६४२-६४३ मध्ये पल्लवांच्या आक्रमणात [[दुसरा पुलकेशी]] यांचा पराभव झाला आणि कदाचित ते मारले गेले, त्यानंतर आदित्यवर्मन यांनी कमजोर झालेले चालुक्य सिंहासन सांभाळले, जसे की कुर्नूल (कर्णुल) अनुदान शिलालेखावरून दिसून येते. अभिनवदित्याने आपल्या वडिलांनंतर सिंहासनावर राज्य केले, जसे की त्याच्या नेलकुंड अनुदान शिलालेखावरून दिसून येते. तो कदाचित वारस नसताना मरण पावला, कारण चालुक्य सिंहासनावर राज्य करणारी त्यानंतरची ज्ञात व्यक्ती त्याचे काका [[चंद्रादित्य]] होते. त्यानंतर चंद्रदित्याचा धाकटा भाऊ [[पहिला विक्रमादित्य चालुक्य]] याने चालुक्य सत्ता पुन्हा प्रस्थापित केली. दुसरी शक्यता अशी आहे की अभिनवदित्य आणि विक्रमादित्य हे कुटुंबाच्या दोन वेगवेगळ्या शाखांचे होते आणि त्यांनी पुलकेशींच्या पूर्वीच्या साम्राज्याच्या वेगवेगळ्या भागांवर एकाच वेळी राज्य केले. अभिनवदित्याचा नेलकुंड शिलालेख हा एकमेव ऐतिहासिक स्रोत आहे ज्यात त्याचा उल्लेख आहे. त्यानंतरच्या चालुक्य नोंदींमध्ये त्याचे नाव वगळले गेले असावे कारण तो [[पहिला विक्रमादित्य चालुक्य]] सारख्या नंतरच्या शासकांच्या थेट उत्तराधिकाराच्या रांगेत नव्हता. इतिहासकार डी. पी. दीक्षित असे मानतात की त्याने कदाचित इ.स. ६४५ ते ६४७ दरम्यान राज्य केले आणि चालुक्य सत्ता पुनर्संचयित करण्याचा प्रयत्न करताना त्याचा मृत्यू झाला. ==नेलकुंड शिलालेख== अभिनवदित्याचा नेलकुंडा ताम्रपट शिलालेख १९५० च्या दशकात [[म्हैसूर]] राज्याच्या पुरातत्व विभागाच्या निदर्शनास आला. हे ताम्रपट मूळतः होलाळकेरे जवळील गंजीगट्टे गावातील रहिवासी पुजार भीमन्ना यांच्या कुटुंबाच्या ताब्यात होते. नंतर हा शिलालेख चित्रदुर्ग येथील पुरातत्व संग्रहालयाला देण्यात आला. हा शिलालेख एका गोलाकार कड्याने बांधलेल्या तीन तांब्याच्या पट्ट्यांच्या संचाच्या स्वरूपात आहे, जो डुकराचे चिन्ह असलेल्या एका गोलाकार शिक्क्याला जोडलेला आहे. पहिल्या आणि तिसऱ्या पट्टीवर फक्त एका बाजूला कोरीवकाम केलेले आहे, तर दुसऱ्या पट्टीवर दोन्ही बाजूंना कोरीवकाम केलेले आहे. या लिखाणात ७ व्या शतकातील तेलुगू-कन्नड लिपीत कोरलेल्या संस्कृत भाषेतील २८ ओळी आहेत. या शिलालेखात प्रथम हिंदू देव हरी ([[विष्णू]]) यांच्या पायांची स्तुती केली आहे, ज्यांनी राक्षस (बली) चा जीव घेतला, त्यानंतर चालुक्य राजवंशाची प्रशस्ती (स्तुती) आहे. प्रशस्तीच्या वंशावळीच्या भागात अभिनवदित्य, त्याचे वडील आदित्यवर्मन आणि त्याचे आजोबा पुलकेशीन द्वितीय यांचा उल्लेख आहे; या तिन्ही राजांना महाराजाधिराज आणि परमेश्वर या शाही पदव्या बहाल केल्या आहेत. त्याच्या आजोबांप्रमाणे, अभिनवदित्याला सत्याश्रय- पृथ्वी-वल्लभ ही पदवी देखील बहाल केली आहे. पुढे, शिलालेखात अभिनवदित्याने उच्च-शृंग विषयात (जिल्ह्यात) असलेले नेलकुंडा गाव कुप्प-शर्मन नावाच्या ब्राह्मणाला दान केल्याची नोंद आहे. नेलकुंडा हे कर्नाटकातील दावणगेरे जिल्ह्यातील सध्याच्या नळकुंडा म्हणून ओळखले जाऊ शकते; उच्च-शृंग हे नाव त्याच जिल्ह्यातील सध्याच्या उचंगीदुर्गा गावाच्या नावात जपले गेले आहे. दान घेणारा कुप्प-शर्मन देवरत - कौशिक गोत्राचा (वंशाचा) होता आणि तो वेद आणि वेदांगांमध्ये पारंगत होता. हा दस्तऐवज दानपत्राचे उल्लंघन करणाऱ्या कोणालाही शाप देणाऱ्या शापवाणी श्लोकांनी समाप्त होतो. हे दान हिंदू पंचांगातील भाद्रपद महिन्याच्या पौर्णिमेला करण्यात आले होते; शिलालेखात असे म्हटले आहे की ते राजा अभिनवदित्याच्या "विजयी कारकिर्दीत" बनवले गेले होते, परंतु त्यात राज्याभिषेक वर्षाचा उल्लेख नाही. 1fbi7t4d5959nfgb6myk2pxj8y6fayq 0 383452 2707025 2026-08-31T07:00:41Z Aryan Bagkar 152513 नवीन पान: {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट चंद्रादित्य | पदवी = श्री-पृथ्वी-वल्लभ, महाराजाधिराज, परमेश्वर, | चित्र = | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = इ... 2707025 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट चंद्रादित्य | पदवी = श्री-पृथ्वी-वल्लभ, महाराजाधिराज, परमेश्वर, | चित्र = | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. ६४५]] – [[इ.स. ६४६]] | राज्यारोहण = सम्राट पदाभिषेक | राज्याभिषेक = [[इ.स. ६४५]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[बादामी]] | उप राजधानी = | पूर्ण_नाव = चंद्रादित्य | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[अभिनवदित्य]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[विजया भट्टारिका]] | वडील = [[दुसरा पुलकेशी]] | आई = | पत्नी = [[विजया भट्टारिका]] | इतर_पत्नी = | पती = | इतर_पती = | संतती = | राजवंश = [[चालुक्य साम्राज्य]] | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = }} '''चंद्रादित्य''' (राज्यकाळ अंदाजे  ६४६-६४९) हा द्वीपकल्पीय भारतातील दख्खन प्रदेशात राज्य करणाऱ्या वातापीच्या चालुक्य राजवंशाचा राजा होता. त्याचे वडील [[दुसरा पुलकेशी]] हे एक शक्तिशाली सम्राट होते, जे पल्लवांच्या आक्रमणादरम्यान पराभूत झाले आणि बहुधा मारले गेले. पुलकेशीनच्या मृत्यूनंतर अल्प काळासाठी कमकुवत झालेले सिंहासन ज्या राजांनी भूषवले, त्यांमध्ये चंद्रादित्यचा समावेश असावा. त्याच्या आधी त्याचा भाऊ [[आदित्यवर्मा]] आणि [[आदित्यवर्मा]]चा मुलगा [[अभिनवदित्य]] यांनी राज्य केले होते. त्याच्या मृत्यूनंतर, त्याची पत्नी [[विजया भट्टारिका]] हिने त्यांच्या अल्पवयीन मुलाच्या वतीने राजप्रतिनिधी म्हणून राज्यकारभार पाहिला असावा. याच काळात, त्याचा भाऊ [[पहिला विक्रमादित्य चालुक्य]], जो नंतर सिंहासनावर आरूढ झाला, त्याने चालुक्य सैन्याचा सर्वोच्च सेनापती म्हणून चालुक्य सत्ता पुनर्स्थापित केली असावी असे दिसते. ==माहितीचे स्रोत== चंद्रादित्य हा त्याच्या पत्नी [[विजया भट्टारिका]] (उर्फ विजया-महादेवी) यांच्या नेरूर आणि कोचरे (किंवा कोचरी) येथील अनुदान शिलालेखांमधून ओळखला जातो. त्याचा उल्लेख त्याचा धाकटा भाऊ विक्रमादित्य प्रथम याच्या कुकनूर शिलालेखातही आढळतो. ==राजकीय स्थिती== चंद्रादित्य हा शक्तिशाली चालुक्य राजा [[दुसरा पुलकेशी]] याचा मुलगा होता, जो सुमारे ६४२ च्या सुमारास चालुक्य राजधानी वतापीवर झालेल्या पल्लवांच्या आक्रमणादरम्यान पराभूत झाला आणि बहुधा मारला गेला. सुमारे ६५५ च्या सुमारास पुलकेशीनचा मुलगा विक्रमादित्य प्रथम याने चालुक्य सत्ता पुनर्स्थापित केली आणि मधल्या काळातील चालुक्य इतिहास अनिश्चित आहे: अशी शक्यता आहे की पुलकेशीनच्या मृत्यूनंतर, त्याचा मुलगा आदित्यवर्मन गादीवर आला आणि त्यानंतर आदित्यवर्मनचा मुलगा अभिनवदित्य गादीवर आला. विक्रमादित्याच्या कुकनूर शिलालेखात चंद्रादित्याला भट्टारक ही पदवी दिली आहे. नेरूर शिलालेखाच्या राजवंशावळ विभागात चंद्रादित्याचा धाकटा भाऊ विक्रमादित्य प्रथम याचा उल्लेख त्याचे वडील पुलकेशीन द्वितीय यांच्यानंतर केला आहे, आणि विक्रमादित्याला चालुक्य राजवटीचा पुनर्संस्थापक म्हणून वर्णन केले आहे. त्यामुळे, जे.एफ. फ्लीट आणि डी.सी. सिरकार यांसारखे विद्वान असा सिद्धांत मांडतात की चंद्रादित्य एक मांडलिक शासक होता. डी. पी. दीक्षित सारख्या इतर विद्वानांनी, खालील मुद्द्यांच्या आधारे असा सिद्धांत मांडला आहे की, अभिनवदित्यानंतर चंद्रदित्याने इ.स. ६४६-६४९ च्या सुमारास सिंहासन धारण केले होते : चंद्रादित्याची पत्नी विजया-भट्टारिका यांच्या नेरूर आणि कोचरे शिलालेखांमध्ये त्यांना श्री-पृथ्वी-वल्लभ ("संपत्ती आणि पृथ्वीच्या देवीचा प्रिय"), परमेश्वर ("सर्वोच्च स्वामी"), आणि महाराजाधिराज ("महान राजांचा राजा") या शाही पदव्या बहाल केल्या आहेत. शिलालेखांनी विजया-भट्टारिका यांना मुख्य राणीची पदवी दिली आहे: महिषी , भट्टारिका आणि महादेवी. शिलालेखांमध्ये विक्रमादित्याचे वर्णन चंद्रादित्याचा धाकटा भाऊ आणि पुलकेशींचा "प्रिय पुत्र" तसेच शत्रू राजांना पराभूत करून चालुक्य शक्ती पुनर्संचयित करणारी व्यक्ती म्हणून केले आहे. तथापि, ते विक्रमादित्याला कोणताही राजपद बहाल करत नाहीत. हे शिलालेख विजया-भट्टारिका यांच्या राज्याभिषेकाच्या वर्षांतील आहेत, ज्यामुळे असे सूचित होते की जेव्हा हे अनुदान जारी केले गेले तेव्हा चंद्रादित्य मरण पावला होता. एका सिद्धांतानुसार, त्याची पत्नी या वेळी त्यांच्या अल्पवयीन मुलाच्या वतीने राजप्रतिनिधी म्हणून राज्य करत होती. अशी शक्यता आहे की विक्रमादित्य या काळात प्रसिद्धीस आला आणि चालुक्य सैन्याचा सर्वोच्च सेनापती म्हणून राजवंशाची सत्ता पुनर्संचयित केल्यानंतर तो वास्तविक शासक बनला. नंतर, चंद्रादित्य आणि विजया यांच्या मुलाचा (नैसर्गिकरित्या किंवा अन्यथा) मृत्यू झाल्यानंतर, तो औपचारिकपणे चालुक्य सिंहासनावर आरूढ झाला. fwi44ffnxr8w5gnzl4ujh0waufud32o 2707026 2707025 2026-08-31T07:01:10Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2707026 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट चंद्रादित्य | पदवी = श्री-पृथ्वी-वल्लभ, महाराजाधिराज, परमेश्वर, | चित्र = | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. ६४६]] – [[इ.स. ६४९]] | राज्यारोहण = सम्राट पदाभिषेक | राज्याभिषेक = [[इ.स. ६४६]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[बादामी]] | उप राजधानी = | पूर्ण_नाव = चंद्रादित्य | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[अभिनवदित्य]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[विजया भट्टारिका]] | वडील = [[दुसरा पुलकेशी]] | आई = | पत्नी = [[विजया भट्टारिका]] | इतर_पत्नी = | पती = | इतर_पती = | संतती = | राजवंश = [[चालुक्य साम्राज्य]] | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = }} '''चंद्रादित्य''' (राज्यकाळ अंदाजे  ६४६-६४९) हा द्वीपकल्पीय भारतातील दख्खन प्रदेशात राज्य करणाऱ्या वातापीच्या चालुक्य राजवंशाचा राजा होता. त्याचे वडील [[दुसरा पुलकेशी]] हे एक शक्तिशाली सम्राट होते, जे पल्लवांच्या आक्रमणादरम्यान पराभूत झाले आणि बहुधा मारले गेले. पुलकेशीनच्या मृत्यूनंतर अल्प काळासाठी कमकुवत झालेले सिंहासन ज्या राजांनी भूषवले, त्यांमध्ये चंद्रादित्यचा समावेश असावा. त्याच्या आधी त्याचा भाऊ [[आदित्यवर्मा]] आणि [[आदित्यवर्मा]]चा मुलगा [[अभिनवदित्य]] यांनी राज्य केले होते. त्याच्या मृत्यूनंतर, त्याची पत्नी [[विजया भट्टारिका]] हिने त्यांच्या अल्पवयीन मुलाच्या वतीने राजप्रतिनिधी म्हणून राज्यकारभार पाहिला असावा. याच काळात, त्याचा भाऊ [[पहिला विक्रमादित्य चालुक्य]], जो नंतर सिंहासनावर आरूढ झाला, त्याने चालुक्य सैन्याचा सर्वोच्च सेनापती म्हणून चालुक्य सत्ता पुनर्स्थापित केली असावी असे दिसते. ==माहितीचे स्रोत== चंद्रादित्य हा त्याच्या पत्नी [[विजया भट्टारिका]] (उर्फ विजया-महादेवी) यांच्या नेरूर आणि कोचरे (किंवा कोचरी) येथील अनुदान शिलालेखांमधून ओळखला जातो. त्याचा उल्लेख त्याचा धाकटा भाऊ विक्रमादित्य प्रथम याच्या कुकनूर शिलालेखातही आढळतो. ==राजकीय स्थिती== चंद्रादित्य हा शक्तिशाली चालुक्य राजा [[दुसरा पुलकेशी]] याचा मुलगा होता, जो सुमारे ६४२ च्या सुमारास चालुक्य राजधानी वतापीवर झालेल्या पल्लवांच्या आक्रमणादरम्यान पराभूत झाला आणि बहुधा मारला गेला. सुमारे ६५५ च्या सुमारास पुलकेशीनचा मुलगा विक्रमादित्य प्रथम याने चालुक्य सत्ता पुनर्स्थापित केली आणि मधल्या काळातील चालुक्य इतिहास अनिश्चित आहे: अशी शक्यता आहे की पुलकेशीनच्या मृत्यूनंतर, त्याचा मुलगा आदित्यवर्मन गादीवर आला आणि त्यानंतर आदित्यवर्मनचा मुलगा अभिनवदित्य गादीवर आला. विक्रमादित्याच्या कुकनूर शिलालेखात चंद्रादित्याला भट्टारक ही पदवी दिली आहे. नेरूर शिलालेखाच्या राजवंशावळ विभागात चंद्रादित्याचा धाकटा भाऊ विक्रमादित्य प्रथम याचा उल्लेख त्याचे वडील पुलकेशीन द्वितीय यांच्यानंतर केला आहे, आणि विक्रमादित्याला चालुक्य राजवटीचा पुनर्संस्थापक म्हणून वर्णन केले आहे. त्यामुळे, जे.एफ. फ्लीट आणि डी.सी. सिरकार यांसारखे विद्वान असा सिद्धांत मांडतात की चंद्रादित्य एक मांडलिक शासक होता. डी. पी. दीक्षित सारख्या इतर विद्वानांनी, खालील मुद्द्यांच्या आधारे असा सिद्धांत मांडला आहे की, अभिनवदित्यानंतर चंद्रदित्याने इ.स. ६४६-६४९ च्या सुमारास सिंहासन धारण केले होते : चंद्रादित्याची पत्नी विजया-भट्टारिका यांच्या नेरूर आणि कोचरे शिलालेखांमध्ये त्यांना श्री-पृथ्वी-वल्लभ ("संपत्ती आणि पृथ्वीच्या देवीचा प्रिय"), परमेश्वर ("सर्वोच्च स्वामी"), आणि महाराजाधिराज ("महान राजांचा राजा") या शाही पदव्या बहाल केल्या आहेत. शिलालेखांनी विजया-भट्टारिका यांना मुख्य राणीची पदवी दिली आहे: महिषी , भट्टारिका आणि महादेवी. शिलालेखांमध्ये विक्रमादित्याचे वर्णन चंद्रादित्याचा धाकटा भाऊ आणि पुलकेशींचा "प्रिय पुत्र" तसेच शत्रू राजांना पराभूत करून चालुक्य शक्ती पुनर्संचयित करणारी व्यक्ती म्हणून केले आहे. तथापि, ते विक्रमादित्याला कोणताही राजपद बहाल करत नाहीत. हे शिलालेख विजया-भट्टारिका यांच्या राज्याभिषेकाच्या वर्षांतील आहेत, ज्यामुळे असे सूचित होते की जेव्हा हे अनुदान जारी केले गेले तेव्हा चंद्रादित्य मरण पावला होता. एका सिद्धांतानुसार, त्याची पत्नी या वेळी त्यांच्या अल्पवयीन मुलाच्या वतीने राजप्रतिनिधी म्हणून राज्य करत होती. अशी शक्यता आहे की विक्रमादित्य या काळात प्रसिद्धीस आला आणि चालुक्य सैन्याचा सर्वोच्च सेनापती म्हणून राजवंशाची सत्ता पुनर्संचयित केल्यानंतर तो वास्तविक शासक बनला. नंतर, चंद्रादित्य आणि विजया यांच्या मुलाचा (नैसर्गिकरित्या किंवा अन्यथा) मृत्यू झाल्यानंतर, तो औपचारिकपणे चालुक्य सिंहासनावर आरूढ झाला. i8uc6zap5wcqipeiq9913jt375rh1gk 2707044 2707026 2026-08-31T08:19:39Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2707044 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट चंद्रादित्य | पदवी = श्री-पृथ्वी-वल्लभ, महाराजाधिराज, परमेश्वर, | चित्र = Chalukya dynasty mural of a royal couple at the Badami caves.jpg | चित्र_शीर्षक = [[बदामी]] लेण्यांमधील सम्राट [[चंद्रादित्य]] आणि त्यांची पत्नी सम्राज्ञी विजया यांचे भित्तिचित्र. | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. ६४६]] – [[इ.स. ६४९]] | राज्यारोहण = सम्राट पदाभिषेक | राज्याभिषेक = [[इ.स. ६४६]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[बादामी]] | उप राजधानी = | पूर्ण_नाव = चंद्रादित्य | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[अभिनवदित्य]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[विजया भट्टारिका]] | वडील = [[दुसरा पुलकेशी]] | आई = | पत्नी = [[विजया भट्टारिका]] | इतर_पत्नी = | पती = | इतर_पती = | संतती = | राजवंश = [[चालुक्य साम्राज्य]] | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = }} '''चंद्रादित्य''' (राज्यकाळ अंदाजे  ६४६-६४९) हा द्वीपकल्पीय भारतातील दख्खन प्रदेशात राज्य करणाऱ्या वातापीच्या चालुक्य राजवंशाचा राजा होता. त्याचे वडील [[दुसरा पुलकेशी]] हे एक शक्तिशाली सम्राट होते, जे पल्लवांच्या आक्रमणादरम्यान पराभूत झाले आणि बहुधा मारले गेले. पुलकेशीनच्या मृत्यूनंतर अल्प काळासाठी कमकुवत झालेले सिंहासन ज्या राजांनी भूषवले, त्यांमध्ये चंद्रादित्यचा समावेश असावा. त्याच्या आधी त्याचा भाऊ [[आदित्यवर्मा]] आणि [[आदित्यवर्मा]]चा मुलगा [[अभिनवदित्य]] यांनी राज्य केले होते. त्याच्या मृत्यूनंतर, त्याची पत्नी [[विजया भट्टारिका]] हिने त्यांच्या अल्पवयीन मुलाच्या वतीने राजप्रतिनिधी म्हणून राज्यकारभार पाहिला असावा. याच काळात, त्याचा भाऊ [[पहिला विक्रमादित्य चालुक्य]], जो नंतर सिंहासनावर आरूढ झाला, त्याने चालुक्य सैन्याचा सर्वोच्च सेनापती म्हणून चालुक्य सत्ता पुनर्स्थापित केली असावी असे दिसते. ==माहितीचे स्रोत== चंद्रादित्य हा त्याच्या पत्नी [[विजया भट्टारिका]] (उर्फ विजया-महादेवी) यांच्या नेरूर आणि कोचरे (किंवा कोचरी) येथील अनुदान शिलालेखांमधून ओळखला जातो. त्याचा उल्लेख त्याचा धाकटा भाऊ विक्रमादित्य प्रथम याच्या कुकनूर शिलालेखातही आढळतो. ==राजकीय स्थिती== चंद्रादित्य हा शक्तिशाली चालुक्य राजा [[दुसरा पुलकेशी]] याचा मुलगा होता, जो सुमारे ६४२ च्या सुमारास चालुक्य राजधानी वतापीवर झालेल्या पल्लवांच्या आक्रमणादरम्यान पराभूत झाला आणि बहुधा मारला गेला. सुमारे ६५५ च्या सुमारास पुलकेशीनचा मुलगा विक्रमादित्य प्रथम याने चालुक्य सत्ता पुनर्स्थापित केली आणि मधल्या काळातील चालुक्य इतिहास अनिश्चित आहे: अशी शक्यता आहे की पुलकेशीनच्या मृत्यूनंतर, त्याचा मुलगा आदित्यवर्मन गादीवर आला आणि त्यानंतर आदित्यवर्मनचा मुलगा अभिनवदित्य गादीवर आला. विक्रमादित्याच्या कुकनूर शिलालेखात चंद्रादित्याला भट्टारक ही पदवी दिली आहे. नेरूर शिलालेखाच्या राजवंशावळ विभागात चंद्रादित्याचा धाकटा भाऊ विक्रमादित्य प्रथम याचा उल्लेख त्याचे वडील पुलकेशीन द्वितीय यांच्यानंतर केला आहे, आणि विक्रमादित्याला चालुक्य राजवटीचा पुनर्संस्थापक म्हणून वर्णन केले आहे. त्यामुळे, जे.एफ. फ्लीट आणि डी.सी. सिरकार यांसारखे विद्वान असा सिद्धांत मांडतात की चंद्रादित्य एक मांडलिक शासक होता. डी. पी. दीक्षित सारख्या इतर विद्वानांनी, खालील मुद्द्यांच्या आधारे असा सिद्धांत मांडला आहे की, अभिनवदित्यानंतर चंद्रदित्याने इ.स. ६४६-६४९ च्या सुमारास सिंहासन धारण केले होते : चंद्रादित्याची पत्नी विजया-भट्टारिका यांच्या नेरूर आणि कोचरे शिलालेखांमध्ये त्यांना श्री-पृथ्वी-वल्लभ ("संपत्ती आणि पृथ्वीच्या देवीचा प्रिय"), परमेश्वर ("सर्वोच्च स्वामी"), आणि महाराजाधिराज ("महान राजांचा राजा") या शाही पदव्या बहाल केल्या आहेत. शिलालेखांनी विजया-भट्टारिका यांना मुख्य राणीची पदवी दिली आहे: महिषी , भट्टारिका आणि महादेवी. शिलालेखांमध्ये विक्रमादित्याचे वर्णन चंद्रादित्याचा धाकटा भाऊ आणि पुलकेशींचा "प्रिय पुत्र" तसेच शत्रू राजांना पराभूत करून चालुक्य शक्ती पुनर्संचयित करणारी व्यक्ती म्हणून केले आहे. तथापि, ते विक्रमादित्याला कोणताही राजपद बहाल करत नाहीत. हे शिलालेख विजया-भट्टारिका यांच्या राज्याभिषेकाच्या वर्षांतील आहेत, ज्यामुळे असे सूचित होते की जेव्हा हे अनुदान जारी केले गेले तेव्हा चंद्रादित्य मरण पावला होता. एका सिद्धांतानुसार, त्याची पत्नी या वेळी त्यांच्या अल्पवयीन मुलाच्या वतीने राजप्रतिनिधी म्हणून राज्य करत होती. अशी शक्यता आहे की विक्रमादित्य या काळात प्रसिद्धीस आला आणि चालुक्य सैन्याचा सर्वोच्च सेनापती म्हणून राजवंशाची सत्ता पुनर्संचयित केल्यानंतर तो वास्तविक शासक बनला. नंतर, चंद्रादित्य आणि विजया यांच्या मुलाचा (नैसर्गिकरित्या किंवा अन्यथा) मृत्यू झाल्यानंतर, तो औपचारिकपणे चालुक्य सिंहासनावर आरूढ झाला. 8dfluyb8he8wy05gbudtpy0xj4if3el 2707045 2707044 2026-08-31T08:20:20Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2707045 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट चंद्रादित्य | पदवी = श्री-पृथ्वी-वल्लभ, महाराजाधिराज, परमेश्वर, | चित्र = Chalukya dynasty mural of a royal couple at the Badami caves.jpg | चित्र_शीर्षक = [[बदामी]] लेण्यांमधील सम्राट चंद्रादित्य आणि त्यांची पत्नी सम्राज्ञी [[विजया भट्टारिका]] यांचे भित्तिचित्र. | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. ६४६]] – [[इ.स. ६४९]] | राज्यारोहण = सम्राट पदाभिषेक | राज्याभिषेक = [[इ.स. ६४६]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[बादामी]] | उप राजधानी = | पूर्ण_नाव = चंद्रादित्य | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[अभिनवदित्य]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[विजया भट्टारिका]] | वडील = [[दुसरा पुलकेशी]] | आई = | पत्नी = [[विजया भट्टारिका]] | इतर_पत्नी = | पती = | इतर_पती = | संतती = | राजवंश = [[चालुक्य साम्राज्य]] | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = }} '''चंद्रादित्य''' (राज्यकाळ अंदाजे  ६४६-६४९) हा द्वीपकल्पीय भारतातील दख्खन प्रदेशात राज्य करणाऱ्या वातापीच्या चालुक्य राजवंशाचा राजा होता. त्याचे वडील [[दुसरा पुलकेशी]] हे एक शक्तिशाली सम्राट होते, जे पल्लवांच्या आक्रमणादरम्यान पराभूत झाले आणि बहुधा मारले गेले. पुलकेशीनच्या मृत्यूनंतर अल्प काळासाठी कमकुवत झालेले सिंहासन ज्या राजांनी भूषवले, त्यांमध्ये चंद्रादित्यचा समावेश असावा. त्याच्या आधी त्याचा भाऊ [[आदित्यवर्मा]] आणि [[आदित्यवर्मा]]चा मुलगा [[अभिनवदित्य]] यांनी राज्य केले होते. त्याच्या मृत्यूनंतर, त्याची पत्नी [[विजया भट्टारिका]] हिने त्यांच्या अल्पवयीन मुलाच्या वतीने राजप्रतिनिधी म्हणून राज्यकारभार पाहिला असावा. याच काळात, त्याचा भाऊ [[पहिला विक्रमादित्य चालुक्य]], जो नंतर सिंहासनावर आरूढ झाला, त्याने चालुक्य सैन्याचा सर्वोच्च सेनापती म्हणून चालुक्य सत्ता पुनर्स्थापित केली असावी असे दिसते. ==माहितीचे स्रोत== चंद्रादित्य हा त्याच्या पत्नी [[विजया भट्टारिका]] (उर्फ विजया-महादेवी) यांच्या नेरूर आणि कोचरे (किंवा कोचरी) येथील अनुदान शिलालेखांमधून ओळखला जातो. त्याचा उल्लेख त्याचा धाकटा भाऊ विक्रमादित्य प्रथम याच्या कुकनूर शिलालेखातही आढळतो. ==राजकीय स्थिती== चंद्रादित्य हा शक्तिशाली चालुक्य राजा [[दुसरा पुलकेशी]] याचा मुलगा होता, जो सुमारे ६४२ च्या सुमारास चालुक्य राजधानी वतापीवर झालेल्या पल्लवांच्या आक्रमणादरम्यान पराभूत झाला आणि बहुधा मारला गेला. सुमारे ६५५ च्या सुमारास पुलकेशीनचा मुलगा विक्रमादित्य प्रथम याने चालुक्य सत्ता पुनर्स्थापित केली आणि मधल्या काळातील चालुक्य इतिहास अनिश्चित आहे: अशी शक्यता आहे की पुलकेशीनच्या मृत्यूनंतर, त्याचा मुलगा आदित्यवर्मन गादीवर आला आणि त्यानंतर आदित्यवर्मनचा मुलगा अभिनवदित्य गादीवर आला. विक्रमादित्याच्या कुकनूर शिलालेखात चंद्रादित्याला भट्टारक ही पदवी दिली आहे. नेरूर शिलालेखाच्या राजवंशावळ विभागात चंद्रादित्याचा धाकटा भाऊ विक्रमादित्य प्रथम याचा उल्लेख त्याचे वडील पुलकेशीन द्वितीय यांच्यानंतर केला आहे, आणि विक्रमादित्याला चालुक्य राजवटीचा पुनर्संस्थापक म्हणून वर्णन केले आहे. त्यामुळे, जे.एफ. फ्लीट आणि डी.सी. सिरकार यांसारखे विद्वान असा सिद्धांत मांडतात की चंद्रादित्य एक मांडलिक शासक होता. डी. पी. दीक्षित सारख्या इतर विद्वानांनी, खालील मुद्द्यांच्या आधारे असा सिद्धांत मांडला आहे की, अभिनवदित्यानंतर चंद्रदित्याने इ.स. ६४६-६४९ च्या सुमारास सिंहासन धारण केले होते : चंद्रादित्याची पत्नी विजया-भट्टारिका यांच्या नेरूर आणि कोचरे शिलालेखांमध्ये त्यांना श्री-पृथ्वी-वल्लभ ("संपत्ती आणि पृथ्वीच्या देवीचा प्रिय"), परमेश्वर ("सर्वोच्च स्वामी"), आणि महाराजाधिराज ("महान राजांचा राजा") या शाही पदव्या बहाल केल्या आहेत. शिलालेखांनी विजया-भट्टारिका यांना मुख्य राणीची पदवी दिली आहे: महिषी , भट्टारिका आणि महादेवी. शिलालेखांमध्ये विक्रमादित्याचे वर्णन चंद्रादित्याचा धाकटा भाऊ आणि पुलकेशींचा "प्रिय पुत्र" तसेच शत्रू राजांना पराभूत करून चालुक्य शक्ती पुनर्संचयित करणारी व्यक्ती म्हणून केले आहे. तथापि, ते विक्रमादित्याला कोणताही राजपद बहाल करत नाहीत. हे शिलालेख विजया-भट्टारिका यांच्या राज्याभिषेकाच्या वर्षांतील आहेत, ज्यामुळे असे सूचित होते की जेव्हा हे अनुदान जारी केले गेले तेव्हा चंद्रादित्य मरण पावला होता. एका सिद्धांतानुसार, त्याची पत्नी या वेळी त्यांच्या अल्पवयीन मुलाच्या वतीने राजप्रतिनिधी म्हणून राज्य करत होती. अशी शक्यता आहे की विक्रमादित्य या काळात प्रसिद्धीस आला आणि चालुक्य सैन्याचा सर्वोच्च सेनापती म्हणून राजवंशाची सत्ता पुनर्संचयित केल्यानंतर तो वास्तविक शासक बनला. नंतर, चंद्रादित्य आणि विजया यांच्या मुलाचा (नैसर्गिकरित्या किंवा अन्यथा) मृत्यू झाल्यानंतर, तो औपचारिकपणे चालुक्य सिंहासनावर आरूढ झाला. f6si3v5rqdxoxryjw0azw3dwuckbwqg 2707046 2707045 2026-08-31T08:20:55Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2707046 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट चंद्रादित्य | पदवी = श्री-पृथ्वी-वल्लभ, महाराजाधिराज, परमेश्वर, | चित्र = Chalukya dynasty mural of a royal couple at the Badami caves.jpg | चित्र_शीर्षक = [[बदामी]] लेण्यांमधील सम्राट चंद्रादित्य आणि त्यांची पत्नी सम्राज्ञी [[विजया भट्टारिका]] यांचे भित्तिचित्र. | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. ६४६]] – [[इ.