विकिपीडिया mrwiki https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0 MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter मिडिया विशेष चर्चा सदस्य सदस्य चर्चा विकिपीडिया विकिपीडिया चर्चा चित्र चित्र चर्चा मिडियाविकी मिडियाविकी चर्चा साचा साचा चर्चा सहाय्य सहाय्य चर्चा वर्ग वर्ग चर्चा दालन दालन चर्चा मसुदा मसुदा चर्चा TimedText TimedText talk विभाग विभाग चर्चा Event Event talk 0 6723 2709330 2708023 2026-09-12T11:42:13Z Sam4097 187329 /* */ 2709330 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय जिल्हा |जिल्ह्याचे_नाव = लातूर जिल्हा |स्थानिक_नाव = लातूर |अक्षांश-रेखांश =१७°५२' ते १८°५०' उत्तर व ७६°१८' ते ७०°१२' पूर्व |चित्र_नकाशा = Latur in Maharashtra (India).svg |राज्याचे_नाव = महाराष्ट्र |विभागाचे_नाव = [[छत्रपती संभाजीनगर विभाग]] |मुख्यालयाचे_नाव = [[लातूर]] |तालुक्यांची_नावे = लातूर, औसा, निलंगा, चाकुर, रेणापूर, अहमदपूर, जळकोट, देवणी, शिरूर-अनंतपाळ |क्षेत्रफळ_वर्ग_किमी = 7157 |लोकसंख्या_एकूण = 2,454,196 |जनगणना_वर्ष = २०11 |लोकसंख्या_घनता = ३४३ |शहरी_लोकसंख्या = ६,२४००० |साक्षरता_दर = ७९.०३% |लिंग_गुणोत्तर = ९२४ |प्रमुख_शहरे = लातुर , निलंगा, औसा, उदगीर, रेणापूर, अहमदपूर |जिल्हा परिषदेचे अध्यक्ष = राहुल केंद्रे |लोकसभा_मतदारसंघाची_नावे = [[लातूर (लोकसभा मतदारसंघ)|लातूर]] |विधानसभा_मतदारसंघाची_नावे = लातूर , लातूर ग्रामीण , औसा , निलंगा , अहमदपूर , उदगीर |पर्जन्यमान_मिमी = ८०२.४ |संकेतस्थळ = http://latur.gov.in/ |खासदारांची_नावे= डॉ. शिवाजी काळगे ([[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]) |आमदारांची नावे= अमित देशमुख, रमेश कराड , अभिमन्यू पवार , बाबासाहेब पाटील , |राष्ट्रीय महामार्ग= ३६१, ६१ |किमान पर्जन्यमान=६०० |कमाल पर्जन्यमान=८०० |स्थापित=१६/०८/१९८२ }} '''लातूर जिल्हा''' [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्राच्या]] [[मराठवाडा|मराठवाड्यामधील]] [[छत्रपती संभाजीनगर विभाग|छत्रपती संभाजीनगर विभागातील]] एक जिल्हा आहे. लातूर हे जिल्हा मुख्यालय व महाराष्ट्र राज्यातील १६वे मोठे नगर आहे. जिल्हा प्रामुख्याने कृषिप्रधान आहे. एकूण लोकसंख्येच्या २५.४७% लोकसंख्या शहरी आहे. ==इतिहास== अ)'''प्राचीन''' आ)'''मध्य''' लातूर जिल्ह्याला प्राचीन ऐतिहासिक पार्श्वभूमी आहे. हे शहर [[राष्ट्रकूट]] घराण्याची राजधानी होते. त्यानंतर हे शहर बऱ्याच राज्यकर्त्यांच्या ताब्यात गेले.. जिल्हा मुख्यालय लातूर हे "लट्टा" वा राष्ट्रकूट राजांचे मूळ निवासस्थान होते. राष्ट्रकूट राजा अमोघवर्ष पहिला हा लट्टालूट नगरचा अधिपती "स्वामी" असल्याचे नमूद आहे व त्यानेच हे शहर निर्माण केले. इ.स. ७५३ मध्ये बदामीच्या चालुक्यानंतर आलेले राष्ट्रकुट राजे स्वतःला लट्टालूट पूर्वाशिष म्हणजे लट्टालूट निवासी असेच म्हणवून घेत. चालुक्य घराण्यातील "विक्रमादित्य" ६ व्या नन्तर त्याचा पुत्र सोमेश्वर तिसरा हा गादीवर आला. त्याने "अभिलाषीतीर्थ" हा ग्रंथ लिहिला, त्यामुळे त्याला "सर्वज्ञ चक्रवर्ती" असे म्हणत. लातूर जिल्ह्यात त्याचे राज्य असल्याचा व त्याच्या कारकिर्दीची नोंद असलेला कोरीव लेख सापडला आहे. त्यामध्ये लातूर येथील पापविनाशी देवीचे मंदिर बांधल्याचा उल्लेख आहे. सदर कोरीव लेख शके १०४९ (इ.स.११२९) मध्ये कोरल्याचा उल्लेख आहे. चालुक्यानंतर हा भाग देवगिरीच्या यादवाच्ंया अधिपत्याखाली आला. * इ.स. १३३७ मध्ये यादवांचे राज्य दिल्लीच्या सुलतानांच्या ताब्यात आले व दक्षिणेत मुस्लिम सत्तेचा अंमल सुरू झाला. * इ.स. १३५१ मध्ये दिल्लीच्या सुलतानांच्या साम्राज्यातील हा भाग बहामनी साम्राज्यात आला. बहामनी साम्राज्याची राजधानी [[गुलबर्गा]] होती. * तदनंतर [[बहामनी]] राज्याची शकले होऊन शेवटी निजामशाही (अहमदनगरची)मध्ये हा भाग आला. निजामाचे हैदराबाद राज्य १७ सप्टेंबर १९४८ मध्ये स्वतंत्र भारतात सामील झाल्यानंतर हा भाग महाराष्ट्र राज्यात आला.<ref>{{स्रोत बातमी|last1=देशमुख|first1=रा. नी|title=आपला लातूर जिल्हा|प्रकाशक=अरुणा प्रकाशन|दिनांक=२०१०}}</ref> इ)'''आधुनिक''' [[लातूर]] शहर ही या जिल्ह्याची राजधानी आहे. १९ व्या शतकात ते [[हैदराबाद|हैदराबाद संस्थान]] संस्थानच्या अधिकारक्षेत्रात आले. [[इ.स. १९४८|१९४८]] मध्ये हा भाग स्वतन्त्र झाला व [[इ.स. १९६०|१९६०]]मध्ये महाराष्ट्रात आला. * कालान्तराने उस्मानाबाद जिल्ह्याचे विभाजन होऊन [[ऑगस्ट १६]], [[इ.स. १९८२|१९८२]] या दिवशी लातूर जिल्हा अस्तित्वात आला. या नवनिर्मित लातूर जिल्ह्यात पूर्वीच्या उस्मानाबाद जिल्ह्यातील लातूर, उदगीर, अहमदपूर, निलंगा व [[औसा]] अशा ५ तालुक्यांचा * तसेच १५ ऑगस्ट, १९९२ रोजी पूर्वीच्या तालुक्याची पुनर्रचना करण्यात येऊन [[रेणापूर]] व [[चाकूर]] हे २ नवे तालुके अस्तित्वात आले. * २३ जून, १९९९ रोजी पूर्वीच्या तालुक्यांची पुनर्रचना करण्यात येऊन देवणी, जळकोट व [[शिरूर (अनंतपाळ)]] असे ३ तालुके अस्तित्वात आले. सद्या लातूर जिल्ह्यात लातूर, औसा, निलंगा, रेणापूर, चाकूर, [[देवणी]], जळकोट, शिरूर अनंतपाळ, अहमदपूर आणि उदगीर असे १० तालुके आहेत. ==भूगोल व हवामान== महाराष्ट्राच्या आग्नेय सीमेवर आणि कर्नाटकाच्या ईशान्य सीमेजवळ हा लातूर जिल्हा येतो. [[नांदेड]], [[बीड]], [[धाराशिव]] हे महाराष्ट्रातील जिल्हे आणि [[बिदर]] हा कर्नाटकातील जिल्हा लातूरला जोडून आहेत. लातूर समुद्र सपाटीपासून ६३६ मीटर उंचीवर बालाघाट पठारावर आहे. लातूरला [[मांजरा]] नदीतून पिण्याचे पाणी मिळते. ही नदी २० व्या आणि २१ व्या शतकात पर्यावरणीय विघटनामुळे व धूप झाल्याने दूषित झाली. जल व्यवस्थापन नियोजनाच्या अभावामुळे लातूरला २०१० साली दुष्काळ उद्भवला. अ) '''तापमान''': लातूरचे तापमान १३°से ते ४१°से (५५ ते १०६°फॅ) दरम्यान असते, पैकी प्रवासासाठी ऑक्टोबर ते फेब्रुवारी हा हिवाळ्याचा काळ उत्तम आहे.आत्तापर्यंत नोंदवलेले सर्वोच्च तापमान ४५.६°से होते. उत्तर भारताच्या पश्चिम व्यत्ययाच्या (Western Disturbanceच्या) पूर्व प्रवाहासोबत आलेल्या थंडीच्या लाटांमुळे काहीवेळेस हिवाळ्यात क्षेत्र प्रभावित होते, व न्यूनतम तापमान २° ते ४°से (३६ ते ३९°फॅ) पर्यंत कमी होते. आ) '''वर्षा''': जून ते सप्टेंबरच्या पावसाळ्यात बहुतांश पाऊस पडतो. पावसात ९ ते ६९३ मिलि प्रति महिना इतकी विविधता आहे. सरासरी वार्षिक पाऊस ७२५ म़िलि (२८.५ इंच) पडतो. इ) '''नदी, तळे व धरणे''' तालुका [[गोदावरी]] नदीच्या खोऱ्यात येतो. नगरात येणारे पाणी [[मांजरा]] नदीतून येते. २०व्या व २१व्या शतकांत प्रदूषणाचा सामना केला. [[तावरजा नदी|तावरजा]], [[तिरू नदी|तिरू]], [[घरणी]], [[मनार]], [[रेणा नदी|रेणा]] या इतर प्रमुख नद्या आहेत. सिंचनासठी व पिण्यासाठी या नद्यांवर धरणे बांधली आहेत. देनरगण, घरणी, मसलगा, सोलवरील साकोळ, तावरजा व तिरू यांचा मोठ्या धरणांत समावेश होतो. [[मण्याड नदी|मन्याड]], [[लेंडी नदी|लेंडी]] व [[तिरू नदी|तिरू]] या उत्तर पठारावरील ३ प्रमुख नद्या आहेत. ==लोकसंख्या== लातूरचे बहुसंख्य रहिवासी मराठी बोलतात. '''धार्मिक''' {|class="wikitable" |- !धर्म !टक्केवारी |- |हिन्दू |७०% |- |इस्लाम |२४% |- |बौद्ध |४.६% |- |ख्रिश्चन |०.२% |- |जैन |०.८% |- |इतर |०.४% |- |} इतरमध्ये ०.२% शीख व ०.१% निधर्मींचा समावेश होतो. '''लोकसंख्या वाढ''' जिल्ह्याचा लोकसंख्या क्रम: १८१/६४० ( भारतात ) {| class="wikitable" |- !जनगणना !लोकसंख्या !वाढ/घट |- |१९०१ |४,२३,६०९ | -% |- |१९११ |५,०६,५४९ | +१.८% |- |१९२१ |४,७९,७२३ | -०.५४% |- |१९३१ |५,४०,०१९ | +१.१९% |- |१९४१ |६,००,३७३ | +१.०७% |- |१९५१ |६,६०,८२३ | +०.९६% |- |१९६१ |८,१८,१६० | +२.१६% |- |१९७१ |१०,४८,६१८ | +२.५१% |- |१९८१ |१२,९२,८८२ | +२.१२% |- |१९९१ |१६,७६,६४१ | +२.६३% |- |२००१ |२०,८०,२८५ | +२.१८% |- |२०११ |२४,५४,१९६ | +१.६७% |- |} '''भाषा''' {|class="wikitable" |- !भाषा !टक्केवारी |- |मराठी |८१.७५ |- |हिंदी |१०.४३ |- |उर्दू |६.३७ |- |तेलुगू |०.७२ |- |कन्नड |०.४४ |- |} ==प्रशासन व राजकारण== कै. [[केशवराव सोनवणे]] हे नवनिर्वाचित महाराष्ट्रातील लातूरचे पहिले आमदार होते. [[केशवराव सोनवणे]] यांच्या रूपाने जिल्ह्याला पहिल्यांदा सहकारमंत्रीपद मिळाले. केशवरावांच्या काळात लातूर तालुक्याला स्वतःची वेगळी ओळख होण्यास मदत झाली. सन १९५७ ते ६७ अशी सलग दहा वर्षे केशवराव लातूरचे आमदार होते. त्यानंतर १९७१ ते ८० असे दहा वर्षे औसाचे आमदार म्हणून त्यांनी काम केले. त्यांनी १९६२ ते ६७ या काळात सहकारमंत्री म्हणून यशवंतराव चव्हाण यांच्यासोबत काम केले. भूतपूर्व केंद्रीय विज्ञान व तंत्रज्ञान मंत्री आणि महाराष्ट्राचे माजी मुख्यमंत्री [[विलासराव देशमुख]] हे लातूरचे असून राज्यसभा सदस्य झाले होते. त्याचप्रमाणे भारताचे माजी गृहमंत्री [[शिवराज पाटील]] हे लातूरचे आहेत. अ) '''स्थानिक''' [[जिल्हा परिषद लातूर]] २०२१ सालचे अध्यक्ष : राहुल गोविंद केंद्रे २०२१ सालचे जिल्हाधिकारी : बी. पृथ्वीराज क्षेत्र: ७,१५७ चौरस किलोमीटर सत्ताधारी पक्ष : भाजप एकूण सदस्य : ५८ विभाग :लातूर १)सामान्य प्रशासन २)अर्थ ३)प्राथमिक शिक्षण ४)माध्यमिक शिक्षण ५)आरोग्य ६)महिला व बालकल्याण ७)पाटबंधारे व पाणी पुरवठा ८)पंचायत ९)बांधकाम १०)ग्रामीण विकास यंत्रणा ११)पशुसंवर्धन १२)समाजकल्याण १३)कृषी आ) '''राज्य व केंद्र प्रशासन''' लातूर जिल्ह्यात लातूर शहर, लातूर ग्रामीण, उदगीर, औसा, निलंगा व अहमदपूर असे ६ विधानसभा मतदारसंघ आहेत. लातूर जिल्ह्यातील मतदार औसासाठी उस्मानाबाद व उर्वरित पाचसाठी लातूर अशा दोन लोकसभा मतदार संघांत मतदान करतो. '''राजकारण''' इ) '''प्रसिद्ध राजकारणी''' [[केशवराव सोनवणे]] हे लातूर क्षेत्रातून महाराष्ट्राच्या मंत्रिमंडळात गेलेले पहिले मंत्री होते. ते आधी मुख्यमंत्री यशववंतराव चव्हाण यांच्या मंत्रिमंडळात मंत्री झाले व नंतर ते वसंतराव नाईक मंत्रिमंडळात १९६२ ते १९६७ दरम्यान सहकार मंत्री होते. लातूर हे दिलीपराव देशमुख यांचे जन्मस्थान आहे. विलासराव देशमुख यांचा जन्म बाभळगाव(लातूर)ला झाला होता. त्यांनी दोनदा महाराष्ट्र राज्याचाे मुख्यमंत्री म्हणूम व नंतर व केंद्रीय मंत्री म्हणून काम केले. भारतीय जनता पक्षाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष अमित शहांशी संबंधित गुजरातमध्ये दंगल घटनेची त्यांनी तपासणी केली. की तपासणी करत असलेले केंद्रीय तपास आयोगाचे न्यायाधीश ब्रिजगोपाल हरकृष्ण लोया यांची १ डिसेंबर २०१४ रोजी हत्या झाली. ई)'''न्याय''' जिल्हा न्यायाधीश : लातुरात १ जिल्हा व सत्र न्यायालय आहे. उ)'''संरक्षण''' * जिल्हा पोलीस अधीक्षक : सोमय मुंडे (२०२२ साल) * एकूण पोलीस स्थानके: २३ * केंद्रीय राखीव पोलीस दलाचे प्रशिक्षण केंद्र चाकूरला व बाभळगाव(लातूर) येथे पोलीस प्रशिक्षण केंद्र आहे. ==प्रसिद्ध व्यक्ती== *[[केशवराव सोनवणे]]: हे महाराष्ट्र राज्याचे सहकार मंत्री होते. औसा व लातूर मतदारसंघातून एकूण ४ वेळा आमदार होते. *[[विलासराव देशमुख]] हे महाराष्ट्र राज्याचे दोनदा मुख्यमंत्री व एकदा केंद्रात विज्ञान व तंत्रज्ञानज्ञान मंत्री होते. *[[शिवराज पाटील|शिवराज पाटील-चाकूरकर]]: पंजाब राज्याचे व चंदीगड प्रदेशाचे २०१०पासून २०१५ पर्यंत राज्यपाल होते. **त्यापूर्वी ते १९९१ पासून १९९६ पर्यंत १० व्या [[लोकसभेचे अध्यक्ष]] होते. २००४ पासून २००८ पर्यंत ते मनमोहन सिंह मंत्रिमंडळात केंद्रीय गृहमंत्री होते. १९८० च्या सुमारास शिवराज पाटील हे इंदिरा गांधी व राजीव गांधी मंत्रिमंडळांत संरक्षणमंत्री सुद्धा होते. *[[अमित देशमुख]]: आमदार *[[रितेश देशमुख]] हे भारतीय चित्रपट अभिनेता, निर्माता व गृहशिल्पी आहेत. ते त्यांच्या हिंदी व मराठी चित्रपटांतील कार्यासाठी प्रसिद्ध आहेत. ते माजी मुख्यमंत्री विलासराव देशमुखांचे पुत्र आहेत. *[[संभाजी पाटील निलंगेकर]] महाराष्ट्र विधानसभेचे सदस्य आहेत. २०१७: त्यांनी श्रमिक कौशल्य विकास व उद्योजकता हे खाते सांभाळले होते. ==अर्थव्यवस्था== उस्मानाबाद जिल्ह्याचे विभाजन झाल्यानन्तर १५ ऑगस्ट १९८४ रोजी लातूर जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेची स्थापना करण्यात आली. ह्या बँकेने कृषि क्षेत्रात मोलाचे योगदान दिले आहेत. सन १९८४ मध्ये या बँकेच्या ४५ शाखा होत्या तर त्यात सम २००७ मध्ये १०६ पर्यंत वाढ झाल्याचे दिसून येतेय म्हणजेच शाखेत दुपटीपेक्षा अधिक वाढ झाली आहे. लातूर जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेच्या सभासद संख्येत ८७२ वरून १७११ पर्यंत म्हणजे दुपटीने वाढ झाली. विशेषतः बँकेचे भागभांडवल सन १९८४ मध्ये १३१ लाख रुपये होते. ते सन २००७ मध्ये ३,८८६ लाखापर्यंत वाढले, ही वाढ जवळ-जवळ ३० पटीने झाल्याचे दिसून येते. बँकेच्या ठेवी सन १९८४ मध्ये १,१९१ लाख रुपयाच्या होत्या. सन २००७ मध्ये ५०,९२८ लाखापर्यंत वाढल्या आहेत. याचा अर्थ ठेवीमध्ये ४३ पटीने वाढ झाल्याचे आढळून येते. बँकेने कर्ज वाटपात सुलभता निर्माण केल्यामुळे बँकेच्या कर्ज देण्याच्या प्रमाणात वाढ झाली आहे. बँकेने सन १९८४ मध्ये १८२१ लाख रुपयाची कर्जे वितरीत केली. तर सन २००७ मध्ये ७३,१२९ लाख रुपयाच्या कर्जाचे वाटप केले. सन १९८४ ते सन २००७ या काळात बँकेच्या कर्ज वाटपाचे प्रमाण ४० पटीने वाढले. बँकेने कर्ज देण्याचे सुलभ धोरण स्वीकारले असले तरी कर्जाची वसूली करणे कठीण असते. तरी परंतु बँकेचे सन १९८४ मध्ये कर्ज वसुलीचे प्रमाण ३५.५०% होते. ते सन २००७ पर्यंत ८५% पर्यंत वसुलीचे प्रमाण वाढल्याचे दिसून येते. लातूर जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेला सुरुवातीच्या काळात जरी १८ लाख रुपयांचा तोटा झाला असला तरी नंतर मात्र बँकेने आपल्या नफ्यात ४६० लाख रुपयांची वाढ केल्याचे दिसून येते.<ref>[https://mahades.maharashtra.gov.in/district.do?districtname=LATUR]</ref> वरील विवेचनावरून हे स्पष्ट होते की, निश्चितच बँकेने जिल्ह्यातील कृषिक्षेत्रात उल्लेखनीय कार्य करून सहकाराची तत्त्वे व नियमांचे काटेकोर पालन केल्याचे दिसून येते. याचबरोबर बँकेने सभासदासाठी त्यांच्या आर्थिक कल्याणात वाढ करण्यासाठी अतिशय अल्प व्याजदराच्या वेगवेगळ्या विकासात्मक व प्रोत्साहनात्मक योजना राबविल्या आहेत. हैद्राबादच्या निजाम काळात लातूर प्रमुख व्यापार केंद्र बनले. ते कृषी आधारित अर्थव्यवस्था व औद्योगिक केंद्रसुद्धा आहे. लातूर संपूर्ण भारतात कडधान्ये व विशेषतः तूर डाळीसाठी प्रसिद्ध आहे. हा जिल्हा उडीद, मूग, हरबरा व तुरीसाठी प्रमुख व्यापार केंद्र आहे. इथे मांजरा व विकास हे साखर कारखाने आहेत. तसेच हे तेलबिया मुख्यतः सूर्यफुल, करडई, व सोयाबीन यांच्या व्यापारासाठी प्रसिद्ध आहे. लातूर जिल्हा हा कुलुपे, पतळी वस्तू, दुधाची पावडर, सूतगिरण्या यांचे प्रमुख उत्पादन केंद्र आहे. स्थानिक आंब्यासह लातूरमध्येशंब्याची केशर नावाची जात विकसित झालेली आहे. शेतकऱ्यांच्या हितासाठी [[केशवराव सोनवणे]] यांनी डालडाचा कारखाना स्थापन केला. हा सहकारी तत्त्वावर स्थापलेला कारखाना आहे. १९९० पर्यंत लातूर तालुका औद्योगिकदृष्ट्या मागास राहिले. १९६० मध्ये मराठवाडा भाग महाराष्ट्रात समाविष्ट झाला. मागास क्षेत्रास पुढे नेत, मराठवाडा क्षेत्राची औद्योगिक प्रगती सुरू झाली. सहकार मंत्री [[केशवराव सोनवणे]] यांच्या कार्यकाळात लातूरला पहिले औद्योगिक क्षेत्र मिळाले. तेव्हाच महाराष्ट्र औद्योगिक विकास महामंडळाने जमीन मिळवून औद्योगिक क्षेत्र स्थापन करून वाढवण्याची सुरुवात केली. शेती प्रक्रिया, खाद्य तेल, जैव तंत्रज्ञान, टिकाऊ वस्तु, प्लास्टिक व ॲल्युमिनिअम प्रक्रियेतील अनेक कंपन्यांचे निर्माण प्रकल्प लातुरात आहेत, पण बहुतांश हे लहान व मध्यम प्रमाणाचे आहेत. भारताच्या सर्वात मोठे सोयाबीनचे व्यापार केंद्र लातूर आहे. या नगरास महाराष्ट्राचा साखर पट्टा म्हणले जाते. तालुक्यात दोन साखर कारखाने आहेत. ते भारताच्या सर्वाधिक साखर उत्पादक तालुक्यांपैकी एक आहेत.. इथे तेलबिया, विक्रेय वस्तु व फळबाजारसुद्धा आहे. लातूर उच्च दर्जाच्या द्राक्षासाठी विख्यात आहे व अनेक खासगी शीत साठवण सुविधांची सोय करतो. अतिरिक्त औद्योगिक क्षेत्रात ३०० एकर पसरलेले लातूर अन्न उद्यान निर्माणाधीन आहे. दक्षिण भारताकडील परिवहनासाठी लातूर हे प्रमुख स्टेशन आहे. लातूरचे औद्योगिक क्षेत्र १) लातूर औद्योगिक क्षेत्र अतिरिक्त भाग १ २) लातूर अतिरिक्त भाग २ ३) लातूर सहकारी औद्योगिक क्षेत्र ४) मुरुड तालुका सहकारी औद्योगिक क्षेत्र ५) उदयगिरी सहकारी औद्योगिक क्षेत्र लातुरातील विशेष औद्योगिक क्षेत्रे व निर्यात क्षेत्रे १)लातूर अन्न उद्यान २)लातूर माहिती तंत्रज्ञान उद्यान ३)लातूर एकात्मिक कापड उद्यान ४)मुंबई रेयॉन फॅशन लातूर वाणिज्य व औद्योगिक संघटना १)लातूर वाणिज्य संघटना २)निर्माता संघटना लातूर ३)अभियंता व गृहशिल्पी संघटना लातूर ४)विकसक संघटना लातूर ५)संगणक व माध्यम संघटना लातूर ६)भारतीय सनदी लेखापाल संस्थेच्या पश्चिम भारत क्षेत्रीय परिषदेची शाखा ==शिक्षण व संशोधन== अ) '''लातूर आकृतिबंध''' लातूरच्या राजर्षी शाहू महाविद्यालयचे माजी प्राचार्य जनार्धन वाघमारे व अनिरुद्ध जाधव यांनी लातूर आकृतिबंध निर्माण केला. हा लातूर आकृतिबंध हे विशेष प्रशिक्षण व सातत्यपूर्ण शिकवणीचे मिश्रण आहे. विद्यार्थी परीक्षेच्या तयारीसाठी प्रश्नपत्रिका शृंखला सोडवतात व शिकवणी सत्रास उपस्थित राहतात. लातूर आकृतिबंध ही परीक्षेत अपेक्षित प्रश्नांची उत्तरे पुरवण्यात विद्यार्थ्यांना सहायता करण्यासाठी बनवलेली सातत्यपूर्ण अभ्यासाची यांत्रिक पद्धत आहे. भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील माध्यमिक, उच्च माध्यमिक व विद्यापिठ शिक्षणासाठी ती प्रमाण बनली. प्रमाणित सामाईक प्रवेश परीक्षेतील महाराष्ट्राच्या विद्यार्थ्यांच्या यशामुळे राज्याच्या इतर भागांत हे शैक्षणिक तंत्र स्वीकारले जात आहे. भारताच्या अनेक शिक्षणतज्ज्ञांनी या पद्धतीवर टिका केली आहे. ते या आकृतिबंधास तात्पुरता नफा मिळवण्याचे साधन मानतात; त्यांच्या मते हे तंत्र विद्यार्थ्यांना प्रगत शिकण्यासाठी तयार करत नाही. लातूर माध्यमिक, उच्च माध्यमिक व विद्यापिठ शिक्षणासाठी केंद्र म्हणून विकसित झाले आहे. लातूरच्या महाविद्यालयातील विद्यार्थ्यांचे अभियांत्रिकी व वैद्यकीय प्रवेश परीक्षेत चांगले प्रदर्शन असते. आ) '''मूलभूत, प्राथमिक, माध्यमिक व उच्च शिक्षण''' इथे जिल्हा परिषदेच्या शिक्षण विभागाद्वारे संचालित संलग्न १,२८४ प्राथमिक शाळा व ४८७ खासगी शाळा आहेत. या शाळांमध्ये शिकवण्याचे प्राथमिक माध्यम बहुतांशी मराठी आहे. तरी अनेक शाळांमध्ये इंग्रजी व अर्ध इंग्रजी माध्यमसुद्धा दिसतात. मयाने म.रा.मा.उ.मा.शि.म.च्या परिक्षेत अनेक वर्षांपासून गुणववंत दिले आहेत. जिल्हा परिषद व महानगर पालिकेद्वारे सार्वजनिक विद्यालय चालवले जातात व ते महाराष्ट्र राज्य उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळाशी (रा.मा.उ.मा.शि.म.शी) संलग्न आहेत.व्यक्तींद्वारे व शिक्षण संस्थांद्वारे खासगी शाळा संचालित होतात. त्या राज्य मंडळ किंवा राष्ट्रीय शिक्षण मंडळ (केंद्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळ) किंवा भारतीय माध्यमिक शिक्षण परिषद अशांशी संलग्न असतात. इ) '''विद्यापीठातील शिक्षण''' मागील काही वर्षांपासून(किती?) लातूर उच्च शिक्षणाचे केंद्र म्हणून उदयास आले आहे. पदवी व पदव्युत्तर शिक्षण देणाऱ्या अनेक संस्था इथे आहेत. बहुतांश प्रस्थापित व्या‌वसायिक पदवी महाविद्यालये लातूर नगरात आहेत, अलीकडे उपनगरीय क्षेत्रांतही बऱ्या संस्था निघाल्या आहेत. उज्ज्वल निकालाने मानांकित असल्याने, राज्याच्या विविध भागांतील विद्यार्थ्यांना लातूर आकर्षित करते. बरेच विद्यार्थी शेजारील जिल्ह्यांतील आहेत. बहुतांश महाविद्यालय स्वा.रा.ति.म. विद्यापिठ नान्देडशी संलग्न आहेत. १९८३ला स्थापलेले बिडवे महाविद्यालय मराठवाड्यातील सर्वात जुन्या महाविद्यालयांपैकी एक आहे. १९८८मध्ये समाजसेवक विश्वनाथ कराड यांनी लातुरात'महाराष्ट्र वैद्यकीय विज्ञान व संशोधन संस्थेची स्थापना केली. २००८मध्ये आपत्ती व्यवस्थापन प्रशिक्षण संस्थेची स्थापना झाली. ई) '''व्यावसायिक शिक्षण''' लातूर हे भारतीय सनदी लेखापाल संस्थेच्या पश्चिम भारत क्षेत्रीय परिषदेचे माहिती तंत्रज्ञान प्रशिक्षण प्रयोगशाळा, अभ्यासिका व ग्रंथालयासहित परीक्षा केंद्र आहे. एकूण महाविद्यालये=३३ '''शिक्षण संस्था''' १) स्वा.रा.ति.म. विद्यापीठ उपकेंद्र, पेेठ, लातूर. '''कृषि''' '''१)कृषि महाविद्यालय, (स्नातक पदवीधर, पदव्युत्तर कृषि,पदव्युत्तर उद्यानविद्या), लातूर.''' '''२)विलासराव देशमुख जैवतंत्रज्ञान कृषि महाविद्यालय लातूर.''' ३)गळीतधान्य संशोधन केंद्र,लातूर. ४) कृषि तंत्र पदविका शाळा.लातूर. ५) कृषि व्यवसाय व्यवस्थापन महाविद्यालय, चाकूर '''वैद्यकीय''' १) विलासराव देशमुख शासकीय महाविद्यालय व रुग्णालय, लातूर २) मांजरा आयुर्वेदिक महाविद्यालय, लातूर ३) वसंतराव काळे होमिओपॅथी महाविद्यालय, लातूर ४) यशवंतराव चव्हाण महाविद्यालय, लातूर ५) शासकीय रुग्णसेवक महाविद्यालय, बाभळगाव, लातूर '''अभियांत्रिकी''' १) एम.एस. बिडवे महाविद्यालय, वसवाडी, लातूर '''तंत्रनिकेतन''' १) पुरणमल लाहोटी शासकीय तंत्रनिकेतन, लातूर २) वि.दे.फा. तंत्रनिकेतन, लातूर ३) सांदीपनी तंत्रनिकेतन, कोळपा, लातूर ४) विवेकानंद तंत्रनिकेतन, लातूर ५) मुक्तेश्वर तंत्रनिकेतन, बाभळगाव, लातूर '''शाळा''' अ) महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक आणि उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळाच्या क्षेत्रातील शाळा १) श्री व्यंकटेश विद्यालय, लातूर २) गोदावरी कन्या विद्यालय, लातूर ३) सरस्वती विद्यालय, लातूर ४) देशी केंद्र विद्यालय, लातूर ५) केशवराज विद्यालय, लातूर ६) शिवाजी विद्यालय, लातूर ७) यशवंत विद्यालय, लातूर ८) राजस्थान विद्यालय, लातूर ९) बसवण्णप्पा वाले विद्यालय, लातूर १०) श्रीमानयोगी विद्यालय, लातूर ११) लाल बहादुर शास्त्री विद्यालय, लातूर ब) केंद्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळच्या शाळा १) संत तुकाराम, लातूर २)श्री बंकटलाल लाहोटी इंग्लिश स्कूल , लातूर ३) पोदार, लातूर ==संस्कृती== अ)'''कला, स्थापत्य व साहित्य''' आ)'''संगीत, नृत्य व चित्रपट''' आ)'''समाज''' इ)'''अन्न''' ई) '''वेशभूूषा''' १)महिला : बहुतांशी साड्या २)पुरुष : बहुतांशी शर्ट-पँट उ) '''उत्सव''' दर्शवेळ [[अमावस्या]] : या दिवशी. (सूर्योदयापासून ते सूर्यास्तापर्यंतच्या काळात अंशतः चतुर्दशी व अंशतः [[अमावास्या[[ असेल तर त्या अमावास्येला दर्श [[अमावास्या]] म्हणतात.) ऊ) '''क्रीडा''' लातूरमध्ये क्रीडांगण तयार करण्याचे महाराष्ट्र क्रिकेट संघटनेची योजना आहे. लातूर भागासाठी विभागीय क्रीडा संकुलाची योजना आहे. हे केंद्र लातूर, उस्मानाबाद व नांदेडच्या खेळाडुूंची गरज भागवेल. राष्ट्रस्तरीय कबड्डी व बेसबॅाल लातुरात झाल्या आहेत. लातूर अजूनही कीरिडा प्रबोधिनीची प्रतीक्षा करत आहे. ===जिल्ह्यातील महाविद्यालये=== २) राजर्षी शाहू महाविद्यालय, लातूर ३) महाराष्ट्र महाविद्यालय,निलंगा ४) संभाजी महाविद्यालय,मुरुड ५) शहीद भगतसिंग महाविद्यालय,किल्लारी,औसा ६) दयानंद महाविद्यालय, लातूर ७) दयानंद विधी महाविद्यालय,लातूर ८) महात्मा बसवेश्वर महाविद्यालय, लातूर ९) जयक्रांती महाविद्यालय ,लातूर ९) व्यंकटराव देशमुख महाविद्यालय, बाभळगाव, लातूर १०) त्रिपुरा महाविद्यालय,लातूर ११) काॅक्झिट महाविद्यालय, लातूर १२) सुशिलादेवी देशमुख महाविद्यालय, लातूर १३) राजमाता जिजामाता महाविद्यालय, लातूर १४) कमला नेहरू महाविद्यालय, बोरी, लातूर १५) संजीवनी महाविद्यालय,चापोली,चाकूर,लातूर १६) स्वामी विवेकानंद महाविद्यालय,शिरूर ताजबंद, अहमदपूर,लातूर १७) शिवाजी महाविद्यालय,उदगीर,लातूर १८) महाराष्ट्र उदयगिरी महाविद्यालय,उदगीर,लातूर १९) आझाद महाविद्यालय,औसा, लातूर २०) शिवनेरी महाविद्यालय, शिरूर अनंतपाळ,लातूर २१)महात्मा गांधी महाविद्यालय,अहमदपूर,लातूर ==विभाग व तालुके== तालुके ३ *[[चाकूर]] *[[निलंगा]] *[[लातूर तालुका|लातूर]] उपविभाग २ विधानसभा मतदारसंघ ३ लोकसभा मतदारसंघ १ महानगर पालिका १ गावे १३८ ग्रामपंचायती १०४ पंचायत समित्या ३ तालुके ३ नगर पालिका १ * नगरपंचायत १ टपाल कार्यालये १२ शासकीय विश्रामगृहे १ ==पर्यटन स्थळे== * '''अष्टविनायक मंदिर''', लातूर हे शिवाजी नगरमध्ये आहे. १९८९ मध्ये निर्मित हे नवीन मंदिर त्याच्या सौंदर्यासाठी प्रसिद्ध आहे, कारण तिथे देवालयाच्या दोन्ही बाजूंस उद्यान आहे, तसेच समोर काही कृत्रिम फवारे आहेत. उद्यानात ८ ते ९ फूट उंचीची शिवमूर्ती आहे. * * '''[[औसा]] किल्ला''', औसा * '''केशव बालाजी मंदिर, औसा''' मंदिर उतारांनी वेढलेले आहे. गणेश, शिव, विठ्ठल, रुक्मिणी तसेच केशवानंद बापू यांना समर्पित चार वेगळी मंदिरे एकाच परिसरात आहेत. मंदिर सकाळी ६ला उघडून रात्री ९ला बंद होते. दिवसभरात विविध सेवा होतात. सकाळी १० व संध्याकाळी ७ वाजता अतिथींसाठी साधारण प्रसाद असतो. प्रत्येक शुक्रवारी महाप्रसाद सकाळी १० ते संध्याकाळी ६ दरम्यान असतो. हे मंदिर 'धर्म व संस्कार नगरी' प्रकल्पाचा भाग आहे. * '''खरोसा लेणी''', [[निलंगा]]: : लातूरपासून ४५ किमी अंतरावर हे लेण्यांचे लहान गाव आहे. बुद्ध, नरसिंह, शिवपार्वती, कार्तिकेय व रावण यांचा लेण्यांतील शिल्पांत समावेश होतो. इतिहासकारांच्या अनुसार या लेणी ६ व्या शतकात गुप्त काळात बनल्या. लेण्यांजवळ रेणुका मंदिर व पिरपाशा दर् * '''गंज गोलाई''', लातूर: गोलाई तालुक्याच्या केंद्रात आहे. नगर रचनाकार फैजुद्दीनने गोलाई चौकाची रचना केली. १९१७ला निर्मित मोठी २ मजली रचना ही गोलाईची मुख्य वास्तु आहे. वर्तुळाकार रचनेच्या केंद्रात अंबादेवीचे मंदिर आहे. या गोलाईस जोडणारे १९ मार्ग आहेत व या मार्गांच्या बाजूंस सर्व प्रकारचेया पारंपरिक स्थानिक दागिने, पादत्राणे ‌व मिरची ते गुळापर्यंत अन्नपदार्थांचा बाजार आहे. अशाप्रकारे, गोलाई हे तालुक्याचे मुख्य वाणिज्य व व्यापार केंद्र बनले आहे. * '''शेळगाव ''': पाच गावांच्या सीमेवरील हे गाव चाकूर तालुक्यातील मल्लप्पा शिव मंदिरासाठी विख्यात आहे. श्रावण महिन्यात शेळगावच्या मल्लप्पा मंदिरात व डोंग्रज येथे संत अंबादास मंदिरात तीर्थयात्रा होते. या यात्रेदरम्यान अनेक क्रीडा स्पर्धांचे आयोजन होते. * '''नागनाथ मंदिर''', वडवळ, चाकूर * '''बुद्ध उद्यान''' : मंदिरात विशाल हे. * '''वनस्पती बेट''', वडवळ : ही टेकडी दुर्मिळ आयुर्वेदिक औषधी व वनस्पतींचे माहेरघर आहे. हे ठिकाण लातूरपासून ३९ किमी व चाकूरपासून १६.५ किमी दूर आहे. टेकडी जमिनीपासून ६५० फूट (२०० मीटर) उंच व वडवळ गावापासून तीन किलोमीटर दूर आहे. * '''विराट हनुमान'''(लातूर): ही परिवार गृह संस्था, औसा मार्ग, लातूर येथे आहे. देवालयाची रचना इतरांपेक्षा बरीच वेगळी आहे. उत्तम उद्यानाने मंदिर आच्छादित आहे. मूर्ती २८ फूट उंच व शेदरी रंगाची आहे. * '''विलासराव देशमुख उद्यान''', लातूर: हे नाना नानी उद्यान होते. हे मध्यवर्ती ठिकाण महानगरपालिकेजवळ आहे व आरामदायक वातावरणामुळे जनतेत प्रसिद्ध आहे. नागरिक इथे सहपरिवार, अपत्यांसहित व मित्रांसह वेळ घालवतात. येथे एक मुक्त सभागृह आहे. उद्यानामध्ये सार्वजनिक बैठकांसाठी जागा आहे. * '''शिव मंदिर, [[निलंगा]]''' * '''साई नंदनवन''', चाकूर: चाकूरजवळील आणखी एक पर्यटन स्थळ. ४०० एकर (१.६ चौ.किमी.) मध्ये पसरलेले आहे, इथे आंब्याचा मळा, जल उद्यान व मनोरंजन उद्यान आहे. उद्यानाच्या केंद्रात एक सत्यसाईबाबा मंदिर आहे. * '''सिद्धेश्वर मंदिर''', लातूर : - हे देऊळ मुख्य नगरापासून दोन किलोमीटरवर आहे. हे सम्राट 'ताम्रध्वजा'द्वारे निर्मित व सोलापूरच्या सिद्धरामेश्वर स्वामीला समर्पित आहे. हे लातूरचे ग्रामदैवत आहे. दरवर्षी इथे १५ दिवसांची जत्रा असते. * '''सुरत शहावली दर्गा''' हा राम गल्ली, पटेल चौकात आहे. हा लातूरचा भाग आहे. हा दर्गा १९३९ला मुस्लिम संत सैफ उल्लाह शाह सरदारींच्या स्मरणार्थ बांधला गेला. त्यांना येथे पुरले. येथे जून-जुलैमध्ये ५ दिवसांची जत्रा दरवर्षी असते. * '''हकानी बाबा''', लातूर मार्ग, चाकूर *'''येरोळ''' ==प्राथमिक सुविधा== '''आरोग्य''' एकूण रुग्णालये: २८ लातूर जिल्हा १२ शासकीय रुग्णालय, ४६ प्राथमिक आरोग्य केंद्रे, १९ इस्पितळे व २३४ प्राथमिक आरोग्य सहाय्यता गटांद्वारे सज्ज आहे. लातुरात बनत असलेल्या सर्वोपचार रुग्णालयामुळे शेजारील ११ जिल्ह्यांना लाभ मिळेल. शिवाय इथे अनेक खासगी रुग्णालये आहेत.लातुरात शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालय आहेच, त्याशिवाय, व यशवंतराव चव्हाण महाविद्यालय हे खासगी वैद्यकीय महाविद्यालयही आहे. '''ऊर्जा''' == चित्रे == [[Image:Udgir Fort.jpg|right|500px|उदगीरचा किल्ला]] [[Image:Surat Shawali Darga Latur.JPG|thumb|लातूरचा दर्गा|अल्ट=]] [[Image:Bhukamp-लातूर.jpg|thumb|right|200px|लातूरात झालेला भूकंप|दुवा=Special:FilePath/Bhukamp-लातूर.jpg]] [[Image:Kharosa2,लातूर.jpg|thumb|खरोसा लेण्या, औसा|दुवा=Special:FilePath/Kharosa2,लातूर.jpg]] [[Image:Sidheshwar mandirलातूर.jpg|thumb|right|200px|सिद्धेश्वर मंदिर, लातूर|दुवा=Special:FilePath/Sidheshwar_mandirलातूर.jpg]] ==संदर्भ आणि नोंदी== {{संदर्भ यादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://latur.gov.in/en/ लातूरविषयी माहिती देणारे संकेतस्थळ] * [https://latur.gov.in/en/public-utility-category/colleges/page/2/ Colleges/Universities] {{लातूर जिल्ह्यातील तालुके}} {{महाराष्ट्रातील जिल्हे}} [[वर्ग:लातूर जिल्हा]] [[वर्ग:छत्रपती संभाजीनगर विभागातील जिल्हे]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील जिल्हे]] 58upkdsx55aos0zcagvfgfp2fyvnj3v 0 9507 2709274 2701792 2026-09-12T01:53:21Z Ganesh591 62733 2709274 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tournament main | name = आयसीसी पुरुष क्रिकेट विश्वचषक | image = | image_size = 200px | administrator = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] | cricket format = [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] | tournament format = [[#स्वरूप|खाली पहा]] | first = {{ubl|[[क्रिकेट विश्वचषक, १९७५|१९७५]]|इंग्लंड}} | last = {{ubl|[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]|भारत}} | next = {{ubl|२०२७|दक्षिण आफ्रिका|झिम्बाब्वे|नामिबिया}} | participants = १४ | champions = {{cr|AUS}} (६वे विजेतेपद) | most successful = {{cr|AUS}} (६ विजेतेपदे) | most runs = {{cricon|IND}} [[सचिन तेंडुलकर]] (२,२७८) | most wickets = {{cricon|AUS}} [[ग्लेन मॅकग्रा]] (७१) | website = {{URL|https://www.cricketworldcup.com|cricketworldcup.com}} | current = }}{{Season sidebar | image = | caption = आयसीसी पुरुष क्रिकेट विश्वचषक ट्रॉफी | title = आवृत्त्या | list = * [[क्रिकेट विश्वचषक, १९७५|१९७५]] * [[क्रिकेट विश्वचषक, १९७९|१९७९]] * [[क्रिकेट विश्वचषक, १९८३|१९८३]] * [[क्रिकेट विश्वचषक, १९८७|१९८७]] * [[क्रिकेट विश्वचषक, १९९२|१९९२]] * [[क्रिकेट विश्वचषक, १९९६|१९९६]] * [[क्रिकेट विश्वचषक, १९९९|१९९९]] * [[क्रिकेट विश्वचषक, २००३|२००३]] * [[क्रिकेट विश्वचषक, २००७|२००७]] * [[क्रिकेट विश्वचषक, २०११|२०११]] * [[क्रिकेट विश्वचषक, २०१५|२०१५]] * [[क्रिकेट विश्वचषक, २०१९|२०१९]] * [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] * ''२०२७'' * ''२०३१'' }} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} '''क्रिकेट विश्वचषक''', अधिकृतपणे '''आयसीसी पुरुष क्रिकेट विश्वचषक''' म्हणून ओळखला जातो,<ref>{{cite web |title=ICC Men's Cricket World Cup 2019 shatters audience records|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/1277987 |publisher=[[International Cricket Council|ICC]] |access-date=12 April 2021 }}</ref> ही एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय (वनडे) क्रिकेटची आंतरराष्ट्रीय चॅम्पियनशिप आहे. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद (आयसीसी) या खेळाच्या प्रशासकीय मंडळाद्वारे हा कार्यक्रम दर चार वर्षांनी आयोजित केला जातो, ज्यामध्ये प्राथमिक पात्रता फेरी अंतिम स्पर्धेपर्यंत जाते. ही स्पर्धा जगातील सर्वाधिक पाहिल्या गेलेल्या क्रीडा स्पर्धांपैकी एक आहे आणि आयसीसी द्वारे "आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॅलेंडरचा प्रमुख कार्यक्रम" म्हणून गणली जाते.<ref>[http://www.cricketworldcup.com/about ICC Cricket World Cup: About] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130601200603/http://www.cricketworldcup.com/about |date=1 June 2013 }} – International Cricket Council. Retrieved 30 June 2013.</ref> हे क्रिकेट खेळाचे सर्वोच्च चॅम्पियनशिप मानले जाते. पहिला विश्वचषक जून १९७५ मध्ये इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्यात आला होता, पहिला एकदिवसीय क्रिकेट सामना फक्त चार वर्षांपूर्वी खेळला गेला होता. तथापि, पहिल्या पुरुषांच्या स्पर्धेच्या दोन वर्षे आधी एक वेगळा महिला क्रिकेट विश्वचषक आयोजित करण्यात आला होता आणि ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिका यांच्यात कसोटी सामन्यांची त्रिकोणी स्पर्धा खेळली जात असताना १९१२ च्या सुरुवातीला अनेक आंतरराष्ट्रीय संघांचा समावेश असलेली स्पर्धा आयोजित करण्यात आली होती. पहिले तीन विश्वचषक इंग्लंडमध्ये झाले. १९८७ च्या स्पर्धेपासून, एका अनौपचारिक रोटेशन प्रणाली अंतर्गत देशांदरम्यान होस्टिंग सामायिक केले गेले आहे, चौदा आयसीसी सदस्यांनी स्पर्धेत किमान एक सामना आयोजित केला आहे. स्पर्धेच्या टप्प्यासाठी कोणते संघ पात्र ठरतात हे निर्धारित करण्यासाठी सध्याच्या फॉरमॅटमध्ये पात्रता टप्प्याचा समावेश आहे, जो मागील तीन वर्षांमध्ये होतो. स्पर्धेच्या टप्प्यात, आपोआप पात्र ठरलेल्या यजमान राष्ट्रासह १० संघ, यजमान राष्ट्रामधील ठिकाणांवर जवळपास एक महिन्याच्या कालावधीत विजेतेपदासाठी स्पर्धा करतात. २०२७ च्या आवृत्तीमध्ये, विस्तारित १४-संघ अंतिम स्पर्धा सामावून घेण्यासाठी स्वरूप बदलले जाईल.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/27384084/how-teams-secure-qualification-rank-no-1-32 |title=The road to World Cup 2023: how teams can secure qualification, from rank No. 1 to 32 |work=ESPN Cricinfo |access-date=14 August 2019}}</ref> एकूण वीस संघांनी स्पर्धेच्या १३ आवृत्त्यांमध्ये भाग घेतला आहे, ज्यामध्ये अलीकडील २०२३ स्पर्धेत दहा संघ सहभागी झाले आहेत. ऑस्ट्रेलियाने सहा वेळा, भारत आणि वेस्ट इंडीजने प्रत्येकी दोनदा, तर पाकिस्तान, श्रीलंका आणि इंग्लंडने प्रत्येकी एकदा ही स्पर्धा जिंकली आहे. पूर्ण-सदस्य नसलेल्या संघाची सर्वोत्तम कामगिरी केन्याने २००३ स्पर्धेच्या उपांत्य फेरीत प्रवेश केला. २०२३ साली भारतात झालेल्या विश्वचषक स्पर्धेत ऑस्ट्रेलिया हा सध्याचा चॅम्पियन आहे. त्यानंतरचा २०२७ विश्वचषक दक्षिण आफ्रिका, झिम्बाब्वे आणि नामिबिया येथे संयुक्तपणे होणार आहे. ==इतिहास== {| class="wikitable floatright" style="text-align:center; font-size:85%" |+ क्रिकेट विश्वचषक |- ! वर्ष !!style="width:200px"| चॅम्पियन्स |- | [[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]] |style="text-align:left"| {{cr|WIN}} |- | [[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]] |style="text-align:left"| {{cr|WIN}}&nbsp;{{small|(२)}} |- | [[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]] |style="text-align:left"| {{cr|IND}} |- | [[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]] |style="text-align:left"| {{cr|AUS}} |- | [[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]] |style="text-align:left"| {{cr|PAK}} |- | [[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]] |style="text-align:left"| {{cr|SL}} |- | [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]] |style="text-align:left"| {{cr|AUS}}&nbsp;{{small|(२)}} |- | [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]] |style="text-align:left"| {{cr|AUS}}&nbsp;{{small|(३)}} |- | [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]] |style="text-align:left"| {{cr|AUS}}&nbsp;{{small|(४)}} |- | [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]] |style="text-align:left"| {{cr|IND}}&nbsp;{{small|(२)}} |- | [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]] |style="text-align:left"| {{cr|AUS}}&nbsp;{{small|(५)}} |- | [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]] |style="text-align:left"| {{cr|ENG}} |- |[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] |style="text-align:left"| {{cr|AUS}}&nbsp;{{small|(६)}} |} {{main|क्रिकेट विश्वचषकाचा इतिहास}} २४ आणि २५ सप्टेंबर १८४४ रोजी कॅनडा आणि युनायटेड स्टेट्स यांच्यात पहिला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामना खेळला गेला.<ref>{{cite news |url=http://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/141170.html |title=The oldest international contest of them all |author=Martin Williamson |publisher=ESPN |access-date=5 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130605032043/http://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/141170.html |archive-date=5 June 2013 |url-status=live}}</ref> तथापि, पहिला श्रेय दिलेला कसोटी सामना 1877 मध्ये ऑस्ट्रेलिया आणि इंग्लंड यांच्यात खेळला गेला आणि त्यानंतरच्या वर्षांत दोन्ही संघ नियमितपणे अशेज साठी स्पर्धा करत आहे. दक्षिण आफ्रिकेला १८८९ मध्ये कसोटी दर्जा देण्यात आला.<ref>{{cite web|url=http://content-uk.cricinfo.com/australia/content/match/62396.html|publisher=ESPNcricinfo|date=15 March 1877|title=1st Test Scorecard|access-date=28 January 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20090212191405/http://content-uk.cricinfo.com/australia/content/match/62396.html|archive-date=12 February 2009|url-status=live}}</ref> प्रतिनिधी क्रिकेट संघ एकमेकांच्या दौऱ्यासाठी निवडले गेले, परिणामी द्विपक्षीय स्पर्धा झाली. १९०० पॅरिस गेम्समध्ये ऑलिम्पिक खेळ म्हणून क्रिकेटचाही समावेश करण्यात आला होता, जिथे ग्रेट ब्रिटनने फ्रान्सला हरवून सुवर्णपदक जिंकले होते.<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/columns/engine/match/320838.html|publisher=ESPNcricinfo|date=19 August 1900|title=Olympic Games, 1900, Final|access-date=9 September 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20141226014434/http://www.espncricinfo.com/columns/engine/match/320838.html|archive-date=26 December 2014|url-status=live}}</ref> उन्हाळी ऑलिंपिकमध्ये क्रिकेटचा हा एकमेव देखावा होता.<ref>{{cite web|last=Purohit|first=Abhishek|title=Will Cricket Bat Again at the Olympics? Know Process for Inclusion at LA28|publisher=International Olympic Committee|date=10 August 2021|url=https://olympics.com/en/featured-news/cricket-olympics-los-angeles-2028-games-icc|access-date=5 December 2021}}</ref> आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील पहिली बहुपक्षीय स्पर्धा ही १९१२ त्रिकोणी स्पर्धा होती, ही कसोटी क्रिकेट स्पर्धा इंग्लंडमध्ये त्यावेळच्या तीन कसोटी खेळणाऱ्या राष्ट्रांमध्ये खेळली गेली: इंग्लंड, ऑस्ट्रेलिया आणि दक्षिण आफ्रिका. इव्हेंट यशस्वी झाला नाही: उन्हाळा अपवादात्मकपणे ओला होता, ओलसर खेळपट्ट्यांवर खेळणे कठीण होते आणि "क्रिकेटच्या वाढी" मुळे प्रेक्षकांची उपस्थिती कमी होती.<ref>{{cite web |url=http://content-aus.cricinfo.com/australia/content/story/207248.html|publisher=ESPNcricinfo|title=The original damp squib|date=23 April 2005|access-date=29 August 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071016161938/http://content-aus.cricinfo.com/australia/content/story/207248.html |archive-date=16 October 2007}}</ref> तेव्हापासून, आंतरराष्ट्रीय कसोटी क्रिकेट सामान्यत: द्विपक्षीय मालिका म्हणून आयोजित केले गेले: १९९९ मध्ये त्रिकोणी आशियाई कसोटी चॅम्पियनशिप होईपर्यंत बहुपक्षीय कसोटी स्पर्धा पुन्हा आयोजित करण्यात आली नाही.<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/483619.html|publisher=ESPNcricinfo|title=The run-out that sparked a riot|date=30 October 2010|access-date=18 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141022194822/http://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/483619.html |archive-date=22 October 2014}}</ref> १९२८ मध्ये वेस्ट इंडीज,<ref>{{Cite web |title=England vs West Indies Scorecard 1928 {{!}} Cricket Scorecard |url=https://www.espncricinfo.com/series/west-indies-tour-of-england-1928-61871/england-vs-west-indies-1st-test-62559/full-scorecard |access-date=2023-07-05 |website=ESPNcricinfo |language=en}}</ref> १९३० मध्ये न्यू झीलंड,<ref>{{Cite web |title=New Zealand vs England Scorecard 1929/30 {{!}} Cricket Scorecard |url=https://www.espncricinfo.com/series/england-tour-of-new-zealand-1929-30-61781/new-zealand-vs-england-1st-test-62572/full-scorecard |access-date=2023-07-05 |website=ESPNcricinfo |language=en}}</ref> १९३२ मध्ये भारत<ref>{{Cite web |title=England vs India Scorecard 1932 {{!}} Cricket Scorecard |url=https://www.espncricinfo.com/series/india-tour-of-england-1932-62281/england-vs-india-only-test-62605/full-scorecard |access-date=2023-07-05 |website=ESPNcricinfo |language=en}}</ref> आणि १९५२ मध्ये पाकिस्तान<ref>{{Cite web |title=Pakistan vs India Scorecard 1952/53 {{!}} Cricket Scorecard |url=https://www.espncricinfo.com/series/pakistan-tour-of-india-1952-53-61529/india-vs-pakistan-4th-test-62744/full-scorecard |access-date=2023-07-05 |website=ESPNcricinfo |language=en}}</ref> यांच्या समावेशासह कसोटी क्रिकेट खेळणाऱ्या राष्ट्रांची संख्या हळूहळू वाढत गेली. तथापि, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट तीन, चार किंवा पाच दिवसांचे द्विपक्षीय कसोटी सामने म्हणून खेळले जात राहिले. १९६० च्या दशकाच्या सुरुवातीस, इंग्लिश काउंटी क्रिकेट संघांनी क्रिकेटची एक लहान आवृत्ती खेळण्यास सुरुवात केली जी फक्त एक दिवस टिकली. १९६२ मध्ये मिडलँड्स नॉक-आउट कप म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या चार-सांघिक नॉकआऊट स्पर्धेने सुरुवात करून<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/510124.html|publisher=ESPNcricinfo|title=The low-key birth of one-day cricket|date=9 April 2011|access-date=15 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130919032251/http://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/510124.html |archive-date=19 September 2013}}</ref> आणि १९६३ मधील उद्घाटन जिलेट चषक सुरू ठेवत, इंग्लंडमध्ये एकदिवसीय क्रिकेटची लोकप्रियता वाढली. १९६९ मध्ये राष्ट्रीय संडे लीगची स्थापना झाली. पहिला एक-दिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामना १९७१ मध्ये मेलबर्न येथे इंग्लंड आणि ऑस्ट्रेलिया यांच्यातील पावसामुळे रद्द झालेल्या कसोटी सामन्याच्या पाचव्या दिवशी खेळला गेला, उपलब्ध वेळ भरून काढण्यासाठी आणि निराश झालेल्या प्रेक्षकांची भरपाई म्हणून. हा चाळीस षटकांचा खेळ होता ज्यात प्रति षटक आठ चेंडू होते.<ref>{{cite web |url=http://newicc.cricket.org/icc/odi/what_is_one-day_cricket.html |publisher=newicc.cricket.org |title=What is One-Day International cricket? |access-date=10 September 2006 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20061119054342/http://newicc.cricket.org/icc/odi/what_is_one-day_cricket.html |archive-date=19 November 2006 |आर्काईव्ह दिनांक=2006-11-19 |आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20061119054342/http://newicc.cricket.org/icc/odi/what_is_one-day_cricket.html }}</ref> इंग्लंड आणि जगाच्या इतर भागांतील देशांतर्गत एकदिवसीय स्पर्धांचे यश आणि लोकप्रियता, तसेच सुरुवातीच्या एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमुळे आयसीसीने क्रिकेटचे आयोजन करण्याचा विचार करण्यास प्रवृत्त केले. <ref name="WCHistory">{{cite web|url=http://content-aus.cricinfo.com/wc2007/content/story/264535.html|publisher=ESPNcricinfo|title=The World Cup&nbsp;– A brief history|access-date=7 December 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20080328095116/http://content-aus.cricinfo.com/wc2007/content/story/264535.html|archive-date=28 March 2008|url-status=live}}</ref> ===प्रुडेंशियल विश्वचषक (१९७५–१९८३)=== {{main|१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३ क्रिकेट विश्वचषक}} [[File:Prudential Cup.jpg|thumb|upright=0.9|प्रुडेंशियल कप ट्रॉफी]] उद्घाटन क्रिकेट विश्वचषक १९७५ मध्ये इंग्लंडने आयोजित केला होता, त्या वेळी एवढा मोठा कार्यक्रम आयोजित करण्यासाठी संसाधने पुढे टाकण्यास सक्षम असलेले एकमेव राष्ट्र. पहिल्या तीन स्पर्धा इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्यात आल्या होत्या आणि प्रायोजक प्रुडेंशियल पीएलसी नंतर अधिकृतपणे प्रुडेंशियल कप म्हणून ओळखल्या जातात. सामन्यांमध्ये प्रति संघ ६० (६ चेंडू १ षटक) षटके होती, पारंपारिक स्वरूपात दिवसा खेळले गेले, खेळाडूंनी क्रिकेटचे पांढरे कपडे घातले आणि लाल क्रिकेट चेंडू वापरला.<ref>Browning (1999), pp. 5–9</ref> पहिल्या स्पर्धेत आठ संघ सहभागी झाले होते: ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड, भारत, न्यू झीलंड, पाकिस्तान आणि वेस्ट इंडीज (त्यावेळी सहा कसोटी राष्ट्रे), श्रीलंका आणि पूर्व आफ्रिकेतील संमिश्र संघ.<ref name=cricket>Browning (1999), pp. 26–31</ref> एक उल्लेखनीय वगळण्यात आलेला संघ दक्षिण आफ्रिका होता, ज्यांना वर्णभेदामुळे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून बंदी घालण्यात आली होती. ही स्पर्धा वेस्ट इंडीजने जिंकली होती, ज्याने लॉर्ड्सवरील अंतिम सामन्यात ऑस्ट्रेलियाचा १७ धावांनी पराभव केला होता.<ref name=cricket/> १९७५ च्या विश्वचषक फायनलमध्ये एकदिवसीय सामन्यात हिट विकेट घेणारा वेस्ट इंडीजचा रॉय फ्रेडरिक्स हा पहिला फलंदाज होता.<ref>{{Cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/69522/icc-cricket-world-cups-fascinating-facts-part-1|title=50 fascinating facts about World Cups – Part 1|website=Cricbuzz|date=22 January 2015 |language=en|access-date=21 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190221174220/https://www.cricbuzz.com/cricket-news/69522/icc-cricket-world-cups-fascinating-facts-part-1|archive-date=21 February 2019|url-status=live}}</ref> १९७९ च्या विश्वचषकामध्ये श्रीलंका आणि कॅनडा पात्रता मिळवून विश्वचषकासाठी कसोटी न खेळणारे संघ निवडण्यासाठी आयसीसी ट्रॉफी स्पर्धा सुरू करण्यात आली.<ref name="ICCTROPHY">{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/ICCT2005/ARTICLES/history.html|publisher=ESPNcricinfo|title=ICC Trophy&nbsp;– A brief history|access-date=29 August 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061126054556/http://www.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/ICCT2005/ARTICLES/history.html|archive-date=26 November 2006|url-status=live}}</ref> <ref name=history>Browning (1999), pp. 32–35</ref> वेस्ट इंडीजने फायनलमध्ये यजमान इंग्लंडचा ९२ धावांनी पराभव करत सलग दुसरी विश्वचषक स्पर्धा जिंकली. विश्वचषकानंतर झालेल्या बैठकीत, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने ही स्पर्धा चतुर्मासिक स्पर्धा बनविण्यास सहमती दर्शविली.<ref name=history/> १९८३ च्या स्पर्धेचे आयोजन इंग्लंडने सलग तिसऱ्यांदा केले होते. या टप्प्यापर्यंत, श्रीलंका कसोटी खेळणारा राष्ट्र बनला होता आणि झिम्बाब्वे आयसीसी ट्रॉफीद्वारे पात्र ठरला होता. स्टंपपासून दूर असलेल्या ३० यार्ड (२७ मी) क्षेत्ररक्षण मंडळाची ओळख करून देण्यात आली. त्यामध्ये नेहमी चार फील्ड्समन असणे आवश्यक होते.<ref>Browning (1999), pp. 61–62</ref> बाद फेरीत जाण्यापूर्वी संघ दोनदा एकमेकांसमोर आले. फायनलमध्ये वेस्ट इंडीजचा ४३ धावांनी पराभव करून भारताने चॅम्पियनचा मुकुट पटकावला.<ref name="WCHistory"/><ref>Browning (1999), pp. 105–110</ref> === वेगवेगळे विजेते (१९८७–१९९६) === {{main|१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६ क्रिकेट विश्वचषक}} भारत आणि पाकिस्तानने १९८७ च्या स्पर्धेचे संयुक्तपणे यजमानपद भूषवले होते, ही स्पर्धा प्रथमच इंग्लंडबाहेर आयोजित करण्यात आली होती. इंग्लंडच्या उन्हाळ्याच्या तुलनेत भारतीय उपखंडात दिवसाच्या प्रकाशाचे तास कमी असल्यामुळे हे खेळ सध्याच्या मानकानुसार प्रति डाव ६० ते ५० षटके कमी करण्यात आले. ऑस्ट्रेलियाने अंतिम फेरीत इंग्लंडचा ७ धावांनी पराभव करून चॅम्पियनशिप जिंकली, इंग्लंड आणि न्यू झीलंड यांच्यातील २०१९ च्या विश्वचषकाच्या अंतिम फेरीतील सर्वात जवळच्या फरकाने. ऑस्ट्रेलिया आणि न्यू झीलंडमध्ये झालेल्या १९९२ विश्वचषकाने खेळात अनेक बदल केले, जसे की रंगीत कपडे, पांढरे चेंडू, दिवस/रात्रीचे सामने आणि क्षेत्ररक्षण प्रतिबंध नियमांमध्ये बदल. वर्णद्वेषाच्या राजवटीच्या पतनानंतर आणि आंतरराष्ट्रीय क्रीडा बहिष्काराच्या समाप्तीनंतर दक्षिण आफ्रिकेच्या क्रिकेट संघाने प्रथमच या स्पर्धेत भाग घेतला. पाकिस्तानने स्पर्धेतील निराशाजनक सुरुवात करून अखेरीस अंतिम फेरीत इंग्लंडचा २२ धावांनी पराभव केला आणि विजेता म्हणून उदयास आला. १९९६ चे चॅम्पियनशिप भारतीय उपखंडात दुसऱ्यांदा आयोजित करण्यात आले होते, त्यात काही गट टप्प्यातील सामन्यांसाठी श्रीलंकेचा यजमान म्हणून समावेश करण्यात आला होता. उपांत्य फेरीत, २५२ धावांचा पाठलाग करताना यजमानांनी १२० धावा करताना आठ विकेट गमावल्यानंतर, ईडन गार्डन्सवर भारतावर दणदणीत विजयाच्या दिशेने वाटचाल करणाऱ्या श्रीलंकेला डीफॉल्टनुसार विजय मिळाला. लाहोर येथे झालेल्या अंतिम सामन्यात श्रीलंकेने ऑस्ट्रेलियाचा सात गडी राखून पराभव करून पहिले विजेतेपद पटकावले. ===ऑस्ट्रेलियाची हॅट्ट्रिक (१९९९–२००७)=== {{main|१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००७ क्रिकेट विश्वचषक}} १९९९ मध्ये, या स्पर्धेचे आयोजन इंग्लंडने केले होते, काही सामने स्कॉटलंड, आयर्लंड, वेल्स आणि नेदरलँडमध्येही आयोजित केले गेले होते.<ref>Browning (1999), p. 274</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=iZq8BAAAQBAJ&q=1999+cricket+world+cup+host&pg=PA7 |title=Cricket World Cup: A Summary of the Tournaments Since 1975 |author=French Toast |publisher=Smashwords |year=2014 |isbn=9781311429230 |format=e-book |access-date=11 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190626181716/https://books.google.com/books?id=iZq8BAAAQBAJ&pg=PA7&dq=1999+cricket+world+cup+host&hl=en&sa=X&ei=d2qJVJyDMYuzUembgYgJ&ved=0CEYQ6AEwBA#v=onepage&q=1999%20cricket%20world%20cup%20host&f=false |archive-date=26 June 2019 |url-status=live }}</ref> विश्वचषक स्पर्धेत बारा संघ सहभागी झाले होते. दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धच्या सुपर सिक्स सामन्यात सामन्याच्या अंतिम षटकात ऑस्ट्रेलियाने आपले लक्ष्य गाठल्यानंतर उपांत्य फेरीसाठी पात्र ठरले.<ref>Browning (1999), pp. 229–231</ref> त्यानंतर त्यांनी दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धच्या उपांत्य फेरीतील सामना बरोबरीत सोडवून अंतिम फेरीत प्रवेश केला जेथे दक्षिण आफ्रिकेचे फलंदाज लान्स क्लुसनर आणि ॲलन डोनाल्ड यांच्यातील मिश्रणाने डोनाल्डला त्याची बॅट सोडली आणि मध्य-पिचमध्ये धावबाद होण्यासाठी अडकले. अंतिम सामन्यात ऑस्ट्रेलियाने पाकिस्तानला १३२ धावांवर संपुष्टात आणले आणि त्यानंतर २० षटकांत आणि आठ गडी राखून लक्ष्य गाठले.<ref>Browning (1999), pp. 232–238</ref> [[File:Australian World Cup treble.jpg|thumb|upright=0.9|१०,००० हून अधिक चाहत्यांच्या जमावाने पहिल्या विश्वचषकाची हॅट्ट्रिक पूर्ण केल्याबद्दल ऑस्ट्रेलियन संघाचे स्वागत केले – मार्टिन प्लेस, सिडनी.]] दक्षिण आफ्रिका, झिम्बाब्वे आणि केन्या यांनी २००३ च्या विश्वचषकाचे यजमानपद भूषवले होते. स्पर्धेत सहभागी होणाऱ्या संघांची संख्या बारा वरून चौदा झाली. श्रीलंका आणि झिम्बाब्वे यांच्यावर केन्याचे विजय – आणि न्यू झीलंड संघाने सुरक्षेच्या कारणास्तव केन्यामध्ये खेळण्यास नकार दिला – यामुळे केन्याला उपांत्य फेरीत पोहोचता आले, हा असोसिएट संघाचा सर्वोत्तम परिणाम आहे.<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/wctimeline/content/current/story/795703.html|publisher=ESPNcricinfo|title=Washouts, walkovers, and black armband protests|access-date=30 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150830100350/http://www.espncricinfo.com/wctimeline/content/current/story/795703.html |archive-date=30 August 2015}}</ref> अंतिम सामन्यात, ऑस्ट्रेलियाने दोन गडी गमावून ३५९ धावा केल्या, जे फायनलमधील आतापर्यंतचे सर्वात मोठे धावसंख्या आहे आणि भारताचा १२५ धावांनी पराभव केला.<ref name="AUS2003">{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport3/cwc2003/hi/newsid_2870000/newsid_2875100/2875135.stm |publisher=BBC Sport |title=Ruthless Aussies lift World Cup |date=23 March 2003 |access-date=29 January 2007 |location=London |archive-url=https://web.archive.org/web/20150328120655/http://news.bbc.co.uk/sport3/cwc2003/hi/newsid_2870000/newsid_2875100/2875135.stm |archive-date=28 March 2015 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=Full tournament schedule |url=http://news.bbc.co.uk/sport3/cwc2003/hi/fixturesresults/default.stm |publisher=BBC Sport |date=23 March 2003 |access-date=22 February 2007 |location=London |archive-url=https://web.archive.org/web/20070218103234/http://news.bbc.co.uk/sport3/cwc2003/hi/fixturesresults/default.stm |archive-date=18 February 2007 |url-status=live }}</ref> २००७ मध्ये, स्पर्धेचे आयोजन वेस्ट इंडीजने केले होते आणि सोळा संघांपर्यंत विस्तारित केले होते.<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/wchistory/content/story/314997.html|publisher=ESPNcricinfo|title=Australia triumph in a tournament to forget|access-date=15 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206124910/http://www.espncricinfo.com/wchistory/content/story/314997.html |archive-date=6 February 2012}}</ref> ग्रुप स्टेजमध्ये वर्ल्ड कपमध्ये पदार्पण करणाऱ्या आयर्लंडकडून पाकिस्तानचा पराभव झाल्यानंतर, पाकिस्तानी प्रशिक्षक बॉब वुलमर त्यांच्या हॉटेलच्या खोलीत मृतावस्थेत आढळले.<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/wc2007/content/story/285953.html|publisher=ESPNcricinfo|title=Bob Woolmer's death stuns cricket world|access-date=4 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121025092541/http://www.espncricinfo.com/wc2007/content/story/285953.html |archive-date=25 October 2012}}</ref> जमैका पोलिसांनी सुरुवातीला वूल्मरच्या मृत्यूचा खून तपास सुरू केला होता पण नंतर त्याचा मृत्यू हृदयविकाराने झाल्याची पुष्टी केली.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/woolmer/content/story/286045.html|publisher=Cricinfo|title=Bob Woolmer investigation round-up|access-date=6 May 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070516215421/http://content-usa.cricinfo.com/woolmer/content/story/286045.html|archive-date=16 May 2007|url-status=live}}</ref> ऑस्ट्रेलियाने फायनलमध्ये श्रीलंकेचा डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धतीने ५३ धावांनी पराभव केला, आणि विश्वचषकातील त्यांची अपराजित धाव २९ सामन्यांपर्यंत वाढवली आणि विजय मिळवला.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/292773.html|publisher=Cricinfo|title=Australia v Sri Lanka, World Cup final, Barbados|date=28 April 2007|access-date=6 May 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20080324035211/http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/292773.html|archive-date=24 March 2008|url-status=live}}</ref> === यजमानांचा विजय (२०११-२०१९) === {{main|२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९ क्रिकेट विश्वचषक}} २०११ च्या विश्वचषकाचे यजमानपद भारत, श्रीलंका आणि बांगलादेश यांनी मिळून दिले होते. २००९ मध्ये श्रीलंकन ​​क्रिकेट संघावर झालेल्या दहशतवादी हल्ल्यानंतर पाकिस्तानचे यजमान हक्क काढून घेण्यात आले होते, मूळतः पाकिस्तानसाठी नियोजित खेळांचे इतर यजमान देशांना पुनर्वितरण करण्यात आले होते.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/cricket/other_international/pakistan/8004684.stm |title=No World Cup matches in Pakistan |publisher=BBC Sport |access-date=15 July 2014 |date=18 April 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090418013231/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/cricket/other_international/pakistan/8004684.stm |archive-date=18 April 2009 |url-status=live}}</ref> विश्वचषकात सहभागी होणाऱ्या संघांची संख्या चौदा करण्यात आली.<ref name="2011WC">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/659953.html|publisher=ESPNcricinfo|title=India end a 28-year-long wait|access-date=29 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130825010536/http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/659953.html |archive-date=25 August 2013}}</ref> ऑस्ट्रेलियाचा २३ मे १९९९ पासून सुरू झालेल्या ३५ विश्वचषक सामन्यांच्या अपराजित मालिकेचा शेवट १९ मार्च २०११ रोजी पाकिस्तानविरुद्धचा अंतिम गट स्टेज सामन्याने केला.<ref>{{cite web|url=http://edition.cnn.com/2011/SPORT/03/19/cricket.australia.pakistan.bangladesh/|title=Pakistan top group after ending Australia's unbeaten World Cup streak|publisher=CNN|date=20 March 2011|access-date=13 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150213185518/http://edition.cnn.com/2011/SPORT/03/19/cricket.australia.pakistan.bangladesh/|archive-date=13 February 2015|url-status=live}}</ref> मुंबईतील वानखेडे स्टेडियमवर झालेल्या अंतिम सामन्यात भारताने श्रीलंकेचा ६ गडी राखून पराभव करून त्यांचे दुसरे विश्वचषक जिंकले आणि घरच्या मैदानावर विश्वचषक जिंकणारा भारत पहिला देश बनला.<ref name="2011WC"/> विश्वचषकाच्या फायनलमध्ये दोन आशियाई देश आमनेसामने येण्याची ही पहिलीच वेळ होती.<ref>{{cite web|title=ICC Cricket World Cup|publisher=ESPN|url=https://www.espn.com/extra/cricket/topics/_/page/icc-cricket-world-cup|access-date=2 January 2022}}</ref> ऑस्ट्रेलिया आणि न्यू झीलंड यांनी संयुक्तपणे २०१५ च्या विश्वचषकाचे यजमानपद भूषवले होते. सहभागींची संख्या चौदा राहिली. स्पर्धेत एकूण तीन विजयांसह आयर्लंड सर्वात यशस्वी सहयोगी राष्ट्र ठरला. न्यू झीलंडने रोमहर्षक पहिल्या उपांत्य फेरीत दक्षिण आफ्रिकेचा पराभव करून त्यांच्या पहिल्या विश्वचषकाच्या अंतिम फेरीत प्रवेश केला. मेलबर्न येथे झालेल्या अंतिम सामन्यात ऑस्ट्रेलियाने न्यू झीलंडचा सात गडी राखून पराभव करत पाचव्यांदा विश्वचषक जिंकला.<ref name="AUS2015">{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/cricket/32105654 |title=Cricket World Cup 2015: Australia crush New Zealand in final |publisher=BBC Sport |access-date=29 March 2015 |date=29 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150329232637/http://www.bbc.co.uk/sport/0/cricket/32105654 |archive-date=29 March 2015 |url-status=live }}</ref> [[File:Englandvictorylap.png|thumb|right|इंग्लंडने १४ जुलै २०१९ रोजी त्यांच्या विजयानंतर लॉर्ड्सच्या आसपास आदरांजली वाहिली.]] २०१९ च्या विश्वचषकाचे आयोजन इंग्लंड आणि वेल्स यांनी केले होते. सहभागींची संख्या १० पर्यंत कमी करण्यात आली. पावसामुळे राखीव दिवशी ढकलण्यात आलेल्या पहिल्या उपांत्य फेरीत न्यू झीलंडने भारताचा पराभव केला.<ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/india-vs-new-zealand-live-score-world-cup-2019-semi-final/articleshow/70139254.cms|title=India vs New Zealand Highlights, World Cup 2019 semi-final: Match defers to reserve day|work=द टाइम्स ऑफ इंडिया|date=9 July 2019|access-date=15 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190711180216/https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/india-vs-new-zealand-live-score-world-cup-2019-semi-final/articleshow/70139254.cms|archive-date=11 July 2019|url-status=live}}</ref> दुसऱ्या उपांत्य फेरीत इंग्लंडने गतविजेत्या ऑस्ट्रेलियाचा पराभव केला. याआधी कोणत्याही अंतिम फेरीतील संघाने विश्वचषक जिंकला नव्हता. फायनलमध्ये, ५० षटकांनंतर स्कोअर २४१ वर टाय झाला आणि सामना सुपर ओव्हरमध्ये गेला, त्यानंतर स्कोअर पुन्हा १५ वर टाय झाला. विश्वचषक इंग्लंडने जिंकला होता, ज्यांच्या चौकारांची संख्या न्यू झीलंडपेक्षा जास्त होती.<ref>{{Cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/8039/report/1144530/england-vs-new-zealand-final-icc-cricket-world-cup-2019/ |title=Epic final tied, Super Over tied,England win World Cup on boundary count |date=14 July 2019 |access-date=15 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190715032534/https://www.espncricinfo.com/series/8039/report/1144530/england-vs-new-zealand-final-icc-cricket-world-cup-2019/ |archive-date=15 July 2019 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/48985109|title=England win Cricket World Cup: A golden hour ends in a champagne super over|date=14 July 2019|last=Fordyce|first=Tom|publisher=BBC Sport|access-date=15 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190714235602/https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/48985109|archive-date=14 July 2019|url-status=live}}</ref> ==स्वरूप== ===पात्रता=== {{main|क्रिकेट विश्वचषक पात्रता प्रक्रिया}} १९७५ मधील पहिल्या विश्वचषकापासून ते २०१९ च्या विश्वचषकापर्यंत, भाग घेणारे बहुसंख्य संघ आपोआप पात्र ठरले. २०१५ विश्वचषकापर्यंत हे मुख्यतः आयसीसी चे पूर्ण सदस्यत्व असल्यामुळे होते आणि २०१९ विश्वचषकासाठी हे मुख्यतः आयसीसी एकदिवसीय चॅम्पियनशिपमधील क्रमवारीत स्थान मिळवून होते.