स. ६४९]] | राज्यारोहण = सम्राट पदाभिषेक | राज्याभिषेक = [[इ.स. ६४६]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[बादामी]] | उप राजधानी = | पूर्ण_नाव = चंद्रादित्य | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[अभिनवदित्य]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[विजया भट्टारिका]] | वडील = [[दुसरा पुलकेशी]] | आई = | पत्नी = [[विजया भट्टारिका|सम्राज्ञी विजया]] | इतर_पत्नी = | पती = | इतर_पती = | संतती = | राजवंश = [[चालुक्य साम्राज्य]] | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = }} '''चंद्रादित्य''' (राज्यकाळ अंदाजे  ६४६-६४९) हा द्वीपकल्पीय भारतातील दख्खन प्रदेशात राज्य करणाऱ्या वातापीच्या चालुक्य राजवंशाचा राजा होता. त्याचे वडील [[दुसरा पुलकेशी]] हे एक शक्तिशाली सम्राट होते, जे पल्लवांच्या आक्रमणादरम्यान पराभूत झाले आणि बहुधा मारले गेले. पुलकेशीनच्या मृत्यूनंतर अल्प काळासाठी कमकुवत झालेले सिंहासन ज्या राजांनी भूषवले, त्यांमध्ये चंद्रादित्यचा समावेश असावा. त्याच्या आधी त्याचा भाऊ [[आदित्यवर्मा]] आणि [[आदित्यवर्मा]]चा मुलगा [[अभिनवदित्य]] यांनी राज्य केले होते. त्याच्या मृत्यूनंतर, त्याची पत्नी [[विजया भट्टारिका]] हिने त्यांच्या अल्पवयीन मुलाच्या वतीने राजप्रतिनिधी म्हणून राज्यकारभार पाहिला असावा. याच काळात, त्याचा भाऊ [[पहिला विक्रमादित्य चालुक्य]], जो नंतर सिंहासनावर आरूढ झाला, त्याने चालुक्य सैन्याचा सर्वोच्च सेनापती म्हणून चालुक्य सत्ता पुनर्स्थापित केली असावी असे दिसते. ==माहितीचे स्रोत== चंद्रादित्य हा त्याच्या पत्नी [[विजया भट्टारिका]] (उर्फ विजया-महादेवी) यांच्या नेरूर आणि कोचरे (किंवा कोचरी) येथील अनुदान शिलालेखांमधून ओळखला जातो. त्याचा उल्लेख त्याचा धाकटा भाऊ विक्रमादित्य प्रथम याच्या कुकनूर शिलालेखातही आढळतो. ==राजकीय स्थिती== चंद्रादित्य हा शक्तिशाली चालुक्य राजा [[दुसरा पुलकेशी]] याचा मुलगा होता, जो सुमारे ६४२ च्या सुमारास चालुक्य राजधानी वतापीवर झालेल्या पल्लवांच्या आक्रमणादरम्यान पराभूत झाला आणि बहुधा मारला गेला. सुमारे ६५५ च्या सुमारास पुलकेशीनचा मुलगा विक्रमादित्य प्रथम याने चालुक्य सत्ता पुनर्स्थापित केली आणि मधल्या काळातील चालुक्य इतिहास अनिश्चित आहे: अशी शक्यता आहे की पुलकेशीनच्या मृत्यूनंतर, त्याचा मुलगा आदित्यवर्मन गादीवर आला आणि त्यानंतर आदित्यवर्मनचा मुलगा अभिनवदित्य गादीवर आला. विक्रमादित्याच्या कुकनूर शिलालेखात चंद्रादित्याला भट्टारक ही पदवी दिली आहे. नेरूर शिलालेखाच्या राजवंशावळ विभागात चंद्रादित्याचा धाकटा भाऊ विक्रमादित्य प्रथम याचा उल्लेख त्याचे वडील पुलकेशीन द्वितीय यांच्यानंतर केला आहे, आणि विक्रमादित्याला चालुक्य राजवटीचा पुनर्संस्थापक म्हणून वर्णन केले आहे. त्यामुळे, जे.एफ. फ्लीट आणि डी.सी. सिरकार यांसारखे विद्वान असा सिद्धांत मांडतात की चंद्रादित्य एक मांडलिक शासक होता. डी. पी. दीक्षित सारख्या इतर विद्वानांनी, खालील मुद्द्यांच्या आधारे असा सिद्धांत मांडला आहे की, अभिनवदित्यानंतर चंद्रदित्याने इ.स. ६४६-६४९ च्या सुमारास सिंहासन धारण केले होते : चंद्रादित्याची पत्नी विजया-भट्टारिका यांच्या नेरूर आणि कोचरे शिलालेखांमध्ये त्यांना श्री-पृथ्वी-वल्लभ ("संपत्ती आणि पृथ्वीच्या देवीचा प्रिय"), परमेश्वर ("सर्वोच्च स्वामी"), आणि महाराजाधिराज ("महान राजांचा राजा") या शाही पदव्या बहाल केल्या आहेत. शिलालेखांनी विजया-भट्टारिका यांना मुख्य राणीची पदवी दिली आहे: महिषी , भट्टारिका आणि महादेवी. शिलालेखांमध्ये विक्रमादित्याचे वर्णन चंद्रादित्याचा धाकटा भाऊ आणि पुलकेशींचा "प्रिय पुत्र" तसेच शत्रू राजांना पराभूत करून चालुक्य शक्ती पुनर्संचयित करणारी व्यक्ती म्हणून केले आहे. तथापि, ते विक्रमादित्याला कोणताही राजपद बहाल करत नाहीत. हे शिलालेख विजया-भट्टारिका यांच्या राज्याभिषेकाच्या वर्षांतील आहेत, ज्यामुळे असे सूचित होते की जेव्हा हे अनुदान जारी केले गेले तेव्हा चंद्रादित्य मरण पावला होता. एका सिद्धांतानुसार, त्याची पत्नी या वेळी त्यांच्या अल्पवयीन मुलाच्या वतीने राजप्रतिनिधी म्हणून राज्य करत होती. अशी शक्यता आहे की विक्रमादित्य या काळात प्रसिद्धीस आला आणि चालुक्य सैन्याचा सर्वोच्च सेनापती म्हणून राजवंशाची सत्ता पुनर्संचयित केल्यानंतर तो वास्तविक शासक बनला. नंतर, चंद्रादित्य आणि विजया यांच्या मुलाचा (नैसर्गिकरित्या किंवा अन्यथा) मृत्यू झाल्यानंतर, तो औपचारिकपणे चालुक्य सिंहासनावर आरूढ झाला. 80xwjfzppeaqdpbr8kondtlr3dqs05a 3 383453 2707037 2026-08-31T08:10:01Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2707037 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Prasannakoli}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १३:४०, ३१ ऑगस्ट २०२६ (IST) fvo29j3an1u12jx9stfsaj1g2tjr3a6 0 383454 2707042 2026-08-31T08:18:56Z Aryan Bagkar 152513 नवीन पान: {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राज्ञी विजया भट्टारिका | पदवी = महाराणी<br>पट्ट-महिशी<br> भट्टारिका<br>महादेवी | चित्र = Chalukya dynasty mural of a royal couple at the Badami caves.jpg | चित्र_शीर्षक = [[बदामी]] लेण्यांमधील सम... 2707042 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राज्ञी विजया भट्टारिका | पदवी = महाराणी<br>पट्ट-महिशी<br> भट्टारिका<br>महादेवी | चित्र = Chalukya dynasty mural of a royal couple at the Badami caves.jpg | चित्र_शीर्षक = [[बदामी]] लेण्यांमधील सम्राट [[चंद्रादित्य]] आणि त्यांची पत्नी सम्राज्ञी विजया यांचे भित्तिचित्र. | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. ६५०]] – [[इ.स. ६५५]] | राज्यारोहण = सम्राट पदाभिषेक | राज्याभिषेक = [[इ.स. ६५०]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[बादामी]] | उप राजधानी = | पूर्ण_नाव = विजया भट्टारिका | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[चंद्रादित्य]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[पहिला विक्रमादित्य चालुक्य]] | वडील = | आई = | पत्नी = | इतर_पत्नी = | पती = [[चंद्रादित्य]] | इतर_पती = | संतती = | राजवंश = [[चालुक्य साम्राज्य]] | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = }} '''विजया-भट्टारिका''' (राज्यकाळ अंदाजे  ६५० - ६५५ इ.स.) या दक्षिण भारतातील दख्खन प्रदेशातील चालुक्य राजघराण्याच्या सदस्य होत्या. त्या नेरूर आणि कोचरे येथील अनुदान शिलालेखांवरून ओळखल्या जातात, ज्यात त्यांना अनुक्रमे विजया-भट्टारिका आणि विजया-महादेवी असे संबोधले आहे. पल्लवांनी चालुक्यांची राजधानी [[बदामी]]वर केलेल्या आक्रमणानंतरच्या काळात, [[चंद्रादित्य]]ने काही काळासाठी कमकुवत झालेले चालुक्य सिंहासन सांभाळले होते, आणि विजया-भट्टारिका त्याची पत्नी होती. चंद्रादित्याच्या मृत्यूनंतर, विजया-भट्टारिकाने त्यांच्या अल्पवयीन मुलासाठी राजप्रतिनिधी म्हणून काम पाहिले असावे. त्यानंतर, सिंहासन तिचा दीर [[पहिला विक्रमादित्य चालुक्य]] याच्याकडे गेले, जो चालुक्य सैन्याचा सर्वोच्च सेनापती म्हणून राजवंशाची सत्ता पुनर्संचयित केल्यानंतर, तिच्या राजप्रतिनिधीच्या काळात बहुधा वास्तविक शासक बनला होता. ==माहितीचे स्रोत== विजया-भट्टारिका तिच्या नेरूर आणि कोचरे (किंवा कोचरी) शिलालेखांवरून ओळखली जाते, ज्यामध्ये तिने ब्राह्मणांना दिलेल्या जमिनींची नोंद आहे. नेरूर शिलालेखात तिला "विजया-भट्टारिका" म्हटले आहे, तर कोचरे शिलालेखात तिला "विजया-महादेवी" म्हटले आहे. ==राजकीय स्थिती== विजया-भट्टारिकाचा पती [[चंद्रादित्य]] हा शक्तिशाली चालुक्य राजा [[दुसरा पुलकेशी]] याचा मुलगा होता, जो सुमारे ६४२ मध्ये चालुक्य राजधानी वातापीवर पल्लवांच्या आक्रमणादरम्यान पराभूत झाला आणि बहुधा मारला गेला. सुमारे ६५५ मध्ये चंद्रादित्याचा धाकटा भाऊ विक्रमादित्य प्रथम याने चालुक्य सत्ता पुनर्स्थापित केली आणि मधल्या काळातील चालुक्य इतिहास अनिश्चित आहे: अशी शक्यता आहे की पुलकेशीच्या मृत्यूनंतर, त्याचा मुलगा [[आदित्यवर्मा]] गादीवर आला, त्यानंतर आदित्यवर्मनचा मुलगा अभिनवदित्य आणि नंतर [[चंद्रादित्य]] गादीवर आला. चंद्रादित्याच्या मृत्यूनंतर विजया-भट्टारिकाने तिच्या अल्पवयीन मुलासाठी राजप्रतिनिधी म्हणून राज्य केले हा सिद्धांत खालील तथ्यांवर आधारित आहे: तिच्या नेरूर आणि कोचरे शिलालेखांमध्ये तिच्या पतीला शाही पदव्या आणि तिला मुख्य राणीच्या पदव्या दिल्या आहेत: महिशी, भट्टारिका आणि महादेवी. हे शिलालेख तिच्या स्वतःच्या राज्याभिषेकाच्या वर्षांतील आहेत, यावरून असे सूचित होते की जेव्हा हे अनुदान जारी केले गेले तेव्हा चंद्रादित्य मरण पावला होता. शिलालेखांमध्ये विक्रमादित्याचे वर्णन शत्रू राजांना पराभूत करून चालुक्य शक्ती पुनर्संचयित करणारी व्यक्ती म्हणून केले आहे, परंतु त्याला कोणताही राजपद बहाल केलेला नाही. अशी शक्यता आहे की विक्रमादित्य चालुक्य सैन्याचा सर्वोच्च सेनापती म्हणून राजवंशाची सत्ता पुनर्संचयित केल्यानंतर प्रसिद्धीस आला आणि विजया-भट्टारिकाच्या राजप्रतिनिधीत्वाच्या काळात वास्तविक शासक बनला. नंतर, विजया-भट्टारिका आणि चंद्रादित्य यांच्या मुलाचा (नैसर्गिकरित्या किंवा अन्यथा) मृत्यू झाल्यानंतर, तो औपचारिकपणे चालुक्य सिंहासनावर आरूढ झाला. नेरूर शिलालेखावरून असे सूचित होते की तिने किमान 5 वर्षे राजमाता म्हणून राज्य केले. ==विजयंका आणि विज्जा यांच्याशी तादात्म्य== ९व्या-१०व्या शतकातील एक प्रसिद्ध संस्कृत कवी आणि नाटककार, राजशेखर, यांनी विजयंका नावाच्या एका कवयित्रीचा उल्लेख केला आहे, जी ऐतिहासिक कर्नाटक प्रदेशातील (सध्याच्या कर्नाटकात) होती. हा प्रदेश चालुक्य साम्राज्याचा एक भाग होता आणि नावातील साम्याच्या आधारावर, म्हैसूर विद्यापीठाचे एम. बी. पद्मा यांसारख्या काही आधुनिक विद्वानांनी या कवयित्रीची ओळख चालुक्य राजपुत्र विजय-भट्टारिका म्हणून पटवली आहे. जाल्हणाच्या सुक्तिमुक्तावलीमध्ये राजशेखर यांच्या नावावर असलेल्या एका श्लोकात , विजयंकाची तुलना ज्ञान आणि विद्येची [[देवी सरस्वती]]शी केली आहे. काही विद्वानांनी विजयंकाची ओळख विज्जा या संस्कृत कवयित्रीशी केली आहे, जी संस्कृत काव्यांच्या प्रमुख संग्रहांमधून ओळखली जाते. या संग्रहांमधील एका श्लोकात विज्जेची तुलना विद्येची देवी सरस्वतीशी केली आहे आणि म्हटले आहे की देवीच्या विपरीत तिचा रंग सावळा होता. या श्लोकात प्रसिद्ध कवी दंडिन (दक्षिण भारतातील रहिवासी) यांचाही उल्लेख आहे, आणि सरस्वतीला "पूर्णपणे गोरी" असे वर्णन केल्याबद्दल त्यांना चुकीचे ठरवले आहे. हा श्लोक विज्जेचे दक्षिण भारताशी, जिथे चालुक्यांचे राज्य होते, असलेल्या संबंधांना समर्थन देणारा पुरावा मानला जाऊ शकतो, परंतु ती चालुक्य राजघराण्यातील विजया-भट्टारिका होती याचा कोणताही ठोस पुरावा नाही. खरं तर, अशा ओळखामुळे कालानुक्रमे असंभाव्यता निर्माण होते: ज्या कवयित्रीच्या कामांमध्ये ८ व्या शतकातील कवी दंडिनचा उल्लेख आहे, ती ७ व्या शतकातील राजघराण्यातील विजया-भट्टारिका असू शकत नाही, जोपर्यंत ती शतकाच्या अखेरपर्यंत जगली नसेल आणि तिने खूपच तरुण लेखकाच्या कवितेची दखल घेण्याची तसदी घेतली नसेल. "विजया" (शब्दशः "विजय") आणि "विजयंक" (शब्दशः "विजयाचे चिन्ह असलेले") या नावांचा अर्थ विज्जा (शब्दशः "ज्ञान" किंवा "विज्ञान") या नावापेक्षा वेगळा आहे. 52ek5gnzuzy32ynt0k7onv2ga65jupm 0 383455 2707048 2026-08-31T08:49:14Z Dharmadhyaksha 28394 "[[:en:Special:Redirect/revision/1372306053|Haakon VIII]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2707048 wikitext text/x-wiki '''हाकोन आठवा''' (हाकोन मॅग्नस, जन्म २० जुलै १९७३) हे नॉर्वेचे राजे आहेत, जे ऑगस्ट २०२६ मध्ये त्यांचे वडील [[नॉर्वेचा पाचवा हाराल्ड|हॅराल्ड पाचवा]] यांच्या मृत्यूनंतर राज्य करत आहेत.<ref>{{Cite news|last=Flint|first=Peter B.|url=https://www.nytimes.com/1991/01/18/obituaries/olav-v-norway-s-king-33-years-and-resistance-hero-dies-at-87.html|title=Olav V, Norway's King 33 Years And Resistance Hero, Dies at 87|date=18 January 1991|work=The New York Times|access-date=18 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20221210143939/https://www.nytimes.com/1991/01/18/obituaries/olav-v-norway-s-king-33-years-and-resistance-hero-dies-at-87.html|archive-date=10 December 2022|url-status=live}}</ref><ref>[https://www.britannica.com/biography/Crown-Prince-Haakon Crown Prince Haakon, Britannica] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220704165721/https://www.britannica.com/biography/Crown-Prince-Haakon|date=4 July 2022}}.</ref> तो राजा हॅराल्ड आणि राणी सोन्जा यांचा दुसरा मुलगा आणि एकुलता एक पुत्र आहे. हाकोन हे ग्लुक्सबर्ग घराण्याच्या विद्यमान नॉर्वेजियन राजघराण्याच्या चौथ्या पिढीचे प्रतिनिधित्व करतात. त्याने २००१ मध्ये मेटे-मारिट जेसेम हायबीशी लग्न केले आणि त्यांना दोन मुले आहेत, क्राउन प्रिन्सेस इंग्रिड अलेक्झांड्रा आणि प्रिन्स स्वेरे मॅग्नस. हाकोन हे एक प्रशिक्षित नौदल अधिकारी असून, राजा या नात्याने ते नॉर्वेजियन सशस्त्र दलांचे औपचारिक सर्वोच्च सेनापती आहेत. त्यांनी [[संयुक्त राष्ट्रे विकास कार्यक्रम|संयुक्त राष्ट्र विकास कार्यक्रमासाठी]] सदिच्छा दूत म्हणून काम केले आहे आणि यंग ग्लोबल लीडर्स नेटवर्क व त्याच्या फाउंडेशन बोर्डाच्या सदस्यत्वासह विविध परोपकारी आणि आंतरराष्ट्रीय उपक्रमांमध्ये सहभाग घेतला आहे. त्यांनी कॅलिफोर्निया विद्यापीठ, बर्कले येथून [[राज्यशास्त्र]] विषयात [[कला शाखेतील पदवी|कला स्नातक]] पदवी आणि [[लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्स|लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्समधून]] विकास अभ्यास विषयात विज्ञान पदव्युत्तर पदवी मिळवली आहे. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इ.स. १९७३ मधील जन्म]] [[वर्ग:नॉर्वेचे राज्यकर्ते]] 0dll0mzin2e3ghpf5rcbt1szjd86i36 2707049 2707048 2026-08-31T08:50:05Z Dharmadhyaksha 28394 {{माहिती संचिका}} 2707049 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''हाकोन आठवा''' (हाकोन मॅग्नस, जन्म २० जुलै १९७३) हे नॉर्वेचे राजे आहेत, जे ऑगस्ट २०२६ मध्ये त्यांचे वडील [[नॉर्वेचा पाचवा हाराल्ड|हॅराल्ड पाचवा]] यांच्या मृत्यूनंतर राज्य करत आहेत.<ref>{{Cite news|last=Flint|first=Peter B.|url=https://www.nytimes.com/1991/01/18/obituaries/olav-v-norway-s-king-33-years-and-resistance-hero-dies-at-87.html|title=Olav V, Norway's King 33 Years And Resistance Hero, Dies at 87|date=18 January 1991|work=The New York Times|access-date=18 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20221210143939/https://www.nytimes.com/1991/01/18/obituaries/olav-v-norway-s-king-33-years-and-resistance-hero-dies-at-87.html|archive-date=10 December 2022|url-status=live}}</ref><ref>[https://www.britannica.com/biography/Crown-Prince-Haakon Crown Prince Haakon, Britannica] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220704165721/https://www.britannica.com/biography/Crown-Prince-Haakon|date=4 July 2022}}.</ref> तो राजा हॅराल्ड आणि राणी सोन्जा यांचा दुसरा मुलगा आणि एकुलता एक पुत्र आहे. हाकोन हे ग्लुक्सबर्ग घराण्याच्या विद्यमान नॉर्वेजियन राजघराण्याच्या चौथ्या पिढीचे प्रतिनिधित्व करतात. त्याने २००१ मध्ये मेटे-मारिट जेसेम हायबीशी लग्न केले आणि त्यांना दोन मुले आहेत, क्राउन प्रिन्सेस इंग्रिड अलेक्झांड्रा आणि प्रिन्स स्वेरे मॅग्नस. हाकोन हे एक प्रशिक्षित नौदल अधिकारी असून, राजा या नात्याने ते नॉर्वेजियन सशस्त्र दलांचे औपचारिक सर्वोच्च सेनापती आहेत. त्यांनी [[संयुक्त राष्ट्रे विकास कार्यक्रम|संयुक्त राष्ट्र विकास कार्यक्रमासाठी]] सदिच्छा दूत म्हणून काम केले आहे आणि यंग ग्लोबल लीडर्स नेटवर्क व त्याच्या फाउंडेशन बोर्डाच्या सदस्यत्वासह विविध परोपकारी आणि आंतरराष्ट्रीय उपक्रमांमध्ये सहभाग घेतला आहे. त्यांनी कॅलिफोर्निया विद्यापीठ, बर्कले येथून [[राज्यशास्त्र]] विषयात [[कला शाखेतील पदवी|कला स्नातक]] पदवी आणि [[लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्स|लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्समधून]] विकास अभ्यास विषयात विज्ञान पदव्युत्तर पदवी मिळवली आहे. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इ.स. १९७३ मधील जन्म]] [[वर्ग:नॉर्वेचे राज्यकर्ते]] 8idi85v186dfqz0nrv8ctdu6glicq8p 0 383456 2707050 2026-08-31T08:53:09Z Aryan Bagkar 152513 नवीन पान: {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट विक्रमादित्य पहिला | पदवी = श्री-पृथ्वी-वल्लभ, महाराजाधिराज, परमेश्वर, सत्याश्रय | चित्र = | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर... 2707050 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट विक्रमादित्य पहिला | पदवी = श्री-पृथ्वी-वल्लभ, महाराजाधिराज, परमेश्वर, सत्याश्रय | चित्र = | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. ६५५]] – [[इ.स. ६८०]] | राज्यारोहण = सम्राट पदाभिषेक | राज्याभिषेक = [[इ.स. ६५५]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[बादामी]] | उप राजधानी = | पूर्ण_नाव = विक्रमादित्य | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[विजया भट्टारिका]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[विनयादित्य]] | वडील = [[दुसरा पुलकेशी]] | आई = अनामिक गंगा राजकुमारी | पत्नी = | इतर_पत्नी = | पती = | इतर_पती = | संतती = [[विनयादित्य]] | राजवंश = [[चालुक्य साम्राज्य]] | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = }} '''विक्रमादित्य पहिला''' (राज्यकाळ ६५५-६८०) हा [[दुसरा पुलकेशी]] याचा तिसरा मुलगा होता आणि तो वडील पुलकेशी दुसऱ्याच्या नंतर चालुक्य सिंहासनावर बसला. त्याने विखुरलेल्या साम्राज्यात सुव्यवस्था पुनर्संचयित केली आणि पल्लवांना राजधानी वातापीतून माघार घेण्यास भाग पाडले. ==शीर्षके== विक्रमादित्याला राजवंशाच्या पारंपारिक पदव्या वारसा हक्काने मिळाल्या, ज्यात सत्याश्रय ("सत्याचा आश्रय") आणि श्री-पृथ्वी-वल्लभ ("संपत्ती आणि पृथ्वीच्या देवीचा स्वामी"; याचे प्रकार श्री-वल्लभ आणि वल्लभ आहेत ) यांचा समावेश होता. त्याने महाराजाधिराज ("महान राजांचा राजा"), राजाधिराज ("राजांचा राजा"), परमेश्वर ("सर्वोच्च स्वामी"), आणि भट्टारक ("महान स्वामी") या पदव्या देखील धारण केल्या होत्या. त्याच्या लष्करी सामर्थ्याचे द्योतक असलेल्या त्याच्या उपाधींमध्ये राणा-रसिका ("युद्धप्रेमी"), अनिवरिता ("अबाधित") आणि राजा-मल्ल ("राजकीय पैलवान") यांचा समावेश आहे. ==बालपण== कुटुंबाच्या समकालीन नोंदींनुसार, विक्रमादित्य हा शक्तिशाली चालुक्य सम्राट [[दुसरा पुलकेशी]] यांच्या अनेक पुत्रांपैकी एक होता. कल्याणीच्या नंतरच्या चालुक्यांच्या नोंदींमध्ये, ज्यांनी विक्रमादित्याच्या घराण्यातून वंशज असल्याचा दावा केला, त्याला पुलकेशीचा मुलगा [[आदित्यवर्मा]] याचा मुलगा म्हणून वर्णन केले आहे . कौथेम शिलालेख आणि रन्नाचे गदायुद्ध यांसारख्या या नोंदी चुकीच्या म्हणून नाकारल्या जाऊ शकतात. इ.स. ६४२ च्या सुमारास चालुक्यांची राजधानी वतापीवर झालेल्या पल्लवांच्या आक्रमणादरम्यान पुलकेशी द्वितीयचा पराभव झाला आणि तो बहुधा मारला गेला. पुढील दशकातील चालुक्यांचा इतिहास अस्पष्ट आहे: अशी शक्यता आहे की पुलकेशीनच्या मृत्यूनंतर, त्याचा मुलगा आदित्यवर्मन गादीवर आला, त्यानंतर आदित्यवर्मनचा मुलगा [[अभिनवदित्य]] आणि मग पुलकेशीनचा मुलगा [[चंद्रादित्य]] गादीवर आला. चंद्रदित्यानंतर, त्याची पत्नी [[विजया भट्टारिका]] हिने त्यांच्या अल्पवयीन मुलासाठी राजप्रतिनिधी म्हणून काम केले असावे. तिच्या राजप्रतिनिधीपदाच्या काळात, विक्रमादित्य चालुक्य सैन्याचा सर्वोच्च सेनापती म्हणून प्रसिद्धीस आला आणि या प्रक्रियेत तो वास्तविक शासक बनला. विक्रमादित्याच्या शिलालेखांमध्ये असे म्हटले आहे की त्याने "आपल्या वडिलांचे राजपद मिळवले, जे तीन राजांनी लपवून ठेवले होते", आणि अशा प्रकारे "राजसत्तेचा संपूर्ण भार एका व्यक्तीवर टाकला". इतिहासकार के. ए. नीलकंठ शास्त्री यांनी असा सिद्धांत मांडला की, [[पल्लव]] राजा व्यतिरिक्त, या वाक्यात उल्लेख केलेले इतर दोन राजे आदित्यवर्मन आणि चंद्रादित्य होते. या सिद्धांतानुसार, पुलकेशींच्या मृत्यूनंतर चालुक्य राज्य तीन भाऊ आणि पल्लवांमध्ये विभागले गेले होते आणि विक्रमादित्याने इतरांना जिंकून ते एकत्र केले. आपल्या समर्थनासाठी, शास्त्रींनी दिनांक नसलेल्या कर्नूल ताम्रपट शिलालेखाचा हवाला दिला, ज्यात असे म्हटले आहे की विक्रमादित्य "आपल्या सर्व नातेवाईकांना जिंकून" सिंहासनावर आरूढ झाला. तथापि, हा शिलालेख बनावट मानला जातो आणि शास्त्रींनी स्वतः कबूल केले आहे की त्याची सत्यता संशयास्पद आहे. चालुक्य राज्य तीन भावांमध्ये विभागले गेले होते याचा कोणताही पुरावा नाही. पुलकेहसिनच्या मृत्यूनंतर जर विक्रमादित्य सिंहासनाच्या प्रतिस्पर्धी दावेदारांपैकी एक असता, तर त्याने त्याच्या शिलालेखांमध्ये त्याच्या राजवटीची सुरुवात सुमारे ६४५ ऐवजी सुमारे ६४२ इसवी सन पासून नमूद केली असती. शिवाय, त्याची मेहुणी विजया-भट्टारिका हिच्या कोचरे आणि नेरूर शिलालेखांमध्ये त्याचा सकारात्मक उल्लेख आहे, परंतु त्याला कोणतेही शाही किताब दिलेले नाहीत. या पुराव्यांच्या आधारे, डी. सी. सरकारसारखे विद्वान असा सिद्धांत मांडतात की विक्रमादित्य आपल्या भावांचा मांडलिक म्हणून पल्लवांविरुद्ध लढला आणि त्यांच्या मृत्यूनंतरच तो सिंहासनावर आरूढ झाला. " तीन राजे " हा शब्दप्रयोग स्पष्टपणे [[चोळ]], [[चेर]] आणि [[पांड्य]] शासकांना सूचित करतो ज्यांनी पल्लवांशी युती केली होती. आदित्यवर्मन आणि चंद्रादित्य यांच्या व्यतिरिक्त, विक्रमादित्याचे आणखी दोन भाऊ ज्ञात आहेत: रणराघ-वर्मन आणि धरश्रय जयसिंह-वर्मन. होन्नूर ताम्रपट शिलालेखात असे म्हटले आहे की रणराघ हा त्याचा मोठा भाऊ होता आणि त्याने त्याच्या कारकिर्दीत ब्राह्मणांना काही जमीन दान केली होती. समकालीन परंपरेनुसार, सिंहासनाच्या प्राधान्यक्रमात रणराघ हा विक्रमादित्याच्या पुढे असता: त्याच्याऐवजी विक्रमादित्य राजा का झाला हे स्पष्ट नाही आणि इतर कोणत्याही उपलब्ध स्रोतामध्ये त्याचा उल्लेख नाही. धरश्रय जयसिंह हा विक्रमादित्याचा धाकटा भाऊ होता आणि त्याने चालुक्य साम्राज्याच्या वायव्य भागावर त्याचा मांडलिक म्हणून राज्य केले. विक्रमादित्याचा सुमारे ६७४ (शके वर्ष ५९६) चा गडवल शिलालेख त्याच्या १२ व्या राज्याभिषेक वर्षातील आहे, ज्यामुळे असे सूचित होते की तो सुमारे ६५५ (शके वर्ष ५७७) मध्ये सिंहासनावर आरूढ झाला. हे शक्यतो चंद्रादित्य आणि विजया यांच्या मुलाचा मृत्यू (नैसर्गिकरित्या किंवा अन्यथा) झाल्यानंतर घडले असावे. a5ujdnnl6pls4ofpxurcspm6ogbdpqg 0 383457 2707051 2026-08-31T09:07:05Z Aryan Bagkar 152513 नवीन पान: {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट विनयादित्य | पदवी = श्री-पृथ्वी-वल्लभ, महाराजाधिराज, युद्धमल्ल, सत्याश्रय, राजाश्रय | चित्र = | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_श... 2707051 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट विनयादित्य | पदवी = श्री-पृथ्वी-वल्लभ, महाराजाधिराज, युद्धमल्ल, सत्याश्रय, राजाश्रय | चित्र = | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. ६८०]] – [[इ.स. ६९६]] | राज्यारोहण = सम्राट पदाभिषेक | राज्याभिषेक = [[इ.स. ६८१]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[बादामी]] | उप राजधानी = | पूर्ण_नाव = विनयादित्य | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[पहिला विक्रमादित्य चालुक्य]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[विजयादित्य]] | वडील = [[पहिला विक्रमादित्य चालुक्य]] | आई = | पत्नी = | इतर_पत्नी = | पती = | इतर_पती = | संतती = [[विजयादित्य]] | राजवंश = [[चालुक्य साम्राज्य]] | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = }} '''विनयादित्य''' याने ६८१ ते ६९६ पर्यंत चालुक्य साम्राज्यावर राज्य केले. तो [[पहिला विक्रमादित्य चालुक्य]] याचा पुत्र आणि चालुक्य साम्राज्याचा उत्तराधिकारी होता. आपल्या पूर्वजांप्रमाणेच, त्याने 'श्री-पृथ्वी-वल्लभ', 'सत्यश्रय', 'युद्धमल्ल' आणि 'राजश्रय' यांसारख्या उपाधी धारण केल्या. त्याने [[पल्लव]], कलभ्र, हैहय, विलास, चोळ, पांड्य, गंगा आणि इतर अनेकांविरुद्ध मोहिमा राबवल्या. त्याने कावेर, परशिक ([[इराण]]), सिंहली ([[श्रीलंका]]) येथील राजांकडून खंडणी वसूल केली. त्याने संपूर्ण उत्तरपथाच्या स्वामीला पराभूत करून 'पालिध्वज' नावाचा ध्वज मिळवला. (उत्तरपथाच्या स्वामीचे नाव कोठेही ज्ञात किंवा नमूद केलेले नाही). ==विनयादित्याच्या मोहिमा== शिलालेखांमध्ये विन्यादित्याच्या अनेक विजयांचा उल्लेख आहे. तो आपल्या वडिलांसोबत पल्लवांविरुद्ध लढला होता. ६८४ च्या जेजुरी नोंदीनुसार, त्याने पल्लव, कलभ्र, केरळ (चेर, पश्चिम तमिळनाडू आणि मध्य केरळचे शासक) आणि मध्य भारतातील [[कलचुरी]] यांचा पराभव केला. ६७८ च्या कोल्हापूर ताम्रपटांवरून असे दिसून येते की, त्याने लंका आणि कामेरा या राज्यांचा पराभव केला, जे डॉ. एस. नागराजू यांच्या मते ख्मेर किंवा कंबोडिया होते. वक्कलेरी ताम्रपटांवरून चालुक्यांनी कामेरा, लंका आणि परसिका (पर्शिया) यांच्यावर खंडणी आकारल्याची पुष्टी होते. डॉ. सिरकार यांच्या मते, त्या देशांमधील अस्थिर राजकीय परिस्थिती लक्षात घेता, लंका आणि पर्शियाच्या सरदारांनी चालुक्यांकडे संरक्षण मागितले असण्याची दाट शक्यता आहे. या काळात पर्शियावर इस्लामी आक्रमण झाले होते. विनयदित्याने आपला मुलगा [[विजयादित्य]] याच्या नेतृत्वाखाली उत्तरेकडे एक मोहीम पाठवली. काही वृत्तांनुसार, विजयदित्याला पकडून कैदी बनवण्यात आले आणि काही काळ तुरुंगवास भोगल्यानंतर तो पळून गेला व चालुक्य साम्राज्यात परतला आणि साम्राज्याचा सम्राट म्हणून त्याचा राज्याभिषेक झाला. विनयदित्याने ६९२ मध्ये चिनी दरबारात एक राजदूत पाठवला. ६९६ मध्ये विजयदित्याने आपल्या वडिलांनंतर गादी स्वीकारली. इतिहासकार दुर्गा प्रसाद दीक्षित यांच्या वर्णनानुसार, आपले वडील विक्रमादित्य प्रथम यांच्या कारकिर्दीच्या उत्तरार्धात, युवराज विनयदित्य दक्षिणेकडील सत्तांच्या संघाविरुद्ध चालुक्य सैन्याचे नेतृत्व करत होता. दीक्षित चालुक्य शिलालेखांचा अर्थ असा लावतात की विनयदित्याने परमेश्वरवर्मन प्रथम यांच्या नेतृत्वाखाली पल्लव, चोळ, पांड्य आणि चेर यांचा पराभव केला, ज्यामुळे पल्लव-चालुक्य संघर्षात तात्पुरती शांतता आली. दीक्षित सांगतात की विनयदित्य आणि त्याच्या उत्तराधिकाऱ्यांच्या चालुक्य नोंदींमध्ये दक्षिणेकडील संघराज्यावरील या विजयावर जोर दिला आहे, ज्यामध्ये परमेश्वरवर्मन प्रथम यांच्या नेतृत्वाखालील पल्लव, चोळ, पांड्य आणि चेर यांचा समावेश होता. इतिहासकार के. व्ही. रमेश सुचवतात की पांड्य शासक अरिकेसरी मारवर्मनने चालुक्य वर्चस्वाविरुद्ध बंड केल्यानंतर, विक्रमादित्य प्रथमने आपला युवराज विनयदित्य याला पांड्य राज्यात शिक्षात्मक मोहिमेच्या प्रमुखपदी पाठवले. रमेश यांच्या मते, विनयदित्याने बंड यशस्वीरित्या दडपले आणि दूर दक्षिणेत चालुक्य सत्ता पुनर्संचयित केली. के. व्ही. रमेश यांच्या मते, अलमपूर प्रशस्तीमध्ये नोंद आहे की, आपले वडील विक्रमादित्य प्रथम यांच्या आदेशानुसार, युवराज विनयदित्य पांड्य शासकाविरुद्ध दक्षिणेकडे निघाला. रमेश शिलालेखाचे भाषांतर करताना सांगतात की विनयदित्याने पांड्य राजाचा पराभव केला, त्याची राजधानी [[मदुराई]] काबीज केली, कुमारी-द्वीप (केप कोमोरिन) ताब्यात घेतले आणि पांड्य शासकाला कैदी बनवले. रमेश पुढे असेही सांगतात की ही मोहीम पल्लव आणि तीन तमिळ राज्यांविरुद्धच्या विक्रमादित्य प्रथमच्या व्यापक मोहिमांचा एक भाग होती. एम. एस. नागराज राव यांच्या मते, [[कांचीपुरम]] जिंकल्यानंतर, [[पहिला परमेश्वरवर्मन]] आंध्रमध्ये पळून गेला, जिथे कांचीच्या शासकाच्या नेतृत्वाखाली [[पल्लव]] सरदारांनी एक संघ पुन्हा स्थापन केला असे मानले जाते. राव सुचवतात की युवराज विनयदित्याने आपले वडील विक्रमादित्य प्रथम यांना मदत करताना या संघाविरुद्ध लढा दिला. चल्लाकेरे होबळीतील हिरेमधुरे येथे सापडलेल्या एका विरागल (वीरशिला) चा हवाला देत, ज्यावर विक्रमादित्याने कांचीवर ताबा मिळवताना कोंगुनी सरदाराचा सेवक श्री दासियाम्मन याच्या मृत्यूची नोंद आहे, राव या शिलालेखाचा अर्थ चालुक्य राजकुमार आणि पल्लव सरदारांच्या संघराज्यादरम्यान झालेल्या लढाईचा संदर्भ म्हणून लावतात. ते पुढे असेही सुचवतात की ही लढाई चालुक्यांच्या बाजूने संपली असावी. एम. एस. नागराज राव हे विनयादित्याच्या नोंदींमध्ये उल्लेख असलेल्या कामेर या ठिकाणाच्या ओळखीवर चर्चा करतात. पूर्वीच्या विद्वानांनी कामेर हे कावेरी प्रदेश असल्याचे मानले होते आणि त्याचा अर्थ नदीशी संबंधित ठिकाण असा लावला होता. राव हा अर्थ नाकारतात, कारण शिलालेखांमध्ये कामेरचे वर्णन द्वीप म्हणून केले आहे.पारसिका (पर्शिया) आणि सिलोन सारख्या प्रदेशांसोबत (द्वीप देश) भारतीय मुख्य भूमीच्या पलीकडील सागरी प्रदेश दर्शवितो. ते सुचवतात की कामेर हे ख्मेर ([[कंबोडिया]]) असू शकते, कारण "ख्मेर" हा शब्द कंबोडियाच्या रहिवाशांमध्ये टिकून आहे. राव पुढे असा युक्तिवाद करतात की सुरुवातीच्या चालुक्यांनी एक शक्तिशाली नौदल राखले होते आणि पल्लवांचा प्रभाव दडपल्यानंतर, विनयदित्याने त्यांच्याकडून खंडणी घेऊन कामेर आणि इतर द्वीप प्रदेशांवर चालुक्य प्रभाव वाढवला. hoe3ci28asx9qsv2ovup1gjxpeoe5v5 0 383458 2707052 2026-08-31T10:28:28Z Aryan Bagkar 152513 नवीन पान: {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट विजयादित्य | पदवी = महाराजाधिराज | चित्र = | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. ६९६]] – [[इ.स. ७३३]] | राज्यारोहण =... 2707052 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट विजयादित्य | पदवी = महाराजाधिराज | चित्र = | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. ६९६]] – [[इ.स. ७३३]] | राज्यारोहण = सम्राट पदाभिषेक | राज्याभिषेक = [[इ.स. ६९६]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[बादामी]] | उप राजधानी = | पूर्ण_नाव = विजयादित्य | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[विनयादित्य]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[दुसरा विक्रमादित्य चालुक्य]] | वडील = [[विनयादित्य]] | आई = | पत्नी = | इतर_पत्नी = | पती = | इतर_पती = | संतती = [[दुसरा विक्रमादित्य चालुक्य]] | राजवंश = [[चालुक्य साम्राज्य]] | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = }} '''विजयादित्य''' (मृत्यू ७३३) हा जुलै ६९६ पासून ७३३ मध्ये त्याच्या मृत्यूपर्यंत चालुक्य सम्राट होता. त्याने आपले वडील [[विनयादित्य]] यांच्यानंतर चालुक्य सिंहासनावर राज्य केले. त्याचा प्रदीर्घ शासनकाळ सर्वसाधारण शांतता आणि समृद्धीने गाजला. विजयादित्याने अनेक मंदिरेही बांधली. त्याने पल्लवांविरुद्ध लढा दिला आणि [[दुसरा परमेश्वरवर्मन]] कडून खंडणी वसूल केली. दक्षिण कानडामधील आलुप, जे चालुक्यांशी एकनिष्ठ होते आणि ज्यांचे नेतृत्व विजयादित्याचा मेहुणा आलुप चित्रवाहन करत होता, त्यांनी ७०५ मध्ये मंगळूरवरील पांड्यांचे आक्रमण परतवून लावले. ७३३ मध्ये विजयादित्यानंतर त्याचा मुलगा [[दुसरा विक्रमादित्य चालुक्य]] गादीवर आला. विजयादित्याने १८ वर्षे राज्य केले. ==माहिती आणि मोहिमांचा स्रोत== विजयादित्यने ७३० मध्ये गडग जिल्ह्यातील लक्ष्मेश्वरा येथील सांख-जिनेंद्र (नेमिनाथ) जैन बसदी यांना पुरीकरनगराच्या दक्षिणेला असलेले कदम्मा नावाचे गाव दान केले . अनेसेज्जय जैन बसदीचे बांधकाम चालुक्य राजा विजयादित्याची धाकटी बहीण "कुमकुमामहादेवी" यांनी केले होते. शक ६३०, राज्याभिषेक वर्ष ११, येथील शिग्गाव ताम्रपत्रांमध्ये विजयादित्याने पुलिगेरे येथील जैन मठाला दिलेल्या देणग्यांची नोंद आहे. समकालीन नोंदींवरून असे दिसून येते की विजयादित्य जैन धर्माचा अनुयायी होता. या शिलालेखात त्याला भट्टारक या उपाधीनेही संबोधले आहे, जी दिगंबर जैन परंपरेनुसार प्रतिमाधारी श्रावक आणि गृहस्थ अनुयायांवर देखरेख करणाऱ्या वरिष्ठ धार्मिक अधिकाऱ्याला सूचित करते. शिलालेखतज्ञ "के. व्ही. रमेश" नमूद करतात की, भट्टारक (पुरुष) किंवा भट्टारिका (स्त्री) ही पदवी दिगंबर जैन धर्मातील सर्वोच्च मठवासी प्रशासकीय पद आहे आणि ती वरिष्ठ धार्मिक अधिकार दर्शवते, सामान्य श्रावक किंवा गृहस्थांसाठी असलेले पदनाम नाही. दिगंबर परंपरेत, सामान्य श्रावक आणि प्रतिमाधारी (जे मूर्तीची देखभाल करतात किंवा दररोज भक्ती करतात) मुख्य धार्मिक कर्तव्ये पार पाडतात, परंतु केवळ ज्यांनी प्रगत मठवासी किंवा प्रशासकीय जबाबदाऱ्या स्वीकारल्या आहेत आणि धर्माचे त्याच्या गहन अर्थाने काटेकोरपणे पालन करतात, त्यांनाच भट्टारक किंवा भट्टारिका या पदावर उन्नत केले जाते. विजयादित्याच्या कारकिर्दीत, एका शिलालेखात नोंद आहे की त्याने तुरामारा विषयाला भेट दिली आणि तुरामारा विषयाचा राज्यपाल आणि पोलगई चेरुवूच्या सरदारांमधील संघर्षात हस्तक्षेप केला. विक्रमादित्य बळी इंद्र कुलतिलक असे वर्णन असलेल्या बाण मांडलिक बनराजाने चालुक्य राजाच्या वतीने पोलगई चेरुवूच्या सरदारांचा पराभव केला. एम. एस. नागराज राव यांनी असे सुचवले की हा संघर्ष इ.स. ६९२ ते ७२० च्या दरम्यान [[पल्लव]] किंवा त्यांच्या मांडलिकांनी तुरामारा विषयावर केलेल्या आक्रमणांमुळे उद्भवला असावा, आणि तसे असल्यास बनराजाचा विजय म्हणजे आक्रमणकारी सैन्याला मागे हटवणे होते. त्यांनी असेही नमूद केले की हा संघर्ष पर्यायाने विजयादित्याच्या वतीने दडपलेले स्थानिक गृहयुद्ध देखील असू शकते. जर्नल ऑफ द एपिग्राफिकल सोसायटी ऑफ इंडियामध्ये प्रकाशित झालेल्या एका विवेचनानुसार, विनयदित्याच्या धर्मस्थळ ताम्रपटांमध्ये पांड्य सैन्याने तात्पुरता ताबा मिळवल्यानंतर मंगळपुरा (आधुनिक मंगळूर) पुन्हा जिंकल्याचा उल्लेख आहे. लेखकाच्या मते, या शिलालेखावरून असे सूचित होते की, बदामीच्या चालुक्यांशी युती असलेल्या आलुप प्रदेशाचा भाग असलेले हे शहर, आलुप शासक चित्रवाहनने चालुक्यांच्या मदतीने परत मिळवले. या अभ्यासात पुढे असे सुचवले आहे की ही घटना पश्चिम किनारपट्टीवरील सुरुवातीच्या पांड्य आक्रमणाशी संबंधित असू शकते आणि ती पांड्य शासक कोच्चदैयनच्या कारकिर्दीशी जोडते. इतिहासकार सूर्यनाथ यू. कामथ यांनी देखील नमूद केले आहे की पांड्य शासक कोच्चडैयनने पश्चिम किनारपट्टीवर आक्रमण करून मंगळूरला वेढा घातला होता, परंतु चालुक्य राजा विजयादित्याचा मेहुणा असलेल्या आलुप शासक चित्रवाहनाने हे आक्रमण परतवून लावले. 40dghbaw45sjw3ywlrdkvt5t7qtk923 0 383459 2707053 2026-08-31T10:34:28Z Nitin.kunjir 4684 नवीन पान: {{Infobox cricket series | series = २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका | image = 2026 FNB T20I Tri-Series.png | image_size = 250px | caption = '''तिरंगी मालिकेचे अधिकृत बोधचिन्ह''' | date = २८ ऑगस्ट – ६ सप्टेंबर २०२६ | place = नामिबिया | result = | player of series = | matches = | team1 = {{c... 2707053 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket series | series = २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका | image = 2026 FNB T20I Tri-Series.png | image_size = 250px | caption = '''तिरंगी मालिकेचे अधिकृत बोधचिन्ह''' | date = २८ ऑगस्ट – ६ सप्टेंबर २०२६ | place = नामिबिया | result = | player of series = | matches = | team1 = {{cr|NAM}} | team2 = {{cr|SA}} | team3 = {{cr|ZIM}} | captain1 = [[गेरहार्ड इरास्मुस]] | captain2 = [[ब्यॉर्न फॉर्टुइन]] | captain3 = [[सिकंदर रझा]] | runs1 = | runs2 = | runs3 = | wickets1 = | wickets2 = | wickets3 = | notes = | previous = [[२०२४ नामिबिया तिरंगी मालिका #टी२०आ मालिका |२०२४]] | next = }} '''२०२६ नामिबिया आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका''', जी '''एफएनबी टी२० तिरंगी मालिका''' म्हणूनही ओळखली जाते, ही नामिबियामध्ये सध्या २८ ऑगस्ट ते ६ सप्टेंबर २०२६ या कालावधीत चालू असलेली एक आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मालिका आहे. <ref>{{cite web |last=मुंडा|first=फिरदोस |date=७ ऑगस्ट २०२६ |trans-title= आफ्रिका टी-२० कप जवळ येत असताना नामिबिया दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वेचे यजमानपद भूषवणार |title=Namibia to host SA, Zimbabwe as Africa T20 Cup grows closer |url=https://www.cricinfo.com/story/namibia-to-host-south-africa-zimbabwe-as-africa-t20-cup-grows-closer-1548977 |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |last=हेस|first=स्टुअर्ट|date=४ ऑगस्ट २०२६|trans-title= ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या आव्हानापूर्वी 'प्रोटियाज'चा हंगाम नामिबियातील तिरंगी मालिकेने सुरू होणार |title=Proteas to open season with Namibia tri-series before Australia challenge |url=https://www.businessday.co.za/sport/cricket/2026-08-04-proteas-to-open-season-with-namibia-tri-series-before-australia-challenge/ |work=बिझनेस डे (दक्षिण आफ्रिका) |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ही [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया]], [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिका]] आणि [[झिम्बाब्वे क्रिकेट संघ|झिम्बाब्वे]] या देशांच्या पुरुष राष्ट्रीय संघांमधील तिरंगी [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] मालिका आहे.<ref>{{cite web |trans-title= क्रिकेट विश्वचषक २०२७ चे यजमान ऐतिहासिक तिरंगी मालिका खेळणार |title=Cricket World Cup 2027 hosts set to play landmark tri-series |url=https://www.icc-cricket.com/news/cricket-world-cup-2027-hosts-set-to-play-landmark-tri-series |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=७ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |trans-title=दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे नामिबियाच्या 'व्हाइट-बॉल' दौऱ्यासाठी सज्ज |title=South Africa, Zimbabwe set for white-ball tour of Namibia |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/139776/south-africa-zimbabwe-set-for-white-ball-tour-of-namibia-cricbuzzcom |work=[[क्रिकबझ्झ]] |date=७ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट 2026}}</ref> सर्व सामने [[विंडहोक]] येथील [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]]ावर खेळवले जात आहेत.<ref>{{cite web |trans-title=ऑगस्ट २०२६ मध्ये दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे यांच्याविरुद्ध आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका आणि एकदिवसीय मालिका आयोजित करण्यासाठी क्रिकेट नामिबिया सज्ज.|title=Cricket Namibia to host South Africa and Zimbabwe for T20I Tri-series and ODI series in August 2026 |url=https://czarsportzauto.com/namibia-vs-south-africa-vs-zimbabwe-tri-series-2026/ |date=७ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६ |work=Czarsportz}}</ref><ref>{{cite web |trans-title=दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे नामिबियाच्या 'व्हाइट-बॉल' दौऱ्यासाठी सज्ज |title=South Africa, Zimbabwe set for white-ball tour of Namibia |url=https://guyanachronicle.com/2026/08/08/south-africa-zimbabwe-set-for-white-ball-tour-of-namibia/ |work= गयाना क्रॉनिकल |date=८ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट 2026}}</ref> ऑगस्ट २०२६ मध्ये, क्रिकेट नामिबियाने तिरंगी मालिकेचे वेळापत्रक निश्चित केले.<ref>{{cite web |trans-title= क्रिकेट नामिबिया एफएनबी टी२० तिरंगी मालिकेमध्ये प्रोटियाज आणि झिम्बाब्वेचे यजमानपद भूषवणार. |title=Cricket Namibia to Host The Proteas and Zimbabwe in FNB T20 Tri-Series |url=https://cricketnamibia.com/cricket-namibia-to-host-the-proteas-and-zimbabwe-in-fnb-t20-tri-series/ |work=[[ क्रिकेट नामिबिया]] |date=७ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |last=शुट्झ |first=हेल्गे |date=७ ऑगस्ट २०२६ |trans-title= नामिबिया 'एफएनबी टी-२० ट्राय-सीरीज'मध्ये दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वेचे यजमानपद भूषवणार |title=Namibia to host SA & Zimbabwe in FNB T20 Tri-Series |url=https://www.namibian.com.na/namibia-to-host-sa-zimbabwe-in-fnb-t20-tri-series/ |work=द नामिबियन |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिकेपाठोपाठ, नामिबिया आणि दक्षिण आफ्रिका यांच्यात तीन सामन्यांची आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका खेळवली जाईल.<ref name="cricinfo"/><ref name="cricbuzz"/> ही मालिका २०२७ क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेसाठी (ज्याचे सह-यजमानपद नामिबिया, दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे भूषवणार आहेत) पूर्वतयारीची मालिका असेल.<ref>{{cite web |trans-title=|title=Cricket World Cup 2027 hosts set to play landmark tri-series |url=https://www.icc-cricket.com/news/cricket-world-cup-2027-hosts-set-to-play-landmark-tri-series |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=७ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |last=सैनी|first=आकाश|date=७ ऑगस्ट २०२६|trans-title=२०२७ विश्वचषकाचे यजमान दक्षिण आफ्रिका, झिम्बाब्वे आणि नामिबिया नवीन स्पर्धेत |title=2027 World Cup Hosts South Africa, Zimbabwe, Namibia In New Competition |url=https://crex.com/cricket-news/2027-world-cup-hosts-south-africa-zimbabwe-namibia-in-new-competition-6a75c4f74efa7769203e2e5b |work=क्रेक्स |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> याव्यतिरिक्त, प्रस्तावित आफ्रिका चषक स्पर्धेच्या स्थापनेसाठी ही मालिका एक महत्त्वपूर्ण पाऊल म्हणूनही काम करत आहे. <ref>{{cite web |trans-title= 'आफ्रिका चषक'च्या सुरुवातीपूर्वी झिम्बाब्वे, दक्षिण आफ्रिका आणि नामिबिया यांच्यात आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका होणार. |title=Zimbabwe, South Africa, Namibia set for T20I tri-series ahead of Africa Cup launch |url=https://www.aninews.in/news/sports/cricket/zimbabwe-south-africa-namibia-set-for-t20i-tri-series-ahead-of-africa-cup-launch20260807230056/ |work=एशियन न्यूज इंटरनॅशनल |date=७ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |trans-title= आफ्रिका चषक स्पर्धेच्या सुरुवातीपूर्वी झिम्बाब्वे, दक्षिण आफ्रिका आणि नामिबिया आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिकेसाठी सज्ज होत आहेत. |title=Zimbabwe, South Africa and Namibia prepare for T20I tri-series ahead of Africa Cup launch |url=https://thenewsmill.com/2026/08/zimbabwe-south-africa-and-namibia-prepare-for-t20i-tri-series-ahead-of-africa-cup-launch/ |work=द न्यूज मिल |date=७ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> स्पर्धेच्या उद्घाटनाच्या सामन्यापूर्वी, 'क्रिकेट नामिबिया'ने विंडहोक येथील नामिबिया क्रिकेट मैदानावर स्पर्धेचा अधिकृत शुभारंभ आणि फोटोशूट आयोजित केले होते; यात संघांचे कर्णधार [[गेरहार्ड इरास्मुस]], [[ब्योर्न फोर्टुइन]] आणि [[सिकंदर रझा]] यांनी स्पर्धेच्या चषकासह छायाचित्रांसाठी पोझ दिली. <ref>{{cite web |trans-title= नामिबिया, दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे यांच्यातील तिरंगी मालिकेबद्दलची सर्व माहिती |title=All The Details About Namibia, South Africa and Zimbabwe Tri-Series |url=https://www.icc-cricket.com/news/all-the-details-about-namibia-south-africa-and-zimbabwe-tri-series |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=२७ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |last=ॲडम्स|first=झाहीर |date=२७ ऑगस्ट २०२६|trans-title= ब्योर्न फोर्टुइनने वचन दिले आहे की प्रोटियाज नामिबियामध्ये वस्तुस्थिती स्पष्ट करतील. |title=Bjorn Fortuin vows Proteas will set the record straight in Namibia |url=https://iol.co.za/sport/cricket/proteas/2026-08-27-proteas-out-to-set-the-record-straight-in-namibia-t20i-tri-series-says-captain-bjorn-fortuin/ |work=इंडिपेंडट ऑनलाइन |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} 7cypyufz5ixvp0ab0s5xvtni7trzlsh 2707054 2707053 2026-08-31T10:34:47Z Nitin.kunjir 4684 2707054 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket series | series = २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका | date = २८ ऑगस्ट – ६ सप्टेंबर २०२६ | place = नामिबिया | result = | player of series = | matches = | team1 = {{cr|NAM}} | team2 = {{cr|SA}} | team3 = {{cr|ZIM}} | captain1 = [[गेरहार्ड इरास्मुस]] | captain2 = [[ब्यॉर्न फॉर्टुइन]] | captain3 = [[सिकंदर रझा]] | runs1 = | runs2 = | runs3 = | wickets1 = | wickets2 = | wickets3 = | notes = | previous = [[२०२४ नामिबिया तिरंगी मालिका #टी२०आ मालिका |२०२४]] | next = }} '''२०२६ नामिबिया आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका''', जी '''एफएनबी टी२० तिरंगी मालिका''' म्हणूनही ओळखली जाते, ही नामिबियामध्ये सध्या २८ ऑगस्ट ते ६ सप्टेंबर २०२६ या कालावधीत चालू असलेली एक आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मालिका आहे. <ref>{{cite web |last=मुंडा|first=फिरदोस |date=७ ऑगस्ट २०२६ |trans-title= आफ्रिका टी-२० कप जवळ येत असताना नामिबिया दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वेचे यजमानपद भूषवणार |title=Namibia to host SA, Zimbabwe as Africa T20 Cup grows closer |url=https://www.cricinfo.com/story/namibia-to-host-south-africa-zimbabwe-as-africa-t20-cup-grows-closer-1548977 |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |last=हेस|first=स्टुअर्ट|date=४ ऑगस्ट २०२६|trans-title= ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या आव्हानापूर्वी 'प्रोटियाज'चा हंगाम नामिबियातील तिरंगी मालिकेने सुरू होणार |title=Proteas to open season with Namibia tri-series before Australia challenge |url=https://www.businessday.co.za/sport/cricket/2026-08-04-proteas-to-open-season-with-namibia-tri-series-before-australia-challenge/ |work=बिझनेस डे (दक्षिण आफ्रिका) |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ही [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया]], [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिका]] आणि [[झिम्बाब्वे क्रिकेट संघ|झिम्बाब्वे]] या देशांच्या पुरुष राष्ट्रीय संघांमधील तिरंगी [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] मालिका आहे.