<ref>{{cite news|title=Cricket World Cup 2019 to stay at only 10 teams|publisher=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/33296828|access-date=22 August 2022}}</ref> १९७९ मधील दुसऱ्या विश्वचषकापासून ते २०१९ च्या विश्वचषकापर्यंत, आपोआप पात्र ठरलेल्या संघांमध्ये पात्रता प्रक्रियेद्वारे विश्वचषकासाठी पात्र ठरलेल्या इतर काही संख्येने सामील झाले. पहिली पात्रता स्पर्धा म्हणजे आयसीसी ट्रॉफी;<ref>{{Cite web|url=https://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/ICCT2005/ARTICLES/history.html|title=Cricinfo - 2005 ICC Trophy in Ireland|website=static.espncricinfo.com|accessdate=6 April 2023}}</ref> नंतर प्री-क्वालिफायिंग टूर्नामेंट्ससह प्रक्रिया विस्तारते. २०११ विश्वचषकासाठी, आयसीसी वर्ल्ड क्रिकेट लीगने भूतकाळातील पूर्व-पात्रता प्रक्रियेची जागा घेतली; आणि "आयसीसी ट्रॉफी" चे नाव बदलून "आयसीसी पुरुष क्रिकेट विश्वचषक पात्रता" असे करण्यात आले.<ref>{{cite web |url=http://www.icc-cricket.com/icc/development/wcl/ |publisher=ICC |title=World Cricket League |access-date=28 January 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070119011351/http://www.icc-cricket.com/icc/development/wcl/ |archive-date=19 January 2007 |आर्काईव्ह दिनांक=2007-01-19 |आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20070119011351/http://www.icc-cricket.com/icc/development/wcl/ }}</ref> वर्ल्ड क्रिकेट लीग ही आयसीसीच्या सहयोगी आणि संलग्न सदस्यांना पात्र होण्यासाठी अधिक संधी देण्यासाठी प्रदान केलेली पात्रता प्रणाली होती. पात्र ठरलेल्या संघांची संख्या वर्षभर वेगवेगळी असते.<ref>{{Cite web|url=https://static1.squarespace.com/static/533e6b7de4b0d84a3bd7c4be/t/5c3a7f7288251b8b3c637260/1547337591744/Cricket.pdf|title=International Cricket Council February 2019|website=static1.squarespace.com}}</ref> २०२३ च्या विश्वचषकापासून, फक्त यजमान देश आपोआप पात्र होतील. सर्व देश पात्रता निश्चित करण्यासाठी लीगच्या मालिकेत सहभागी होतील, ज्यामध्ये स्वयंचलित प्रमोशन आणि रेलेगेशन एका विश्वचषकाच्या चक्रातून दुसऱ्या टप्प्यापर्यंत विभागणी केली जाईल.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/27384084/how-teams-secure-qualification-rank-no-1-32 |title=The road to World Cup 2023: how teams can secure qualification, from rank No. 1 to 32 |work=ESPN Cricinfo |access-date=22 August 2022}}</ref> ===स्पर्धा=== [[File:ICC CWC 2007 team captains.jpg|thumb|upright=0.9|२००७ क्रिकेट विश्वचषकाचे कर्णधार.]] क्रिकेट विश्वचषकाचे स्वरूप त्याच्या इतिहासात खूप बदलले आहे. पहिल्या चार स्पर्धांपैकी प्रत्येक स्पर्धा आठ संघांद्वारे खेळली गेली, चारच्या दोन गटांमध्ये विभागली गेली.<ref>{{cite web|url=http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_1975.html|publisher=[[icc.cricket.org]]|title=1st tournament|access-date=19 February 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071217093647/http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_1975.html|archive-date=17 December 2007|आर्काईव्ह दिनांक=2007-12-17|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20071217093647/http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_1975.html|url-status=dead}}</ref> स्पर्धेमध्ये दोन टप्पे, एक गट टप्पा आणि बाद फेरीचा समावेश होता. प्रत्येक गटातील चार संघ राऊंड-रॉबिन गट टप्प्यात एकमेकांशी खेळले, प्रत्येक गटातील शीर्ष दोन संघ उपांत्य फेरीत पोहोचले. उपांत्य फेरीतील विजेते अंतिम फेरीत एकमेकांविरुद्ध खेळले. वर्णद्वेषाच्या बहिष्काराच्या समाप्तीच्या परिणामी दक्षिण आफ्रिकेने १९९२ मध्ये पाचव्या स्पर्धेत पुनरागमन केल्यामुळे, गट टप्प्यात नऊ संघ एकमेकांशी एकदा खेळले आणि अव्वल चार संघ उपांत्य फेरीत पोहोचले.<ref>{{cite web|url=http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_199192.html|publisher=[[icc.cricket.org]]|title=92 tournament|access-date=19 February 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071217093653/http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_199192.html|archive-date=17 December 2007|आर्काईव्ह दिनांक=2007-12-17|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20071217093653/http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_199192.html|url-status=dead}}</ref> १९९६ मध्ये सहा संघांच्या दोन गटांसह या स्पर्धेचा आणखी विस्तार करण्यात आला.<ref>{{cite web|url=http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_199596.html|publisher=[[icc.cricket.org]]|title=96 tournament|access-date=19 February 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071217093658/http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_199596.html|archive-date=17 December 2007|आर्काईव्ह दिनांक=2007-12-17|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20071217093658/http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_199596.html|url-status=dead}}</ref> प्रत्येक गटातील अव्वल चार संघ उपांत्यपूर्व आणि उपांत्य फेरीत पोहोचले.<ref>{{Cite web |title=Wills World Cup, 1996 schedule, live scores and results |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/653/wills-world-cup-1996 |access-date=2023-07-05 |website=Cricbuzz |language=en}}</ref> १९९९ आणि २००३ च्या विश्वचषक स्पर्धेसाठी वेगळे स्वरूप वापरले गेले. संघांना दोन पूलमध्ये विभागण्यात आले होते, प्रत्येक पूलमधील शीर्ष तीन संघ ''सुपर सिक्स'' मध्ये पुढे जात होते.<ref name="super6">{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC99/WC99_TABLE.html|publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|title=Super 6|access-date=19 February 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070222100838/http://www.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC99/WC99_TABLE.html|archive-date=22 February 2007|url-status=live}}</ref> ''सुपर सिक्स'' संघ इतर तीन संघांशी खेळले जे इतर गटातून पुढे गेले. जसजसे ते पुढे जात होते, तसतसे संघांनी मागील सामन्यांमधून त्यांचे गुण त्यांच्या बरोबरीने पुढे जात असलेल्या इतर संघांविरुद्ध पुढे नेले आणि त्यांना गट टप्प्यात चांगली कामगिरी करण्यासाठी प्रोत्साहन दिले.<ref name="super6"/> "सुपर सिक्स" टप्प्यातील अव्वल चार संघ उपांत्य फेरीत पोहोचले, विजेते अंतिम फेरीत खेळतील.<ref>{{Cite web |title=ICC World Cup, 1999 schedule, live scores and results |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/718/icc-world-cup-1999 |access-date=2023-07-05 |website=Cricbuzz |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Cricket World Cup History 2003: Winners, Runners-up, Stats of World Cup 2003 |url=https://sports.ndtv.com/world-cup-2019/history/2003-cricket-world-cup |access-date=2023-07-05 |website=NDTVSports.com |language=en |archive-date=2023-07-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230705061919/https://sports.ndtv.com/world-cup-2019/history/2003-cricket-world-cup |url-status=dead }}</ref> २००७ च्या विश्वचषकात वापरल्या गेलेल्या फॉरमॅटमध्ये १६ संघांना चार गटांमध्ये वाटप करण्यात आले होते.<ref>{{cite web|url=http://www.cricketworldcup.com/TeamGroupings.html|publisher=cricket world cup|title=World Cup groups|access-date=28 January 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070126002928/http://www.cricketworldcup.com/TeamGroupings.html|archive-date=26 January 2007|url-status=dead|आर्काईव्ह दिनांक=2007-01-26|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20070126002928/http://www.cricketworldcup.com/TeamGroupings.html}}</ref> प्रत्येक गटात, संघ एकमेकांशी राउंड-रॉबिन स्वरूपात खेळले. संघांना विजयासाठी गुण आणि बरोबरीसाठी अर्धा गुण मिळाले. प्रत्येक गटातील अव्वल दोन संघ ''सुपर आठ'' फेरीत पुढे गेले. "सुपर आठ" संघांनी इतर सहा संघांशी खेळले ज्यांनी वेगवेगळ्या गटांमधून प्रगती केली. संघांनी गट टप्प्याप्रमाणेच गुण मिळवले, परंतु त्याच गटातून ''सुपर आठ'' टप्प्यात पात्र ठरलेल्या इतर संघांविरुद्ध मागील सामन्यांमधून त्यांचे गुण पुढे नेले.<ref>{{cite web|url=http://www.cricketworldcup.com/pdfs/event-overview.pdf|publisher=cricketworldcup.com|title=About the Event|access-date=2 September 2006|page=1|archive-url=https://web.archive.org/web/20060905225042/http://www.cricketworldcup.com/pdfs/event-overview.pdf|archive-date=5 September 2006|url-status=dead|आर्काईव्ह दिनांक=2006-09-05|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20060905225042/http://www.cricketworldcup.com/pdfs/event-overview.pdf}}</ref> ''सुपर आठ'' फेरीतील अव्वल चार संघ उपांत्य फेरीत पोहोचले आणि उपांत्य फेरीतील विजेते अंतिम फेरीत खेळले.<ref>{{Cite web |title=ICC World Cup, 2007 schedule, live scores and results |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/905/icc-world-cup-2007 |access-date=2023-07-05 |website=Cricbuzz |language=en}}</ref> २०११ आणि २०१५ विश्वचषक स्पर्धेत<ref>{{cite web|url=http://www.cricknews.net/|publisher=cricknews.net|title=2015 Cricket World Cup|access-date=3 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150203120741/http://www.cricknews.net/|archive-date=3 February 2015|url-status=dead|आर्काईव्ह दिनांक=2015-02-03|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20150203120741/http://www.cricknews.net/}}</ref> वापरल्या गेलेल्या फॉरमॅटमध्ये सात संघांचे दोन गट होते, प्रत्येक संघ राऊंड-रॉबिन फॉरमॅटमध्ये खेळतो. प्रत्येक गटातील अव्वल चार संघांनी उपांत्यपूर्व फेरी, उपांत्य फेरी आणि शेवटी अंतिम फेरीचा समावेश करून बाद फेरीत प्रवेश केला.<ref>{{cite news |first=K.R. |last=Nayar |title=International Cricket Council approves 14-team cup |url=http://gulfnews.com/sport/cricket/international-cricket-council-approves-14-team-cup-1.829620 |work=[[Gulf News]] |date=29 June 2011 |access-date=2 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110701153544/http://gulfnews.com/sport/cricket/international-cricket-council-approves-14-team-cup-1.829620 |archive-date=1 July 2011 |url-status=live }}</ref> स्पर्धेच्या २०१९ आणि २०२३ आवृत्त्यांमध्ये, सहभागी संघांची संख्या १० पर्यंत घसरली. प्रत्येक संघाने उपांत्य फेरीत प्रवेश करण्यापूर्वी राऊंड रॉबिन स्वरूपात एकदा एकमेकांविरुद्ध खेळायचे आहे, <ref>{{cite web|last=Smale|first=Simon|title=The Cricket World Cup 2019 has shrunk to exclude the minnows, but why? And how come it's still so long?|publisher=Australian Broadcasting Corporation|date=4 June 2019|url=https://www.abc.net.au/news/2019-06-05/cricket-world-cup-minnows-where-have-they-gone/11176128|access-date=18 October 2020}}</ref> १९९२ विश्वचषकासारखेच स्वरूप. २०२७ आणि २०३१ च्या विश्वचषकात १४ संघ असतील, ज्याचे स्वरूप २००३ च्या आवृत्तीसारखेच असेल.<ref>{{cite web|url=https://sixsports.in/icc-announces-world-cup-schedule-14-teams-in-2027-and-2031/|title=ICC announces World Cup schedule; 14 teams in 2027 And 2031|website=Six Sports|date=2 June 2021|access-date=2 June 2021|archive-date=1 April 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220401040539/https://sixsports.in/icc-announces-world-cup-schedule-14-teams-in-2027-and-2031/|url-status=dead|आर्काईव्ह दिनांक=2022-04-01|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20220401040539/https://sixsports.in/icc-announces-world-cup-schedule-14-teams-in-2027-and-2031/}}</ref> <ref>{{cite web |url=https://cricinfo.pro/cricket-world-cup-2023-date-teams-stadiums-tickets/ |title=Mark your calendars for the Cricket World Cup 2023 as the tournament is set to begin on October 5, 2023. The matches will continue until November 19, 2023 |website=Cricinfo |date=7 September 2023 |access-date=11 September 2023 |archive-date=2023-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231202180940/https://cricinfo.pro/cricket-world-cup-2023-date-teams-stadiums-tickets/ |url-status=dead }}</ref> {| class="wikitable sortable" ! colspan=7|स्पर्धेच्या स्वरूपांचा सारांश |- !# !वर्ष !यजमान !संघ !सामने !प्राथमिक टप्पा !अंतिम टप्पा |- | style="text-align:center" |१ | style="text-align:center" |[[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]] | rowspan="2" |{{flag|इंग्लंड}} | rowspan=4 style="text-align:center" |८ | rowspan=2 style="text-align:center" |१५ | rowspan=2 style="text-align:center" | ४ संघांचे २ गट: १२ सामने | rowspan=4 style="text-align:center" | ४ संघांची बाद फेरी (गट विजेते आणि उपविजेते): ३ सामने |- | style="text-align:center" |२ | style="text-align:center" |[[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]] |- | style="text-align:center" |३ | style="text-align:center" |[[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]] |{{flag|इंग्लंड}}<br />{{flag|वेल्स}} | rowspan="2" style="text-align:center" |२७ | rowspan=2 style="text-align:center" | ४ संघांचे २ गट: २४ सामने |- | style="text-align:center" |४ | style="text-align:center" |[[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]] |{{flag|भारत}}<br/>{{flag|पाकिस्तान}} |- | style="text-align:center" |५ | style="text-align:center" |[[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]] |{{flag|ऑस्ट्रेलिया}}<br/>{{flag|न्यू झीलंड}} | style="text-align:center" | ९ | style="text-align:center" | ३९ | style="text-align:center" | ९ संघांचा १ गट: ३६ सामने | style="text-align:center" | ४ संघाची बाद फेरी (गटातील शीर्ष ४ संघ): ३ सामने |- | style="text-align:center" |६ | style="text-align:center" |[[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]] |{{flag|भारत}}<br/>{{flag|पाकिस्तान}}<br/>{{flag|श्रीलंका}} | rowspan=2 style="text-align:center" | १२ | style="text-align:center" | ३७ | style="text-align:center" | ६ संघांचे २ गट: ३० सामने | style="text-align:center" | ८ संघांची बाद फेरी (प्रत्येक गटातील शीर्ष ४ संघ): ७ सामने |- | style="text-align:center" |७ | style="text-align:center" |[[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]] |{{flag|इंग्लंड}}<br/>{{flag|आयर्लंड}}<br/>{{flag|नेदरलँड}}<br/>{{flag|स्कॉटलंड}}<br/>{{flag|वेल्स}} | style="text-align:center" | ४२ | style="text-align:center" | ६ संघांचे २ गट: ३० सामने | style="text-align:center" rowspan=2 | सुपर सिक्स (प्रत्येक गटातील शीर्ष ३ संघ): ९ सामने<br/>४ संघाची बाद फेरी (सुपर सिक्समधील शीर्ष ४ संघ): ३ सामने |- | style="text-align:center" |८ | style="text-align:center" |[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]] |{{flag|दक्षिण आफ्रिका}}<br/>{{flag|केन्या}}<br/>{{flag|झिम्बाब्वे}} | style="text-align:center" | १४ | style="text-align:center" | ५४ | style="text-align:center" | ७ संघांचे २ गट: ४२ सामने |- | style="text-align:center" |९ | style="text-align:center" |[[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]] |{{flag|वेस्ट इंडीज|cricket}} | style="text-align:center" | १६ | style="text-align:center" | ५१ | style="text-align:center" | ४ संघांचे ४ गट: २४ सामने | style="text-align:center" | सुपर आठ (प्रत्येक गटात शीर्ष २ संघ): २४ सामने<br/>४ संघाची बाद फेरी (सुपर आठमधील शीर्ष ४ संघ): ३ सामने |- | style="text-align:center" |१० | style="text-align:center" |[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]] |{{flag|भारत}}<br/>{{flag|बांगलादेश}}<br/>{{flag|श्रीलंका}} | rowspan=2 style="text-align:center" | १४ | rowspan=2 style="text-align:center" | ४९ | rowspan=2 style="text-align:center" | ७ संघांचे २ गट: ४२ सामने | rowspan=2 style="text-align:center" | ८ संघाची बाद फेरी (प्रत्येक गटात शीर्ष ४ संघ): ७ सामने |- | style="text-align:center" |११ | style="text-align:center" |[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]] |{{flag|ऑस्ट्रेलिया}}<br/>{{flag|न्यू झीलंड}} |- | style="text-align:center" |१२ | style="text-align:center" |[[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]] |{{flag|इंग्लंड}}<br/>{{flag|वेल्स}} | rowspan=2 style="text-align:center" | १० | rowspan=2 style="text-align:center" | ४८ | rowspan=2 style="text-align:center" | १० संघांचा १ गट: ४५ सामने | rowspan=2 style="text-align:center" | ४ संघाची बाद फेरी (गटातील शीर्ष ४ संघ): ३ सामने |- | style="text-align:center" |१३ | style="text-align:center" |[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] |{{flag|भारत}} |- | style="text-align:center" |१४ | style="text-align:center" |[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|''२०२७'']] |{{flag|दक्षिण आफ्रिका}}<br/>{{flag|नामिबिया}}<br/>{{flag|झिम्बाब्वे}} | rowspan="2" style="text-align:center" |''१४'' | rowspan="2" style="text-align:center" |''५४'' | rowspan="2" style="text-align:center" |''७ संघांचे २ गट: ४२ सामने'' | rowspan="2" style="text-align:center" |''सुपर सिक्स (प्रत्येक गटातील शीर्ष ३ संघ): ९ सामने<br />४ संघाची बाद फेरी (सुपर सिक्समधील शीर्ष ४ संघ): ३ सामने'' |- | style="text-align:center" |१५ | style="text-align:center" |''२०३१'' |{{flag|भारत}}<br/>{{flag|बांगलादेश}} |} ==ट्रॉफी== {{main|क्रिकेट विश्वचषक ट्रॉफी}} आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक ट्रॉफी विश्वचषक विजेत्यांना सादर केली जाते. सध्याची ट्रॉफी १९९९ च्या चॅम्पियनशिपसाठी तयार करण्यात आली होती आणि स्पर्धेच्या इतिहासातील हे पहिले कायमस्वरूपी पारितोषिक होते. याआधी प्रत्येक विश्वचषकासाठी वेगवेगळ्या ट्रॉफी बनवण्यात आल्या होत्या.<ref>{{cite web|url=http://www.cricket-worldcup2015.net/2015/02/trophy-is-first-permanent-prize-in-cricket-world-cup.html|publisher=cricket-worldcup2015.net|title=Trophy is first permanent prize in Cricket World Cup|access-date=9 November 2007|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150203150018/http://www.cricket-worldcup2015.net/2015/02/trophy-is-first-permanent-prize-in-cricket-world-cup.html|archive-date=3 February 2015|आर्काईव्ह दिनांक=2015-09-07|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20150907181704/http://www.cricket-worldcup2015.net/2015/02/trophy-is-first-permanent-prize-in-cricket-world-cup.html}}</ref>{{Clarify|reason=is this right? were there different Prudential Cups, or was the same Cup used three times?|date=March 2023}} दोन महिन्यांच्या कालावधीत गॅरार्ड आणि कंपनीच्या कारागिरांच्या टीमने लंडनमध्ये ट्रॉफीची रचना आणि निर्मिती केली होती.<ref name=guardian_2015 /><ref>{{Cite web |title=Trophies {{!}} Famous Trophies |url=https://garrard.com/en/trophies/famous-trophies/ |access-date=2022-08-01 |website=Garrard |language=en-GB}}</ref> सध्याची ट्रॉफी चांदी आणि गिल्टपासून बनविली गेली आहे आणि तीन चांदीच्या स्तंभांनी एक सोनेरी ग्लोब आहे. स्टंप आणि बेल्सच्या आकाराचे स्तंभ, क्रिकेटच्या तीन मूलभूत पैलूंचे प्रतिनिधित्व करतात: फलंदाजी, गोलंदाजी आणि क्षेत्ररक्षण, तर ग्लोब हे क्रिकेट बॉलचे वैशिष्ट्य आहे.<ref>{{cite web|url=http://www.webindia123.com/Sports/cricket/iccworldcup/history.htm|publisher=webindia123.com|title=Cricket World Cup- Past Glimpses|access-date=31 October 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20080323235801/http://www.webindia123.com/Sports/cricket/iccworldcup/history.htm|archive-date=23 March 2008|url-status=live}}</ref> पृथ्वीच्या अक्षीय झुकावचे प्रतीक म्हणून शिवण झुकलेली आहे. हे ६० सेंटीमीटर (२.० फूट) उंच आहे आणि त्याचे वजन अंदाजे ११ किलोग्रॅम (२४ पौंड) आहे. मागील विजेत्यांची नावे ट्रॉफीच्या पायावर कोरलेली आहेत, एकूण वीस शिलालेखांसाठी जागा आहे. आयसीसी मूळ ट्रॉफी ठेवते. केवळ शिलालेखांमध्ये भिन्न असलेली प्रतिकृती विजेत्या संघाला कायमस्वरूपी दिली जाते.<ref>{{cite web|url=http://www.icc-cricket.com/cricket-world-cup/about|publisher=[[International Cricket Council]]|title=About the Tournament|access-date=4 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140625075114/http://www.icc-cricket.com/cricket-world-cup/about |archive-date=25 June 2014}}</ref> ==मीडिया कव्हरेज== ही स्पर्धा जगातील सर्वाधिक पाहिल्या गेलेल्या क्रीडा स्पर्धांपैकी एक आहे<ref>{{cite web|url=http://www.totalsportek.com/news/cricket-world-cup-third-most-watched-sports-event/|title=Cricket World Cup 2015 3rd Most Watched Sports Event In The World|publisher=Total Sportek|date=11 January 2015|access-date=17 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325171256/http://www.totalsportek.com/news/cricket-world-cup-third-most-watched-sports-event/|archive-date=25 March 2015|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Baker |first=Alison |date=2022-07-25 |title=The Most Watched Sporting Events in The World |url=https://www.roadtrips.com/blog/the-most-watched-sporting-events-in-the-world/ |access-date=2023-07-05 |website=Roadtrips |language=en-US}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.roadtrips.com/blog/the-most-watched-sporting-events-in-the-world/|title=The Most Watched Sporting Events in The World|last=Baker|first=Alison|date=25 July 2022|access-date=15 October 2022|website=www.roadtrips.com}}</ref> आणि एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट अधिक प्रस्थापित झाल्यामुळे लागोपाठच्या स्पर्धांमुळे प्रसारमाध्यमांचे लक्ष वाढत आहे. २०११ क्रिकेट विश्वचषक २०० हून अधिक देशांमध्ये २.२ अब्जाहून अधिक प्रेक्षकांसाठी प्रसारित करण्यात आला.<ref name=guardian_2015>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/sport/blog/2015/feb/12/cricket-world-cup-icc-50-overs|title=More money, more viewers and fewer runs in prospect for intriguing World Cup|newspaper=The Guardian|date=12 February 2015|access-date=17 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150304022954/http://www.theguardian.com/sport/blog/2015/feb/12/cricket-world-cup-icc-50-overs|archive-date=4 March 2015|url-status=live}}</ref><ref name="CWC">{{cite web|url=http://www.cricketworldcup.com/icc-marketing.html|publisher=cricketworldcup.com|title=World Cup Overview|access-date=29 January 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070124001408/http://www.cricketworldcup.com/icc-marketing.html|archive-date=24 January 2007|url-status=dead|आर्काईव्ह दिनांक=2007-01-24|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20070124001408/http://www.cricketworldcup.com/icc-marketing.html}}</ref> मुख्यतः २०११ आणि २०१५ विश्वचषकासाठी दूरचित्रवाणी अधिकार अमेरिकी १.१ अब्ज डॉलर पेक्षा जास्त विकले गेले<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/current/story/271994.html|publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|author=Cricinfo staff|title=ICC rights for to ESPN-star|access-date=30 January 2007|date=9 December 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20090201130926/http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/current/story/271994.html|archive-date=1 February 2009|url-status=live}}</ref> आणि प्रायोजकत्व अधिकार आणखी अमेरिकी ५०० दशलक्ष डॉलर मध्ये विकले गेले.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/276853.html|publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|author=Cricinfo staff|title=ICC set to cash in on sponsorship rights|access-date=30 January 2007|date=18 January 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20090201130947/http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/276853.html|archive-date=1 February 2009|url-status=live}}</ref> आयसीसी ने २०१९ विश्वचषकासाठी एकूण १.६ अब्ज दर्शक तसेच स्पर्धेच्या डिजिटल व्हिडिओला ४.६ अब्ज व्ह्यूजचा दावा केला आहे.<ref name="2019 ICC viewership">{{Cite web|title=ICC Men's Cricket World Cup gives GDP 350 million boost to UK economy|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/1634008|access-date=2021-04-08|website=www.icc-cricket.com|language=en}}</ref> स्पर्धेतील सर्वात जास्त पाहिलेला सामना भारत आणि पाकिस्तान यांच्यातील गट गेम होता, जो ३०० दशलक्षाहून अधिक लोकांनी थेट पाहिला होता.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/1346930|title=2019 Men's Cricket World Cup most watched ever|date=16 September 2019|access-date=15 October 2022|website=www.icc-cricket.com}}</ref> ==प्रेक्षकांची उपस्थिती== {| class="wikitable sortable" style="text-align:left" |- ! वर्ष !! यजमान !! एकूण उपस्थिती !! संदर्भ |- | [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]] || दक्षिण आफ्रिका, झिम्बाब्वे, केन्या || ६,२६,८४५ || <ref>{{cite web |url=http://www.icc-cricket.com/icc/news/quarterly/quarterly_3.pdf |publisher=ICC |title=Cricket World Cup 2003 |page=12 |access-date=29 January 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060321201920/http://www.icc-cricket.com/icc/news/quarterly/quarterly_3.pdf |archive-date=21 March 2006 |आर्काईव्ह दिनांक=2006-03-21 |आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20060321201920/http://www.icc-cricket.com/icc/news/quarterly/quarterly_3.pdf }}</ref> |- | [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]] || वेस्ट इंडीज || ६,७२,००० || <ref>{{cite web |url=http://content-usa.cricinfo.com/westindies/content/current/story/301516.html |title=World Cup profits boost debt-ridden Windies board |publisher=Content-usa.cricinfo.com |access-date=24 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080324094443/http://content-usa.cricinfo.com/westindies/content/current/story/301516.html |archive-date=24 March 2008 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|publisher=cricketworld.com|title=ICC CWC 2007 Match Attendance Soars Past 400,000|access-date=25 April 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928071404/http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|archive-date=28 September 2007|आर्काईव्ह दिनांक=2007-09-28|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20070928071404/http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|url-status=dead}}</ref> |- | [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]] || भारत, श्रीलंका, बांगलादेश || १२,२९,८२६ || <ref>{{cite web |url=http://content-usa.cricinfo.com/westindies/content/current/story/301516.html |title=World Cup profits boost debt-ridden Windies board |publisher=Content-usa.cricinfo.com |access-date=24 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080324094443/http://content-usa.cricinfo.com/westindies/content/current/story/301516.html |archive-date=24 March 2008 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|publisher=cricketworld.com|title=ICC CWC 2007 Match Attendance Soars Past 400,000|access-date=25 April 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928071404/http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|archive-date=28 September 2007|आर्काईव्ह दिनांक=2007-09-28|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20070928071404/http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|url-status=dead}}</ref> |- | [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]] || ऑस्ट्रेलिया, न्यू झीलंड || ११,०६,४२० || <ref>{{cite web |url=http://content-usa.cricinfo.com/westindies/content/current/story/301516.html |title=World Cup profits boost debt-ridden Windies board |publisher=Content-usa.cricinfo.com |access-date=24 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080324094443/http://content-usa.cricinfo.com/westindies/content/current/story/301516.html |archive-date=24 March 2008 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|publisher=cricketworld.com|title=ICC CWC 2007 Match Attendance Soars Past 400,000|access-date=25 April 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928071404/http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|archive-date=28 September 2007|आर्काईव्ह दिनांक=2007-09-28|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20070928071404/http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|url-status=dead}}</ref> |- | [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]] || इंग्लंड आणि वेल्स || ७,५२,००० || <ref>{{cite web |title=2019 Cricket World Cup delivers UK£350m boost for UK economy |first=Sam |last=Carp |url=https://www.sportspromedia.com/news/2019-cricket-world-cup-uk-economy-impact-england-wales/?zephr_sso_ott=mabKiL |date=4 March 2020 |access-date=18 May 2023 |publisher=SportsPro Daily}}</ref> |- | [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] || भारत || १२,५०,३०७ ||<ref>{{cite web |title=Record-Breaking 1.25 million spectators turn out for ICC Men's Cricket World Cup 2023|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/3790838 |date=21 November 2023 |access-date=21 November 2023 |publisher=cricketworldcup.com}}</ref> |} ==यजमानांची निवड== {{main|क्रिकेट विश्वचषकाचे यजमान}} आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेची कार्यकारी समिती क्रिकेट विश्वचषक आयोजित करण्यासाठी उत्सुक असलेल्या राष्ट्रांनी केलेल्या बोलींची तपासणी केल्यानंतर स्पर्धेच्या यजमानांसाठी मतदान करते.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/245789.html|publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|title=Asia to host 2011 World Cup|date=30 April 2006|access-date=9 February 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20120928205442/http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/245789.html|archive-date=28 September 2012|url-status=live}}</ref> {{location map+|Earth | float = center | width = 900 |caption=क्रिकेट विश्वचषकाचे यजमान देश |places= {{Location map~|Earth|position=bottom|lat=51.300000|long=00.07000|label='''[[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]]''',<br />'''[[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]]''','''[[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]]''',<br />'''[[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]]''','''[[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]]'''}} {{Location map~|Earth|position=bottom|lat=28.363600|long=77.13480|label='''[[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]]''',<br />'''[[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]''','''[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]''',<br />'''[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]''','''२०३१'''}} {{Location map~|Earth|position=left|lat=33.360000|long=73.02000|label='''[[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]]''','''[[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]'''}} {{Location map~|Earth|position=right|lat=23.455000|long=90.23200|label='''[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]''','''२०३१'''}} {{Location map~|Earth|position=bottom|lat=06.540400|long=79.50340|label='''[[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]''','''[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]'''}} {{Location map~|Earth|position=left|lat=17.581700|long=-76.47350|label='''[[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]]'''}} {{Location map~|Earth|position=bottom|lat=-18.261700|long=130.50280|label='''[[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]]''','''[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]'''}} {{Location map~|Earth|position=left|lat=-43.314800|long=172.37130|label='''[[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]]''','''[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]'''}} {{Location map~|Earth|position=right|lat=01.16000|long=36.48|label='''[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]'''}} {{Location map~|Earth|position=bottom|lat=-26.121600|long=28.02440|label='''[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]''','''[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]]'''}} {{Location map~|Earth|position=top|lat=-17.494500|long=31.03080|label='''[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]''','''[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]]'''}} {{Location map~|Earth|position=left|lat=-22.340000|long=17.05000|label='''[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]]'''}} }} [[File:Civic Centre-2003 CWC.jpg|thumb|दक्षिण आफ्रिकेतील २००३ क्रिकेट विश्वचषकाच्या निमित्ताने नागरी केंद्र उजळले]] इंग्लंडने पहिल्या तीन स्पर्धांचे आयोजन केले होते. आयसीसीने ठरवले की इंग्लंडने पहिली स्पर्धा आयोजित करावी कारण ते उद्घाटन कार्यक्रम आयोजित करण्यासाठी आवश्यक संसाधने समर्पित करण्यास तयार होते.<ref name="ENGHOST">{{cite web|url=http://www.cricworld.com/news/wchistory03feb.htm|publisher=cricworld.com|title=The History of World Cup's|access-date=19 September 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20070313181419/http://www.cricworld.com/news/wchistory03feb.htm|archive-date=13 March 2007|url-status=dead|आर्काईव्ह दिनांक=2007-03-13|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20070313181419/http://www.cricworld.com/news/wchistory03feb.htm}}</ref> भारताने तिसऱ्या क्रिकेट विश्वचषकाचे यजमानपद स्वेच्छेने स्वीकारले, परंतु बहुतेक आयसीसी सदस्यांनी इंग्लंडला प्राधान्य दिले कारण जूनमध्ये इंग्लंडमध्ये दिवसाचा जास्त काळ म्हणजे एक सामना एका दिवसात पूर्ण होऊ शकतो.<ref>{{cite web|url=http://www1.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC_HISTORY/WC79_HISTORY.html|publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|title=The 1979 World Cup in England&nbsp;– West Indies retain their title|access-date=19 September 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060523160232/http://www.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC_HISTORY/WC79_HISTORY.html|archive-date=23 May 2006|url-status=live}}</ref> १९८७ क्रिकेट विश्वचषक भारत आणि पाकिस्तानमध्ये आयोजित करण्यात आला होता, जो पहिल्यांदा इंग्लंडबाहेर आयोजित करण्यात आला होता.<ref>{{cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC_HISTORY/WC87_HISTORY.html|publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|title=The 1987 World Cup in India and Pakistan&nbsp;– Australia win tight tournament|access-date=15 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140716040704/http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC_HISTORY/WC87_HISTORY.html|archive-date=16 July 2014|url-status=live}}</ref> १९८७, १९९६ आणि २०११ मध्ये दक्षिण आशिया, १९९२ आणि २०१५ मध्ये ऑस्ट्रेलिया (ऑस्ट्रेलिया आणि न्यू झीलंडमध्ये), २००३ मध्ये दक्षिण आफ्रिका आणि २००७ मध्ये वेस्ट इंडीज यासारख्या भौगोलिक प्रदेशातील अनेक स्पर्धा संयुक्तपणे आयोजित केल्या गेल्या आहेत. नोव्हेंबर २०२१ मध्ये, आयसीसी ने २०२४ ते २०३१ सायकल दरम्यान खेळल्या जाणाऱ्या आयसीसी इव्हेंटसाठी यजमानांची नावे प्रकाशित केली. टी-२० विश्वचषक आणि चॅम्पियन्स ट्रॉफीसह ५० षटकांच्या विश्वचषकासाठी यजमानांची निवड स्पर्धात्मक बोली प्रक्रियेद्वारे करण्यात आली.<ref>{{cite news |title=India to host three ICC events in 2024-31 cycle |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/119866/india-to-get-three-icc-events-in-next-cycle |access-date=16 November 2021 |work=Cricbuzz |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=USA to stage T20 World Cup: 2024-2031 ICC Men's tournament hosts confirmed |url=https://www.icc-cricket.com/news/2354682 |access-date=16 November 2021 |work=www.icc-cricket.com |language=en}}</ref> ==निकाल== {{Main|क्रिकेट विश्वचषक अंतिम सामन्यांची यादी}} {| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align: center;" |- !संपादन !वर्ष !यजमान ! अंतिम ठिकाण ! विजेते ! उपविजेते ! मार्जिन !संघ |- !१ |[[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]] |style="text-align:left"|इंग्लंड |[[लॉर्ड्स]], लंडन |{{cr|WIN}}<br><small>२९१/८ (६० षटके)</small> |{{cr|AUS}}<br><small>२७४ सर्वबाद (५८.४ षटके)</small> |<br>[http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC75/WI_AUS_WC75_ODI-FINAL_21JUN1975.html '''१७ धावा'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090405150750/http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC75/WI_AUS_WC75_ODI-FINAL_21JUN1975.html |date=2009-04-05 }} | ८ |- !२ |[[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]] |style="text-align:left"|इंग्लंड |लॉर्ड्स, लंडन |{{cr|WIN}}<br><small>२८६/९ (६० षटके)</small> |{{cr|ENG}}<br><small>१९४ सर्वबाद (५१ षटके)</small> |<br>[http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC79/WI_ENG_WC79_ODI-FINAL_23JUN1979.html '''९२ धावा'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090425135637/http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC79/WI_ENG_WC79_ODI-FINAL_23JUN1979.html |date=2009-04-25 }} | ८ |- !३ |[[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]] |style="text-align:left"|{{ubl|इंग्लंड|वेल्स}} |लॉर्ड्स, लंडन |{{cr|IND}}<br><small>१८३ सर्वबाद (५४.४ षटके)</small> |{{cr|WIN}}<br><small>१४० सर्वबाद (५२ षटके)</small> |<br>[http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC83/IND_WI_WC83_ODI-FINAL_25JUN1983.html '''४३ धावा'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090318144610/http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC83/IND_WI_WC83_ODI-FINAL_25JUN1983.html |date=2009-03-18 }} | ८ |- !४ |[[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]] |style="text-align:left"|{{ubl|भारत|पाकिस्तान}} |[[ईडन गार्डन्स]], कोलकाता |{{cr|AUS}}<br><small>२५३/५ (५० षटके)</small> |{{cr|ENG}}<br><small>२४६/८ (५० षटके)</small> |<br>[http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC87/AUS_ENG_WC87_ODI-FINAL_08NOV1987.html '''७ धावा'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090207130805/http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC87/AUS_ENG_WC87_ODI-FINAL_08NOV1987.html |date=2009-02-07 }} | ८ |- !५ |[[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]] |style="text-align:left"|{{ubl|ऑस्ट्रेलिया|न्यू झीलंड}} |[[मेलबर्न क्रिकेट ग्राउंड]], [[मेलबर्न]] |{{cr|PAK}}<br><small>२४९/६ (५० षटके)</small> |{{cr|ENG}}<br><small>२२७ सर्वबाद (४९.२ षटके)</small> |<br>[http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC92/PAK_ENG_WC92_ODI-FINAL_25MAR1992.html '''२२ धावा'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090422131058/http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC92/PAK_ENG_WC92_ODI-FINAL_25MAR1992.html |date=2009-04-22 }} |९ |- !६ |[[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]] |style="text-align:left"|{{ubl|भारत|पाकिस्तान|श्रीलंका}} |[[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] |{{cr|SRI}}<br><small>२४५/३ (४६.२ षटके)</small> |{{cr|AUS}}<br><small>२४१/७ (५० षटके)</small> |<br>[http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC96/WC96-MATCHES/AUS_SL_WC96_ODI-FINAL_17MAR1996.html '''७ गडी राखून'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090429035255/http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC96/WC96-MATCHES/AUS_SL_WC96_ODI-FINAL_17MAR1996.html |date=2009-04-29 }} |१२ |- !७ |[[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]] |style="text-align:left"|{{ubl|इंग्लंड{{efn|इंग्लंड हे एकमेव नियुक्त यजमान होते, परंतु आयर्लंड प्रजासत्ताक, नेदरलँड्स, स्कॉटलंड आणि वेल्समध्येही सामने खेळले गेले.}}|आयर्लंड|स्कॉटलंड|नेदरलँड|वेल्स}} |लॉर्ड्स, लंडन |{{cr|AUS}}<br><small>१३३/२ (२०.१ षटके)</small> |{{cr|PAK}}<br><small>१३२ सर्वबाद (३९ षटके)</small> |<br>[http://aus.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC99/SCORECARDS/FINALS/AUS_PAK_WC99_ODI-FINAL_20JUN1999.html '''८ गडी राखून'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080328014247/http://aus.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC99/SCORECARDS/FINALS/AUS_PAK_WC99_ODI-FINAL_20JUN1999.html |date=2008-03-28 }} |१२ |- !८ |[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]] |style="text-align:left"|{{ubl|केन्या|दक्षिण आफ्रिका{{efn|[[दक्षिण आफ्रिका]] हा एकमेव नियुक्त मुख्य यजमान होता, परंतु झिम्बाब्वे आणि केन्यामध्येही सामने खेळले गेले.}}|झिम्बाब्वे}} |[[वॉंडरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] |{{cr|AUS}}<br><small>३५९/२ (५० षटके)</small> |{{cr|IND}}<br><small>२३४ सर्वबाद (३९.२ षटके)</small> |<br>[http://aus.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC2003/SCORECARDS/FINALS/AUS_IND_WC2003_ODI-FINAL_23MAR2003.html '''१२५ धावा'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080616013248/http://aus.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC2003/SCORECARDS/FINALS/AUS_IND_WC2003_ODI-FINAL_23MAR2003.html |date=2008-06-16 }} |१४ |- !९ |[[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]] |style="text-align:left"|वेस्ट इंडीज{{efn|वेस्ट इंडीझ क्रिकेट फेडरेशनच्या आठ सदस्य देशांनी सामने आयोजित केले - अँटिग्वा आणि बार्बुडा, बार्बाडोस, ग्रेनाडा, गयाना, जमैका, सेंट किट्स आणि नेव्हिस, सेंट लुसिया आणि त्रिनिदाद आणि टोबॅगो.}} |[[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] ||{{cr|AUS}}<br><small>२८१/४ (३८ षटके)</small> ||{{cr|SRI}}<br><small>२१५/८ (३६ षटके)</small> |<br>[http://content-aus.cricinfo.com/wc2007/engine/current/match/247507.html '''५३ धावा (डी/एल)'''] |१६ |- !१० |[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]] |style="text-align:left"|{{ubl|बांगलादेश|भारत|श्रीलंका}} |[[वानखेडे स्टेडियम]], मुंबई |{{cr|IND}}<br><small>२७७/४ (४८.२ षटके)</small> |{{cr|SRI}}<br><small>२७४/६ (५० षटके)</small> |<br>[http://www.espncricinfo.com/icc_cricket_worldcup2011/engine/current/match/433606.html '''६ गडी राखून'''] |१४ |- !११ |[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]] |style="text-align:left"|{{ubl|ऑस्ट्रेलिया|न्यू झीलंड}} |मेलबर्न क्रिकेट ग्राउंड, मेलबर्न ||{{cr|AUS}}<br><small>१८६/३ (३३.१ षटके)</small> |{{cr|NZ}}<br><small>१८३ सर्वबाद (45 षटके)</small> |<br>[http://www.espncricinfo.com/icc-cricket-world-cup-2015/engine/match/656495.html '''७ गडी राखून'''] |१४ |- !१२ |[[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]] |style="text-align:left"|{{ubl|इंग्लंड|वेल्स}} |लॉर्ड्स, लंडन |{{cr|ENG}}<br><small>२४१ सर्वबाद (५० षटके)</small><br><small>१५/० ([[सुपर ओव्हर]])</small><br><small>२४ चौकार, २ षटकार</small> ||{{cr|NZ}}<br><small>२४१/८ (५० षटके)</small><br><small>१५/१ ([[सुपर ओव्हर]])</small><br><small>१४ चौकार, ३ षटकार</small> |<br>[http://www.espncricinfo.com/icc-cricket-world-cup-2015/engine/match/1144530.html '''सामना बरोबरीत (सुपर ओव्हरनंतर काउंटबॅकवर ९ चौकार)'''] |१० |- !१३ |[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] |style="text-align:left"|भारत |[[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] ||{{cr|AUS}}<br><small>२४१/४ (४३ षटके)</small> |{{cr|IND}}<br><small>२४० सर्वबाद (५० षटके)</small> |<br>[https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-australia-final-1384439/full-scorecard '''६ गडी राखून'''] |१० |} ;नोंदी {{Notelist}} ==स्पर्धेचा सारांश== किमान एकदा तरी २० राष्ट्रांनी क्रिकेट विश्वचषकासाठी पात्रता मिळवली आहे. प्रत्येक स्पर्धेत सहा संघ सहभागी झाले आहेत, त्यापैकी पाच संघांनी विजेतेपद पटकावले आहे.<ref name="WCHistory"/> वेस्ट इंडीजने पहिल्या दोन स्पर्धा जिंकल्या आहेत, ऑस्ट्रेलियाने सहा, भारताने दोन, तर पाकिस्तान, श्रीलंका आणि इंग्लंडने प्रत्येकी एकदा जिंकल्या आहेत. वेस्ट इंडीज (१९७५ आणि १९७९) आणि ऑस्ट्रेलिया (१९९९, २००३ आणि २००७) हे एकमेव संघ आहेत ज्यांनी सलग विजेतेपद मिळवले आहेत.<ref name="WCHistory"/> ऑस्ट्रेलिया तेरा पैकी आठ फायनल खेळला आहे (१९७५, १९८७, १९९६, १९९९, २००३, २००७, २०१५ आणि २०२३). न्यू झीलंडला अद्याप विश्वचषक जिंकता आलेला नाही, परंतु दोन वेळा (२०१५ आणि २०१९) उपविजेता ठरला आहे. कसोटी खेळत नसलेल्या देशाचा सर्वोत्तम निकाल म्हणजे २००३ स्पर्धेत केन्याने उपांत्य फेरी गाठणे; २००७ मध्ये आयर्लंडने दिलेला सुपर ८ (दुसरी फेरी) हा त्यांच्या पदार्पणातील कसोटी नसलेल्या संघाचा सर्वोत्तम निकाल आहे.<ref name="WCHistory"/> १९९६ च्या विश्वचषकाचा सह-यजमान म्हणून श्रीलंका ही स्पर्धा जिंकणारा पहिला यजमान होता, जरी अंतिम सामना पाकिस्तानमध्ये झाला.<ref name="WCHistory"/> भारताने २०११ मध्ये यजमान म्हणून विजय मिळवला आणि त्यांच्याच देशात खेळला जाणारा अंतिम सामना जिंकणारा पहिला संघ होता.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/cricket/9444277.stm|title=India power past Sri Lanka to Cricket World Cup triumph|publisher=BBC Sport|date=2 April 2011|access-date=17 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20110403035451/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/cricket/9444277.stm|archive-date=3 April 2011|url-status=live}}</ref> ऑस्ट्रेलिया आणि इंग्लंडने अनुक्रमे २०१५ आणि २०१९ मध्ये या पराक्रमाची पुनरावृत्ती केली.<ref name="AUS2015"/> याखेरीज इंग्लंडने १९७९ मध्ये यजमान म्हणून अंतिम फेरी गाठली होती. स्पर्धेचे सह-यजमानपद भूषवताना त्यांचे सर्वोत्तम विश्वचषक निकाल किंवा बरोबरी साधणारे इतर देश २०१५ मध्ये न्यू झीलंड, २००३ मध्ये सुपर सिक्समध्ये पोहोचलेले झिम्बाब्वे आणि २००३ मध्येच उपांत्य फेरीत पोहोचलेले केन्या आहेत.<ref name="WCHistory"/> १९८७ मध्ये सह-यजमान भारत आणि पाकिस्तान हे दोघेही उपांत्य फेरीत पोहोचले होते, परंतु त्यांना अनुक्रमे इंग्लंड आणि ऑस्ट्रेलियाने बाहेर काढले होते.<ref name="WCHistory"/> १९९२ मध्ये ऑस्ट्रेलिया, १९९९ मध्ये इंग्लंड, २००३ मध्ये दक्षिण आफ्रिका आणि २०११ मध्ये बांगलादेश हे यजमान संघ आहेत जे पहिल्या फेरीत बाहेर पडले होते.<ref>{{Cite web |last=Sportstar |first=Team |date=2019-05-24 |title=World Cup, 11 editions: How host countries fared |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/cricket-world-cup-host-countries-england-wales-lords-india/article27228795.ece |access-date=2022-08-22 |website=sportstar.thehindu.com |language=en}}</ref> ===संघांची कामगिरी=== प्रत्येक विश्वचषकात संघांच्या कामगिरीचे विहंगावलोकन खाली दिले आहे. प्रत्येक स्पर्धेसाठी, प्रत्येक अंतिम स्पर्धेतील संघांची संख्या (कंसात) दर्शविली जाते. {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:90%" |- !rowspan="2" {{diagonal split header|<br />संघ|यजमान}} ![[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]]<br/> {{small|(८)}} ![[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]]<br/> {{small|(८)}} ![[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]]<br/> {{small|(८)}} ![[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]]<br/> {{small|(८)}} ![[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]]<br/> {{small|(९)}} ![[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]<br/> {{small|(१२)}} ![[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]]<br/> {{small|(१२)}} ![[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]<br/> {{small|(१४)}} ![[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]]<br/> {{small|(१६)}} ![[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]<br/> {{small|(१४)}} ![[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]<br/> {{small|(१४)}} ![[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]]<br/> {{small|(१०)}} ![[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]<br/> {{small|(१०)}} !rowspan=2|{{tooltip|सहभाग|दिसणे}} |- !{{flagicon|England}} !{{flagicon|England}} !{{flagicon|England}}<br/>{{flagicon|WAL}} !{{flagicon|India}}<br/>{{flagicon|Pakistan}} !{{flagicon|Australia}}<br/>{{flagicon|New Zealand}} !{{flagicon|India}}<br/>{{flagicon|Pakistan}}<br/>{{flagicon|Sri Lanka}} !{{flagicon|England}}<br/>{{flagicon|Wales}}<br/>{{flagicon|Scotland}}<br/>{{flagicon|Ireland}}<br/>{{flagicon|Netherlands}} !{{flagicon|South Africa}}<br/>{{flagicon|Zimbabwe}}<br/>{{flagicon|Kenya}} !{{flagicon|West Indies}} !{{flagicon|India}}<br/>{{flagicon|Sri Lanka}}<br/>{{flagicon|Bangladesh}} !{{flagicon|Australia}}<br/>{{flagicon|New Zealand}} !{{flagicon|England}}<br/>{{flagicon|Wales}} !{{flagicon|India}} |- |style="text-align:left"|{{cr|AFG|२०१३}}|| || || || || || || || || || ||ग||१०वा||६वा ! ३ |- |style="text-align:left"|{{cr|AUS}}||style="background: silver"|'''उ.वि'''||ग||ग||style="background: gold"|'''वि'''||५वा||style="background: silver"|'''उ.वि'''|| style="background: gold" |'''वि'''||style="background: gold"|'''वि'''|| style="background: gold" |'''वि'''||style="background:#ffebcd;"|'''उ.उ'''||style="background: gold"|'''वि'''||style="background-color: #cc9966"|'''उप'''|| style="background: gold" |'''वि''' ! १३ |- |style="text-align:left"|{{cr|BAN}}|| || || || || || ||ग||ग|| ७वा |||ग||style="background:#ffebcd;"|'''उ.उ'''||८वा||| ८वा ! ७ |- |style="text-align:left"|{{cr|BER}}|| || || || || || || || ||ग|| || |||| ! १ |- |style="text-align:left"|{{cr|CAN}}|| ||ग|| || || || || ||ग||ग||ग|||||| ! ४ |- | style="text-align:left" |{{cr|ENG}}|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background: silver" |'''उ.वि'''|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background: silver" |'''उ.वि'''|| style="background: silver" |'''उ.वि'''|| style="background:#ffebcd;" |'''उ.उ'''||ग||ग|| ५वा || style="background:#ffebcd;" |'''उ.उ'''||ग|| style="background: gold" |'''वि''' || ७वा ! १३ |- | style="text-align:left" |{{cr|IND}}||ग||ग|| style="background: gold" |'''वि'''|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''||७वा|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| ६वा|| style="background:silver" |'''उ.वि'''||ग|| style="background: gold" |'''वि'''|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background: silver"|'''उ.वि''' ! १३ |- | style="text-align:left" |{{cr|IRE}}|| || || || || || || || || ८वा||ग||ग|| || ! ३ |- | style="text-align:left" |{{cr|KEN}}|| || || || || ||ग||ग|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''||ग||ग|| || || ! ५ |- | style="text-align:left" |{{cr|NAM}}|| || || || || || || ||ग|| || || || || ! १ |- | style="text-align:left" |{{cr|NED}}|| || || || || ||ग|| ||ग||ग||ग|| || || १०वा ! ५ |- | style="text-align:left" |{{cr|NZ}}|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''||ग||ग|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background:#ffebcd;" |'''उ.उ'''|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| ५वा || style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background: silver" |'''उ.वि'''|| style="background: silver" |'''उ.वि'''|| style="background-color: #cc9966"|'''उप''' ! १३ |- | style="text-align:left" |{{cr|PAK}}||ग|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background: gold" |'''वि'''|| style="background:#ffebcd;" |'''उ.उ'''|| style="background: silver" |'''उ.वि'''||ग||ग|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background:#ffebcd;" |'''उ.उ'''||५वा||५वा ! १३ |- | style="text-align:left" |{{cr|SCO}}|| || || || || || ||ग|| ||ग|| ||ग|| || ! ३ |- | style="text-align:left" |{{cr|SA}}{{efn|name=SAfr}}|| || || || || style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background:#ffebcd;" |'''उ.उ'''|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''||ग|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background:#ffebcd;" |'''उ.उ'''|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''||७वा|| style="background-color: #cc9966"|'''उप''' ! ९ |- | style="text-align:left" |{{cr|SRI}}||ग||ग||ग||ग||८वा|| style="background: gold" |'''वि'''||ग|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background: silver" |'''उ.वि'''|| style="background: silver" |'''उ.वि'''|| style="background:#ffebcd;" |'''उ.उ'''||६वा|| ९वा ! १३ |- | style="text-align:left" |{{cr|UAE}}|| || || || || ||ग|| || || || ||ग|| || ! २ |- | style="text-align:left" |{{cr|WIN}}|| style="background: gold" |'''वि'''|| style="background: gold" |'''वि'''|| style="background: silver" |'''उ.वि'''||ग||६वा|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''||ग||ग|| ६वा|| style="background:#ffebcd;" |'''उ.उ'''|| style="background:#ffebcd;" |'''उ.उ'''|||९वा|| ! १२ |- | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}}|| || ||ग||ग||९वा||ग|| ५वा || ६वा ||ग||ग||ग|| || ! ९ |- ! colspan="15" |निष्क्रिय संघ |- |style="text-align:left"| {{cr|पूर्व आफ्रिका}}{{efn|name=EAfr}}|||ग|| || || || || || || || || || || || ! 1 |} '''माहिती''' *{{bg|gold|वि}} – विजेता *{{bg|silver|उ.वि}}– उपविजेता *{{bg|#cc9966|उप}}– उपांत्य फेरी *{{bg|#BBF3BB|सु.६}}– सुपर सिक्स (१९९९-२००३) *{{bg|#ffebcd|उ.उ}}– उपांत्यपूर्व फेरी (१९९६, २०११-२०१५) *{{bg|#ffebcd|सु.८}}– सुपर आठ (२००७) *ग&nbsp;– गट फेरी / पहिली फेरी *पा&nbsp;– पात्र, अजूनही स्पर्धेत आहे ===नवोदित संघ=== {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- !वर्ष !संघ !एकूण |- |[[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]] |{{cr|AUS}}, {{cr|पूर्व आफ्रिका}},{{efn|name=EAfr}} {{cr|ENG}}, {{cr|IND}}, {{cr|NZ}}, {{cr|PAK}}, {{cr|WIN}}, {{cr|SL}} |८ |- |[[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]] |{{cr|CAN}} |१ |- |[[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]] |{{cr|ZIM}} |१ |- |[[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]] |''कोणताही नाही'' |० |- |[[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]] |{{cr|SA|}}{{efn|name=SAfr}} |१ |- |[[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]] |{{cr|KEN}}, {{cr|NED}}, {{cr|UAE}} |३ |- |[[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]] |{{cr|BAN}}, {{cr|SCO}} |२ |- |[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]] |{{cr|NAM}} |१ |- |[[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]] |{{cr|BER}}, {{cr|IRE}} |२ |- |[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]] |''कोणताही नाही'' |० |- |[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]] |{{cr|AFG|२०१३}} |१ |- |[[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]] |''कोणताही नाही'' |० |- |[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] |''कोणताही नाही'' |० |} ===आढावा=== खालील सारणी २०१९ स्पर्धेच्या अखेरीस मागील विश्वचषकातील संघांच्या कामगिरीचे विहंगावलोकन प्रदान करते. संघांची क्रमवारी सर्वोत्कृष्ट कामगिरीनुसार, त्यानंतर दिसणे, एकूण विजयांची संख्या, एकूण खेळांची संख्या आणि वर्णक्रमानुसार क्रमवारी लावली जाते. {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |- ! style="border-bottom:none" | !colspan=7|आकडेवारी ! rowspan="2" style="border-bottom:none" |सर्वोत्तम कामगिरी |- !style="border-top:none;width:150px;"|संघ !width=30|सहभाग !width=30|{{abbr|सामने|सामने खेळले}} !width=30|विजय !width=30|पराभव !width=30|टाय !width=30|नि.ना !width=30|विजय%* |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Australia}} |१३||१०५||७८||२५||१||१||७५.४८||style="background:gold;" |{{sort|1.1|'''विजेता'''}}: ६ {{small|([[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]], [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]], [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]], [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]], [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]], [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|India}} |१३||९५||६३||३०||१||१||६६.३१||style="background:gold;" |{{sort|1.3|'''विजेता'''}}: २ {{small|([[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक |१९८३]], [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|West Indies}} |१२||८०||४३||३५||०||२||५५.१२||style="background:gold;" |{{sort|1.3|'''विजेता'''}}: २ {{small|([[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक |१९७५]], [[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक |१९७९]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|England}} |१३||९३||५२||३९||१||१||५७.१४||style="background:gold;" |{{sort|1.5|'''विजेता'''}}: १ {{small|([[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Pakistan}} |१३||८८||४९||३७||०||२||५६.९७||style="background:gold;" |{{sort|1.5|'''विजेता'''}}: १ {{small|([[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Sri Lanka}} |१३||८९||४०||४६||१||२||४६.५५||style="background:gold;" |{{sort|1.5|'''विजेता'''}}: १ {{small|([[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|New Zealand}} |१३||९९||५९||३८||१||१||६०.७१||style="background-color: silver" |{{sort|2.5|'''उपविजेता'''}} {{small|([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]], [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|South Africa}} |९||७४||४५||२६||२||१||६३.०१||style="background-color: #cc9966" |{{sort|3.2|'''उपांत्य फेरी'''}} {{small|([[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]], [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]], [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]], [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]], [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Kenya}} |५||२९||७||२२||०||०||२४.१३||style="background-color: #cc9966"|{{sort|3.5|'''उपांत्य फेरी'''}} {{small|([[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Zimbabwe}} |९||५७||११||४२||१||३||२१.