<ref>{{cite web |trans-title= क्रिकेट विश्वचषक २०२७ चे यजमान ऐतिहासिक तिरंगी मालिका खेळणार |title=Cricket World Cup 2027 hosts set to play landmark tri-series |url=https://www.icc-cricket.com/news/cricket-world-cup-2027-hosts-set-to-play-landmark-tri-series |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=७ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |trans-title=दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे नामिबियाच्या 'व्हाइट-बॉल' दौऱ्यासाठी सज्ज |title=South Africa, Zimbabwe set for white-ball tour of Namibia |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/139776/south-africa-zimbabwe-set-for-white-ball-tour-of-namibia-cricbuzzcom |work=[[क्रिकबझ्झ]] |date=७ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट 2026}}</ref> सर्व सामने [[विंडहोक]] येथील [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]]ावर खेळवले जात आहेत.<ref>{{cite web |trans-title=ऑगस्ट २०२६ मध्ये दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे यांच्याविरुद्ध आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका आणि एकदिवसीय मालिका आयोजित करण्यासाठी क्रिकेट नामिबिया सज्ज.|title=Cricket Namibia to host South Africa and Zimbabwe for T20I Tri-series and ODI series in August 2026 |url=https://czarsportzauto.com/namibia-vs-south-africa-vs-zimbabwe-tri-series-2026/ |date=७ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६ |work=Czarsportz}}</ref><ref>{{cite web |trans-title=दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे नामिबियाच्या 'व्हाइट-बॉल' दौऱ्यासाठी सज्ज |title=South Africa, Zimbabwe set for white-ball tour of Namibia |url=https://guyanachronicle.com/2026/08/08/south-africa-zimbabwe-set-for-white-ball-tour-of-namibia/ |work= गयाना क्रॉनिकल |date=८ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट 2026}}</ref> ऑगस्ट २०२६ मध्ये, क्रिकेट नामिबियाने तिरंगी मालिकेचे वेळापत्रक निश्चित केले.<ref>{{cite web |trans-title= क्रिकेट नामिबिया एफएनबी टी२० तिरंगी मालिकेमध्ये प्रोटियाज आणि झिम्बाब्वेचे यजमानपद भूषवणार. |title=Cricket Namibia to Host The Proteas and Zimbabwe in FNB T20 Tri-Series |url=https://cricketnamibia.com/cricket-namibia-to-host-the-proteas-and-zimbabwe-in-fnb-t20-tri-series/ |work=[[ क्रिकेट नामिबिया]] |date=७ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |last=शुट्झ |first=हेल्गे |date=७ ऑगस्ट २०२६ |trans-title= नामिबिया 'एफएनबी टी-२० ट्राय-सीरीज'मध्ये दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वेचे यजमानपद भूषवणार |title=Namibia to host SA & Zimbabwe in FNB T20 Tri-Series |url=https://www.namibian.com.na/namibia-to-host-sa-zimbabwe-in-fnb-t20-tri-series/ |work=द नामिबियन |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिकेपाठोपाठ, नामिबिया आणि दक्षिण आफ्रिका यांच्यात तीन सामन्यांची आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका खेळवली जाईल.<ref name="cricinfo"/><ref name="cricbuzz"/> ही मालिका २०२७ क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेसाठी (ज्याचे सह-यजमानपद नामिबिया, दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे भूषवणार आहेत) पूर्वतयारीची मालिका असेल.<ref>{{cite web |trans-title=|title=Cricket World Cup 2027 hosts set to play landmark tri-series |url=https://www.icc-cricket.com/news/cricket-world-cup-2027-hosts-set-to-play-landmark-tri-series |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=७ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |last=सैनी|first=आकाश|date=७ ऑगस्ट २०२६|trans-title=२०२७ विश्वचषकाचे यजमान दक्षिण आफ्रिका, झिम्बाब्वे आणि नामिबिया नवीन स्पर्धेत |title=2027 World Cup Hosts South Africa, Zimbabwe, Namibia In New Competition |url=https://crex.com/cricket-news/2027-world-cup-hosts-south-africa-zimbabwe-namibia-in-new-competition-6a75c4f74efa7769203e2e5b |work=क्रेक्स |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> याव्यतिरिक्त, प्रस्तावित आफ्रिका चषक स्पर्धेच्या स्थापनेसाठी ही मालिका एक महत्त्वपूर्ण पाऊल म्हणूनही काम करत आहे. <ref>{{cite web |trans-title= 'आफ्रिका चषक'च्या सुरुवातीपूर्वी झिम्बाब्वे, दक्षिण आफ्रिका आणि नामिबिया यांच्यात आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका होणार. |title=Zimbabwe, South Africa, Namibia set for T20I tri-series ahead of Africa Cup launch |url=https://www.aninews.in/news/sports/cricket/zimbabwe-south-africa-namibia-set-for-t20i-tri-series-ahead-of-africa-cup-launch20260807230056/ |work=एशियन न्यूज इंटरनॅशनल |date=७ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |trans-title= आफ्रिका चषक स्पर्धेच्या सुरुवातीपूर्वी झिम्बाब्वे, दक्षिण आफ्रिका आणि नामिबिया आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिकेसाठी सज्ज होत आहेत. |title=Zimbabwe, South Africa and Namibia prepare for T20I tri-series ahead of Africa Cup launch |url=https://thenewsmill.com/2026/08/zimbabwe-south-africa-and-namibia-prepare-for-t20i-tri-series-ahead-of-africa-cup-launch/ |work=द न्यूज मिल |date=७ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> स्पर्धेच्या उद्घाटनाच्या सामन्यापूर्वी, 'क्रिकेट नामिबिया'ने विंडहोक येथील नामिबिया क्रिकेट मैदानावर स्पर्धेचा अधिकृत शुभारंभ आणि फोटोशूट आयोजित केले होते; यात संघांचे कर्णधार [[गेरहार्ड इरास्मुस]], [[ब्योर्न फोर्टुइन]] आणि [[सिकंदर रझा]] यांनी स्पर्धेच्या चषकासह छायाचित्रांसाठी पोझ दिली. <ref>{{cite web |trans-title= नामिबिया, दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे यांच्यातील तिरंगी मालिकेबद्दलची सर्व माहिती |title=All The Details About Namibia, South Africa and Zimbabwe Tri-Series |url=https://www.icc-cricket.com/news/all-the-details-about-namibia-south-africa-and-zimbabwe-tri-series |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=२७ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |last=ॲडम्स|first=झाहीर |date=२७ ऑगस्ट २०२६|trans-title= ब्योर्न फोर्टुइनने वचन दिले आहे की प्रोटियाज नामिबियामध्ये वस्तुस्थिती स्पष्ट करतील. |title=Bjorn Fortuin vows Proteas will set the record straight in Namibia |url=https://iol.co.za/sport/cricket/proteas/2026-08-27-proteas-out-to-set-the-record-straight-in-namibia-t20i-tri-series-says-captain-bjorn-fortuin/ |work=इंडिपेंडट ऑनलाइन |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} 2yvlh7pjolfqfc5jhv13p5i0r29fk1v 2707055 2707054 2026-08-31T10:36:52Z Nitin.kunjir 4684 2707055 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket series | series = २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका | date = २८ ऑगस्ट – ६ सप्टेंबर २०२६ | place = नामिबिया | result = | player of series = | matches = | team1 = {{cr|NAM}} | team2 = {{cr|SA}} | team3 = {{cr|ZIM}} | captain1 = [[गेरहार्ड इरास्मुस]] | captain2 = [[ब्यॉर्न फॉर्टुइन]] | captain3 = [[सिकंदर रझा]] | runs1 = | runs2 = | runs3 = | wickets1 = | wickets2 = | wickets3 = | notes = | previous = [[२०२४ नामिबिया तिरंगी मालिका #टी२०आ मालिका |२०२४]] | next = }} '''२०२६ नामिबिया आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका''', जी '''एफएनबी टी२० तिरंगी मालिका''' म्हणूनही ओळखली जाते, ही नामिबियामध्ये सध्या २८ ऑगस्ट ते ६ सप्टेंबर २०२६ या कालावधीत चालू असलेली एक आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मालिका आहे. <ref>{{cite web |last=मुंडा|first=फिरदोस |date=७ ऑगस्ट २०२६ |trans-title= आफ्रिका टी-२० कप जवळ येत असताना नामिबिया दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वेचे यजमानपद भूषवणार |title=Namibia to host SA, Zimbabwe as Africa T20 Cup grows closer |url=https://www.cricinfo.com/story/namibia-to-host-south-africa-zimbabwe-as-africa-t20-cup-grows-closer-1548977 |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |last=हेस|first=स्टुअर्ट|date=४ ऑगस्ट २०२६|trans-title= ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या आव्हानापूर्वी 'प्रोटियाज'चा हंगाम नामिबियातील तिरंगी मालिकेने सुरू होणार |title=Proteas to open season with Namibia tri-series before Australia challenge |url=https://www.businessday.co.za/sport/cricket/2026-08-04-proteas-to-open-season-with-namibia-tri-series-before-australia-challenge/ |work=बिझनेस डे (दक्षिण आफ्रिका) |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ही [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया]], [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिका]] आणि [[झिम्बाब्वे क्रिकेट संघ|झिम्बाब्वे]] या देशांच्या पुरुष राष्ट्रीय संघांमधील तिरंगी [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] मालिका आहे.<ref>{{cite web |trans-title= क्रिकेट विश्वचषक २०२७ चे यजमान ऐतिहासिक तिरंगी मालिका खेळणार |title=Cricket World Cup 2027 hosts set to play landmark tri-series |url=https://www.icc-cricket.com/news/cricket-world-cup-2027-hosts-set-to-play-landmark-tri-series |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=७ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |trans-title=दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे नामिबियाच्या 'व्हाइट-बॉल' दौऱ्यासाठी सज्ज |title=South Africa, Zimbabwe set for white-ball tour of Namibia |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/139776/south-africa-zimbabwe-set-for-white-ball-tour-of-namibia-cricbuzzcom |work=[[क्रिकबझ्झ]] |date=७ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट 2026}}</ref> सर्व सामने [[विंडहोक]] येथील [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]]ावर खेळवले जात आहेत.<ref>{{cite web |trans-title=ऑगस्ट २०२६ मध्ये दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे यांच्याविरुद्ध आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका आणि एकदिवसीय मालिका आयोजित करण्यासाठी क्रिकेट नामिबिया सज्ज.|title=Cricket Namibia to host South Africa and Zimbabwe for T20I Tri-series and ODI series in August 2026 |url=https://czarsportzauto.com/namibia-vs-south-africa-vs-zimbabwe-tri-series-2026/ |date=७ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६ |work=Czarsportz}}</ref><ref>{{cite web |trans-title=दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे नामिबियाच्या 'व्हाइट-बॉल' दौऱ्यासाठी सज्ज |title=South Africa, Zimbabwe set for white-ball tour of Namibia |url=https://guyanachronicle.com/2026/08/08/south-africa-zimbabwe-set-for-white-ball-tour-of-namibia/ |work= गयाना क्रॉनिकल |date=८ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट 2026}}</ref> ऑगस्ट २०२६ मध्ये, क्रिकेट नामिबियाने तिरंगी मालिकेचे वेळापत्रक निश्चित केले.<ref>{{cite web |trans-title= क्रिकेट नामिबिया एफएनबी टी२० तिरंगी मालिकेमध्ये प्रोटियाज आणि झिम्बाब्वेचे यजमानपद भूषवणार. |title=Cricket Namibia to Host The Proteas and Zimbabwe in FNB T20 Tri-Series |url=https://cricketnamibia.com/cricket-namibia-to-host-the-proteas-and-zimbabwe-in-fnb-t20-tri-series/ |work=[[ क्रिकेट नामिबिया]] |date=७ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |last=शुट्झ |first=हेल्गे |date=७ ऑगस्ट २०२६ |trans-title= नामिबिया 'एफएनबी टी-२० ट्राय-सीरीज'मध्ये दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वेचे यजमानपद भूषवणार |title=Namibia to host SA & Zimbabwe in FNB T20 Tri-Series |url=https://www.namibian.com.na/namibia-to-host-sa-zimbabwe-in-fnb-t20-tri-series/ |work=द नामिबियन |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिकेपाठोपाठ, नामिबिया आणि दक्षिण आफ्रिका यांच्यात तीन सामन्यांची आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका खेळवली जाईल.<ref name="cricinfo"/><ref name="cricbuzz"/> ही मालिका [[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक]] स्पर्धेसाठी (ज्याचे सह-यजमानपद नामिबिया, दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे भूषवणार आहेत) पूर्वतयारीची मालिका असेल.<ref>{{cite web |trans-title=|title=Cricket World Cup 2027 hosts set to play landmark tri-series |url=https://www.icc-cricket.com/news/cricket-world-cup-2027-hosts-set-to-play-landmark-tri-series |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=७ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |last=सैनी|first=आकाश|date=७ ऑगस्ट २०२६|trans-title=२०२७ विश्वचषकाचे यजमान दक्षिण आफ्रिका, झिम्बाब्वे आणि नामिबिया नवीन स्पर्धेत |title=2027 World Cup Hosts South Africa, Zimbabwe, Namibia In New Competition |url=https://crex.com/cricket-news/2027-world-cup-hosts-south-africa-zimbabwe-namibia-in-new-competition-6a75c4f74efa7769203e2e5b |work=क्रेक्स |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> याव्यतिरिक्त, प्रस्तावित आफ्रिका चषक स्पर्धेच्या स्थापनेसाठी ही मालिका एक महत्त्वपूर्ण पाऊल म्हणूनही काम करत आहे. <ref>{{cite web |trans-title= 'आफ्रिका चषक'च्या सुरुवातीपूर्वी झिम्बाब्वे, दक्षिण आफ्रिका आणि नामिबिया यांच्यात आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका होणार. |title=Zimbabwe, South Africa, Namibia set for T20I tri-series ahead of Africa Cup launch |url=https://www.aninews.in/news/sports/cricket/zimbabwe-south-africa-namibia-set-for-t20i-tri-series-ahead-of-africa-cup-launch20260807230056/ |work=एशियन न्यूज इंटरनॅशनल |date=७ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |trans-title= आफ्रिका चषक स्पर्धेच्या सुरुवातीपूर्वी झिम्बाब्वे, दक्षिण आफ्रिका आणि नामिबिया आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिकेसाठी सज्ज होत आहेत. |title=Zimbabwe, South Africa and Namibia prepare for T20I tri-series ahead of Africa Cup launch |url=https://thenewsmill.com/2026/08/zimbabwe-south-africa-and-namibia-prepare-for-t20i-tri-series-ahead-of-africa-cup-launch/ |work=द न्यूज मिल |date=७ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> स्पर्धेच्या उद्घाटनाच्या सामन्यापूर्वी, 'क्रिकेट नामिबिया'ने विंडहोक येथील नामिबिया क्रिकेट मैदानावर स्पर्धेचा अधिकृत शुभारंभ आणि फोटोशूट आयोजित केले होते; यात संघांचे कर्णधार [[गेरहार्ड इरास्मुस]], [[ब्यॉर्न फॉर्टुइन]] आणि [[सिकंदर रझा]] यांनी स्पर्धेच्या चषकासह छायाचित्रांसाठी पोझ दिली. <ref>{{cite web |trans-title= नामिबिया, दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे यांच्यातील तिरंगी मालिकेबद्दलची सर्व माहिती |title=All The Details About Namibia, South Africa and Zimbabwe Tri-Series |url=https://www.icc-cricket.com/news/all-the-details-about-namibia-south-africa-and-zimbabwe-tri-series |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=२७ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |last=ॲडम्स|first=झाहीर |date=२७ ऑगस्ट २०२६|trans-title= ब्योर्न फोर्टुइनने वचन दिले आहे की प्रोटियाज नामिबियामध्ये वस्तुस्थिती स्पष्ट करतील. |title=Bjorn Fortuin vows Proteas will set the record straight in Namibia |url=https://iol.co.za/sport/cricket/proteas/2026-08-27-proteas-out-to-set-the-record-straight-in-namibia-t20i-tri-series-says-captain-bjorn-fortuin/ |work=इंडिपेंडट ऑनलाइन |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} ckpjg2zvr4q1l1wc321r8ppya1lj51h 2707061 2707055 2026-08-31T11:19:34Z Nitin.kunjir 4684 /* संघ*/ 2707061 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket series | series = २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका | date = २८ ऑगस्ट – ६ सप्टेंबर २०२६ | place = नामिबिया | result = | player of series = | matches = | team1 = {{cr|NAM}} | team2 = {{cr|SA}} | team3 = {{cr|ZIM}} | captain1 = [[गेरहार्ड इरास्मुस]] | captain2 = [[ब्यॉर्न फॉर्टुइन]] | captain3 = [[सिकंदर रझा]] | runs1 = | runs2 = | runs3 = | wickets1 = | wickets2 = | wickets3 = | notes = | previous = [[२०२४ नामिबिया तिरंगी मालिका #टी२०आ मालिका |२०२४]] | next = }} '''२०२६ नामिबिया आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका''', जी '''एफएनबी टी२० तिरंगी मालिका''' म्हणूनही ओळखली जाते, ही नामिबियामध्ये सध्या २८ ऑगस्ट ते ६ सप्टेंबर २०२६ या कालावधीत चालू असलेली एक आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मालिका आहे. <ref>{{cite web |last=मुंडा|first=फिरदोस |date=७ ऑगस्ट २०२६ |trans-title= आफ्रिका टी-२० कप जवळ येत असताना नामिबिया दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वेचे यजमानपद भूषवणार |title=Namibia to host SA, Zimbabwe as Africa T20 Cup grows closer |url=https://www.cricinfo.com/story/namibia-to-host-south-africa-zimbabwe-as-africa-t20-cup-grows-closer-1548977 |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |last=हेस|first=स्टुअर्ट|date=४ ऑगस्ट २०२६|trans-title= ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या आव्हानापूर्वी 'प्रोटियाज'चा हंगाम नामिबियातील तिरंगी मालिकेने सुरू होणार |title=Proteas to open season with Namibia tri-series before Australia challenge |url=https://www.businessday.co.za/sport/cricket/2026-08-04-proteas-to-open-season-with-namibia-tri-series-before-australia-challenge/ |work=बिझनेस डे (दक्षिण आफ्रिका) |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ही [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया]], [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिका]] आणि [[झिम्बाब्वे क्रिकेट संघ|झिम्बाब्वे]] या देशांच्या पुरुष राष्ट्रीय संघांमधील तिरंगी [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] मालिका आहे.<ref>{{cite web |trans-title= क्रिकेट विश्वचषक २०२७ चे यजमान ऐतिहासिक तिरंगी मालिका खेळणार |title=Cricket World Cup 2027 hosts set to play landmark tri-series |url=https://www.icc-cricket.com/news/cricket-world-cup-2027-hosts-set-to-play-landmark-tri-series |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=७ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |trans-title=दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे नामिबियाच्या 'व्हाइट-बॉल' दौऱ्यासाठी सज्ज |title=South Africa, Zimbabwe set for white-ball tour of Namibia |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/139776/south-africa-zimbabwe-set-for-white-ball-tour-of-namibia-cricbuzzcom |work=[[क्रिकबझ्झ]] |date=७ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट 2026}}</ref> सर्व सामने [[विंडहोक]] येथील [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]]ावर खेळवले जात आहेत.<ref>{{cite web |trans-title=ऑगस्ट २०२६ मध्ये दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे यांच्याविरुद्ध आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका आणि एकदिवसीय मालिका आयोजित करण्यासाठी क्रिकेट नामिबिया सज्ज.|title=Cricket Namibia to host South Africa and Zimbabwe for T20I Tri-series and ODI series in August 2026 |url=https://czarsportzauto.com/namibia-vs-south-africa-vs-zimbabwe-tri-series-2026/ |date=७ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६ |work=Czarsportz}}</ref><ref>{{cite web |trans-title=दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे नामिबियाच्या 'व्हाइट-बॉल' दौऱ्यासाठी सज्ज |title=South Africa, Zimbabwe set for white-ball tour of Namibia |url=https://guyanachronicle.com/2026/08/08/south-africa-zimbabwe-set-for-white-ball-tour-of-namibia/ |work= गयाना क्रॉनिकल |date=८ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट 2026}}</ref> ऑगस्ट २०२६ मध्ये, क्रिकेट नामिबियाने तिरंगी मालिकेचे वेळापत्रक निश्चित केले.<ref>{{cite web |trans-title= क्रिकेट नामिबिया एफएनबी टी२० तिरंगी मालिकेमध्ये प्रोटियाज आणि झिम्बाब्वेचे यजमानपद भूषवणार. |title=Cricket Namibia to Host The Proteas and Zimbabwe in FNB T20 Tri-Series |url=https://cricketnamibia.com/cricket-namibia-to-host-the-proteas-and-zimbabwe-in-fnb-t20-tri-series/ |work=[[ क्रिकेट नामिबिया]] |date=७ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |last=शुट्झ |first=हेल्गे |date=७ ऑगस्ट २०२६ |trans-title= नामिबिया 'एफएनबी टी-२० ट्राय-सीरीज'मध्ये दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वेचे यजमानपद भूषवणार |title=Namibia to host SA & Zimbabwe in FNB T20 Tri-Series |url=https://www.namibian.com.na/namibia-to-host-sa-zimbabwe-in-fnb-t20-tri-series/ |work=द नामिबियन |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिकेपाठोपाठ, नामिबिया आणि दक्षिण आफ्रिका यांच्यात तीन सामन्यांची आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका खेळवली जाईल.<ref name="cricinfo"/><ref name="cricbuzz"/> ही मालिका [[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक]] स्पर्धेसाठी (ज्याचे सह-यजमानपद नामिबिया, दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे भूषवणार आहेत) पूर्वतयारीची मालिका असेल.<ref>{{cite web |trans-title=|title=Cricket World Cup 2027 hosts set to play landmark tri-series |url=https://www.icc-cricket.com/news/cricket-world-cup-2027-hosts-set-to-play-landmark-tri-series |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=७ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |last=सैनी|first=आकाश|date=७ ऑगस्ट २०२६|trans-title=२०२७ विश्वचषकाचे यजमान दक्षिण आफ्रिका, झिम्बाब्वे आणि नामिबिया नवीन स्पर्धेत |title=2027 World Cup Hosts South Africa, Zimbabwe, Namibia In New Competition |url=https://crex.com/cricket-news/2027-world-cup-hosts-south-africa-zimbabwe-namibia-in-new-competition-6a75c4f74efa7769203e2e5b |work=क्रेक्स |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> याव्यतिरिक्त, प्रस्तावित आफ्रिका चषक स्पर्धेच्या स्थापनेसाठी ही मालिका एक महत्त्वपूर्ण पाऊल म्हणूनही काम करत आहे. <ref>{{cite web |trans-title= 'आफ्रिका चषक'च्या सुरुवातीपूर्वी झिम्बाब्वे, दक्षिण आफ्रिका आणि नामिबिया यांच्यात आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका होणार. |title=Zimbabwe, South Africa, Namibia set for T20I tri-series ahead of Africa Cup launch |url=https://www.aninews.in/news/sports/cricket/zimbabwe-south-africa-namibia-set-for-t20i-tri-series-ahead-of-africa-cup-launch20260807230056/ |work=एशियन न्यूज इंटरनॅशनल |date=७ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |trans-title= आफ्रिका चषक स्पर्धेच्या सुरुवातीपूर्वी झिम्बाब्वे, दक्षिण आफ्रिका आणि नामिबिया आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिकेसाठी सज्ज होत आहेत. |title=Zimbabwe, South Africa and Namibia prepare for T20I tri-series ahead of Africa Cup launch |url=https://thenewsmill.com/2026/08/zimbabwe-south-africa-and-namibia-prepare-for-t20i-tri-series-ahead-of-africa-cup-launch/ |work=द न्यूज मिल |date=७ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> स्पर्धेच्या उद्घाटनाच्या सामन्यापूर्वी, 'क्रिकेट नामिबिया'ने विंडहोक येथील नामिबिया क्रिकेट मैदानावर स्पर्धेचा अधिकृत शुभारंभ आणि फोटोशूट आयोजित केले होते; यात संघांचे कर्णधार [[गेरहार्ड इरास्मुस]], [[ब्यॉर्न फॉर्टुइन]] आणि [[सिकंदर रझा]] यांनी स्पर्धेच्या चषकासह छायाचित्रांसाठी पोझ दिली. <ref>{{cite web |trans-title= नामिबिया, दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे यांच्यातील तिरंगी मालिकेबद्दलची सर्व माहिती |title=All The Details About Namibia, South Africa and Zimbabwe Tri-Series |url=https://www.icc-cricket.com/news/all-the-details-about-namibia-south-africa-and-zimbabwe-tri-series |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=२७ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |last=ॲडम्स|first=झाहीर |date=२७ ऑगस्ट २०२६|trans-title= ब्योर्न फोर्टुइनने वचन दिले आहे की प्रोटियाज नामिबियामध्ये वस्तुस्थिती स्पष्ट करतील. |title=Bjorn Fortuin vows Proteas will set the record straight in Namibia |url=https://iol.co.za/sport/cricket/proteas/2026-08-27-proteas-out-to-set-the-record-straight-in-namibia-t20i-tri-series-says-captain-bjorn-fortuin/ |work=इंडिपेंडट ऑनलाइन |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:left; margin:auto" |- !{{cr|NAM}} <ref>{{cite web |last= मुंडा|first= फिरदोस |date=२४ ऑगस्ट २०२६|trans-title= घरच्या मैदानावर होणाऱ्या त्रिकोणीय मालिकेसाठी नामिबियाची मदार अनुभवी खेळाडूंचा गाभा आणि उदयोन्मुख ताऱ्यांवर. |title=Namibia bank on seasoned core and emerging stars for home tri-series |url=https://www.cricinfo.com/story/namibia-bank-on-seasoned-core-and-emerging-stars-for-home-tri-series-1551321|work=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> !{{cr|SA}}<ref>{{cite web |trans-title=दक्षिण आफ्रिकेचा नवीन कर्णधार नामिबिया दौऱ्यावर संघाचे नेतृत्व करण्यास सज्ज |title=New South Africa skipper set to lead side on Namibia tour |url=https://www.icc-cricket.com/news/new-south-africa-skipper-set-to-lead-side-on-namibia-tour |date=११ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref> !{{cr|ZIM}} <ref>{{cite web |trans-title=विंडहोक येथील ऐतिहासिक आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिकेत रझा झिम्बाब्वेचे नेतृत्व करणार |title=Raza to lead Zimbabwe at landmark T20I tri-series in Windhoek |url=https://www.zimcricket.org/news/5075/Raza-to-lead-Zimbabwe-at-landmark-T20I-tri-series-in-Windhoek |work=[[झिम्बाब्वे क्रिकेट]] |date=२४ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> |- |valign="top"| * [[गेरहार्ड इरास्मुस]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[अलेक्झांडर बुसिंग-वोल्शेंक]] * [[ज्युनियर तान्यांदा]] * [[जॅक ब्रासेल]] * [[जेजे स्मिट]] * [[झेन ग्रीन]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[बर्नार्ड शोल्ट्झ]] * [[मलान क्रुगर]] * [[मायकेल व्हान लिंगेन]] * [[मॅक्स हेन्गो]] * [[यान निकोल लोफ्टी-ईटन]] * [[यान फ्रायलिंक]] * [[यान बाल्ट]] * [[रुबेन ट्रम्पलमान]] * [[लॉरेन स्टीनकॅम्प]] * वाल्डो स्मिथ |valign="top"| * [[ब्यॉर्न फॉर्टुइन]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[इथन बॉश]] * [[क्वेना मफाका]] * कॉनर एस्टरह्युझेन ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[जेसन स्मिथ]] * जॉर्डन हरमन * [[टोनी डी झॉर्झी]] * [[डेवाल्ड ब्रेव्हिस]] * डुआन जॅन्सन * [[न्काबा पीटर]] * न्कोबानी मोकोएना * प्रीनेलन सुब्रयेन * रुबिन हरमन * [[लुआन-ड्रे प्रिटोरियस]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[लुथो सिपामला]] |valign="top"| * [[सिकंदर रझा]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[इनोसंट कैया]] * कुंडई माटिगीमू * [[ग्रेम क्रेमर]] * [[डीयोन मायर्स]] * [[ताडीवनाशे मरुमानी]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[ताफाद्झवा त्सिगा]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[न्युमन न्याम्हुरी]] * [[ब्लेसिंग मुजरबानी]] * [[बेन करन]] * [[ब्रायन बेनेट]] * [[ब्रॅड एव्हान्स]] * [[रायन बर्ल]] * [[वेलिंग्टन मासाकाद्झा]] * [[वेस्ली मढीवेरे]] |} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} rkwokhwcopdeg70mvqhc7j57nsxsnxs 2707069 2707061 2026-08-31T11:29:12Z Nitin.kunjir 4684 /* संदर्भयादी */ 2707069 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket series | series = २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका | date = २८ ऑगस्ट – ६ सप्टेंबर २०२६ | place = नामिबिया | result = | player of series = | matches = | team1 = {{cr|NAM}} | team2 = {{cr|SA}} | team3 = {{cr|ZIM}} | captain1 = [[गेरहार्ड इरास्मुस]] | captain2 = [[ब्यॉर्न फॉर्टुइन]] | captain3 = [[सिकंदर रझा]] | runs1 = | runs2 = | runs3 = | wickets1 = | wickets2 = | wickets3 = | notes = | previous = [[२०२४ नामिबिया तिरंगी मालिका #टी२०आ मालिका |२०२४]] | next = }} '''२०२६ नामिबिया आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका''', जी '''एफएनबी टी२० तिरंगी मालिका''' म्हणूनही ओळखली जाते, ही नामिबियामध्ये सध्या २८ ऑगस्ट ते ६ सप्टेंबर २०२६ या कालावधीत चालू असलेली एक आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मालिका आहे. <ref>{{cite web |last=मुंडा|first=फिरदोस |date=७ ऑगस्ट २०२६ |trans-title= आफ्रिका टी-२० कप जवळ येत असताना नामिबिया दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वेचे यजमानपद भूषवणार |title=Namibia to host SA, Zimbabwe as Africa T20 Cup grows closer |url=https://www.cricinfo.com/story/namibia-to-host-south-africa-zimbabwe-as-africa-t20-cup-grows-closer-1548977 |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |last=हेस|first=स्टुअर्ट|date=४ ऑगस्ट २०२६|trans-title= ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या आव्हानापूर्वी 'प्रोटियाज'चा हंगाम नामिबियातील तिरंगी मालिकेने सुरू होणार |title=Proteas to open season with Namibia tri-series before Australia challenge |url=https://www.businessday.co.za/sport/cricket/2026-08-04-proteas-to-open-season-with-namibia-tri-series-before-australia-challenge/ |work=बिझनेस डे (दक्षिण आफ्रिका) |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ही [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया]], [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिका]] आणि [[झिम्बाब्वे क्रिकेट संघ|झिम्बाब्वे]] या देशांच्या पुरुष राष्ट्रीय संघांमधील तिरंगी [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] मालिका आहे.<ref>{{cite web |trans-title= क्रिकेट विश्वचषक २०२७ चे यजमान ऐतिहासिक तिरंगी मालिका खेळणार |title=Cricket World Cup 2027 hosts set to play landmark tri-series |url=https://www.icc-cricket.com/news/cricket-world-cup-2027-hosts-set-to-play-landmark-tri-series |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=७ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |trans-title=दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे नामिबियाच्या 'व्हाइट-बॉल' दौऱ्यासाठी सज्ज |title=South Africa, Zimbabwe set for white-ball tour of Namibia |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/139776/south-africa-zimbabwe-set-for-white-ball-tour-of-namibia-cricbuzzcom |work=[[क्रिकबझ्झ]] |date=७ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट 2026}}</ref> सर्व सामने [[विंडहोक]] येथील [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]]ावर खेळवले जात आहेत.<ref>{{cite web |trans-title=ऑगस्ट २०२६ मध्ये दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे यांच्याविरुद्ध आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका आणि एकदिवसीय मालिका आयोजित करण्यासाठी क्रिकेट नामिबिया सज्ज.|title=Cricket Namibia to host South Africa and Zimbabwe for T20I Tri-series and ODI series in August 2026 |url=https://czarsportzauto.com/namibia-vs-south-africa-vs-zimbabwe-tri-series-2026/ |date=७ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६ |work=Czarsportz}}</ref><ref>{{cite web |trans-title=दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे नामिबियाच्या 'व्हाइट-बॉल' दौऱ्यासाठी सज्ज |title=South Africa, Zimbabwe set for white-ball tour of Namibia |url=https://guyanachronicle.com/2026/08/08/south-africa-zimbabwe-set-for-white-ball-tour-of-namibia/ |work= गयाना क्रॉनिकल |date=८ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट 2026}}</ref> ऑगस्ट २०२६ मध्ये, क्रिकेट नामिबियाने तिरंगी मालिकेचे वेळापत्रक निश्चित केले.<ref>{{cite web |trans-title= क्रिकेट नामिबिया एफएनबी टी२० तिरंगी मालिकेमध्ये प्रोटियाज आणि झिम्बाब्वेचे यजमानपद भूषवणार. |title=Cricket Namibia to Host The Proteas and Zimbabwe in FNB T20 Tri-Series |url=https://cricketnamibia.com/cricket-namibia-to-host-the-proteas-and-zimbabwe-in-fnb-t20-tri-series/ |work=[[ क्रिकेट नामिबिया]] |date=७ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |last=शुट्झ |first=हेल्गे |date=७ ऑगस्ट २०२६ |trans-title= नामिबिया 'एफएनबी टी-२० ट्राय-सीरीज'मध्ये दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वेचे यजमानपद भूषवणार |title=Namibia to host SA & Zimbabwe in FNB T20 Tri-Series |url=https://www.namibian.com.na/namibia-to-host-sa-zimbabwe-in-fnb-t20-tri-series/ |work=द नामिबियन |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिकेपाठोपाठ, नामिबिया आणि दक्षिण आफ्रिका यांच्यात तीन सामन्यांची आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका खेळवली जाईल.<ref name="cricinfo"/><ref name="cricbuzz"/> ही मालिका [[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक]] स्पर्धेसाठी (ज्याचे सह-यजमानपद नामिबिया, दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे भूषवणार आहेत) पूर्वतयारीची मालिका असेल.<ref>{{cite web |trans-title=|title=Cricket World Cup 2027 hosts set to play landmark tri-series |url=https://www.icc-cricket.com/news/cricket-world-cup-2027-hosts-set-to-play-landmark-tri-series |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=७ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |last=सैनी|first=आकाश|date=७ ऑगस्ट २०२६|trans-title=२०२७ विश्वचषकाचे यजमान दक्षिण आफ्रिका, झिम्बाब्वे आणि नामिबिया नवीन स्पर्धेत |title=2027 World Cup Hosts South Africa, Zimbabwe, Namibia In New Competition |url=https://crex.com/cricket-news/2027-world-cup-hosts-south-africa-zimbabwe-namibia-in-new-competition-6a75c4f74efa7769203e2e5b |work=क्रेक्स |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> याव्यतिरिक्त, प्रस्तावित आफ्रिका चषक स्पर्धेच्या स्थापनेसाठी ही मालिका एक महत्त्वपूर्ण पाऊल म्हणूनही काम करत आहे. <ref>{{cite web |trans-title= 'आफ्रिका चषक'च्या सुरुवातीपूर्वी झिम्बाब्वे, दक्षिण आफ्रिका आणि नामिबिया यांच्यात आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका होणार. |title=Zimbabwe, South Africa, Namibia set for T20I tri-series ahead of Africa Cup launch |url=https://www.aninews.in/news/sports/cricket/zimbabwe-south-africa-namibia-set-for-t20i-tri-series-ahead-of-africa-cup-launch20260807230056/ |work=एशियन न्यूज इंटरनॅशनल |date=७ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |trans-title= आफ्रिका चषक स्पर्धेच्या सुरुवातीपूर्वी झिम्बाब्वे, दक्षिण आफ्रिका आणि नामिबिया आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिकेसाठी सज्ज होत आहेत. |title=Zimbabwe, South Africa and Namibia prepare for T20I tri-series ahead of Africa Cup launch |url=https://thenewsmill.com/2026/08/zimbabwe-south-africa-and-namibia-prepare-for-t20i-tri-series-ahead-of-africa-cup-launch/ |work=द न्यूज मिल |date=७ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> स्पर्धेच्या उद्घाटनाच्या सामन्यापूर्वी, 'क्रिकेट नामिबिया'ने विंडहोक येथील नामिबिया क्रिकेट मैदानावर स्पर्धेचा अधिकृत शुभारंभ आणि फोटोशूट आयोजित केले होते; यात संघांचे कर्णधार [[गेरहार्ड इरास्मुस]], [[ब्यॉर्न फॉर्टुइन]] आणि [[सिकंदर रझा]] यांनी स्पर्धेच्या चषकासह छायाचित्रांसाठी पोझ दिली. <ref>{{cite web |trans-title= नामिबिया, दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे यांच्यातील तिरंगी मालिकेबद्दलची सर्व माहिती |title=All The Details About Namibia, South Africa and Zimbabwe Tri-Series |url=https://www.icc-cricket.com/news/all-the-details-about-namibia-south-africa-and-zimbabwe-tri-series |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=२७ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |last=ॲडम्स|first=झाहीर |date=२७ ऑगस्ट २०२६|trans-title= ब्योर्न फोर्टुइनने वचन दिले आहे की प्रोटियाज नामिबियामध्ये वस्तुस्थिती स्पष्ट करतील. |title=Bjorn Fortuin vows Proteas will set the record straight in Namibia |url=https://iol.co.za/sport/cricket/proteas/2026-08-27-proteas-out-to-set-the-record-straight-in-namibia-t20i-tri-series-says-captain-bjorn-fortuin/ |work=इंडिपेंडट ऑनलाइन |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:left; margin:auto" |- !{{cr|NAM}} <ref>{{cite web |last= मुंडा|first= फिरदोस |date=२४ ऑगस्ट २०२६|trans-title= घरच्या मैदानावर होणाऱ्या त्रिकोणीय मालिकेसाठी नामिबियाची मदार अनुभवी खेळाडूंचा गाभा आणि उदयोन्मुख ताऱ्यांवर. |title=Namibia bank on seasoned core and emerging stars for home tri-series |url=https://www.cricinfo.com/story/namibia-bank-on-seasoned-core-and-emerging-stars-for-home-tri-series-1551321|work=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> !{{cr|SA}}<ref>{{cite web |trans-title=दक्षिण आफ्रिकेचा नवीन कर्णधार नामिबिया दौऱ्यावर संघाचे नेतृत्व करण्यास सज्ज |title=New South Africa skipper set to lead side on Namibia tour |url=https://www.icc-cricket.com/news/new-south-africa-skipper-set-to-lead-side-on-namibia-tour |date=११ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref> !{{cr|ZIM}} <ref>{{cite web |trans-title=विंडहोक येथील ऐतिहासिक आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिकेत रझा झिम्बाब्वेचे नेतृत्व करणार |title=Raza to lead Zimbabwe at landmark T20I tri-series in Windhoek |url=https://www.zimcricket.org/news/5075/Raza-to-lead-Zimbabwe-at-landmark-T20I-tri-series-in-Windhoek |work=[[झिम्बाब्वे क्रिकेट]] |date=२४ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> |- |valign="top"| * [[गेरहार्ड इरास्मुस]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[अलेक्झांडर बुसिंग-वोल्शेंक]] * [[ज्युनियर तान्यांदा]] * [[जॅक ब्रासेल]] * [[जेजे स्मिट]] * [[झेन ग्रीन]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[बर्नार्ड शोल्ट्झ]] * [[मलान क्रुगर]] * [[मायकेल व्हान लिंगेन]] * [[मॅक्स हेन्गो]] * [[यान निकोल लोफ्टी-ईटन]] * [[यान फ्रायलिंक]] * [[यान बाल्ट]] * [[रुबेन ट्रम्पलमान]] * [[लॉरेन स्टीनकॅम्प]] * वाल्डो स्मिथ |valign="top"| * [[ब्यॉर्न फॉर्टुइन]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[इथन बॉश]] * [[क्वेना मफाका]] * कॉनर एस्टरह्युझेन ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[जेसन स्मिथ]] * जॉर्डन हरमन * [[टोनी डी झॉर्झी]] * [[डेवाल्ड ब्रेव्हिस]] * डुआन जॅन्सन * [[न्काबा पीटर]] * न्कोबानी मोकोएना * प्रीनेलन सुब्रयेन * रुबिन हरमन * [[लुआन-ड्रे प्रिटोरियस]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[लुथो सिपामला]] |valign="top"| * [[सिकंदर रझा]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[इनोसंट कैया]] * कुंडई माटिगीमू * [[ग्रेम क्रेमर]] * [[डीयोन मायर्स]] * [[ताडीवनाशे मरुमानी]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[ताफाद्झवा त्सिगा]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[न्युमन न्याम्हुरी]] * [[ब्लेसिंग मुजरबानी]] * [[बेन करन]] * [[ब्रायन बेनेट]] * [[ब्रॅड एव्हान्स]] * [[रायन बर्ल]] * [[वेलिंग्टन मासाकाद्झा]] * [[वेस्ली मढीवेरे]] |} == साखळी सामने == === गुणफलक === <section begin=PTS/> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! style="width:25px"| स्थान ! style="width:125px"| संघ ! style="width:30px"| {{abbr|सा|सामने}} ! style="width:30px"| {{abbr|वि|विजय}} ! style="width:30px"| {{abbr|प|पराभव}} ! style="width:30px"| {{abbr|अ|अनिर्णित}} ! style="width:30px"| गुण ! {{abbr|धावगती|निव्वळ धावगती}} |-style="background:#cfc;" | १ || style="text-align:left" | {{Cr|RSA}} || २ || १ || १ || ० || '''२''' || ०.९६९ |-style="background:#cfc;" | २ || style="text-align:left" | {{Crw|NAM}} || १ || १ || ० || ० || '''२''' || ०.९०० |- | ३ || style="text-align:left" | {{Crw|ZIM}} || १ || ० || १ || ० || '''०''' || −३.४८३ |} स्रोत: [https://www.cricinfo.com/series/namibia-t20i-tri-series-aug-2026-2026-1549518/points-table-standings ईएसपीएन क्रिकइन्फो] <section end="PTS" /> ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} spdv786esl7lgy618rpfa5i6r4xqqpw 2707072 2707069 2026-08-31T11:31:37Z Nitin.kunjir 4684 2707072 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket series | series = २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका | date = २८ ऑगस्ट – ६ सप्टेंबर २०२६ | place = नामिबिया | result = | player of series = | matches = | team1 = {{cr|NAM}} | team2 = {{cr|SA}} | team3 = {{cr|ZIM}} | captain1 = [[गेरहार्ड इरास्मुस]] | captain2 = [[ब्यॉर्न फॉर्टुइन]] | captain3 = [[सिकंदर रझा]] | runs1 = | runs2 = | runs3 = | wickets1 = | wickets2 = | wickets3 = | notes = | previous = [[२०२४ नामिबिया तिरंगी मालिका #टी२०आ मालिका |२०२४]] | next = }} '''२०२६ नामिबिया आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका''', जी '''एफएनबी टी२० तिरंगी मालिका''' म्हणूनही ओळखली जाते, ही नामिबियामध्ये सध्या २८ ऑगस्ट ते ६ सप्टेंबर २०२६ या कालावधीत चालू असलेली एक आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मालिका आहे. <ref name="cricinfo">{{cite web |last=मुंडा|first=फिरदोस |date=७ ऑगस्ट २०२६ |trans-title= आफ्रिका टी-२० कप जवळ येत असताना नामिबिया दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वेचे यजमानपद भूषवणार |title=Namibia to host SA, Zimbabwe as Africa T20 Cup grows closer |url=https://www.cricinfo.com/story/namibia-to-host-south-africa-zimbabwe-as-africa-t20-cup-grows-closer-1548977 |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |last=हेस|first=स्टुअर्ट|date=४ ऑगस्ट २०२६|trans-title= ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या आव्हानापूर्वी 'प्रोटियाज'चा हंगाम नामिबियातील तिरंगी मालिकेने सुरू होणार |title=Proteas to open season with Namibia tri-series before Australia challenge |url=https://www.businessday.co.za/sport/cricket/2026-08-04-proteas-to-open-season-with-namibia-tri-series-before-australia-challenge/ |work=बिझनेस डे (दक्षिण आफ्रिका) |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ही [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया]], [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिका]] आणि [[झिम्बाब्वे क्रिकेट संघ|झिम्बाब्वे]] या देशांच्या पुरुष राष्ट्रीय संघांमधील तिरंगी [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] मालिका आहे.