२९||{{sort|5.4|सुपर ६}} {{small|([[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]], [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Bangladesh}} |७||४९||१६||३२||०||१||३३.३३||{{sort|7.4|उपांत्यपूर्व फेरी}} {{small|([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Ireland}} |३||२१||७||१३||१||०||३५.७१||{{sort|7.5|सुपर ८}} {{small|([[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Netherlands}} |५||२९||४||२५||०||०||१३.७९||{{sort|9.2|गट फेरी}} {{small|([[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]], [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]], [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]], [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]], [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Canada}} |४||१८||२||१६||०||०||११.११||{{sort|9.2|गट फेरी}} {{small|([[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]], [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]], [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]], [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]])}} |- | style="text-align:left;" |{{nowrap|{{Cr|AFG|२०१३}}}} |३||२४||५||१९||०||०||२०.८३||{{sort|9.5|गट फेरी}} {{small|([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]], [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]], [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Scotland}} |३||१४||०||१४||०||०||०.००||{{sort|9.3|गट फेरी}} {{small|([[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]], [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]], [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]])}} |- |style="text-align:left;"|{{nowrap|{{Cr|UAE}}}} |२||११||१||१०||०||०||९.०९||{{sort|9.4|गट फेरी}} {{small|([[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]], [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Namibia}} |१||६||०||६||०||०||०.००||{{sort|9.5|गट फेरी}} {{small|([[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Bermuda}} |१||३||०||३||०||०||०.००||{{sort|9.5|गट फेरी}} {{small|([[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]])}} |- ! colspan="11" |निष्क्रिय संघ |- |style="text-align:left;"|{{cr|पूर्व आफ्रिका}}{{efn|name=EAfr}} |१||३||०||३||०||०||०.००||{{sort|9.5|गट फेरी}} {{small|([[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]])}} |- !colspan=11|{{smalldiv|1={{Updated|१९ नोव्हेंबर २०२३}}<br/>स्रोत: [http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?id=12;type=trophy ईएसपीएन क्रिकइन्फो]}} |} ''नोंद:'' * {{small|विजयाच्या टक्केवारीमध्ये निकाल नाही लागल्याला सामने समाविष्ट नाहीत आणि ते अर्ध्या विजयाच्या रूपात गणले जाते.}} * {{small|संघांना त्यांच्या सर्वोत्तम कामगिरीनुसार, नंतर जिंकण्याची टक्केवारी, त्यानंतर (समान असल्यास) वर्णक्रमानुसार क्रमवारी लावली जाते.}} {{notelist|refs= {{efn|name=EAfr|१९८९ मध्ये विसर्जित}} {{efn|name=SAfr|१९९२ च्या विश्वचषकापूर्वी दक्षिण आफ्रिकेवर वर्णभेदामुळे बंदी घालण्यात आली होती}} }} ==इतर परिणाम== {{col-begin}} {{col-break}} ===यजमान संघांचे निकाल=== {| class="wikitable" |- ! वर्ष ! यजमान संघ ! समाप्त केले |- | [[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]] | {{cr|England}} | bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत''' |- | [[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]] | {{cr|England}} | bgcolor=Silver| '''उपविजेते''' |- | [[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]] | {{cr|England}} | bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत''' |- | rowspan=2|[[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]] | {{cr|India}} | bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत''' |- | {{cr|Pakistan}} | bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत''' |- | rowspan=2|[[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]] | {{cr|Australia}} | राउंड रॉबिन |- | {{cr|New Zealand}} | bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत''' |- | rowspan=3|[[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]] | {{cr|India}} | bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत''' |- | {{cr|Pakistan}} | bgcolor=#FFEBCD| उपांत्यपूर्व फेरीत |- | {{cr|Sri Lanka}} | bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स''' |- | rowspan=4|[[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]] | {{cr|England}} | ग्रुप स्टेज |- | {{cr|Scotland}} | ग्रुप स्टेज |- | {{cr|Netherlands}} | ''खेळला नाही'' |- | {{cr|Ireland}} | ''खेळला नाही'' |- | rowspan=3|[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]] | {{crw|South Africa}} | ग्रुप स्टेज |- | {{cr|Zimbabwe}} | bgcolor=#BBF3BB| सुपर ६ |- | {{cr|Kenya}} | bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत''' |- | [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]] | {{cr|West Indies}} | bgcolor=#FFEBCD| सुपर ८ |- | rowspan=3|[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]] | {{cr|India}} | bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स''' |- | {{cr|Sri Lanka}} | bgcolor=Silver| '''उपविजेते''' |- | {{cr|Bangladesh}} | ग्रुप स्टेज |- | rowspan=2|[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]] | {{cr|Australia}} | bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स''' |- | {{cr|New Zealand}} | bgcolor=Silver| '''उपविजेते''' |- | [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]] | {{cr|England}} | bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स''' |- | [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] | {{cr|India}} | bgcolor=Silver| '''उपविजेते''' |- | rowspan=3|[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]] | {{cr|South Africa}} | |- | {{cr|Zimbabwe}} | |- | {{cr|Namibia}} | |- | rowspan=3|[[२०३१ क्रिकेट विश्वचषक|२०३१]] | {{cr|India}} | |- | {{cr|Bangladesh}} | |- |} {{col-break}} ===गतविजेत्याचे निकाल=== {| class="wikitable" |- ! वर्ष ! गतविजेते ! समाप्त केले |- | [[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]] | {{cr|West Indies}} | bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स''' |- | [[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]] | {{cr|West Indies}} | bgcolor=Silver| '''उपविजेते''' |- | [[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]] | {{cr|India}} | bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत''' |- | [[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]] | {{cr|Australia}} | राउंड रॉबिन |- | [[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]] | {{cr|Pakistan}} | bgcolor=#FFEBCD| उपांत्यपूर्व फेरीत |- | [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]] | {{cr|Sri Lanka}} | ग्रुप स्टेज |- | [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]] | {{cr|Australia}} | bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स''' |- | [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]] | {{cr|Australia}} | bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स''' |- | [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]] | {{cr|Australia}} | bgcolor=#FFEBCD| उपांत्यपूर्व फेरीत |- | [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]] | {{cr|India}} | bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत''' |- | [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]] | {{cr|Australia}} | bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत''' |- | [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] | {{cr|England}} | राउंड रॉबिन |- | [[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]] | {{cr|Australia}} | |- |} {{col-end}} ==स्पर्धेचे रेकॉर्ड== {{main|क्रिकेट विश्वचषकातील विक्रमांची यादी}} [[File:Sachin Tendulkar at MRF Promotion Event.jpg|right|thumbnail|विश्वचषकाच्या इतिहासात सर्वाधिक धावा करणारा [[सचिन तेंडुलकर]]]] [[File:Glenn McGrath in Circular Quay, Sydney, Australia, 2018-02-03.jpg|thumbnail| विश्वचषकाच्या इतिहासातील आघाडीचा विकेट घेणारा गोलंदाज]] {| class="wikitable" |- ! colspan="3" | विश्वचषकातील विक्रम<ref>All records are based on statistics at [[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]].com's list of [http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/index.html?id=12;type=trophy World Cup records] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070103091603/http://www.cricinfo.com/db/STATS/WC/ |date=3 January 2007 }}</ref> |- ! colspan="3" | फलंदाजी |- |सर्वाधिक धावा |{{flagicon|India}} [[सचिन तेंडुलकर]] |२,२७८ ([[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]]–[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]) |- |[[फलंदाजीची सरासरी (क्रिकेट)|सर्वोच्च सरासरी]] (किमान १० डाव) <ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/highest_career_batting_average.html?id=12;type=trophy|title=Best Average in Cricket World Cup|publisher=ESPN Cricinfo|access-date=14 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190626190708/http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/highest_career_batting_average.html?id=12;type=trophy|archive-date=26 June 2019|url-status=live}}</ref> |{{flagicon|South Africa}} [[लान्स क्लुसनर]] |१२४.०० ([[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]]–[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]) |- |सर्वोच्च [[स्ट्राइक रेट|फलंदाजी स्ट्राइक रेट]] (किमान ५०० चेंडूंचा सामना केला) |{{flagicon|Australia}} [[ग्लेन मॅक्सवेल]] |१६०.३२ ([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]–[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]) |- |सर्वोच्च स्कोअर | {{flagicon|New Zealand}} [[मार्टिन गप्टिल]] वि {{Flag|वेस्ट इंडीज}} |२३७[[नाबाद|*]] ([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]) |- |सर्वोच्च [[भागीदारी (क्रिकेट)|भागीदारी]] | {{flagicon|West Indies}} [[ख्रिस गेल]] आणि [[मार्लन सॅम्युअल्स]] <br> (दुसऱ्या गड्यासाठी) वि {{cr|Zimbabwe}} |३७२ ([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]) |- |एकाच विश्वचषकात सर्वाधिक धावा |{{flagicon|India}} [[विराट कोहली]] |७६५ ([[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]) |- |सर्वाधिक शतक |{{flagicon|India}} [[रोहित शर्मा]] |७ ([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]-[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]) |- |एकाच विश्वचषकात सर्वाधिक शतके |{{flagicon|IND}} [[रोहित शर्मा]] |५ ([[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]]) |- ! colspan="3" | गोलंदाजी |- |सर्वाधिक बळी |{{flagicon|Australia}} [[ग्लेन मॅकग्रा]] |७१ ([[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]–[[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]]) |- |[[गोलंदाजीची सरासरी|सर्वात कमी सरासरी]] (किमान ४०० चेंडू टाकले) |{{flagicon|India}} [[मोहम्मद शमी]] |१३.५२ ([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]–[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]) |- |सर्वोत्तम [[स्ट्राइक रेट]] (किमान २० बळी) |{{flagicon|India}} [[मोहम्मद शमी]] |१५.८१ ([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]–[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]) |- |सर्वोत्तम [[इकॉनॉमी रेट]] (किमान १००० चेंडू टाकले) |{{flagicon|West Indies}} [[अँडी रॉबर्ट्स]] |३.२४ ([[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]]–[[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]]) |- |सर्वोत्तम गोलंदाजी आकडेवारी |{{flagicon|Australia}} [[ग्लेन मॅकग्रा]] वि {{cr|Namibia}} |७/१५ ([[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]) |- |स्पर्धेत सर्वाधिक बळी |{{flagicon|Australia}} [[मिचेल स्टार्क]] |२७ ([[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]]) |- ! colspan="3" | क्षेत्ररक्षण |- |सर्वाधिक बाद ([[यष्टिरक्षक]]) |{{flagicon|Sri Lanka}} [[कुमार संगकारा]] |५४ ([[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]–[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]) |- |सर्वाधिक झेल ([[क्षेत्ररक्षण (क्रिकेट)|क्षेत्ररक्षक]]) |{{flagicon|Australia}} [[रिकी पाँटिंग]] |२८ ([[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]–[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]) |- ! colspan="3" | संघ |- |सर्वोच्च स्कोअर |{{cr|South Africa}} वि {{cr|Sri Lanka}} |४२८/५ ([[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]) |- |सर्वात कमी स्कोअर |{{cr|Canada}} वि {{cr|Sri Lanka}} |३६ ([[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]) |- |सर्वोच्च विजय % |{{flagicon|Australia}} ऑस्ट्रेलिया |७५.४८% (१०५ खेळले, ७८ जिंकले)<ref>{{cite web |title=World Cup Cricket Team Records & Stats |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?id=12;type=trophy |website=ESPNCricinfo |access-date=22 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110227115818/http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?id=12%3Btype%3Dtrophy |archive-date=27 February 2011 |url-status=live }}</ref> |- |सर्वाधिक सलग विजय |{{flagicon|Australia}} ऑस्ट्रेलिया |२७ (२० जून १९९९ – १९ मार्च २०११, एक [[निकाल (क्रिकेट)#परिणाम नाही|निकाल नाही]] वगळला)<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=2;filter=advanced;orderby=start;size=100;spanmax2=20+mar+2011;spanmin2=23+May+1999;spanval2=span;team=2;template=results;trophy=12;type=team;view=results|title=Statistics / Statsguru / One-Day Internationals / Team records|publisher=Cricinfo|access-date=30 March 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150911093616/http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=2%3Bfilter%3Dadvanced%3Borderby%3Dstart%3Bsize%3D100%3Bspanmax2%3D20+mar+2011%3Bspanmin2%3D23+May+1999%3Bspanval2%3Dspan%3Bteam%3D2%3Btemplate%3Dresults%3Btrophy%3D12%3Btype%3Dteam%3Bview%3Dresults|archive-date=11 September 2015}}</ref> |- |सलग सर्वाधिक स्पर्धा जिंकतो |{{flagicon|Australia}} ऑस्ट्रेलिया |३ ([[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]]–[[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]]) |} ===स्पर्धेद्वारे=== {{main|क्रिकेट विश्वचषक पुरस्कार}} {| class="wikitable" |- ! वर्ष !! विजयी कर्णधार !! अंतिम सामन्यातील सर्वोत्तम खेळाडू !! स्पर्धेतील सर्वोत्तम खेळाडू !! सर्वाधिक धावा !! सर्वाधिक बळी |- | [[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]] || {{flagicon|WIN}} [[क्लाइव्ह लॉईड]] || {{flagicon|WIN}} [[क्लाइव्ह लॉईड]]<ref name=potm_75-19>{{Cite web |title=ODI World Cup Finals: Full list of Player of the Match award winners from 1975 to 2019|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/odi-world-cup-final-man-of-the-match-list-award-winners-performances-records-stats-india-vs-australia-2023/article67550186.ece/|access-date=19 November 2023 |website=Sportstar|date=19 November 2023 }}</ref> || पुरस्कार मिळालेला नाही|| {{flagicon|NZ}} [[ग्लेन टर्नर]] (३३३) || {{flagicon|AUS}} [[गॅरी गिलमोर]] (११) |- |[[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]] || {{flagicon|WIN}} [[क्लाइव्ह लॉईड]] || {{flagicon|WIN}} [[विव्ह रिचर्ड्स]]<ref name=potm_75-19/> || पुरस्कार मिळालेला नाही|| {{flagicon|WIN}} [[गॉर्डन ग्रीनिज]] (२५३) || {{flagicon|ENG}} [[माइक हेंड्रिक्स]] (१०) |- | [[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]] ||{{flagicon|IND}} [[कपिल देव]] || {{flagicon|IND}} [[मोहिंदर अमरनाथ]]<ref name=potm_75-19/> || पुरस्कार मिळालेला नाही || {{flagicon|ENG}} [[डेव्हिड गोवर]] (३८४) || {{flagicon|IND}} [[रॉजर बिन्नी]] (१८) |- | [[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]] ||{{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर]]|| {{flagicon|AUS}} [[डेव्हिड बून]]<ref name=potm_75-19/> || पुरस्कार मिळालेला नाही ||{{flagicon|ENG}} [[ग्रॅहम गूच]] (४७१) || {{flagicon|AUS}} [[क्रेग मॅकडरमॉट]] (१८) |- | [[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]] ||{{flagicon|PAK}} [[इम्रान खान]] || {{flagicon|PAK}} [[वसीम अक्रम]]<ref name=potm_75-19/> ||{{flagicon|NZ}} [[मार्टिन क्रो]]<ref name=potm_75-19/> || {{flagicon|NZ}} [[मार्टिन क्रो]] (४५६) || {{flagicon|PAK}} [[वसीम अक्रम]] (१८) |- | [[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]||{{flagicon|SL}} [[अर्जुन रणतुंगा]] || {{flagicon|SL}} [[अरविंदा डी सिल्वा]]<ref name=potm_75-19/> || {{flagicon|SL}} [[सनथ जयसूर्या]]<ref name=potm_75-19/> || {{flagicon|IND}} [[सचिन तेंडुलकर]] (५२३) ||{{flagicon|IND}} [[अनिल कुंबळे]] (१५) |- | [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]] ||{{flagicon|AUS}} [[स्टीव्ह वॉ]] || {{flagicon|AUS}} [[शेन वॉर्न]]<ref name=potm99>{{Cite web |title=Australia vs Pakistan, ICC World Cup 1999 |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/australia-vs-pakistan-final-65234/full-scorecard |access-date=19 November 2023 |website=ESPNcricinfo}}</ref>||{{flagicon|SA}} [[लान्स क्लुसनर]]<ref name=potm99/> || {{flagicon|IND}} [[राहुल द्रविड]] (४६१) ||{{flagicon|NZ}} [[जिऑफ ॲलॉट]] / <br/> {{flagicon|AUS}} [[शेन वॉर्न]] (२०) |- |[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]] || {{flagicon|AUS}} [[रिकी पाँटिंग]] || {{flagicon|AUS}} [[रिकी पाँटिंग]]<ref name=potm03>{{Cite web |date=23 March 2003 |title=Australia vs India, ICC World Cup 2003 Final |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/australia-vs-india-final-65286/full-scorecard |access-date=19 November 2023 |website=ESPNcricinfo}}</ref>|| {{flagicon|IND}} [[सचिन तेंडुलकर]]<ref name=potm03/> || {{flagicon|IND}} [[सचिन तेंडुलकर]] (६७३) || {{flagicon|SL}} [[चमिंडा वास]] (२३) |- |[[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]] || {{flagicon|AUS}} [[रिकी पाँटिंग]] || {{flagicon|AUS}} [[ॲडम गिलख्रिस्ट]]<ref>{{Cite web |date=18 November 2018 |title=This day, that year: Adam Gilchrist scores 149 to gift Australia World Cup |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/this-day-that-year-adam-gilchrist-scores-149-to-gift-australia-world-cup/story-k3ebcJURetMZw8I7ztP4CK.html |access-date=19 November 2023 |website=Hindustan Times}}</ref>|| {{flagicon|AUS}} [[ग्लेन मॅकग्रा]]<ref>{{Cite web |date=29 April 2007 |title=McGrath bows out winning Player of the Tournament award |url=https://www.espncricinfo.com/story/mcgrath-bows-out-winning-player-of-the-tournament-award-292785 |access-date=19 November 2023 |website=ESPNcricinfo}}</ref>|| {{flagicon|AUS}} [[मॅथ्यू हेडन]] (६५९) || {{flagicon|AUS}} [[ग्लेन मॅकग्रा]] (२६) |- |[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]] || {{flagicon|IND}} [[महेंद्रसिंग धोनी]] || {{flagicon|IND}} [[महेंद्रसिंग धोनी]]<ref name="hindustantimes.com">{{Cite web |date=11 November 2011 |title=Yuvraj Player of the Tournament; Dhoni Man of the Match of WC final |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/yuvraj-player-of-the-tournament-dhoni-man-of-the-match-of-wc-final/story-8ll0UfgXUaIUtVeIrJMOIM.html |access-date=19 November 2023 |website=Hindustan Times}}</ref>|| {{flagicon|IND}} [[युवराज सिंग]]<ref name="hindustantimes.com"/>|| {{flagicon|SL}} [[तिलकरत्ने दिलशान]] (५००) || {{flagicon|PAK}} [[शाहिद आफ्रिदी]] / <br/> {{flagicon|IND}} [[झहीर खान]] (२१) |- |[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]] || {{flagicon|AUS}} [[मायकेल क्लार्क (क्रिकेटर)|मायकेल क्लार्क]] ||{{flagicon|AUS}} [[जेम्स फॉकनर]]<ref>{{Cite web |date=29 March 2015 |title=James Faulkner Emerges From the Shadows of Two Mitchells in World Cup Final |url=https://sports.ndtv.com/icc-cricket-world-cup-2015/james-faulkner-emerges-from-the-shadows-of-two-mitchells-in-world-cup-final-1502822 |access-date=19 November 2023 |website=NDTV }}{{मृत दुवा|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>||{{flagicon|AUS}} [[मिचेल स्टार्क]]<ref>{{Cite web |date=29 March 2015 |title=Mitchell Starc named as player of ICC World Cup 2015 |url=https://www.indiatoday.in/sports/world-cup-2015/story/mitchell-starc-world-cup-2015-australia-new-zealand-246307-2015-03-29 |access-date=19 November 2023 |website=India Today}}</ref>||{{flagicon|NZ}} [[मार्टिन गप्टिल]] (५४७) || {{flagicon|AUS}} [[मिचेल स्टार्क]] / <br/>{{flagicon|NZ}} [[ट्रेंट बोल्ट]] (२२) |- |[[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]] || {{flagicon|ENG}} [[इऑन मॉर्गन]] ||{{flagicon|ENG}} [[बेन स्टोक्स]]<ref name=potm19>{{Cite web |date=15 July 2019 |title=World Cup 2019 Awards Winners: Man of the Tournament and Man of the Match |url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket-world-cup/cricket-world-cup-2019-awards-winners-list-man-of-the-tournament-and-man-of-the-match-5829154/ |access-date=19 November 2023 |website=Indian Express}}</ref>|| {{flagicon|NZ}} [[केन विल्यमसन]]<ref name=potm19/>|| {{flagicon|IND}} [[रोहित शर्मा]] (६४८) || {{flagicon|AUS}} [[मिचेल स्टार्क]] (२७) |- |[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] || {{flagicon|AUS}} [[पॅट कमिन्स]] || {{flagicon|AUS}} [[ट्रॅव्हिस हेड]]<ref>{{Cite web |date=19 November 2023 |title=Travis Head delivers World Cup final masterclass in POTM display |url=https://www.cricketworldcup.com/news/3789833 |access-date=19 November 2023 |website=cricketworldcup.com }}{{मृत दुवा|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>|| {{flagicon|IND}} [[विराट कोहली]]<ref>{{Cite web |date=19 November 2023 |title=India star named Player of the Tournament at ICC Men's Cricket World Cup |url=https://www.icc-cricket.com/news/3789837 |access-date=19 November 2023 |website=ICC}}</ref>||{{flagicon|IND}} [[विराट कोहली]] (७६५) || {{flagicon|IND}} [[मोहम्मद शमी]] (२४) |- |} ==हे देखील पहा== *[[आयसीसी अंडर-१९ क्रिकेट विश्वचषक]] *[[आयसीसी टी-२० विश्वचषक]] *[[आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] *[[आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप]] *[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक]] *[[महिला क्रिकेट विश्वचषक]] *[[आशिया कप]] *[[विश्व चषक]] *[[विश्वचषकांची यादी]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ===स्रोत=== * {{cite book | last=Browning | first=Mark | title=A complete history of World Cup Cricket | url=https://archive.org/details/completehistoryo0000brow | publisher=[[Simon & Schuster]] | year=1999 | isbn=0-7318-0833-9 }} == बाह्य दुवे == *{{official website|https://www.cricketworldcup.com/}} आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक *{{official website|https://www.icc-cricket.com/}} आयसीसी {{Navboxes|list= {{क्रिकेट विश्वचषक माहिती}} {{आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक विजेते}} {{आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक विजेता कर्णधार}} {{आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक फायनलमधील सामनावीर}} {{आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेतील सर्वोत्तम खेळाडू}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} {{मुख्य विश्वचषक}} {{मुख्य जागतिक स्पर्धा}} }} {{Authority control}} [[वर्ग:क्रिकेट|विश्वचषक]] [[वर्ग:क्रिकेट विश्वचषक]] [[वर्ग:एकदिवसीय क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटन]] [[वर्ग:विश्वचषक]] ftzqe4fgoo3ouyk1y9e4m0csxhwx2q9 2709275 2709274 2026-09-12T01:56:14Z Ganesh591 62733 2709275 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tournament main | name = आयसीसी पुरुष क्रिकेट विश्वचषक | image = | image_size = 200px | administrator = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] | cricket format = [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] | tournament format = [[#स्वरूप|खाली पहा]] | first = {{ubl|[[क्रिकेट विश्वचषक, १९७५|१९७५]]|इंग्लंड}} | last = {{ubl|[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]|भारत}} | next = {{ubl|२०२७|दक्षिण आफ्रिका|झिम्बाब्वे|नामिबिया}} | participants = १४ | champions = {{cr|AUS}} (६वे विजेतेपद) | most successful = {{cr|AUS}} (६ विजेतेपदे) | most runs = {{cricon|IND}} [[सचिन तेंडुलकर]] (२,२७८) | most wickets = {{cricon|AUS}} [[ग्लेन मॅकग्रा]] (७१) | website = {{URL|https://www.cricketworldcup.com|cricketworldcup.com}} | current = }}{{Season sidebar | image = | caption = आयसीसी पुरुष क्रिकेट विश्वचषक ट्रॉफी | title = आवृत्त्या | list = * [[क्रिकेट विश्वचषक, १९७५|१९७५]] * [[क्रिकेट विश्वचषक, १९७९|१९७९]] * [[क्रिकेट विश्वचषक, १९८३|१९८३]] * [[क्रिकेट विश्वचषक, १९८७|१९८७]] * [[क्रिकेट विश्वचषक, १९९२|१९९२]] * [[क्रिकेट विश्वचषक, १९९६|१९९६]] * [[क्रिकेट विश्वचषक, १९९९|१९९९]] * [[क्रिकेट विश्वचषक, २००३|२००३]] * [[क्रिकेट विश्वचषक, २००७|२००७]] * [[क्रिकेट विश्वचषक, २०११|२०११]] * [[क्रिकेट विश्वचषक, २०१५|२०१५]] * [[क्रिकेट विश्वचषक, २०१९|२०१९]] * [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] * ''२०२७'' * ''२०३१'' }} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा साइडबार}} '''क्रिकेट विश्वचषक''', अधिकृतपणे '''आयसीसी पुरुष क्रिकेट विश्वचषक''' म्हणून ओळखला जातो,<ref>{{cite web |title=ICC Men's Cricket World Cup 2019 shatters audience records|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/1277987 |publisher=[[International Cricket Council|ICC]] |access-date=12 April 2021 }}</ref> ही एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय (वनडे) क्रिकेटची आंतरराष्ट्रीय चॅम्पियनशिप आहे. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद (आयसीसी) या खेळाच्या प्रशासकीय मंडळाद्वारे हा कार्यक्रम दर चार वर्षांनी आयोजित केला जातो, ज्यामध्ये प्राथमिक पात्रता फेरी अंतिम स्पर्धेपर्यंत जाते. ही स्पर्धा जगातील सर्वाधिक पाहिल्या गेलेल्या क्रीडा स्पर्धांपैकी एक आहे आणि आयसीसी द्वारे "आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॅलेंडरचा प्रमुख कार्यक्रम" म्हणून गणली जाते.<ref>[http://www.cricketworldcup.com/about ICC Cricket World Cup: About] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130601200603/http://www.cricketworldcup.com/about |date=1 June 2013 }} – International Cricket Council. Retrieved 30 June 2013.</ref> हे क्रिकेट खेळाचे सर्वोच्च चॅम्पियनशिप मानले जाते. पहिला विश्वचषक जून १९७५ मध्ये इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्यात आला होता, पहिला एकदिवसीय क्रिकेट सामना फक्त चार वर्षांपूर्वी खेळला गेला होता. तथापि, पहिल्या पुरुषांच्या स्पर्धेच्या दोन वर्षे आधी एक वेगळा महिला क्रिकेट विश्वचषक आयोजित करण्यात आला होता आणि ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिका यांच्यात कसोटी सामन्यांची त्रिकोणी स्पर्धा खेळली जात असताना १९१२ च्या सुरुवातीला अनेक आंतरराष्ट्रीय संघांचा समावेश असलेली स्पर्धा आयोजित करण्यात आली होती. पहिले तीन विश्वचषक इंग्लंडमध्ये झाले. १९८७ च्या स्पर्धेपासून, एका अनौपचारिक रोटेशन प्रणाली अंतर्गत देशांदरम्यान होस्टिंग सामायिक केले गेले आहे, चौदा आयसीसी सदस्यांनी स्पर्धेत किमान एक सामना आयोजित केला आहे. स्पर्धेच्या टप्प्यासाठी कोणते संघ पात्र ठरतात हे निर्धारित करण्यासाठी सध्याच्या फॉरमॅटमध्ये पात्रता टप्प्याचा समावेश आहे, जो मागील तीन वर्षांमध्ये होतो. स्पर्धेच्या टप्प्यात, आपोआप पात्र ठरलेल्या यजमान राष्ट्रासह १० संघ, यजमान राष्ट्रामधील ठिकाणांवर जवळपास एक महिन्याच्या कालावधीत विजेतेपदासाठी स्पर्धा करतात. २०२७ च्या आवृत्तीमध्ये, विस्तारित १४-संघ अंतिम स्पर्धा सामावून घेण्यासाठी स्वरूप बदलले जाईल.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/27384084/how-teams-secure-qualification-rank-no-1-32 |title=The road to World Cup 2023: how teams can secure qualification, from rank No. 1 to 32 |work=ESPN Cricinfo |access-date=14 August 2019}}</ref> एकूण वीस संघांनी स्पर्धेच्या १३ आवृत्त्यांमध्ये भाग घेतला आहे, ज्यामध्ये अलीकडील २०२३ स्पर्धेत दहा संघ सहभागी झाले आहेत. ऑस्ट्रेलियाने सहा वेळा, भारत आणि वेस्ट इंडीजने प्रत्येकी दोनदा, तर पाकिस्तान, श्रीलंका आणि इंग्लंडने प्रत्येकी एकदा ही स्पर्धा जिंकली आहे. पूर्ण-सदस्य नसलेल्या संघाची सर्वोत्तम कामगिरी केन्याने २००३ स्पर्धेच्या उपांत्य फेरीत प्रवेश केला. २०२३ साली भारतात झालेल्या विश्वचषक स्पर्धेत ऑस्ट्रेलिया हा सध्याचा चॅम्पियन आहे. त्यानंतरचा २०२७ विश्वचषक दक्षिण आफ्रिका, झिम्बाब्वे आणि नामिबिया येथे संयुक्तपणे होणार आहे. ==इतिहास== {| class="wikitable floatright" style="text-align:center; font-size:85%" |+ क्रिकेट विश्वचषक |- ! वर्ष !!style="width:200px"| चॅम्पियन्स |- | [[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]] |style="text-align:left"| {{cr|WIN}} |- | [[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]] |style="text-align:left"| {{cr|WIN}}&nbsp;{{small|(२)}} |- | [[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]] |style="text-align:left"| {{cr|IND}} |- | [[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]] |style="text-align:left"| {{cr|AUS}} |- | [[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]] |style="text-align:left"| {{cr|PAK}} |- | [[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]] |style="text-align:left"| {{cr|SL}} |- | [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]] |style="text-align:left"| {{cr|AUS}}&nbsp;{{small|(२)}} |- | [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]] |style="text-align:left"| {{cr|AUS}}&nbsp;{{small|(३)}} |- | [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]] |style="text-align:left"| {{cr|AUS}}&nbsp;{{small|(४)}} |- | [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]] |style="text-align:left"| {{cr|IND}}&nbsp;{{small|(२)}} |- | [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]] |style="text-align:left"| {{cr|AUS}}&nbsp;{{small|(५)}} |- | [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]] |style="text-align:left"| {{cr|ENG}} |- |[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] |style="text-align:left"| {{cr|AUS}}&nbsp;{{small|(६)}} |} {{main|क्रिकेट विश्वचषकाचा इतिहास}} २४ आणि २५ सप्टेंबर १८४४ रोजी कॅनडा आणि युनायटेड स्टेट्स यांच्यात पहिला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामना खेळला गेला.<ref>{{cite news |url=http://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/141170.html |title=The oldest international contest of them all |author=Martin Williamson |publisher=ESPN |access-date=5 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130605032043/http://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/141170.html |archive-date=5 June 2013 |url-status=live}}</ref> तथापि, पहिला श्रेय दिलेला कसोटी सामना 1877 मध्ये ऑस्ट्रेलिया आणि इंग्लंड यांच्यात खेळला गेला आणि त्यानंतरच्या वर्षांत दोन्ही संघ नियमितपणे अशेज साठी स्पर्धा करत आहे. दक्षिण आफ्रिकेला १८८९ मध्ये कसोटी दर्जा देण्यात आला.<ref>{{cite web|url=http://content-uk.cricinfo.com/australia/content/match/62396.html|publisher=ESPNcricinfo|date=15 March 1877|title=1st Test Scorecard|access-date=28 January 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20090212191405/http://content-uk.cricinfo.com/australia/content/match/62396.html|archive-date=12 February 2009|url-status=live}}</ref> प्रतिनिधी क्रिकेट संघ एकमेकांच्या दौऱ्यासाठी निवडले गेले, परिणामी द्विपक्षीय स्पर्धा झाली. १९०० पॅरिस गेम्समध्ये ऑलिम्पिक खेळ म्हणून क्रिकेटचाही समावेश करण्यात आला होता, जिथे ग्रेट ब्रिटनने फ्रान्सला हरवून सुवर्णपदक जिंकले होते.<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/columns/engine/match/320838.html|publisher=ESPNcricinfo|date=19 August 1900|title=Olympic Games, 1900, Final|access-date=9 September 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20141226014434/http://www.espncricinfo.com/columns/engine/match/320838.html|archive-date=26 December 2014|url-status=live}}</ref> उन्हाळी ऑलिंपिकमध्ये क्रिकेटचा हा एकमेव देखावा होता.<ref>{{cite web|last=Purohit|first=Abhishek|title=Will Cricket Bat Again at the Olympics? Know Process for Inclusion at LA28|publisher=International Olympic Committee|date=10 August 2021|url=https://olympics.com/en/featured-news/cricket-olympics-los-angeles-2028-games-icc|access-date=5 December 2021}}</ref> आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील पहिली बहुपक्षीय स्पर्धा ही १९१२ त्रिकोणी स्पर्धा होती, ही कसोटी क्रिकेट स्पर्धा इंग्लंडमध्ये त्यावेळच्या तीन कसोटी खेळणाऱ्या राष्ट्रांमध्ये खेळली गेली: इंग्लंड, ऑस्ट्रेलिया आणि दक्षिण आफ्रिका. इव्हेंट यशस्वी झाला नाही: उन्हाळा अपवादात्मकपणे ओला होता, ओलसर खेळपट्ट्यांवर खेळणे कठीण होते आणि "क्रिकेटच्या वाढी" मुळे प्रेक्षकांची उपस्थिती कमी होती.<ref>{{cite web |url=http://content-aus.cricinfo.com/australia/content/story/207248.html|publisher=ESPNcricinfo|title=The original damp squib|date=23 April 2005|access-date=29 August 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071016161938/http://content-aus.cricinfo.com/australia/content/story/207248.html |archive-date=16 October 2007}}</ref> तेव्हापासून, आंतरराष्ट्रीय कसोटी क्रिकेट सामान्यत: द्विपक्षीय मालिका म्हणून आयोजित केले गेले: १९९९ मध्ये त्रिकोणी आशियाई कसोटी चॅम्पियनशिप होईपर्यंत बहुपक्षीय कसोटी स्पर्धा पुन्हा आयोजित करण्यात आली नाही.<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/483619.html|publisher=ESPNcricinfo|title=The run-out that sparked a riot|date=30 October 2010|access-date=18 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141022194822/http://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/483619.html |archive-date=22 October 2014}}</ref> १९२८ मध्ये वेस्ट इंडीज,<ref>{{Cite web |title=England vs West Indies Scorecard 1928 {{!}} Cricket Scorecard |url=https://www.espncricinfo.com/series/west-indies-tour-of-england-1928-61871/england-vs-west-indies-1st-test-62559/full-scorecard |access-date=2023-07-05 |website=ESPNcricinfo |language=en}}</ref> १९३० मध्ये न्यू झीलंड,<ref>{{Cite web |title=New Zealand vs England Scorecard 1929/30 {{!}} Cricket Scorecard |url=https://www.espncricinfo.com/series/england-tour-of-new-zealand-1929-30-61781/new-zealand-vs-england-1st-test-62572/full-scorecard |access-date=2023-07-05 |website=ESPNcricinfo |language=en}}</ref> १९३२ मध्ये भारत<ref>{{Cite web |title=England vs India Scorecard 1932 {{!}} Cricket Scorecard |url=https://www.espncricinfo.com/series/india-tour-of-england-1932-62281/england-vs-india-only-test-62605/full-scorecard |access-date=2023-07-05 |website=ESPNcricinfo |language=en}}</ref> आणि १९५२ मध्ये पाकिस्तान<ref>{{Cite web |title=Pakistan vs India Scorecard 1952/53 {{!}} Cricket Scorecard |url=https://www.espncricinfo.com/series/pakistan-tour-of-india-1952-53-61529/india-vs-pakistan-4th-test-62744/full-scorecard |access-date=2023-07-05 |website=ESPNcricinfo |language=en}}</ref> यांच्या समावेशासह कसोटी क्रिकेट खेळणाऱ्या राष्ट्रांची संख्या हळूहळू वाढत गेली. तथापि, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट तीन, चार किंवा पाच दिवसांचे द्विपक्षीय कसोटी सामने म्हणून खेळले जात राहिले. १९६० च्या दशकाच्या सुरुवातीस, इंग्लिश काउंटी क्रिकेट संघांनी क्रिकेटची एक लहान आवृत्ती खेळण्यास सुरुवात केली जी फक्त एक दिवस टिकली. १९६२ मध्ये मिडलँड्स नॉक-आउट कप म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या चार-सांघिक नॉकआऊट स्पर्धेने सुरुवात करून<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/510124.html|publisher=ESPNcricinfo|title=The low-key birth of one-day cricket|date=9 April 2011|access-date=15 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130919032251/http://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/510124.html |archive-date=19 September 2013}}</ref> आणि १९६३ मधील उद्घाटन जिलेट चषक सुरू ठेवत, इंग्लंडमध्ये एकदिवसीय क्रिकेटची लोकप्रियता वाढली. १९६९ मध्ये राष्ट्रीय संडे लीगची स्थापना झाली. पहिला एक-दिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामना १९७१ मध्ये मेलबर्न येथे इंग्लंड आणि ऑस्ट्रेलिया यांच्यातील पावसामुळे रद्द झालेल्या कसोटी सामन्याच्या पाचव्या दिवशी खेळला गेला, उपलब्ध वेळ भरून काढण्यासाठी आणि निराश झालेल्या प्रेक्षकांची भरपाई म्हणून. हा चाळीस षटकांचा खेळ होता ज्यात प्रति षटक आठ चेंडू होते.<ref>{{cite web |url=http://newicc.cricket.org/icc/odi/what_is_one-day_cricket.html |publisher=newicc.cricket.org |title=What is One-Day International cricket? |access-date=10 September 2006 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20061119054342/http://newicc.cricket.org/icc/odi/what_is_one-day_cricket.html |archive-date=19 November 2006 |आर्काईव्ह दिनांक=2006-11-19 |आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20061119054342/http://newicc.cricket.org/icc/odi/what_is_one-day_cricket.html }}</ref> इंग्लंड आणि जगाच्या इतर भागांतील देशांतर्गत एकदिवसीय स्पर्धांचे यश आणि लोकप्रियता, तसेच सुरुवातीच्या एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमुळे आयसीसीने क्रिकेटचे आयोजन करण्याचा विचार करण्यास प्रवृत्त केले. <ref name="WCHistory">{{cite web|url=http://content-aus.cricinfo.com/wc2007/content/story/264535.html|publisher=ESPNcricinfo|title=The World Cup&nbsp;– A brief history|access-date=7 December 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20080328095116/http://content-aus.cricinfo.com/wc2007/content/story/264535.html|archive-date=28 March 2008|url-status=live}}</ref> ===प्रुडेंशियल विश्वचषक (१९७५–१९८३)=== {{main|१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३ क्रिकेट विश्वचषक}} [[File:Prudential Cup.jpg|thumb|upright=0.9|प्रुडेंशियल कप ट्रॉफी]] उद्घाटन क्रिकेट विश्वचषक १९७५ मध्ये इंग्लंडने आयोजित केला होता, त्या वेळी एवढा मोठा कार्यक्रम आयोजित करण्यासाठी संसाधने पुढे टाकण्यास सक्षम असलेले एकमेव राष्ट्र. पहिल्या तीन स्पर्धा इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्यात आल्या होत्या आणि प्रायोजक प्रुडेंशियल पीएलसी नंतर अधिकृतपणे प्रुडेंशियल कप म्हणून ओळखल्या जातात. सामन्यांमध्ये प्रति संघ ६० (६ चेंडू १ षटक) षटके होती, पारंपारिक स्वरूपात दिवसा खेळले गेले, खेळाडूंनी क्रिकेटचे पांढरे कपडे घातले आणि लाल क्रिकेट चेंडू वापरला.<ref>Browning (1999), pp. 5–9</ref> पहिल्या स्पर्धेत आठ संघ सहभागी झाले होते: ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड, भारत, न्यू झीलंड, पाकिस्तान आणि वेस्ट इंडीज (त्यावेळी सहा कसोटी राष्ट्रे), श्रीलंका आणि पूर्व आफ्रिकेतील संमिश्र संघ.<ref name=cricket>Browning (1999), pp. 26–31</ref> एक उल्लेखनीय वगळण्यात आलेला संघ दक्षिण आफ्रिका होता, ज्यांना वर्णभेदामुळे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून बंदी घालण्यात आली होती. ही स्पर्धा वेस्ट इंडीजने जिंकली होती, ज्याने लॉर्ड्सवरील अंतिम सामन्यात ऑस्ट्रेलियाचा १७ धावांनी पराभव केला होता.<ref name=cricket/> १९७५ च्या विश्वचषक फायनलमध्ये एकदिवसीय सामन्यात हिट विकेट घेणारा वेस्ट इंडीजचा रॉय फ्रेडरिक्स हा पहिला फलंदाज होता.<ref>{{Cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/69522/icc-cricket-world-cups-fascinating-facts-part-1|title=50 fascinating facts about World Cups – Part 1|website=Cricbuzz|date=22 January 2015 |language=en|access-date=21 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190221174220/https://www.cricbuzz.com/cricket-news/69522/icc-cricket-world-cups-fascinating-facts-part-1|archive-date=21 February 2019|url-status=live}}</ref> १९७९ च्या विश्वचषकामध्ये श्रीलंका आणि कॅनडा पात्रता मिळवून विश्वचषकासाठी कसोटी न खेळणारे संघ निवडण्यासाठी आयसीसी ट्रॉफी स्पर्धा सुरू करण्यात आली.<ref name="ICCTROPHY">{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/ICCT2005/ARTICLES/history.html|publisher=ESPNcricinfo|title=ICC Trophy&nbsp;– A brief history|access-date=29 August 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061126054556/http://www.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/ICCT2005/ARTICLES/history.html|archive-date=26 November 2006|url-status=live}}</ref> <ref name=history>Browning (1999), pp. 32–35</ref> वेस्ट इंडीजने फायनलमध्ये यजमान इंग्लंडचा ९२ धावांनी पराभव करत सलग दुसरी विश्वचषक स्पर्धा जिंकली. विश्वचषकानंतर झालेल्या बैठकीत, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने ही स्पर्धा चतुर्मासिक स्पर्धा बनविण्यास सहमती दर्शविली.<ref name=history/> १९८३ च्या स्पर्धेचे आयोजन इंग्लंडने सलग तिसऱ्यांदा केले होते. या टप्प्यापर्यंत, श्रीलंका कसोटी खेळणारा राष्ट्र बनला होता आणि झिम्बाब्वे आयसीसी ट्रॉफीद्वारे पात्र ठरला होता. स्टंपपासून दूर असलेल्या ३० यार्ड (२७ मी) क्षेत्ररक्षण मंडळाची ओळख करून देण्यात आली. त्यामध्ये नेहमी चार फील्ड्समन असणे आवश्यक होते.<ref>Browning (1999), pp. 61–62</ref> बाद फेरीत जाण्यापूर्वी संघ दोनदा एकमेकांसमोर आले. फायनलमध्ये वेस्ट इंडीजचा ४३ धावांनी पराभव करून भारताने चॅम्पियनचा मुकुट पटकावला.<ref name="WCHistory"/><ref>Browning (1999), pp. 105–110</ref> === वेगवेगळे विजेते (१९८७–१९९६) === {{main|१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६ क्रिकेट विश्वचषक}} भारत आणि पाकिस्तानने १९८७ च्या स्पर्धेचे संयुक्तपणे यजमानपद भूषवले होते, ही स्पर्धा प्रथमच इंग्लंडबाहेर आयोजित करण्यात आली होती. इंग्लंडच्या उन्हाळ्याच्या तुलनेत भारतीय उपखंडात दिवसाच्या प्रकाशाचे तास कमी असल्यामुळे हे खेळ सध्याच्या मानकानुसार प्रति डाव ६० ते ५० षटके कमी करण्यात आले. ऑस्ट्रेलियाने अंतिम फेरीत इंग्लंडचा ७ धावांनी पराभव करून चॅम्पियनशिप जिंकली, इंग्लंड आणि न्यू झीलंड यांच्यातील २०१९ च्या विश्वचषकाच्या अंतिम फेरीतील सर्वात जवळच्या फरकाने. ऑस्ट्रेलिया आणि न्यू झीलंडमध्ये झालेल्या १९९२ विश्वचषकाने खेळात अनेक बदल केले, जसे की रंगीत कपडे, पांढरे चेंडू, दिवस/रात्रीचे सामने आणि क्षेत्ररक्षण प्रतिबंध नियमांमध्ये बदल. वर्णद्वेषाच्या राजवटीच्या पतनानंतर आणि आंतरराष्ट्रीय क्रीडा बहिष्काराच्या समाप्तीनंतर दक्षिण आफ्रिकेच्या क्रिकेट संघाने प्रथमच या स्पर्धेत भाग घेतला. पाकिस्तानने स्पर्धेतील निराशाजनक सुरुवात करून अखेरीस अंतिम फेरीत इंग्लंडचा २२ धावांनी पराभव केला आणि विजेता म्हणून उदयास आला. १९९६ चे चॅम्पियनशिप भारतीय उपखंडात दुसऱ्यांदा आयोजित करण्यात आले होते, त्यात काही गट टप्प्यातील सामन्यांसाठी श्रीलंकेचा यजमान म्हणून समावेश करण्यात आला होता. उपांत्य फेरीत, २५२ धावांचा पाठलाग करताना यजमानांनी १२० धावा करताना आठ विकेट गमावल्यानंतर, ईडन गार्डन्सवर भारतावर दणदणीत विजयाच्या दिशेने वाटचाल करणाऱ्या श्रीलंकेला डीफॉल्टनुसार विजय मिळाला. लाहोर येथे झालेल्या अंतिम सामन्यात श्रीलंकेने ऑस्ट्रेलियाचा सात गडी राखून पराभव करून पहिले विजेतेपद पटकावले. ===ऑस्ट्रेलियाची हॅट्ट्रिक (१९९९–२००७)=== {{main|१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००७ क्रिकेट विश्वचषक}} १९९९ मध्ये, या स्पर्धेचे आयोजन इंग्लंडने केले होते, काही सामने स्कॉटलंड, आयर्लंड, वेल्स आणि नेदरलँडमध्येही आयोजित केले गेले होते.<ref>Browning (1999), p. 274</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=iZq8BAAAQBAJ&q=1999+cricket+world+cup+host&pg=PA7 |title=Cricket World Cup: A Summary of the Tournaments Since 1975 |author=French Toast |publisher=Smashwords |year=2014 |isbn=9781311429230 |format=e-book |access-date=11 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190626181716/https://books.google.com/books?id=iZq8BAAAQBAJ&pg=PA7&dq=1999+cricket+world+cup+host&hl=en&sa=X&ei=d2qJVJyDMYuzUembgYgJ&ved=0CEYQ6AEwBA#v=onepage&q=1999%20cricket%20world%20cup%20host&f=false |archive-date=26 June 2019 |url-status=live }}</ref> विश्वचषक स्पर्धेत बारा संघ सहभागी झाले होते. दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धच्या सुपर सिक्स सामन्यात सामन्याच्या अंतिम षटकात ऑस्ट्रेलियाने आपले लक्ष्य गाठल्यानंतर उपांत्य फेरीसाठी पात्र ठरले.<ref>Browning (1999), pp. 229–231</ref> त्यानंतर त्यांनी दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धच्या उपांत्य फेरीतील सामना बरोबरीत सोडवून अंतिम फेरीत प्रवेश केला जेथे दक्षिण आफ्रिकेचे फलंदाज लान्स क्लुसनर आणि ॲलन डोनाल्ड यांच्यातील मिश्रणाने डोनाल्डला त्याची बॅट सोडली आणि मध्य-पिचमध्ये धावबाद होण्यासाठी अडकले. अंतिम सामन्यात ऑस्ट्रेलियाने पाकिस्तानला १३२ धावांवर संपुष्टात आणले आणि त्यानंतर २० षटकांत आणि आठ गडी राखून लक्ष्य गाठले.<ref>Browning (1999), pp. 232–238</ref> [[File:Australian World Cup treble.jpg|thumb|upright=0.9|१०,००० हून अधिक चाहत्यांच्या जमावाने पहिल्या विश्वचषकाची हॅट्ट्रिक पूर्ण केल्याबद्दल ऑस्ट्रेलियन संघाचे स्वागत केले – मार्टिन प्लेस, सिडनी.]] दक्षिण आफ्रिका, झिम्बाब्वे आणि केन्या यांनी २००३ च्या विश्वचषकाचे यजमानपद भूषवले होते. स्पर्धेत सहभागी होणाऱ्या संघांची संख्या बारा वरून चौदा झाली. श्रीलंका आणि झिम्बाब्वे यांच्यावर केन्याचे विजय – आणि न्यू झीलंड संघाने सुरक्षेच्या कारणास्तव केन्यामध्ये खेळण्यास नकार दिला – यामुळे केन्याला उपांत्य फेरीत पोहोचता आले, हा असोसिएट संघाचा सर्वोत्तम परिणाम आहे.<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/wctimeline/content/current/story/795703.html|publisher=ESPNcricinfo|title=Washouts, walkovers, and black armband protests|access-date=30 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150830100350/http://www.espncricinfo.com/wctimeline/content/current/story/795703.html |archive-date=30 August 2015}}</ref> अंतिम सामन्यात, ऑस्ट्रेलियाने दोन गडी गमावून ३५९ धावा केल्या, जे फायनलमधील आतापर्यंतचे सर्वात मोठे धावसंख्या आहे आणि भारताचा १२५ धावांनी पराभव केला.<ref name="AUS2003">{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport3/cwc2003/hi/newsid_2870000/newsid_2875100/2875135.stm |publisher=BBC Sport |title=Ruthless Aussies lift World Cup |date=23 March 2003 |access-date=29 January 2007 |location=London |archive-url=https://web.archive.org/web/20150328120655/http://news.bbc.co.uk/sport3/cwc2003/hi/newsid_2870000/newsid_2875100/2875135.stm |archive-date=28 March 2015 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=Full tournament schedule |url=http://news.bbc.co.uk/sport3/cwc2003/hi/fixturesresults/default.stm |publisher=BBC Sport |date=23 March 2003 |access-date=22 February 2007 |location=London |archive-url=https://web.archive.org/web/20070218103234/http://news.bbc.co.uk/sport3/cwc2003/hi/fixturesresults/default.stm |archive-date=18 February 2007 |url-status=live }}</ref> २००७ मध्ये, स्पर्धेचे आयोजन वेस्ट इंडीजने केले होते आणि सोळा संघांपर्यंत विस्तारित केले होते.<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/wchistory/content/story/314997.html|publisher=ESPNcricinfo|title=Australia triumph in a tournament to forget|access-date=15 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206124910/http://www.espncricinfo.com/wchistory/content/story/314997.html |archive-date=6 February 2012}}</ref> ग्रुप स्टेजमध्ये वर्ल्ड कपमध्ये पदार्पण करणाऱ्या आयर्लंडकडून पाकिस्तानचा पराभव झाल्यानंतर, पाकिस्तानी प्रशिक्षक बॉब वुलमर त्यांच्या हॉटेलच्या खोलीत मृतावस्थेत आढळले.<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/wc2007/content/story/285953.html|publisher=ESPNcricinfo|title=Bob Woolmer's death stuns cricket world|access-date=4 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121025092541/http://www.espncricinfo.com/wc2007/content/story/285953.html |archive-date=25 October 2012}}</ref> जमैका पोलिसांनी सुरुवातीला वूल्मरच्या मृत्यूचा खून तपास सुरू केला होता पण नंतर त्याचा मृत्यू हृदयविकाराने झाल्याची पुष्टी केली.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/woolmer/content/story/286045.html|publisher=Cricinfo|title=Bob Woolmer investigation round-up|access-date=6 May 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070516215421/http://content-usa.cricinfo.com/woolmer/content/story/286045.html|archive-date=16 May 2007|url-status=live}}</ref> ऑस्ट्रेलियाने फायनलमध्ये श्रीलंकेचा डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धतीने ५३ धावांनी पराभव केला, आणि विश्वचषकातील त्यांची अपराजित धाव २९ सामन्यांपर्यंत वाढवली आणि विजय मिळवला.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/292773.html|publisher=Cricinfo|title=Australia v Sri Lanka, World Cup final, Barbados|date=28 April 2007|access-date=6 May 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20080324035211/http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/292773.html|archive-date=24 March 2008|url-status=live}}</ref> === यजमानांचा विजय (२०११-२०१९) === {{main|२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९ क्रिकेट विश्वचषक}} २०११ च्या विश्वचषकाचे यजमानपद भारत, श्रीलंका आणि बांगलादेश यांनी मिळून दिले होते. २००९ मध्ये श्रीलंकन ​​क्रिकेट संघावर झालेल्या दहशतवादी हल्ल्यानंतर पाकिस्तानचे यजमान हक्क काढून घेण्यात आले होते, मूळतः पाकिस्तानसाठी नियोजित खेळांचे इतर यजमान देशांना पुनर्वितरण करण्यात आले होते.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/cricket/other_international/pakistan/8004684.stm |title=No World Cup matches in Pakistan |publisher=BBC Sport |access-date=15 July 2014 |date=18 April 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090418013231/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/cricket/other_international/pakistan/8004684.stm |archive-date=18 April 2009 |url-status=live}}</ref> विश्वचषकात सहभागी होणाऱ्या संघांची संख्या चौदा करण्यात आली.<ref name="2011WC">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/659953.html|publisher=ESPNcricinfo|title=India end a 28-year-long wait|access-date=29 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130825010536/http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/659953.html |archive-date=25 August 2013}}</ref> ऑस्ट्रेलियाचा २३ मे १९९९ पासून सुरू झालेल्या ३५ विश्वचषक सामन्यांच्या अपराजित मालिकेचा शेवट १९ मार्च २०११ रोजी पाकिस्तानविरुद्धचा अंतिम गट स्टेज सामन्याने केला.<ref>{{cite web|url=http://edition.cnn.com/2011/SPORT/03/19/cricket.australia.pakistan.bangladesh/|title=Pakistan top group after ending Australia's unbeaten World Cup streak|publisher=CNN|date=20 March 2011|access-date=13 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150213185518/http://edition.cnn.com/2011/SPORT/03/19/cricket.australia.pakistan.bangladesh/|archive-date=13 February 2015|url-status=live}}</ref> मुंबईतील वानखेडे स्टेडियमवर झालेल्या अंतिम सामन्यात भारताने श्रीलंकेचा ६ गडी राखून पराभव करून त्यांचे दुसरे विश्वचषक जिंकले आणि घरच्या मैदानावर विश्वचषक जिंकणारा भारत पहिला देश बनला.<ref name="2011WC"/> विश्वचषकाच्या फायनलमध्ये दोन आशियाई देश आमनेसामने येण्याची ही पहिलीच वेळ होती.<ref>{{cite web|title=ICC Cricket World Cup|publisher=ESPN|url=https://www.espn.com/extra/cricket/topics/_/page/icc-cricket-world-cup|access-date=2 January 2022}}</ref> ऑस्ट्रेलिया आणि न्यू झीलंड यांनी संयुक्तपणे २०१५ च्या विश्वचषकाचे यजमानपद भूषवले होते. सहभागींची संख्या चौदा राहिली. स्पर्धेत एकूण तीन विजयांसह आयर्लंड सर्वात यशस्वी सहयोगी राष्ट्र ठरला. न्यू झीलंडने रोमहर्षक पहिल्या उपांत्य फेरीत दक्षिण आफ्रिकेचा पराभव करून त्यांच्या पहिल्या विश्वचषकाच्या अंतिम फेरीत प्रवेश केला. मेलबर्न येथे झालेल्या अंतिम सामन्यात ऑस्ट्रेलियाने न्यू झीलंडचा सात गडी राखून पराभव करत पाचव्यांदा विश्वचषक जिंकला.<ref name="AUS2015">{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/cricket/32105654 |title=Cricket World Cup 2015: Australia crush New Zealand in final |publisher=BBC Sport |access-date=29 March 2015 |date=29 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150329232637/http://www.bbc.co.uk/sport/0/cricket/32105654 |archive-date=29 March 2015 |url-status=live }}</ref> [[File:Englandvictorylap.png|thumb|right|इंग्लंडने १४ जुलै २०१९ रोजी त्यांच्या विजयानंतर लॉर्ड्सच्या आसपास आदरांजली वाहिली.]] २०१९ च्या विश्वचषकाचे आयोजन इंग्लंड आणि वेल्स यांनी केले होते. सहभागींची संख्या १० पर्यंत कमी करण्यात आली. पावसामुळे राखीव दिवशी ढकलण्यात आलेल्या पहिल्या उपांत्य फेरीत न्यू झीलंडने भारताचा पराभव केला.<ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/india-vs-new-zealand-live-score-world-cup-2019-semi-final/articleshow/70139254.cms|title=India vs New Zealand Highlights, World Cup 2019 semi-final: Match defers to reserve day|work=द टाइम्स ऑफ इंडिया|date=9 July 2019|access-date=15 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190711180216/https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/india-vs-new-zealand-live-score-world-cup-2019-semi-final/articleshow/70139254.cms|archive-date=11 July 2019|url-status=live}}</ref> दुसऱ्या उपांत्य फेरीत इंग्लंडने गतविजेत्या ऑस्ट्रेलियाचा पराभव केला. याआधी कोणत्याही अंतिम फेरीतील संघाने विश्वचषक जिंकला नव्हता. फायनलमध्ये, ५० षटकांनंतर स्कोअर २४१ वर टाय झाला आणि सामना सुपर ओव्हरमध्ये गेला, त्यानंतर स्कोअर पुन्हा १५ वर टाय झाला. विश्वचषक इंग्लंडने जिंकला होता, ज्यांच्या चौकारांची संख्या न्यू झीलंडपेक्षा जास्त होती.<ref>{{Cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/8039/report/1144530/england-vs-new-zealand-final-icc-cricket-world-cup-2019/ |title=Epic final tied, Super Over tied,England win World Cup on boundary count |date=14 July 2019 |access-date=15 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190715032534/https://www.espncricinfo.com/series/8039/report/1144530/england-vs-new-zealand-final-icc-cricket-world-cup-2019/ |archive-date=15 July 2019 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/48985109|title=England win Cricket World Cup: A golden hour ends in a champagne super over|date=14 July 2019|last=Fordyce|first=Tom|publisher=BBC Sport|access-date=15 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190714235602/https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/48985109|archive-date=14 July 2019|url-status=live}}</ref> ==स्वरूप== ===पात्रता=== {{main|क्रिकेट विश्वचषक पात्रता प्रक्रिया}} १९७५ मधील पहिल्या विश्वचषकापासून ते २०१९ च्या विश्वचषकापर्यंत, भाग घेणारे बहुसंख्य संघ आपोआप पात्र ठरले. २०१५ विश्वचषकापर्यंत हे मुख्यतः आयसीसी चे पूर्ण सदस्यत्व असल्यामुळे होते आणि २०१९ विश्वचषकासाठी हे मुख्यतः आयसीसी एकदिवसीय चॅम्पियनशिपमधील क्रमवारीत स्थान मिळवून होते.<ref>{{cite news|title=Cricket World Cup 2019 to stay at only 10 teams|publisher=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/33296828|access-date=22 August 2022}}</ref> १९७९ मधील दुसऱ्या विश्वचषकापासून ते २०१९ च्या विश्वचषकापर्यंत, आपोआप पात्र ठरलेल्या संघांमध्ये पात्रता प्रक्रियेद्वारे विश्वचषकासाठी पात्र ठरलेल्या इतर काही संख्येने सामील झाले. पहिली पात्रता स्पर्धा म्हणजे आयसीसी ट्रॉफी;<ref>{{Cite web|url=https://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/ICCT2005/ARTICLES/history.html|title=Cricinfo - 2005 ICC Trophy in Ireland|website=static.espncricinfo.com|accessdate=6 April 2023}}</ref> नंतर प्री-क्वालिफायिंग टूर्नामेंट्ससह प्रक्रिया विस्तारते. २०११ विश्वचषकासाठी, आयसीसी वर्ल्ड क्रिकेट लीगने भूतकाळातील पूर्व-पात्रता प्रक्रियेची जागा घेतली; आणि "आयसीसी ट्रॉफी" चे नाव बदलून "आयसीसी पुरुष क्रिकेट विश्वचषक पात्रता" असे करण्यात आले.<ref>{{cite web |url=http://www.icc-cricket.com/icc/development/wcl/ |publisher=ICC |title=World Cricket League |access-date=28 January 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070119011351/http://www.icc-cricket.com/icc/development/wcl/ |archive-date=19 January 2007 |आर्काईव्ह दिनांक=2007-01-19 |आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20070119011351/http://www.icc-cricket.com/icc/development/wcl/ }}</ref> वर्ल्ड क्रिकेट लीग ही आयसीसीच्या सहयोगी आणि संलग्न सदस्यांना पात्र होण्यासाठी अधिक संधी देण्यासाठी प्रदान केलेली पात्रता प्रणाली होती. पात्र ठरलेल्या संघांची संख्या वर्षभर वेगवेगळी असते.<ref>{{Cite web|url=https://static1.squarespace.com/static/533e6b7de4b0d84a3bd7c4be/t/5c3a7f7288251b8b3c637260/1547337591744/Cricket.pdf|title=International Cricket Council February 2019|website=static1.squarespace.com}}</ref> २०२३ च्या विश्वचषकापासून, फक्त यजमान देश आपोआप पात्र होतील. सर्व देश पात्रता निश्चित करण्यासाठी लीगच्या मालिकेत सहभागी होतील, ज्यामध्ये स्वयंचलित प्रमोशन आणि रेलेगेशन एका विश्वचषकाच्या चक्रातून दुसऱ्या टप्प्यापर्यंत विभागणी केली जाईल.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/27384084/how-teams-secure-qualification-rank-no-1-32 |title=The road to World Cup 2023: how teams can secure qualification, from rank No. 1 to 32 |work=ESPN Cricinfo |access-date=22 August 2022}}</ref> ===स्पर्धा=== [[File:ICC CWC 2007 team captains.jpg|thumb|upright=0.9|२००७ क्रिकेट विश्वचषकाचे कर्णधार.]] क्रिकेट विश्वचषकाचे स्वरूप त्याच्या इतिहासात खूप बदलले आहे. पहिल्या चार स्पर्धांपैकी प्रत्येक स्पर्धा आठ संघांद्वारे खेळली गेली, चारच्या दोन गटांमध्ये विभागली गेली.