<ref>{{cite web |trans-title= क्रिकेट विश्वचषक २०२७ चे यजमान ऐतिहासिक तिरंगी मालिका खेळणार |title=Cricket World Cup 2027 hosts set to play landmark tri-series |url=https://www.icc-cricket.com/news/cricket-world-cup-2027-hosts-set-to-play-landmark-tri-series |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=७ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref name="cricbuzz">{{cite web |trans-title=दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे नामिबियाच्या 'व्हाइट-बॉल' दौऱ्यासाठी सज्ज |title=South Africa, Zimbabwe set for white-ball tour of Namibia |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/139776/south-africa-zimbabwe-set-for-white-ball-tour-of-namibia-cricbuzzcom |work=[[क्रिकबझ्झ]] |date=७ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट 2026}}</ref> सर्व सामने [[विंडहोक]] येथील [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]]ावर खेळवले जात आहेत.<ref>{{cite web |trans-title=ऑगस्ट २०२६ मध्ये दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे यांच्याविरुद्ध आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका आणि एकदिवसीय मालिका आयोजित करण्यासाठी क्रिकेट नामिबिया सज्ज.|title=Cricket Namibia to host South Africa and Zimbabwe for T20I Tri-series and ODI series in August 2026 |url=https://czarsportzauto.com/namibia-vs-south-africa-vs-zimbabwe-tri-series-2026/ |date=७ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६ |work=Czarsportz}}</ref><ref>{{cite web |trans-title=दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे नामिबियाच्या 'व्हाइट-बॉल' दौऱ्यासाठी सज्ज |title=South Africa, Zimbabwe set for white-ball tour of Namibia |url=https://guyanachronicle.com/2026/08/08/south-africa-zimbabwe-set-for-white-ball-tour-of-namibia/ |work= गयाना क्रॉनिकल |date=८ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट 2026}}</ref> ऑगस्ट २०२६ मध्ये, क्रिकेट नामिबियाने तिरंगी मालिकेचे वेळापत्रक निश्चित केले.<ref>{{cite web |trans-title= क्रिकेट नामिबिया एफएनबी टी२० तिरंगी मालिकेमध्ये प्रोटियाज आणि झिम्बाब्वेचे यजमानपद भूषवणार. |title=Cricket Namibia to Host The Proteas and Zimbabwe in FNB T20 Tri-Series |url=https://cricketnamibia.com/cricket-namibia-to-host-the-proteas-and-zimbabwe-in-fnb-t20-tri-series/ |work=[[ क्रिकेट नामिबिया]] |date=७ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |last=शुट्झ |first=हेल्गे |date=७ ऑगस्ट २०२६ |trans-title= नामिबिया 'एफएनबी टी-२० ट्राय-सीरीज'मध्ये दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वेचे यजमानपद भूषवणार |title=Namibia to host SA & Zimbabwe in FNB T20 Tri-Series |url=https://www.namibian.com.na/namibia-to-host-sa-zimbabwe-in-fnb-t20-tri-series/ |work=द नामिबियन |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिकेपाठोपाठ, नामिबिया आणि दक्षिण आफ्रिका यांच्यात तीन सामन्यांची आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका खेळवली जाईल.<ref name="cricinfo"/><ref name="cricbuzz"/> ही मालिका [[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक]] स्पर्धेसाठी (ज्याचे सह-यजमानपद नामिबिया, दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे भूषवणार आहेत) पूर्वतयारीची मालिका असेल.<ref>{{cite web |trans-title=|title=Cricket World Cup 2027 hosts set to play landmark tri-series |url=https://www.icc-cricket.com/news/cricket-world-cup-2027-hosts-set-to-play-landmark-tri-series |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=७ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |last=सैनी|first=आकाश|date=७ ऑगस्ट २०२६|trans-title=२०२७ विश्वचषकाचे यजमान दक्षिण आफ्रिका, झिम्बाब्वे आणि नामिबिया नवीन स्पर्धेत |title=2027 World Cup Hosts South Africa, Zimbabwe, Namibia In New Competition |url=https://crex.com/cricket-news/2027-world-cup-hosts-south-africa-zimbabwe-namibia-in-new-competition-6a75c4f74efa7769203e2e5b |work=क्रेक्स |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> याव्यतिरिक्त, प्रस्तावित आफ्रिका चषक स्पर्धेच्या स्थापनेसाठी ही मालिका एक महत्त्वपूर्ण पाऊल म्हणूनही काम करत आहे. <ref>{{cite web |trans-title= 'आफ्रिका चषक'च्या सुरुवातीपूर्वी झिम्बाब्वे, दक्षिण आफ्रिका आणि नामिबिया यांच्यात आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका होणार. |title=Zimbabwe, South Africa, Namibia set for T20I tri-series ahead of Africa Cup launch |url=https://www.aninews.in/news/sports/cricket/zimbabwe-south-africa-namibia-set-for-t20i-tri-series-ahead-of-africa-cup-launch20260807230056/ |work=एशियन न्यूज इंटरनॅशनल |date=७ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |trans-title= आफ्रिका चषक स्पर्धेच्या सुरुवातीपूर्वी झिम्बाब्वे, दक्षिण आफ्रिका आणि नामिबिया आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिकेसाठी सज्ज होत आहेत. |title=Zimbabwe, South Africa and Namibia prepare for T20I tri-series ahead of Africa Cup launch |url=https://thenewsmill.com/2026/08/zimbabwe-south-africa-and-namibia-prepare-for-t20i-tri-series-ahead-of-africa-cup-launch/ |work=द न्यूज मिल |date=७ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> स्पर्धेच्या उद्घाटनाच्या सामन्यापूर्वी, 'क्रिकेट नामिबिया'ने विंडहोक येथील नामिबिया क्रिकेट मैदानावर स्पर्धेचा अधिकृत शुभारंभ आणि फोटोशूट आयोजित केले होते; यात संघांचे कर्णधार [[गेरहार्ड इरास्मुस]], [[ब्यॉर्न फॉर्टुइन]] आणि [[सिकंदर रझा]] यांनी स्पर्धेच्या चषकासह छायाचित्रांसाठी पोझ दिली. <ref>{{cite web |trans-title= नामिबिया, दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे यांच्यातील तिरंगी मालिकेबद्दलची सर्व माहिती |title=All The Details About Namibia, South Africa and Zimbabwe Tri-Series |url=https://www.icc-cricket.com/news/all-the-details-about-namibia-south-africa-and-zimbabwe-tri-series |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=२७ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |last=ॲडम्स|first=झाहीर |date=२७ ऑगस्ट २०२६|trans-title= ब्योर्न फोर्टुइनने वचन दिले आहे की प्रोटियाज नामिबियामध्ये वस्तुस्थिती स्पष्ट करतील. |title=Bjorn Fortuin vows Proteas will set the record straight in Namibia |url=https://iol.co.za/sport/cricket/proteas/2026-08-27-proteas-out-to-set-the-record-straight-in-namibia-t20i-tri-series-says-captain-bjorn-fortuin/ |work=इंडिपेंडट ऑनलाइन |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:left; margin:auto" |- !{{cr|NAM}} <ref>{{cite web |last= मुंडा|first= फिरदोस |date=२४ ऑगस्ट २०२६|trans-title= घरच्या मैदानावर होणाऱ्या त्रिकोणीय मालिकेसाठी नामिबियाची मदार अनुभवी खेळाडूंचा गाभा आणि उदयोन्मुख ताऱ्यांवर. |title=Namibia bank on seasoned core and emerging stars for home tri-series |url=https://www.cricinfo.com/story/namibia-bank-on-seasoned-core-and-emerging-stars-for-home-tri-series-1551321|work=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> !{{cr|SA}}<ref>{{cite web |trans-title=दक्षिण आफ्रिकेचा नवीन कर्णधार नामिबिया दौऱ्यावर संघाचे नेतृत्व करण्यास सज्ज |title=New South Africa skipper set to lead side on Namibia tour |url=https://www.icc-cricket.com/news/new-south-africa-skipper-set-to-lead-side-on-namibia-tour |date=११ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref> !{{cr|ZIM}} <ref>{{cite web |trans-title=विंडहोक येथील ऐतिहासिक आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिकेत रझा झिम्बाब्वेचे नेतृत्व करणार |title=Raza to lead Zimbabwe at landmark T20I tri-series in Windhoek |url=https://www.zimcricket.org/news/5075/Raza-to-lead-Zimbabwe-at-landmark-T20I-tri-series-in-Windhoek |work=[[झिम्बाब्वे क्रिकेट]] |date=२४ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> |- |valign="top"| * [[गेरहार्ड इरास्मुस]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[अलेक्झांडर बुसिंग-वोल्शेंक]] * [[ज्युनियर तान्यांदा]] * [[जॅक ब्रासेल]] * [[जेजे स्मिट]] * [[झेन ग्रीन]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[बर्नार्ड शोल्ट्झ]] * [[मलान क्रुगर]] * [[मायकेल व्हान लिंगेन]] * [[मॅक्स हेन्गो]] * [[यान निकोल लोफ्टी-ईटन]] * [[यान फ्रायलिंक]] * [[यान बाल्ट]] * [[रुबेन ट्रम्पलमान]] * [[लॉरेन स्टीनकॅम्प]] * वाल्डो स्मिथ |valign="top"| * [[ब्यॉर्न फॉर्टुइन]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[इथन बॉश]] * [[क्वेना मफाका]] * कॉनर एस्टरह्युझेन ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[जेसन स्मिथ]] * जॉर्डन हरमन * [[टोनी डी झॉर्झी]] * [[डेवाल्ड ब्रेव्हिस]] * डुआन जॅन्सन * [[न्काबा पीटर]] * न्कोबानी मोकोएना * प्रीनेलन सुब्रयेन * रुबिन हरमन * [[लुआन-ड्रे प्रिटोरियस]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[लुथो सिपामला]] |valign="top"| * [[सिकंदर रझा]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[इनोसंट कैया]] * कुंडई माटिगीमू * [[ग्रेम क्रेमर]] * [[डीयोन मायर्स]] * [[ताडीवनाशे मरुमानी]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[ताफाद्झवा त्सिगा]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[न्युमन न्याम्हुरी]] * [[ब्लेसिंग मुजरबानी]] * [[बेन करन]] * [[ब्रायन बेनेट]] * [[ब्रॅड एव्हान्स]] * [[रायन बर्ल]] * [[वेलिंग्टन मासाकाद्झा]] * [[वेस्ली मढीवेरे]] |} == साखळी सामने == === गुणफलक === <section begin=PTS/> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! style="width:25px"| स्थान ! style="width:125px"| संघ ! style="width:30px"| {{abbr|सा|सामने}} ! style="width:30px"| {{abbr|वि|विजय}} ! style="width:30px"| {{abbr|प|पराभव}} ! style="width:30px"| {{abbr|अ|अनिर्णित}} ! style="width:30px"| गुण ! {{abbr|धावगती|निव्वळ धावगती}} |-style="background:#cfc;" | १ || style="text-align:left" | {{Cr|RSA}} || २ || १ || १ || ० || '''२''' || ०.९६९ |-style="background:#cfc;" | २ || style="text-align:left" | {{Crw|NAM}} || १ || १ || ० || ० || '''२''' || ०.९०० |- | ३ || style="text-align:left" | {{Crw|ZIM}} || १ || ० || १ || ० || '''०''' || −३.४८३ |} स्रोत: [https://www.cricinfo.com/series/namibia-t20i-tri-series-aug-2026-2026-1549518/points-table-standings ईएसपीएन क्रिकइन्फो] <section end="PTS" /> ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} trg3icw8o2vb5vykcn0kwrxz1khks6z 2707073 2707072 2026-08-31T11:38:05Z Nitin.kunjir 4684 /* संघ */ 2707073 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket series | series = २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका | date = २८ ऑगस्ट – ६ सप्टेंबर २०२६ | place = नामिबिया | result = | player of series = | matches = | team1 = {{cr|NAM}} | team2 = {{cr|SA}} | team3 = {{cr|ZIM}} | captain1 = [[गेरहार्ड इरास्मुस]] | captain2 = [[ब्यॉर्न फॉर्टुइन]] | captain3 = [[सिकंदर रझा]] | runs1 = | runs2 = | runs3 = | wickets1 = | wickets2 = | wickets3 = | notes = | previous = [[२०२४ नामिबिया तिरंगी मालिका #टी२०आ मालिका |२०२४]] | next = }} '''२०२६ नामिबिया आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका''', जी '''एफएनबी टी२० तिरंगी मालिका''' म्हणूनही ओळखली जाते, ही नामिबियामध्ये सध्या २८ ऑगस्ट ते ६ सप्टेंबर २०२६ या कालावधीत चालू असलेली एक आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मालिका आहे. <ref name="cricinfo">{{cite web |last=मुंडा|first=फिरदोस |date=७ ऑगस्ट २०२६ |trans-title= आफ्रिका टी-२० कप जवळ येत असताना नामिबिया दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वेचे यजमानपद भूषवणार |title=Namibia to host SA, Zimbabwe as Africa T20 Cup grows closer |url=https://www.cricinfo.com/story/namibia-to-host-south-africa-zimbabwe-as-africa-t20-cup-grows-closer-1548977 |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |last=हेस|first=स्टुअर्ट|date=४ ऑगस्ट २०२६|trans-title= ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या आव्हानापूर्वी 'प्रोटियाज'चा हंगाम नामिबियातील तिरंगी मालिकेने सुरू होणार |title=Proteas to open season with Namibia tri-series before Australia challenge |url=https://www.businessday.co.za/sport/cricket/2026-08-04-proteas-to-open-season-with-namibia-tri-series-before-australia-challenge/ |work=बिझनेस डे (दक्षिण आफ्रिका) |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ही [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया]], [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिका]] आणि [[झिम्बाब्वे क्रिकेट संघ|झिम्बाब्वे]] या देशांच्या पुरुष राष्ट्रीय संघांमधील तिरंगी [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] मालिका आहे.<ref>{{cite web |trans-title= क्रिकेट विश्वचषक २०२७ चे यजमान ऐतिहासिक तिरंगी मालिका खेळणार |title=Cricket World Cup 2027 hosts set to play landmark tri-series |url=https://www.icc-cricket.com/news/cricket-world-cup-2027-hosts-set-to-play-landmark-tri-series |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=७ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref name="cricbuzz">{{cite web |trans-title=दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे नामिबियाच्या 'व्हाइट-बॉल' दौऱ्यासाठी सज्ज |title=South Africa, Zimbabwe set for white-ball tour of Namibia |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/139776/south-africa-zimbabwe-set-for-white-ball-tour-of-namibia-cricbuzzcom |work=[[क्रिकबझ्झ]] |date=७ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट 2026}}</ref> सर्व सामने [[विंडहोक]] येथील [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]]ावर खेळवले जात आहेत.<ref>{{cite web |trans-title=ऑगस्ट २०२६ मध्ये दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे यांच्याविरुद्ध आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका आणि एकदिवसीय मालिका आयोजित करण्यासाठी क्रिकेट नामिबिया सज्ज.|title=Cricket Namibia to host South Africa and Zimbabwe for T20I Tri-series and ODI series in August 2026 |url=https://czarsportzauto.com/namibia-vs-south-africa-vs-zimbabwe-tri-series-2026/ |date=७ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६ |work=Czarsportz}}</ref><ref>{{cite web |trans-title=दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे नामिबियाच्या 'व्हाइट-बॉल' दौऱ्यासाठी सज्ज |title=South Africa, Zimbabwe set for white-ball tour of Namibia |url=https://guyanachronicle.com/2026/08/08/south-africa-zimbabwe-set-for-white-ball-tour-of-namibia/ |work= गयाना क्रॉनिकल |date=८ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट 2026}}</ref> ऑगस्ट २०२६ मध्ये, क्रिकेट नामिबियाने तिरंगी मालिकेचे वेळापत्रक निश्चित केले.<ref>{{cite web |trans-title= क्रिकेट नामिबिया एफएनबी टी२० तिरंगी मालिकेमध्ये प्रोटियाज आणि झिम्बाब्वेचे यजमानपद भूषवणार. |title=Cricket Namibia to Host The Proteas and Zimbabwe in FNB T20 Tri-Series |url=https://cricketnamibia.com/cricket-namibia-to-host-the-proteas-and-zimbabwe-in-fnb-t20-tri-series/ |work=[[ क्रिकेट नामिबिया]] |date=७ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |last=शुट्झ |first=हेल्गे |date=७ ऑगस्ट २०२६ |trans-title= नामिबिया 'एफएनबी टी-२० ट्राय-सीरीज'मध्ये दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वेचे यजमानपद भूषवणार |title=Namibia to host SA & Zimbabwe in FNB T20 Tri-Series |url=https://www.namibian.com.na/namibia-to-host-sa-zimbabwe-in-fnb-t20-tri-series/ |work=द नामिबियन |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिकेपाठोपाठ, नामिबिया आणि दक्षिण आफ्रिका यांच्यात तीन सामन्यांची आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका खेळवली जाईल.<ref name="cricinfo"/><ref name="cricbuzz"/> ही मालिका [[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक]] स्पर्धेसाठी (ज्याचे सह-यजमानपद नामिबिया, दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे भूषवणार आहेत) पूर्वतयारीची मालिका असेल.<ref>{{cite web |trans-title=|title=Cricket World Cup 2027 hosts set to play landmark tri-series |url=https://www.icc-cricket.com/news/cricket-world-cup-2027-hosts-set-to-play-landmark-tri-series |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=७ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |last=सैनी|first=आकाश|date=७ ऑगस्ट २०२६|trans-title=२०२७ विश्वचषकाचे यजमान दक्षिण आफ्रिका, झिम्बाब्वे आणि नामिबिया नवीन स्पर्धेत |title=2027 World Cup Hosts South Africa, Zimbabwe, Namibia In New Competition |url=https://crex.com/cricket-news/2027-world-cup-hosts-south-africa-zimbabwe-namibia-in-new-competition-6a75c4f74efa7769203e2e5b |work=क्रेक्स |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> याव्यतिरिक्त, प्रस्तावित आफ्रिका चषक स्पर्धेच्या स्थापनेसाठी ही मालिका एक महत्त्वपूर्ण पाऊल म्हणूनही काम करत आहे. <ref>{{cite web |trans-title= 'आफ्रिका चषक'च्या सुरुवातीपूर्वी झिम्बाब्वे, दक्षिण आफ्रिका आणि नामिबिया यांच्यात आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका होणार. |title=Zimbabwe, South Africa, Namibia set for T20I tri-series ahead of Africa Cup launch |url=https://www.aninews.in/news/sports/cricket/zimbabwe-south-africa-namibia-set-for-t20i-tri-series-ahead-of-africa-cup-launch20260807230056/ |work=एशियन न्यूज इंटरनॅशनल |date=७ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |trans-title= आफ्रिका चषक स्पर्धेच्या सुरुवातीपूर्वी झिम्बाब्वे, दक्षिण आफ्रिका आणि नामिबिया आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिकेसाठी सज्ज होत आहेत. |title=Zimbabwe, South Africa and Namibia prepare for T20I tri-series ahead of Africa Cup launch |url=https://thenewsmill.com/2026/08/zimbabwe-south-africa-and-namibia-prepare-for-t20i-tri-series-ahead-of-africa-cup-launch/ |work=द न्यूज मिल |date=७ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> स्पर्धेच्या उद्घाटनाच्या सामन्यापूर्वी, 'क्रिकेट नामिबिया'ने विंडहोक येथील नामिबिया क्रिकेट मैदानावर स्पर्धेचा अधिकृत शुभारंभ आणि फोटोशूट आयोजित केले होते; यात संघांचे कर्णधार [[गेरहार्ड इरास्मुस]], [[ब्यॉर्न फॉर्टुइन]] आणि [[सिकंदर रझा]] यांनी स्पर्धेच्या चषकासह छायाचित्रांसाठी पोझ दिली. <ref>{{cite web |trans-title= नामिबिया, दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे यांच्यातील तिरंगी मालिकेबद्दलची सर्व माहिती |title=All The Details About Namibia, South Africa and Zimbabwe Tri-Series |url=https://www.icc-cricket.com/news/all-the-details-about-namibia-south-africa-and-zimbabwe-tri-series |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=२७ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |last=ॲडम्स|first=झाहीर |date=२७ ऑगस्ट २०२६|trans-title= ब्योर्न फोर्टुइनने वचन दिले आहे की प्रोटियाज नामिबियामध्ये वस्तुस्थिती स्पष्ट करतील. |title=Bjorn Fortuin vows Proteas will set the record straight in Namibia |url=https://iol.co.za/sport/cricket/proteas/2026-08-27-proteas-out-to-set-the-record-straight-in-namibia-t20i-tri-series-says-captain-bjorn-fortuin/ |work=इंडिपेंडट ऑनलाइन |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:left; margin:auto" |- !{{cr|NAM}} <ref>{{cite web |last= मुंडा|first= फिरदोस |date=२४ ऑगस्ट २०२६|trans-title= घरच्या मैदानावर होणाऱ्या त्रिकोणीय मालिकेसाठी नामिबियाची मदार अनुभवी खेळाडूंचा गाभा आणि उदयोन्मुख ताऱ्यांवर. |title=Namibia bank on seasoned core and emerging stars for home tri-series |url=https://www.cricinfo.com/story/namibia-bank-on-seasoned-core-and-emerging-stars-for-home-tri-series-1551321|work=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> !{{cr|SA}}<ref>{{cite web |trans-title=दक्षिण आफ्रिकेचा नवीन कर्णधार नामिबिया दौऱ्यावर संघाचे नेतृत्व करण्यास सज्ज |title=New South Africa skipper set to lead side on Namibia tour |url=https://www.icc-cricket.com/news/new-south-africa-skipper-set-to-lead-side-on-namibia-tour |date=११ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref> !