<ref>{{cite web|url=http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_1975.html|publisher=[[icc.cricket.org]]|title=1st tournament|access-date=19 February 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071217093647/http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_1975.html|archive-date=17 December 2007|आर्काईव्ह दिनांक=2007-12-17|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20071217093647/http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_1975.html|url-status=dead}}</ref> स्पर्धेमध्ये दोन टप्पे, एक गट टप्पा आणि बाद फेरीचा समावेश होता. प्रत्येक गटातील चार संघ राऊंड-रॉबिन गट टप्प्यात एकमेकांशी खेळले, प्रत्येक गटातील शीर्ष दोन संघ उपांत्य फेरीत पोहोचले. उपांत्य फेरीतील विजेते अंतिम फेरीत एकमेकांविरुद्ध खेळले. वर्णद्वेषाच्या बहिष्काराच्या समाप्तीच्या परिणामी दक्षिण आफ्रिकेने १९९२ मध्ये पाचव्या स्पर्धेत पुनरागमन केल्यामुळे, गट टप्प्यात नऊ संघ एकमेकांशी एकदा खेळले आणि अव्वल चार संघ उपांत्य फेरीत पोहोचले.<ref>{{cite web|url=http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_199192.html|publisher=[[icc.cricket.org]]|title=92 tournament|access-date=19 February 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071217093653/http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_199192.html|archive-date=17 December 2007|आर्काईव्ह दिनांक=2007-12-17|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20071217093653/http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_199192.html|url-status=dead}}</ref> १९९६ मध्ये सहा संघांच्या दोन गटांसह या स्पर्धेचा आणखी विस्तार करण्यात आला.<ref>{{cite web|url=http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_199596.html|publisher=[[icc.cricket.org]]|title=96 tournament|access-date=19 February 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071217093658/http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_199596.html|archive-date=17 December 2007|आर्काईव्ह दिनांक=2007-12-17|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20071217093658/http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_199596.html|url-status=dead}}</ref> प्रत्येक गटातील अव्वल चार संघ उपांत्यपूर्व आणि उपांत्य फेरीत पोहोचले.<ref>{{Cite web |title=Wills World Cup, 1996 schedule, live scores and results |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/653/wills-world-cup-1996 |access-date=2023-07-05 |website=Cricbuzz |language=en}}</ref> १९९९ आणि २००३ च्या विश्वचषक स्पर्धेसाठी वेगळे स्वरूप वापरले गेले. संघांना दोन पूलमध्ये विभागण्यात आले होते, प्रत्येक पूलमधील शीर्ष तीन संघ ''सुपर सिक्स'' मध्ये पुढे जात होते.<ref name="super6">{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC99/WC99_TABLE.html|publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|title=Super 6|access-date=19 February 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070222100838/http://www.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC99/WC99_TABLE.html|archive-date=22 February 2007|url-status=live}}</ref> ''सुपर सिक्स'' संघ इतर तीन संघांशी खेळले जे इतर गटातून पुढे गेले. जसजसे ते पुढे जात होते, तसतसे संघांनी मागील सामन्यांमधून त्यांचे गुण त्यांच्या बरोबरीने पुढे जात असलेल्या इतर संघांविरुद्ध पुढे नेले आणि त्यांना गट टप्प्यात चांगली कामगिरी करण्यासाठी प्रोत्साहन दिले.<ref name="super6"/> "सुपर सिक्स" टप्प्यातील अव्वल चार संघ उपांत्य फेरीत पोहोचले, विजेते अंतिम फेरीत खेळतील.<ref>{{Cite web |title=ICC World Cup, 1999 schedule, live scores and results |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/718/icc-world-cup-1999 |access-date=2023-07-05 |website=Cricbuzz |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Cricket World Cup History 2003: Winners, Runners-up, Stats of World Cup 2003 |url=https://sports.ndtv.com/world-cup-2019/history/2003-cricket-world-cup |access-date=2023-07-05 |website=NDTVSports.com |language=en |archive-date=2023-07-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230705061919/https://sports.ndtv.com/world-cup-2019/history/2003-cricket-world-cup |url-status=dead }}</ref> २००७ च्या विश्वचषकात वापरल्या गेलेल्या फॉरमॅटमध्ये १६ संघांना चार गटांमध्ये वाटप करण्यात आले होते.<ref>{{cite web|url=http://www.cricketworldcup.com/TeamGroupings.html|publisher=cricket world cup|title=World Cup groups|access-date=28 January 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070126002928/http://www.cricketworldcup.com/TeamGroupings.html|archive-date=26 January 2007|url-status=dead|आर्काईव्ह दिनांक=2007-01-26|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20070126002928/http://www.cricketworldcup.com/TeamGroupings.html}}</ref> प्रत्येक गटात, संघ एकमेकांशी राउंड-रॉबिन स्वरूपात खेळले. संघांना विजयासाठी गुण आणि बरोबरीसाठी अर्धा गुण मिळाले. प्रत्येक गटातील अव्वल दोन संघ ''सुपर आठ'' फेरीत पुढे गेले. "सुपर आठ" संघांनी इतर सहा संघांशी खेळले ज्यांनी वेगवेगळ्या गटांमधून प्रगती केली. संघांनी गट टप्प्याप्रमाणेच गुण मिळवले, परंतु त्याच गटातून ''सुपर आठ'' टप्प्यात पात्र ठरलेल्या इतर संघांविरुद्ध मागील सामन्यांमधून त्यांचे गुण पुढे नेले.<ref>{{cite web|url=http://www.cricketworldcup.com/pdfs/event-overview.pdf|publisher=cricketworldcup.com|title=About the Event|access-date=2 September 2006|page=1|archive-url=https://web.archive.org/web/20060905225042/http://www.cricketworldcup.com/pdfs/event-overview.pdf|archive-date=5 September 2006|url-status=dead|आर्काईव्ह दिनांक=2006-09-05|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20060905225042/http://www.cricketworldcup.com/pdfs/event-overview.pdf}}</ref> ''सुपर आठ'' फेरीतील अव्वल चार संघ उपांत्य फेरीत पोहोचले आणि उपांत्य फेरीतील विजेते अंतिम फेरीत खेळले.<ref>{{Cite web |title=ICC World Cup, 2007 schedule, live scores and results |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/905/icc-world-cup-2007 |access-date=2023-07-05 |website=Cricbuzz |language=en}}</ref> २०११ आणि २०१५ विश्वचषक स्पर्धेत<ref>{{cite web|url=http://www.cricknews.net/|publisher=cricknews.net|title=2015 Cricket World Cup|access-date=3 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150203120741/http://www.cricknews.net/|archive-date=3 February 2015|url-status=dead|आर्काईव्ह दिनांक=2015-02-03|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20150203120741/http://www.cricknews.net/}}</ref> वापरल्या गेलेल्या फॉरमॅटमध्ये सात संघांचे दोन गट होते, प्रत्येक संघ राऊंड-रॉबिन फॉरमॅटमध्ये खेळतो. प्रत्येक गटातील अव्वल चार संघांनी उपांत्यपूर्व फेरी, उपांत्य फेरी आणि शेवटी अंतिम फेरीचा समावेश करून बाद फेरीत प्रवेश केला.<ref>{{cite news |first=K.R. |last=Nayar |title=International Cricket Council approves 14-team cup |url=http://gulfnews.com/sport/cricket/international-cricket-council-approves-14-team-cup-1.829620 |work=[[Gulf News]] |date=29 June 2011 |access-date=2 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110701153544/http://gulfnews.com/sport/cricket/international-cricket-council-approves-14-team-cup-1.829620 |archive-date=1 July 2011 |url-status=live }}</ref> स्पर्धेच्या २०१९ आणि २०२३ आवृत्त्यांमध्ये, सहभागी संघांची संख्या १० पर्यंत घसरली. प्रत्येक संघाने उपांत्य फेरीत प्रवेश करण्यापूर्वी राऊंड रॉबिन स्वरूपात एकदा एकमेकांविरुद्ध खेळायचे आहे, <ref>{{cite web|last=Smale|first=Simon|title=The Cricket World Cup 2019 has shrunk to exclude the minnows, but why? And how come it's still so long?|publisher=Australian Broadcasting Corporation|date=4 June 2019|url=https://www.abc.net.au/news/2019-06-05/cricket-world-cup-minnows-where-have-they-gone/11176128|access-date=18 October 2020}}</ref> १९९२ विश्वचषकासारखेच स्वरूप. २०२७ आणि २०३१ च्या विश्वचषकात १४ संघ असतील, ज्याचे स्वरूप २००३ च्या आवृत्तीसारखेच असेल.<ref>{{cite web|url=https://sixsports.in/icc-announces-world-cup-schedule-14-teams-in-2027-and-2031/|title=ICC announces World Cup schedule; 14 teams in 2027 And 2031|website=Six Sports|date=2 June 2021|access-date=2 June 2021|archive-date=1 April 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220401040539/https://sixsports.in/icc-announces-world-cup-schedule-14-teams-in-2027-and-2031/|url-status=dead|आर्काईव्ह दिनांक=2022-04-01|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20220401040539/https://sixsports.in/icc-announces-world-cup-schedule-14-teams-in-2027-and-2031/}}</ref> <ref>{{cite web |url=https://cricinfo.pro/cricket-world-cup-2023-date-teams-stadiums-tickets/ |title=Mark your calendars for the Cricket World Cup 2023 as the tournament is set to begin on October 5, 2023. The matches will continue until November 19, 2023 |website=Cricinfo |date=7 September 2023 |access-date=11 September 2023 |archive-date=2023-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231202180940/https://cricinfo.pro/cricket-world-cup-2023-date-teams-stadiums-tickets/ |url-status=dead }}</ref> {| class="wikitable sortable" ! colspan=7|स्पर्धेच्या स्वरूपांचा सारांश |- !# !वर्ष !यजमान !संघ !सामने !प्राथमिक टप्पा !अंतिम टप्पा |- | style="text-align:center" |१ | style="text-align:center" |[[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]] | rowspan="2" |{{flag|इंग्लंड}} | rowspan=4 style="text-align:center" |८ | rowspan=2 style="text-align:center" |१५ | rowspan=2 style="text-align:center" | ४ संघांचे २ गट: १२ सामने | rowspan=4 style="text-align:center" | ४ संघांची बाद फेरी (गट विजेते आणि उपविजेते): ३ सामने |- | style="text-align:center" |२ | style="text-align:center" |[[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]] |- | style="text-align:center" |३ | style="text-align:center" |[[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]] |{{flag|इंग्लंड}}<br />{{flag|वेल्स}} | rowspan="2" style="text-align:center" |२७ | rowspan=2 style="text-align:center" | ४ संघांचे २ गट: २४ सामने |- | style="text-align:center" |४ | style="text-align:center" |[[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]] |{{flag|भारत}}<br/>{{flag|पाकिस्तान}} |- | style="text-align:center" |५ | style="text-align:center" |[[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]] |{{flag|ऑस्ट्रेलिया}}<br/>{{flag|न्यू झीलंड}} | style="text-align:center" | ९ | style="text-align:center" | ३९ | style="text-align:center" | ९ संघांचा १ गट: ३६ सामने | style="text-align:center" | ४ संघाची बाद फेरी (गटातील शीर्ष ४ संघ): ३ सामने |- | style="text-align:center" |६ | style="text-align:center" |[[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]] |{{flag|भारत}}<br/>{{flag|पाकिस्तान}}<br/>{{flag|श्रीलंका}} | rowspan=2 style="text-align:center" | १२ | style="text-align:center" | ३७ | style="text-align:center" | ६ संघांचे २ गट: ३० सामने | style="text-align:center" | ८ संघांची बाद फेरी (प्रत्येक गटातील शीर्ष ४ संघ): ७ सामने |- | style="text-align:center" |७ | style="text-align:center" |[[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]] |{{flag|इंग्लंड}}<br/>{{flag|आयर्लंड}}<br/>{{flag|नेदरलँड}}<br/>{{flag|स्कॉटलंड}}<br/>{{flag|वेल्स}} | style="text-align:center" | ४२ | style="text-align:center" | ६ संघांचे २ गट: ३० सामने | style="text-align:center" rowspan=2 | सुपर सिक्स (प्रत्येक गटातील शीर्ष ३ संघ): ९ सामने<br/>४ संघाची बाद फेरी (सुपर सिक्समधील शीर्ष ४ संघ): ३ सामने |- | style="text-align:center" |८ | style="text-align:center" |[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]] |{{flag|दक्षिण आफ्रिका}}<br/>{{flag|केन्या}}<br/>{{flag|झिम्बाब्वे}} | style="text-align:center" | १४ | style="text-align:center" | ५४ | style="text-align:center" | ७ संघांचे २ गट: ४२ सामने |- | style="text-align:center" |९ | style="text-align:center" |[[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]] |{{flag|वेस्ट इंडीज|cricket}} | style="text-align:center" | १६ | style="text-align:center" | ५१ | style="text-align:center" | ४ संघांचे ४ गट: २४ सामने | style="text-align:center" | सुपर आठ (प्रत्येक गटात शीर्ष २ संघ): २४ सामने<br/>४ संघाची बाद फेरी (सुपर आठमधील शीर्ष ४ संघ): ३ सामने |- | style="text-align:center" |१० | style="text-align:center" |[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]] |{{flag|भारत}}<br/>{{flag|बांगलादेश}}<br/>{{flag|श्रीलंका}} | rowspan=2 style="text-align:center" | १४ | rowspan=2 style="text-align:center" | ४९ | rowspan=2 style="text-align:center" | ७ संघांचे २ गट: ४२ सामने | rowspan=2 style="text-align:center" | ८ संघाची बाद फेरी (प्रत्येक गटात शीर्ष ४ संघ): ७ सामने |- | style="text-align:center" |११ | style="text-align:center" |[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]] |{{flag|ऑस्ट्रेलिया}}<br/>{{flag|न्यू झीलंड}} |- | style="text-align:center" |१२ | style="text-align:center" |[[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]] |{{flag|इंग्लंड}}<br/>{{flag|वेल्स}} | rowspan=2 style="text-align:center" | १० | rowspan=2 style="text-align:center" | ४८ | rowspan=2 style="text-align:center" | १० संघांचा १ गट: ४५ सामने | rowspan=2 style="text-align:center" | ४ संघाची बाद फेरी (गटातील शीर्ष ४ संघ): ३ सामने |- | style="text-align:center" |१३ | style="text-align:center" |[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] |{{flag|भारत}} |- | style="text-align:center" |१४ | style="text-align:center" |[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|''२०२७'']] |{{flag|दक्षिण आफ्रिका}}<br/>{{flag|नामिबिया}}<br/>{{flag|झिम्बाब्वे}} | rowspan="2" style="text-align:center" |''१४'' | rowspan="2" style="text-align:center" |''५४'' | rowspan="2" style="text-align:center" |''७ संघांचे २ गट: ४२ सामने'' | rowspan="2" style="text-align:center" |''सुपर सिक्स (प्रत्येक गटातील शीर्ष ३ संघ): ९ सामने<br />४ संघाची बाद फेरी (सुपर सिक्समधील शीर्ष ४ संघ): ३ सामने'' |- | style="text-align:center" |१५ | style="text-align:center" |''२०३१'' |{{flag|भारत}}<br/>{{flag|बांगलादेश}} |} ==ट्रॉफी== {{main|क्रिकेट विश्वचषक ट्रॉफी}} आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक ट्रॉफी विश्वचषक विजेत्यांना सादर केली जाते. सध्याची ट्रॉफी १९९९ च्या चॅम्पियनशिपसाठी तयार करण्यात आली होती आणि स्पर्धेच्या इतिहासातील हे पहिले कायमस्वरूपी पारितोषिक होते. याआधी प्रत्येक विश्वचषकासाठी वेगवेगळ्या ट्रॉफी बनवण्यात आल्या होत्या.<ref>{{cite web|url=http://www.cricket-worldcup2015.net/2015/02/trophy-is-first-permanent-prize-in-cricket-world-cup.html|publisher=cricket-worldcup2015.net|title=Trophy is first permanent prize in Cricket World Cup|access-date=9 November 2007|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150203150018/http://www.cricket-worldcup2015.net/2015/02/trophy-is-first-permanent-prize-in-cricket-world-cup.html|archive-date=3 February 2015|आर्काईव्ह दिनांक=2015-09-07|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20150907181704/http://www.cricket-worldcup2015.net/2015/02/trophy-is-first-permanent-prize-in-cricket-world-cup.html}}</ref>{{Clarify|reason=is this right? were there different Prudential Cups, or was the same Cup used three times?|date=March 2023}} दोन महिन्यांच्या कालावधीत गॅरार्ड आणि कंपनीच्या कारागिरांच्या टीमने लंडनमध्ये ट्रॉफीची रचना आणि निर्मिती केली होती.<ref name=guardian_2015 /><ref>{{Cite web |title=Trophies {{!}} Famous Trophies |url=https://garrard.com/en/trophies/famous-trophies/ |access-date=2022-08-01 |website=Garrard |language=en-GB}}</ref> सध्याची ट्रॉफी चांदी आणि गिल्टपासून बनविली गेली आहे आणि तीन चांदीच्या स्तंभांनी एक सोनेरी ग्लोब आहे. स्टंप आणि बेल्सच्या आकाराचे स्तंभ, क्रिकेटच्या तीन मूलभूत पैलूंचे प्रतिनिधित्व करतात: फलंदाजी, गोलंदाजी आणि क्षेत्ररक्षण, तर ग्लोब हे क्रिकेट बॉलचे वैशिष्ट्य आहे.<ref>{{cite web|url=http://www.webindia123.com/Sports/cricket/iccworldcup/history.htm|publisher=webindia123.com|title=Cricket World Cup- Past Glimpses|access-date=31 October 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20080323235801/http://www.webindia123.com/Sports/cricket/iccworldcup/history.htm|archive-date=23 March 2008|url-status=live}}</ref> पृथ्वीच्या अक्षीय झुकावचे प्रतीक म्हणून शिवण झुकलेली आहे. हे ६० सेंटीमीटर (२.० फूट) उंच आहे आणि त्याचे वजन अंदाजे ११ किलोग्रॅम (२४ पौंड) आहे. मागील विजेत्यांची नावे ट्रॉफीच्या पायावर कोरलेली आहेत, एकूण वीस शिलालेखांसाठी जागा आहे. आयसीसी मूळ ट्रॉफी ठेवते. केवळ शिलालेखांमध्ये भिन्न असलेली प्रतिकृती विजेत्या संघाला कायमस्वरूपी दिली जाते.<ref>{{cite web|url=http://www.icc-cricket.com/cricket-world-cup/about|publisher=[[International Cricket Council]]|title=About the Tournament|access-date=4 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140625075114/http://www.icc-cricket.com/cricket-world-cup/about |archive-date=25 June 2014}}</ref> ==मीडिया कव्हरेज== ही स्पर्धा जगातील सर्वाधिक पाहिल्या गेलेल्या क्रीडा स्पर्धांपैकी एक आहे<ref>{{cite web|url=http://www.totalsportek.com/news/cricket-world-cup-third-most-watched-sports-event/|title=Cricket World Cup 2015 3rd Most Watched Sports Event In The World|publisher=Total Sportek|date=11 January 2015|access-date=17 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325171256/http://www.totalsportek.com/news/cricket-world-cup-third-most-watched-sports-event/|archive-date=25 March 2015|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Baker |first=Alison |date=2022-07-25 |title=The Most Watched Sporting Events in The World |url=https://www.roadtrips.com/blog/the-most-watched-sporting-events-in-the-world/ |access-date=2023-07-05 |website=Roadtrips |language=en-US}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.roadtrips.com/blog/the-most-watched-sporting-events-in-the-world/|title=The Most Watched Sporting Events in The World|last=Baker|first=Alison|date=25 July 2022|access-date=15 October 2022|website=www.roadtrips.com}}</ref> आणि एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट अधिक प्रस्थापित झाल्यामुळे लागोपाठच्या स्पर्धांमुळे प्रसारमाध्यमांचे लक्ष वाढत आहे. २०११ क्रिकेट विश्वचषक २०० हून अधिक देशांमध्ये २.२ अब्जाहून अधिक प्रेक्षकांसाठी प्रसारित करण्यात आला.<ref name=guardian_2015>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/sport/blog/2015/feb/12/cricket-world-cup-icc-50-overs|title=More money, more viewers and fewer runs in prospect for intriguing World Cup|newspaper=The Guardian|date=12 February 2015|access-date=17 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150304022954/http://www.theguardian.com/sport/blog/2015/feb/12/cricket-world-cup-icc-50-overs|archive-date=4 March 2015|url-status=live}}</ref><ref name="CWC">{{cite web|url=http://www.cricketworldcup.com/icc-marketing.html|publisher=cricketworldcup.com|title=World Cup Overview|access-date=29 January 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070124001408/http://www.cricketworldcup.com/icc-marketing.html|archive-date=24 January 2007|url-status=dead|आर्काईव्ह दिनांक=2007-01-24|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20070124001408/http://www.cricketworldcup.com/icc-marketing.html}}</ref> मुख्यतः २०११ आणि २०१५ विश्वचषकासाठी दूरचित्रवाणी अधिकार अमेरिकी १.१ अब्ज डॉलर पेक्षा जास्त विकले गेले<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/current/story/271994.html|publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|author=Cricinfo staff|title=ICC rights for to ESPN-star|access-date=30 January 2007|date=9 December 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20090201130926/http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/current/story/271994.html|archive-date=1 February 2009|url-status=live}}</ref> आणि प्रायोजकत्व अधिकार आणखी अमेरिकी ५०० दशलक्ष डॉलर मध्ये विकले गेले.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/276853.html|publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|author=Cricinfo staff|title=ICC set to cash in on sponsorship rights|access-date=30 January 2007|date=18 January 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20090201130947/http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/276853.html|archive-date=1 February 2009|url-status=live}}</ref> आयसीसी ने २०१९ विश्वचषकासाठी एकूण १.६ अब्ज दर्शक तसेच स्पर्धेच्या डिजिटल व्हिडिओला ४.६ अब्ज व्ह्यूजचा दावा केला आहे.<ref name="2019 ICC viewership">{{Cite web|title=ICC Men's Cricket World Cup gives GDP 350 million boost to UK economy|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/1634008|access-date=2021-04-08|website=www.icc-cricket.com|language=en}}</ref> स्पर्धेतील सर्वात जास्त पाहिलेला सामना भारत आणि पाकिस्तान यांच्यातील गट गेम होता, जो ३०० दशलक्षाहून अधिक लोकांनी थेट पाहिला होता.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/1346930|title=2019 Men's Cricket World Cup most watched ever|date=16 September 2019|access-date=15 October 2022|website=www.icc-cricket.com}}</ref> ==प्रेक्षकांची उपस्थिती== {| class="wikitable sortable" style="text-align:left" |- ! वर्ष !! यजमान !! एकूण उपस्थिती !! संदर्भ |- | [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]] || दक्षिण आफ्रिका, झिम्बाब्वे, केन्या || ६,२६,८४५ || <ref>{{cite web |url=http://www.icc-cricket.com/icc/news/quarterly/quarterly_3.pdf |publisher=ICC |title=Cricket World Cup 2003 |page=12 |access-date=29 January 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060321201920/http://www.icc-cricket.com/icc/news/quarterly/quarterly_3.pdf |archive-date=21 March 2006 |आर्काईव्ह दिनांक=2006-03-21 |आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20060321201920/http://www.icc-cricket.com/icc/news/quarterly/quarterly_3.pdf }}</ref> |- | [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]] || वेस्ट इंडीज || ६,७२,००० || <ref>{{cite web |url=http://content-usa.cricinfo.com/westindies/content/current/story/301516.html |title=World Cup profits boost debt-ridden Windies board |publisher=Content-usa.cricinfo.com |access-date=24 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080324094443/http://content-usa.cricinfo.com/westindies/content/current/story/301516.html |archive-date=24 March 2008 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|publisher=cricketworld.com|title=ICC CWC 2007 Match Attendance Soars Past 400,000|access-date=25 April 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928071404/http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|archive-date=28 September 2007|आर्काईव्ह दिनांक=2007-09-28|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20070928071404/http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|url-status=dead}}</ref> |- | [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]] || भारत, श्रीलंका, बांगलादेश || १२,२९,८२६ || <ref>{{cite web |url=http://content-usa.cricinfo.com/westindies/content/current/story/301516.html |title=World Cup profits boost debt-ridden Windies board |publisher=Content-usa.cricinfo.com |access-date=24 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080324094443/http://content-usa.cricinfo.com/westindies/content/current/story/301516.html |archive-date=24 March 2008 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|publisher=cricketworld.com|title=ICC CWC 2007 Match Attendance Soars Past 400,000|access-date=25 April 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928071404/http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|archive-date=28 September 2007|आर्काईव्ह दिनांक=2007-09-28|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20070928071404/http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|url-status=dead}}</ref> |- | [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]] || ऑस्ट्रेलिया, न्यू झीलंड || ११,०६,४२० || <ref>{{cite web |url=http://content-usa.cricinfo.com/westindies/content/current/story/301516.html |title=World Cup profits boost debt-ridden Windies board |publisher=Content-usa.cricinfo.com |access-date=24 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080324094443/http://content-usa.cricinfo.com/westindies/content/current/story/301516.html |archive-date=24 March 2008 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|publisher=cricketworld.com|title=ICC CWC 2007 Match Attendance Soars Past 400,000|access-date=25 April 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928071404/http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|archive-date=28 September 2007|आर्काईव्ह दिनांक=2007-09-28|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20070928071404/http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|url-status=dead}}</ref> |- | [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]] || इंग्लंड आणि वेल्स || ७,५२,००० || <ref>{{cite web |title=2019 Cricket World Cup delivers UK£350m boost for UK economy |first=Sam |last=Carp |url=https://www.sportspromedia.com/news/2019-cricket-world-cup-uk-economy-impact-england-wales/?zephr_sso_ott=mabKiL |date=4 March 2020 |access-date=18 May 2023 |publisher=SportsPro Daily}}</ref> |- | [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] || भारत || १२,५०,३०७ ||<ref>{{cite web |title=Record-Breaking 1.25 million spectators turn out for ICC Men's Cricket World Cup 2023|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/3790838 |date=21 November 2023 |access-date=21 November 2023 |publisher=cricketworldcup.com}}</ref> |} ==यजमानांची निवड== {{main|क्रिकेट विश्वचषकाचे यजमान}} आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेची कार्यकारी समिती क्रिकेट विश्वचषक आयोजित करण्यासाठी उत्सुक असलेल्या राष्ट्रांनी केलेल्या बोलींची तपासणी केल्यानंतर स्पर्धेच्या यजमानांसाठी मतदान करते.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/245789.html|publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|title=Asia to host 2011 World Cup|date=30 April 2006|access-date=9 February 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20120928205442/http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/245789.html|archive-date=28 September 2012|url-status=live}}</ref> {{location map+|Earth | float = center | width = 900 |caption=क्रिकेट विश्वचषकाचे यजमान देश |places= {{Location map~|Earth|position=bottom|lat=51.300000|long=00.07000|label='''[[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]]''',<br />'''[[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]]''','''[[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]]''',<br />'''[[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]]''','''[[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]]'''}} {{Location map~|Earth|position=bottom|lat=28.363600|long=77.13480|label='''[[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]]''',<br />'''[[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]''','''[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]''',<br />'''[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]''','''२०३१'''}} {{Location map~|Earth|position=left|lat=33.360000|long=73.02000|label='''[[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]]''','''[[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]'''}} {{Location map~|Earth|position=right|lat=23.455000|long=90.23200|label='''[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]''','''२०३१'''}} {{Location map~|Earth|position=bottom|lat=06.540400|long=79.50340|label='''[[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]''','''[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]'''}} {{Location map~|Earth|position=left|lat=17.581700|long=-76.47350|label='''[[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]]'''}} {{Location map~|Earth|position=bottom|lat=-18.261700|long=130.50280|label='''[[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]]''','''[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]'''}} {{Location map~|Earth|position=left|lat=-43.314800|long=172.37130|label='''[[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]]''','''[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]'''}} {{Location map~|Earth|position=right|lat=01.16000|long=36.48|label='''[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]'''}} {{Location map~|Earth|position=bottom|lat=-26.121600|long=28.02440|label='''[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]''','''[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]]'''}} {{Location map~|Earth|position=top|lat=-17.494500|long=31.03080|label='''[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]''','''[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]]'''}} {{Location map~|Earth|position=left|lat=-22.340000|long=17.05000|label='''[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]]'''}} }} [[File:Civic Centre-2003 CWC.jpg|thumb|दक्षिण आफ्रिकेतील २००३ क्रिकेट विश्वचषकाच्या निमित्ताने नागरी केंद्र उजळले]] इंग्लंडने पहिल्या तीन स्पर्धांचे आयोजन केले होते. आयसीसीने ठरवले की इंग्लंडने पहिली स्पर्धा आयोजित करावी कारण ते उद्घाटन कार्यक्रम आयोजित करण्यासाठी आवश्यक संसाधने समर्पित करण्यास तयार होते.<ref name="ENGHOST">{{cite web|url=http://www.cricworld.com/news/wchistory03feb.htm|publisher=cricworld.com|title=The History of World Cup's|access-date=19 September 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20070313181419/http://www.cricworld.com/news/wchistory03feb.htm|archive-date=13 March 2007|url-status=dead|आर्काईव्ह दिनांक=2007-03-13|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20070313181419/http://www.cricworld.com/news/wchistory03feb.htm}}</ref> भारताने तिसऱ्या क्रिकेट विश्वचषकाचे यजमानपद स्वेच्छेने स्वीकारले, परंतु बहुतेक आयसीसी सदस्यांनी इंग्लंडला प्राधान्य दिले कारण जूनमध्ये इंग्लंडमध्ये दिवसाचा जास्त काळ म्हणजे एक सामना एका दिवसात पूर्ण होऊ शकतो.<ref>{{cite web|url=http://www1.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC_HISTORY/WC79_HISTORY.html|publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|title=The 1979 World Cup in England&nbsp;– West Indies retain their title|access-date=19 September 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060523160232/http://www.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC_HISTORY/WC79_HISTORY.html|archive-date=23 May 2006|url-status=live}}</ref> १९८७ क्रिकेट विश्वचषक भारत आणि पाकिस्तानमध्ये आयोजित करण्यात आला होता, जो पहिल्यांदा इंग्लंडबाहेर आयोजित करण्यात आला होता.<ref>{{cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC_HISTORY/WC87_HISTORY.html|publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|title=The 1987 World Cup in India and Pakistan&nbsp;– Australia win tight tournament|access-date=15 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140716040704/http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC_HISTORY/WC87_HISTORY.html|archive-date=16 July 2014|url-status=live}}</ref> १९८७, १९९६ आणि २०११ मध्ये दक्षिण आशिया, १९९२ आणि २०१५ मध्ये ऑस्ट्रेलिया (ऑस्ट्रेलिया आणि न्यू झीलंडमध्ये), २००३ मध्ये दक्षिण आफ्रिका आणि २००७ मध्ये वेस्ट इंडीज यासारख्या भौगोलिक प्रदेशातील अनेक स्पर्धा संयुक्तपणे आयोजित केल्या गेल्या आहेत. नोव्हेंबर २०२१ मध्ये, आयसीसी ने २०२४ ते २०३१ सायकल दरम्यान खेळल्या जाणाऱ्या आयसीसी इव्हेंटसाठी यजमानांची नावे प्रकाशित केली. टी-२० विश्वचषक आणि चॅम्पियन्स ट्रॉफीसह ५० षटकांच्या विश्वचषकासाठी यजमानांची निवड स्पर्धात्मक बोली प्रक्रियेद्वारे करण्यात आली.<ref>{{cite news |title=India to host three ICC events in 2024-31 cycle |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/119866/india-to-get-three-icc-events-in-next-cycle |access-date=16 November 2021 |work=Cricbuzz |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=USA to stage T20 World Cup: 2024-2031 ICC Men's tournament hosts confirmed |url=https://www.icc-cricket.com/news/2354682 |access-date=16 November 2021 |work=www.icc-cricket.com |language=en}}</ref> ==निकाल== {{Main|क्रिकेट विश्वचषक अंतिम सामन्यांची यादी}} {| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align: center;" |- !संपादन !वर्ष !यजमान ! अंतिम ठिकाण ! विजेते ! उपविजेते ! मार्जिन !संघ |- !१ |[[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]] |style="text-align:left"|इंग्लंड |[[लॉर्ड्स]], लंडन |{{cr|WIN}}<br><small>२९१/८ (६० षटके)</small> |{{cr|AUS}}<br><small>२७४ सर्वबाद (५८.४ षटके)</small> |<br>[http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC75/WI_AUS_WC75_ODI-FINAL_21JUN1975.html '''१७ धावा'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090405150750/http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC75/WI_AUS_WC75_ODI-FINAL_21JUN1975.html |date=2009-04-05 }} | ८ |- !२ |[[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]] |style="text-align:left"|इंग्लंड |लॉर्ड्स, लंडन |{{cr|WIN}}<br><small>२८६/९ (६० षटके)</small> |{{cr|ENG}}<br><small>१९४ सर्वबाद (५१ षटके)</small> |<br>[http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC79/WI_ENG_WC79_ODI-FINAL_23JUN1979.html '''९२ धावा'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090425135637/http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC79/WI_ENG_WC79_ODI-FINAL_23JUN1979.html |date=2009-04-25 }} | ८ |- !३ |[[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]] |style="text-align:left"|{{ubl|इंग्लंड|वेल्स}} |लॉर्ड्स, लंडन |{{cr|IND}}<br><small>१८३ सर्वबाद (५४.४ षटके)</small> |{{cr|WIN}}<br><small>१४० सर्वबाद (५२ षटके)</small> |<br>[http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC83/IND_WI_WC83_ODI-FINAL_25JUN1983.html '''४३ धावा'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090318144610/http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC83/IND_WI_WC83_ODI-FINAL_25JUN1983.html |date=2009-03-18 }} | ८ |- !४ |[[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]] |style="text-align:left"|{{ubl|भारत|पाकिस्तान}} |[[ईडन गार्डन्स]], कोलकाता |{{cr|AUS}}<br><small>२५३/५ (५० षटके)</small> |{{cr|ENG}}<br><small>२४६/८ (५० षटके)</small> |<br>[http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC87/AUS_ENG_WC87_ODI-FINAL_08NOV1987.html '''७ धावा'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090207130805/http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC87/AUS_ENG_WC87_ODI-FINAL_08NOV1987.html |date=2009-02-07 }} | ८ |- !५ |[[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]] |style="text-align:left"|{{ubl|ऑस्ट्रेलिया|न्यू झीलंड}} |[[मेलबर्न क्रिकेट ग्राउंड]], [[मेलबर्न]] |{{cr|PAK}}<br><small>२४९/६ (५० षटके)</small> |{{cr|ENG}}<br><small>२२७ सर्वबाद (४९.२ षटके)</small> |<br>[http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC92/PAK_ENG_WC92_ODI-FINAL_25MAR1992.html '''२२ धावा'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090422131058/http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC92/PAK_ENG_WC92_ODI-FINAL_25MAR1992.html |date=2009-04-22 }} |९ |- !६ |[[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]] |style="text-align:left"|{{ubl|भारत|पाकिस्तान|श्रीलंका}} |[[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] |{{cr|SRI}}<br><small>२४५/३ (४६.२ षटके)</small> |{{cr|AUS}}<br><small>२४१/७ (५० षटके)</small> |<br>[http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC96/WC96-MATCHES/AUS_SL_WC96_ODI-FINAL_17MAR1996.html '''७ गडी राखून'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090429035255/http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC96/WC96-MATCHES/AUS_SL_WC96_ODI-FINAL_17MAR1996.html |date=2009-04-29 }} |१२ |- !७ |[[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]] |style="text-align:left"|{{ubl|इंग्लंड{{efn|इंग्लंड हे एकमेव नियुक्त यजमान होते, परंतु आयर्लंड प्रजासत्ताक, नेदरलँड्स, स्कॉटलंड आणि वेल्समध्येही सामने खेळले गेले.}}|आयर्लंड|स्कॉटलंड|नेदरलँड|वेल्स}} |लॉर्ड्स, लंडन |{{cr|AUS}}<br><small>१३३/२ (२०.१ षटके)</small> |{{cr|PAK}}<br><small>१३२ सर्वबाद (३९ षटके)</small> |<br>[http://aus.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC99/SCORECARDS/FINALS/AUS_PAK_WC99_ODI-FINAL_20JUN1999.html '''८ गडी राखून'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080328014247/http://aus.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC99/SCORECARDS/FINALS/AUS_PAK_WC99_ODI-FINAL_20JUN1999.html |date=2008-03-28 }} |१२ |- !८ |[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]] |style="text-align:left"|{{ubl|केन्या|दक्षिण आफ्रिका{{efn|[[दक्षिण आफ्रिका]] हा एकमेव नियुक्त मुख्य यजमान होता, परंतु झिम्बाब्वे आणि केन्यामध्येही सामने खेळले गेले.}}|झिम्बाब्वे}} |[[वॉंडरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] |{{cr|AUS}}<br><small>३५९/२ (५० षटके)</small> |{{cr|IND}}<br><small>२३४ सर्वबाद (३९.२ षटके)</small> |<br>[http://aus.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC2003/SCORECARDS/FINALS/AUS_IND_WC2003_ODI-FINAL_23MAR2003.html '''१२५ धावा'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080616013248/http://aus.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC2003/SCORECARDS/FINALS/AUS_IND_WC2003_ODI-FINAL_23MAR2003.html |date=2008-06-16 }} |१४ |- !९ |[[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]] |style="text-align:left"|वेस्ट इंडीज{{efn|वेस्ट इंडीझ क्रिकेट फेडरेशनच्या आठ सदस्य देशांनी सामने आयोजित केले - अँटिग्वा आणि बार्बुडा, बार्बाडोस, ग्रेनाडा, गयाना, जमैका, सेंट किट्स आणि नेव्हिस, सेंट लुसिया आणि त्रिनिदाद आणि टोबॅगो.}} |[[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] ||{{cr|AUS}}<br><small>२८१/४ (३८ षटके)</small> ||{{cr|SRI}}<br><small>२१५/८ (३६ षटके)</small> |<br>[http://content-aus.cricinfo.com/wc2007/engine/current/match/247507.html '''५३ धावा (डी/एल)'''] |१६ |- !१० |[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]] |style="text-align:left"|{{ubl|बांगलादेश|भारत|श्रीलंका}} |[[वानखेडे स्टेडियम]], मुंबई |{{cr|IND}}<br><small>२७७/४ (४८.२ षटके)</small> |{{cr|SRI}}<br><small>२७४/६ (५० षटके)</small> |<br>[http://www.espncricinfo.com/icc_cricket_worldcup2011/engine/current/match/433606.html '''६ गडी राखून'''] |१४ |- !११ |[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]] |style="text-align:left"|{{ubl|ऑस्ट्रेलिया|न्यू झीलंड}} |मेलबर्न क्रिकेट ग्राउंड, मेलबर्न ||{{cr|AUS}}<br><small>१८६/३ (३३.१ षटके)</small> |{{cr|NZ}}<br><small>१८३ सर्वबाद (45 षटके)</small> |<br>[http://www.espncricinfo.com/icc-cricket-world-cup-2015/engine/match/656495.html '''७ गडी राखून'''] |१४ |- !१२ |[[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]] |style="text-align:left"|{{ubl|इंग्लंड|वेल्स}} |लॉर्ड्स, लंडन |{{cr|ENG}}<br><small>२४१ सर्वबाद (५० षटके)</small><br><small>१५/० ([[सुपर ओव्हर]])</small><br><small>२४ चौकार, २ षटकार</small> ||{{cr|NZ}}<br><small>२४१/८ (५० षटके)</small><br><small>१५/१ ([[सुपर ओव्हर]])</small><br><small>१४ चौकार, ३ षटकार</small> |<br>[http://www.espncricinfo.com/icc-cricket-world-cup-2015/engine/match/1144530.html '''सामना बरोबरीत (सुपर ओव्हरनंतर काउंटबॅकवर ९ चौकार)'''] |१० |- !१३ |[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] |style="text-align:left"|भारत |[[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] ||{{cr|AUS}}<br><small>२४१/४ (४३ षटके)</small> |{{cr|IND}}<br><small>२४० सर्वबाद (५० षटके)</small> |<br>[https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-australia-final-1384439/full-scorecard '''६ गडी राखून'''] |१० |} ;नोंदी {{Notelist}} ==स्पर्धेचा सारांश== किमान एकदा तरी २० राष्ट्रांनी क्रिकेट विश्वचषकासाठी पात्रता मिळवली आहे. प्रत्येक स्पर्धेत सहा संघ सहभागी झाले आहेत, त्यापैकी पाच संघांनी विजेतेपद पटकावले आहे.<ref name="WCHistory"/> वेस्ट इंडीजने पहिल्या दोन स्पर्धा जिंकल्या आहेत, ऑस्ट्रेलियाने सहा, भारताने दोन, तर पाकिस्तान, श्रीलंका आणि इंग्लंडने प्रत्येकी एकदा जिंकल्या आहेत. वेस्ट इंडीज (१९७५ आणि १९७९) आणि ऑस्ट्रेलिया (१९९९, २००३ आणि २००७) हे एकमेव संघ आहेत ज्यांनी सलग विजेतेपद मिळवले आहेत.<ref name="WCHistory"/> ऑस्ट्रेलिया तेरा पैकी आठ फायनल खेळला आहे (१९७५, १९८७, १९९६, १९९९, २००३, २००७, २०१५ आणि २०२३). न्यू झीलंडला अद्याप विश्वचषक जिंकता आलेला नाही, परंतु दोन वेळा (२०१५ आणि २०१९) उपविजेता ठरला आहे. कसोटी खेळत नसलेल्या देशाचा सर्वोत्तम निकाल म्हणजे २००३ स्पर्धेत केन्याने उपांत्य फेरी गाठणे; २००७ मध्ये आयर्लंडने दिलेला सुपर ८ (दुसरी फेरी) हा त्यांच्या पदार्पणातील कसोटी नसलेल्या संघाचा सर्वोत्तम निकाल आहे.<ref name="WCHistory"/> १९९६ च्या विश्वचषकाचा सह-यजमान म्हणून श्रीलंका ही स्पर्धा जिंकणारा पहिला यजमान होता, जरी अंतिम सामना पाकिस्तानमध्ये झाला.<ref name="WCHistory"/> भारताने २०११ मध्ये यजमान म्हणून विजय मिळवला आणि त्यांच्याच देशात खेळला जाणारा अंतिम सामना जिंकणारा पहिला संघ होता.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/cricket/9444277.stm|title=India power past Sri Lanka to Cricket World Cup triumph|publisher=BBC Sport|date=2 April 2011|access-date=17 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20110403035451/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/cricket/9444277.stm|archive-date=3 April 2011|url-status=live}}</ref> ऑस्ट्रेलिया आणि इंग्लंडने अनुक्रमे २०१५ आणि २०१९ मध्ये या पराक्रमाची पुनरावृत्ती केली.<ref name="AUS2015"/> याखेरीज इंग्लंडने १९७९ मध्ये यजमान म्हणून अंतिम फेरी गाठली होती. स्पर्धेचे सह-यजमानपद भूषवताना त्यांचे सर्वोत्तम विश्वचषक निकाल किंवा बरोबरी साधणारे इतर देश २०१५ मध्ये न्यू झीलंड, २००३ मध्ये सुपर सिक्समध्ये पोहोचलेले झिम्बाब्वे आणि २००३ मध्येच उपांत्य फेरीत पोहोचलेले केन्या आहेत.<ref name="WCHistory"/> १९८७ मध्ये सह-यजमान भारत आणि पाकिस्तान हे दोघेही उपांत्य फेरीत पोहोचले होते, परंतु त्यांना अनुक्रमे इंग्लंड आणि ऑस्ट्रेलियाने बाहेर काढले होते.<ref name="WCHistory"/> १९९२ मध्ये ऑस्ट्रेलिया, १९९९ मध्ये इंग्लंड, २००३ मध्ये दक्षिण आफ्रिका आणि २०११ मध्ये बांगलादेश हे यजमान संघ आहेत जे पहिल्या फेरीत बाहेर पडले होते.<ref>{{Cite web |last=Sportstar |first=Team |date=2019-05-24 |title=World Cup, 11 editions: How host countries fared |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/cricket-world-cup-host-countries-england-wales-lords-india/article27228795.ece |access-date=2022-08-22 |website=sportstar.thehindu.com |language=en}}</ref> ===संघांची कामगिरी=== प्रत्येक विश्वचषकात संघांच्या कामगिरीचे विहंगावलोकन खाली दिले आहे. प्रत्येक स्पर्धेसाठी, प्रत्येक अंतिम स्पर्धेतील संघांची संख्या (कंसात) दर्शविली जाते. {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:90%" |- !rowspan="2" {{diagonal split header|<br />संघ|यजमान}} ![[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]]<br/> {{small|(८)}} ![[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]]<br/> {{small|(८)}} ![[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]]<br/> {{small|(८)}} ![[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]]<br/> {{small|(८)}} ![[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]]<br/> {{small|(९)}} ![[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]<br/> {{small|(१२)}} ![[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]]<br/> {{small|(१२)}} ![[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]<br/> {{small|(१४)}} ![[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]]<br/> {{small|(१६)}} ![[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]<br/> {{small|(१४)}} ![[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]<br/> {{small|(१४)}} ![[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]]<br/> {{small|(१०)}} ![[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]<br/> {{small|(१०)}} !rowspan=2|{{tooltip|सहभाग|दिसणे}} |- !{{flagicon|England}} !{{flagicon|England}} !{{flagicon|England}}<br/>{{flagicon|WAL}} !{{flagicon|India}}<br/>{{flagicon|Pakistan}} !{{flagicon|Australia}}<br/>{{flagicon|New Zealand}} !{{flagicon|India}}<br/>{{flagicon|Pakistan}}<br/>{{flagicon|Sri Lanka}} !{{flagicon|England}}<br/>{{flagicon|Wales}}<br/>{{flagicon|Scotland}}<br/>{{flagicon|Ireland}}<br/>{{flagicon|Netherlands}} !{{flagicon|South Africa}}<br/>{{flagicon|Zimbabwe}}<br/>{{flagicon|Kenya}} !{{flagicon|West Indies}} !{{flagicon|India}}<br/>{{flagicon|Sri Lanka}}<br/>{{flagicon|Bangladesh}} !{{flagicon|Australia}}<br/>{{flagicon|New Zealand}} !{{flagicon|England}}<br/>{{flagicon|Wales}} !{{flagicon|India}} |- |style="text-align:left"|{{cr|AFG|२०१३}}|| || || || || || || || || || ||ग||१०वा||६वा ! ३ |- |style="text-align:left"|{{cr|AUS}}||style="background: silver"|'''उ.वि'''||ग||ग||style="background: gold"|'''वि'''||५वा||style="background: silver"|'''उ.वि'''|| style="background: gold" |'''वि'''||style="background: gold"|'''वि'''|| style="background: gold" |'''वि'''||style="background:#ffebcd;"|'''उ.उ'''||style="background: gold"|'''वि'''||style="background-color: #cc9966"|'''उप'''|| style="background: gold" |'''वि''' ! १३ |- |style="text-align:left"|{{cr|BAN}}|| || || || || || ||ग||ग|| ७वा |||ग||style="background:#ffebcd;"|'''उ.उ'''||८वा||| ८वा ! ७ |- |style="text-align:left"|{{cr|BER}}|| || || || || || || || ||ग|| || |||| ! १ |- |style="text-align:left"|{{cr|CAN}}|| ||ग|| || || || || ||ग||ग||ग|||||| ! ४ |- | style="text-align:left" |{{cr|ENG}}|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background: silver" |'''उ.वि'''|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background: silver" |'''उ.वि'''|| style="background: silver" |'''उ.वि'''|| style="background:#ffebcd;" |'''उ.उ'''||ग||ग|| ५वा || style="background:#ffebcd;" |'''उ.उ'''||ग|| style="background: gold" |'''वि''' || ७वा ! १३ |- | style="text-align:left" |{{cr|IND}}||ग||ग|| style="background: gold" |'''वि'''|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''||७वा|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| ६वा|| style="background:silver" |'''उ.वि'''||ग|| style="background: gold" |'''वि'''|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background: silver"|'''उ.वि''' ! १३ |- | style="text-align:left" |{{cr|IRE}}|| || || || || || || || || ८वा||ग||ग|| || ! ३ |- | style="text-align:left" |{{cr|KEN}}|| || || || || ||ग||ग|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''||ग||ग|| || || ! ५ |- | style="text-align:left" |{{cr|NAM}}|| || || || || || || ||ग|| || || || || ! १ |- | style="text-align:left" |{{cr|NED}}|| || || || || ||ग|| ||ग||ग||ग|| || || १०वा ! ५ |- | style="text-align:left" |{{cr|NZ}}|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''||ग||ग|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background:#ffebcd;" |'''उ.उ'''|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| ५वा || style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background: silver" |'''उ.वि'''|| style="background: silver" |'''उ.वि'''|| style="background-color: #cc9966"|'''उप''' ! १३ |- | style="text-align:left" |{{cr|PAK}}||ग|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background: gold" |'''वि'''|| style="background:#ffebcd;" |'''उ.उ'''|| style="background: silver" |'''उ.वि'''||ग||ग|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background:#ffebcd;" |'''उ.उ'''||५वा||५वा ! १३ |- | style="text-align:left" |{{cr|SCO}}|| || || || || || ||ग|| ||ग|| ||ग|| || ! ३ |- | style="text-align:left" |{{cr|SA}}{{efn|name=SAfr}}|| || || || || style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background:#ffebcd;" |'''उ.उ'''|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''||ग|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background:#ffebcd;" |'''उ.उ'''|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''||७वा|| style="background-color: #cc9966"|'''उप''' ! ९ |- | style="text-align:left" |{{cr|SRI}}||ग||ग||ग||ग||८वा|| style="background: gold" |'''वि'''||ग|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background: silver" |'''उ.वि'''|| style="background: silver" |'''उ.वि'''|| style="background:#ffebcd;" |'''उ.उ'''||६वा|| ९वा ! १३ |- | style="text-align:left" |{{cr|UAE}}|| || || || || ||ग|| || || || ||ग|| || ! २ |- | style="text-align:left" |{{cr|WIN}}|| style="background: gold" |'''वि'''|| style="background: gold" |'''वि'''|| style="background: silver" |'''उ.वि'''||ग||६वा|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''||ग||ग|| ६वा|| style="background:#ffebcd;" |'''उ.उ'''|| style="background:#ffebcd;" |'''उ.उ'''|||९वा|| ! १२ |- | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}}|| || ||ग||ग||९वा||ग|| ५वा || ६वा ||ग||ग||ग|| || ! ९ |- ! colspan="15" |निष्क्रिय संघ |- |style="text-align:left"| {{cr|पूर्व आफ्रिका}}{{efn|name=EAfr}}|||ग|| || || || || || || || || || || || ! 1 |} '''माहिती''' *{{bg|gold|वि}} – विजेता *{{bg|silver|उ.वि}}– उपविजेता *{{bg|#cc9966|उप}}– उपांत्य फेरी *{{bg|#BBF3BB|सु.६}}– सुपर सिक्स (१९९९-२००३) *{{bg|#ffebcd|उ.उ}}– उपांत्यपूर्व फेरी (१९९६, २०११-२०१५) *{{bg|#ffebcd|सु.८}}– सुपर आठ (२००७) *ग&nbsp;– गट फेरी / पहिली फेरी *पा&nbsp;– पात्र, अजूनही स्पर्धेत आहे ===नवोदित संघ=== {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- !वर्ष !संघ !एकूण |- |[[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]] |{{cr|AUS}}, {{cr|पूर्व आफ्रिका}},{{efn|name=EAfr}} {{cr|ENG}}, {{cr|IND}}, {{cr|NZ}}, {{cr|PAK}}, {{cr|WIN}}, {{cr|SL}} |८ |- |[[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]] |{{cr|CAN}} |१ |- |[[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]] |{{cr|ZIM}} |१ |- |[[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]] |''कोणताही नाही'' |० |- |[[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]] |{{cr|SA|}}{{efn|name=SAfr}} |१ |- |[[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]] |{{cr|KEN}}, {{cr|NED}}, {{cr|UAE}} |३ |- |[[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]] |{{cr|BAN}}, {{cr|SCO}} |२ |- |[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]] |{{cr|NAM}} |१ |- |[[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]] |{{cr|BER}}, {{cr|IRE}} |२ |- |[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]] |''कोणताही नाही'' |० |- |[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]] |{{cr|AFG|२०१३}} |१ |- |[[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]] |''कोणताही नाही'' |० |- |[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] |''कोणताही नाही'' |० |} ===आढावा=== खालील सारणी २०१९ स्पर्धेच्या अखेरीस मागील विश्वचषकातील संघांच्या कामगिरीचे विहंगावलोकन प्रदान करते. संघांची क्रमवारी सर्वोत्कृष्ट कामगिरीनुसार, त्यानंतर दिसणे, एकूण विजयांची संख्या, एकूण खेळांची संख्या आणि वर्णक्रमानुसार क्रमवारी लावली जाते. {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |- ! style="border-bottom:none" | !colspan=7|आकडेवारी ! rowspan="2" style="border-bottom:none" |सर्वोत्तम कामगिरी |- !style="border-top:none;width:150px;"|संघ !width=30|सहभाग !width=30|{{abbr|सामने|सामने खेळले}} !width=30|विजय !width=30|पराभव !width=30|टाय !width=30|नि.ना !width=30|विजय%* |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Australia}} |१३||१०५||७८||२५||१||१||७५.४८||style="background:gold;" |{{sort|1.1|'''विजेता'''}}: ६ {{small|([[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]], [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]], [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]], [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]], [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]], [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|India}} |१३||९५||६३||३०||१||१||६६.३१||style="background:gold;" |{{sort|1.3|'''विजेता'''}}: २ {{small|([[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक |१९८३]], [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|West Indies}} |१२||८०||४३||३५||०||२||५५.१२||style="background:gold;" |{{sort|1.3|'''विजेता'''}}: २ {{small|([[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक |१९७५]], [[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक |१९७९]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|England}} |१३||९३||५२||३९||१||१||५७.१४||style="background:gold;" |{{sort|1.5|'''विजेता'''}}: १ {{small|([[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Pakistan}} |१३||८८||४९||३७||०||२||५६.९७||style="background:gold;" |{{sort|1.5|'''विजेता'''}}: १ {{small|([[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Sri Lanka}} |१३||८९||४०||४६||१||२||४६.५५||style="background:gold;" |{{sort|1.5|'''विजेता'''}}: १ {{small|([[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|New Zealand}} |१३||९९||५९||३८||१||१||६०.७१||style="background-color: silver" |{{sort|2.5|'''उपविजेता'''}} {{small|([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]], [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|South Africa}} |९||७४||४५||२६||२||१||६३.०१||style="background-color: #cc9966" |{{sort|3.2|'''उपांत्य फेरी'''}} {{small|([[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]], [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]], [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]], [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]], [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Kenya}} |५||२९||७||२२||०||०||२४.१३||style="background-color: #cc9966"|{{sort|3.5|'''उपांत्य फेरी'''}} {{small|([[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Zimbabwe}} |९||५७||११||४२||१||३||२१.२९||{{sort|5.4|सुपर ६}} {{small|([[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]], [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Bangladesh}} |७||४९||१६||३२||०||१||३३.३३||{{sort|7.4|उपांत्यपूर्व फेरी}} {{small|([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Ireland}} |३||२१||७||१३||१||०||३५.७१||{{sort|7.5|सुपर ८}} {{small|([[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Netherlands}} |५||२९||४||२५||०||०||१३.७९||{{sort|9.2|गट फेरी}} {{small|([[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]], [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]], [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]], [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]], [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Canada}} |४||१८||२||१६||०||०||११.११||{{sort|9.2|गट फेरी}} {{small|([[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]], [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]], [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]], [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]])}} |- | style="text-align:left;" |{{nowrap|{{Cr|AFG|२०१३}}}} |३||२४||५||१९||०||०||२०.८३||{{sort|9.5|गट फेरी}} {{small|([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]], [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]], [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Scotland}} |३||१४||०||१४||०||०||०.००||{{sort|9.3|गट फेरी}} {{small|([[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]], [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]], [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]])}} |- |style="text-align:left;"|{{nowrap|{{Cr|UAE}}}} |२||११||१||१०||०||०||९.०९||{{sort|9.4|गट फेरी}} {{small|([[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]], [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Namibia}} |१||६||०||६||०||०||०.००||{{sort|9.5|गट फेरी}} {{small|([[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Bermuda}} |१||३||०||३||०||०||०.००||{{sort|9.5|गट फेरी}} {{small|([[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]])}} |- ! colspan="11" |निष्क्रिय संघ |- |style="text-align:left;"|{{cr|पूर्व आफ्रिका}}{{efn|name=EAfr}} |१||३||०||३||०||०||०.००||{{sort|9.5|गट फेरी}} {{small|([[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]])}} |- !colspan=11|{{smalldiv|1={{Updated|१९ नोव्हेंबर २०२३}}<br/>स्रोत: [http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?id=12;type=trophy ईएसपीएन क्रिकइन्फो]}} |} ''नोंद:'' * {{small|विजयाच्या टक्केवारीमध्ये निकाल नाही लागल्याला सामने समाविष्ट नाहीत आणि ते अर्ध्या विजयाच्या रूपात गणले जाते.}} * {{small|संघांना त्यांच्या सर्वोत्तम कामगिरीनुसार, नंतर जिंकण्याची टक्केवारी, त्यानंतर (समान असल्यास) वर्णक्रमानुसार क्रमवारी लावली जाते.