{{cr|ZIM}} <ref>{{cite web |trans-title=विंडहोक येथील ऐतिहासिक आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिकेत रझा झिम्बाब्वेचे नेतृत्व करणार |title=Raza to lead Zimbabwe at landmark T20I tri-series in Windhoek |url=https://www.zimcricket.org/news/5075/Raza-to-lead-Zimbabwe-at-landmark-T20I-tri-series-in-Windhoek |work=[[झिम्बाब्वे क्रिकेट]] |date=२४ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> |- |valign="top"| * [[गेरहार्ड इरास्मुस]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[अलेक्झांडर बुसिंग-वोल्शेंक]] * [[ज्युनियर तान्यांदा]] * [[जॅक ब्रासेल]] * [[जेजे स्मिट]] * [[झेन ग्रीन]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[बर्नार्ड शोल्ट्झ]] * [[मलान क्रुगर]] * [[मायकेल व्हान लिंगेन]] * [[मॅक्स हेन्गो]] * [[यान निकोल लोफ्टी-ईटन]] * [[यान फ्रायलिंक]] * [[यान बाल्ट]] * [[रुबेन ट्रम्पलमान]] * [[लॉरेन स्टीनकॅम्प]] * वाल्डो स्मिथ |valign="top"| * [[ब्यॉर्न फॉर्टुइन]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[इथन बॉश]] * [[क्वेना मफाका]] * कॉनर एस्टरह्युझेन ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[जेसन स्मिथ]] * जॉर्डन हरमन * दुआन यान्सिनने * [[टोनी डी झॉर्झी]] * [[डेवाल्ड ब्रेव्हिस]] * [[न्काबा पीटर]] * न्कोबानी मोकोएना * प्रीनेलन सुब्रयेन * रुबिन हरमन * [[लुआन-ड्रे प्रिटोरियस]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[लुथो सिपामला]] |valign="top"| * [[सिकंदर रझा]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[इनोसंट कैया]] * कुंडई माटिगीमू * [[ग्रेम क्रेमर]] * [[डीयोन मायर्स]] * [[ताडीवनाशे मरुमानी]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[ताफाद्झवा त्सिगा]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[न्युमन न्याम्हुरी]] * [[ब्लेसिंग मुजरबानी]] * [[बेन करन]] * [[ब्रायन बेनेट]] * [[ब्रॅड एव्हान्स]] * [[रायन बर्ल]] * [[वेलिंग्टन मासाकाद्झा]] * [[वेस्ली मढीवेरे]] |} == साखळी सामने == === गुणफलक === <section begin=PTS/> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! style="width:25px"| स्थान ! style="width:125px"| संघ ! style="width:30px"| {{abbr|सा|सामने}} ! style="width:30px"| {{abbr|वि|विजय}} ! style="width:30px"| {{abbr|प|पराभव}} ! style="width:30px"| {{abbr|अ|अनिर्णित}} ! style="width:30px"| गुण ! {{abbr|धावगती|निव्वळ धावगती}} |-style="background:#cfc;" | १ || style="text-align:left" | {{Cr|RSA}} || २ || १ || १ || ० || '''२''' || ०.९६९ |-style="background:#cfc;" | २ || style="text-align:left" | {{Crw|NAM}} || १ || १ || ० || ० || '''२''' || ०.९०० |- | ३ || style="text-align:left" | {{Crw|ZIM}} || १ || ० || १ || ० || '''०''' || −३.४८३ |} स्रोत: [https://www.cricinfo.com/series/namibia-t20i-tri-series-aug-2026-2026-1549518/points-table-standings ईएसपीएन क्रिकइन्फो] <section end="PTS" /> ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} 6tlm8y2fm5pr3z4hzx4dutusg8uryfv 2707079 2707073 2026-08-31T11:45:13Z Nitin.kunjir 4684 /* साखळी सामने */ 2707079 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket series | series = २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका | date = २८ ऑगस्ट – ६ सप्टेंबर २०२६ | place = नामिबिया | result = | player of series = | matches = | team1 = {{cr|NAM}} | team2 = {{cr|SA}} | team3 = {{cr|ZIM}} | captain1 = [[गेरहार्ड इरास्मुस]] | captain2 = [[ब्यॉर्न फॉर्टुइन]] | captain3 = [[सिकंदर रझा]] | runs1 = | runs2 = | runs3 = | wickets1 = | wickets2 = | wickets3 = | notes = | previous = [[२०२४ नामिबिया तिरंगी मालिका #टी२०आ मालिका |२०२४]] | next = }} '''२०२६ नामिबिया आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका''', जी '''एफएनबी टी२० तिरंगी मालिका''' म्हणूनही ओळखली जाते, ही नामिबियामध्ये सध्या २८ ऑगस्ट ते ६ सप्टेंबर २०२६ या कालावधीत चालू असलेली एक आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मालिका आहे. <ref name="cricinfo">{{cite web |last=मुंडा|first=फिरदोस |date=७ ऑगस्ट २०२६ |trans-title= आफ्रिका टी-२० कप जवळ येत असताना नामिबिया दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वेचे यजमानपद भूषवणार |title=Namibia to host SA, Zimbabwe as Africa T20 Cup grows closer |url=https://www.cricinfo.com/story/namibia-to-host-south-africa-zimbabwe-as-africa-t20-cup-grows-closer-1548977 |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |last=हेस|first=स्टुअर्ट|date=४ ऑगस्ट २०२६|trans-title= ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या आव्हानापूर्वी 'प्रोटियाज'चा हंगाम नामिबियातील तिरंगी मालिकेने सुरू होणार |title=Proteas to open season with Namibia tri-series before Australia challenge |url=https://www.businessday.co.za/sport/cricket/2026-08-04-proteas-to-open-season-with-namibia-tri-series-before-australia-challenge/ |work=बिझनेस डे (दक्षिण आफ्रिका) |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ही [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया]], [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिका]] आणि [[झिम्बाब्वे क्रिकेट संघ|झिम्बाब्वे]] या देशांच्या पुरुष राष्ट्रीय संघांमधील तिरंगी [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] मालिका आहे.<ref>{{cite web |trans-title= क्रिकेट विश्वचषक २०२७ चे यजमान ऐतिहासिक तिरंगी मालिका खेळणार |title=Cricket World Cup 2027 hosts set to play landmark tri-series |url=https://www.icc-cricket.com/news/cricket-world-cup-2027-hosts-set-to-play-landmark-tri-series |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=७ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref name="cricbuzz">{{cite web |trans-title=दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे नामिबियाच्या 'व्हाइट-बॉल' दौऱ्यासाठी सज्ज |title=South Africa, Zimbabwe set for white-ball tour of Namibia |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/139776/south-africa-zimbabwe-set-for-white-ball-tour-of-namibia-cricbuzzcom |work=[[क्रिकबझ्झ]] |date=७ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट 2026}}</ref> सर्व सामने [[विंडहोक]] येथील [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]]ावर खेळवले जात आहेत.<ref>{{cite web |trans-title=ऑगस्ट २०२६ मध्ये दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे यांच्याविरुद्ध आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका आणि एकदिवसीय मालिका आयोजित करण्यासाठी क्रिकेट नामिबिया सज्ज.|title=Cricket Namibia to host South Africa and Zimbabwe for T20I Tri-series and ODI series in August 2026 |url=https://czarsportzauto.com/namibia-vs-south-africa-vs-zimbabwe-tri-series-2026/ |date=७ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६ |work=Czarsportz}}</ref><ref>{{cite web |trans-title=दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे नामिबियाच्या 'व्हाइट-बॉल' दौऱ्यासाठी सज्ज |title=South Africa, Zimbabwe set for white-ball tour of Namibia |url=https://guyanachronicle.com/2026/08/08/south-africa-zimbabwe-set-for-white-ball-tour-of-namibia/ |work= गयाना क्रॉनिकल |date=८ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट 2026}}</ref> ऑगस्ट २०२६ मध्ये, क्रिकेट नामिबियाने तिरंगी मालिकेचे वेळापत्रक निश्चित केले.<ref>{{cite web |trans-title= क्रिकेट नामिबिया एफएनबी टी२० तिरंगी मालिकेमध्ये प्रोटियाज आणि झिम्बाब्वेचे यजमानपद भूषवणार. |title=Cricket Namibia to Host The Proteas and Zimbabwe in FNB T20 Tri-Series |url=https://cricketnamibia.com/cricket-namibia-to-host-the-proteas-and-zimbabwe-in-fnb-t20-tri-series/ |work=[[ क्रिकेट नामिबिया]] |date=७ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |last=शुट्झ |first=हेल्गे |date=७ ऑगस्ट २०२६ |trans-title= नामिबिया 'एफएनबी टी-२० ट्राय-सीरीज'मध्ये दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वेचे यजमानपद भूषवणार |title=Namibia to host SA & Zimbabwe in FNB T20 Tri-Series |url=https://www.namibian.com.na/namibia-to-host-sa-zimbabwe-in-fnb-t20-tri-series/ |work=द नामिबियन |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिकेपाठोपाठ, नामिबिया आणि दक्षिण आफ्रिका यांच्यात तीन सामन्यांची आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका खेळवली जाईल.<ref name="cricinfo"/><ref name="cricbuzz"/> ही मालिका [[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक]] स्पर्धेसाठी (ज्याचे सह-यजमानपद नामिबिया, दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे भूषवणार आहेत) पूर्वतयारीची मालिका असेल.<ref>{{cite web |trans-title=|title=Cricket World Cup 2027 hosts set to play landmark tri-series |url=https://www.icc-cricket.com/news/cricket-world-cup-2027-hosts-set-to-play-landmark-tri-series |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=७ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |last=सैनी|first=आकाश|date=७ ऑगस्ट २०२६|trans-title=२०२७ विश्वचषकाचे यजमान दक्षिण आफ्रिका, झिम्बाब्वे आणि नामिबिया नवीन स्पर्धेत |title=2027 World Cup Hosts South Africa, Zimbabwe, Namibia In New Competition |url=https://crex.com/cricket-news/2027-world-cup-hosts-south-africa-zimbabwe-namibia-in-new-competition-6a75c4f74efa7769203e2e5b |work=क्रेक्स |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> याव्यतिरिक्त, प्रस्तावित आफ्रिका चषक स्पर्धेच्या स्थापनेसाठी ही मालिका एक महत्त्वपूर्ण पाऊल म्हणूनही काम करत आहे. <ref>{{cite web |trans-title= 'आफ्रिका चषक'च्या सुरुवातीपूर्वी झिम्बाब्वे, दक्षिण आफ्रिका आणि नामिबिया यांच्यात आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका होणार. |title=Zimbabwe, South Africa, Namibia set for T20I tri-series ahead of Africa Cup launch |url=https://www.aninews.in/news/sports/cricket/zimbabwe-south-africa-namibia-set-for-t20i-tri-series-ahead-of-africa-cup-launch20260807230056/ |work=एशियन न्यूज इंटरनॅशनल |date=७ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |trans-title= आफ्रिका चषक स्पर्धेच्या सुरुवातीपूर्वी झिम्बाब्वे, दक्षिण आफ्रिका आणि नामिबिया आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिकेसाठी सज्ज होत आहेत. |title=Zimbabwe, South Africa and Namibia prepare for T20I tri-series ahead of Africa Cup launch |url=https://thenewsmill.com/2026/08/zimbabwe-south-africa-and-namibia-prepare-for-t20i-tri-series-ahead-of-africa-cup-launch/ |work=द न्यूज मिल |date=७ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> स्पर्धेच्या उद्घाटनाच्या सामन्यापूर्वी, 'क्रिकेट नामिबिया'ने विंडहोक येथील नामिबिया क्रिकेट मैदानावर स्पर्धेचा अधिकृत शुभारंभ आणि फोटोशूट आयोजित केले होते; यात संघांचे कर्णधार [[गेरहार्ड इरास्मुस]], [[ब्यॉर्न फॉर्टुइन]] आणि [[सिकंदर रझा]] यांनी स्पर्धेच्या चषकासह छायाचित्रांसाठी पोझ दिली. <ref>{{cite web |trans-title= नामिबिया, दक्षिण आफ्रिका आणि झिम्बाब्वे यांच्यातील तिरंगी मालिकेबद्दलची सर्व माहिती |title=All The Details About Namibia, South Africa and Zimbabwe Tri-Series |url=https://www.icc-cricket.com/news/all-the-details-about-namibia-south-africa-and-zimbabwe-tri-series |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=२७ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |last=ॲडम्स|first=झाहीर |date=२७ ऑगस्ट २०२६|trans-title= ब्योर्न फोर्टुइनने वचन दिले आहे की प्रोटियाज नामिबियामध्ये वस्तुस्थिती स्पष्ट करतील. |title=Bjorn Fortuin vows Proteas will set the record straight in Namibia |url=https://iol.co.za/sport/cricket/proteas/2026-08-27-proteas-out-to-set-the-record-straight-in-namibia-t20i-tri-series-says-captain-bjorn-fortuin/ |work=इंडिपेंडट ऑनलाइन |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:left; margin:auto" |- !{{cr|NAM}} <ref>{{cite web |last= मुंडा|first= फिरदोस |date=२४ ऑगस्ट २०२६|trans-title= घरच्या मैदानावर होणाऱ्या त्रिकोणीय मालिकेसाठी नामिबियाची मदार अनुभवी खेळाडूंचा गाभा आणि उदयोन्मुख ताऱ्यांवर. |title=Namibia bank on seasoned core and emerging stars for home tri-series |url=https://www.cricinfo.com/story/namibia-bank-on-seasoned-core-and-emerging-stars-for-home-tri-series-1551321|work=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> !{{cr|SA}}<ref>{{cite web |trans-title=दक्षिण आफ्रिकेचा नवीन कर्णधार नामिबिया दौऱ्यावर संघाचे नेतृत्व करण्यास सज्ज |title=New South Africa skipper set to lead side on Namibia tour |url=https://www.icc-cricket.com/news/new-south-africa-skipper-set-to-lead-side-on-namibia-tour |date=११ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref> !{{cr|ZIM}} <ref>{{cite web |trans-title=विंडहोक येथील ऐतिहासिक आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिकेत रझा झिम्बाब्वेचे नेतृत्व करणार |title=Raza to lead Zimbabwe at landmark T20I tri-series in Windhoek |url=https://www.zimcricket.org/news/5075/Raza-to-lead-Zimbabwe-at-landmark-T20I-tri-series-in-Windhoek |work=[[झिम्बाब्वे क्रिकेट]] |date=२४ ऑगस्ट २०२६|access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> |- |valign="top"| * [[गेरहार्ड इरास्मुस]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[अलेक्झांडर बुसिंग-वोल्शेंक]] * [[ज्युनियर तान्यांदा]] * [[जॅक ब्रासेल]] * [[जेजे स्मिट]] * [[झेन ग्रीन]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[बर्नार्ड शोल्ट्झ]] * [[मलान क्रुगर]] * [[मायकेल व्हान लिंगेन]] * [[मॅक्स हेन्गो]] * [[यान निकोल लोफ्टी-ईटन]] * [[यान फ्रायलिंक]] * [[यान बाल्ट]] * [[रुबेन ट्रम्पलमान]] * [[लॉरेन स्टीनकॅम्प]] * वाल्डो स्मिथ |valign="top"| * [[ब्यॉर्न फॉर्टुइन]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[इथन बॉश]] * [[क्वेना मफाका]] * कॉनर एस्टरह्युझेन ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[जेसन स्मिथ]] * जॉर्डन हरमन * दुआन यान्सिनने * [[टोनी डी झॉर्झी]] * [[डेवाल्ड ब्रेव्हिस]] * [[न्काबा पीटर]] * न्कोबानी मोकोएना * प्रीनेलन सुब्रयेन * रुबिन हरमन * [[लुआन-ड्रे प्रिटोरियस]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[लुथो सिपामला]] |valign="top"| * [[सिकंदर रझा]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[इनोसंट कैया]] * कुंडई माटिगीमू * [[ग्रेम क्रेमर]] * [[डीयोन मायर्स]] * [[ताडीवनाशे मरुमानी]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[ताफाद्झवा त्सिगा]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[न्युमन न्याम्हुरी]] * [[ब्लेसिंग मुजरबानी]] * [[बेन करन]] * [[ब्रायन बेनेट]] * [[ब्रॅड एव्हान्स]] * [[रायन बर्ल]] * [[वेलिंग्टन मासाकाद्झा]] * [[वेस्ली मढीवेरे]] |} == साखळी सामने == === गुणफलक === <section begin=PTS/> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! style="width:25px"| स्थान ! style="width:125px"| संघ ! style="width:30px"| {{abbr|सा|सामने}} ! style="width:30px"| {{abbr|वि|विजय}} ! style="width:30px"| {{abbr|प|पराभव}} ! style="width:30px"| {{abbr|अ|अनिर्णित}} ! style="width:30px"| गुण ! {{abbr|धावगती|निव्वळ धावगती}} |-style="background:#cfc;" | १ || style="text-align:left" | {{Cr|RSA}} || २ || १ || १ || ० || '''२''' || ०.९६९ |-style="background:#cfc;" | २ || style="text-align:left" | {{Crw|NAM}} || १ || १ || ० || ० || '''२''' || ०.९०० |- | ३ || style="text-align:left" | {{Crw|ZIM}} || १ || ० || १ || ० || '''०''' || −३.४८३ |} स्रोत: [https://www.cricinfo.com/series/namibia-t20i-tri-series-aug-2026-2026-1549518/points-table-standings ईएसपीएन क्रिकइन्फो] <section end="PTS" /> === सामने === {{hatnote|सर्व वेळा ह्या मध्य आफ्रिका प्रमाणवेळ आहेत. ([[यूटीसी+०२:००]])}} {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|match1}}'''सामना १''' | date = २८ ऑगस्ट २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|NAM}} | team2 = {{cr|SA}} | score1 = १६३/९ (२० षटके) | runs1 = [[यान फ्रायलिंक]] ६० (३८) | wickets1 = [[प्रीनेलन सुब्रयेन]] ३/३२ (४ षटके) | score2 = १४५/९ (२० षटके) | runs2 = [[डेवाल्ड ब्रेव्हिस]] ७५ (५०) | wickets2 = [[रुबेन ट्रम्पलमान]] ३/२४ (४ षटके) | result = नामिबिया १८ धावांनी विजयी | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549524.html धावफलक] | venue = [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] | umpires = इवूड लासेन (ना) आणि [[लँग्टन रुसेरे]] (झि) | motm = [[जेजे स्मिट]] (ना) | toss = दक्षिण आफ्रिकेने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | notes = [[दुआन यान्सिन]] (द) याने आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले. }} ---- {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|match2}}'''सामना २''' | date = २९ ऑगस्ट २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|ZIM}} | team2 = {{cr|SA}} | score1 = १४४/८ (२० षटके) | runs1 = [[ब्रायन बेनेट]] ३४ (३५) | wickets1 = [[दुआन यान्सिन]] ३/४५ (४ षटके) | score2 = १४६/३ (१३.४ षटके) | runs2 = [[डेवाल्ड ब्रेव्हिस]] ७५[[नाबाद|*]] (३२) | wickets2 = [[ब्रॅड एव्हान्स]] १/१९ (२.४ षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका ७ गडी राखून विजयी | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549525.html धावफलक] | venue = [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] | umpires = इवूड लासेन (ना) आणि क्लॉस शुमाकर (ना) | motm = [[डेवाल्ड ब्रेव्हिस]] (दआ) | toss = झिम्बाब्वे नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | notes = [[इथन बॉश]] (दआ) याने आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले. }} ---- {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|match3}}'''सामना ३''' | date = ३१ ऑगस्ट २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|NAM}} | team2 = {{cr|ZIM}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549526.html धावफलक] | venue = [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] | umpires = | motm = | toss = }} ---- {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|match4}}'''सामना ४''' | date = १ सप्टेंबर २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|SA}} | team2 = {{cr|ZIM}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549527.html धावफलक] | venue = [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] | umpires = | motm = | toss = }} ---- {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|match5}}'''सामना ५''' | date = ३ सप्टेंबर २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|NAM}} | team2 = {{cr|ZIM}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549528.html धावफलक] | venue = [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] | umpires = | motm = | toss = }} ---- {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|match6}}'''सामना ६''' | date = ४ सप्टेंबर २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|NAM}} | team2 = {{cr|SA}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549529.html धावफलक] | venue = [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] | umpires = | motm = | toss = }} == अंतिम सामना == {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|final}}'''अंतिम''' | date = ६ सप्टेंबर २०२६ | time = १४:०० | team1 = TBD | team2 = TBD | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1549530.html धावफलक] | venue = [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] | umpires = | motm = | toss = }} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} bd45e7g31nwxk8s8pmv7ys3nb19p9nn 0 383460 2707063 2026-08-31T11:21:05Z Dharmadhyaksha 28394 "[[:en:Special:Redirect/revision/1372178673|Upper Assam division]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2707063 wikitext text/x-wiki '''अप्पर आसाम विभाग''' किंवा '''उजनीदेश''' हा [[आसाम]] राज्याचा एक प्रशासकीय विभाग आहे, ज्यामध्ये ब्रह्मपुत्रा खोऱ्याच्या वरच्या भागात असलेले अविभाजित [[लखीमपूर जिल्हा|लखीमपूर]] आणि [[सिबसागर जिल्हा|सिबसागर]] जिल्हे समाविष्ट आहेत. हा विभाग आयुक्तांच्या अधिकारक्षेत्रात येतो. सुरुवातीला ७ जिल्ह्यांचा समावेश असलेल्या, अप्पर आसाम विभागात आता ९ जिल्हे आहेत [[सिबसागर जिल्हा|शिवसागर]], [[जोरहाट जिल्हा|जोरहाट]], [[दिब्रुगढ जिल्हा|दिब्रुगड]], [[धेमाजी जिल्हा|धेमाजी]], [[गोलाघाट जिल्हा|गोलाघाट]], [[चराईदेव जिल्हा|चरैदेव]], [[लखीमपूर जिल्हा|लखीमपूर]], [[माजुली जिल्हा|माजुली]], [[तिनसुकिया जिल्हा|तिनसुकिया]] ह्यात चराईदेव आणि माजुली हे २०१६ मध्ये जिल्ह्याचा दर्जा मिळालेले सर्वात नवीन जिल्हे आहेत.<ref>{{स्रोत बातमी|url=http://www.eastern-today.com/entries/blog/preparations-afoot-for-inauguration-of-charaideo-district-at-sonari|title=Preparations afoot for inauguration of Charaideo district at Sonari, ''The Eastern Today''|date=10 February 2016|work=ET Correspondent|access-date=11 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20210718081936/http://www.eastern-today.com/entries/blog/preparations-afoot-for-inauguration-of-charaideo-district-at-sonari|archive-date=18 July 2021|url-status=dead}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|url=http://hindustantimes.com/indianews/assam-majuli-to-become-india-s-first-river-island-district/story-hzFoxSUxh3IpRpSeIqrhtM.html|title=Assam: Majuli becomes 1st river island district of India|date=27 June 2016|work=[[Hindustan Times]]|location=[[Guwahati]]|access-date=28 June 2016}}</ref> गोलाघाट आणि तिनसुकिया हे क्षेत्रफळानुसार या प्रदेशातील सर्वात मोठे जिल्हे आहेत, ज्यांना अनुक्रमे १९८७ आणि १९८९ मध्ये जिल्ह्याचा दर्जा देण्यात आला.<ref name="Statoids">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.statoids.com/yin.html|title=Districts of India|last=Law|first=Gwillim|date=2011-09-25|website=Statoids|access-date=2011-10-11}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.assaminfo.com/districts/|title=Various Districts in Assam}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:आसाम]] r85e6ahoaoxtijsigu7m8rzqsevxc0j 2707064 2707063 2026-08-31T11:23:12Z Dharmadhyaksha 28394 {{माहिती संचिका}} 2707064 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''अप्पर आसाम विभाग''' किंवा '''उजनीदेश''' हा [[आसाम]] राज्याचा एक प्रशासकीय विभाग आहे, ज्यामध्ये ब्रह्मपुत्रा खोऱ्याच्या वरच्या भागात असलेले अविभाजित [[लखीमपूर जिल्हा|लखीमपूर]] आणि [[सिबसागर जिल्हा|सिबसागर]] जिल्हे समाविष्ट आहेत. हा विभाग आयुक्तांच्या अधिकारक्षेत्रात येतो. अप्पर आसाम विभागात ९ जिल्हे आहेत: # [[सिबसागर जिल्हा]] # [[जोरहाट जिल्हा]] # [[दिब्रुगढ जिल्हा]] # [[धेमाजी जिल्हा]] # [[गोलाघाट जिल्हा]] # [[चराईदेव जिल्हा]] # [[लखीमपूर जिल्हा]] # [[माजुली जिल्हा]] # [[तिनसुकिया जिल्हा]] ह्यात चराईदेव आणि माजुली हे २०१६ मध्ये जिल्ह्याचा दर्जा मिळालेले सर्वात नवीन जिल्हे आहेत.