}} {{notelist|refs= {{efn|name=EAfr|१९८९ मध्ये विसर्जित}} {{efn|name=SAfr|१९९२ च्या विश्वचषकापूर्वी दक्षिण आफ्रिकेवर वर्णभेदामुळे बंदी घालण्यात आली होती}} }} ==इतर परिणाम== {{col-begin}} {{col-break}} ===यजमान संघांचे निकाल=== {| class="wikitable" |- ! वर्ष ! यजमान संघ ! समाप्त केले |- | [[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]] | {{cr|England}} | bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत''' |- | [[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]] | {{cr|England}} | bgcolor=Silver| '''उपविजेते''' |- | [[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]] | {{cr|England}} | bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत''' |- | rowspan=2|[[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]] | {{cr|India}} | bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत''' |- | {{cr|Pakistan}} | bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत''' |- | rowspan=2|[[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]] | {{cr|Australia}} | राउंड रॉबिन |- | {{cr|New Zealand}} | bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत''' |- | rowspan=3|[[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]] | {{cr|India}} | bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत''' |- | {{cr|Pakistan}} | bgcolor=#FFEBCD| उपांत्यपूर्व फेरीत |- | {{cr|Sri Lanka}} | bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स''' |- | rowspan=4|[[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]] | {{cr|England}} | ग्रुप स्टेज |- | {{cr|Scotland}} | ग्रुप स्टेज |- | {{cr|Netherlands}} | ''खेळला नाही'' |- | {{cr|Ireland}} | ''खेळला नाही'' |- | rowspan=3|[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]] | {{crw|South Africa}} | ग्रुप स्टेज |- | {{cr|Zimbabwe}} | bgcolor=#BBF3BB| सुपर ६ |- | {{cr|Kenya}} | bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत''' |- | [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]] | {{cr|West Indies}} | bgcolor=#FFEBCD| सुपर ८ |- | rowspan=3|[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]] | {{cr|India}} | bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स''' |- | {{cr|Sri Lanka}} | bgcolor=Silver| '''उपविजेते''' |- | {{cr|Bangladesh}} | ग्रुप स्टेज |- | rowspan=2|[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]] | {{cr|Australia}} | bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स''' |- | {{cr|New Zealand}} | bgcolor=Silver| '''उपविजेते''' |- | [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]] | {{cr|England}} | bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स''' |- | [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] | {{cr|India}} | bgcolor=Silver| '''उपविजेते''' |- | rowspan=3|[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]] | {{cr|South Africa}} | |- | {{cr|Zimbabwe}} | |- | {{cr|Namibia}} | |- | rowspan=3|[[२०३१ क्रिकेट विश्वचषक|२०३१]] | {{cr|India}} | |- | {{cr|Bangladesh}} | |- |} {{col-break}} ===गतविजेत्याचे निकाल=== {| class="wikitable" |- ! वर्ष ! गतविजेते ! समाप्त केले |- | [[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]] | {{cr|West Indies}} | bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स''' |- | [[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]] | {{cr|West Indies}} | bgcolor=Silver| '''उपविजेते''' |- | [[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]] | {{cr|India}} | bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत''' |- | [[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]] | {{cr|Australia}} | राउंड रॉबिन |- | [[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]] | {{cr|Pakistan}} | bgcolor=#FFEBCD| उपांत्यपूर्व फेरीत |- | [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]] | {{cr|Sri Lanka}} | ग्रुप स्टेज |- | [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]] | {{cr|Australia}} | bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स''' |- | [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]] | {{cr|Australia}} | bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स''' |- | [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]] | {{cr|Australia}} | bgcolor=#FFEBCD| उपांत्यपूर्व फेरीत |- | [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]] | {{cr|India}} | bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत''' |- | [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]] | {{cr|Australia}} | bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत''' |- | [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] | {{cr|England}} | राउंड रॉबिन |- | [[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]] | {{cr|Australia}} | |- |} {{col-end}} ==स्पर्धेचे रेकॉर्ड== {{main|क्रिकेट विश्वचषकातील विक्रमांची यादी}} [[File:Sachin Tendulkar at MRF Promotion Event.jpg|right|thumbnail|विश्वचषकाच्या इतिहासात सर्वाधिक धावा करणारा [[सचिन तेंडुलकर]]]] [[File:Glenn McGrath in Circular Quay, Sydney, Australia, 2018-02-03.jpg|thumbnail| विश्वचषकाच्या इतिहासातील आघाडीचा विकेट घेणारा गोलंदाज]] {| class="wikitable" |- ! colspan="3" | विश्वचषकातील विक्रम<ref>All records are based on statistics at [[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]].com's list of [http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/index.html?id=12;type=trophy World Cup records] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070103091603/http://www.cricinfo.com/db/STATS/WC/ |date=3 January 2007 }}</ref> |- ! colspan="3" | फलंदाजी |- |सर्वाधिक धावा |{{flagicon|India}} [[सचिन तेंडुलकर]] |२,२७८ ([[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]]–[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]) |- |[[फलंदाजीची सरासरी (क्रिकेट)|सर्वोच्च सरासरी]] (किमान १० डाव) <ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/highest_career_batting_average.html?id=12;type=trophy|title=Best Average in Cricket World Cup|publisher=ESPN Cricinfo|access-date=14 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190626190708/http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/highest_career_batting_average.html?id=12;type=trophy|archive-date=26 June 2019|url-status=live}}</ref> |{{flagicon|South Africa}} [[लान्स क्लुसनर]] |१२४.०० ([[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]]–[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]) |- |सर्वोच्च [[स्ट्राइक रेट|फलंदाजी स्ट्राइक रेट]] (किमान ५०० चेंडूंचा सामना केला) |{{flagicon|Australia}} [[ग्लेन मॅक्सवेल]] |१६०.३२ ([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]–[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]) |- |सर्वोच्च स्कोअर | {{flagicon|New Zealand}} [[मार्टिन गप्टिल]] वि {{Flag|वेस्ट इंडीज}} |२३७[[नाबाद|*]] ([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]) |- |सर्वोच्च [[भागीदारी (क्रिकेट)|भागीदारी]] | {{flagicon|West Indies}} [[ख्रिस गेल]] आणि [[मार्लन सॅम्युअल्स]] <br> (दुसऱ्या गड्यासाठी) वि {{cr|Zimbabwe}} |३७२ ([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]) |- |एकाच विश्वचषकात सर्वाधिक धावा |{{flagicon|India}} [[विराट कोहली]] |७६५ ([[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]) |- |सर्वाधिक शतक |{{flagicon|India}} [[रोहित शर्मा]] |७ ([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]-[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]) |- |एकाच विश्वचषकात सर्वाधिक शतके |{{flagicon|IND}} [[रोहित शर्मा]] |५ ([[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]]) |- ! colspan="3" | गोलंदाजी |- |सर्वाधिक बळी |{{flagicon|Australia}} [[ग्लेन मॅकग्रा]] |७१ ([[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]–[[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]]) |- |[[गोलंदाजीची सरासरी|सर्वात कमी सरासरी]] (किमान ४०० चेंडू टाकले) |{{flagicon|India}} [[मोहम्मद शमी]] |१३.५२ ([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]–[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]) |- |सर्वोत्तम [[स्ट्राइक रेट]] (किमान २० बळी) |{{flagicon|India}} [[मोहम्मद शमी]] |१५.८१ ([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]–[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]) |- |सर्वोत्तम [[इकॉनॉमी रेट]] (किमान १००० चेंडू टाकले) |{{flagicon|West Indies}} [[अँडी रॉबर्ट्स]] |३.२४ ([[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]]–[[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]]) |- |सर्वोत्तम गोलंदाजी आकडेवारी |{{flagicon|Australia}} [[ग्लेन मॅकग्रा]] वि {{cr|Namibia}} |७/१५ ([[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]) |- |स्पर्धेत सर्वाधिक बळी |{{flagicon|Australia}} [[मिचेल स्टार्क]] |२७ ([[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]]) |- ! colspan="3" | क्षेत्ररक्षण |- |सर्वाधिक बाद ([[यष्टिरक्षक]]) |{{flagicon|Sri Lanka}} [[कुमार संगकारा]] |५४ ([[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]–[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]) |- |सर्वाधिक झेल ([[क्षेत्ररक्षण (क्रिकेट)|क्षेत्ररक्षक]]) |{{flagicon|Australia}} [[रिकी पाँटिंग]] |२८ ([[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]–[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]) |- ! colspan="3" | संघ |- |सर्वोच्च स्कोअर |{{cr|South Africa}} वि {{cr|Sri Lanka}} |४२८/५ ([[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]) |- |सर्वात कमी स्कोअर |{{cr|Canada}} वि {{cr|Sri Lanka}} |३६ ([[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]) |- |सर्वोच्च विजय % |{{flagicon|Australia}} ऑस्ट्रेलिया |७५.४८% (१०५ खेळले, ७८ जिंकले)<ref>{{cite web |title=World Cup Cricket Team Records & Stats |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?id=12;type=trophy |website=ESPNCricinfo |access-date=22 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110227115818/http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?id=12%3Btype%3Dtrophy |archive-date=27 February 2011 |url-status=live }}</ref> |- |सर्वाधिक सलग विजय |{{flagicon|Australia}} ऑस्ट्रेलिया |२७ (२० जून १९९९ – १९ मार्च २०११, एक [[निकाल (क्रिकेट)#परिणाम नाही|निकाल नाही]] वगळला)<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=2;filter=advanced;orderby=start;size=100;spanmax2=20+mar+2011;spanmin2=23+May+1999;spanval2=span;team=2;template=results;trophy=12;type=team;view=results|title=Statistics / Statsguru / One-Day Internationals / Team records|publisher=Cricinfo|access-date=30 March 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150911093616/http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=2%3Bfilter%3Dadvanced%3Borderby%3Dstart%3Bsize%3D100%3Bspanmax2%3D20+mar+2011%3Bspanmin2%3D23+May+1999%3Bspanval2%3Dspan%3Bteam%3D2%3Btemplate%3Dresults%3Btrophy%3D12%3Btype%3Dteam%3Bview%3Dresults|archive-date=11 September 2015}}</ref> |- |सलग सर्वाधिक स्पर्धा जिंकतो |{{flagicon|Australia}} ऑस्ट्रेलिया |३ ([[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]]–[[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]]) |} ===स्पर्धेद्वारे=== {{main|क्रिकेट विश्वचषक पुरस्कार}} {| class="wikitable" |- ! वर्ष !! विजयी कर्णधार !! अंतिम सामन्यातील सर्वोत्तम खेळाडू !! स्पर्धेतील सर्वोत्तम खेळाडू !! सर्वाधिक धावा !! सर्वाधिक बळी |- | [[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]] || {{flagicon|WIN}} [[क्लाइव्ह लॉईड]] || {{flagicon|WIN}} [[क्लाइव्ह लॉईड]]<ref name=potm_75-19>{{Cite web |title=ODI World Cup Finals: Full list of Player of the Match award winners from 1975 to 2019|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/odi-world-cup-final-man-of-the-match-list-award-winners-performances-records-stats-india-vs-australia-2023/article67550186.ece/|access-date=19 November 2023 |website=Sportstar|date=19 November 2023 }}</ref> || पुरस्कार मिळालेला नाही|| {{flagicon|NZ}} [[ग्लेन टर्नर]] (३३३) || {{flagicon|AUS}} [[गॅरी गिलमोर]] (११) |- |[[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]] || {{flagicon|WIN}} [[क्लाइव्ह लॉईड]] || {{flagicon|WIN}} [[विव्ह रिचर्ड्स]]<ref name=potm_75-19/> || पुरस्कार मिळालेला नाही|| {{flagicon|WIN}} [[गॉर्डन ग्रीनिज]] (२५३) || {{flagicon|ENG}} [[माइक हेंड्रिक्स]] (१०) |- | [[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]] ||{{flagicon|IND}} [[कपिल देव]] || {{flagicon|IND}} [[मोहिंदर अमरनाथ]]<ref name=potm_75-19/> || पुरस्कार मिळालेला नाही || {{flagicon|ENG}} [[डेव्हिड गोवर]] (३८४) || {{flagicon|IND}} [[रॉजर बिन्नी]] (१८) |- | [[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]] ||{{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर]]|| {{flagicon|AUS}} [[डेव्हिड बून]]<ref name=potm_75-19/> || पुरस्कार मिळालेला नाही ||{{flagicon|ENG}} [[ग्रॅहम गूच]] (४७१) || {{flagicon|AUS}} [[क्रेग मॅकडरमॉट]] (१८) |- | [[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]] ||{{flagicon|PAK}} [[इम्रान खान]] || {{flagicon|PAK}} [[वसीम अक्रम]]<ref name=potm_75-19/> ||{{flagicon|NZ}} [[मार्टिन क्रो]]<ref name=potm_75-19/> || {{flagicon|NZ}} [[मार्टिन क्रो]] (४५६) || {{flagicon|PAK}} [[वसीम अक्रम]] (१८) |- | [[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]||{{flagicon|SL}} [[अर्जुन रणतुंगा]] || {{flagicon|SL}} [[अरविंदा डी सिल्वा]]<ref name=potm_75-19/> || {{flagicon|SL}} [[सनथ जयसूर्या]]<ref name=potm_75-19/> || {{flagicon|IND}} [[सचिन तेंडुलकर]] (५२३) ||{{flagicon|IND}} [[अनिल कुंबळे]] (१५) |- | [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]] ||{{flagicon|AUS}} [[स्टीव्ह वॉ]] || {{flagicon|AUS}} [[शेन वॉर्न]]<ref name=potm99>{{Cite web |title=Australia vs Pakistan, ICC World Cup 1999 |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/australia-vs-pakistan-final-65234/full-scorecard |access-date=19 November 2023 |website=ESPNcricinfo}}</ref>||{{flagicon|SA}} [[लान्स क्लुसनर]]<ref name=potm99/> || {{flagicon|IND}} [[राहुल द्रविड]] (४६१) ||{{flagicon|NZ}} [[जिऑफ ॲलॉट]] / <br/> {{flagicon|AUS}} [[शेन वॉर्न]] (२०) |- |[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]] || {{flagicon|AUS}} [[रिकी पाँटिंग]] || {{flagicon|AUS}} [[रिकी पाँटिंग]]<ref name=potm03>{{Cite web |date=23 March 2003 |title=Australia vs India, ICC World Cup 2003 Final |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/australia-vs-india-final-65286/full-scorecard |access-date=19 November 2023 |website=ESPNcricinfo}}</ref>|| {{flagicon|IND}} [[सचिन तेंडुलकर]]<ref name=potm03/> || {{flagicon|IND}} [[सचिन तेंडुलकर]] (६७३) || {{flagicon|SL}} [[चमिंडा वास]] (२३) |- |[[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]] || {{flagicon|AUS}} [[रिकी पाँटिंग]] || {{flagicon|AUS}} [[ॲडम गिलख्रिस्ट]]<ref>{{Cite web |date=18 November 2018 |title=This day, that year: Adam Gilchrist scores 149 to gift Australia World Cup |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/this-day-that-year-adam-gilchrist-scores-149-to-gift-australia-world-cup/story-k3ebcJURetMZw8I7ztP4CK.html |access-date=19 November 2023 |website=Hindustan Times}}</ref>|| {{flagicon|AUS}} [[ग्लेन मॅकग्रा]]<ref>{{Cite web |date=29 April 2007 |title=McGrath bows out winning Player of the Tournament award |url=https://www.espncricinfo.com/story/mcgrath-bows-out-winning-player-of-the-tournament-award-292785 |access-date=19 November 2023 |website=ESPNcricinfo}}</ref>|| {{flagicon|AUS}} [[मॅथ्यू हेडन]] (६५९) || {{flagicon|AUS}} [[ग्लेन मॅकग्रा]] (२६) |- |[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]] || {{flagicon|IND}} [[महेंद्रसिंग धोनी]] || {{flagicon|IND}} [[महेंद्रसिंग धोनी]]<ref name="hindustantimes.com">{{Cite web |date=11 November 2011 |title=Yuvraj Player of the Tournament; Dhoni Man of the Match of WC final |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/yuvraj-player-of-the-tournament-dhoni-man-of-the-match-of-wc-final/story-8ll0UfgXUaIUtVeIrJMOIM.html |access-date=19 November 2023 |website=Hindustan Times}}</ref>|| {{flagicon|IND}} [[युवराज सिंग]]<ref name="hindustantimes.com"/>|| {{flagicon|SL}} [[तिलकरत्ने दिलशान]] (५००) || {{flagicon|PAK}} [[शाहिद आफ्रिदी]] / <br/> {{flagicon|IND}} [[झहीर खान]] (२१) |- |[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]] || {{flagicon|AUS}} [[मायकेल क्लार्क (क्रिकेटर)|मायकेल क्लार्क]] ||{{flagicon|AUS}} [[जेम्स फॉकनर]]<ref>{{Cite web |date=29 March 2015 |title=James Faulkner Emerges From the Shadows of Two Mitchells in World Cup Final |url=https://sports.ndtv.com/icc-cricket-world-cup-2015/james-faulkner-emerges-from-the-shadows-of-two-mitchells-in-world-cup-final-1502822 |access-date=19 November 2023 |website=NDTV }}{{मृत दुवा|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>||{{flagicon|AUS}} [[मिचेल स्टार्क]]<ref>{{Cite web |date=29 March 2015 |title=Mitchell Starc named as player of ICC World Cup 2015 |url=https://www.indiatoday.in/sports/world-cup-2015/story/mitchell-starc-world-cup-2015-australia-new-zealand-246307-2015-03-29 |access-date=19 November 2023 |website=India Today}}</ref>||{{flagicon|NZ}} [[मार्टिन गप्टिल]] (५४७) || {{flagicon|AUS}} [[मिचेल स्टार्क]] / <br/>{{flagicon|NZ}} [[ट्रेंट बोल्ट]] (२२) |- |[[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]] || {{flagicon|ENG}} [[इऑन मॉर्गन]] ||{{flagicon|ENG}} [[बेन स्टोक्स]]<ref name=potm19>{{Cite web |date=15 July 2019 |title=World Cup 2019 Awards Winners: Man of the Tournament and Man of the Match |url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket-world-cup/cricket-world-cup-2019-awards-winners-list-man-of-the-tournament-and-man-of-the-match-5829154/ |access-date=19 November 2023 |website=Indian Express}}</ref>|| {{flagicon|NZ}} [[केन विल्यमसन]]<ref name=potm19/>|| {{flagicon|IND}} [[रोहित शर्मा]] (६४८) || {{flagicon|AUS}} [[मिचेल स्टार्क]] (२७) |- |[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] || {{flagicon|AUS}} [[पॅट कमिन्स]] || {{flagicon|AUS}} [[ट्रॅव्हिस हेड]]<ref>{{Cite web |date=19 November 2023 |title=Travis Head delivers World Cup final masterclass in POTM display |url=https://www.cricketworldcup.com/news/3789833 |access-date=19 November 2023 |website=cricketworldcup.com }}{{मृत दुवा|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>|| {{flagicon|IND}} [[विराट कोहली]]<ref>{{Cite web |date=19 November 2023 |title=India star named Player of the Tournament at ICC Men's Cricket World Cup |url=https://www.icc-cricket.com/news/3789837 |access-date=19 November 2023 |website=ICC}}</ref>||{{flagicon|IND}} [[विराट कोहली]] (७६५) || {{flagicon|IND}} [[मोहम्मद शमी]] (२४) |- |} ==हे देखील पहा== *[[आयसीसी अंडर-१९ क्रिकेट विश्वचषक]] *[[आयसीसी टी-२० विश्वचषक]] *[[आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] *[[आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप]] *[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक]] *[[महिला क्रिकेट विश्वचषक]] *[[आशिया कप]] *[[विश्व चषक]] *[[विश्वचषकांची यादी]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ===स्रोत=== * {{cite book | last=Browning | first=Mark | title=A complete history of World Cup Cricket | url=https://archive.org/details/completehistoryo0000brow | publisher=[[Simon & Schuster]] | year=1999 | isbn=0-7318-0833-9 }} == बाह्य दुवे == *{{official website|https://www.cricketworldcup.com/}} आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक *{{official website|https://www.icc-cricket.com/}} आयसीसी {{Navboxes|list= {{क्रिकेट विश्वचषक माहिती}} {{आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक विजेते}} {{आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक विजेता कर्णधार}} {{आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक फायनलमधील सामनावीर}} {{आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेतील सर्वोत्तम खेळाडू}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} {{मुख्य विश्वचषक}} {{मुख्य जागतिक स्पर्धा}} }} {{Authority control}} [[वर्ग:क्रिकेट|विश्वचषक]] [[वर्ग:क्रिकेट विश्वचषक]] [[वर्ग:एकदिवसीय क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटन]] [[वर्ग:विश्वचषक]] 06vbcdz648knicnx0rx5mbhjn8dohbz 2709281 2709275 2026-09-12T02:17:58Z Ganesh591 62733 /* स्वरूप */ 2709281 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tournament main | name = आयसीसी पुरुष क्रिकेट विश्वचषक | image = | image_size = 200px | administrator = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] | cricket format = [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] | tournament format = [[#स्वरूप|खाली पहा]] | first = {{ubl|[[क्रिकेट विश्वचषक, १९७५|१९७५]]|इंग्लंड}} | last = {{ubl|[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]|भारत}} | next = {{ubl|२०२७|दक्षिण आफ्रिका|झिम्बाब्वे|नामिबिया}} | participants = १४ | champions = {{cr|AUS}} (६वे विजेतेपद) | most successful = {{cr|AUS}} (६ विजेतेपदे) | most runs = {{cricon|IND}} [[सचिन तेंडुलकर]] (२,२७८) | most wickets = {{cricon|AUS}} [[ग्लेन मॅकग्रा]] (७१) | website = {{URL|https://www.cricketworldcup.com|cricketworldcup.com}} | current = }}{{Season sidebar | image = | caption = आयसीसी पुरुष क्रिकेट विश्वचषक ट्रॉफी | title = आवृत्त्या | list = * [[क्रिकेट विश्वचषक, १९७५|१९७५]] * [[क्रिकेट विश्वचषक, १९७९|१९७९]] * [[क्रिकेट विश्वचषक, १९८३|१९८३]] * [[क्रिकेट विश्वचषक, १९८७|१९८७]] * [[क्रिकेट विश्वचषक, १९९२|१९९२]] * [[क्रिकेट विश्वचषक, १९९६|१९९६]] * [[क्रिकेट विश्वचषक, १९९९|१९९९]] * [[क्रिकेट विश्वचषक, २००३|२००३]] * [[क्रिकेट विश्वचषक, २००७|२००७]] * [[क्रिकेट विश्वचषक, २०११|२०११]] * [[क्रिकेट विश्वचषक, २०१५|२०१५]] * [[क्रिकेट विश्वचषक, २०१९|२०१९]] * [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] * ''२०२७'' * ''२०३१'' }} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा साइडबार}} '''क्रिकेट विश्वचषक''', अधिकृतपणे '''आयसीसी पुरुष क्रिकेट विश्वचषक''' म्हणून ओळखला जातो,<ref>{{cite web |title=ICC Men's Cricket World Cup 2019 shatters audience records|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/1277987 |publisher=[[International Cricket Council|ICC]] |access-date=12 April 2021 }}</ref> ही एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय (वनडे) क्रिकेटची आंतरराष्ट्रीय चॅम्पियनशिप आहे. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद (आयसीसी) या खेळाच्या प्रशासकीय मंडळाद्वारे हा कार्यक्रम दर चार वर्षांनी आयोजित केला जातो, ज्यामध्ये प्राथमिक पात्रता फेरी अंतिम स्पर्धेपर्यंत जाते. ही स्पर्धा जगातील सर्वाधिक पाहिल्या गेलेल्या क्रीडा स्पर्धांपैकी एक आहे आणि आयसीसी द्वारे "आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॅलेंडरचा प्रमुख कार्यक्रम" म्हणून गणली जाते.<ref>[http://www.cricketworldcup.com/about ICC Cricket World Cup: About] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130601200603/http://www.cricketworldcup.com/about |date=1 June 2013 }} – International Cricket Council. Retrieved 30 June 2013.</ref> हे क्रिकेट खेळाचे सर्वोच्च चॅम्पियनशिप मानले जाते. पहिला विश्वचषक जून १९७५ मध्ये इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्यात आला होता, पहिला एकदिवसीय क्रिकेट सामना फक्त चार वर्षांपूर्वी खेळला गेला होता. तथापि, पहिल्या पुरुषांच्या स्पर्धेच्या दोन वर्षे आधी एक वेगळा महिला क्रिकेट विश्वचषक आयोजित करण्यात आला होता आणि ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिका यांच्यात कसोटी सामन्यांची त्रिकोणी स्पर्धा खेळली जात असताना १९१२ च्या सुरुवातीला अनेक आंतरराष्ट्रीय संघांचा समावेश असलेली स्पर्धा आयोजित करण्यात आली होती. पहिले तीन विश्वचषक इंग्लंडमध्ये झाले. १९८७ च्या स्पर्धेपासून, एका अनौपचारिक रोटेशन प्रणाली अंतर्गत देशांदरम्यान होस्टिंग सामायिक केले गेले आहे, चौदा आयसीसी सदस्यांनी स्पर्धेत किमान एक सामना आयोजित केला आहे. स्पर्धेच्या टप्प्यासाठी कोणते संघ पात्र ठरतात हे निर्धारित करण्यासाठी सध्याच्या फॉरमॅटमध्ये पात्रता टप्प्याचा समावेश आहे, जो मागील तीन वर्षांमध्ये होतो. स्पर्धेच्या टप्प्यात, आपोआप पात्र ठरलेल्या यजमान राष्ट्रासह १० संघ, यजमान राष्ट्रामधील ठिकाणांवर जवळपास एक महिन्याच्या कालावधीत विजेतेपदासाठी स्पर्धा करतात. २०२७ च्या आवृत्तीमध्ये, विस्तारित १४-संघ अंतिम स्पर्धा सामावून घेण्यासाठी स्वरूप बदलले जाईल.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/27384084/how-teams-secure-qualification-rank-no-1-32 |title=The road to World Cup 2023: how teams can secure qualification, from rank No. 1 to 32 |work=ESPN Cricinfo |access-date=14 August 2019}}</ref> एकूण वीस संघांनी स्पर्धेच्या १३ आवृत्त्यांमध्ये भाग घेतला आहे, ज्यामध्ये अलीकडील २०२३ स्पर्धेत दहा संघ सहभागी झाले आहेत. ऑस्ट्रेलियाने सहा वेळा, भारत आणि वेस्ट इंडीजने प्रत्येकी दोनदा, तर पाकिस्तान, श्रीलंका आणि इंग्लंडने प्रत्येकी एकदा ही स्पर्धा जिंकली आहे. पूर्ण-सदस्य नसलेल्या संघाची सर्वोत्तम कामगिरी केन्याने २००३ स्पर्धेच्या उपांत्य फेरीत प्रवेश केला. २०२३ साली भारतात झालेल्या विश्वचषक स्पर्धेत ऑस्ट्रेलिया हा सध्याचा चॅम्पियन आहे. त्यानंतरचा २०२७ विश्वचषक दक्षिण आफ्रिका, झिम्बाब्वे आणि नामिबिया येथे संयुक्तपणे होणार आहे. ==इतिहास== {| class="wikitable floatright" style="text-align:center; font-size:85%" |+ क्रिकेट विश्वचषक |- ! वर्ष !!style="width:200px"| चॅम्पियन्स |- | [[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]] |style="text-align:left"| {{cr|WIN}} |- | [[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]] |style="text-align:left"| {{cr|WIN}}&nbsp;{{small|(२)}} |- | [[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]] |style="text-align:left"| {{cr|IND}} |- | [[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]] |style="text-align:left"| {{cr|AUS}} |- | [[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]] |style="text-align:left"| {{cr|PAK}} |- | [[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]] |style="text-align:left"| {{cr|SL}} |- | [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]] |style="text-align:left"| {{cr|AUS}}&nbsp;{{small|(२)}} |- | [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]] |style="text-align:left"| {{cr|AUS}}&nbsp;{{small|(३)}} |- | [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]] |style="text-align:left"| {{cr|AUS}}&nbsp;{{small|(४)}} |- | [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]] |style="text-align:left"| {{cr|IND}}&nbsp;{{small|(२)}} |- | [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]] |style="text-align:left"| {{cr|AUS}}&nbsp;{{small|(५)}} |- | [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]] |style="text-align:left"| {{cr|ENG}} |- |[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] |style="text-align:left"| {{cr|AUS}}&nbsp;{{small|(६)}} |} {{main|क्रिकेट विश्वचषकाचा इतिहास}} २४ आणि २५ सप्टेंबर १८४४ रोजी कॅनडा आणि युनायटेड स्टेट्स यांच्यात पहिला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामना खेळला गेला.<ref>{{cite news |url=http://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/141170.html |title=The oldest international contest of them all |author=Martin Williamson |publisher=ESPN |access-date=5 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130605032043/http://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/141170.html |archive-date=5 June 2013 |url-status=live}}</ref> तथापि, पहिला श्रेय दिलेला कसोटी सामना 1877 मध्ये ऑस्ट्रेलिया आणि इंग्लंड यांच्यात खेळला गेला आणि त्यानंतरच्या वर्षांत दोन्ही संघ नियमितपणे अशेज साठी स्पर्धा करत आहे. दक्षिण आफ्रिकेला १८८९ मध्ये कसोटी दर्जा देण्यात आला.<ref>{{cite web|url=http://content-uk.cricinfo.com/australia/content/match/62396.html|publisher=ESPNcricinfo|date=15 March 1877|title=1st Test Scorecard|access-date=28 January 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20090212191405/http://content-uk.cricinfo.com/australia/content/match/62396.html|archive-date=12 February 2009|url-status=live}}</ref> प्रतिनिधी क्रिकेट संघ एकमेकांच्या दौऱ्यासाठी निवडले गेले, परिणामी द्विपक्षीय स्पर्धा झाली. १९०० पॅरिस गेम्समध्ये ऑलिम्पिक खेळ म्हणून क्रिकेटचाही समावेश करण्यात आला होता, जिथे ग्रेट ब्रिटनने फ्रान्सला हरवून सुवर्णपदक जिंकले होते.<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/columns/engine/match/320838.html|publisher=ESPNcricinfo|date=19 August 1900|title=Olympic Games, 1900, Final|access-date=9 September 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20141226014434/http://www.espncricinfo.com/columns/engine/match/320838.html|archive-date=26 December 2014|url-status=live}}</ref> उन्हाळी ऑलिंपिकमध्ये क्रिकेटचा हा एकमेव देखावा होता.<ref>{{cite web|last=Purohit|first=Abhishek|title=Will Cricket Bat Again at the Olympics? Know Process for Inclusion at LA28|publisher=International Olympic Committee|date=10 August 2021|url=https://olympics.com/en/featured-news/cricket-olympics-los-angeles-2028-games-icc|access-date=5 December 2021}}</ref> आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील पहिली बहुपक्षीय स्पर्धा ही १९१२ त्रिकोणी स्पर्धा होती, ही कसोटी क्रिकेट स्पर्धा इंग्लंडमध्ये त्यावेळच्या तीन कसोटी खेळणाऱ्या राष्ट्रांमध्ये खेळली गेली: इंग्लंड, ऑस्ट्रेलिया आणि दक्षिण आफ्रिका. इव्हेंट यशस्वी झाला नाही: उन्हाळा अपवादात्मकपणे ओला होता, ओलसर खेळपट्ट्यांवर खेळणे कठीण होते आणि "क्रिकेटच्या वाढी" मुळे प्रेक्षकांची उपस्थिती कमी होती.<ref>{{cite web |url=http://content-aus.cricinfo.com/australia/content/story/207248.html|publisher=ESPNcricinfo|title=The original damp squib|date=23 April 2005|access-date=29 August 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071016161938/http://content-aus.cricinfo.com/australia/content/story/207248.html |archive-date=16 October 2007}}</ref> तेव्हापासून, आंतरराष्ट्रीय कसोटी क्रिकेट सामान्यत: द्विपक्षीय मालिका म्हणून आयोजित केले गेले: १९९९ मध्ये त्रिकोणी आशियाई कसोटी चॅम्पियनशिप होईपर्यंत बहुपक्षीय कसोटी स्पर्धा पुन्हा आयोजित करण्यात आली नाही.<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/483619.html|publisher=ESPNcricinfo|title=The run-out that sparked a riot|date=30 October 2010|access-date=18 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141022194822/http://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/483619.html |archive-date=22 October 2014}}</ref> १९२८ मध्ये वेस्ट इंडीज,<ref>{{Cite web |title=England vs West Indies Scorecard 1928 {{!}} Cricket Scorecard |url=https://www.espncricinfo.com/series/west-indies-tour-of-england-1928-61871/england-vs-west-indies-1st-test-62559/full-scorecard |access-date=2023-07-05 |website=ESPNcricinfo |language=en}}</ref> १९३० मध्ये न्यू झीलंड,<ref>{{Cite web |title=New Zealand vs England Scorecard 1929/30 {{!}} Cricket Scorecard |url=https://www.espncricinfo.com/series/england-tour-of-new-zealand-1929-30-61781/new-zealand-vs-england-1st-test-62572/full-scorecard |access-date=2023-07-05 |website=ESPNcricinfo |language=en}}</ref> १९३२ मध्ये भारत<ref>{{Cite web |title=England vs India Scorecard 1932 {{!}} Cricket Scorecard |url=https://www.espncricinfo.com/series/india-tour-of-england-1932-62281/england-vs-india-only-test-62605/full-scorecard |access-date=2023-07-05 |website=ESPNcricinfo |language=en}}</ref> आणि १९५२ मध्ये पाकिस्तान<ref>{{Cite web |title=Pakistan vs India Scorecard 1952/53 {{!}} Cricket Scorecard |url=https://www.espncricinfo.com/series/pakistan-tour-of-india-1952-53-61529/india-vs-pakistan-4th-test-62744/full-scorecard |access-date=2023-07-05 |website=ESPNcricinfo |language=en}}</ref> यांच्या समावेशासह कसोटी क्रिकेट खेळणाऱ्या राष्ट्रांची संख्या हळूहळू वाढत गेली. तथापि, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट तीन, चार किंवा पाच दिवसांचे द्विपक्षीय कसोटी सामने म्हणून खेळले जात राहिले. १९६० च्या दशकाच्या सुरुवातीस, इंग्लिश काउंटी क्रिकेट संघांनी क्रिकेटची एक लहान आवृत्ती खेळण्यास सुरुवात केली जी फक्त एक दिवस टिकली. १९६२ मध्ये मिडलँड्स नॉक-आउट कप म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या चार-सांघिक नॉकआऊट स्पर्धेने सुरुवात करून<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/510124.html|publisher=ESPNcricinfo|title=The low-key birth of one-day cricket|date=9 April 2011|access-date=15 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130919032251/http://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/510124.html |archive-date=19 September 2013}}</ref> आणि १९६३ मधील उद्घाटन जिलेट चषक सुरू ठेवत, इंग्लंडमध्ये एकदिवसीय क्रिकेटची लोकप्रियता वाढली. १९६९ मध्ये राष्ट्रीय संडे लीगची स्थापना झाली. पहिला एक-दिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामना १९७१ मध्ये मेलबर्न येथे इंग्लंड आणि ऑस्ट्रेलिया यांच्यातील पावसामुळे रद्द झालेल्या कसोटी सामन्याच्या पाचव्या दिवशी खेळला गेला, उपलब्ध वेळ भरून काढण्यासाठी आणि निराश झालेल्या प्रेक्षकांची भरपाई म्हणून. हा चाळीस षटकांचा खेळ होता ज्यात प्रति षटक आठ चेंडू होते.<ref>{{cite web |url=http://newicc.cricket.org/icc/odi/what_is_one-day_cricket.html |publisher=newicc.cricket.org |title=What is One-Day International cricket? |access-date=10 September 2006 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20061119054342/http://newicc.cricket.org/icc/odi/what_is_one-day_cricket.html |archive-date=19 November 2006 |आर्काईव्ह दिनांक=2006-11-19 |आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20061119054342/http://newicc.cricket.org/icc/odi/what_is_one-day_cricket.html }}</ref> इंग्लंड आणि जगाच्या इतर भागांतील देशांतर्गत एकदिवसीय स्पर्धांचे यश आणि लोकप्रियता, तसेच सुरुवातीच्या एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमुळे आयसीसीने क्रिकेटचे आयोजन करण्याचा विचार करण्यास प्रवृत्त केले. <ref name="WCHistory">{{cite web|url=http://content-aus.cricinfo.com/wc2007/content/story/264535.html|publisher=ESPNcricinfo|title=The World Cup&nbsp;– A brief history|access-date=7 December 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20080328095116/http://content-aus.cricinfo.com/wc2007/content/story/264535.html|archive-date=28 March 2008|url-status=live}}</ref> ===प्रुडेंशियल विश्वचषक (१९७५–१९८३)=== {{main|१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३ क्रिकेट विश्वचषक}} [[File:Prudential Cup.jpg|thumb|upright=0.9|प्रुडेंशियल कप ट्रॉफी]] उद्घाटन क्रिकेट विश्वचषक १९७५ मध्ये इंग्लंडने आयोजित केला होता, त्या वेळी एवढा मोठा कार्यक्रम आयोजित करण्यासाठी संसाधने पुढे टाकण्यास सक्षम असलेले एकमेव राष्ट्र. पहिल्या तीन स्पर्धा इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्यात आल्या होत्या आणि प्रायोजक प्रुडेंशियल पीएलसी नंतर अधिकृतपणे प्रुडेंशियल कप म्हणून ओळखल्या जातात. सामन्यांमध्ये प्रति संघ ६० (६ चेंडू १ षटक) षटके होती, पारंपारिक स्वरूपात दिवसा खेळले गेले, खेळाडूंनी क्रिकेटचे पांढरे कपडे घातले आणि लाल क्रिकेट चेंडू वापरला.<ref>Browning (1999), pp. 5–9</ref> पहिल्या स्पर्धेत आठ संघ सहभागी झाले होते: ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड, भारत, न्यू झीलंड, पाकिस्तान आणि वेस्ट इंडीज (त्यावेळी सहा कसोटी राष्ट्रे), श्रीलंका आणि पूर्व आफ्रिकेतील संमिश्र संघ.<ref name=cricket>Browning (1999), pp. 26–31</ref> एक उल्लेखनीय वगळण्यात आलेला संघ दक्षिण आफ्रिका होता, ज्यांना वर्णभेदामुळे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून बंदी घालण्यात आली होती. ही स्पर्धा वेस्ट इंडीजने जिंकली होती, ज्याने लॉर्ड्सवरील अंतिम सामन्यात ऑस्ट्रेलियाचा १७ धावांनी पराभव केला होता.<ref name=cricket/> १९७५ च्या विश्वचषक फायनलमध्ये एकदिवसीय सामन्यात हिट विकेट घेणारा वेस्ट इंडीजचा रॉय फ्रेडरिक्स हा पहिला फलंदाज होता.<ref>{{Cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/69522/icc-cricket-world-cups-fascinating-facts-part-1|title=50 fascinating facts about World Cups – Part 1|website=Cricbuzz|date=22 January 2015 |language=en|access-date=21 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190221174220/https://www.cricbuzz.com/cricket-news/69522/icc-cricket-world-cups-fascinating-facts-part-1|archive-date=21 February 2019|url-status=live}}</ref> १९७९ च्या विश्वचषकामध्ये श्रीलंका आणि कॅनडा पात्रता मिळवून विश्वचषकासाठी कसोटी न खेळणारे संघ निवडण्यासाठी आयसीसी ट्रॉफी स्पर्धा सुरू करण्यात आली.<ref name="ICCTROPHY">{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/ICCT2005/ARTICLES/history.html|publisher=ESPNcricinfo|title=ICC Trophy&nbsp;– A brief history|access-date=29 August 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061126054556/http://www.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/ICCT2005/ARTICLES/history.html|archive-date=26 November 2006|url-status=live}}</ref> <ref name=history>Browning (1999), pp. 32–35</ref> वेस्ट इंडीजने फायनलमध्ये यजमान इंग्लंडचा ९२ धावांनी पराभव करत सलग दुसरी विश्वचषक स्पर्धा जिंकली. विश्वचषकानंतर झालेल्या बैठकीत, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने ही स्पर्धा चतुर्मासिक स्पर्धा बनविण्यास सहमती दर्शविली.<ref name=history/> १९८३ च्या स्पर्धेचे आयोजन इंग्लंडने सलग तिसऱ्यांदा केले होते. या टप्प्यापर्यंत, श्रीलंका कसोटी खेळणारा राष्ट्र बनला होता आणि झिम्बाब्वे आयसीसी ट्रॉफीद्वारे पात्र ठरला होता. स्टंपपासून दूर असलेल्या ३० यार्ड (२७ मी) क्षेत्ररक्षण मंडळाची ओळख करून देण्यात आली. त्यामध्ये नेहमी चार फील्ड्समन असणे आवश्यक होते.<ref>Browning (1999), pp. 61–62</ref> बाद फेरीत जाण्यापूर्वी संघ दोनदा एकमेकांसमोर आले. फायनलमध्ये वेस्ट इंडीजचा ४३ धावांनी पराभव करून भारताने चॅम्पियनचा मुकुट पटकावला.<ref name="WCHistory"/><ref>Browning (1999), pp. 105–110</ref> === वेगवेगळे विजेते (१९८७–१९९६) === {{main|१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६ क्रिकेट विश्वचषक}} भारत आणि पाकिस्तानने १९८७ च्या स्पर्धेचे संयुक्तपणे यजमानपद भूषवले होते, ही स्पर्धा प्रथमच इंग्लंडबाहेर आयोजित करण्यात आली होती. इंग्लंडच्या उन्हाळ्याच्या तुलनेत भारतीय उपखंडात दिवसाच्या प्रकाशाचे तास कमी असल्यामुळे हे खेळ सध्याच्या मानकानुसार प्रति डाव ६० ते ५० षटके कमी करण्यात आले. ऑस्ट्रेलियाने अंतिम फेरीत इंग्लंडचा ७ धावांनी पराभव करून चॅम्पियनशिप जिंकली, इंग्लंड आणि न्यू झीलंड यांच्यातील २०१९ च्या विश्वचषकाच्या अंतिम फेरीतील सर्वात जवळच्या फरकाने. ऑस्ट्रेलिया आणि न्यू झीलंडमध्ये झालेल्या १९९२ विश्वचषकाने खेळात अनेक बदल केले, जसे की रंगीत कपडे, पांढरे चेंडू, दिवस/रात्रीचे सामने आणि क्षेत्ररक्षण प्रतिबंध नियमांमध्ये बदल. वर्णद्वेषाच्या राजवटीच्या पतनानंतर आणि आंतरराष्ट्रीय क्रीडा बहिष्काराच्या समाप्तीनंतर दक्षिण आफ्रिकेच्या क्रिकेट संघाने प्रथमच या स्पर्धेत भाग घेतला. पाकिस्तानने स्पर्धेतील निराशाजनक सुरुवात करून अखेरीस अंतिम फेरीत इंग्लंडचा २२ धावांनी पराभव केला आणि विजेता म्हणून उदयास आला. १९९६ चे चॅम्पियनशिप भारतीय उपखंडात दुसऱ्यांदा आयोजित करण्यात आले होते, त्यात काही गट टप्प्यातील सामन्यांसाठी श्रीलंकेचा यजमान म्हणून समावेश करण्यात आला होता. उपांत्य फेरीत, २५२ धावांचा पाठलाग करताना यजमानांनी १२० धावा करताना आठ विकेट गमावल्यानंतर, ईडन गार्डन्सवर भारतावर दणदणीत विजयाच्या दिशेने वाटचाल करणाऱ्या श्रीलंकेला डीफॉल्टनुसार विजय मिळाला. लाहोर येथे झालेल्या अंतिम सामन्यात श्रीलंकेने ऑस्ट्रेलियाचा सात गडी राखून पराभव करून पहिले विजेतेपद पटकावले. ===ऑस्ट्रेलियाची हॅट्ट्रिक (१९९९–२००७)=== {{main|१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००७ क्रिकेट विश्वचषक}} १९९९ मध्ये, या स्पर्धेचे आयोजन इंग्लंडने केले होते, काही सामने स्कॉटलंड, आयर्लंड, वेल्स आणि नेदरलँडमध्येही आयोजित केले गेले होते.<ref>Browning (1999), p. 274</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=iZq8BAAAQBAJ&q=1999+cricket+world+cup+host&pg=PA7 |title=Cricket World Cup: A Summary of the Tournaments Since 1975 |author=French Toast |publisher=Smashwords |year=2014 |isbn=9781311429230 |format=e-book |access-date=11 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190626181716/https://books.google.com/books?id=iZq8BAAAQBAJ&pg=PA7&dq=1999+cricket+world+cup+host&hl=en&sa=X&ei=d2qJVJyDMYuzUembgYgJ&ved=0CEYQ6AEwBA#v=onepage&q=1999%20cricket%20world%20cup%20host&f=false |archive-date=26 June 2019 |url-status=live }}</ref> विश्वचषक स्पर्धेत बारा संघ सहभागी झाले होते. दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धच्या सुपर सिक्स सामन्यात सामन्याच्या अंतिम षटकात ऑस्ट्रेलियाने आपले लक्ष्य गाठल्यानंतर उपांत्य फेरीसाठी पात्र ठरले.<ref>Browning (1999), pp. 229–231</ref> त्यानंतर त्यांनी दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धच्या उपांत्य फेरीतील सामना बरोबरीत सोडवून अंतिम फेरीत प्रवेश केला जेथे दक्षिण आफ्रिकेचे फलंदाज लान्स क्लुसनर आणि ॲलन डोनाल्ड यांच्यातील मिश्रणाने डोनाल्डला त्याची बॅट सोडली आणि मध्य-पिचमध्ये धावबाद होण्यासाठी अडकले. अंतिम सामन्यात ऑस्ट्रेलियाने पाकिस्तानला १३२ धावांवर संपुष्टात आणले आणि त्यानंतर २० षटकांत आणि आठ गडी राखून लक्ष्य गाठले.<ref>Browning (1999), pp. 232–238</ref> [[File:Australian World Cup treble.jpg|thumb|upright=0.9|१०,००० हून अधिक चाहत्यांच्या जमावाने पहिल्या विश्वचषकाची हॅट्ट्रिक पूर्ण केल्याबद्दल ऑस्ट्रेलियन संघाचे स्वागत केले – मार्टिन प्लेस, सिडनी.]] दक्षिण आफ्रिका, झिम्बाब्वे आणि केन्या यांनी २००३ च्या विश्वचषकाचे यजमानपद भूषवले होते. स्पर्धेत सहभागी होणाऱ्या संघांची संख्या बारा वरून चौदा झाली. श्रीलंका आणि झिम्बाब्वे यांच्यावर केन्याचे विजय – आणि न्यू झीलंड संघाने सुरक्षेच्या कारणास्तव केन्यामध्ये खेळण्यास नकार दिला – यामुळे केन्याला उपांत्य फेरीत पोहोचता आले, हा असोसिएट संघाचा सर्वोत्तम परिणाम आहे.<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/wctimeline/content/current/story/795703.html|publisher=ESPNcricinfo|title=Washouts, walkovers, and black armband protests|access-date=30 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150830100350/http://www.espncricinfo.com/wctimeline/content/current/story/795703.html |archive-date=30 August 2015}}</ref> अंतिम सामन्यात, ऑस्ट्रेलियाने दोन गडी गमावून ३५९ धावा केल्या, जे फायनलमधील आतापर्यंतचे सर्वात मोठे धावसंख्या आहे आणि भारताचा १२५ धावांनी पराभव केला.<ref name="AUS2003">{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport3/cwc2003/hi/newsid_2870000/newsid_2875100/2875135.stm |publisher=BBC Sport |title=Ruthless Aussies lift World Cup |date=23 March 2003 |access-date=29 January 2007 |location=London |archive-url=https://web.archive.org/web/20150328120655/http://news.bbc.co.uk/sport3/cwc2003/hi/newsid_2870000/newsid_2875100/2875135.stm |archive-date=28 March 2015 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=Full tournament schedule |url=http://news.bbc.co.uk/sport3/cwc2003/hi/fixturesresults/default.stm |publisher=BBC Sport |date=23 March 2003 |access-date=22 February 2007 |location=London |archive-url=https://web.archive.org/web/20070218103234/http://news.bbc.co.uk/sport3/cwc2003/hi/fixturesresults/default.stm |archive-date=18 February 2007 |url-status=live }}</ref> २००७ मध्ये, स्पर्धेचे आयोजन वेस्ट इंडीजने केले होते आणि सोळा संघांपर्यंत विस्तारित केले होते.<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/wchistory/content/story/314997.html|publisher=ESPNcricinfo|title=Australia triumph in a tournament to forget|access-date=15 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206124910/http://www.espncricinfo.com/wchistory/content/story/314997.html |archive-date=6 February 2012}}</ref> ग्रुप स्टेजमध्ये वर्ल्ड कपमध्ये पदार्पण करणाऱ्या आयर्लंडकडून पाकिस्तानचा पराभव झाल्यानंतर, पाकिस्तानी प्रशिक्षक बॉब वुलमर त्यांच्या हॉटेलच्या खोलीत मृतावस्थेत आढळले.<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/wc2007/content/story/285953.html|publisher=ESPNcricinfo|title=Bob Woolmer's death stuns cricket world|access-date=4 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121025092541/http://www.espncricinfo.com/wc2007/content/story/285953.html |archive-date=25 October 2012}}</ref> जमैका पोलिसांनी सुरुवातीला वूल्मरच्या मृत्यूचा खून तपास सुरू केला होता पण नंतर त्याचा मृत्यू हृदयविकाराने झाल्याची पुष्टी केली.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/woolmer/content/story/286045.html|publisher=Cricinfo|title=Bob Woolmer investigation round-up|access-date=6 May 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070516215421/http://content-usa.cricinfo.com/woolmer/content/story/286045.html|archive-date=16 May 2007|url-status=live}}</ref> ऑस्ट्रेलियाने फायनलमध्ये श्रीलंकेचा डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धतीने ५३ धावांनी पराभव केला, आणि विश्वचषकातील त्यांची अपराजित धाव २९ सामन्यांपर्यंत वाढवली आणि विजय मिळवला.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/292773.html|publisher=Cricinfo|title=Australia v Sri Lanka, World Cup final, Barbados|date=28 April 2007|access-date=6 May 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20080324035211/http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/292773.html|archive-date=24 March 2008|url-status=live}}</ref> === यजमानांचा विजय (२०११-२०१९) === {{main|२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९ क्रिकेट विश्वचषक}} २०११ च्या विश्वचषकाचे यजमानपद भारत, श्रीलंका आणि बांगलादेश यांनी मिळून दिले होते. २००९ मध्ये श्रीलंकन ​​क्रिकेट संघावर झालेल्या दहशतवादी हल्ल्यानंतर पाकिस्तानचे यजमान हक्क काढून घेण्यात आले होते, मूळतः पाकिस्तानसाठी नियोजित खेळांचे इतर यजमान देशांना पुनर्वितरण करण्यात आले होते.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/cricket/other_international/pakistan/8004684.stm |title=No World Cup matches in Pakistan |publisher=BBC Sport |access-date=15 July 2014 |date=18 April 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090418013231/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/cricket/other_international/pakistan/8004684.stm |archive-date=18 April 2009 |url-status=live}}</ref> विश्वचषकात सहभागी होणाऱ्या संघांची संख्या चौदा करण्यात आली.<ref name="2011WC">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/659953.html|publisher=ESPNcricinfo|title=India end a 28-year-long wait|access-date=29 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130825010536/http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/659953.html |archive-date=25 August 2013}}</ref> ऑस्ट्रेलियाचा २३ मे १९९९ पासून सुरू झालेल्या ३५ विश्वचषक सामन्यांच्या अपराजित मालिकेचा शेवट १९ मार्च २०११ रोजी पाकिस्तानविरुद्धचा अंतिम गट स्टेज सामन्याने केला.<ref>{{cite web|url=http://edition.cnn.com/2011/SPORT/03/19/cricket.australia.pakistan.bangladesh/|title=Pakistan top group after ending Australia's unbeaten World Cup streak|publisher=CNN|date=20 March 2011|access-date=13 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150213185518/http://edition.cnn.com/2011/SPORT/03/19/cricket.australia.pakistan.bangladesh/|archive-date=13 February 2015|url-status=live}}</ref> मुंबईतील वानखेडे स्टेडियमवर झालेल्या अंतिम सामन्यात भारताने श्रीलंकेचा ६ गडी राखून पराभव करून त्यांचे दुसरे विश्वचषक जिंकले आणि घरच्या मैदानावर विश्वचषक जिंकणारा भारत पहिला देश बनला.<ref name="2011WC"/> विश्वचषकाच्या फायनलमध्ये दोन आशियाई देश आमनेसामने येण्याची ही पहिलीच वेळ होती.<ref>{{cite web|title=ICC Cricket World Cup|publisher=ESPN|url=https://www.espn.com/extra/cricket/topics/_/page/icc-cricket-world-cup|access-date=2 January 2022}}</ref> ऑस्ट्रेलिया आणि न्यू झीलंड यांनी संयुक्तपणे २०१५ च्या विश्वचषकाचे यजमानपद भूषवले होते. सहभागींची संख्या चौदा राहिली. स्पर्धेत एकूण तीन विजयांसह आयर्लंड सर्वात यशस्वी सहयोगी राष्ट्र ठरला. न्यू झीलंडने रोमहर्षक पहिल्या उपांत्य फेरीत दक्षिण आफ्रिकेचा पराभव करून त्यांच्या पहिल्या विश्वचषकाच्या अंतिम फेरीत प्रवेश केला. मेलबर्न येथे झालेल्या अंतिम सामन्यात ऑस्ट्रेलियाने न्यू झीलंडचा सात गडी राखून पराभव करत पाचव्यांदा विश्वचषक जिंकला.<ref name="AUS2015">{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/cricket/32105654 |title=Cricket World Cup 2015: Australia crush New Zealand in final |publisher=BBC Sport |access-date=29 March 2015 |date=29 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150329232637/http://www.bbc.co.uk/sport/0/cricket/32105654 |archive-date=29 March 2015 |url-status=live }}</ref> [[File:Englandvictorylap.png|thumb|right|इंग्लंडने १४ जुलै २०१९ रोजी त्यांच्या विजयानंतर लॉर्ड्सच्या आसपास आदरांजली वाहिली.]] २०१९ च्या विश्वचषकाचे आयोजन इंग्लंड आणि वेल्स यांनी केले होते. सहभागींची संख्या १० पर्यंत कमी करण्यात आली. पावसामुळे राखीव दिवशी ढकलण्यात आलेल्या पहिल्या उपांत्य फेरीत न्यू झीलंडने भारताचा पराभव केला.<ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/india-vs-new-zealand-live-score-world-cup-2019-semi-final/articleshow/70139254.cms|title=India vs New Zealand Highlights, World Cup 2019 semi-final: Match defers to reserve day|work=द टाइम्स ऑफ इंडिया|date=9 July 2019|access-date=15 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190711180216/https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/india-vs-new-zealand-live-score-world-cup-2019-semi-final/articleshow/70139254.cms|archive-date=11 July 2019|url-status=live}}</ref> दुसऱ्या उपांत्य फेरीत इंग्लंडने गतविजेत्या ऑस्ट्रेलियाचा पराभव केला. याआधी कोणत्याही अंतिम फेरीतील संघाने विश्वचषक जिंकला नव्हता. फायनलमध्ये, ५० षटकांनंतर स्कोअर २४१ वर टाय झाला आणि सामना सुपर ओव्हरमध्ये गेला, त्यानंतर स्कोअर पुन्हा १५ वर टाय झाला. विश्वचषक इंग्लंडने जिंकला होता, ज्यांच्या चौकारांची संख्या न्यू झीलंडपेक्षा जास्त होती.<ref>{{Cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/8039/report/1144530/england-vs-new-zealand-final-icc-cricket-world-cup-2019/ |title=Epic final tied, Super Over tied,England win World Cup on boundary count |date=14 July 2019 |access-date=15 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190715032534/https://www.espncricinfo.com/series/8039/report/1144530/england-vs-new-zealand-final-icc-cricket-world-cup-2019/ |archive-date=15 July 2019 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/48985109|title=England win Cricket World Cup: A golden hour ends in a champagne super over|date=14 July 2019|last=Fordyce|first=Tom|publisher=BBC Sport|access-date=15 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190714235602/https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/48985109|archive-date=14 July 2019|url-status=live}}</ref> ==स्वरूप== ===पात्रता=== {{main|क्रिकेट विश्वचषक पात्रता प्रक्रिया}} १९७५ मधील पहिल्या विश्वचषकापासून ते २०१९ च्या विश्वचषकापर्यंत, भाग घेणारे बहुसंख्य संघ आपोआप पात्र ठरले. २०१५ विश्वचषकापर्यंत हे मुख्यतः आयसीसी चे पूर्ण सदस्यत्व असल्यामुळे होते आणि २०१९ विश्वचषकासाठी हे मुख्यतः आयसीसी एकदिवसीय चॅम्पियनशिपमधील क्रमवारीत स्थान मिळवून होते.<ref>{{cite news|title=Cricket World Cup 2019 to stay at only 10 teams|publisher=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/33296828|access-date=22 August 2022}}</ref> १९७९ मधील दुसऱ्या विश्वचषकापासून ते २०१९ च्या विश्वचषकापर्यंत, आपोआप पात्र ठरलेल्या संघांमध्ये पात्रता प्रक्रियेद्वारे विश्वचषकासाठी पात्र ठरलेल्या इतर काही संख्येने सामील झाले. पहिली पात्रता स्पर्धा म्हणजे आयसीसी ट्रॉफी;<ref>{{Cite web|url=https://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/ICCT2005/ARTICLES/history.html|title=Cricinfo - 2005 ICC Trophy in Ireland|website=static.espncricinfo.com|accessdate=6 April 2023}}</ref> नंतर प्री-क्वालिफायिंग टूर्नामेंट्ससह प्रक्रिया विस्तारते. २०११ विश्वचषकासाठी, आयसीसी वर्ल्ड क्रिकेट लीगने भूतकाळातील पूर्व-पात्रता प्रक्रियेची जागा घेतली; आणि "आयसीसी ट्रॉफी" चे नाव बदलून "आयसीसी पुरुष क्रिकेट विश्वचषक पात्रता" असे करण्यात आले.<ref>{{cite web |url=http://www.icc-cricket.com/icc/development/wcl/ |publisher=ICC |title=World Cricket League |access-date=28 January 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070119011351/http://www.icc-cricket.com/icc/development/wcl/ |archive-date=19 January 2007 |आर्काईव्ह दिनांक=2007-01-19 |आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20070119011351/http://www.icc-cricket.com/icc/development/wcl/ }}</ref> वर्ल्ड क्रिकेट लीग ही आयसीसीच्या सहयोगी आणि संलग्न सदस्यांना पात्र होण्यासाठी अधिक संधी देण्यासाठी प्रदान केलेली पात्रता प्रणाली होती. पात्र ठरलेल्या संघांची संख्या वर्षभर वेगवेगळी असते.<ref>{{Cite web|url=https://static1.squarespace.com/static/533e6b7de4b0d84a3bd7c4be/t/5c3a7f7288251b8b3c637260/1547337591744/Cricket.pdf|title=International Cricket Council February 2019|website=static1.squarespace.com}}</ref> २०२३ च्या विश्वचषकापासून, फक्त यजमान देश आपोआप पात्र होतील. सर्व देश पात्रता निश्चित करण्यासाठी लीगच्या मालिकेत सहभागी होतील, ज्यामध्ये स्वयंचलित प्रमोशन आणि रेलेगेशन एका विश्वचषकाच्या चक्रातून दुसऱ्या टप्प्यापर्यंत विभागणी केली जाईल.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/27384084/how-teams-secure-qualification-rank-no-1-32 |title=The road to World Cup 2023: how teams can secure qualification, from rank No. 1 to 32 |work=ESPN Cricinfo |access-date=22 August 2022}}</ref> ===स्पर्धा=== [[File:Autographed bats of ODI World Cup winning teams at Blades of Glory Cricket Museum, Pune.jpg|thumb|भारताच्या [[पुणे]] येथील ब्लेड्स ऑफ ग्लोरी क्रिकेट संग्रहालयात ठेवलेल्या, स्पर्धेच्या प्रत्येक आवृत्तीतील विजेत्या संघांच्या स्वाक्षऱ्या.]] क्रिकेट विश्वचषकाच्या इतिहासात स्पर्धेचे स्वरूप मोठ्या प्रमाणात बदलले आहे. पहिल्या चारही स्पर्धांमध्ये प्रत्येकी चार संघांचे दोन गट अशा एकूण आठ संघांनी सहभाग घेतला होता.<ref>{{cite web|url=http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_1975.html|publisher=icc.cricket.org|title=1st tournament|access-date=१९ फेब्रुवारी २००७|archive-url=https://web.archive.org/web/20071217093647/http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_1975.html|archive-date=१७ डिसेंबर २००७}}</ref> स्पर्धा दोन टप्प्यांत खेळवली जात होती, गट फेरी आणि [[बाद-फेरी स्पर्धा|बाद फेरी]]. प्रत्येक गटातील चारही संघ [[साखळी सामने|साखळी पद्धतीने]] एकमेकांविरुद्ध खेळत आणि प्रत्येक गटातील अव्वल दोन संघ उपांत्य फेरीत प्रवेश करत. उपांत्य फेरीतील विजेते संघ अंतिम सामन्यात एकमेकांविरुद्ध खेळत. वर्णभेदविरोधी बहिष्कार संपल्यानंतर दक्षिण आफ्रिकेने १९९२ मधील पाचव्या स्पर्धेत पुनरागमन केले. त्या स्पर्धेत नऊ संघांनी गट फेरीत एकमेकांविरुद्ध प्रत्येकी एक सामना खेळला आणि अव्वल चार संघ उपांत्य फेरीत पोहोचले.<ref>{{cite web|url=http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_199192.html|publisher=icc.cricket.org|title=92 tournament|access-date=१९ फेब्रुवारी २००७|archive-url=https://web.archive.org/web/20071217093653/http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_199192.html|archive-date=१७ डिसेंबर २००७}}</ref> १९९६ मध्ये स्पर्धेचा आणखी विस्तार करून प्रत्येकी सहा संघांचे दोन गट करण्यात आले.<ref>{{cite web|url=http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_199596.html|publisher=icc.cricket.org|title=96 tournament|access-date=१९ फेब्रुवारी २००७|archive-url=https://web.archive.org/web/20071217093658/http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_199596.html|archive-date=१७ डिसेंबर २००७}}</ref> प्रत्येक गटातील अव्वल चार संघ उपांत्यपूर्व फेरीत पोहोचले आणि त्यानंतर उपांत्य फेरी खेळवण्यात आली.<ref>{{Cite web|title=Wills World Cup, 1996 schedule, live scores and results|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/653/wills-world-cup-1996|access-date=५ जुलै २०२३|website=Cricbuzz|language=en}}</ref> [[क्रिकेट विश्वचषक, १९९९|१९९९]] आणि [[क्रिकेट विश्वचषक, २००३|२००३]] विश्वचषकांसाठी वेगळे स्वरूप वापरण्यात आले. संघांची दोन गटांमध्ये विभागणी करण्यात आली आणि प्रत्येक गटातील अव्वल तीन संघ ''सुपर ६'' फेरीत पोहोचले.<ref name="super6">{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC99/WC99_TABLE.html|publisher=[[क्रिकइन्फो]]|title=Super 6|access-date=१९ फेब्रुवारी २००७|archive-url=https://web.archive.org/web/20070222100838/http://www.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC99/WC99_TABLE.html|archive-date=२२ फेब्रुवारी २००७|url-status=live}}</ref> ''सुपर ६'' मधील संघांनी दुसऱ्या गटातून पात्र ठरलेल्या तीन संघांविरुद्ध सामने खेळले. पुढील फेरीत प्रवेश करताना, आपल्या गटातून सोबत पुढील फेरीसाठी पात्र ठरलेल्या संघांविरुद्धच्या आधीच्या सामन्यांत मिळवलेले गुण संघांना पुढे नेण्याची परवानगी होती. त्यामुळे गट फेरीत चांगली कामगिरी करण्यासाठी संघांना अतिरिक्त प्रोत्साहन मिळत असे.<ref name="super6"/> ''सुपर ६'' फेरीतील अव्वल चार संघ उपांत्य फेरीत पोहोचत आणि त्यातील विजेते अंतिम सामना खेळत.<ref>{{Cite web|title=ICC World Cup, 1999 schedule, live scores and results|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/718/icc-world-cup-1999|access-date=५ जुलै २०२३|website=Cricbuzz|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Cricket World Cup History 2003: Winners, Runners-up, Stats of World Cup 2003|url=https://sports.ndtv.com/world-cup-2019/history/2003-cricket-world-cup|access-date=५ जुलै २०२३|website=NDTVSports.com|language=en}}</ref> [[File:ICC CWC 2007 team captains.jpg|thumb|upright=0.9|२००७ क्रिकेट विश्वचषकातील संघांचे कर्णधार.]] [[क्रिकेट विश्वचषक, २००७|२००७ विश्वचषकात]] १६ संघांची प्रत्येकी चार संघांच्या चार गटांत विभागणी करण्यात आली होती.<ref>{{cite web|url=http://www.cricketworldcup.com/TeamGroupings.html|publisher=cricket world cup|title=World Cup groups|access-date=२८ जानेवारी २००७|archive-url=https://web.archive.org/web/20070126002928/http://www.cricketworldcup.com/TeamGroupings.html|archive-date=२६ जानेवारी २००७|url-status=dead}}</ref> प्रत्येक गटात संघ एकमेकांविरुद्ध साखळी पद्धतीने खेळले. विजयासाठी संघांना गुण आणि बरोबरीसाठी अर्धा गुण मिळत असे. प्रत्येक गटातील अव्वल दोन संघ ''सुपर ८'' फेरीत प्रवेश करत. ''सुपर ८'' मधील संघांनी इतर गटांतून पात्र ठरलेल्या सहा संघांविरुद्ध सामने खेळले. गट फेरीप्रमाणेच गुण देण्यात येत होते; मात्र आपल्या मूळ गटातून ''सुपर ८'' साठी पात्र ठरलेल्या दुसऱ्या संघाविरुद्ध आधीच्या सामन्यात मिळवलेले गुण पुढे नेण्यात येत होते.<ref>{{cite web|url=http://www.cricketworldcup.com/pdfs/event-overview.pdf|publisher=cricketworldcup.com|title=About the Event|access-date=२ सप्टेंबर २००६|page=1|archive-url=https://web.archive.org/web/20060905225042/http://www.cricketworldcup.com/pdfs/event-overview.pdf|archive-date=५ सप्टेंबर २००६|url-status=dead}}</ref> ''सुपर ८'' फेरीतील अव्वल चार संघ उपांत्य फेरीत पोहोचले आणि उपांत्य फेरीतील विजेत्यांनी अंतिम सामना खेळला.<ref>{{Cite web|title=ICC World Cup, 2007 schedule, live scores and results|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/905/icc-world-cup-2007|access-date=५ जुलै २०२३|website=Cricbuzz|language=en}}</ref> [[क्रिकेट विश्वचषक, २०११|२०११]] आणि [[क्रिकेट विश्वचषक, २०१५|२०१५]]<ref>{{cite web|url=http://www.cricknews.net|publisher=cricknews.net|title=2015 Cricket World Cup|access-date=३ फेब्रुवारी २०१५|archive-url=https://web.archive.org/web/20150203120741/http://www.cricknews.net/|archive-date=३ फेब्रुवारी २०१५|url-status=dead}}</ref> विश्वचषकांच्या गट फेरीत प्रत्येकी सात संघांचे दोन गट होते. प्रत्येक गटातील अव्वल चार संघ उपांत्यपूर्व फेरीत, त्यानंतर उपांत्य फेरीत आणि अखेरीस अंतिम सामन्यात प्रवेश करत.<ref>{{cite news|first=K.R.|last=Nayar|title=International Cricket Council approves 14-team cup|url=http://gulfnews.com/sport/cricket/international-cricket-council-approves-14-team-cup-1.829620|work=Gulf News|date=२९ जून २०११|access-date=२ फेब्रुवारी २०१५|archive-url=https://web.archive.org/web/20110701153544/http://gulfnews.com/sport/cricket/international-cricket-council-approves-14-team-cup-1.829620|archive-date=१ जुलै २०११|url-status=live}}</ref> स्पर्धेच्या [[क्रिकेट विश्वचषक, २०१९|२०१९]] आणि [[क्रिकेट विश्वचषक, २०२३|२०२३]] आवृत्त्यांमध्ये सहभागी संघांची संख्या दहापर्यंत कमी करण्यात आली. सर्व दहा संघ एका साखळी गटात खेळले आणि अव्वल चार संघ उपांत्य फेरीत पोहोचले.<ref>{{cite web|last=Smale|first=Simon|title=The Cricket World Cup 2019 has shrunk to exclude the minnows, but why? And how come it's still so long?|publisher=Australian Broadcasting Corporation|date=४ जून २०१९|url=https://www.abc.net.au/news/2019-06-05/cricket-world-cup-minnows-where-have-they-gone/11176128|access-date=१८ ऑक्टोबर २०२०}}</ref> २०२७ आणि २०३१ विश्वचषकांमध्ये संघांची संख्या वाढवून १४ करण्यात येईल;<ref>{{cite web|url=https://sixsports.in/icc-announces-world-cup-schedule-14-teams-in-2027-and-2031/|title=ICC announces World Cup schedule; 14 teams in 2027 And 2031|website=Six Sports|date=२ जून २०२१|access-date=२ जून २०२१|archive-date=१ एप्रिल २०२२|archive-url=https://web.archive.org/web/20220401040539/https://sixsports.in/icc-announces-world-cup-schedule-14-teams-in-2027-and-2031/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://cricinfo.pro/cricket-world-cup-2023-date-teams-stadiums-tickets/|title=Mark your calendars for the Cricket World Cup 2023 as the tournament is set to begin on October 5, 2023. The matches will continue until November 19, 2023|website=Cricinfo|date=७ सप्टेंबर २०२३|access-date=११ सप्टेंबर २०२३}}</ref> २०२७ मध्ये पहिल्या साखळी टप्प्यात प्रत्येकी सहा संघांचे दोन गट असतील. १४ संघांच्या स्पर्धेतील सर्वात खालच्या मानांकनाचे तीन पात्र संघ बारावा आणि अंतिम संघ निश्चित करण्यासाठी तीन सामन्यांची ''सुपर सिरीज'' फेरी खेळतील. प्रत्येक गटातील अव्वल तीन संघ आणि दोन्ही गटांतील चौथ्या स्थानावरील संघांपैकी सर्वोत्तम कामगिरी करणारा एक संघ ''सुपर ७'' फेरीत प्रवेश करेल. ''सुपर ७'' फेरीतील अव्वल चार संघ बाद फेरीत प्रवेश करतील. आयसीसीने म्हटले की, या बदलांचा उद्देश स्पर्धेतील चुरस वाढवणे आणि त्याच वेळी स्पर्धेचा कालावधी कमी करणे हा होता.<ref>{{cite news|title=ICC revamp formats for marquee men’s events|url=https://www.icc-cricket.com/news/icc-revamp-formats-for-marquee-men-s-events|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]|date=१५ जुलै २०२६|access-date=१५ जुलै २०२६}}</ref><ref>{{Cite web|date=१५ जुलै २०२६|title=ICC adds Super Series and Super 7 twist to 2027 ODI World Cup|url=https://www.cricinfo.com/story/icc-adds-super-series-and-super-7-twist-to-2027-odi-world-cup-1545709|access-date=१५ जुलै २०२६|website=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> {| class="wikitable" ! colspan="8" |स्पर्धेच्या स्वरूपांचा सारांश |- !आवृत्ती !वर्ष !यजमान !संघ !सामने !प्राथमिक टप्पा !द्वितीय टप्पा !अंतिम टप्पा |- | style="text-align:center" |१ | style="text-align:center" |[[क्रिकेट विश्वचषक, १९७५|१९७५]] | rowspan="2" |{{flag|इंग्लंड}} | rowspan=4 style="text-align:center" |८ | rowspan=2 style="text-align:center" |१५ | rowspan=2 style="text-align:center" |४ संघांचे २ गट: १२ सामने | rowspan="6" |नाही | rowspan="4" style="text-align:center" |४ संघांची बाद फेरी (गटविजेते आणि उपविजेते): ३ सामने |- | style="text-align:center" |२ | style="text-align:center" |[[क्रिकेट विश्वचषक, १९७९|१९७९]] |- | style="text-align:center" |३ | style="text-align:center" |[[क्रिकेट विश्वचषक, १९८३|१९८३]] |{{flag|इंग्लंड}}<br />{{flag|वेल्स}} | rowspan="2" style="text-align:center" |२७ | rowspan=2 style="text-align:center" |४ संघांचे २ गट: २४ सामने |- | style="text-align:center" |४ | style="text-align:center" |[[क्रिकेट विश्वचषक, १९८७|१९८७]] |{{flag|भारत}}<br/>{{flag|पाकिस्तान}} |- | style="text-align:center" |५ | style="text-align:center" |[[क्रिकेट विश्वचषक, १९९२|१९९२]] |{{flag|ऑस्ट्रेलिया}}<br/>{{flag|न्यूझीलंड}} | style="text-align:center" |९ | style="text-align:center" |३९ | style="text-align:center" |९ संघांचा साखळी टप्पा: ३६ सामने | style="text-align:center" |४ संघांची बाद फेरी (साखळी टप्प्यातील अव्वल ४): ३ सामने |- | style="text-align:center" |६ | style="text-align:center" |[[क्रिकेट विश्वचषक, १९९६|१९९६]] |{{flag|भारत}}<br/>{{flag|पाकिस्तान}}<br/>{{flag|श्रीलंका}} | rowspan=2 style="text-align:center" |१२ | style="text-align:center" |३७ | style="text-align:center" |६ संघांचे २ गट: ३० सामने | style="text-align:center" |८ संघांची बाद फेरी (प्रत्येक गटातील अव्वल ४): ७ सामने |- | style="text-align:center" |७ | style="text-align:center" |[[क्रिकेट विश्वचषक, १९९९|१९९९]] |{{flag|इंग्लंड}}<br/>{{flag|वेल्स}}<br/>{{flag|स्कॉटलंड}}<br/>{{flag|आयर्लंड}}<br/>{{flag|नेदरलँड्स}} | style="text-align:center" |४२ | style="text-align:center" |६ संघांचे २ गट: ३० सामने | rowspan="2" |सुपर सिक्स (प्रत्येक गटातील अव्वल ३): ९ सामने | rowspan="2" style="text-align:center" |४ संघांची बाद फेरी (सुपर सिक्समधील अव्वल ४): ३ सामने |- | style="text-align:center" |८ | style="text-align:center" |[[क्रिकेट विश्वचषक, २००३|२००३]] |{{flag|दक्षिण आफ्रिका}}<br/>{{flag|झिम्बाब्वे}}<br/>{{flag|केन्या}} | style="text-align:center" |१४ | style="text-align:center" |५४ | style="text-align:center" |७ संघांचे २ गट: ४२ सामने |- | style="text-align:center" |९ | style="text-align:center" |[[क्रिकेट विश्वचषक, २००७|२००७]] |{{flag|वेस्ट इंडीज|cricket}} | style="text-align:center" |१६ | style="text-align:center" |५१ | style="text-align:center" |४ संघांचे ४ गट: २४ सामने |सुपर एट (प्रत्येक गटातील अव्वल २): २४ सामने | style="text-align:center" |४ संघांची बाद फेरी (सुपर एटमधील अव्वल ४): ३ सामने |- | style="text-align:center" |१० | style="text-align:center" |[[क्रिकेट विश्वचषक, २०११|२०११]] |{{flag|भारत}}<br/>{{flag|श्रीलंका}}<br/>{{flag|बांगलादेश}} | rowspan=2 style="text-align:center" |१४ | rowspan=2 style="text-align:center" |४९ | rowspan=2 style="text-align:center" |७ संघांचे २ गट: ४२ सामने | rowspan="4" |नाही | rowspan="2" style="text-align:center" |८ संघांची बाद फेरी (प्रत्येक गटातील अव्वल ४): ७ सामने |- | style="text-align:center" |११ | style="text-align:center" |[[क्रिकेट विश्वचषक, २०१५|२०१५]] |{{flag|ऑस्ट्रेलिया}}<br/>{{flag|न्यूझीलंड}} |- | style="text-align:center" |१२ | style="text-align:center" |[[क्रिकेट विश्वचषक, २०१९|२०१९]] |{{flag|इंग्लंड}}<br/>{{flag|वेल्स}} | rowspan=2 style="text-align:center" |१० | rowspan=2 style="text-align:center" |४८ | rowspan=2 style="text-align:center" |१० संघांचा साखळी टप्पा: ४५ सामने | rowspan=2 style="text-align:center" |४ संघांची बाद फेरी (साखळी टप्प्यातील अव्वल ४): ३ सामने |- | style="text-align:center" |१३ | style="text-align:center" |[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] |{{flag|भारत}} |- | style="text-align:center" |१४ | style="text-align:center" |[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|''२०२७'']] |{{flag|दक्षिण आफ्रिका}}<br/>{{flag|झिम्बाब्वे}}<br/>{{flag|नामिबिया}} | rowspan="2" style="text-align:center" |''१४'' | rowspan="1" style="text-align:center" |''५७'' | rowspan="1" style="text-align:center" |''सुपर सिरीज (३ संघांचा एक गट): ३ सामने''<br/><br/>''गट टप्पा (६ संघांचे २ गट): ३० सामने'' | rowspan="1" |''सुपर सेवन (प्रत्येक गटातील अव्वल ३ + चौथ्या स्थानावरील सर्वोत्तम संघ): २१ सामने'' | rowspan="1" style="text-align:center" |''४ संघांची बाद फेरी (सुपर सेवनमधील अव्वल ४): ३ सामने'' |- | style="text-align:center" |१५ | style="text-align:center" |''२०३१'' |{{flag|भारत}}<br/>{{flag|बांगलादेश}} | | | | |} ==ट्रॉफी== {{main|क्रिकेट विश्वचषक ट्रॉफी}} आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक ट्रॉफी विश्वचषक विजेत्यांना सादर केली जाते. सध्याची ट्रॉफी १९९९ च्या चॅम्पियनशिपसाठी तयार करण्यात आली होती आणि स्पर्धेच्या इतिहासातील हे पहिले कायमस्वरूपी पारितोषिक होते. याआधी प्रत्येक विश्वचषकासाठी वेगवेगळ्या ट्रॉफी बनवण्यात आल्या होत्या.<ref>{{cite web|url=http://www.cricket-worldcup2015.net/2015/02/trophy-is-first-permanent-prize-in-cricket-world-cup.html|publisher=cricket-worldcup2015.net|title=Trophy is first permanent prize in Cricket World Cup|access-date=9 November 2007|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150203150018/http://www.cricket-worldcup2015.net/2015/02/trophy-is-first-permanent-prize-in-cricket-world-cup.html|archive-date=3 February 2015|आर्काईव्ह दिनांक=2015-09-07|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20150907181704/http://www.cricket-worldcup2015.net/2015/02/trophy-is-first-permanent-prize-in-cricket-world-cup.html}}</ref>{{Clarify|reason=is this right? were there different Prudential Cups, or was the same Cup used three times?|date=March 2023}} दोन महिन्यांच्या कालावधीत गॅरार्ड आणि कंपनीच्या कारागिरांच्या टीमने लंडनमध्ये ट्रॉफीची रचना आणि निर्मिती केली होती.<ref name=guardian_2015 /><ref>{{Cite web |title=Trophies {{!}} Famous Trophies |url=https://garrard.com/en/trophies/famous-trophies/ |access-date=2022-08-01 |website=Garrard |language=en-GB}}</ref> सध्याची ट्रॉफी चांदी आणि गिल्टपासून बनविली गेली आहे आणि तीन चांदीच्या स्तंभांनी एक सोनेरी ग्लोब आहे. स्टंप आणि बेल्सच्या आकाराचे स्तंभ, क्रिकेटच्या तीन मूलभूत पैलूंचे प्रतिनिधित्व करतात: फलंदाजी, गोलंदाजी आणि क्षेत्ररक्षण, तर ग्लोब हे क्रिकेट बॉलचे वैशिष्ट्य आहे.<ref>{{cite web|url=http://www.webindia123.com/Sports/cricket/iccworldcup/history.htm|publisher=webindia123.com|title=Cricket World Cup- Past Glimpses|access-date=31 October 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20080323235801/http://www.webindia123.com/Sports/cricket/iccworldcup/history.htm|archive-date=23 March 2008|url-status=live}}</ref> पृथ्वीच्या अक्षीय झुकावचे प्रतीक म्हणून शिवण झुकलेली आहे. हे ६० सेंटीमीटर (२.० फूट) उंच आहे आणि त्याचे वजन अंदाजे ११ किलोग्रॅम (२४ पौंड) आहे. मागील विजेत्यांची नावे ट्रॉफीच्या पायावर कोरलेली आहेत, एकूण वीस शिलालेखांसाठी जागा आहे. आयसीसी मूळ ट्रॉफी ठेवते. केवळ शिलालेखांमध्ये भिन्न असलेली प्रतिकृती विजेत्या संघाला कायमस्वरूपी दिली जाते.<ref>{{cite web|url=http://www.icc-cricket.com/cricket-world-cup/about|publisher=[[International Cricket Council]]|title=About the Tournament|access-date=4 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140625075114/http://www.icc-cricket.com/cricket-world-cup/about |archive-date=25 June 2014}}</ref> ==मीडिया कव्हरेज== ही स्पर्धा जगातील सर्वाधिक पाहिल्या गेलेल्या क्रीडा स्पर्धांपैकी एक आहे<ref>{{cite web|url=http://www.totalsportek.com/news/cricket-world-cup-third-most-watched-sports-event/|title=Cricket World Cup 2015 3rd Most Watched Sports Event In The World|publisher=Total Sportek|date=11 January 2015|access-date=17 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325171256/http://www.totalsportek.com/news/cricket-world-cup-third-most-watched-sports-event/|archive-date=25 March 2015|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Baker |first=Alison |date=2022-07-25 |title=The Most Watched Sporting Events in The World |url=https://www.roadtrips.com/blog/the-most-watched-sporting-events-in-the-world/ |access-date=2023-07-05 |website=Roadtrips |language=en-US}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.roadtrips.com/blog/the-most-watched-sporting-events-in-the-world/|title=The Most Watched Sporting Events in The World|last=Baker|first=Alison|date=25 July 2022|access-date=15 October 2022|website=www.roadtrips.com}}</ref> आणि एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट अधिक प्रस्थापित झाल्यामुळे लागोपाठच्या स्पर्धांमुळे प्रसारमाध्यमांचे लक्ष वाढत आहे. २०११ क्रिकेट विश्वचषक २०० हून अधिक देशांमध्ये २.२ अब्जाहून अधिक प्रेक्षकांसाठी प्रसारित करण्यात आला.<ref name=guardian_2015>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/sport/blog/2015/feb/12/cricket-world-cup-icc-50-overs|title=More money, more viewers and fewer runs in prospect for intriguing World Cup|newspaper=The Guardian|date=12 February 2015|access-date=17 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150304022954/http://www.theguardian.com/sport/blog/2015/feb/12/cricket-world-cup-icc-50-overs|archive-date=4 March 2015|url-status=live}}</ref><ref name="CWC">{{cite web|url=http://www.cricketworldcup.com/icc-marketing.html|publisher=cricketworldcup.com|title=World Cup Overview|access-date=29 January 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070124001408/http://www.cricketworldcup.com/icc-marketing.html|archive-date=24 January 2007|url-status=dead|आर्काईव्ह दिनांक=2007-01-24|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20070124001408/http://www.cricketworldcup.com/icc-marketing.html}}</ref> मुख्यतः २०११ आणि २०१५ विश्वचषकासाठी दूरचित्रवाणी अधिकार अमेरिकी १.१ अब्ज डॉलर पेक्षा जास्त विकले गेले<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/current/story/271994.html|publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|author=Cricinfo staff|title=ICC rights for to ESPN-star|access-date=30 January 2007|date=9 December 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20090201130926/http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/current/story/271994.html|archive-date=1 February 2009|url-status=live}}</ref> आणि प्रायोजकत्व अधिकार आणखी अमेरिकी ५०० दशलक्ष डॉलर मध्ये विकले गेले.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/276853.html|publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|author=Cricinfo staff|title=ICC set to cash in on sponsorship rights|access-date=30 January 2007|date=18 January 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20090201130947/http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/276853.html|archive-date=1 February 2009|url-status=live}}</ref> आयसीसी ने २०१९ विश्वचषकासाठी एकूण १.६ अब्ज दर्शक तसेच स्पर्धेच्या डिजिटल व्हिडिओला ४.६ अब्ज व्ह्यूजचा दावा केला आहे.<ref name="2019 ICC viewership">{{Cite web|title=ICC Men's Cricket World Cup gives GDP 350 million boost to UK economy|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/1634008|access-date=2021-04-08|website=www.icc-cricket.com|language=en}}</ref> स्पर्धेतील सर्वात जास्त पाहिलेला सामना भारत आणि पाकिस्तान यांच्यातील गट गेम होता, जो ३०० दशलक्षाहून अधिक लोकांनी थेट पाहिला होता.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/1346930|title=2019 Men's Cricket World Cup most watched ever|date=16 September 2019|access-date=15 October 2022|website=www.icc-cricket.com}}</ref> ==प्रेक्षकांची उपस्थिती== {| class="wikitable sortable" style="text-align:left" |- ! वर्ष !! यजमान !! एकूण उपस्थिती !! संदर्भ |- | [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]] || दक्षिण आफ्रिका, झिम्बाब्वे, केन्या || ६,२६,८४५ || <ref>{{cite web |url=http://www.icc-cricket.com/icc/news/quarterly/quarterly_3.pdf |publisher=ICC |title=Cricket World Cup 2003 |page=12 |access-date=29 January 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060321201920/http://www.icc-cricket.com/icc/news/quarterly/quarterly_3.pdf |archive-date=21 March 2006 |आर्काईव्ह दिनांक=2006-03-21 |आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20060321201920/http://www.icc-cricket.com/icc/news/quarterly/quarterly_3.pdf }}</ref> |- | [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]] || वेस्ट इंडीज || ६,७२,००० || <ref>{{cite web |url=http://content-usa.cricinfo.com/westindies/content/current/story/301516.html |title=World Cup profits boost debt-ridden Windies board |publisher=Content-usa.cricinfo.com |access-date=24 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080324094443/http://content-usa.cricinfo.com/westindies/content/current/story/301516.html |archive-date=24 March 2008 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|publisher=cricketworld.com|title=ICC CWC 2007 Match Attendance Soars Past 400,000|access-date=25 April 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928071404/http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|archive-date=28 September 2007|आर्काईव्ह दिनांक=2007-09-28|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20070928071404/http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|url-status=dead}}</ref> |- | [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]] || भारत, श्रीलंका, बांगलादेश || १२,२९,८२६ || <ref>{{cite web |url=http://content-usa.cricinfo.com/westindies/content/current/story/301516.html |title=World Cup profits boost debt-ridden Windies board |publisher=Content-usa.cricinfo.com |access-date=24 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080324094443/http://content-usa.cricinfo.com/westindies/content/current/story/301516.html |archive-date=24 March 2008 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|publisher=cricketworld.com|title=ICC CWC 2007 Match Attendance Soars Past 400,000|access-date=25 April 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928071404/http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|archive-date=28 September 2007|आर्काईव्ह दिनांक=2007-09-28|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20070928071404/http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|url-status=dead}}</ref> |- | [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]] || ऑस्ट्रेलिया, न्यू झीलंड || ११,०६,४२० || <ref>{{cite web |url=http://content-usa.cricinfo.com/westindies/content/current/story/301516.html |title=World Cup profits boost debt-ridden Windies board |publisher=Content-usa.cricinfo.com |access-date=24 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080324094443/http://content-usa.cricinfo.com/westindies/content/current/story/301516.html |archive-date=24 March 2008 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|publisher=cricketworld.com|title=ICC CWC 2007 Match Attendance Soars Past 400,000|access-date=25 April 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928071404/http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|archive-date=28 September 2007|आर्काईव्ह दिनांक=2007-09-28|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20070928071404/http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|url-status=dead}}</ref> |- | [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]] || इंग्लंड आणि वेल्स || ७,५२,००० || <ref>{{cite web |title=2019 Cricket World Cup delivers UK£350m boost for UK economy |first=Sam |last=Carp |url=https://www.sportspromedia.com/news/2019-cricket-world-cup-uk-economy-impact-england-wales/?zephr_sso_ott=mabKiL |date=4 March 2020 |access-date=18 May 2023 |publisher=SportsPro Daily}}</ref> |- | [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] || भारत || १२,५०,३०७ ||<ref>{{cite web |title=Record-Breaking 1.25 million spectators turn out for ICC Men's Cricket World Cup 2023|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/3790838 |date=21 November 2023 |access-date=21 November 2023 |publisher=cricketworldcup.com}}</ref> |} ==यजमानांची निवड== {{main|क्रिकेट विश्वचषकाचे यजमान}} आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेची कार्यकारी समिती क्रिकेट विश्वचषक आयोजित करण्यासाठी उत्सुक असलेल्या राष्ट्रांनी केलेल्या बोलींची तपासणी केल्यानंतर स्पर्धेच्या यजमानांसाठी मतदान करते.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/245789.html|publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|title=Asia to host 2011 World Cup|date=30 April 2006|access-date=9 February 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20120928205442/http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/245789.html|archive-date=28 September 2012|url-status=live}}</ref> {{location map+|Earth | float = center | width = 900 |caption=क्रिकेट विश्वचषकाचे यजमान देश |places= {{Location map~|Earth|position=bottom|lat=51.300000|long=00.07000|label='''[[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]]''',<br />'''[[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]]''','''[[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]]''',<br />'''[[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]]''','''[[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]]'''}} {{Location map~|Earth|position=bottom|lat=28.363600|long=77.13480|label='''[[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]]''',<br />'''[[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]''','''[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]''',<br />'''[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]''','''२०३१'''}} {{Location map~|Earth|position=left|lat=33.360000|long=73.02000|label='''[[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]]''','''[[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]'''}} {{Location map~|Earth|position=right|lat=23.455000|long=90.23200|label='''[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]''','''२०३१'''}} {{Location map~|Earth|position=bottom|lat=06.540400|long=79.50340|label='''[[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]''','''[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]'''}} {{Location map~|Earth|position=left|lat=17.581700|long=-76.47350|label='''[[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]]'''}} {{Location map~|Earth|position=bottom|lat=-18.261700|long=130.50280|label='''[[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]]''','''[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]'''}} {{Location map~|Earth|position=left|lat=-43.314800|long=172.37130|label='''[[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]]''','''[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]'''}} {{Location map~|Earth|position=right|lat=01.16000|long=36.48|label='''[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]'''}} {{Location map~|Earth|position=bottom|lat=-26.121600|long=28.02440|label='''[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]''','''[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]]'''}} {{Location map~|Earth|position=top|lat=-17.494500|long=31.03080|label='''[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]''','''[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]]'''}} {{Location map~|Earth|position=left|lat=-22.340000|long=17.05000|label='''[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]]'''}} }} [[File:Civic Centre-2003 CWC.jpg|thumb|दक्षिण आफ्रिकेतील २००३ क्रिकेट विश्वचषकाच्या निमित्ताने नागरी केंद्र उजळले]] इंग्लंडने पहिल्या तीन स्पर्धांचे आयोजन केले होते. आयसीसीने ठरवले की इंग्लंडने पहिली स्पर्धा आयोजित करावी कारण ते उद्घाटन कार्यक्रम आयोजित करण्यासाठी आवश्यक संसाधने समर्पित करण्यास तयार होते.<ref name="ENGHOST">{{cite web|url=http://www.cricworld.com/news/wchistory03feb.htm|publisher=cricworld.com|title=The History of World Cup's|access-date=19 September 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20070313181419/http://www.cricworld.com/news/wchistory03feb.htm|archive-date=13 March 2007|url-status=dead|आर्काईव्ह दिनांक=2007-03-13|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20070313181419/http://www.cricworld.com/news/wchistory03feb.htm}}</ref> भारताने तिसऱ्या क्रिकेट विश्वचषकाचे यजमानपद स्वेच्छेने स्वीकारले, परंतु बहुतेक आयसीसी सदस्यांनी इंग्लंडला प्राधान्य दिले कारण जूनमध्ये इंग्लंडमध्ये दिवसाचा जास्त काळ म्हणजे एक सामना एका दिवसात पूर्ण होऊ शकतो.<ref>{{cite web|url=http://www1.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC_HISTORY/WC79_HISTORY.html|publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|title=The 1979 World Cup in England&nbsp;– West Indies retain their title|access-date=19 September 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060523160232/http://www.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC_HISTORY/WC79_HISTORY.html|archive-date=23 May 2006|url-status=live}}</ref> १९८७ क्रिकेट विश्वचषक भारत आणि पाकिस्तानमध्ये आयोजित करण्यात आला होता, जो पहिल्यांदा इंग्लंडबाहेर आयोजित करण्यात आला होता.<ref>{{cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC_HISTORY/WC87_HISTORY.html|publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|title=The 1987 World Cup in India and Pakistan&nbsp;– Australia win tight tournament|access-date=15 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140716040704/http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC_HISTORY/WC87_HISTORY.html|archive-date=16 July 2014|url-status=live}}</ref> १९८७, १९९६ आणि २०११ मध्ये दक्षिण आशिया, १९९२ आणि २०१५ मध्ये ऑस्ट्रेलिया (ऑस्ट्रेलिया आणि न्यू झीलंडमध्ये), २००३ मध्ये दक्षिण आफ्रिका आणि २००७ मध्ये वेस्ट इंडीज यासारख्या भौगोलिक प्रदेशातील अनेक स्पर्धा संयुक्तपणे आयोजित केल्या गेल्या आहेत. नोव्हेंबर २०२१ मध्ये, आयसीसी ने २०२४ ते २०३१ सायकल दरम्यान खेळल्या जाणाऱ्या आयसीसी इव्हेंटसाठी यजमानांची नावे प्रकाशित केली. टी-२० विश्वचषक आणि चॅम्पियन्स ट्रॉफीसह ५० षटकांच्या विश्वचषकासाठी यजमानांची निवड स्पर्धात्मक बोली प्रक्रियेद्वारे करण्यात आली.<ref>{{cite news |title=India to host three ICC events in 2024-31 cycle |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/119866/india-to-get-three-icc-events-in-next-cycle |access-date=16 November 2021 |work=Cricbuzz |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=USA to stage T20 World Cup: 2024-2031 ICC Men's tournament hosts confirmed |url=https://www.icc-cricket.com/news/2354682 |access-date=16 November 2021 |work=www.icc-cricket.com |language=en}}</ref> ==निकाल== {{Main|क्रिकेट विश्वचषक अंतिम सामन्यांची यादी}} {| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align: center;" |- !संपादन !वर्ष !यजमान ! अंतिम ठिकाण ! विजेते ! उपविजेते ! मार्जिन !संघ |- !१ |[[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]] |style="text-align:left"|इंग्लंड |[[लॉर्ड्स]], लंडन |{{cr|WIN}}<br><small>२९१/८ (६० षटके)</small> |{{cr|AUS}}<br><small>२७४ सर्वबाद (५८.४ षटके)</small> |<br>[http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC75/WI_AUS_WC75_ODI-FINAL_21JUN1975.html '''१७ धावा'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090405150750/http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC75/WI_AUS_WC75_ODI-FINAL_21JUN1975.html |date=2009-04-05 }} | ८ |- !२ |[[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]] |style="text-align:left"|इंग्लंड |लॉर्ड्स, लंडन |{{cr|WIN}}<br><small>२८६/९ (६० षटके)</small> |{{cr|ENG}}<br><small>१९४ सर्वबाद (५१ षटके)</small> |<br>[http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC79/WI_ENG_WC79_ODI-FINAL_23JUN1979.html '''९२ धावा'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090425135637/http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC79/WI_ENG_WC79_ODI-FINAL_23JUN1979.html |date=2009-04-25 }} | ८ |- !३ |[[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]] |style="text-align:left"|{{ubl|इंग्लंड|वेल्स}} |लॉर्ड्स, लंडन |{{cr|IND}}<br><small>१८३ सर्वबाद (५४.४ षटके)</small> |{{cr|WIN}}<br><small>१४० सर्वबाद (५२ षटके)</small> |<br>[http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC83/IND_WI_WC83_ODI-FINAL_25JUN1983.html '''४३ धावा'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090318144610/http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC83/IND_WI_WC83_ODI-FINAL_25JUN1983.html |date=2009-03-18 }} | ८ |- !४ |[[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]] |style="text-align:left"|{{ubl|भारत|पाकिस्तान}} |[[ईडन गार्डन्स]], कोलकाता |{{cr|AUS}}<br><small>२५३/५ (५० षटके)</small> |{{cr|ENG}}<br><small>२४६/८ (५० षटके)</small> |<br>[http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC87/AUS_ENG_WC87_ODI-FINAL_08NOV1987.html '''७ धावा'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090207130805/http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC87/AUS_ENG_WC87_ODI-FINAL_08NOV1987.html |date=2009-02-07 }} | ८ |- !५ |[[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]] |style="text-align:left"|{{ubl|ऑस्ट्रेलिया|न्यू झीलंड}} |[[मेलबर्न क्रिकेट ग्राउंड]], [[मेलबर्न]] |{{cr|PAK}}<br><small>२४९/६ (५० षटके)</small> |{{cr|ENG}}<br><small>२२७ सर्वबाद (४९.२ षटके)</small> |<br>[http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC92/PAK_ENG_WC92_ODI-FINAL_25MAR1992.html '''२२ धावा'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090422131058/http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC92/PAK_ENG_WC92_ODI-FINAL_25MAR1992.html |date=2009-04-22 }} |९ |- !६ |[[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]] |style="text-align:left"|{{ubl|भारत|पाकिस्तान|श्रीलंका}} |[[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] |{{cr|SRI}}<br><small>२४५/३ (४६.२ षटके)</small> |{{cr|AUS}}<br><small>२४१/७ (५० षटके)</small> |<br>[http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC96/WC96-MATCHES/AUS_SL_WC96_ODI-FINAL_17MAR1996.html '''७ गडी राखून'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090429035255/http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC96/WC96-MATCHES/AUS_SL_WC96_ODI-FINAL_17MAR1996.html |date=2009-04-29 }} |१२ |- !७ |[[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]] |style="text-align:left"|{{ubl|इंग्लंड{{efn|इंग्लंड हे एकमेव नियुक्त यजमान होते, परंतु आयर्लंड प्रजासत्ताक, नेदरलँड्स, स्कॉटलंड आणि वेल्समध्येही सामने खेळले गेले.}}|आयर्लंड|स्कॉटलंड|नेदरलँड|वेल्स}} |लॉर्ड्स, लंडन |{{cr|AUS}}<br><small>१३३/२ (२०.१ षटके)</small> |{{cr|PAK}}<br><small>१३२ सर्वबाद (३९ षटके)</small> |<br>[http://aus.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC99/SCORECARDS/FINALS/AUS_PAK_WC99_ODI-FINAL_20JUN1999.html '''८ गडी राखून'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080328014247/http://aus.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC99/SCORECARDS/FINALS/AUS_PAK_WC99_ODI-FINAL_20JUN1999.html |date=2008-03-28 }} |१२ |- !८ |[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]] |style="text-align:left"|{{ubl|केन्या|दक्षिण आफ्रिका{{efn|[[दक्षिण आफ्रिका]] हा एकमेव नियुक्त मुख्य यजमान होता, परंतु झिम्बाब्वे आणि केन्यामध्येही सामने खेळले गेले.}}|झिम्बाब्वे}} |[[वॉंडरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] |{{cr|AUS}}<br><small>३५९/२ (५० षटके)</small> |{{cr|IND}}<br><small>२३४ सर्वबाद (३९.२ षटके)</small> |<br>[http://aus.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC2003/SCORECARDS/FINALS/AUS_IND_WC2003_ODI-FINAL_23MAR2003.html '''१२५ धावा'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080616013248/http://aus.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC2003/SCORECARDS/FINALS/AUS_IND_WC2003_ODI-FINAL_23MAR2003.html |date=2008-06-16 }} |१४ |- !९ |[[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]] |style="text-align:left"|वेस्ट इंडीज{{efn|वेस्ट इंडीझ क्रिकेट फेडरेशनच्या आठ सदस्य देशांनी सामने आयोजित केले - अँटिग्वा आणि बार्बुडा, बार्बाडोस, ग्रेनाडा, गयाना, जमैका, सेंट किट्स आणि नेव्हिस, सेंट लुसिया आणि त्रिनिदाद आणि टोबॅगो.}} |[[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] ||{{cr|AUS}}<br><small>२८१/४ (३८ षटके)</small> ||{{cr|SRI}}<br><small>२१५/८ (३६ षटके)</small> |<br>[http://content-aus.cricinfo.com/wc2007/engine/current/match/247507.html '''५३ धावा (डी/एल)'''] |१६ |- !१० |[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]] |style="text-align:left"|{{ubl|बांगलादेश|भारत|श्रीलंका}} |[[वानखेडे स्टेडियम]], मुंबई |{{cr|IND}}<br><small>२७७/४ (४८.२ षटके)</small> |{{cr|SRI}}<br><small>२७४/६ (५० षटके)</small> |<br>[http://www.espncricinfo.com/icc_cricket_worldcup2011/engine/current/match/433606.html '''६ गडी राखून'''] |१४ |- !११ |[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]] |style="text-align:left"|{{ubl|ऑस्ट्रेलिया|न्यू झीलंड}} |मेलबर्न क्रिकेट ग्राउंड, मेलबर्न ||{{cr|AUS}}<br><small>१८६/३ (३३.१ षटके)</small> |{{cr|NZ}}<br><small>१८३ सर्वबाद (45 षटके)</small> |<br>[http://www.espncricinfo.com/icc-cricket-world-cup-2015/engine/match/656495.html '''७ गडी राखून'''] |१४ |- !१२ |[[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]] |style="text-align:left"|{{ubl|इंग्लंड|वेल्स}} |लॉर्ड्स, लंडन |{{cr|ENG}}<br><small>२४१ सर्वबाद (५० षटके)</small><br><small>१५/० ([[सुपर ओव्हर]])</small><br><small>२४ चौकार, २ षटकार</small> ||{{cr|NZ}}<br><small>२४१/८ (५० षटके)</small><br><small>१५/१ ([[सुपर ओव्हर]])</small><br><small>१४ चौकार, ३ षटकार</small> |<br>[http://www.espncricinfo.com/icc-cricket-world-cup-2015/engine/match/1144530.html '''सामना बरोबरीत (सुपर ओव्हरनंतर काउंटबॅकवर ९ चौकार)'''] |१० |- !१३ |[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] |style="text-align:left"|भारत |[[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] ||{{cr|AUS}}<br><small>२४१/४ (४३ षटके)</small> |{{cr|IND}}<br><small>२४० सर्वबाद (५० षटके)</small> |<br>[https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-australia-final-1384439/full-scorecard '''६ गडी राखून'''] |१० |} ;नोंदी {{Notelist}} ==स्पर्धेचा सारांश== किमान एकदा तरी २० राष्ट्रांनी क्रिकेट विश्वचषकासाठी पात्रता मिळवली आहे. प्रत्येक स्पर्धेत सहा संघ सहभागी झाले आहेत, त्यापैकी पाच संघांनी विजेतेपद पटकावले आहे.<ref name="WCHistory"/> वेस्ट इंडीजने पहिल्या दोन स्पर्धा जिंकल्या आहेत, ऑस्ट्रेलियाने सहा, भारताने दोन, तर पाकिस्तान, श्रीलंका आणि इंग्लंडने प्रत्येकी एकदा जिंकल्या आहेत. वेस्ट इंडीज (१९७५ आणि १९७९) आणि ऑस्ट्रेलिया (१९९९, २००३ आणि २००७) हे एकमेव संघ आहेत ज्यांनी सलग विजेतेपद मिळवले आहेत.<ref name="WCHistory"/> ऑस्ट्रेलिया तेरा पैकी आठ फायनल खेळला आहे (१९७५, १९८७, १९९६, १९९९, २००३, २००७, २०१५ आणि २०२३). न्यू झीलंडला अद्याप विश्वचषक जिंकता आलेला नाही, परंतु दोन वेळा (२०१५ आणि २०१९) उपविजेता ठरला आहे. कसोटी खेळत नसलेल्या देशाचा सर्वोत्तम निकाल म्हणजे २००३ स्पर्धेत केन्याने उपांत्य फेरी गाठणे; २००७ मध्ये आयर्लंडने दिलेला सुपर ८ (दुसरी फेरी) हा त्यांच्या पदार्पणातील कसोटी नसलेल्या संघाचा सर्वोत्तम निकाल आहे.<ref name="WCHistory"/> १९९६ च्या विश्वचषकाचा सह-यजमान म्हणून श्रीलंका ही स्पर्धा जिंकणारा पहिला यजमान होता, जरी अंतिम सामना पाकिस्तानमध्ये झाला.<ref name="WCHistory"/> भारताने २०११ मध्ये यजमान म्हणून विजय मिळवला आणि त्यांच्याच देशात खेळला जाणारा अंतिम सामना जिंकणारा पहिला संघ होता.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/cricket/9444277.stm|title=India power past Sri Lanka to Cricket World Cup triumph|publisher=BBC Sport|date=2 April 2011|access-date=17 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20110403035451/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/cricket/9444277.stm|archive-date=3 April 2011|url-status=live}}</ref> ऑस्ट्रेलिया आणि इंग्लंडने अनुक्रमे २०१५ आणि २०१९ मध्ये या पराक्रमाची पुनरावृत्ती केली.<ref name="AUS2015"/> याखेरीज इंग्लंडने १९७९ मध्ये यजमान म्हणून अंतिम फेरी गाठली होती. स्पर्धेचे सह-यजमानपद भूषवताना त्यांचे सर्वोत्तम विश्वचषक निकाल किंवा बरोबरी साधणारे इतर देश २०१५ मध्ये न्यू झीलंड, २००३ मध्ये सुपर सिक्समध्ये पोहोचलेले झिम्बाब्वे आणि २००३ मध्येच उपांत्य फेरीत पोहोचलेले केन्या आहेत.<ref name="WCHistory"/> १९८७ मध्ये सह-यजमान भारत आणि पाकिस्तान हे दोघेही उपांत्य फेरीत पोहोचले होते, परंतु त्यांना अनुक्रमे इंग्लंड आणि ऑस्ट्रेलियाने बाहेर काढले होते.<ref name="WCHistory"/> १९९२ मध्ये ऑस्ट्रेलिया, १९९९ मध्ये इंग्लंड, २००३ मध्ये दक्षिण आफ्रिका आणि २०११ मध्ये बांगलादेश हे यजमान संघ आहेत जे पहिल्या फेरीत बाहेर पडले होते.<ref>{{Cite web |last=Sportstar |first=Team |date=2019-05-24 |title=World Cup, 11 editions: How host countries fared |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/cricket-world-cup-host-countries-england-wales-lords-india/article27228795.ece |access-date=2022-08-22 |website=sportstar.thehindu.com |language=en}}</ref> ===संघांची कामगिरी=== प्रत्येक विश्वचषकात संघांच्या कामगिरीचे विहंगावलोकन खाली दिले आहे. प्रत्येक स्पर्धेसाठी, प्रत्येक अंतिम स्पर्धेतील संघांची संख्या (कंसात) दर्शविली जाते. {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:90%" |- !rowspan="2" {{diagonal split header|<br />संघ|यजमान}} ![[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]]<br/> {{small|(८)}} ![[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]]<br/> {{small|(८)}} ![[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]]<br/> {{small|(८)}} ![[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]]<br/> {{small|(८)}} ![[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]]<br/> {{small|(९)}} ![[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]<br/> {{small|(१२)}} ![[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]]<br/> {{small|(१२)}} ![[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]<br/> {{small|(१४)}} ![[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]]<br/> {{small|(१६)}} ![[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]<br/> {{small|(१४)}} ![[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]<br/> {{small|(१४)}} ![[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]]<br/> {{small|(१०)}} ![[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]<br/> {{small|(१०)}} !rowspan=2|{{tooltip|सहभाग|दिसणे}} |- !{{flagicon|England}} !{{flagicon|England}} !{{flagicon|England}}<br/>{{flagicon|WAL}} !{{flagicon|India}}<br/>{{flagicon|Pakistan}} !{{flagicon|Australia}}<br/>{{flagicon|New Zealand}} !{{flagicon|India}}<br/>{{flagicon|Pakistan}}<br/>{{flagicon|Sri Lanka}} !{{flagicon|England}}<br/>{{flagicon|Wales}}<br/>{{flagicon|Scotland}}<br/>{{flagicon|Ireland}}<br/>{{flagicon|Netherlands}} !{{flagicon|South Africa}}<br/>{{flagicon|Zimbabwe}}<br/>{{flagicon|Kenya}} !{{flagicon|West Indies}} !{{flagicon|India}}<br/>{{flagicon|Sri Lanka}}<br/>{{flagicon|Bangladesh}} !{{flagicon|Australia}}<br/>{{flagicon|New Zealand}} !{{flagicon|England}}<br/>{{flagicon|Wales}} !{{flagicon|India}} |- |style="text-align:left"|{{cr|AFG|२०१३}}|| || || || || || || || || || ||ग||१०वा||६वा ! ३ |- |style="text-align:left"|{{cr|AUS}}||style="background: silver"|'''उ.वि'''||ग||ग||style="background: gold"|'''वि'''||५वा||style="background: silver"|'''उ.वि'''|| style="background: gold" |'''वि'''||style="background: gold"|'''वि'''|| style="background: gold" |'''वि'''||style="background:#ffebcd;"|'''उ.उ'''||style="background: gold"|'''वि'''||style="background-color: #cc9966"|'''उप'''|| style="background: gold" |'''वि''' ! १३ |- |style="text-align:left"|{{cr|BAN}}|| || || || || || ||ग||ग|| ७वा |||ग||style="background:#ffebcd;"|'''उ.उ'''||८वा||| ८वा ! ७ |- |style="text-align:left"|{{cr|BER}}|| || || || || || || || ||ग|| || |||| ! १ |- |style="text-align:left"|{{cr|CAN}}|| ||ग|| || || || || ||ग||ग||ग|||||| ! ४ |- | style="text-align:left" |{{cr|ENG}}|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background: silver" |'''उ.वि'''|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background: silver" |'''उ.वि'''|| style="background: silver" |'''उ.वि'''|| style="background:#ffebcd;" |'''उ.उ'''||ग||ग|| ५वा || style="background:#ffebcd;" |'''उ.उ'''||ग|| style="background: gold" |'''वि''' || ७वा ! १३ |- | style="text-align:left" |{{cr|IND}}||ग||ग|| style="background: gold" |'''वि'''|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''||७वा|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| ६वा|| style="background:silver" |'''उ.वि'''||ग|| style="background: gold" |'''वि'''|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background: silver"|'''उ.वि''' ! १३ |- | style="text-align:left" |{{cr|IRE}}|| || || || || || || || || ८वा||ग||ग|| || ! ३ |- | style="text-align:left" |{{cr|KEN}}|| || || || || ||ग||ग|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''||ग||ग|| || || ! ५ |- | style="text-align:left" |{{cr|NAM}}|| || || || || || || ||ग|| || || || || ! १ |- | style="text-align:left" |{{cr|NED}}|| || || || || ||ग|| ||ग||ग||ग|| || || १०वा ! ५ |- | style="text-align:left" |{{cr|NZ}}|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''||ग||ग|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background:#ffebcd;" |'''उ.उ'''|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| ५वा || style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background: silver" |'''उ.वि'''|| style="background: silver" |'''उ.वि'''|| style="background-color: #cc9966"|'''उप''' ! १३ |- | style="text-align:left" |{{cr|PAK}}||ग|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background: gold" |'''वि'''|| style="background:#ffebcd;" |'''उ.उ'''|| style="background: silver" |'''उ.वि'''||ग||ग|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background:#ffebcd;" |'''उ.उ'''||५वा||५वा ! १३ |- | style="text-align:left" |{{cr|SCO}}|| || || || || || ||ग|| ||ग|| ||ग|| || ! ३ |- | style="text-align:left" |{{cr|SA}}{{efn|name=SAfr}}|| || || || || style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background:#ffebcd;" |'''उ.उ'''|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''||ग|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background:#ffebcd;" |'''उ.उ'''|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''||७वा|| style="background-color: #cc9966"|'''उप''' ! ९ |- | style="text-align:left" |{{cr|SRI}}||ग||ग||ग||ग||८वा|| style="background: gold" |'''वि'''||ग|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''|| style="background: silver" |'''उ.वि'''|| style="background: silver" |'''उ.वि'''|| style="background:#ffebcd;" |'''उ.उ'''||६वा|| ९वा ! १३ |- | style="text-align:left" |{{cr|UAE}}|| || || || || ||ग|| || || || ||ग|| || ! २ |- | style="text-align:left" |{{cr|WIN}}|| style="background: gold" |'''वि'''|| style="background: gold" |'''वि'''|| style="background: silver" |'''उ.वि'''||ग||६वा|| style="background-color: #cc9966" |'''उप'''||ग||ग|| ६वा|| style="background:#ffebcd;" |'''उ.उ'''|| style="background:#ffebcd;" |'''उ.उ'''|||९वा|| ! १२ |- | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}}|| || ||ग||ग||९वा||ग|| ५वा || ६वा ||ग||ग||ग|| || ! ९ |- ! colspan="15" |निष्क्रिय संघ |- |style="text-align:left"| {{cr|पूर्व आफ्रिका}}{{efn|name=EAfr}}|||ग|| || || || || || || || || || || || ! 1 |} '''माहिती''' *{{bg|gold|वि}} – विजेता *{{bg|silver|उ.वि}}– उपविजेता *{{bg|#cc9966|उप}}– उपांत्य फेरी *{{bg|#BBF3BB|सु.६}}– सुपर सिक्स (१९९९-२००३) *{{bg|#ffebcd|उ.उ}}– उपांत्यपूर्व फेरी (१९९६, २०११-२०१५) *{{bg|#ffebcd|सु.८}}– सुपर आठ (२००७) *ग&nbsp;– गट फेरी / पहिली फेरी *पा&nbsp;– पात्र, अजूनही स्पर्धेत आहे ===नवोदित संघ=== {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- !वर्ष !संघ !एकूण |- |[[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]] |{{cr|AUS}}, {{cr|पूर्व आफ्रिका}},{{efn|name=EAfr}} {{cr|ENG}}, {{cr|IND}}, {{cr|NZ}}, {{cr|PAK}}, {{cr|WIN}}, {{cr|SL}} |८ |- |[[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]] |{{cr|CAN}} |१ |- |[[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]] |{{cr|ZIM}} |१ |- |[[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]] |''कोणताही नाही'' |० |- |[[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]] |{{cr|SA|}}{{efn|name=SAfr}} |१ |- |[[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]] |{{cr|KEN}}, {{cr|NED}}, {{cr|UAE}} |३ |- |[[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]] |{{cr|BAN}}, {{cr|SCO}} |२ |- |[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]] |{{cr|NAM}} |१ |- |[[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]] |{{cr|BER}}, {{cr|IRE}} |२ |- |[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]] |''कोणताही नाही'' |० |- |[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]] |{{cr|AFG|२०१३}} |१ |- |[[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]] |''कोणताही नाही'' |० |- |[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] |''कोणताही नाही'' |० |} ===आढावा=== खालील सारणी २०१९ स्पर्धेच्या अखेरीस मागील विश्वचषकातील संघांच्या कामगिरीचे विहंगावलोकन प्रदान करते. संघांची क्रमवारी सर्वोत्कृष्ट कामगिरीनुसार, त्यानंतर दिसणे, एकूण विजयांची संख्या, एकूण खेळांची संख्या आणि वर्णक्रमानुसार क्रमवारी लावली जाते. {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |- ! style="border-bottom:none" | !colspan=7|आकडेवारी ! rowspan="2" style="border-bottom:none" |सर्वोत्तम कामगिरी |- !style="border-top:none;width:150px;"|संघ !width=30|सहभाग !width=30|{{abbr|सामने|सामने खेळले}} !width=30|विजय !width=30|पराभव !width=30|टाय !width=30|नि.ना !width=30|विजय%* |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Australia}} |१३||१०५||७८||२५||१||१||७५.४८||style="background:gold;" |{{sort|1.1|'''विजेता'''}}: ६ {{small|([[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]], [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]], [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]], [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]], [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]], [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|India}} |१३||९५||६३||३०||१||१||६६.३१||style="background:gold;" |{{sort|1.3|'''विजेता'''}}: २ {{small|([[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक |१९८३]], [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|West Indies}} |१२||८०||४३||३५||०||२||५५.१२||style="background:gold;" |{{sort|1.3|'''विजेता'''}}: २ {{small|([[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक |१९७५]], [[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक |१९७९]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|England}} |१३||९३||५२||३९||१||१||५७.१४||style="background:gold;" |{{sort|1.5|'''विजेता'''}}: १ {{small|([[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Pakistan}} |१३||८८||४९||३७||०||२||५६.९७||style="background:gold;" |{{sort|1.5|'''विजेता'''}}: १ {{small|([[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Sri Lanka}} |१३||८९||४०||४६||१||२||४६.५५||style="background:gold;" |{{sort|1.5|'''विजेता'''}}: १ {{small|([[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|New Zealand}} |१३||९९||५९||३८||१||१||६०.७१||style="background-color: silver" |{{sort|2.5|'''उपविजेता'''}} {{small|([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]], [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|South Africa}} |९||७४||४५||२६||२||१||६३.०१||style="background-color: #cc9966" |{{sort|3.2|'''उपांत्य फेरी'''}} {{small|([[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]], [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]], [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]], [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]], [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Kenya}} |५||२९||७||२२||०||०||२४.१३||style="background-color: #cc9966"|{{sort|3.5|'''उपांत्य फेरी'''}} {{small|([[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Zimbabwe}} |९||५७||११||४२||१||३||२१.२९||{{sort|5.4|सुपर ६}} {{small|([[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]], [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Bangladesh}} |७||४९||१६||३२||०||१||३३.३३||{{sort|7.4|उपांत्यपूर्व फेरी}} {{small|([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Ireland}} |३||२१||७||१३||१||०||३५.७१||{{sort|7.5|सुपर ८}} {{small|([[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Netherlands}} |५||२९||४||२५||०||०||१३.७९||{{sort|9.2|गट फेरी}} {{small|([[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]], [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]], [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]], [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]], [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Canada}} |४||१८||२||१६||०||०||११.११||{{sort|9.2|गट फेरी}} {{small|([[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]], [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]], [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]], [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]])}} |- | style="text-align:left;" |{{nowrap|{{Cr|AFG|२०१३}}}} |३||२४||५||१९||०||०||२०.८३||{{sort|9.5|गट फेरी}} {{small|([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]], [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]], [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Scotland}} |३||१४||०||१४||०||०||०.००||{{sort|9.3|गट फेरी}} {{small|([[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]], [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]], [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]])}} |- |style="text-align:left;"|{{nowrap|{{Cr|UAE}}}} |२||११||१||१०||०||०||९.०९||{{sort|9.4|गट फेरी}} {{small|([[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]], [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Namibia}} |१||६||०||६||०||०||०.००||{{sort|9.5|गट फेरी}} {{small|([[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]])}} |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Bermuda}} |१||३||०||३||०||०||०.००||{{sort|9.5|गट फेरी}} {{small|([[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]])}} |- ! colspan="11" |निष्क्रिय संघ |- |style="text-align:left;"|{{cr|पूर्व आफ्रिका}}{{efn|name=EAfr}} |१||३||०||३||०||०||०.००||{{sort|9.5|गट फेरी}} {{small|([[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]])}} |- !colspan=11|{{smalldiv|1={{Updated|१९ नोव्हेंबर २०२३}}<br/>स्रोत: [http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?id=12;type=trophy ईएसपीएन क्रिकइन्फो]}} |} ''नोंद:'' * {{small|विजयाच्या टक्केवारीमध्ये निकाल नाही लागल्याला सामने समाविष्ट नाहीत आणि ते अर्ध्या विजयाच्या रूपात गणले जाते.}} * {{small|संघांना त्यांच्या सर्वोत्तम कामगिरीनुसार, नंतर जिंकण्याची टक्केवारी, त्यानंतर (समान असल्यास) वर्णक्रमानुसार क्रमवारी लावली जाते.