<ref>{{स्रोत बातमी|url=http://www.eastern-today.com/entries/blog/preparations-afoot-for-inauguration-of-charaideo-district-at-sonari|title=Preparations afoot for inauguration of Charaideo district at Sonari, ''The Eastern Today''|date=10 February 2016|work=ET Correspondent|access-date=11 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20210718081936/http://www.eastern-today.com/entries/blog/preparations-afoot-for-inauguration-of-charaideo-district-at-sonari|archive-date=18 July 2021|url-status=dead}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|url=http://hindustantimes.com/indianews/assam-majuli-to-become-india-s-first-river-island-district/story-hzFoxSUxh3IpRpSeIqrhtM.html|title=Assam: Majuli becomes 1st river island district of India|date=27 June 2016|work=[[Hindustan Times]]|location=[[Guwahati]]|access-date=28 June 2016}}</ref> गोलाघाट आणि तिनसुकिया हे क्षेत्रफळानुसार या प्रदेशातील सर्वात मोठे जिल्हे आहेत, ज्यांना अनुक्रमे १९८७ आणि १९८९ मध्ये जिल्ह्याचा दर्जा देण्यात आला.<ref name="Statoids">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.statoids.com/yin.html|title=Districts of India|last=Law|first=Gwillim|date=2011-09-25|website=Statoids|access-date=2011-10-11}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.assaminfo.com/districts/|title=Various Districts in Assam}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:आसाम]] q8kkmiojpd5esq93ocfblnhg7s8wqxo 2707080 2707064 2026-08-31T11:49:08Z Dharmadhyaksha 28394 Dharmadhyaksha ने लेख [[उप्पर आसाम विभाग]] वरुन [[अप्पर आसाम विभाग]] ला हलविला: अचूक नाव 2707064 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''अप्पर आसाम विभाग''' किंवा '''उजनीदेश''' हा [[आसाम]] राज्याचा एक प्रशासकीय विभाग आहे, ज्यामध्ये ब्रह्मपुत्रा खोऱ्याच्या वरच्या भागात असलेले अविभाजित [[लखीमपूर जिल्हा|लखीमपूर]] आणि [[सिबसागर जिल्हा|सिबसागर]] जिल्हे समाविष्ट आहेत. हा विभाग आयुक्तांच्या अधिकारक्षेत्रात येतो. अप्पर आसाम विभागात ९ जिल्हे आहेत: # [[सिबसागर जिल्हा]] # [[जोरहाट जिल्हा]] # [[दिब्रुगढ जिल्हा]] # [[धेमाजी जिल्हा]] # [[गोलाघाट जिल्हा]] # [[चराईदेव जिल्हा]] # [[लखीमपूर जिल्हा]] # [[माजुली जिल्हा]] # [[तिनसुकिया जिल्हा]] ह्यात चराईदेव आणि माजुली हे २०१६ मध्ये जिल्ह्याचा दर्जा मिळालेले सर्वात नवीन जिल्हे आहेत.<ref>{{स्रोत बातमी|url=http://www.eastern-today.com/entries/blog/preparations-afoot-for-inauguration-of-charaideo-district-at-sonari|title=Preparations afoot for inauguration of Charaideo district at Sonari, ''The Eastern Today''|date=10 February 2016|work=ET Correspondent|access-date=11 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20210718081936/http://www.eastern-today.com/entries/blog/preparations-afoot-for-inauguration-of-charaideo-district-at-sonari|archive-date=18 July 2021|url-status=dead}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|url=http://hindustantimes.com/indianews/assam-majuli-to-become-india-s-first-river-island-district/story-hzFoxSUxh3IpRpSeIqrhtM.html|title=Assam: Majuli becomes 1st river island district of India|date=27 June 2016|work=[[Hindustan Times]]|location=[[Guwahati]]|access-date=28 June 2016}}</ref> गोलाघाट आणि तिनसुकिया हे क्षेत्रफळानुसार या प्रदेशातील सर्वात मोठे जिल्हे आहेत, ज्यांना अनुक्रमे १९८७ आणि १९८९ मध्ये जिल्ह्याचा दर्जा देण्यात आला.<ref name="Statoids">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.statoids.com/yin.html|title=Districts of India|last=Law|first=Gwillim|date=2011-09-25|website=Statoids|access-date=2011-10-11}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.assaminfo.com/districts/|title=Various Districts in Assam}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:आसाम]] q8kkmiojpd5esq93ocfblnhg7s8wqxo 0 383461 2707067 2026-08-31T11:28:38Z अमर तिवारी 184549 अमर तिवारी ने लेख [[इग्नास पादेरेव्स्की]] वरुन [[इग्नात्सी पादेरेव्स्की]] ला हलविला 2707067 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[इग्नात्सी पादेरेव्स्की]] nx823t1qw5chabzdm6j0xpilqcr63l8 0 383462 2707070 2026-08-31T11:30:54Z इस्लामिक इन्फाॅर्मेशन सेंटर 167811 Linked with referance 2707070 wikitext text/x-wiki [[चित्र:माता आयेशा सिद्दिका यांची पवित्र कबर.jpg|सीमा|उजवे|विनाचौकट|250x250अंश]] आदरणीय आयेशा सिद्दिका किंवा आदरणीय आएशा सिद्दिका या प्रेषित मुहम्मद सलअम यांच्या दुसऱ्या पत्नी होत्या . त्या आदरणीय अबू बकर यांच्या द्वितीय कन्या होत्या . या जगातल्या पहिल्या शिक्षिका होत्या. आदरणीय प्रेषित मुहम्मद सलअम यांच्या प्रेरणेने मदिनेत त्यांनी अध्यापनाचे काम केले.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=हजरत आयशा (रजि.) की जीवनी|last=Nadvi|first=Sayyad Suleman|publisher=Darul-Musannefin Shibli Academy|year=2014|isbn=978-93-82201-30-4|location=Azamgarh|pages=260-270}}</ref> आदरणीय आयेशा सिद्दिका यांच्या विवाहासंबंधी विवाद जगप्रसिद्ध आहे . आयेशा सिद्दिका यांचा विवाह आदरणीय प्रेषित मुहम्मद सलअम यांच्याशी त्या फक्त सहा वर्षांच्या असतांना झाला, असे काही इतिहासकार मानतात . त्यासाठी ते खालील हदीस (प्रेषित वचन)चा आधार घेतात. त्या हदीसमध्ये प्रेषितांनी आदरणीय अबू बकर यांची मुलगी आदरणीय आयेशांसोबत सहाव्या वर्षी लग्न केले , नवव्या वर्षी गौना (पाठवणी) झाली आणि वयस्क झाल्यानंतर वैवाहिक संबंध प्रस्थापित केल्याचा उल्लेख आहे. कमी वयात लग्न झाल्याचा पुरावा म्हणून जी हदीस सादर केली जाते , ती हदीसदेखील अनधिकृत असल्याचे अनेक इस्लामी विचारवंत मानतात . कारण एका हदीसचे एकापेक्षा जास्त निवेदक, साक्षीदार असावे लागतात कि , खरंच ते वचन प्रेषितांनी सांगितलेले आहे . या हदीसचे निवेदक फक्त एकच सापडतात आणि तेही सीरियाचे रहिवासी होते . लग्न मक्केत झाले आणि यासंबंधी मक्केतला कुणी निवेदक सापडू नये , तर शेकडो मैल दूरच्या इराकमधील एकमेव निवेदक सापडावा हे अविश्वसनीय वाटते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://yaqeeninstitute.org/read/paper/the-age-of-aisha-ra-rejecting-historical-revisionism-and-modernist-presumptions|title=The age of Aisha (ra): Rejecting historical revisionism and modernist Presumptions|last=Malik|first=Faraz|date=4 October 2018|website=yaqeeninstitute.org|url-status=live}}</ref> हदीस संकलन करत असतांना अरबीत अशरसित्ता (१ ६ ) चे सित्ता (६ ) झाल्याची संभावना काही इस्लामी विचारवंत व्यक्त करतात.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.youtube.com/watch?v=-LAS1PuQE7k&t=580s|title=Age of Ayesha (ra) at the time of her marriage with Prophet Muhammad (saw) by Javed Ahmad Ghamidi|last=Ghamedi|first=Javed|date=23 June 2018|website=www.youtube.com|url-status=live}}</ref> प्रेषितपत्नी आदरणीय आयेशा सिद्दिका यांच्या एक भगिनी आदरणीय अस्मा त्यांच्यापेक्षा वयाने दहा वर्षे मोठ्या होत्या. आयेशा सिद्दिका यांच्यासोबत प्रेषितांचा विवाह हे मदिन्याला स्थलांतर करण्याच्या काही दिवसांपूर्वीच झाला होता (जवळपास वर्षभरापूर्वी). त्यानंतर दोन वर्षांनी म्हणजेच हिजरी सन २ मध्ये त्यांची प्रेषितांच्या घरी विदाई (पाठवणी) झाली होती . हिजरी सन हे प्रेषितांच्या या स्थलांतरानंतरच सुरु झालेले आहे. आदरणीय अस्मा यांचे हिजरी सन ७ ३ मध्ये वयाची शंभर वर्षे पूर्ण करून निधन झाले. यावरून स्पष्ट होते कि , प्रेषितांच्या स्थलांतरावेळी त्यांचे वय (शंभरमधून ७ ३ वजा) २ ७ वर्षे होते . म्हणजेच आयेशा सिद्दिका बिंत अबू बकर यांचे वय (त्यांच्यापेक्षा १ ० ने कमी) १ ७ वर्षे होते . हिजरतच्या २ वर्षांनी म्हणजेच १ ९ वर्षे वय माता आयेशा यांचा गौणा (विदाई ए पाठवणी) झाला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://yaqeeninstitute.org/read/paper/the-age-of-aisha-ra-rejecting-historical-revisionism-and-modernist-presumptions|title=The Age of Aisha (ra): Rejecting Historical Revisionism and Modernist Presumptions|last=Malik|first=Faraz|date=4 October 2018|website=yaqeeninstitute.org|url-status=live}}</ref> वयाची आकडेवारी वादग्रस्त असली तरी मात्र यावर सर्व इतिहासकारांचे एकमत आहे कि , आयेशा सिद्दीका बिंत अबू बकर यांचे आदरणीय प्रेषित मुहम्मद सलअम यांच्याशी वैवाहिक संबंध प्रस्थापित झाले, त्यावेळी माता आयेशा या पूर्ण वयस्क होत्या . काही इस्लामी विचारवंतांनी नक्कीच हे मान्य केले कि , प्रेषितांचे लग्न आयेशा सिद्दिका यांचं वय सहा असतांना झाले. पण त्यांनी त्याचे स्पष्टीकरण असे दिले कि, उष्ण हवामानात मुली लवकर वयस्क होतात . जुन्या काळी लोकं लवकर वयस्क आणि शारीरिक दृष्टीने मजबूत राहत होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://yaqeeninstitute.org/read/paper/aisha-ra-the-case-for-an-older-age-in-sunni-hadith-scholarship%26lang%3Den?utm_source=chatgpt.com|title=Aisha (ra): The Case for an Older Age in Sunni Hadith Scholarship|last=Mol|first=Arnold Yasin|date=3 October 2018|website=yaqeeninstitute.org|url-status=live}}</ref> bhhawms51srp6gyhn7jcdft9x5wzcef 2707071 2707070 2026-08-31T11:30:56Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — योग्य उकार ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#योग्य उकार|अधिक माहिती]]) 2707071 wikitext text/x-wiki [[चित्र:माता आयेशा सिद्दिका यांची पवित्र कबर.jpg|सीमा|उजवे|विनाचौकट|250x250अंश]] आदरणीय आयेशा सिद्दिका किंवा आदरणीय आएशा सिद्दिका या प्रेषित मुहम्मद सलअम यांच्या दुसऱ्या पत्नी होत्या . त्या आदरणीय अबू बकर यांच्या द्वितीय कन्या होत्या . या जगातल्या पहिल्या शिक्षिका होत्या. आदरणीय प्रेषित मुहम्मद सलअम यांच्या प्रेरणेने मदिनेत त्यांनी अध्यापनाचे काम केले.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=हजरत आयशा (रजि.) की जीवनी|last=Nadvi|first=Sayyad Suleman|publisher=Darul-Musannefin Shibli Academy|year=2014|isbn=978-93-82201-30-4|location=Azamgarh|pages=260-270}}</ref> आदरणीय आयेशा सिद्दिका यांच्या विवाहासंबंधी विवाद जगप्रसिद्ध आहे . आयेशा सिद्दिका यांचा विवाह आदरणीय प्रेषित मुहम्मद सलअम यांच्याशी त्या फक्त सहा वर्षांच्या असतांना झाला, असे काही इतिहासकार मानतात . त्यासाठी ते खालील हदीस (प्रेषित वचन)चा आधार घेतात. त्या हदीसमध्ये प्रेषितांनी आदरणीय अबू बकर यांची मुलगी आदरणीय आयेशांसोबत सहाव्या वर्षी लग्न केले , नवव्या वर्षी गौना (पाठवणी) झाली आणि वयस्क झाल्यानंतर वैवाहिक संबंध प्रस्थापित केल्याचा उल्लेख आहे. कमी वयात लग्न झाल्याचा पुरावा म्हणून जी हदीस सादर केली जाते , ती हदीसदेखील अनधिकृत असल्याचे अनेक इस्लामी विचारवंत मानतात . कारण एका हदीसचे एकापेक्षा जास्त निवेदक, साक्षीदार असावे लागतात कि , खरंच ते वचन प्रेषितांनी सांगितलेले आहे . या हदीसचे निवेदक फक्त एकच सापडतात आणि तेही सीरियाचे रहिवासी होते . लग्न मक्केत झाले आणि यासंबंधी मक्केतला कुणी निवेदक सापडू नये , तर शेकडो मैल दूरच्या इराकमधील एकमेव निवेदक सापडावा हे अविश्वसनीय वाटते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://yaqeeninstitute.org/read/paper/the-age-of-aisha-ra-rejecting-historical-revisionism-and-modernist-presumptions|title=The age of Aisha (ra): Rejecting historical revisionism and modernist Presumptions|last=Malik|first=Faraz|date=4 October 2018|website=yaqeeninstitute.org|url-status=live}}</ref> हदीस संकलन करत असतांना अरबीत अशरसित्ता (१ ६ ) चे सित्ता (६ ) झाल्याची संभावना काही इस्लामी विचारवंत व्यक्त करतात.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.youtube.com/watch?v=-LAS1PuQE7k&t=580s|title=Age of Ayesha (ra) at the time of her marriage with Prophet Muhammad (saw) by Javed Ahmad Ghamidi|last=Ghamedi|first=Javed|date=23 June 2018|website=www.youtube.com|url-status=live}}</ref> प्रेषितपत्नी आदरणीय आयेशा सिद्दिका यांच्या एक भगिनी आदरणीय अस्मा त्यांच्यापेक्षा वयाने दहा वर्षे मोठ्या होत्या. आयेशा सिद्दिका यांच्यासोबत प्रेषितांचा विवाह हे मदिन्याला स्थलांतर करण्याच्या काही दिवसांपूर्वीच झाला होता (जवळपास वर्षभरापूर्वी). त्यानंतर दोन वर्षांनी म्हणजेच हिजरी सन २ मध्ये त्यांची प्रेषितांच्या घरी विदाई (पाठवणी) झाली होती . हिजरी सन हे प्रेषितांच्या या स्थलांतरानंतरच सुरू झालेले आहे. आदरणीय अस्मा यांचे हिजरी सन ७ ३ मध्ये वयाची शंभर वर्षे पूर्ण करून निधन झाले. यावरून स्पष्ट होते कि , प्रेषितांच्या स्थलांतरावेळी त्यांचे वय (शंभरमधून ७ ३ वजा) २ ७ वर्षे होते . म्हणजेच आयेशा सिद्दिका बिंत अबू बकर यांचे वय (त्यांच्यापेक्षा १ ० ने कमी) १ ७ वर्षे होते . हिजरतच्या २ वर्षांनी म्हणजेच १ ९ वर्षे वय माता आयेशा यांचा गौणा (विदाई ए पाठवणी) झाला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://yaqeeninstitute.org/read/paper/the-age-of-aisha-ra-rejecting-historical-revisionism-and-modernist-presumptions|title=The Age of Aisha (ra): Rejecting Historical Revisionism and Modernist Presumptions|last=Malik|first=Faraz|date=4 October 2018|website=yaqeeninstitute.org|url-status=live}}</ref> वयाची आकडेवारी वादग्रस्त असली तरी मात्र यावर सर्व इतिहासकारांचे एकमत आहे कि , आयेशा सिद्दीका बिंत अबू बकर यांचे आदरणीय प्रेषित मुहम्मद सलअम यांच्याशी वैवाहिक संबंध प्रस्थापित झाले, त्यावेळी माता आयेशा या पूर्ण वयस्क होत्या . काही इस्लामी विचारवंतांनी नक्कीच हे मान्य केले कि , प्रेषितांचे लग्न आयेशा सिद्दिका यांचं वय सहा असतांना झाले. पण त्यांनी त्याचे स्पष्टीकरण असे दिले कि, उष्ण हवामानात मुली लवकर वयस्क होतात . जुन्या काळी लोकं लवकर वयस्क आणि शारीरिक दृष्टीने मजबूत राहत होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://yaqeeninstitute.org/read/paper/aisha-ra-the-case-for-an-older-age-in-sunni-hadith-scholarship%26lang%3Den?utm_source=chatgpt.com|title=Aisha (ra): The Case for an Older Age in Sunni Hadith Scholarship|last=Mol|first=Arnold Yasin|date=3 October 2018|website=yaqeeninstitute.org|url-status=live}}</ref> 64ky8p7gmd639q3f20rkn6fb98oi1uc 0 383463 2707074 2026-08-31T11:38:34Z Dharmadhyaksha 28394 "[[:en:Special:Redirect/revision/1360697304|Lower Assam division]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2707074 wikitext text/x-wiki '''लोअर आसाम विभाग''' हा भारतातील [[आसाम|आसामच्या]] ५ प्रशासकीय विभागांपैकी एक आहे. महसुली उद्देशांसाठी १९८७४ मध्ये याची स्थापना करण्यात आली, ज्यामध्ये पश्चिम आसामचा अविभाजित कामरूप जिल्हा, मध्य आसामचे अविभाजित [[दर्रांग जिल्हा|दर्रांग]] आणि [[नागांव जिल्हा|नागांव]] जिल्हे आणि [[मेघालय|मेघालयातील]] खासी आणि [[जैंतिया हिल्स जिल्हा|जैंतिया]] टेकड्या यांचा समावेश होता.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Development of Administration in Assam: With Special Reference to Land|last=Bose|first=Manilal|publisher=Concept Publishing Company|year=1985}}</ref> लोअर आसाम विभागात हे १२ जिल्हे आहेत:<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://gad.assam.gov.in/information-services/divisions|title=Divisions &#124; General Administration &#124; Government of Assam, India}}</ref> # [[धुब्री जिल्हा|धुबरी]] # [[दक्षिण शालमारा मानकाचर जिल्हा|दक्षिण सलामारा]] # [[कोक्राझार जिल्हा|कोक्राझार]] # [[चिरांग जिल्हा|चिरांग]] # [[बाँगाइगांव जिल्हा|बोंगाईगाव]] # [[गोवालपारा जिल्हा|गोलपारा]] # [[बारपेटा जिल्हा|बारपेटा]] # [[बारपेटा जिल्हा|बजाली]] # [[बाजाली जिल्हा|नलबारी]] # [[नलबारी जिल्हा|बक्सा]] # [[बक्सा जिल्हा|कामरूप]] # [[कामरूप जिल्हा|कामरूप]] [[कामरूप मेट्रोपॉलिटन जिल्हा|महानगर]] यापैकी कोक्राझार, चिरांग आणि बक्सा हे तीन जिल्हे बोडोलँडमध्ये येतात. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://bodoland.in/index.php/2016-02-26-07-47-07/48-bodoland-at-a-glance|title=Bodoland.in}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:आसाम]] r0dql16cfptgva0xr9tvpkay3tsc4gs 2707075 2707074 2026-08-31T11:39:38Z Dharmadhyaksha 28394 {{माहिती संचिका}} 2707075 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''लोअर आसाम विभाग''' हा भारतातील [[आसाम|आसामच्या]] ५ प्रशासकीय विभागांपैकी एक आहे. महसुली उद्देशांसाठी १९८७४ मध्ये याची स्थापना करण्यात आली, ज्यामध्ये पश्चिम आसामचा अविभाजित कामरूप जिल्हा, मध्य आसामचे अविभाजित [[दर्रांग जिल्हा|दर्रांग]] आणि [[नागांव जिल्हा|नागांव]] जिल्हे आणि [[मेघालय|मेघालयातील]] खासी आणि [[जैंतिया हिल्स जिल्हा|जैंतिया]] टेकड्या यांचा समावेश होता.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Development of Administration in Assam: With Special Reference to Land|last=Bose|first=Manilal|publisher=Concept Publishing Company|year=1985}}</ref> लोअर आसाम विभागात हे १२ जिल्हे आहेत:<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://gad.assam.gov.in/information-services/divisions|title=Divisions &#124; General Administration &#124; Government of Assam, India}}</ref> # [[धुब्री जिल्हा]] # [[दक्षिण शालमारा मानकाचर जिल्हा]] # [[कोक्राझार जिल्हा]] # [[चिरांग जिल्हा]] # [[बाँगाइगांव जिल्हा]] # [[गोवालपारा जिल्हा]] # [[बारपेटा जिल्हा]] # [[बारपेटा जिल्हा]] # [[बाजाली जिल्हा]] # [[नलबारी जिल्हा]] # [[बक्सा जिल्हा]] # [[कामरूप जिल्हा] # [[कामरूप मेट्रोपॉलिटन जिल्हा]] यापैकी कोक्राझार, चिरांग आणि बक्सा हे तीन जिल्हे बोडोलँडमध्ये येतात.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://bodoland.in/index.php/2016-02-26-07-47-07/48-bodoland-at-a-glance|title=Bodoland.in}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:आसाम]] johd3aoihmy72tcwnh8qtlmmlhinqne 2707076 2707075 2026-08-31T11:40:09Z Dharmadhyaksha 28394 2707076 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''लोअर आसाम विभाग''' हा भारतातील [[आसाम|आसामच्या]] ५ प्रशासकीय विभागांपैकी एक आहे. महसुली उद्देशांसाठी १९८७४ मध्ये याची स्थापना करण्यात आली, ज्यामध्ये पश्चिम आसामचा अविभाजित कामरूप जिल्हा, मध्य आसामचे अविभाजित [[दर्रांग जिल्हा|दर्रांग]] आणि [[नागांव जिल्हा|नागांव]] जिल्हे आणि [[मेघालय|मेघालयातील]] खासी आणि [[जैंतिया हिल्स जिल्हा|जैंतिया]] टेकड्या यांचा समावेश होता.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Development of Administration in Assam: With Special Reference to Land|last=Bose|first=Manilal|publisher=Concept Publishing Company|year=1985}}</ref> लोअर आसाम विभागात हे १२ जिल्हे आहेत:<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://gad.assam.gov.in/information-services/divisions|title=Divisions &#124; General Administration &#124; Government of Assam, India}}</ref> # [[धुब्री जिल्हा]] # [[दक्षिण शालमारा मानकाचर जिल्हा]] # [[कोक्राझार जिल्हा]] # [[चिरांग जिल्हा]] # [[बाँगाइगांव जिल्हा]] # [[गोवालपारा जिल्हा]] # [[बारपेटा जिल्हा]] # [[बाजाली जिल्हा]] # [[नलबारी जिल्हा]] # [[बक्सा जिल्हा]] # [[कामरूप जिल्हा]] # [[कामरूप मेट्रोपॉलिटन जिल्हा]] यापैकी कोक्राझार, चिरांग आणि बक्सा हे तीन जिल्हे बोडोलँडमध्ये येतात.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://bodoland.in/index.php/2016-02-26-07-47-07/48-bodoland-at-a-glance|title=Bodoland.in}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:आसाम]] huen5ctte191eoccfvoe4z8k5q71rmh 0 383464 2707077 2026-08-31T11:42:32Z Dharmadhyaksha 28394 "[[:en:Special:Redirect/revision/1356670083|North Assam division]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2707077 wikitext text/x-wiki '''उत्तर आसाम विभाग''' हा आसामचा एक प्रशासकीय विभाग असून तो आयुक्तांच्या अखत्यारीत येतो, जे अधिकृतपणे [[तेजपूर]] येथे कार्यरत आहेत. यात ४ जिल्हे आहेत:<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://gad.assam.gov.in/information-services/divisions|title=Divisions &#124; General Administration &#124; Government of Assam, India|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20200927200920/https://gad.assam.gov.in/information-services/divisions|archive-date=27 September 2020|access-date=12 December 2021}}</ref> [[उदलगुडी जिल्हा|उदलगुरी]] [[दर्रांग जिल्हा|दर्रांग]] [[सोणितपूर जिल्हा|सोनितपूर]] [[विश्वनाथ जिल्हा|विश्वनाथ]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:आसाम]] 971rpuziwxp04kftrjvc3wt2q05z4tt 2707078 2707077 2026-08-31T11:42:59Z Dharmadhyaksha 28394 {{माहिती संचिका}} 2707078 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''उत्तर आसाम विभाग''' हा आसामचा एक प्रशासकीय विभाग असून तो आयुक्तांच्या अखत्यारीत येतो, जे अधिकृतपणे [[तेजपूर]] येथे कार्यरत आहेत. यात ४ जिल्हे आहेत:<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://gad.assam.gov.in/information-services/divisions|title=Divisions &#124; General Administration &#124; Government of Assam, India|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20200927200920/https://gad.assam.gov.in/information-services/divisions|archive-date=27 September 2020|access-date=12 December 2021}}</ref> # [[उदलगुडी जिल्हा]] # [[दर्रांग जिल्हा]] # [[सोणितपूर जिल्हा]] # [[विश्वनाथ जिल्हा]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:आसाम]] cyu74ajyj8xtv2bgnzofbrzt80af81i 0 383465 2707081 2026-08-31T11:49:08Z Dharmadhyaksha 28394 Dharmadhyaksha ने लेख [[उप्पर आसाम विभाग]] वरुन [[अप्पर आसाम विभाग]] ला हलविला: अचूक नाव 2707081 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[अप्पर आसाम विभाग]] 7yqclkplepvdbps0md60dad29vvhsdk