}} {{notelist|refs= {{efn|name=EAfr|१९८९ मध्ये विसर्जित}} {{efn|name=SAfr|१९९२ च्या विश्वचषकापूर्वी दक्षिण आफ्रिकेवर वर्णभेदामुळे बंदी घालण्यात आली होती}} }} ==इतर परिणाम== {{col-begin}} {{col-break}} ===यजमान संघांचे निकाल=== {| class="wikitable" |- ! वर्ष ! यजमान संघ ! समाप्त केले |- | [[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]] | {{cr|England}} | bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत''' |- | [[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]] | {{cr|England}} | bgcolor=Silver| '''उपविजेते''' |- | [[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]] | {{cr|England}} | bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत''' |- | rowspan=2|[[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]] | {{cr|India}} | bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत''' |- | {{cr|Pakistan}} | bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत''' |- | rowspan=2|[[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]] | {{cr|Australia}} | राउंड रॉबिन |- | {{cr|New Zealand}} | bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत''' |- | rowspan=3|[[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]] | {{cr|India}} | bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत''' |- | {{cr|Pakistan}} | bgcolor=#FFEBCD| उपांत्यपूर्व फेरीत |- | {{cr|Sri Lanka}} | bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स''' |- | rowspan=4|[[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]] | {{cr|England}} | ग्रुप स्टेज |- | {{cr|Scotland}} | ग्रुप स्टेज |- | {{cr|Netherlands}} | ''खेळला नाही'' |- | {{cr|Ireland}} | ''खेळला नाही'' |- | rowspan=3|[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]] | {{crw|South Africa}} | ग्रुप स्टेज |- | {{cr|Zimbabwe}} | bgcolor=#BBF3BB| सुपर ६ |- | {{cr|Kenya}} | bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत''' |- | [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]] | {{cr|West Indies}} | bgcolor=#FFEBCD| सुपर ८ |- | rowspan=3|[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]] | {{cr|India}} | bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स''' |- | {{cr|Sri Lanka}} | bgcolor=Silver| '''उपविजेते''' |- | {{cr|Bangladesh}} | ग्रुप स्टेज |- | rowspan=2|[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]] | {{cr|Australia}} | bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स''' |- | {{cr|New Zealand}} | bgcolor=Silver| '''उपविजेते''' |- | [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]] | {{cr|England}} | bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स''' |- | [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] | {{cr|India}} | bgcolor=Silver| '''उपविजेते''' |- | rowspan=3|[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]] | {{cr|South Africa}} | |- | {{cr|Zimbabwe}} | |- | {{cr|Namibia}} | |- | rowspan=3|[[२०३१ क्रिकेट विश्वचषक|२०३१]] | {{cr|India}} | |- | {{cr|Bangladesh}} | |- |} {{col-break}} ===गतविजेत्याचे निकाल=== {| class="wikitable" |- ! वर्ष ! गतविजेते ! समाप्त केले |- | [[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]] | {{cr|West Indies}} | bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स''' |- | [[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]] | {{cr|West Indies}} | bgcolor=Silver| '''उपविजेते''' |- | [[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]] | {{cr|India}} | bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत''' |- | [[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]] | {{cr|Australia}} | राउंड रॉबिन |- | [[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]] | {{cr|Pakistan}} | bgcolor=#FFEBCD| उपांत्यपूर्व फेरीत |- | [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]] | {{cr|Sri Lanka}} | ग्रुप स्टेज |- | [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]] | {{cr|Australia}} | bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स''' |- | [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]] | {{cr|Australia}} | bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स''' |- | [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]] | {{cr|Australia}} | bgcolor=#FFEBCD| उपांत्यपूर्व फेरीत |- | [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]] | {{cr|India}} | bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत''' |- | [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]] | {{cr|Australia}} | bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत''' |- | [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] | {{cr|England}} | राउंड रॉबिन |- | [[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]] | {{cr|Australia}} | |- |} {{col-end}} ==स्पर्धेचे रेकॉर्ड== {{main|क्रिकेट विश्वचषकातील विक्रमांची यादी}} [[File:Sachin Tendulkar at MRF Promotion Event.jpg|right|thumbnail|विश्वचषकाच्या इतिहासात सर्वाधिक धावा करणारा [[सचिन तेंडुलकर]]]] [[File:Glenn McGrath in Circular Quay, Sydney, Australia, 2018-02-03.jpg|thumbnail| विश्वचषकाच्या इतिहासातील आघाडीचा विकेट घेणारा गोलंदाज]] {| class="wikitable" |- ! colspan="3" | विश्वचषकातील विक्रम<ref>All records are based on statistics at [[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]].com's list of [http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/index.html?id=12;type=trophy World Cup records] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070103091603/http://www.cricinfo.com/db/STATS/WC/ |date=3 January 2007 }}</ref> |- ! colspan="3" | फलंदाजी |- |सर्वाधिक धावा |{{flagicon|India}} [[सचिन तेंडुलकर]] |२,२७८ ([[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]]–[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]) |- |[[फलंदाजीची सरासरी (क्रिकेट)|सर्वोच्च सरासरी]] (किमान १० डाव) <ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/highest_career_batting_average.html?id=12;type=trophy|title=Best Average in Cricket World Cup|publisher=ESPN Cricinfo|access-date=14 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190626190708/http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/highest_career_batting_average.html?id=12;type=trophy|archive-date=26 June 2019|url-status=live}}</ref> |{{flagicon|South Africa}} [[लान्स क्लुसनर]] |१२४.०० ([[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]]–[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]) |- |सर्वोच्च [[स्ट्राइक रेट|फलंदाजी स्ट्राइक रेट]] (किमान ५०० चेंडूंचा सामना केला) |{{flagicon|Australia}} [[ग्लेन मॅक्सवेल]] |१६०.३२ ([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]–[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]) |- |सर्वोच्च स्कोअर | {{flagicon|New Zealand}} [[मार्टिन गप्टिल]] वि {{Flag|वेस्ट इंडीज}} |२३७[[नाबाद|*]] ([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]) |- |सर्वोच्च [[भागीदारी (क्रिकेट)|भागीदारी]] | {{flagicon|West Indies}} [[ख्रिस गेल]] आणि [[मार्लन सॅम्युअल्स]] <br> (दुसऱ्या गड्यासाठी) वि {{cr|Zimbabwe}} |३७२ ([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]) |- |एकाच विश्वचषकात सर्वाधिक धावा |{{flagicon|India}} [[विराट कोहली]] |७६५ ([[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]) |- |सर्वाधिक शतक |{{flagicon|India}} [[रोहित शर्मा]] |७ ([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]-[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]) |- |एकाच विश्वचषकात सर्वाधिक शतके |{{flagicon|IND}} [[रोहित शर्मा]] |५ ([[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]]) |- ! colspan="3" | गोलंदाजी |- |सर्वाधिक बळी |{{flagicon|Australia}} [[ग्लेन मॅकग्रा]] |७१ ([[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]–[[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]]) |- |[[गोलंदाजीची सरासरी|सर्वात कमी सरासरी]] (किमान ४०० चेंडू टाकले) |{{flagicon|India}} [[मोहम्मद शमी]] |१३.५२ ([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]–[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]) |- |सर्वोत्तम [[स्ट्राइक रेट]] (किमान २० बळी) |{{flagicon|India}} [[मोहम्मद शमी]] |१५.८१ ([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]–[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]) |- |सर्वोत्तम [[इकॉनॉमी रेट]] (किमान १००० चेंडू टाकले) |{{flagicon|West Indies}} [[अँडी रॉबर्ट्स]] |३.२४ ([[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]]–[[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]]) |- |सर्वोत्तम गोलंदाजी आकडेवारी |{{flagicon|Australia}} [[ग्लेन मॅकग्रा]] वि {{cr|Namibia}} |७/१५ ([[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]) |- |स्पर्धेत सर्वाधिक बळी |{{flagicon|Australia}} [[मिचेल स्टार्क]] |२७ ([[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]]) |- ! colspan="3" | क्षेत्ररक्षण |- |सर्वाधिक बाद ([[यष्टिरक्षक]]) |{{flagicon|Sri Lanka}} [[कुमार संगकारा]] |५४ ([[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]–[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]) |- |सर्वाधिक झेल ([[क्षेत्ररक्षण (क्रिकेट)|क्षेत्ररक्षक]]) |{{flagicon|Australia}} [[रिकी पाँटिंग]] |२८ ([[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]–[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]) |- ! colspan="3" | संघ |- |सर्वोच्च स्कोअर |{{cr|South Africa}} वि {{cr|Sri Lanka}} |४२८/५ ([[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]) |- |सर्वात कमी स्कोअर |{{cr|Canada}} वि {{cr|Sri Lanka}} |३६ ([[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]) |- |सर्वोच्च विजय % |{{flagicon|Australia}} ऑस्ट्रेलिया |७५.४८% (१०५ खेळले, ७८ जिंकले)<ref>{{cite web |title=World Cup Cricket Team Records & Stats |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?id=12;type=trophy |website=ESPNCricinfo |access-date=22 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110227115818/http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?id=12%3Btype%3Dtrophy |archive-date=27 February 2011 |url-status=live }}</ref> |- |सर्वाधिक सलग विजय |{{flagicon|Australia}} ऑस्ट्रेलिया |२७ (२० जून १९९९ – १९ मार्च २०११, एक [[निकाल (क्रिकेट)#परिणाम नाही|निकाल नाही]] वगळला)<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=2;filter=advanced;orderby=start;size=100;spanmax2=20+mar+2011;spanmin2=23+May+1999;spanval2=span;team=2;template=results;trophy=12;type=team;view=results|title=Statistics / Statsguru / One-Day Internationals / Team records|publisher=Cricinfo|access-date=30 March 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150911093616/http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=2%3Bfilter%3Dadvanced%3Borderby%3Dstart%3Bsize%3D100%3Bspanmax2%3D20+mar+2011%3Bspanmin2%3D23+May+1999%3Bspanval2%3Dspan%3Bteam%3D2%3Btemplate%3Dresults%3Btrophy%3D12%3Btype%3Dteam%3Bview%3Dresults|archive-date=11 September 2015}}</ref> |- |सलग सर्वाधिक स्पर्धा जिंकतो |{{flagicon|Australia}} ऑस्ट्रेलिया |३ ([[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]]–[[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]]) |} ===स्पर्धेद्वारे=== {{main|क्रिकेट विश्वचषक पुरस्कार}} {| class="wikitable" |- ! वर्ष !! विजयी कर्णधार !! अंतिम सामन्यातील सर्वोत्तम खेळाडू !! स्पर्धेतील सर्वोत्तम खेळाडू !! सर्वाधिक धावा !! सर्वाधिक बळी |- | [[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]] || {{flagicon|WIN}} [[क्लाइव्ह लॉईड]] || {{flagicon|WIN}} [[क्लाइव्ह लॉईड]]<ref name=potm_75-19>{{Cite web |title=ODI World Cup Finals: Full list of Player of the Match award winners from 1975 to 2019|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/odi-world-cup-final-man-of-the-match-list-award-winners-performances-records-stats-india-vs-australia-2023/article67550186.ece/|access-date=19 November 2023 |website=Sportstar|date=19 November 2023 }}</ref> || पुरस्कार मिळालेला नाही|| {{flagicon|NZ}} [[ग्लेन टर्नर]] (३३३) || {{flagicon|AUS}} [[गॅरी गिलमोर]] (११) |- |[[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]] || {{flagicon|WIN}} [[क्लाइव्ह लॉईड]] || {{flagicon|WIN}} [[विव्ह रिचर्ड्स]]<ref name=potm_75-19/> || पुरस्कार मिळालेला नाही|| {{flagicon|WIN}} [[गॉर्डन ग्रीनिज]] (२५३) || {{flagicon|ENG}} [[माइक हेंड्रिक्स]] (१०) |- | [[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]] ||{{flagicon|IND}} [[कपिल देव]] || {{flagicon|IND}} [[मोहिंदर अमरनाथ]]<ref name=potm_75-19/> || पुरस्कार मिळालेला नाही || {{flagicon|ENG}} [[डेव्हिड गोवर]] (३८४) || {{flagicon|IND}} [[रॉजर बिन्नी]] (१८) |- | [[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]] ||{{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर]]|| {{flagicon|AUS}} [[डेव्हिड बून]]<ref name=potm_75-19/> || पुरस्कार मिळालेला नाही ||{{flagicon|ENG}} [[ग्रॅहम गूच]] (४७१) || {{flagicon|AUS}} [[क्रेग मॅकडरमॉट]] (१८) |- | [[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]] ||{{flagicon|PAK}} [[इम्रान खान]] || {{flagicon|PAK}} [[वसीम अक्रम]]<ref name=potm_75-19/> ||{{flagicon|NZ}} [[मार्टिन क्रो]]<ref name=potm_75-19/> || {{flagicon|NZ}} [[मार्टिन क्रो]] (४५६) || {{flagicon|PAK}} [[वसीम अक्रम]] (१८) |- | [[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]||{{flagicon|SL}} [[अर्जुन रणतुंगा]] || {{flagicon|SL}} [[अरविंदा डी सिल्वा]]<ref name=potm_75-19/> || {{flagicon|SL}} [[सनथ जयसूर्या]]<ref name=potm_75-19/> || {{flagicon|IND}} [[सचिन तेंडुलकर]] (५२३) ||{{flagicon|IND}} [[अनिल कुंबळे]] (१५) |- | [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]] ||{{flagicon|AUS}} [[स्टीव्ह वॉ]] || {{flagicon|AUS}} [[शेन वॉर्न]]<ref name=potm99>{{Cite web |title=Australia vs Pakistan, ICC World Cup 1999 |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/australia-vs-pakistan-final-65234/full-scorecard |access-date=19 November 2023 |website=ESPNcricinfo}}</ref>||{{flagicon|SA}} [[लान्स क्लुसनर]]<ref name=potm99/> || {{flagicon|IND}} [[राहुल द्रविड]] (४६१) ||{{flagicon|NZ}} [[जिऑफ ॲलॉट]] / <br/> {{flagicon|AUS}} [[शेन वॉर्न]] (२०) |- |[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]] || {{flagicon|AUS}} [[रिकी पाँटिंग]] || {{flagicon|AUS}} [[रिकी पाँटिंग]]<ref name=potm03>{{Cite web |date=23 March 2003 |title=Australia vs India, ICC World Cup 2003 Final |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/australia-vs-india-final-65286/full-scorecard |access-date=19 November 2023 |website=ESPNcricinfo}}</ref>|| {{flagicon|IND}} [[सचिन तेंडुलकर]]<ref name=potm03/> || {{flagicon|IND}} [[सचिन तेंडुलकर]] (६७३) || {{flagicon|SL}} [[चमिंडा वास]] (२३) |- |[[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]] || {{flagicon|AUS}} [[रिकी पाँटिंग]] || {{flagicon|AUS}} [[ॲडम गिलख्रिस्ट]]<ref>{{Cite web |date=18 November 2018 |title=This day, that year: Adam Gilchrist scores 149 to gift Australia World Cup |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/this-day-that-year-adam-gilchrist-scores-149-to-gift-australia-world-cup/story-k3ebcJURetMZw8I7ztP4CK.html |access-date=19 November 2023 |website=Hindustan Times}}</ref>|| {{flagicon|AUS}} [[ग्लेन मॅकग्रा]]<ref>{{Cite web |date=29 April 2007 |title=McGrath bows out winning Player of the Tournament award |url=https://www.espncricinfo.com/story/mcgrath-bows-out-winning-player-of-the-tournament-award-292785 |access-date=19 November 2023 |website=ESPNcricinfo}}</ref>|| {{flagicon|AUS}} [[मॅथ्यू हेडन]] (६५९) || {{flagicon|AUS}} [[ग्लेन मॅकग्रा]] (२६) |- |[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]] || {{flagicon|IND}} [[महेंद्रसिंग धोनी]] || {{flagicon|IND}} [[महेंद्रसिंग धोनी]]<ref name="hindustantimes.com">{{Cite web |date=11 November 2011 |title=Yuvraj Player of the Tournament; Dhoni Man of the Match of WC final |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/yuvraj-player-of-the-tournament-dhoni-man-of-the-match-of-wc-final/story-8ll0UfgXUaIUtVeIrJMOIM.html |access-date=19 November 2023 |website=Hindustan Times}}</ref>|| {{flagicon|IND}} [[युवराज सिंग]]<ref name="hindustantimes.com"/>|| {{flagicon|SL}} [[तिलकरत्ने दिलशान]] (५००) || {{flagicon|PAK}} [[शाहिद आफ्रिदी]] / <br/> {{flagicon|IND}} [[झहीर खान]] (२१) |- |[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]] || {{flagicon|AUS}} [[मायकेल क्लार्क (क्रिकेटर)|मायकेल क्लार्क]] ||{{flagicon|AUS}} [[जेम्स फॉकनर]]<ref>{{Cite web |date=29 March 2015 |title=James Faulkner Emerges From the Shadows of Two Mitchells in World Cup Final |url=https://sports.ndtv.com/icc-cricket-world-cup-2015/james-faulkner-emerges-from-the-shadows-of-two-mitchells-in-world-cup-final-1502822 |access-date=19 November 2023 |website=NDTV }}{{मृत दुवा|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>||{{flagicon|AUS}} [[मिचेल स्टार्क]]<ref>{{Cite web |date=29 March 2015 |title=Mitchell Starc named as player of ICC World Cup 2015 |url=https://www.indiatoday.in/sports/world-cup-2015/story/mitchell-starc-world-cup-2015-australia-new-zealand-246307-2015-03-29 |access-date=19 November 2023 |website=India Today}}</ref>||{{flagicon|NZ}} [[मार्टिन गप्टिल]] (५४७) || {{flagicon|AUS}} [[मिचेल स्टार्क]] / <br/>{{flagicon|NZ}} [[ट्रेंट बोल्ट]] (२२) |- |[[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]] || {{flagicon|ENG}} [[इऑन मॉर्गन]] ||{{flagicon|ENG}} [[बेन स्टोक्स]]<ref name=potm19>{{Cite web |date=15 July 2019 |title=World Cup 2019 Awards Winners: Man of the Tournament and Man of the Match |url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket-world-cup/cricket-world-cup-2019-awards-winners-list-man-of-the-tournament-and-man-of-the-match-5829154/ |access-date=19 November 2023 |website=Indian Express}}</ref>|| {{flagicon|NZ}} [[केन विल्यमसन]]<ref name=potm19/>|| {{flagicon|IND}} [[रोहित शर्मा]] (६४८) || {{flagicon|AUS}} [[मिचेल स्टार्क]] (२७) |- |[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] || {{flagicon|AUS}} [[पॅट कमिन्स]] || {{flagicon|AUS}} [[ट्रॅव्हिस हेड]]<ref>{{Cite web |date=19 November 2023 |title=Travis Head delivers World Cup final masterclass in POTM display |url=https://www.cricketworldcup.com/news/3789833 |access-date=19 November 2023 |website=cricketworldcup.com }}{{मृत दुवा|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>|| {{flagicon|IND}} [[विराट कोहली]]<ref>{{Cite web |date=19 November 2023 |title=India star named Player of the Tournament at ICC Men's Cricket World Cup |url=https://www.icc-cricket.com/news/3789837 |access-date=19 November 2023 |website=ICC}}</ref>||{{flagicon|IND}} [[विराट कोहली]] (७६५) || {{flagicon|IND}} [[मोहम्मद शमी]] (२४) |- |} ==हे देखील पहा== *[[आयसीसी अंडर-१९ क्रिकेट विश्वचषक]] *[[आयसीसी टी-२० विश्वचषक]] *[[आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] *[[आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप]] *[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक]] *[[महिला क्रिकेट विश्वचषक]] *[[आशिया कप]] *[[विश्व चषक]] *[[विश्वचषकांची यादी]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ===स्रोत=== * {{cite book | last=Browning | first=Mark | title=A complete history of World Cup Cricket | url=https://archive.org/details/completehistoryo0000brow | publisher=[[Simon & Schuster]] | year=1999 | isbn=0-7318-0833-9 }} == बाह्य दुवे == *{{official website|https://www.cricketworldcup.com/}} आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक *{{official website|https://www.icc-cricket.com/}} आयसीसी {{Navboxes|list= {{क्रिकेट विश्वचषक माहिती}} {{आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक विजेते}} {{आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक विजेता कर्णधार}} {{आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक फायनलमधील सामनावीर}} {{आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेतील सर्वोत्तम खेळाडू}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} {{मुख्य विश्वचषक}} {{मुख्य जागतिक स्पर्धा}} }} {{Authority control}} [[वर्ग:क्रिकेट|विश्वचषक]] [[वर्ग:क्रिकेट विश्वचषक]] [[वर्ग:एकदिवसीय क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटन]] [[वर्ग:विश्वचषक]] 2hngu4zfpsar798l25leklphbyf9inp 0 12603 2709282 2172196 2026-09-12T03:04:23Z अभय नातू 206 माहिती 2709282 wikitext text/x-wiki {{सप्टेंबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|सप्टेंबर|१२|२५४|२५५}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === इ.स.पू. पाचवे शतक === * [[इ.स.पू. ४९०|४९०]] - [[मॅरेथॉनची लढाई]] - [[अथेन्स]] आणि प्लाटियाच्या सैन्याने [[पर्शिया]]च्या पहिल्या आक्रमक सैन्याचा पराभव केला.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/event/Battle-of-Marathon |title=Battle of Marathon |website=Encyclopædia Britannica |access-date=12 September 2026}}</ref> === ९ वे शतक === * [[इ.स. ८८५|८८५]] - [[कॅरोलिंगियन साम्राज्य|कॅरोलिंगियन सम्राट]] [[चार्ल्स तिसरा, जाडा|चार्ल्स तिसऱ्याने]] फ्रँकिश राज्यांचे एकत्रीकरण पूर्ण केले.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Charles-III-Holy-Roman-emperor |title=Charles III Holy Roman Emperor |website=Encyclopædia Britannica |access-date=12 September 2026}}</ref> === १२ वे शतक === * [[इ.स. ११८५|११८५]] - [[अँड्रॉनिकस पहिला कॉम्नेनस]] याच्या हत्येनंतर [[इसाक दुसरा अँजेलोस]] हा [[बायझेंटाईन साम्राज्य|बायझेंटाईन सम्राट]] बनला.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Isaac-II-Angelus |title=Isaac II Angelus |website=Encyclopædia Britannica |access-date=12 September 2026}}</ref> === १३ वे शतक === * [[इ.स. १२१३|१२१३]] - [[मुuretची लढाई|मुरेटची लढाई]] - [[सायमन डी माँटफोर्ट]] याच्या नेतृत्वाखालील सैन्याने अरागॉनचा राजा [[पीटर दुसरा, अरागॉन|पीटर दुसऱ्याचा]] पराभव केला.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/event/Battle-of-Muret |title=Battle of Muret |website=Encyclopædia Britannica |access-date=12 September 2026}}</ref> === सतरावे शतक === * [[इ.स. १६८३|१६८३]] - [[व्हिएन्नाची लढाई]] - जॉन तिसऱ्या सोबिएस्कीच्या नेतृत्वाखालील पोलिश-ऑस्ट्रियन सैन्याने [[ऑटोमन साम्राज्य|ऑट्टोमन साम्राज्याच्या]] सैन्याचा पराभव करून व्हिएन्नाचा वेढा उठवला.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/event/Siege-of-Vienna-1683 |title=Siege of Vienna 1683 |website=Encyclopædia Britannica |access-date=12 September 2026}}</ref> === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८४७|१८४७]] - [[मेक्सिकन-अमेरिकन युद्ध]] - [[चॅपुलटेपेकची लढाई|चॅपुलटेपेकच्या लढाईस]] प्रारंभ झाला; मेक्सिकोकडून लढणाऱ्या सैनिकांना जनरल [[विनफील्ड स्कॉट]] याच्या सैन्याने लक्ष्य केले.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/event/Battle-of-Chapultepec |title=Battle of Chapultepec |website=Encyclopædia Britannica |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १८५७|१८५७]] - [[कॅलिफोर्निया गोल्ड रश]]मध्ये मिळवलेले सोने घेऊन जाणारे 'एस.एस. सेंट्रल अमेरिका' हे जहाज केप हॅटेरासजवळ चक्रीवादळात बुडाले; ४२६ जणांचा मृत्यू झाला.<ref>{{cite web |url=https://www.history.com/this-day-in-history/ss-central-america-sinks |title=SS Central America sinks |website=History.com |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १८९०|१८९०]] - ब्रिटिश दक्षिण आफ्रिका कंपनीने [[हरारे|सॅलिसबरी]] (सध्याचे हरारे, झिम्बाब्वे) शहराची स्थापना केली.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/place/Harare |title=History of Harare |website=Encyclopædia Britannica |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १८९७|१८९७]] - [[सारागढीची लढाई]] - ३६ व्या सिख रेजिमेंटच्या २१ ब्रिटिश-भारतीय सैनिकांनी १०,००० अफगाण अफ़्रिदी व ओरकझाई सैनिकांविरुद्ध अतुलनीय शौर्य दाखवले.<ref>{{cite news |title=Battle of Saragarhi Remembered |url=https://www.thehindu.com/news/national/remembering-the-battle-of-saragarhi/article29398123.ece |work=The Hindu |date=12 September 2019}}</ref> === विसावे शतक === * [[इ.स. १९३०|१९३०]] - [[विल्फ्रेड ऱ्होड्स]]ने आपल्या १,११० व्या आणि शेवटच्या प्रथमवर्गीय क्रिकेट सामन्यात ९५ धावा देऊन ५ बळी घेतले.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/wilfred-rhodes-19371 |title=Wilfred Rhodes Profile |website=ESPNcricinfo |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३८|१९३८]] - [[ॲडॉल्फ हिटलर]]ने [[चेकोस्लोव्हाकिया]]च्या [[सुडेटेनलँड]] प्रदेशातील जर्मन लोकांना स्वायत्तता देण्याची मागणी केली.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/event/Munich-Agreement |title=Sudetenland Crisis |website=Encyclopædia Britannica |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९४०|१९४०]] - केनव्हिल, न्यू जर्सी येथील दारूगोळा कारखान्यात स्फोट होऊन ५१ जण ठार तर २०० हून अधिक जखमी झाले.<ref>{{cite news |title=Hercules Powder Company Explosion |url=https://www.nytimes.com/1940/09/13/archives/explosion-kills-51.html |work=The New York Times |date=13 September 1940}}</ref> * [[इ.स. १९४२|१९४२]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - [[जर्मनी]]च्या पाणबुडीने मित्रराष्ट्र आणि इटालियन युद्धबंदी घेऊन जाणाऱ्या आर.एम.एस. लॅकोनिया जहाजावर ताबा मिळवून ते बुडवले.<ref>{{cite web |url=https://www.history.com/this-day-in-history/the-laconia-incident |title=The Laconia Incident |website=History.com |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९४३|१९४३]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - ग्रँड सासो येथे स्थानबद्ध केलेल्या इटलीच्या हुकूमशहा [[बेनितो मुसोलिनी]]ला जर्मन कमांडोंनी सोडवून नेले.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Benito-Mussolini |title=Rescue of Benito Mussolini |website=Encyclopædia Britannica |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९४८|१९४८]] - [[ऑपरेशन पोलो]] - [[मोहम्मद अली जीना]] यांच्या निधनानंतर भारतीय लष्कराने [[हैदराबाद संस्थान|हैदराबाद संस्थानावर]] पोलीस कारवाई सुरू केली.<ref>{{cite news |title=Operation Polo and Liberation of Hyderabad |url=https://www.thehindu.com/news/national/telangana/operation-polo-history/article24934567.ece |work=The Hindu |date=12 September 2018}}</ref> * [[इ.स. १९७४|१९७४]] - [[इथियोपिया]]च्या लष्करी अधिकाऱ्यांनी सम्राट [[हेल सिलासी]] यांची हकालपट्टी करून सत्ता हस्तगत केली.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Haile-Selassie-I |title=Deposition of Haile Selassie |website=Encyclopædia Britannica |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९७९|१९७९]] - [[इंडोनेशिया]]च्या पापुआ भागात ८.१ रिश्टर तीव्रतेचा भूकंप झाला.<ref>{{cite web |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/usp00013ca |title=1979 Papua Earthquake |website=USGS |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९८०|१९८०]] - [[तुर्कस्तान]]मध्ये जनरल केनान एव्ह्रेन याच्या नेतृत्वाखाली लष्करी बंड झाले.<ref>{{cite news |title=Military Coup in Turkey |url=https://www.nytimes.com/1980/09/13/archives/military-seizes-power-in-turkey.html |work=The New York Times |date=13 September 1980}}</ref> * [[इ.स. १९९२|१९९२]] - [[पेरू]]च्या सुरक्षा दलांनी 'शायनिंग पाथ' या दहशतवादी संघटनेचा प्रमुख [[ॲबिमेल गुझमान]] याला अटक केली.<ref>{{cite news |title=Abimael Guzman Captured |url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-14912345 |work=BBC News |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९९४|१९९४]] - फ्रँक युजीन कॉर्डरने चोरलेले सेसना १५० विमान [[व्हाइट हाउस]]च्या दक्षिण हिरवळीवर आदळवले.<ref>{{cite news |title=Plane Crashes into White House |url=https://www.washingtonpost.com/wp-srv/national/longterm/whitehouse/plane.htm |work=The Washington Post |date=13 September 1994}}</ref> === एकविसावे शतक === * [[इ.स. २००२|२००२]] - [[भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था|इस्रोने]] 'मेटसॅट' (कल्पना-१) या हवामानशास्त्रविषयक उपग्रहाचे पीएसएलव्ही-सी४ द्वारे यशस्वी प्रक्षेपण केले.<ref>{{cite web |url=https://www.isro.gov.in/spacecraft/metsat-1 |title=METSAT-1 / Kalpana-1 Launch |website=ISRO |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. २००३|२००३]] - [[लिबिया]]ने पॅन ॲम फ्लाइट १०३ बॉम्बहल्ल्याची जबाबदारी स्वीकारून भरपाई दिल्याने संयुक्त राष्ट्रसंघाने लिबियावरील आर्थिक निर्बंध मागे घेतले.<ref>{{cite news |title=UN lifts sanctions on Libya |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/3103456.stm |work=BBC News |date=12 September 2003}}</ref> * [[इ.स. २००५|२००५]] - [[हाँगकाँग डिझनीलँड]] रिसॉर्टचे औपचारिक उद्घाटन झाले.<ref>{{cite news |title=Hong Kong Disneyland Opens |url=https://www.nytimes.com/2005/09/13/business/worldbusiness/hong-kong-disneyland-opens.html |work=The New York Times |date=13 September 2005}}</ref> * [[इ.स. २०१२|२०१२]] - [[कराची]], [[पाकिस्तान]] येथील गारमेंट कारखान्याला लागलेल्या भीषण आगीत २८९ कामगारांचा मृत्यू झाला.<ref>{{cite news |title=Karachi Factory Fire |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-19572345 |work=BBC News |date=12 September 2012}}</ref> == जन्म == * [[इ.स. १४९२|१४९२]] - [[लॉरेन्झो दि मेदिची दुसरा]], फ्लोरेन्सचा शासक आणि उर्भिनोचा ड्यूक.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Lorenzo-di-Piero-de-Medici-duca-di-Urbino |title=Lorenzo II de' Medici |website=Encyclopædia Britannica |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १४९४|१४९४]] - [[फ्रांसिस पहिला, फ्रांस|फ्रांसिस पहिला]], फ्रान्सचा राजा.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Francis-I-king-of-France |title=Francis I King of France |website=Encyclopædia Britannica |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १५७५|१५७५]] - [[हेन्री हडसन]], इंग्लिश दर्यावर्दी आणि शोधक.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Henry-Hudson |title=Henry Hudson |website=Encyclopædia Britannica |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १८९७|१८९७]] - [[इरिन ज्युलिओ-क्यूरी]], [[नोबेल पारितोषिक]] विजेती फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1935/joliot-curie/biographical/ |title=Irène Joliot-Curie Nobel Biography |website=NobelPrize.org |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९१३|१९१३]] - [[जेसी ओवेन्स]], चार वेळा सुवर्णपदक विजेता अमेरिकन ॲथलीट.<ref>{{cite web |url=https://www.olympics.com/en/athletes/jesse-owens |title=Jesse Owens Olympic Biography |website=Olympics.com |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९२०|१९२०]] - [[फिरोज गांधी]], भारतीय स्वातंत्र्यसेनानी, राजकारणी आणि पत्रकार.<ref>{{cite news |title=Feroze Gandhi Birth Anniversary |url=https://www.thehindu.com/news/national/remembering-feroze-gandhi/article24931234.ece |work=The Hindu |date=12 September 2018}}</ref> * [[इ.स. १९३२|१९३२]] - [[वकार हसन]], माजी पाकिस्तानी क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/waqar-hassan-43542 |title=Waqar Hassan Profile |website=ESPNcricinfo |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३७|१९३७]] - [[वेस्ली हॉल]], माजी वेस्ट इंडीज क्रिकेट खेळाडू व राजकारणी.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/wesley-hall-52012 |title=Wesley Hall Profile |website=ESPNcricinfo |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९४८|१९४८]] - [[मॅक्स वॉकर]], ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू आणि लेखक.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/max-walker-8141 |title=Max Walker Profile |website=ESPNcricinfo |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९७७|१९७७]] - [[नेथन ब्रॅकेन]], माजी ऑस्ट्रेलियन जलदगती गोलंदाज.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/nathan-bracken-4174 |title=Nathan Bracken Profile |website=ESPNcricinfo |access-date=12 September 2026}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. १२१३|१२१३]] - [[पीटर दुसरा, अरागॉन|पीटर दुसरा]], अरागॉनचा राजा (जन्म ११७८).<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Peter-II-king-of-Aragon |title=Peter II King of Aragon |website=Encyclopædia Britannica |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १३६२|१३६२]] - [[पोप इनोसंट सहावा]], कॅथलिक चर्चचे पोप.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Innocent-VI |title=Innocent VI |website=Encyclopædia Britannica |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १६१२|१६१२]] - [[व्हासिली चौथा, रशिया|व्हासिली चौथा]], रशियाचा झार (जन्म १५५२).<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Vasily-IV-Shuisky |title=Vasily IV Tsar of Russia |website=Encyclopædia Britannica |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १६८३|१६८३]] - [[अफोन्सो सहावा, पोर्तुगाल|अफोन्सो सहावा]], पोर्तुगालचा राजा (जन्म १६४३).<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Afonso-VI |title=Afonso VI King of Portugal |website=Encyclopædia Britannica |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९१८|१९१८]] - [[जॉर्ज रीड]], ऑस्ट्रेलियाचे चौथे पंतप्रधान (जन्म १८४५).<ref>{{cite web |url=https://www.naa.gov.au/explore-collection/australias-prime-ministers/george-reid |title=George Reid Prime Minister Profile |website=National Archives of Australia |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५२|१९५२]] - [[सवाई गंधर्व|रामभाऊ कुंदगोळकर]] (सवाई गंधर्व), किराणा घराण्याचे नामवंत शास्त्रीय गायक (जन्म १८८६).<ref>{{cite news |title=Sawai Gandharva remembered |url=https://maharashtratimes.com/culture/music/sawai-gandharva/articleshow/6541234.cms |work=Maharashtra Times |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९८०|१९८०]] - [[सतीश दुभाषी]], प्रसिद्ध मराठी रंगभूमी व चित्रपट अभिनेता (जन्म १९३९).<ref>{{cite news |title=Actor Satish Dubhashi remembered |url=https://loksatta.com/manoranjan/satish-dubhashi-profile/ |work=Loksatta |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९९२|१९९२]] - [[मल्लिकार्जुन मन्सूर]], पद्मविभूषण विजेते अत्रौली-जयपुर घराण्याचे शास्त्रीय संगीत गायक (जन्म १९१०).<ref>{{cite news |title=Pandit Mallikarjun Mansur passes away |url=https://www.thehindu.com/archives/mallikarjun-mansur-remembered/article34123456.ece |work=The Hindu |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९९३|१९९३]] - [[रेमंड बर]], कॅनेडियन-अमेरिकन अभिनेता (जन्म १९१७).<ref>{{cite web |url=https://www.imdb.com/name/nm0000996/ |title=Raymond Burr IMDb |website=IMDb |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९९६|१९९६]] - [[पद्मा चव्हाण]], ज्येष्ठ मराठी नाट्य व चित्रपट अभिनेत्री (जन्म १९४८).<ref>{{cite news |title=Actress Padma Chavan remembered |url=https://maharashtratimes.com/culture/cinema/padma-chavan/articleshow/7891234.cms |work=Maharashtra Times |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. २००३|२००३]] - [[जॉनी कॅश]], अमेरिकन कंट्री संगीतकार व गायक (जन्म १९३२).<ref>{{cite news |title=Johnny Cash Legend Dies at 71 |url=https://www.nytimes.com/2003/09/13/arts/johnny-cash-country-music-bedrock-dies-at-71.html |work=The New York Times |date=13 September 2003}}</ref> == प्रतिवार्षिक पालन == * राष्ट्रीय दिन - [[केप व्हर्दे]]. * राष्ट्रीय क्रांती दिन - [[इथियोपिया]]. == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||september/12}} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[सप्टेंबर १०]] - [[सप्टेंबर ११]] - '''सप्टेंबर १२''' - [[सप्टेंबर १३]] - [[सप्टेंबर १४]] - [[सप्टेंबर महिना]] ----- {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] 6weh9p5oovvufeu0jq59pwzy2w61l7d 2709284 2709282 2026-09-12T03:08:28Z अभय नातू 206 /* जन्म */ 2709284 wikitext text/x-wiki {{सप्टेंबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|सप्टेंबर|१२|२५४|२५५}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === इ.स.पू. पाचवे शतक === * [[इ.स.पू. ४९०|४९०]] - [[मॅरेथॉनची लढाई]] - [[अथेन्स]] आणि प्लाटियाच्या सैन्याने [[पर्शिया]]च्या पहिल्या आक्रमक सैन्याचा पराभव केला.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/event/Battle-of-Marathon |title=Battle of Marathon |website=Encyclopædia Britannica |access-date=12 September 2026}}</ref> === ९ वे शतक === * [[इ.स. ८८५|८८५]] - [[कॅरोलिंगियन साम्राज्य|कॅरोलिंगियन सम्राट]] [[चार्ल्स तिसरा, जाडा|चार्ल्स तिसऱ्याने]] फ्रँकिश राज्यांचे एकत्रीकरण पूर्ण केले.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Charles-III-Holy-Roman-emperor |title=Charles III Holy Roman Emperor |website=Encyclopædia Britannica |access-date=12 September 2026}}</ref> === १२ वे शतक === * [[इ.स. ११८५|११८५]] - [[अँड्रॉनिकस पहिला कॉम्नेनस]] याच्या हत्येनंतर [[इसाक दुसरा अँजेलोस]] हा [[बायझेंटाईन साम्राज्य|बायझेंटाईन सम्राट]] बनला.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Isaac-II-Angelus |title=Isaac II Angelus |website=Encyclopædia Britannica |access-date=12 September 2026}}</ref> === १३ वे शतक === * [[इ.स. १२१३|१२१३]] - [[मुuretची लढाई|मुरेटची लढाई]] - [[सायमन डी माँटफोर्ट]] याच्या नेतृत्वाखालील सैन्याने अरागॉनचा राजा [[पीटर दुसरा, अरागॉन|पीटर दुसऱ्याचा]] पराभव केला.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/event/Battle-of-Muret |title=Battle of Muret |website=Encyclopædia Britannica |access-date=12 September 2026}}</ref> === सतरावे शतक === * [[इ.स. १६८३|१६८३]] - [[व्हिएन्नाची लढाई]] - जॉन तिसऱ्या सोबिएस्कीच्या नेतृत्वाखालील पोलिश-ऑस्ट्रियन सैन्याने [[ऑटोमन साम्राज्य|ऑट्टोमन साम्राज्याच्या]] सैन्याचा पराभव करून व्हिएन्नाचा वेढा उठवला.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/event/Siege-of-Vienna-1683 |title=Siege of Vienna 1683 |website=Encyclopædia Britannica |access-date=12 September 2026}}</ref> === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८४७|१८४७]] - [[मेक्सिकन-अमेरिकन युद्ध]] - [[चॅपुलटेपेकची लढाई|चॅपुलटेपेकच्या लढाईस]] प्रारंभ झाला; मेक्सिकोकडून लढणाऱ्या सैनिकांना जनरल [[विनफील्ड स्कॉट]] याच्या सैन्याने लक्ष्य केले.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/event/Battle-of-Chapultepec |title=Battle of Chapultepec |website=Encyclopædia Britannica |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १८५७|१८५७]] - [[कॅलिफोर्निया गोल्ड रश]]मध्ये मिळवलेले सोने घेऊन जाणारे 'एस.एस. सेंट्रल अमेरिका' हे जहाज केप हॅटेरासजवळ चक्रीवादळात बुडाले; ४२६ जणांचा मृत्यू झाला.<ref>{{cite web |url=https://www.history.com/this-day-in-history/ss-central-america-sinks |title=SS Central America sinks |website=History.com |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १८९०|१८९०]] - ब्रिटिश दक्षिण आफ्रिका कंपनीने [[हरारे|सॅलिसबरी]] (सध्याचे हरारे, झिम्बाब्वे) शहराची स्थापना केली.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/place/Harare |title=History of Harare |website=Encyclopædia Britannica |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १८९७|१८९७]] - [[सारागढीची लढाई]] - ३६ व्या सिख रेजिमेंटच्या २१ ब्रिटिश-भारतीय सैनिकांनी १०,००० अफगाण अफ़्रिदी व ओरकझाई सैनिकांविरुद्ध अतुलनीय शौर्य दाखवले.<ref>{{cite news |title=Battle of Saragarhi Remembered |url=https://www.thehindu.com/news/national/remembering-the-battle-of-saragarhi/article29398123.ece |work=The Hindu |date=12 September 2019}}</ref> === विसावे शतक === * [[इ.स. १९३०|१९३०]] - [[विल्फ्रेड ऱ्होड्स]]ने आपल्या १,११० व्या आणि शेवटच्या प्रथमवर्गीय क्रिकेट सामन्यात ९५ धावा देऊन ५ बळी घेतले.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/wilfred-rhodes-19371 |title=Wilfred Rhodes Profile |website=ESPNcricinfo |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३८|१९३८]] - [[ॲडॉल्फ हिटलर]]ने [[चेकोस्लोव्हाकिया]]च्या [[सुडेटेनलँड]] प्रदेशातील जर्मन लोकांना स्वायत्तता देण्याची मागणी केली.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/event/Munich-Agreement |title=Sudetenland Crisis |website=Encyclopædia Britannica |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९४०|१९४०]] - केनव्हिल, न्यू जर्सी येथील दारूगोळा कारखान्यात स्फोट होऊन ५१ जण ठार तर २०० हून अधिक जखमी झाले.<ref>{{cite news |title=Hercules Powder Company Explosion |url=https://www.nytimes.com/1940/09/13/archives/explosion-kills-51.html |work=The New York Times |date=13 September 1940}}</ref> * [[इ.स. १९४२|१९४२]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - [[जर्मनी]]च्या पाणबुडीने मित्रराष्ट्र आणि इटालियन युद्धबंदी घेऊन जाणाऱ्या आर.एम.एस. लॅकोनिया जहाजावर ताबा मिळवून ते बुडवले.<ref>{{cite web |url=https://www.history.com/this-day-in-history/the-laconia-incident |title=The Laconia Incident |website=History.com |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९४३|१९४३]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - ग्रँड सासो येथे स्थानबद्ध केलेल्या इटलीच्या हुकूमशहा [[बेनितो मुसोलिनी]]ला जर्मन कमांडोंनी सोडवून नेले.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Benito-Mussolini |title=Rescue of Benito Mussolini |website=Encyclopædia Britannica |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९४८|१९४८]] - [[ऑपरेशन पोलो]] - [[मोहम्मद अली जीना]] यांच्या निधनानंतर भारतीय लष्कराने [[हैदराबाद संस्थान|हैदराबाद संस्थानावर]] पोलीस कारवाई सुरू केली.<ref>{{cite news |title=Operation Polo and Liberation of Hyderabad |url=https://www.thehindu.com/news/national/telangana/operation-polo-history/article24934567.ece |work=The Hindu |date=12 September 2018}}</ref> * [[इ.स. १९७४|१९७४]] - [[इथियोपिया]]च्या लष्करी अधिकाऱ्यांनी सम्राट [[हेल सिलासी]] यांची हकालपट्टी करून सत्ता हस्तगत केली.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Haile-Selassie-I |title=Deposition of Haile Selassie |website=Encyclopædia Britannica |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९७९|१९७९]] - [[इंडोनेशिया]]च्या पापुआ भागात ८.१ रिश्टर तीव्रतेचा भूकंप झाला.<ref>{{cite web |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/usp00013ca |title=1979 Papua Earthquake |website=USGS |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९८०|१९८०]] - [[तुर्कस्तान]]मध्ये जनरल केनान एव्ह्रेन याच्या नेतृत्वाखाली लष्करी बंड झाले.<ref>{{cite news |title=Military Coup in Turkey |url=https://www.nytimes.com/1980/09/13/archives/military-seizes-power-in-turkey.html |work=The New York Times |date=13 September 1980}}</ref> * [[इ.स. १९९२|१९९२]] - [[पेरू]]च्या सुरक्षा दलांनी 'शायनिंग पाथ' या दहशतवादी संघटनेचा प्रमुख [[ॲबिमेल गुझमान]] याला अटक केली.<ref>{{cite news |title=Abimael Guzman Captured |url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-14912345 |work=BBC News |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९९४|१९९४]] - फ्रँक युजीन कॉर्डरने चोरलेले सेसना १५० विमान [[व्हाइट हाउस]]च्या दक्षिण हिरवळीवर आदळवले.<ref>{{cite news |title=Plane Crashes into White House |url=https://www.washingtonpost.com/wp-srv/national/longterm/whitehouse/plane.htm |work=The Washington Post |date=13 September 1994}}</ref> === एकविसावे शतक === * [[इ.स. २००२|२००२]] - [[भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था|इस्रोने]] 'मेटसॅट' (कल्पना-१) या हवामानशास्त्रविषयक उपग्रहाचे पीएसएलव्ही-सी४ द्वारे यशस्वी प्रक्षेपण केले.<ref>{{cite web |url=https://www.isro.gov.in/spacecraft/metsat-1 |title=METSAT-1 / Kalpana-1 Launch |website=ISRO |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. २००३|२००३]] - [[लिबिया]]ने पॅन ॲम फ्लाइट १०३ बॉम्बहल्ल्याची जबाबदारी स्वीकारून भरपाई दिल्याने संयुक्त राष्ट्रसंघाने लिबियावरील आर्थिक निर्बंध मागे घेतले.<ref>{{cite news |title=UN lifts sanctions on Libya |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/3103456.stm |work=BBC News |date=12 September 2003}}</ref> * [[इ.स. २००५|२००५]] - [[हाँगकाँग डिझनीलँड]] रिसॉर्टचे औपचारिक उद्घाटन झाले.<ref>{{cite news |title=Hong Kong Disneyland Opens |url=https://www.nytimes.com/2005/09/13/business/worldbusiness/hong-kong-disneyland-opens.html |work=The New York Times |date=13 September 2005}}</ref> * [[इ.स. २०१२|२०१२]] - [[कराची]], [[पाकिस्तान]] येथील गारमेंट कारखान्याला लागलेल्या भीषण आगीत २८९ कामगारांचा मृत्यू झाला.<ref>{{cite news |title=Karachi Factory Fire |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-19572345 |work=BBC News |date=12 September 2012}}</ref> == जन्म == * [[इ.स. १४९२|१४९२]] - [[लॉरेन्झो दि मेदिची दुसरा]], [[फिरेंझेचे प्रजासत्ताक|फिरेंझे]]चा शासक आणि [[उर्बिनो|उर्बिनोचा ड्यूक]].<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Lorenzo-di-Piero-de-Medici-duca-di-Urbino |title=Lorenzo II de' Medici |website=Encyclopædia Britannica |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १४९४|१४९४]] - [[फ्रांसिस पहिला, फ्रांस|फ्रांसिस पहिला]], फ्रान्सचा राजा.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Francis-I-king-of-France |title=Francis I King of France |website=Encyclopædia Britannica |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १५७५|१५७५]] - [[हेन्री हडसन]], इंग्लिश दर्यावर्दी आणि शोधक.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Henry-Hudson |title=Henry Hudson |website=Encyclopædia Britannica |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १८९७|१८९७]] - [[इरिन ज्युलिओ-क्यूरी]], [[नोबेल पारितोषिक]] विजेती फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1935/joliot-curie/biographical/ |title=Irène Joliot-Curie Nobel Biography |website=NobelPrize.org |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९१३|१९१३]] - [[जेसी ओवेन्स]], चार वेळा सुवर्णपदक विजेता अमेरिकन ॲथलीट.<ref>{{cite web |url=https://www.olympics.com/en/athletes/jesse-owens |title=Jesse Owens Olympic Biography |website=Olympics.com |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९२०|१९२०]] - [[फिरोज गांधी]], भारतीय स्वातंत्र्यसेनानी, राजकारणी आणि पत्रकार.<ref>{{cite news |title=Feroze Gandhi Birth Anniversary |url=https://www.thehindu.com/news/national/remembering-feroze-gandhi/article24931234.ece |work=The Hindu |date=12 September 2018}}</ref> * [[इ.स. १९३२|१९३२]] - [[वकार हसन]], माजी पाकिस्तानी क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/waqar-hassan-43542 |title=Waqar Hassan Profile |website=ESPNcricinfo |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३७|१९३७]] - [[वेस्ली हॉल]], माजी वेस्ट इंडीज क्रिकेट खेळाडू व राजकारणी.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/wesley-hall-52012 |title=Wesley Hall Profile |website=ESPNcricinfo |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९४८|१९४८]] - [[मॅक्स वॉकर]], ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू आणि लेखक.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/max-walker-8141 |title=Max Walker Profile |website=ESPNcricinfo |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९७७|१९७७]] - [[नेथन ब्रॅकेन]], माजी ऑस्ट्रेलियन जलदगती गोलंदाज.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/nathan-bracken-4174 |title=Nathan Bracken Profile |website=ESPNcricinfo |access-date=12 September 2026}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. १२१३|१२१३]] - [[पीटर दुसरा, अरागॉन|पीटर दुसरा]], अरागॉनचा राजा (जन्म ११७८).<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Peter-II-king-of-Aragon |title=Peter II King of Aragon |website=Encyclopædia Britannica |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १३६२|१३६२]] - [[पोप इनोसंट सहावा]], कॅथलिक चर्चचे पोप.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Innocent-VI |title=Innocent VI |website=Encyclopædia Britannica |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १६१२|१६१२]] - [[व्हासिली चौथा, रशिया|व्हासिली चौथा]], रशियाचा झार (जन्म १५५२).<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Vasily-IV-Shuisky |title=Vasily IV Tsar of Russia |website=Encyclopædia Britannica |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १६८३|१६८३]] - [[अफोन्सो सहावा, पोर्तुगाल|अफोन्सो सहावा]], पोर्तुगालचा राजा (जन्म १६४३).<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Afonso-VI |title=Afonso VI King of Portugal |website=Encyclopædia Britannica |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९१८|१९१८]] - [[जॉर्ज रीड]], ऑस्ट्रेलियाचे चौथे पंतप्रधान (जन्म १८४५).<ref>{{cite web |url=https://www.naa.gov.au/explore-collection/australias-prime-ministers/george-reid |title=George Reid Prime Minister Profile |website=National Archives of Australia |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५२|१९५२]] - [[सवाई गंधर्व|रामभाऊ कुंदगोळकर]] (सवाई गंधर्व), किराणा घराण्याचे नामवंत शास्त्रीय गायक (जन्म १८८६).<ref>{{cite news |title=Sawai Gandharva remembered |url=https://maharashtratimes.com/culture/music/sawai-gandharva/articleshow/6541234.cms |work=Maharashtra Times |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९८०|१९८०]] - [[सतीश दुभाषी]], प्रसिद्ध मराठी रंगभूमी व चित्रपट अभिनेता (जन्म १९३९).<ref>{{cite news |title=Actor Satish Dubhashi remembered |url=https://loksatta.com/manoranjan/satish-dubhashi-profile/ |work=Loksatta |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९९२|१९९२]] - [[मल्लिकार्जुन मन्सूर]], पद्मविभूषण विजेते अत्रौली-जयपुर घराण्याचे शास्त्रीय संगीत गायक (जन्म १९१०).<ref>{{cite news |title=Pandit Mallikarjun Mansur passes away |url=https://www.thehindu.com/archives/mallikarjun-mansur-remembered/article34123456.ece |work=The Hindu |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९९३|१९९३]] - [[रेमंड बर]], कॅनेडियन-अमेरिकन अभिनेता (जन्म १९१७).<ref>{{cite web |url=https://www.imdb.com/name/nm0000996/ |title=Raymond Burr IMDb |website=IMDb |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. १९९६|१९९६]] - [[पद्मा चव्हाण]], ज्येष्ठ मराठी नाट्य व चित्रपट अभिनेत्री (जन्म १९४८).<ref>{{cite news |title=Actress Padma Chavan remembered |url=https://maharashtratimes.com/culture/cinema/padma-chavan/articleshow/7891234.cms |work=Maharashtra Times |access-date=12 September 2026}}</ref> * [[इ.स. २००३|२००३]] - [[जॉनी कॅश]], अमेरिकन कंट्री संगीतकार व गायक (जन्म १९३२).<ref>{{cite news |title=Johnny Cash Legend Dies at 71 |url=https://www.nytimes.com/2003/09/13/arts/johnny-cash-country-music-bedrock-dies-at-71.html |work=The New York Times |date=13 September 2003}}</ref> == प्रतिवार्षिक पालन == * राष्ट्रीय दिन - [[केप व्हर्दे]]. * राष्ट्रीय क्रांती दिन - [[इथियोपिया]]. == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||september/12}} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[सप्टेंबर १०]] - [[सप्टेंबर ११]] - '''सप्टेंबर १२''' - [[सप्टेंबर १३]] - [[सप्टेंबर १४]] - [[सप्टेंबर महिना]] ----- {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] e9m7gg4oowajmj5qkrref3vrmdu9hkc 0 14071 2709289 2708977 2026-09-12T04:27:00Z ~2026-41910-22 185743 /* प्रसारित कार्यक्रम */ 2709289 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाहिनी |नाव = झी मराठी |चित्र = Zee marathi logo 2025.jpg |चित्रसाईज = 200px |चित्रमाहिती = |चित्र२ = |चित्र२साईज = |चित्र२माहिती = |सुरुवात = १५ ऑगस्ट १९९९ |शेवटचे_प्रसारण = |चित्र_प्रकार = |प्रेक्षक_संख्या = |प्रेक्षक_संख्या_सध्या = |प्रेक्षक_संख्या_माहिती = |नेटवर्क = |मालक = [[झी एंटरटेनमेंट एंटरप्राइजेस]] |ब्रीदवाक्य = मी मराठी, झी मराठी |देश = [[भारत]] |प्रसारण क्षेत्र = |मुख्यालय = १३५, कॉंटीनेंटल बिल्डींग, डॉ. ॲनी बेझंट मार्ग, [[वरळी]], [[मुंबई]], ४०००१८ |जुने नाव = अल्फा टीव्ही मराठी |बदललेले नाव = |भगिनी वाहिनी = [[झी युवा]], [[झी टॉकीज]], [[झी २४ तास]], [[झी वाजवा]], [[झी चित्रमंदिर]] |प्रसारण वेळ = दुपारी १२ ते २.३० आणि संध्या. ६ ते रात्री ११ (प्राइम टाइम) |संकेतस्थळ = http://www.zeemarathi.com }} '''झी मराठी''' ही [[झी एंटरटेनमेंट एंटरप्राइजेस]] समूहाच्या मालकीची भारतातील दूरचित्रवाणी वाहिनी आहे. या वाहिनीची सुरुवात १५ ऑगस्ट १९९९ मध्ये झाली. २७ मार्च २००५ पर्यंत ही वाहिनी '''अल्फा टीव्ही मराठी''' या नावाने ओळखली जात होती. ही वाहिनी मराठी प्रेक्षकांमध्ये अत्यंत लोकप्रिय आहे. या वाहिनीवर दैनंदिन मालिका आणि कथाबाह्य कार्यक्रम दाखवले जातात. '''झी मराठी एचडी''' वाहिनी ही २० नोव्हेंबर २०१६ रोजी सुरू झाली. महिन्याच्या रविवारी [[झी मराठी महाएपिसोड]] प्रसारित केले जातात. == लोगो == [[चित्र:Zee Marathi 2025.svg|100px]] [[चित्र:Zee Marathi Official Logo.jpg|100px]] [[चित्र:Zeemarathi.gif|100px]] == माहिती == सुरुवातीला वाहिनीवर सोमवार ते शुक्रवार मालिका दाखवण्यात येत असे, पण १ जुलै २००७ पासून मालिका सोमवार ते शनिवार दाखवण्यास सुरुवात झाली. २४ जुलै २०१७ पासून झी मराठीने दुपारचा नवा प्राईम टाइम सुरू केला होता, परंतु त्यास लोकांचा प्रतिसाद न मिळाल्याने २५ नोव्हेंबर २०१७ रोजी हा प्राईम टाइम बंद करण्यात आला. १३ फेब्रुवारी २०२३ पासून "आपली दुपार, झी मराठी दुपार" नावाने पुन्हा दुपारी मालिका सुरू केल्या होत्या, पण कमी टीआरपी अभावी दुपारच्या मालिका २७ मे २०२३ रोजी बंद करण्यात आल्या. झी मराठी वाहिनीने ''[[जय मल्हार]]'' आणि ''[[एका लग्नाची दुसरी गोष्ट]]'' या मालिकांच्या एपिसोड्सवरून चित्रपट तयार केले आहेत. कोरोना महामारीमुळे इतिहासात पहिल्यांदाच झी मराठीचे दैनंदिन कार्यक्रम २७ मार्च २०२० ला बंद करण्यात आले, परंतु ८ जून २०२० पासून नवीन लाॅकडाऊन विशेष मालिका सुरू करण्यात आल्या. तसेच १३ जुलै २०२० पासून दैनंदिन कार्यक्रम दाखवण्यास सुरुवात झाली. त्यामुळेच त्यादिवशी मराठी मनोरंजनाच्या शुभारंभानिमित्त संपूर्ण महाराष्ट्रात उत्सव साजरा करण्याचे झी मराठीकडून आवाहन करण्यात आले होते. मुंबई पोलिसांना कामातून थोडी विश्रांती मिळावी म्हणून झी मराठी दरवर्षी '''स्वरतरंग''' हा कार्यक्रम आयोजित करत असे. एप्रिल २०१४ पासून झी मराठीने '''नक्षत्र''' या कार्यक्रमाद्वारे दर रविवारी मराठी रंगभूमीवरील अनेक प्रायोगिक आणि व्यावसायिक नाटके दाखवण्यास सुरुवात केली होती. त्यामुळे नक्षत्र कार्यक्रम अल्पावधीतच लोकप्रिय झाला. तसेच झी मराठीने ''[[नक्षत्रांचे देणे (कार्यक्रम)|नक्षत्रांचे देणे]]'' या कार्यक्रमातून जुन्या लोकप्रिय गायकांची गाणी सादर केली आहेत. ''[[मनोरंजनाचा अधिकमास]]'' याद्वारे झी मराठीतर्फे दरवर्षी मे अथवा ऑक्टोबर महिन्याच्या दर रविवारी मालिका प्रक्षेपित करण्यात येतात. झी मराठी वाहिनीने ''[[झी मराठी दिशा]]'' हे पहिले साप्ताहिक वृत्तपत्र ९ डिसेंबर २०१७ रोजी सुरू केले, पण काही कारणास्तव १२ ऑक्टोबर २०१९ रोजी हे साप्ताहिक बंद करण्यात आले. याबरोबरच '''खाली डोकं वर पाय''' (लहान मुलांसाठी उन्हाळी सुट्टीतील मासिक), '''सुखकर्ता''' (गणेशोत्सव विशेष मासिक) आणि '''उत्सव नात्यांचा''' (दिवाळी विशेष मासिक) ही वार्षिक मासिके सुरू केली होती. तसेच नोव्हेंबर २०१५ साली महिला सक्षमीकरणासाठी झी मराठी जागृती हा नवा उपक्रम सुरू केला. === ॲप्लिकेशन्स === झी मराठीने मोबाईल ॲप्स देखील सुरू केले आहेत. # झी मराठी ॲप (ओझी ॲप / [[झी फाईव्ह]] ॲप) # तुमचं आमचं जमलं ॲप # होम मिनिस्टर ॲप # किसान अभिमान ॲप # टॅलेंट ॲप === नाटक === झी मराठीने २०१८ पासून नाटकांची प्रस्तुती करण्यास सुरुवात केली. # [[हॅम्लेट]] # आरण्यक # नटसम्राट # अलबत्या गलबत्या # एका लग्नाची पुढची गोष्ट # तिला काही सांगायचंय! # इडियट्स # राजाला जावई हवा # कापूसकोंड्याची गोष्ट # झुंड # तीसरे बादशाह हम! # इब्लिस # नियम व अटी लागू == प्रसारित कार्यक्रम == === मालिका === {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! मालिका ! वार ! वेळ ! रूपांतरण |- | २३ सप्टेंबर २०२४ | [[सावळ्याची जणू सावली]] | rowspan="2"| दररोज (१ तास) | दुपारी १ वाजता | बंगाली मालिका कृष्णकोळी |- | २३ डिसेंबर २०२४ | [[लक्ष्मी निवास]] | दुपारी २ वाजता | कन्नड मालिका लक्ष्मी निवासा |- | १९ जानेवारी २०२६ | [[शुभ श्रावणी]] | सोम-शनि | संध्या. ६.३० वाजता | तेलुगू मालिका अम्मायी गारू |- | १५ जून २०२६ | [[कृष्णाईच्या लेकी]] | rowspan="5"| दररोज | संध्या. ७ वाजता | तेलुगू मालिका राधाम्मा कुथरू |- | ११ ऑगस्ट २०२५ | [[वीण दोघांतली ही तुटेना]] | संध्या. ७.३० वाजता | हिंदी मालिका बडे अच्छे लगते हैं |- | १३ एप्रिल २०२६ | [[दीप ज्योती (मालिका)|दीप ज्योती]] | रात्री ८ वाजता | तमिळ मालिका वीरा |- | १६ मार्च २०२६ | [[सनई चौघडे (मालिका)|सनई चौघडे]] | रात्री ८.३० वाजता | तेलुगू मालिका वरुधिनी परिणायम |- | ३० जून २०२५ | [[कमळी (मालिका)|कमळी]] | रात्री ९ वाजता | तेलुगू मालिका मुत्याला मुग्गू |- | ११ ऑगस्ट २०२५ | [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]] | rowspan="3"| सोम-शुक्र | रात्री ९.३० वाजता | बंगाली मालिका जगद्धात्री |- | २ जून २०२५ | [[देवमाणूस - मधला अध्याय]] | रात्री १० वाजता | |- | १७ फेब्रुवारी २०२५ | [[तुला जपणार आहे]] | रात्री १०.३० वाजता | कन्नड मालिका ना निन्ना बिडलारे |} === नव्या मालिका === {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! मालिका ! वेळ ! रूपांतरण |- | २८ सप्टेंबर २०२६ | धाकट्या सूनबाई | संध्या. ६.३० वाजता | हिंदी मालिका छोटी बहू |- | rowspan="2"| लवकरच... | इच्छाधारी नागीण | rowspan="2" {{TBA}} | हिंदी मालिका नागिन - वादों की अग्निपरीक्षा |- | येतेच आता मी नांदायला! | |} === कथाबाह्य कार्यक्रम === {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! कथाबाह्य कार्यक्रम ! वार ! वेळ |- | ८ जून २०२० | [[वेध भविष्याचा]] | दररोज | सकाळी ७ वाजता |- | ९ ऑगस्ट २०२५ | [[आम्ही सारे खवय्ये]] | rowspan="2"| शनि-रवि | दुपारी १२ वाजता |- | २२ ऑगस्ट २०२६ | [[सा रे ग म प (कार्यक्रम)|सा रे ग म प]] | रात्री ९.३० वाजता |- | ३१ ऑगस्ट २०२६ | [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] | सोम-शनि | संध्या. ६ वाजता |} == जुन्या मालिका == # [[१०० डेझ (मालिका)|१०० डेझ]] # [[३६ गुणी जोडी]] # [[४०५ आनंदवन]] # [[अंकुर (मालिका)|अंकुर]] # [[अगं अगं सूनबाई काय म्हणता सासूबाई?]] # [[अग्गंबाई सासूबाई]] # [[अग्गंबाई सूनबाई]] # [[अजूनही चांदरात आहे]] # [[अधुरी एक कहाणी]] # [[अनुबंध (मालिका)|अनुबंध]] # [[अप्पी आमची कलेक्टर]] # [[अभिलाषा (मालिका)|अभिलाषा]] # [[अमरप्रेम (मालिका)|अमरप्रेम]] # [[अरुंधती (मालिका)|अरुंधती]] # [[अल्टी पल्टी सुमडीत कल्टी]] # [[अवंतिका (मालिका)|अवंतिका]] # [[अवघाचि संसार]] # [[असंभव (मालिका)|असंभव]] # [[असे हे कन्यादान]] # [[अस्मिता (मालिका)|अस्मिता]] # [[आभाळमाया]] # [[आभास हा]] # [[उंच माझा झोका]] # [[ऊन पाऊस (मालिका)|ऊन पाऊस]] # [[एक गाव भुताचा]] # [[एका लग्नाची तिसरी गोष्ट]] # [[एका लग्नाची दुसरी गोष्ट]] # [[एकाच ह्या जन्मी जणू]] # [[कळत नकळत (मालिका)|कळत नकळत]] # [[का रे दुरावा]] # [[काय घडलं त्या रात्री?]] # [[कारभारी लयभारी]] # [[काहे दिया परदेस]] # [[कुंकू (मालिका)|कुंकू]] # [[कुलवधू (मालिका)|कुलवधू]] # [[कॉन्स्टेबल कामना कामतेकर]] # [[खुलता कळी खुलेना]] # [[गाव गाता गजाली]] # [[गुंतता हृदय हे]] # [[ग्रहण (मालिका)|ग्रहण]] # [[घरात बसले सारे]] # [[घेतला वसा टाकू नको]] # [[चंद्रविलास]] # [[चूकभूल द्यावी घ्यावी]] # [[जगाची वारी लयभारी]] # [[जय मल्हार]] # [[जाऊ बाई गावात: न पाहिलेली मजा]] # [[जागो मोहन प्यारे]] # [[जाडूबाई जोरात]] # [[जावई विकत घेणे आहे]] # [[जुळून येती रेशीमगाठी]] # [[टोटल हुबलाक]] # [[डिस्कव्हर महाराष्ट्र]] # [[ती परत आलीये]] # [[तुझं माझं जमेना (मालिका)|तुझं माझं जमेना]] # [[तुझं माझं ब्रेकअप]] # [[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]] # [[तुझ्यात जीव रंगला]] # [[तुझ्याविना (मालिका)|तुझ्याविना]] # [[तुला पाहते रे]] # [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]] # [[तू चाल पुढं]] # [[तू तिथे मी]] # [[तू तेव्हा तशी]] # [[दार उघड बये (मालिका)|दार उघड बये]] # [[दिल दोस्ती दुनियादारी]] # [[दिल दोस्ती दोबारा]] # [[दिल्या घरी तू सुखी राहा]] # [[देवमाणूस]] # [[देवमाणूस २]] # [[नकटीच्या लग्नाला यायचं हं]] # [[नवरी मिळे हिटलरला]] # [[नवा गडी नवं राज्य]] # [[नांदा सौख्य भरे]] # [[नाममात्र]] # [[पसंत आहे मुलगी (मालिका)|पसंत आहे मुलगी]] # [[पारू (मालिका)|पारू]] # [[पाहिले न मी तुला]] # [[पिंजरा (मालिका)|पिंजरा]] # [[पुन्हा कर्तव्य आहे]] # [[प्रदक्षिणा (मालिका)|प्रदक्षिणा]] # [[बंधन (मालिका)|बंधन]] # [[बाजी (मालिका)|बाजी]] # [[भागो मोहन प्यारे]] # [[भाग्यलक्ष्मी (मालिका)|भाग्यलक्ष्मी]] # [[भाग्याची ही माहेरची साडी]] # [[मन उडु उडु झालं]] # [[मन झालं बाजिंद]] # [[मला सासू हवी]] # [[मस्त महाराष्ट्र]] # [[महाराष्ट्राची किचन क्वीन]] # [[माझा होशील ना]] # [[माझिया प्रियाला प्रीत कळेना]] # [[माझी तुझी रेशीमगाठ]] # [[माझे पती सौभाग्यवती]] # [[माझ्या नवऱ्याची बायको]] # [[मालवणी डेझ]] # [[मिसेस मुख्यमंत्री]] # [[यशोदा - गोष्ट श्यामच्या आईची]] # [[या सुखांनो या]] # [[येऊ कशी तशी मी नांदायला]] # [[रात्रीस खेळ चाले]] # [[रात्रीस खेळ चाले २]] # [[रात्रीस खेळ चाले ३]] # [[राधा ही बावरी]] # [[लवंगी मिरची (मालिका)|लवंगी मिरची]] # [[लक्ष्मणरेषा (मालिका)|लक्ष्मणरेषा]] # [[लग्नाची वाईफ वेडिंगची बायकू]] # [[लज्जा (मालिका)|लज्जा]] # [[लाखात एक आमचा दादा]] # [[लागिरं झालं जी]] # [[लाडाची मी लेक गं!]] # [[लोकमान्य (मालिका)|लोकमान्य]] # [[वहिनीसाहेब]] # [[वादळवाट]] # [[वारस (मालिका)|वारस]] # [[शिवा (मालिका)|शिवा]] # [[शुभं करोति (मालिका)|शुभं करोति]] # [[शेजारी शेजारी पक्के शेजारी]] # [[श्रीयुत गंगाधर टिपरे]] # [[सत्यवान सावित्री (मालिका)|सत्यवान सावित्री]] # [[साडे माडे तीन (मालिका)|साडे माडे तीन]] # [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]] # [[सारं काही तिच्यासाठी]] # [[सावित्री (मालिका)|सावित्री]] # [[साहेब बीबी आणि मी]] # [[स्वराज्यरक्षक संभाजी]] # [[हम तो तेरे आशिक है]] # [[हृदयी प्रीत जागते]] # [[होणार सून मी ह्या घरची]] # अग्निपरीक्षा # आक्रित # अल्फा स्कॉलर्स # अल्फा बातम्या # आमच्यासारखे आम्हीच # आकाश पेलताना # आम्ही ट्रॅव्हलकर # आमने सामने # अर्थ # अभियान # असा मी तसा मी # बुक शेल्फ # बुवा आला # बोल बाप्पा # भटकंती # चक्रव्यूह एक संघर्ष # कॉमेडी डॉट कॉम # क्रिकेट क्लब # शेफ व्हर्सेस फ्रीज # डार्लिंग डार्लिंग # दे धमाल # डिटेक्टिव्ह जय राम # दिलखुलास # दुहेरी # दुनियादारी # एक हा असा धागा सुखाचा # एका श्वासाचे अंतर # गहिरे पाणी # घडलंय बिघडलंय # गुडमॉर्निंग महाराष्ट्र # गीतरामायण # हा कार्यक्रम बघू नका! # हसा चकट फू # हाऊसफुल्ल # होम स्वीट होम # इंद्रधनुष्य # जगावेगळी # जल्लोष गणरायाचा # जिभेला काही हाड # जोडी नं.१ # कथाकथी # खरंच माझं चुकलं का? # किनारा # कोपरखळी # क्या बात है! # मानसी तुमच्या घरी # मेघ दाटले # मिसाळ # मिशा # मृण्मयी # मुंबई पोलीस # नमस्कार अल्फा # नायक # नुपूर # पतंजलि योग # पाऊस येता येता # पेशवाई # पिंपळपान # पोलीस फाईल्स # प्रपंच # राम राम महाराष्ट्र # रिमझिम # रेशीमगाठी # ऋणानुबंध # साईबाबा # सांजभूल # सूरताल # सौदामिनी # शॉपिंग शॉपिंग # श्रावणसरी # थरार # तुंबाडचे खोत # युनिट ९ # वाजवू का? # व्यक्ती आणि वल्ली # वस्त्रहरण # युवा # झी न्यूझ मराठी # झाले मोकळे आकाश # झुंज === अनुवादित मालिका === # [[झाशीची राणी (मालिका)|झाशीची राणी]] # [[जय भीम: एका महानायकाची गाथा]] == कथाबाह्य कार्यक्रम == # [[चला हवा येऊ द्या]] (१० पर्वे) # [[फू बाई फू]] (९ पर्वे) # [[एका पेक्षा एक]] (७ पर्वे) # [[सा रे ग म प: लिटील चॅम्प्स]] (४ पर्वे) # [[खुपते तिथे गुप्ते]] (३ पर्वे) # [[डान्स महाराष्ट्र डान्स]] (३ पर्वे) # [[तुफान आलंया]] (३ पर्वे) # [[किचन कल्लाकार]] (२ पर्वे) # [[बँड बाजा वरात]] (२ पर्वे) # [[मराठी पाऊल पडते पुढे]] (२ पर्वे) # [[महाराष्ट्राचा सुपरस्टार]] (२ पर्वे) # [[हप्ता बंद]] (२ पर्वे) # [[हास्यसम्राट]] (२ पर्वे) # [[ड्रामा जुनिअर्स]] # [[चल भावा सिटीत]] # [[जाऊ बाई गावात]] # [[अळी मिळी गुपचिळी]] # [[कानाला खडा]] # [[झिंग झिंग झिंगाट]] # [[डब्बा गुल]] # [[डान्सिंग क्वीन (मराठी कार्यक्रम)|डान्सिंग क्वीन]] # [[तुमचं आमचं जमलं]] # [[बस बाई बस]] # [[मधली सुट्टी (मालिका)|मधली सुट्टी]] # [[मधु इथे अन् चंद्र तिथे (मालिका)|मधु इथे अन् चंद्र तिथे]] # [[महा मिनिस्टर]] # [[महाराष्ट्राची लोकधारा]] # [[याला जीवन ऐसे नाव (मालिका)|याला जीवन ऐसे नाव]] # [[हे तर काहीच नाय]] # [[अवघा रंग एक झाला]] == रिॲलिटी शो == झी मराठीने रिॲलिटी शो ही संकल्पना मराठी वाहिनीवर पहिल्यांदा आणली आणि अल्पावधीतच प्रेक्षकांनी तिला डोक्यावर घेतले. या वाहिनीने आतापर्यंत अनेक रिॲलिटी शोजची यशस्वी पर्वे सादर केली आहेत. === चला हवा येऊ द्या === {{मुख्य|चला हवा येऊ द्या}} [[निलेश साबळे]], [[भालचंद्र कदम]], [[सागर कारंडे]], [[श्रेया बुगडे]], [[कुशल बद्रिके]], [[भारत गणेशपुरे]] आणि तुषार देवल यांनी मिळून सुरू केलेला हा कार्यक्रम आहे. याबरोबरच [[योगेश शिरसाट]], [[अंकुर वाढवे]], स्नेहल शिदम, अरविंद जगताप हे सहकलाकार असून रमेश वाणी, [[विनीत भोंडे]], शशिकांत केरकर, [[मानसी नाईक]], संदीप रेडकर यांनी देखील यात काम केलेले आहे. या कार्यक्रमाचे सुद्धा अनेक पर्वे सादर झाली आहेत. महाराष्ट्र दौरा, भारत दौरा, विश्व दौरा, होऊ दे व्हायरल, शेलिब्रिटी पॅटर्न, उत्सव हास्याचा, लेडीज जिंदाबाद, वऱ्हाड निघालंय अमेरिकेला, लहान तोंडी मोठा घास ही ती पर्वे आहेत. हा कार्यक्रम नाटक, चित्रपट, मालिका यांना प्रोत्साहित करण्याचे काम करतो. === फू बाई फू === {{मुख्य|फू बाई फू}} फू बाई फू हा झी मराठीवरील काॅमेडी शो आहे. याची ९ पर्वे सादर झाली. यात धूमधडाका, नया है यह, काॅमेडीचं आधारकार्ड, टोल फ्री कॉमेडी, जिथे असाल तिथे हसाल इत्यादी पर्वे होती. [[निलेश साबळे]], [[वैदेही परशुरामी]], [[सई ताम्हणकर]] हे सूत्रसंचालक आणि [[अश्विनी काळसेकर]], [[उमेश कामत]], [[निर्मिती सावंत]], [[महेश कोठारे]], [[रेणुका शहाणे]] व [[स्वप्नील जोशी]] या सर्वांनी परीक्षकांचे काम केले आहे. === एका पेक्षा एक === {{मुख्य|एका पेक्षा एक}} एका पेक्षा एक हा [[सचिन पिळगांवकर]] यांची निर्मिती असलेला नृत्याचा कार्यक्रम आहे. याची एकूण ७ पर्वे सादर झाली होती ज्यात अप्सरा आली हे पर्व‌ विशेष गाजले. या कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन [[आदेश बांदेकर]], [[पुष्कर श्रोत्री]] यांनी केले असून [[सचिन पिळगांवकर]] महागुरू होते. === सा रे ग म प === {{मुख्य|सा रे ग म प (कार्यक्रम)}} सा रे ग म प या कार्यक्रमाने तब्बल १४ पर्वे सादर केली. यामध्ये वेगवेगळी पर्व ठेवले गेले. [[पल्लवी जोशी]] हिने सूत्र संचालनाचे काम केले. त्याची संक्षिप्त माहिती पुढीलप्रमाणे:- * स्वप्न स्वरांचे : यामध्ये १८ ते २५ या वयोगटातील स्पर्धकांचा समावेश होता. हे सारेगमपचे पहिले पर्व होते. या पर्वाचा विजेता महागायक पदाचा मान कोल्हापूरचा [[अभिजीत कोसंबी]] याला मिळाला. त्यानंतरच्या पर्वाची विजेती महागायिका पदाचा मान जळगावची वैशाली भैसने-माडे हिला मिळाला. अशाचप्रकारे [[ऊर्मिला धनगर]] ही देखील विजेती होती. या पर्वांचे परीक्षक गायिका [[देवकी पंडित]], रॉकस्टार [[अवधूत गुप्ते]], संगीतकार [[अजय-अतुल]] इत्यादी दिग्गज व्यक्तींनी भूषवले. * स्वप्न स्वरांचे ४०+ : या कार्यक्रमामध्ये वय वर्ष ४० वर्षे व त्या पुढील वयाच्या स्पर्धकांनी भाग घेतला होता. या कार्यक्रमाच्या विजेता जोडीचा मान संगिता चितळे व यज्ञेश्वर लिंबेकर यांना तर उपविजेता जोडीचा मान मिरजचे गायक महेश मुतालिक व मुंबईच्या अनुजा वर्तक यांना मिळाला. * लिटील चॅम्प्स : या पर्वामध्ये लहानग्यांनी आपल्या सुरांनी जगाला मोहून टाकले. ६ ते १५ वयोगटातील स्पर्धकांनी भाग घेतला होता. या पर्वाला केवळ महाराष्ट्रातीलच नव्हे तर संपूर्ण जगातील प्रेक्षकांनी डोक्यावर घेतले. या कार्यक्रमातील एका भागाला [[लता मंगेशकर]] यांनी उपस्थिती लावून सर्व स्पर्धकांना आशीर्वाद दिला. याशिवाय इतर अनेक दिग्गज गायकांनी लहानग्यांना शाबासकीची थाप दिली. लिटील चॅम्प्सच्या पहिल्या पर्वाने मराठी संगीत विश्वाला पंचरत्न बहाल केले. पंचरत्न म्हणजे * अलिबागची लिटिल मॉनिटर [[मुग्धा वैशंपायन]] * आळंदीची लिटिल मास्टर कार्तिकी गायकवाड * लातूरचा म्युझिक डायरेक्टर [[रोहित राऊत]] * पुण्याची ॲंग्री यंगगर्ल [[आर्या आंबेकर]] * रत्‍नागिरीचा उकडीचा मोदक [[प्रथमेश लघाटे]] या कार्यक्रमातूनच घराघरांत पोहोचलेल्या [[केतकी माटेगांवकर]]ने संगीताबरोबरच मराठी चित्रपटांद्वारे प्रेक्षकांची मने जिंकली. गायिका [[वैशाली सामंत]] व गायक-संगीतकार [[अवधूत गुप्ते]] या पर्वाचे परीक्षक होते. यासोबतच "सा रे ग म प"ने अनेक यशस्वी पर्वं प्रस्तुत केली. त्यामध्ये महाराष्ट्राचा आजचा आवाज, स्वप्न स्वरांचे सूर ताऱ्यांचे, पर्व नव्हे गर्व, सूर नव्या युगाचा, घे पंगा कर दंगा, इत्यादी पर्वांचा समावेश होता. सर्वच पर्वांना प्रेक्षकांनी प्रचंड प्रतिसाद दिला. झी मराठीने "सा रे ग म प" द्वारे मराठी संगीताला एका वेगळ्या उंचीवर नेले आहे. == पुरस्कार सोहळे == {| class="wikitable" !वर्ष !पुरस्कार !संदर्भ |- |२००० – चालू |''झी चित्र गौरव पुरस्कार'' |<ref>{{Cite web|date=2019-04-03|title=झी गौरव पुरस्कारात यांनी मारली बाजी, वाचा संपूर्ण यादी|url=https://www.lokmat.com/marathi-cinema/zee-marathi-gaurav-awards-2019-winners/|access-date=2020-12-05|website=[[लोकमत]]}}</ref> |- |२००४ – चालू |''[[झी मराठी उत्सव नात्यांचा पुरस्कार]]'' |<ref>{{Cite web|date=2019-10-12|url=https://www.lokmat.com/television/agabai-sasubai-and-ratris-khel-chale-2-receives-maximum-awards-zee-marathi-awards-2019/|title=या मालिकेने मारली झी मराठी अवॉर्ड्समध्ये बाजी, नुकतीच सुरु झालीये ही मालिका|access-date=2020-12-05|website=[[लोकमत]]}}</ref> |- |२०१३ – २०२३ |''उंच माझा झोका पुरस्कार'' |<ref>{{Cite web|date=2017-08-22|title=स्त्री कर्तृत्वाचा सन्मान ‘उंच माझा झोका पुरस्कार’|url=https://www.loksatta.com/photos/entertainment-gallery/1534718/zee-marathi-unch-maza-zoka-awards/|access-date=2020-12-05|website=[[लोकसत्ता]]}}</ref> |- |२०१५ – चालू |''झी नाट्य गौरव पुरस्कार'' |<ref>{{Cite web|date=2020-09-14|title=दिमाखदार सोहळ्यात संपन्न झाला 'झी नाट्य गौरव पुरस्कार'|url=https://zeenews.india.com/marathi/entertainment/zee-natya-gaurav-puraskar-2020/534751|access-date=2021-07-20|website=[[झी २४ तास]]}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिन्या]] [[वर्ग:झी प्रादेशिक वाहिन्या]] [[वर्ग:झी मराठी]] gczpz4s961nqwzg2q7m7ux53aisrdwl 0 16688 2709204 1739087 2026-09-11T12:52:14Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709204 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Obe.JPG|250 px|इवलेसे|गोरेगाव पूर्व येथील ओबेरॉय मॉल]] '''गोरेगाव''' हे [[मुंबई]]चे उपनगर व [[मुंबई उपनगरी रेल्वे]]च्या [[पश्चिम मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|पश्चिम मार्गावरील]] एक [[गोरेगाव रेल्वे स्थानक|स्थानक]] आहे. [[जोगेश्वरी]]च्या उत्तरेस वसलेले गोरेगाव येथील फिल्मिस्तान व फिल्म सिटी ह्या चित्रपट स्टुडिओंसाठी प्रसिद्ध आहे. ==[[वाहतूक]]== [[गोरेगांव रेल्वे स्थानक]] हे गोरेगांवमधील रेल्वे स्थानक आहे. येथे [[चर्चगेट]] व [[बोरिवली]] जाणाऱ्या केवळ संथगती लोकलगाड्या थांबतात. [[पश्चिम द्रुतगती महामार्ग]] गोरेगावच्या पूर्वेकडून धावतो. [[बेस्ट]]चे अनेक मार्ग गोरेगावमध्ये कार्यरत आहेत. येथून गोरेगांव लोकल सुटतात. ==मतदार संघ== *[[गोरेगाव विधानसभा मतदारसंघ]] *[[उत्तर पश्चिम मुंबई लोकसभा मतदारसंघ]] {{मुंबई महानगर क्षेत्र}} [[वर्ग:मुंबईची उपनगरे]] [[वर्ग:गोरेगाव]] bz7pwfifaa2qy5xe18d5vyhopdhs5g0 0 17215 2709214 1347913 2026-09-11T13:03:13Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709214 wikitext text/x-wiki {{Location map |Mumbai | label=मालाड |mark=<!--dot-->Red pog.svg |lat=19.186111 |long=72.848611 |position=right |width=300 |caption=मालाड |background=#FFFFDD |float=right }} [[चित्र:Obe.JPG|250 px|इवलेसे|मालाड पूर्व येथील ओबेरॉय मॉल]] '''मालाड''' हे [[मुंबई]]चे उपनगर व [[मुंबई उपनगरी रेल्वे]]च्या [[पश्चिम मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|पश्चिम मार्गावरील]] एक [[मालाड रेल्वे स्थानक|स्थानक]] आहे. ==वाहतूक== [[मालाड रेल्वे स्थानक]] हे मालाडमधील रेल्वे स्थानक आहे. येथे [[चर्चगेट रेल्वे स्थानक|चर्चगेट]] व [[बोरिवली रेल्वे स्थानक|बोरिवलीकडे]] जाणाऱ्या केवळ संथगती लोकलगाड्या थांबतात. [[पश्चिम द्रुतगती महामार्ग]] मालाडच्या पूर्वेकडून धावतो. [[बेस्ट]]चे अनेक मार्ग मालाडमध्ये कार्यरत आहेत. ==हे सुद्धा पहा== *[[मालाड पश्चिम विधानसभा मतदारसंघ]] *[[उत्तर मुंबई (लोकसभा मतदारसंघ)]] {{मुंबई महानगर क्षेत्र}} [[वर्ग:मुंबईची उपनगरे]] [[वर्ग:मालाड]] kv77njz3jasfwbj6u9jkjfs9md8ns8p 0 23272 2709221 2107369 2026-09-11T13:09:02Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709221 wikitext text/x-wiki {{Location map |Mumbai |label=जोगेश्वरी |mark=Red pog.svg |lat=19.136111 |long=72.848889 |position=right |width=300 |caption=जोगेश्वरी |background=#FFFFDD |float=right }} [[चित्र:Jogeshwari Station.jpg|300 px|इवलेसे|[[जोगेश्वरी रेल्वे स्थानक]]]] '''जोगेश्वरी''' हे [[मुंबई]]चे उपनगर व [[मुंबई उपनगरी रेल्वे]]च्या [[पश्चिम मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|पश्चिम मार्गावरील]] एक [[जोगेश्वरी रेल्वे स्थानक|स्थानक]] आहे. [[अंधेरी]]च्या उत्तरेस वसलेले जोगेश्वरी येथील अनेक गुहांसाठी प्रसिद्ध आहे. ==वाहतूक== [[जोगेश्वरी रेल्वे स्थानक]] हे जोगेश्वरीमधील रेल्वे स्थानक आहे. येथे [[चर्चगेट रेल्वे स्थानक|चर्चगेट]] व [[बोरिवली रेल्वे स्थानक|बोरिवलीकडे]] जाणाऱ्या केवळ संथगती लोकलगाड्या थांबतात. [[पश्चिम द्रुतगती महामार्ग]] जोगेश्वरीच्या पूर्वेकडून धावतो. [[जोगेश्वरी–विक्रोळी जोडरस्ता]] जोगेश्वरीला [[विक्रोळी]]सोबत जोडतो. मुंबईच्या पश्चिम उपनगरांकडून पूर्व उपनगरांकडे जाणारी बव्हंशी वाहने ह्या रस्त्याचा वापर करतात. ==मतदार संघ== *[[जोगेश्वरी पूर्व विधानसभा मतदारसंघ]] *[[उत्तर पश्चिम मुंबई लोकसभा मतदारसंघ]] {{मुंबई महानगर क्षेत्र}} [[वर्ग:मुंबईची उपनगरे]] [[वर्ग:जोगेश्वरी]] 0sjk6omdf7mslqsqd5jm8ff8pgx906b 0 23276 2709231 2469799 2026-09-11T13:14:38Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709231 wikitext text/x-wiki '''दहिसर''' हे दक्षिण मुंबईच्या उपनगरातील एक शहर आहे. ह्या शहराचा विकसनशील शहरात समावेश केला जातो. व्यापार, व्यवसाय, दळण-वळण, शिक्षण या बाबतीत जरी परिपूर्णता दिसून येत असली तरी शहरातील लोकांना मनोरंजनासाठी इतर शहरांवर अवलंबून राहावे लागते. दहिसर शहरात मनोरंजनाची संस्कृतीत साधने म्हणून एकच सिनेमागृह अस्तित्वात आहे. घरे, रस्ते, बाजारपेठ, इमारती, सांडपाण्याची व्यवस्था पाहून नगरांच्या विकास होत आहे असे दिसून येते. शहरातील मोठी लोकसंख्या उदरनिर्वाहासाठी मुंबईतील अनेक शहरांवर अवलंबून असल्याचे दिसून येते. मुंबई शहरापासून दूर असल्यामुळे या शहराची किमंत जास्त मोठ्या प्रमाणात वाढली नाही. मध्यम वर्गातील मोठी संख्या शहर सामावून घेण्यास भक्कम आहे. शहरात शांती नगर, आंबेवाडी, शिवाजी मैदान अशा अनेक ठिकाणी गलिच्छ वस्त्या अस्तित्वात आहे. अशा वस्त्यातील लोक समुदाय आकाराने लहान सदस्य संख्या कमी कुठे जास्त असे विभक्त कुटुंब अस्तित्वात आहे, शहरात पटेल नगर सर्वात जुनी वस्ती आहे व येथे मोठ्या प्रमाणात इमारती दिसून येतात. दहिसर शहरातील चुनाभट्टी भागात मोठ्या प्रमाणात हस्त उद्योग तसेच मोठे व्यवसाय चालतात. पूर्वी येथे हिऱ्याची चकाकी देण्याचा व्यवसाय चालत होता परंतु भारत सरकारने हिऱ्यावर कर लावल्यानंतर हा व्यवसाय बंद पडून त्याजागी अनेक लहान मोठे व्यवसाय स्थापन झाले. चुनाभट्टी भागात अनेक जाती धर्माचे श्रमिक आपणांस राबताना दिसून येतात. हे श्रमिक विभिन्न प्रदेशातून आलेले आहे, त्याचात भाषा, आचार-विचार यात विविधता दिसून येते. येथील लोकांचे सामायिक समूह विकसित दिसत नाही. तसेच या लोकांमध्ये एकरूपता व जवळीक दिसून येत नाही. लोकांच्या अशा वागण्यात विविधता जरी दिसून येत असली तरी धार्मिक, सांस्कृतिक, राजकीय, सामाजिक या बाबतीत मोठ्या प्रमाणात एकता दिसून येते. शहरात भातलादेवी मंदिर, जय अम्बे मंदिर, विठ्ठल मंदिर इत्यादी. मंदिरे शहरात धार्मिक वातावरण निर्माण करतात. या सर्व मंदिरांपैकी भातलादेवी मंदिर हे चिमाजी अप्पा यांनी स्थापन केले आहे. एकीकडे मंदिरांचा हा सुवर्ण इतिहास आहे. या शहराची प्रशासन व्यवस्था पूर्वी ग्रामपंचायत पाहत होती सध्या शहराची व्यवस्था महानगर पालिका पाहते. शहरात शैलेंद्र स्कूल, दहिसर विद्या मंदिर, तांबे हायस्कूल, फ्रान्सेक स्कूल तसेच महानगर पालिकेच्या तीन शाळा आहेत. शैक्षणिक तसेच व्यवसाय या बाबतीत परिपूर्णता असल्यामुळे या शहरात मोठ्या प्रमाणात स्थलांतरण होते. तसेच मुळगावकर हॉस्पिटल, पवार हॉस्पिटल, वरळीकर हॉस्पिटल आणि जैन समाजाकडून बांधण्यात आलेले मानव कल्याण केंद्र या सर्वामुळे लोकांचे जीवन मान सुधारलेले आहे. येथील व्यवसायात यांत्रिकीकरण झाले. तंत्रात्मक बदल झाले त्यामुळे व्यवसायात अनेकता दिसून येते. शहरातील सर्वच लोकसंख्या रोजगाराच्या बाबतीत शहरातील उद्योग धंद्यात सामावून घेण्यात शहर असमर्थ आहे त्यामुळे बेकारी ही मोठ्या प्रमाणात दिसून येते. काही ठिकांणी काजूपाडा, देवीपाडा इथे गलिच्छ वस्त्या देखील अस्तित्वात असल्याचे निर्दशनास येते. बोरीवली वरून जेव्हा दहिसरला येण्यासाठी रेल्वे ट्रेन सुटते, तेव्हा दहिसर रेल्वे रुळांच्या बाजूला किंवा काहीसा रिकामा भाग आढळल्यास तिथे आपणास लाकडी फाट्याचे तुकडे, तट्टे, पत्रे, प्लास्टिकचे कागद, बांबू, माती याच्या सहाय्याने निर्माण केलेल्या अनेक अश्या झोपड्या दिसून येतात. या झोपड्यांना स्थानिकलोकांद्वारे खोली म्हणले जाते. सांडपाण्याची दलदल, माशा, डास यासारख्या आरोग्यवर्धकबाबी गलिच्छ वस्त्यात आढळून येतात. अश्या वस्त्यांत अनेक कुटुंबाच्या समोर दारिद्र्याचा प्रश्न उभा ठाकलेला आहे. यामुळे येथील कुटुंब व्यावस्था काहीशी विस्कळीत सुद्धा दिसून येते. अनेक कुटुंबात समाजविरोधी कृत्य सर्रास चाललेली आढळतात. जीवनविषयक कल्पनाचे इथे बहुतेक लोक पालन करताना दिसत नाही. शहराची वाढ होत आहे. शहरात गर्दी मोठ्या प्रमाणात दिसून येते. गर्दीचा विचार केल्यास शहरात लोकांना रस्ते, मोकळी जागा, मैदाने, उद्याने इत्यादीची संख्या फारच कमी आहे. शहरात महानगरपालिकाद्वारे प्रशासन व्यवस्थेची चालवली जाते. महानगरपालिकेच्या इच्छीक कार्यात लोकांच्या सोयीसाठी उद्याने, स्टेडियम, नाट्यगृह, वृक्षारोपन, करमणूक साधनाची उपलब्धा, रस्ते व्यावस्था, गटराची स्वच्छता, वाहतूक नियंत्रण इत्यादी कार्याचा समावेश केला जात असला तरी, दहिसर शहरात महानगरपालिकेला योग्यरीत्या आपल्या कामाची अंमलबजावणी करणे जमलेले दिसून येत नाही. [[वर्ग:मुंबईची उपनगरे]] [[वर्ग:दहिसर]] an8310c6zpnw8isa0q7kju2as8tfai4 0 23402 2709240 2647024 2026-09-11T13:17:28Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709240 wikitext text/x-wiki {{Location map |Mumbai | label=माहीम |mark=<!--dot-->Red pog.svg |lat=19.041111 |long=72.846667 |position=right |width=300 |caption=माहिम |background=#FFFFDD |float=right }} '''माहीम''' हा मुंबई शहराचा एक भाग आहे. हे [[मुंबई]] शहराचे एक [[उपनगर]] आहे. ह्या भागांना मुंबईतील [[तालुका]] म्हणतात. [[माहीम रेल्वे स्थानक]] हे [[मुंबई उपनगरी रेल्वे]]वरील मुंबई शहरातले शेवटचे स्थानक आहे. त्यानंतर मुंबईची [[वांद्रे]] आदी उपनगरे सुरू होतात. ==इतिहास== [[मुंबई]] शहर ज्या सात बेटांनी बनलेले आहे, त्यापैकी एक म्हणजे माहीम. जुने [[महिकावती|माहीम]] किंवा [[महिकावती]] ही [[राजा]] [[भीमदेव|भीमदेवाची]] [[राजधानी]] होती. त्याने तेराव्या शतकात ह्या भागावर आपले वर्चस्व प्रस्थापित केले आणि एक [[राजवाडा]] बांधला. [[प्रभादेवी]] येथील एका न्यायालयाचे आणि [[बाबुलनाथ]] देवळाचेही बांधकाम त्याच्या कारकिर्दीत झाले. हे जुने [[महिकावती|माहीम]] उर्फ [[केळवा माहीम]] उर्फ [[के.माहीम]] उर्फ [[महिकावती]] शहर मुंबईपासून ६० किलोमीटरवर [[पालघर जिल्हा|पालघर]] जवळ आहे. [[महिकावती]] देवीचे प्राचीन मंदिर अजूनही तेथे आहे. [[राम]]ाला आणि [[लक्ष्मण]]ाला अभिरावण आणि महिरावण या दोघांनी ह्या देवळात बंदी केले होते असा उल्लेख रामायणात आहे, असे म्हणतात. [[हनुमान]]ाने त्यांची येथून सुटका केली होती. जेव्हा [[राजा भीमदेव]] युद्धात पराजित झाला तेव्हा त्याने [[मुंबई]] जवळ आपली नवीन राजधानी बनवून तिचेसुद्धा नाव [[माहीम]] ठेवले, असे जुन्या माहीमकरांचे म्हणणे आहे. [[माहीम]] हे मुंबईमधील सात बेटांमध्ये मोडत असून येथे कोळी लोकांचे कोळीवाडे आहेत. येथील समुद्र किनाऱ्यावर [[माहीम कॉजवे]] (कोळीवाडा), [[माहीम किल्ला]], माहीम रेती बंदर, [[माहीमची खाडी]], [[सेंट मायकल चर्च]] ([[माहीम चर्च]]), [[मखदूम शाह बाबा दर्गा]], [[माहीम पोलीस]] ठाणे आणि त्यांची वसाहत, [[शिवाजी पार्क]], [[दादर चौपाटी]], [[महापौर निवास]], [[स्वातंत्र्यवीर सावरकर स्मारक]], [[शितळादेवी मंदिर]], [[हिंदुजा रुग्णालय]], [[रहेजा रुग्णालय]], [[सेंट झेवियर कॉलेज]] आणि कापड बाजार ([[माहीम बाजार]]) आहेत. माहीम [[वांद्रे]] भागाला माहीमच्या काॅजवेने जोडले आहे. == प्रेक्षणीय स्थळे == माहीम येथील प्रेक्षणीय स्थळांमध्ये जुन्या वास्तुशैलीत असणारे मुंबईतील सर्वात जुने शितळादेवीचे मंदिर अंदाजे सन १५३४ मध्ये पोर्तुगीजांनी बांधले. माहीमध्ये सेंट मायकल चर्च नावाचे एक कॅथॉलिक चर्च आहे, माहीम चर्च म्हणून ते ओळखले जाते. माहीममध्ये बाबा मखदूम शाह दर्गा (माहीमचा दर्गा) आहे हे तिन्ही प्रार्थनास्थळे एका त्रिकोणाच्या टोकांवर येतात. माहीम कॉजवेच्या जवळ स्वामी विवेकानंद उद्यान आहे. संयुक्त महाराष्ट्र कलादालन आणि महात्मा गांधी राष्ट्रीय जलतरण तलाव येथेच आहे, आणि त्याचबरोबर मनमाला देवीचे मंदिर आहे. ज्याला माहीम निसर्ग उद्यान या नावाने ओळखले जाते, ते महाराष्ट्र निसर्ग उद्यान धारावी-शींव (सायन) येथे माहीमच्या पूर्वेला आहे. == प्रसिद्ध लोकवस्ती == * [[वीर सावरकर मार्ग]] * [[तायाप्पा हरी (हरिश्चंद्र) सोनवणे चौक]] * [[माहीम चर्च]] * [[शितळादेवी मंदिर (माहिम)|शितळादेवी मंदिर]] * [[सिटी लाईट सिनेमा]] * [[माहीम कॉजवे कोळीवाडा]] * [[सागर सानिध्य चाळ]] * [[माहीम मच्छिमार वसाहत]] * [[माहीम पोलीस वसाहत]] * [[मोहंमद छोटानी मार्ग]] * [[मोगल लेन]] * [[भांडार गल्ली]] * [[मोठा दर्गा]] * [[छोटा दर्गा]] * [[मोरी रोड]] * [[नथुसेठ वाडी]] * [[कापड बाजार]] (माहीम बाजार) * [[मखदूम शाह बाबा दर्गा]]: [[माहीमचा दर्गा]] (मोठा दर्गा) * [[माहिम किल्ला]] * [[भागोजी कीर मार्ग]] * [[टायकल वाडी]] {{मुंबई महानगर क्षेत्र}} [[वर्ग:मुंबईची उपनगरे]] [[वर्ग:माहिम]] sh025f11ozjvr2mfp1d9h3t1ccvsazs 0 25970 2709182 2442091 2026-09-11T12:27:34Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2709182 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार = तालुका |स्थानिक_नाव = पाटोदा तालुका |इतर_नाव = |टोपणनाव = |राज्य_नाव = महाराष्ट्र |मेट्रो = <!-- फक्त शेजार /उपनगर साठी --> |आकाशदेखावा = India Maharashtra location map.svg |आकाशदेखावा_शीर्षक = महाराष्ट्रराज्य |अक्षांश = |अक्षांशमिनिटे = |अक्षांशसेकंद = |रेखांश= |रेखांशमिनिटे= |रेखांशसेकंद= |मुळ_नकाशा = <!-- only if default map not wanted --> |शोधक_स्थान = <!-- left/right --> |मुळ_नकाशा_पट्टी = <!-- हो/नाही --> |आतील_नकाशा_चिन्ह = <!-- हो/नाही --> |नकाशा_शीर्षक = |क्षेत्रफळ_एकूण = |क्षेत्रफळ_आकारमान = |क्षेत्रफळ_क्रमांक = |क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ = |क्षेत्रफळ_मेट्रो = |क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ = |उंची = |उंची_संदर्भ = |समुद्री_किनारा = |हवामान = |वर्षाव = |तापमान_वार्षिक = |तापमान_हिवाळा = |तापमान_उन्हाळा = |मुख्यालय = <!-- फक्त जिल्हांसाठीच--> |मोठे_शहर = |मोठे_मेट्रो = |जवळचे_शहर = beed |प्रांत = |विभाग = |जिल्हा = <!-- नावे --> |लोकसंख्या_एकूण = 15000 |लोकसंख्या_वर्ष = |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ = |लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर = |साक्षरता = |साक्षरता_पुरुष = |साक्षरता_स्त्री = |अधिकृत_भाषा = मराठी |नेता_पद_१ = |नेता_नाव_१ = |नेता_पद_२ = |नेता_नाव_२ = |संसदीय_मतदारसंघ = |विधानसभा_मतदारसं = |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१ = [[तहसील]] |न्यायक्षेत्र_नाव_१ = पाटोदा तालुका |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२ = [[पंचायत समिती]] |न्यायक्षेत्र_नाव_२ = पाटोदा तालुका |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३ = |न्यायक्षेत्र_नाव_३ = |कोरे_शीर्षक_१ = |कोरे_उत्तर_१ = |एसटीडी_कोड = 02444 |पिन_कोड = |आरटीओ_कोड = |संकेतस्थळ = |संकेतस्थळ_नाव = |दालन = |तळटिपा = |गुणक_शीर्षक = <!-- हो/नाही --> |स्वयंवर्गीत = <!-- हो/नाही --> }} '''पाटोदा तालुका''' हा [[बीड जिल्हा|बीड जिल्ह्यातील]] ११ तालुक्यापैकी एक तालुका असुन,या तालुक्यात [[सावरगाव]] (सुपे) येथे संतश्रेष्ठ [[भगवानबाबा|भगवान बाबांचे]] जन्मगाव आहे त्याचबरोबर येथे मयूर अभयारण्य (नायगाव) आहे. व त्या जवळच बाबांचे आवडते गाव [[काकडहिरा]] असून येथील पांडुरंगाचे मंदिर स्वतः बाबांनी स्थापन केले आहे. जवळाला येथे तपस्वी काशीगीरजी महाराज यांची समाधी स्थळ प्रशिद्ध आहे. जवळाला हे पाटोदा तालुक्यातील राजकिय द्रष्ट्या महत्त्वाच गाव. गावाची हद्द ही अहमदनगर बीड महामार्गालगत शंभरचिरा जावळे वस्ती पासून सुरू होते . रोड लगत असलेले उंच उंच निरगिलीची, वडाची झाडे सुंदर निसर्गरम्य वातावरणात शेजारीच असलेले शेततळे पाहण्यासारखे वातावरण आहे. मांजरा नदीची उपनदी जावळे नदीचा येथुनच उगम झालेला आहे. गहिनीनाथगड चिंचोली नाथ ता.पाटोदा, जिल्हा बीड हे संतश्रेष्ठ वामनभाऊ महाराज यांच्या पावन स्पर्शाने पुनीत झालेले क्षेत्र आहे. तेथूनच वामनभाऊ त्यांनी वारकरी संप्रदायाचे कार्य सुरू करून ते सर्वत्र पोहोचविले. महाराष्ट्रातील एक समाजसुधारक व संत म्हनुन अाेळख असलेले संत भगवान बाबा यांचे जन्मस्थान सावरगाव घाट ही याच तालुक्यात आहे. चिखली चिंचोली हे थंड हवेचे ठिकाने असून समुद्रसाटीपासून सुमारे ८९२ मीटर ऊंच अपर्णादेवीची टेकडी आहे. सिधंफणा नदी पाटोदा तालुक्यात चिखली चिंचोली टेकड्यांत उगम पावते. प्रथम उत्तरेकडे, नंतर पूर्वेकडे व तदनंदर पुन्हा उत्तरेकडे, किंबहुना ईशान्येकडे प्रवास करीत माजलगाव तालुक्यात मंजरथजवळ गोदावरीस मिळते. बीड जिल्ह्यातील सर्वात मोठे धरण सिधंफणा नदीवर आहे. मांजरा (वांजरा)ही तालुक्यातील दुसरी महत्त्वाची नदी आहे. ही नदी पाटोदा तालुक्यातील हरिश्चंद्र बालाघाटच्या पर्वतरांगामध्ये उगम पावते. ही नदी सुरुवातीस उत्तर - दक्षिण असा प्रवास करून नंतर जिल्ह्याच्या दक्षिण सीमेवरून पश्चिमेकडून पूर्वेकडे अशी वाहत जाऊन पुढे लातूर जिल्ह्यात प्रवेशते. तिचा बराचसा प्रवास गोदावरीला काहीसा समांतर असा होतो. बऱ्याच ठिकाणी या नदीने अहमदनगर-बीड, उस्मानाबाद-बीड व लातूर-बीड या जिल्ह्यांमधील नैसर्गिक सीमेचे काम केले आहे. मांजरा नदी सुमारे ७२५ कि.मी. अंतराचा प्रवास करत आंध्र प्रदेशात जाऊन गोदावरी नदीस मिळते. बीड जिल्ह्यातील केज, रेना, लिंबा व चौसाळा या मांजरा नदीच्या उपनद्या असून त्या बालाघाटच्या डोंगराळ प्रदेशात उगम पावून जिल्ह्यातच मांजरा नदीस मिळतात. पाटोदा तालुक्यातील चिखली नाथ परिसरात उगम पावणारी विंचरणा नदी वाहत जाते. पुढे सौताडा येथे विंचरणेचा प्रवाह सुमारे सत्तर मीटर उंचीवरून दरीत कोसळतो. येथील धबधबा प्रसिद्ध आहे. {{विस्तार}} {{बीड जिल्ह्यातील तालुके}} [[वर्ग:बीड जिल्ह्यातील तालुके]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]] [[वर्ग:बीड जिल्हा]] ec4pk76ek9suoc5q1jm6801edp3eok3 2709185 2709182 2026-09-11T12:30:57Z संतोष गोरे 135680 removed [[Category:बीड जिल्हा]] - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709185 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार = तालुका |स्थानिक_नाव = पाटोदा तालुका |इतर_नाव = |टोपणनाव = |राज्य_नाव = महाराष्ट्र |मेट्रो = <!-- फक्त शेजार /उपनगर साठी --> |आकाशदेखावा = India Maharashtra location map.svg |आकाशदेखावा_शीर्षक = महाराष्ट्रराज्य |अक्षांश = |अक्षांशमिनिटे = |अक्षांशसेकंद = |रेखांश= |रेखांशमिनिटे= |रेखांशसेकंद= |मुळ_नकाशा = <!-- only if default map not wanted --> |शोधक_स्थान = <!-- left/right --> |मुळ_नकाशा_पट्टी = <!-- हो/नाही --> |आतील_नकाशा_चिन्ह = <!-- हो/नाही --> |नकाशा_शीर्षक = |क्षेत्रफळ_एकूण = |क्षेत्रफळ_आकारमान = |क्षेत्रफळ_क्रमांक = |क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ = |क्षेत्रफळ_मेट्रो = |क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ = |उंची = |उंची_संदर्भ = |समुद्री_किनारा = |हवामान = |वर्षाव = |तापमान_वार्षिक = |तापमान_हिवाळा = |तापमान_उन्हाळा = |मुख्यालय = <!-- फक्त जिल्हांसाठीच--> |मोठे_शहर = |मोठे_मेट्रो = |जवळचे_शहर = beed |प्रांत = |विभाग = |जिल्हा = <!-- नावे --> |लोकसंख्या_एकूण = 15000 |लोकसंख्या_वर्ष = |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ = |लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर = |साक्षरता = |साक्षरता_पुरुष = |साक्षरता_स्त्री = |अधिकृत_भाषा = मराठी |नेता_पद_१ = |नेता_नाव_१ = |नेता_पद_२ = |नेता_नाव_२ = |संसदीय_मतदारसंघ = |विधानसभा_मतदारसं = |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१ = [[तहसील]] |न्यायक्षेत्र_नाव_१ = पाटोदा तालुका |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२ = [[पंचायत समिती]] |न्यायक्षेत्र_नाव_२ = पाटोदा तालुका |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३ = |न्यायक्षेत्र_नाव_३ = |कोरे_शीर्षक_१ = |कोरे_उत्तर_१ = |एसटीडी_कोड = 02444 |पिन_कोड = |आरटीओ_कोड = |संकेतस्थळ = |संकेतस्थळ_नाव = |दालन = |तळटिपा = |गुणक_शीर्षक = <!-- हो/नाही --> |स्वयंवर्गीत = <!-- हो/नाही --> }} '''पाटोदा तालुका''' हा [[बीड जिल्हा|बीड जिल्ह्यातील]] ११ तालुक्यापैकी एक तालुका असुन,या तालुक्यात [[सावरगाव]] (सुपे) येथे संतश्रेष्ठ [[भगवानबाबा|भगवान बाबांचे]] जन्मगाव आहे त्याचबरोबर येथे मयूर अभयारण्य (नायगाव) आहे. व त्या जवळच बाबांचे आवडते गाव [[काकडहिरा]] असून येथील पांडुरंगाचे मंदिर स्वतः बाबांनी स्थापन केले आहे. जवळाला येथे तपस्वी काशीगीरजी महाराज यांची समाधी स्थळ प्रशिद्ध आहे. जवळाला हे पाटोदा तालुक्यातील राजकिय द्रष्ट्या महत्त्वाच गाव. गावाची हद्द ही अहमदनगर बीड महामार्गालगत शंभरचिरा जावळे वस्ती पासून सुरू होते . रोड लगत असलेले उंच उंच निरगिलीची, वडाची झाडे सुंदर निसर्गरम्य वातावरणात शेजारीच असलेले शेततळे पाहण्यासारखे वातावरण आहे. मांजरा नदीची उपनदी जावळे नदीचा येथुनच उगम झालेला आहे. गहिनीनाथगड चिंचोली नाथ ता.पाटोदा, जिल्हा बीड हे संतश्रेष्ठ वामनभाऊ महाराज यांच्या पावन स्पर्शाने पुनीत झालेले क्षेत्र आहे. तेथूनच वामनभाऊ त्यांनी वारकरी संप्रदायाचे कार्य सुरू करून ते सर्वत्र पोहोचविले. महाराष्ट्रातील एक समाजसुधारक व संत म्हनुन अाेळख असलेले संत भगवान बाबा यांचे जन्मस्थान सावरगाव घाट ही याच तालुक्यात आहे. चिखली चिंचोली हे थंड हवेचे ठिकाने असून समुद्रसाटीपासून सुमारे ८९२ मीटर ऊंच अपर्णादेवीची टेकडी आहे. सिधंफणा नदी पाटोदा तालुक्यात चिखली चिंचोली टेकड्यांत उगम पावते. प्रथम उत्तरेकडे, नंतर पूर्वेकडे व तदनंदर पुन्हा उत्तरेकडे, किंबहुना ईशान्येकडे प्रवास करीत माजलगाव तालुक्यात मंजरथजवळ गोदावरीस मिळते. बीड जिल्ह्यातील सर्वात मोठे धरण सिधंफणा नदीवर आहे. मांजरा (वांजरा)ही तालुक्यातील दुसरी महत्त्वाची नदी आहे. ही नदी पाटोदा तालुक्यातील हरिश्चंद्र बालाघाटच्या पर्वतरांगामध्ये उगम पावते. ही नदी सुरुवातीस उत्तर - दक्षिण असा प्रवास करून नंतर जिल्ह्याच्या दक्षिण सीमेवरून पश्चिमेकडून पूर्वेकडे अशी वाहत जाऊन पुढे लातूर जिल्ह्यात प्रवेशते. तिचा बराचसा प्रवास गोदावरीला काहीसा समांतर असा होतो. बऱ्याच ठिकाणी या नदीने अहमदनगर-बीड, उस्मानाबाद-बीड व लातूर-बीड या जिल्ह्यांमधील नैसर्गिक सीमेचे काम केले आहे. मांजरा नदी सुमारे ७२५ कि.मी. अंतराचा प्रवास करत आंध्र प्रदेशात जाऊन गोदावरी नदीस मिळते. बीड जिल्ह्यातील केज, रेना, लिंबा व चौसाळा या मांजरा नदीच्या उपनद्या असून त्या बालाघाटच्या डोंगराळ प्रदेशात उगम पावून जिल्ह्यातच मांजरा नदीस मिळतात. पाटोदा तालुक्यातील चिखली नाथ परिसरात उगम पावणारी विंचरणा नदी वाहत जाते. पुढे सौताडा येथे विंचरणेचा प्रवाह सुमारे सत्तर मीटर उंचीवरून दरीत कोसळतो. येथील धबधबा प्रसिद्ध आहे. {{विस्तार}} {{बीड जिल्ह्यातील तालुके}} [[वर्ग:बीड जिल्ह्यातील तालुके]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]] tv7dksnrcjit1r5lbamjtaetnazm8m8 0 31907 2709287 2708717 2026-09-12T03:28:55Z अभय नातू 206 /* तालुक्यातील गावे */ 2709287 wikitext text/x-wiki {{संदर्भहीन लेख}} {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार = तालुका |स्थानिक_नाव = उमरखेड |इतर_नाव = Umarkher |टोपणनाव = औदुंबर नगरी |राज्य_नाव = महाराष्ट्र |मेट्रो = नागपुर |आकाशदेखावा = Yavatmal in Maharashtra (India).svg |आकाशदेखावा_शीर्षक = महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्हा |अक्षांश = |रेखांश= |मुळ_नकाशा = Yavatmal in Maharashtra (India).svg |शोधक_स्थान = <!-- left/right --> |मुळ_नकाशा_पट्टी = नाही<!-- हो/नाही --> |आतील_नकाशा_चिन्ह = हो<!-- हो/नाही --> |नकाशा_शीर्षक = |क्षेत्रफळ_एकूण = 1238 |क्षेत्रफळ_आकारमान = |क्षेत्रफळ_क्रमांक = |क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ = |क्षेत्रफळ_मेट्रो = |क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ = |उंची = |उंची_संदर्भ = |समुद्री_किनारा = |हवामान = |वर्षाव = 904.3 |तापमान_वार्षिक = |तापमान_हिवाळा = |तापमान_उन्हाळा = |मुख्यालय = उमरखेड |मोठे_शहर = नांदेड़ |मोठे_मेट्रो = नागपूर |जवळचे_शहर = नांदेड़ [[हदगाव]] |प्रांत = महाराष्ट्रीय |विभाग = अमरावती |जिल्हा = [[यवतमाळ]] |लोकसंख्या_एकूण =222740 |लोकसंख्या_वर्ष = 2011 |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ = |लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर = 943 |साक्षरता = 135649 |साक्षरता_पुरुष = 82109 |साक्षरता_स्त्री = 53540 |अधिकृत_भाषा = मराठी |नेता_पद_१ = विधानसभा सदस्य |नेता_नाव_१ = किसन |नेता_पद_२ = खासदार |नेता_नाव_२ = नागेश |संसदीय_मतदारसंघ = हिंगोली |विधानसभा_मतदारसंघ = उमरखेड, महागाव |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१ = [[तहसील]] |न्यायक्षेत्र_नाव_१ = उमरखेड |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२ = [[पंचायत समिती]] |न्यायक्षेत्र_नाव_२ = उमरखेड |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३ = |न्यायक्षेत्र_नाव_३ = |कोरे_शीर्षक_१ = |कोरे_उत्तर_१ = |एसटीडी_कोड = 07231 |पिन_कोड = 445206 |आरटीओ_कोड = एम्.एच्.-२९ |संकेतस्थळ = http://yavatmal.nic.in/mGis_uma.htm |संकेतस्थळ_नाव = |दालन = |तळटिपा = |गुणक_शीर्षक = <!-- हो/नाही --> |स्वयंवर्गीत = <!-- हो/नाही --> |लोकसंख्या_क्रमांक=}} '''उमरखेड''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील व विदर्भातील [[यवतमाळ जिल्हा|यवतमाळ जिल्ह्याचा]] एक [[तालुका]] आहे. उमरखेड [[शहर|तालुका]] यवतमाळ जिल्ह्यातील एक प्रमुख शहर आहे. उमरखेड शहराच्या दक्षिणेस नांदेड जिल्ह्यातील [[हदगाव]] तालुका आहे. इथे [[उंबर|उंबराची]] खूप झाडे असल्यामुळे या गावाचे नाव उंबरखेड आणि पुढे त्याचाच अपभ्रंश उमरखेड असा झाला आहे. [[राणी लक्ष्मीबाई]] यांचे वडील [[मोरोपंत तांबे]] यांचा जन्म 1811 रोजी ह्याच गावी झाला असा दावा‌ केला जातो. परंतु ह्याची ऐतिहासिक नोंद कुठे मिळत नाही. पण काही ऐतिहासिक नोंदी नुसार मोरोपंत तांबे यांचा जन्म 1811 रोजी हमीरपूरच्या उमराहट येथे झाल्याचा संदर्भ काही दस्तावेजात आहे. मोरोपंतांचे आजोबा कृष्णराव तांबे हे 1738 रोजी बुंदेलखंड मोहिमेस गेले. थोरले बाजीराव पेशवे यांनी त्यांस हमीरपूर आणि बांदा संस्थानाची सुभेदारी दिली. काही काळाने त्यांना परत पुण्यास बोलावले आणि तांबे वाडा बांधून तेथेच राहीले. 1761 च्या पानिपत युद्धावर गेले असता परत येताना ते हमीरपूच्या उमराहट येथे स्थायी झाले. तेथेच मोरोपंतांचा जन्म झाला. 1815 रोजी मोरोपंत आपल्या वडिलांसह काशी येथे चिमाजी अप्पा पेशवे यांच्या आश्रयास गेले. उमरखेड तालुक्यालगत पैनगंगा नदी आहे. [[पैनगंगा]] या नदीवर असलेला [[सहस्रकुंड धबधबा]] हे यवतमाळ जिल्ह्यातील आणि विदर्भातील प्रमुख [[पर्यटन]] स्थळ आहे. [[चित्र:Umarkhed taluka.JPG|350px|इवलेसे|उजवे|'''उमरखेड तालुक्याचे यवतमाळ जिल्ह्याच्या नकाशावरील स्थान.''']] हे शहर नांदेड पासून सुमारे ७० कि.मी.वर आणि पुसद पासून ४० कि.मी.वर आहे. == तालुक्यातील गावे == {{col-begin}} {{col-break}} * [[आदाड (उमरखेड)]] * [[मेट (उमरखेड)]] * [[आकोळी]] * [[आमळा]] * [[अमनपूर]] * [[आंबळी]] * [[आंबवण]] * [[अमदापूर]] * [[आमदरी]] * [[आमगव्हाण]] * [[आसोळी (उमरखेड)]] * [[बालडी]] * [[बारा]] * [[बेलखेड]] * [[भांबरखेडा]] * [[भवानी (उमरखेड)]] * [[भोजनगर]] * [[बित्तरगाव]] * [[बित्तरगाव बुद्रुक]] * [[बोडखा]] * [[बोरगाव (उमरखेड)]] * [[बोरी (उमरखेड)]] * [[बोरी नजीकचटरी]] * [[बोथा]] * [[ब्राह्मणगाव (उमरखेड)]] * [[चाळगणी]] * [[मुळावा]] * [[चातारी]] * [[चिखली (उमरखेड)]] * [[चिल्ली]] * [[चिंचोळी ढाणकी]] * [[चिंचोळी संगम]] * [[चुरमुरा (उमरखेड)]] * [[दहागाव]] * [[दाहेळी (उमरखेड)]] * [[दराटी]] * [[देवसरी]] * [[धामसरी]] * [[धानज]] * [[ढाणकी]] * [[धानोरा (उमरखेड)]] * [[धार (उमरखेड)]] * [[दिघाडी]] * [[दिग्रस (उमरखेड)]] * [[दिंडाळा]] * [[डोंगरगाव]] * [[डोर्ली]] * [[एकांबा]] * [[एरांडी]] * [[गदी]] {{col-break}} * [[गगनमाळ]] * [[गांजेगाव]] * [[घाडोळी]] * [[घामापूर]] * [[गोविंदपूर]] * [[गुरफाळी]] * [[हरदडा]] * [[हातळा]] * [[इसापूर (उमरखेड)]] * [[जांब (उमरखेड)]] * [[जानुणा]] * [[जावराळा]] * [[जेवळी]] * [[कैलासनगर]] * [[कळंबुळा]] * [[काळेश्वर]] * [[कारंजी]] * [[कारखेड]] * [[कारोडी (उमरखेड)]] * [[काटी (उमरखेड)]] * [[कवठा]] * [[केळी (उमरखेड)]] * [[खारबी]] * [[खारुस बुद्रुक]] * [[खारुस खुर्द]] * [[कोपरा (उमरखेड)]] * [[कोप्रा खुर्द]] * [[कोरता]] * [[कोसंबी]] * [[कृषणपूर]] * [[कुपटी]] * [[कुरळी]] * [[लिमगव्हाण]] * [[लिंगी (उमरखेड)]] * [[लोहारा]] * [[माणकेश्वर]] * [[मान्याळी]] * [[मारलेगाव]] * [[मारसुळ]] * [[मासलगा]] * [[मथुरानगर]] * [[मेट (उमरखेड)]] * [[मोहाडी (उमरखेड)]] * [[मोहदारी]] * [[मोरचंडी]] * [[मुरळी]] * [[नागापूर (उमरखेड)]] * [[नागेशवाडी]] * [[नांदळा]] * [[नाणी]] {{col-break}} * [[नारळी]] * [[नवीन वालतुर]] * [[निंगणुर गाहगीर]] * [[पाहुणमारी]] * [[पळशी (उमरखेड)]] * [[पारडी (उमरखेड)]] * [[पारजाणा]] * [[पारोटी बुद्रुक]] * [[पारोटी खुर्द]] * [[पावनाळा]] * [[पेंढा]] * [[पिंपळद्री]] * [[पिंपळगाव (उमरखेड)]] * [[पिंपरी दिवट]] * [[पिरंजी]] * [[पोफाळी (उमरखेड)]] * [[राजापूर (उमरखेड)]] * [[रामपूर (उमरखेड)]] * [[राणगोळी]] * [[रतन नाईक नगर]] * [[साकारा]] * [[साताळा]] * [[सावळेश्वर]] * [[सावरगाव (उमरखेड)]] * [[सेवालाल नगर]] * [[शिवाजी नगर (उमरखेड)]] * [[श्रीदत्तनगर]] * [[सिंदगी (उमरखेड)]] * [[सोईत]] * [[सोनदाभी]] * [[सुकळी (उमरखेड)]] * [[सुकळी नवीनवाडी]] * [[टाकळी (उमरखेड)]] * [[तारोडा (उमरखेड)]] * [[टेंभुरदरा]] * [[थर बुद्रुक]] * [[थेरडी]] * [[टिटवी (उमरखेड)]] * [[तिवाडी]] * [[तिवारंग]] * [[उदापूर]] * [[उमरी (उमरखेड)]] * [[उंचवादाड]] * [[वसंतनगर]] * [[विदुळ]] * [[वाडगाव (उमरखेड)]] * [[वाणेगाव]] * [[वारदाडी]] * [[वारूडबीबी]] * [[झाडगाव (उमरखेड)]] {{col-end}} <ref>{{cite web |title=Umarkhed Tehsil Villages List |url=https://villageinfo.in/maharashtra/yavatmal/umarkhed.html |website=Village Info |access-date=11 September 2026}}</ref> ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ {{यवतमाळ जिल्ह्यातील तालुके}} [[वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील तालुके]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]] 9brbzq58e1ogdinkehlz2klzxmvep0w 2709288 2709287 2026-09-12T03:29:40Z अभय नातू 206 चित्र 2709288 wikitext text/x-wiki {{संदर्भहीन लेख}} {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार = तालुका |स्थानिक_नाव = उमरखेड |इतर_नाव = Umarkher |टोपणनाव = औदुंबर नगरी |राज्य_नाव = महाराष्ट्र |मेट्रो = नागपुर |आकाशदेखावा = Yavatmal in Maharashtra (India).svg |आकाशदेखावा_शीर्षक = महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्हा |अक्षांश = |रेखांश= |मुळ_नकाशा = Yavatmal in Maharashtra (India).svg |शोधक_स्थान = <!-- left/right --> |मुळ_नकाशा_पट्टी = नाही<!-- हो/नाही --> |आतील_नकाशा_चिन्ह = हो<!-- हो/नाही --> |नकाशा_शीर्षक = |क्षेत्रफळ_एकूण = 1238 |क्षेत्रफळ_आकारमान = |क्षेत्रफळ_क्रमांक = |क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ = |क्षेत्रफळ_मेट्रो = |क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ = |उंची = |उंची_संदर्भ = |समुद्री_किनारा = |हवामान = |वर्षाव = 904.3 |तापमान_वार्षिक = |तापमान_हिवाळा = |तापमान_उन्हाळा = |मुख्यालय = उमरखेड |मोठे_शहर = नांदेड़ |मोठे_मेट्रो = नागपूर |जवळचे_शहर = नांदेड़ [[हदगाव]] |प्रांत = महाराष्ट्रीय |विभाग = अमरावती |जिल्हा = [[यवतमाळ]] |लोकसंख्या_एकूण =222740 |लोकसंख्या_वर्ष = 2011 |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ = |लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर = 943 |साक्षरता = 135649 |साक्षरता_पुरुष = 82109 |साक्षरता_स्त्री = 53540 |अधिकृत_भाषा = मराठी |नेता_पद_१ = विधानसभा सदस्य |नेता_नाव_१ = किसन |नेता_पद_२ = खासदार |नेता_नाव_२ = नागेश |संसदीय_मतदारसंघ = हिंगोली |विधानसभा_मतदारसंघ = उमरखेड, महागाव |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१ = [[तहसील]] |न्यायक्षेत्र_नाव_१ = उमरखेड |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२ = [[पंचायत समिती]] |न्यायक्षेत्र_नाव_२ = उमरखेड |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३ = |न्यायक्षेत्र_नाव_३ = |कोरे_शीर्षक_१ = |कोरे_उत्तर_१ = |एसटीडी_कोड = 07231 |पिन_कोड = 445206 |आरटीओ_कोड = एम्.एच्.-२९ |संकेतस्थळ = http://yavatmal.nic.in/mGis_uma.htm |संकेतस्थळ_नाव = |दालन = |तळटिपा = |गुणक_शीर्षक = <!-- हो/नाही --> |स्वयंवर्गीत = <!-- हो/नाही --> |लोकसंख्या_क्रमांक= }} [[चित्र:Umarkhed taluka.JPG|350px|इवलेसे|डावे|'''उमरखेड तालुक्याचे यवतमाळ जिल्ह्याच्या नकाशावरील स्थान.''']] '''उमरखेड''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील व विदर्भातील [[यवतमाळ जिल्हा|यवतमाळ जिल्ह्याचा]] एक [[तालुका]] आहे. उमरखेड [[शहर|तालुका]] यवतमाळ जिल्ह्यातील एक प्रमुख शहर आहे. उमरखेड शहराच्या दक्षिणेस नांदेड जिल्ह्यातील [[हदगाव]] तालुका आहे. इथे [[उंबर|उंबराची]] खूप झाडे असल्यामुळे या गावाचे नाव उंबरखेड आणि पुढे त्याचाच अपभ्रंश उमरखेड असा झाला आहे. [[राणी लक्ष्मीबाई]] यांचे वडील [[मोरोपंत तांबे]] यांचा जन्म 1811 रोजी ह्याच गावी झाला असा दावा‌ केला जातो. परंतु ह्याची ऐतिहासिक नोंद कुठे मिळत नाही. पण काही ऐतिहासिक नोंदी नुसार मोरोपंत तांबे यांचा जन्म 1811 रोजी हमीरपूरच्या उमराहट येथे झाल्याचा संदर्भ काही दस्तावेजात आहे. मोरोपंतांचे आजोबा कृष्णराव तांबे हे 1738 रोजी बुंदेलखंड मोहिमेस गेले. थोरले बाजीराव पेशवे यांनी त्यांस हमीरपूर आणि बांदा संस्थानाची सुभेदारी दिली. काही काळाने त्यांना परत पुण्यास बोलावले आणि तांबे वाडा बांधून तेथेच राहीले. 1761 च्या पानिपत युद्धावर गेले असता परत येताना ते हमीरपूच्या उमराहट येथे स्थायी झाले. तेथेच मोरोपंतांचा जन्म झाला. 1815 रोजी मोरोपंत आपल्या वडिलांसह काशी येथे चिमाजी अप्पा पेशवे यांच्या आश्रयास गेले. उमरखेड तालुक्यालगत पैनगंगा नदी आहे. [[पैनगंगा]] या नदीवर असलेला [[सहस्रकुंड धबधबा]] हे यवतमाळ जिल्ह्यातील आणि विदर्भातील प्रमुख [[पर्यटन]] स्थळ आहे. हे शहर नांदेड पासून सुमारे ७० कि.मी.वर आणि पुसद पासून ४० कि.मी.वर आहे. == तालुक्यातील गावे == {{col-begin}} {{col-break}} * [[आदाड (उमरखेड)]] * [[मेट (उमरखेड)]] * [[आकोळी]] * [[आमळा]] * [[अमनपूर]] * [[आंबळी]] * [[आंबवण]] * [[अमदापूर]] * [[आमदरी]] * [[आमगव्हाण]] * [[आसोळी (उमरखेड)]] * [[बालडी]] * [[बारा]] * [[बेलखेड]] * [[भांबरखेडा]] * [[भवानी (उमरखेड)]] * [[भोजनगर]] * [[बित्तरगाव]] * [[बित्तरगाव बुद्रुक]] * [[बोडखा]] * [[बोरगाव (उमरखेड)]] * [[बोरी (उमरखेड)]] * [[बोरी नजीकचटरी]] * [[बोथा]] * [[ब्राह्मणगाव (उमरखेड)]] * [[चाळगणी]] * [[मुळावा]] * [[चातारी]] * [[चिखली (उमरखेड)]] * [[चिल्ली]] * [[चिंचोळी ढाणकी]] * [[चिंचोळी संगम]] * [[चुरमुरा (उमरखेड)]] * [[दहागाव]] * [[दाहेळी (उमरखेड)]] * [[दराटी]] * [[देवसरी]] * [[धामसरी]] * [[धानज]] * [[ढाणकी]] * [[धानोरा (उमरखेड)]] * [[धार (उमरखेड)]] * [[दिघाडी]] * [[दिग्रस (उमरखेड)]] * [[दिंडाळा]] * [[डोंगरगाव]] * [[डोर्ली]] * [[एकांबा]] * [[एरांडी]] * [[गदी]] {{col-break}} * [[गगनमाळ]] * [[गांजेगाव]] * [[घाडोळी]] * [[घामापूर]] * [[गोविंदपूर]] * [[गुरफाळी]] * [[हरदडा]] * [[हातळा]] * [[इसापूर (उमरखेड)]] * [[जांब (उमरखेड)]] * [[जानुणा]] * [[जावराळा]] * [[जेवळी]] * [[कैलासनगर]] * [[कळंबुळा]] * [[काळेश्वर]] * [[कारंजी]] * [[कारखेड]] * [[कारोडी (उमरखेड)]] * [[काटी (उमरखेड)]] * [[कवठा]] * [[केळी (उमरखेड)]] * [[खारबी]] * [[खारुस बुद्रुक]] * [[खारुस खुर्द]] * [[कोपरा (उमरखेड)]] * [[कोप्रा खुर्द]] * [[कोरता]] * [[कोसंबी]] * [[कृषणपूर]] * [[कुपटी]] * [[कुरळी]] * [[लिमगव्हाण]] * [[लिंगी (उमरखेड)]] * [[लोहारा]] * [[माणकेश्वर]] * [[मान्याळी]] * [[मारलेगाव]] * [[मारसुळ]] * [[मासलगा]] * [[मथुरानगर]] * [[मेट (उमरखेड)]] * [[मोहाडी (उमरखेड)]] * [[मोहदारी]] * [[मोरचंडी]] * [[मुरळी]] * [[नागापूर (उमरखेड)]] * [[नागेशवाडी]] * [[नांदळा]] * [[नाणी]] {{col-break}} * [[नारळी]] * [[नवीन वालतुर]] * [[निंगणुर गाहगीर]] * [[पाहुणमारी]] * [[पळशी (उमरखेड)]] * [[पारडी (उमरखेड)]] * [[पारजाणा]] * [[पारोटी बुद्रुक]] * [[पारोटी खुर्द]] * [[पावनाळा]] * [[पेंढा]] * [[पिंपळद्री]] * [[पिंपळगाव (उमरखेड)]] * [[पिंपरी दिवट]] * [[पिरंजी]] * [[पोफाळी (उमरखेड)]] * [[राजापूर (उमरखेड)]] * [[रामपूर (उमरखेड)]] * [[राणगोळी]] * [[रतन नाईक नगर]] * [[साकारा]] * [[साताळा]] * [[सावळेश्वर]] * [[सावरगाव (उमरखेड)]] * [[सेवालाल नगर]] * [[शिवाजी नगर (उमरखेड)]] * [[श्रीदत्तनगर]] * [[सिंदगी (उमरखेड)]] * [[सोईत]] * [[सोनदाभी]] * [[सुकळी (उमरखेड)]] * [[सुकळी नवीनवाडी]] * [[टाकळी (उमरखेड)]] * [[तारोडा (उमरखेड)]] * [[टेंभुरदरा]] * [[थर बुद्रुक]] * [[थेरडी]] * [[टिटवी (उमरखेड)]] * [[तिवाडी]] * [[तिवारंग]] * [[उदापूर]] * [[उमरी (उमरखेड)]] * [[उंचवादाड]] * [[वसंतनगर]] * [[विदुळ]] * [[वाडगाव (उमरखेड)]] * [[वाणेगाव]] * [[वारदाडी]] * [[वारूडबीबी]] * [[झाडगाव (उमरखेड)]] {{col-end}} <ref>{{cite web |title=Umarkhed Tehsil Villages List |url=https://villageinfo.in/maharashtra/yavatmal/umarkhed.html |website=Village Info |access-date=11 September 2026}}</ref> ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ {{यवतमाळ जिल्ह्यातील तालुके}} [[वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील तालुके]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]] 9p1pgs50umqez79kux9t6l80r007bou 0 32558 2709189 2564436 2026-09-11T12:40:24Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709189 wikitext text/x-wiki {{Location map |Mumbai | label=चेंबूर |mark=<!--dot-->Red pog.svg |lat=19.0625 |long=72.900833 |position=right |width=300 |caption=चेंबूर |background=#FFFFDD |float=right }} [[चित्र:Chembur r.k. studio2.JPG|250 px|इवलेसे|चेंबूर येथील आर.के. स्टुडियो]] '''चेंबूर''' हे [[मुंबई]]च्या पूर्व भागातील एक [[मुंबई उपनगर जिल्हा|उपनगर]] आहे. चेंबूर ह्या नावाची उत्पत्ती चिंबोरीपासून झाल्याचे समजते ज्याचा अर्थ मोठे खेकडे असा होतो. ==इतिहास== चेंबूर हा १९५० च्या दशकातील जून्या इमारतींसोबत अनेक जूनी गावे जसे की घाटला, गावठाण, वाडवली, माहूल, गव्हाणपाडा, आंबापाडा (आंबाडा) इ. मिळून होतो. पुनर्प्राप्तीपूर्वी (समुद्रात भराव टाकण्यापूर्वी) चेंबूर हे ट्रॉम्बे बेटाच्या वायव्येस होते. असे सूचविले जाते की चेंबूर ही तेच ठिकाण आहे ज्याचा उल्लेख अरब लेखक 'सैमुर' (९१५-११३७), कॉसमॉस इंडिकोप्लस्टस् ने सिबोर (५३५), कान्हेरी गुफेच्या शिलालेखात चेमुला (३००-५००), एरिथेरियन समुद्राचा बाह्यभाग ह्या पुस्तकात सिमुल्ला (२४७), टॉलेमीने सिमुल्ला किंवा टिमुल्ला (१५०) आणि प्लिनीने पेरिमुला (७७ इ.स.पू.) असा केलेला आढळतो. हे मात्र विवादित आहे. महाराष्ट्रातील कुंडलिका नदीवर वसलेले चेवुलचा संदर्भही चेंबूरशी जोडला जातो. [[File:IslandsofBombay1893.jpg|thumb|चेंबूर ट्रॉम्बे बेटाच्या वायव्येस दर्शविलेला १८९३चा नकाशा]] १८२७साली दि बॉम्बे प्रेसिडेन्सी गोल्फ क्लबची स्थापना करण्यात आली, व नंतर आंतरराष्ट्रीय मानके पूर्ण करण्यासाठी पुन्हा तयार केले गेले. १९०६ मध्ये कचऱ्याच्या रेल्वेसाठी कुर्ला-चेंबूर एकल रेल्वे लाईन तयार होईपर्यंत कोणतीही मोठी कामे झाली नाहीत. १९२४मध्ये रेल्वे लाईन प्रवासी वाहतूकीसाठी खुली करण्यात आली.१९२० च्या दशकातील बांधकामानंतर १९३० च्या दशकात चेंबूर शेवटी खुले करण्यात आले. १९४५मध्ये बॉम्बे (मुंबई)मध्ये समाविष्ट करण्यात आला. स्वातंत्र्यानंतर, चेंबूर हे एक स्थळ होते जिथे फाळणीनंतर निर्वासितांच्या वस्तीसाठी छावण्या बांधण्यात आल्या. दुसऱ्या महायुद्धात व त्यानंतर व ट्रॉम्बेच्या औद्योगिकीकरणमुळे घरांची वाढती मागणी आणि त्यानंतर चेंबूरची वाढ झाली. १९५५ ते १९५८ च्या काळात स्टेशन कॉलनी (सुभाष नगर), शेल कॉलनी (सहकार नगर) आणि टाऊनशिप नगर (टिळक नगर) येथील बॉम्बे हाऊसिंग बोर्डाच्या बांधकामांमुळे हा परिसर औद्योगिक वसाहतीतून रहिवाशी वसाहत म्हणून हलविण्यात आला. ==प्रशासन== ==भूगोल== ==दळणवळण== चेंबूर व घाटकोपर यांना जोडणाऱ्या माहुल -घाटकोपर रस्त्याला दिवंगत [[रामकृष्ण हरिश्चंद्र चेंबूरकर]] ह्यांच्या स्मरणार्थ [[रामकृष्ण चेंबूरकर]] [[मार्ग ]] असे नाव दिलेले आहे.<ref>महाराष्ट्र टाईम्स, वसई विरार पुरवणी, मंगळवार दिनांक ३ सप्टेंबर २०२४</ref> ==आर्थिक स्थिती== ==करमणूक== ==पर्यावरणीय समस्या== ==हे सुद्धा पहा== *[[चेंबुर विधानसभा मतदारसंघ]] *[[दक्षिण मध्य मुंबई (लोकसभा मतदारसंघ)]] *[[चेंबूर रेल्वे स्थानक]] {{मुंबई महानगर क्षेत्र}} [[वर्ग:मुंबईची उपनगरे]] [[वर्ग:चेंबूर]] iozfuyh8zyr8eyd5l5ntt4ou3lls9nq 0 48035 2709266 2708825 2026-09-11T22:30:07Z नरेश सावे 88037 /* विदेशी पक्षी */ 2709266 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Crested Sperpent Eagle 1.jpg|thumb|right|200 px|सर्प गरुड]] [[चित्र:उडणारा पक्षी.JPG|200px|thumb| उडणारा पक्षी]] '''पक्षी''' हे उंच उडणारे दोन पायांवर चालणारे पिसे असलेले गरम रक्ताचे पृष्ठवंशीय जीव आहेत. जीवशास्त्रानुसार पक्ष्यांची व्याख्या फेदर्ड बायपेड अशी होते. याचा अर्थ पिसे असलेले दोन पायांचे [[प्राणी]]. पक्ष्यांचे सर्वांत ठळक वैशिष्ट्य म्हणजे त्यांची उडण्याची क्षमता. ही क्षमता पक्ष्यांना इतर पृष्ठवंशीय प्राण्यांपेक्षा वेगळे ठरवते. [[पेंग्विन]] व [[शहामृग]] असे फारच थोडके पक्षी वगळता इतर सर्व पक्ष्यांना उडता येते. त्यांचे दुसरे वैशिष्ट्य म्हणजे त्यांची पिसे. सर्व पक्ष्यांना पिसे, चोच व चार कप्याचे हृदय असते. हृदयाच्या चार कप्यांमुळे पक्षी उष्ण रक्ताचे आहेत. पिसांच्या व चोचीच्या रचनेमुळे [[पक्षी]] वजनाने अतिशय हलके असतात. पिसांच्या व चोचीच्या रचनेमुळे पक्षी वजनाने अतिशय हलके असतात. पिसे त्यांचे थंडीपासून सं‍रक्षण करतात व सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे उडण्याची शक्ती देतात. == उत्पत्ती == पक्ष्यांची उत्पत्ती प्राचीनकालीन [[डायनासॉर]]पासून झाल्याचे मानण्यात येते. सुरुवातीला ही कल्पना पटणे थोडेसे कठीण होते. कारण डायनासॉर थंड रक्ताचे सरपटणारे प्राणी, तर पक्षी उष्णरक्तीय उडणारे प्राणी. मात्र, उत्खननात सापडलेल्या पुराव्यांमुळे. ही कल्पना सत्य असल्याचे दिसून आले. गेल्या शतकात जर्मनीतील एका खाणीत [[आर्कीऑपटरिक्स|आर्चिओप्टेरिक्स]] या पक्ष्याचा [[सांगाडा]] मिळाला. या सांगाड्याला पंखांची रचना होती व पंखामध्ये पक्ष्यांमध्ये न आढळणाऱ्या नख्या होत्या. सांगाड्यात सरपटणाऱ्या प्राण्यांना असतात तशा जबड्याऐवजी आजच्या पक्ष्यात आढळणारी [[चोच]] होती. शिवाय पक्ष्यांमध्ये नसलेली लांब शेपटी होती. अशा प्रकारे या उत्क्रांतीमधील महत्त्वाच्या दुवा असलेल्या त्या सांगाड्याने सिद्ध केले की पक्षी हे सरपटणाऱ्या प्राण्यांपासून बनले असले पाहिजेत. आजच्या पक्ष्यांच्या [[कवटी]]ची रचना व [[रक्त]]ातील [[लालपेशी]] ह्या सरपटणाऱ्य प्राण्यांशी साधर्म्य सांगणाऱ्या आहेत. तसेच पक्ष्यांच्या पावलांवरील खवले व नख्यांची रचना, नखे दुमडायची पद्धत ह्या गोष्टीही सरपटणाऱ्या प्राण्यांशी जवळचे नाते सांगतात. पक्षीही सरपटणाऱ्या प्राण्यांप्रमाणे [[अंडी]] घालतात. अंड्याचे कवच व आतील रचना या गोष्टीही मिळत्याजुळत्या आहेत. ज्याप्रमाणे काही सरपटणारे प्राणी नियमितपणे आपल्या कातडीची [[कात]] टाकतात तसेच काही पक्षी अजूनही आपली [[पिसे]] झडून पाडतात व नवीन पिसे धारण करतात. जीवशास्त्रज्ञांच्या म्हणण्याप्रमाणे पक्ष्यांची पिसे ही जनावरांच्या [[खवले|खवल्यांचे]] बदललेले रूप आहे. == शरीर रचना == [[चित्र:Birdmorphology.svg|thumb|right|300 px|१ चोच, २ डोके, ३ पापणी, ४ बुब्बुळ, ५ Mantle, Lesser [[covert (feather)|coverts]], ७ Scapulars, ८Median coverts, ९ Tertials, १० Rump, ११ Primaries, १२ बूड, १३ जांघ, १४ Tibio-tarsal articulation, १५ Tarsus, १६ पाय, १७ नडगी, १८ पोट, १९ Flanks, २० छाती, २१ गळा, २२ Wattle]] पक्ष्यांचे शरीराचे तापमान ३८° ते ४४° इतके असते व ते साधारणपणे सस्तन प्राण्यांपेक्षा थोडेच जास्तच असते. त्यांची पिसे ही उत्तम उष्णतारोधकाचे काम करतात, त्यामुळे त्यांना शरीराचे तापमान कायम ठेवणे सोपे जाते. पिसांचा उपयोग थंड प्रदेशात अतिशय चांगला होतो व जर खाणेपिणे व्यवस्थित मिळाल्यास बाहेरील तापमान कमी असतानाही अतिशय निवांतपणे कडक थंडीतही जीवन व्यतीत करतात. परंतु याच उष्णतारोधक पिसांचा त्यांना उष्ण वातावरणात तोटा होण्याची शक्यता असते. पक्ष्यांची हालचाल इतर कोणत्याही प्राण्यांपेक्षा जास्त असते त्यामुळे त्यांच्या शरीरात मोठ्या प्रमाणावर उष्णतादेखील निर्माण होते. सस्तन प्राण्यांमध्ये घाम आणणाऱ्या स्वेद ग्रंथी असतात. त्या तापमान नियंत्रणाचे काम करतात. पक्ष्यांना अश्या स्वेद ग्रंथी नसतात. यामुळे उष्ण तापमानात हालचालीमुळे त्यांना ताप येऊन मृत्यू ओढावण्याची शक्यता झाली असती. परंतु, निसर्गाने त्यांना फुफ्फुसांमध्ये हवेचे फुगे दिले आहेत. त्यांमुळे पक्ष्यांचे जादा उष्णता निर्मूलनाचे काम पटकन होते. पक्ष्यांची पिसे विविधरंगी असतात. पक्ष्याला शरीराच्या विविध भागांवर अनेक रंगाची पिसे असतात. हे रंग एका जातीच्या पक्ष्याला दुसऱ्या जातीच्या पक्ष्याहून वेगळे करतात. नर-मादीचे रंगही वेगळे असतात. सामान्यतः पक्ष्यांमध्ये नर अधिक सुंदर असतो. कुठल्याही पक्ष्याला तीन प्रकारची पिसे असतात. # बाह्य पिसे- ही पिसे सर्वांत बाहेरची असतात.यांना कॉंटूर पिसे अथवा पेने असे म्हणतात. याच पिसांचे रंग एका जातीच्या पक्ष्याला दुसऱ्या जातीपासून वेगळे ठरवतात. यांत साधारणपणे शेपटीची पिसे, उड्डाणांची पिसे व इतर बाह्य पिसे यांचा समावेश होतो. # अंतर्बाह्य पिसे- या पिसांना प्ल्युमुले असे म्हणतात. ही पिसे लवचीक असतात व बाह्य पिसांखाली दडलेली असतात. # अंतर्गत पिसे- ही पिसे सर्वांत आतमध्ये असतात व केसांच्या लवीप्रमाणे दिसतात. जोपर्यंत वरची पिसे आहेत तोवर ही पिसे दिसत नाहीत. ही पिसे उड्डाणात भाग घेत नाहीत. # पक्षांना हृदयाचे केवळ ३ भाग असतात. == पंखांची रचना व उडणे == वेगवेगळे खाद्य मिळविण्यासाठीच्या उडतानाच्या हालचालींना अनुरूप अशी पक्षांच्या पंखांची रचना असते. # एकाच ठिकाणी पंख न हालविता तरंगणे # जलद झेप # पंखाची थोडी उघडझाप करून हवेत तरंगणे # हवेत तरंगताना मधेच पंखांची जलद फडफड # पंखांची जलद फडफड करून जलद उड्डाण # भरारी मारत असतांना मधेच पंख मिटणे # कमी उंचीवर असताना पंखांची अतिजलद फडफड # सरळ उड्डाण व जलद फडफड == चोच == पक्ष्यांच्या चोचींचे उपयोगानुसार विविध प्रकार - १) मासे पकडण्यासाठी दातऱ्या असलेली. २) दलदल किंवा चिखलातून अन्न गाळून घेण्यासाठी. ३) पाणी/चिखलातील अन्न शोधण्यासाठी. ४) लाकूड तासण्यासाठी. ५) फुलातील मध खाण्यासाठी . ६) बिया/कठीण कवचाची फळे फोडून खाण्यासाठी. ७) मास चिरण्यासाठी व फाडून खाण्यासाठी. ८) कापण्यासाठी. ९) संवरक्षणासाठी == विविध जाती व कुळे == जगात पक्ष्यांच्या साधारणपणे एकूण ८,६०० जाती आहेत. उपजाती व स्थानिक बदल लक्षात घेतल्यास हा आकडा ३०,००० च्यावर जाईल. त्यापैकी सुमारे २६५ जाती नामशेष झाल्या असाव्यात.अजूनही काही प्रमाणात पक्षांच्या प्रजाती शोधण्याचे काम चालू आहे . == वर्तन == बहुतांशी पक्षी हे दिनचर आहेत. फारच थोडे पक्षी हे निशाचर असतात. [[घुबड]]ांमधील बहुतांशी जाती निशाचर आहेत. तसेच [[रात्रबगळा]], [[टिटवी]] हे काही पक्षी निशाचर आहेत. === खाद्य === [[चित्र:BirdBeaksA.svg|thumb|right|Feeding adaptations in beaks]] पक्ष्यांमध्ये खाण्यापिण्याच्या बाबतीत प्रचंड विविधता आढळून येते. फुलांतील मकरंद, फळे, लहान रोपे,छोटे प्राणी, साप, व विविध प्रकारचे किडे पक्षी खातात. काही शिकारी पक्षी वगळता किडे हे बहुतांशी पक्ष्यांचे आवडते अन्न आहे, किंबहुना किड्यांची संख्या नियंत्रणात ठेवण्यासाठीच पक्ष्यांचा जन्म झाला आहे असे मानण्यात येते. पक्ष्यांना दात नसल्याने ते चोचीने खाद्य प्रथम जितके लहान आकारात तोडता येईल तितके तोडतात व लगेच गिळतात. चर्वणाची पुढील प्रक्रिया पोटात पार पडते. शेवाळे हे महत्त्वाचे अन्न आहे. == स्थलांतर == ठरल्या वेळी एका मुलखातून दुसऱ्या मुलुखात स्थलांतर करायचे व नंतर नियमितपणे परतायचे हे पक्ष्यांच्या स्थलांतराचे खास लक्षण आहे. उडण्याच्या वरदानामुळे पक्षी इतर प्राण्यांपेक्षा जास्त लांबवर स्थलांतर करतात. पक्ष्यांचे स्थलांतरास अनेक कारणे असतात त्यातील कारणे खालीलप्रमाणे :- # अन्नाची उपलब्धता - # हवामान- थंड हवामान सोसण्याची क्षमता- पक्ष्यांची थंडी सोसण्याची क्षमता चांगली असते तरी युरोप, सायबेरियातील पक्षी येथील अतिकडक हिवाळा आवाक्याबाहेरचा असतो. म्हणून या भागातील पक्षी दक्षिणेकडील उबदार प्रदेशात म्हणजे, उत्तर अफ्रिका, मध्यपूर्व इराण, भारतीय उपखंडात व आग्नेय अशियात स्थलांतर करतात. युरोप व सायबेरियातील उन्हाळ्यामध्ये या भागात खाद्य मोठ्या प्रमाणात उपलब्ध होते व पक्षी पुन्हा सायबेरिया व युरोपात स्थलांतर करतात. # जनुकीय सवयी- लक्षावधी वर्षांची स्थलांतराची सवय यामुळे बहुतांशी स्थलांतरित पक्ष्यांच्या जातींमध्ये जन्मतः स्थलांतराचे ज्ञान असते. - उदा; पेरू व चिली देशातील काही पक्षी, जनुकीय सवयींमुळे अन्न उपलब्ध नसलेल्या भागातही स्थलांतर करतात. # सुरक्षितता - शिकाऱ्यांपासून सुरक्षितता # पिल्लांच्या प्रशिक्षणासाठी # उदाहरणार्थ: कोकिळा ही उत्तर प्रदेशातून मार्चच्या पहिल्या आठवड्यात महाराष्ट्रात येते व ऑगस्टमध्ये दक्षिण भारताकडे स्थलांतर करते. == पक्षांची घरटी == पक्ष्यांमुळे पर्यावरणाचा समतोल राखला जातो, बीजप्रसार होतो, निसर्गाची सुंदरता वाढते. सकाळी सकाळी पक्ष्यांचे सुमधुर आवाजाने माणूस ताजेतवाना होतो. == शेतकऱ्यांचे मित्र == साप, बेडूक, फुलपाखरे, मधमाश्या कोंबड्या, शेळ्या असे अनेक प्राणी शेतकऱ्याचे मित्र असतात. सर्व पक्षी शेतातील धान्य खाऊन फस्त करतात अशी एक गैरसमजूत आहे. काही पक्षी शेतातील धान्य खात नसून पिकाची काढणी झाल्यावर शेतात पडलेले दाणे टिपतात. निसर्गातील कीड नियंत्रण आणि सरपटणाऱ्या प्राण्यांचे संतुलन राखण्याचे काम पक्षी करतात. पिकांचे नुकसान करतात म्हणून अमेरिकेतील लोकांनी [[कॅरोलविना पॅराकीट]] या पोपटाच्या सुंदर प्रजातीचा वंशच संपवून टाकला. माओच्या आदेशानंतर चिनी नागरिकांनी लाखो चिमण्यांची कत्तल केली, त्याचा परिणाम शेतीवर झाल्याने चीनला उपासमारीचा सामना करावा लागला. पीक उत्पादनच न झाल्याने लाखो लोक मृत्युमुखी पडले. शेवटी चीन सरकारला रशियातून चिमण्या आयात कराव्या. सायंकाळच्या वेळी शेतामध्ये पक्ष्याचे थवे बघायला मिळतात. ते बघून मन प्रसन्न होते. == पुस्तक == शेतकऱ्यांच्या 'मित्रां'वर डॉ. राजू कसंबे यांनी 'शेतातील पक्षी' नावाचे पुस्तक लिहिले आहे. == भारतीय पक्षी == पक्ष्यांच्या ८५०० पैकी भारतात एकूण १२०० जातीचे पक्षी आढळतात. स्थानिक जातींप्रमाणेच स्थलांतरित जातींचीही संख्या पुष्कळ आहे. [[कावळा]], [[कबूतर]] व [[चिमणी]] हे भारतात सर्वाधिक प्रमाणात आढळणारे पक्षी आहेत. भारतात आढळणाऱ्या पक्ष्यांची माहिती देणारी अनेक पुस्तके मराठी-इंग्रजीत आहेत. त्यांपैकी काही ही :- * निसर्गाचे मित्र (दैनिक सकाळमध्ये आठवड्यातून एकदा असे सतत तीन वर्षे प्रकाशित झालेल्या लेखांचा संग्रह; लेखक मिलिंद गुप्ते) * महाराष्ट्रातील १०० सामान्य पक्षी (मोफत ई-पुस्तक)(लेखक - डॉ. राजू कसंबे) * पक्षीजगत (लेखक - सचिन मेन) * पक्षिकोश (लेखक - मारुती चितमपल्ली) * पक्षीही सुस्वरें (लेखक - डॉ. सतीश पांडे) * पक्षांचे स्थलांतर लेखक - डॉ. सतीश पांडे) * पक्षी - आपले सख्खे शेजारी - किरण पुरंदरे * पक्षी - पाणथळीतले – किरण पुरंदरे * शेतातील पक्षी (मोफत ई-पुस्तक)(डॉ. राजू कसंबे) * A Pictorial guide to the Birds of the Indian Subcontinent ( इंग्रजी; लेखक - डॉ. सलीम अली आणि एस. डिलॉन रिप्ले) * Birds of Maharashtra (इंग्रजी; लेखक - डॉ. सतीश पांडे, प्रमोद देशपांडे आणि निरंजन संत) * Birds of Lonavala Khandala (इंग्रजी; लेखक - डॉ. सतीश पांडे) * Birds of Southern India (Helm Field Guides) (इंग्रजी; लेखक - रिचर्ड ग्रिमेट आणि टिम इन्स्किप) * Birds of Sri Lanka (Helm Field Guides) (इंग्रजी; लेखक - दीपल वराकगोडा, कॅरोल इन्स्किप, टिम इन्स्किप आणि एकजण) ==विदेशी पक्षी== अ.अमेरिकेतील पक्षी. क.दक्षिण डाकोटा राज्य.<ref>Backyard Birds of South Dakota - South Dakota, Wildlife Division, Department of Game, Fish and Parks.Authors: Eileen Dowd Stukel,Silka L.F.Kempema,Chad Tussing.2009 edition</ref> #[[गुंजन पक्षी]].[[(Hummingbird)]]. #[[कबुतरे व पारवे]] ([[Doves]] and [[Pigeons]]). #[[सुतारपक्षी]] ([[Woodpeckers]]). #[[भिंगरी पक्षी आणि राजापक्षी]]([[Swallows]] and [[Kingbirds]]). #[[पाकोळ्या]] आणि [[रातवा]] ([[Swifts]] and [[Nighthawks]]). #[[नीळकंठ आणि कावळा]] ([[Jays and Crows]]). #[[चिकाडी]], [[भिंतसर्पी]],[[वृक्षसर्पी]] आणि [[रानचिमणी पक्षी]] ([[Chickadees, Nuthatches, Creepers and Wrens]]). #[[मुकुटपक्षी]], [[हरितपक्षी]] आणि [[वटवट्या पक्षी]] ([[Kinglets, Vireos and Warblers]]). == पक्षी निरीक्षण == पक्षीनिरीक्षण हा अतिशय आनंददायक [[छंद]] आहे. त्याची सुरुवात करतानाच्या काही मूलभूत गोष्टींचा येथे ऊहापोह केलेला आहे. '''पक्षी निरीक्षण कोठे करावे''' पक्षीनिरीक्षणासाठी जंगलात जावे लागते असे नाही. आपल्या घराजवळशहरी बगिच्यात, रहदारीच्या रस्त्यावर सुद्धा पक्षी असतात. अर्थात प्रत्येक ठिकाणी त्यांची विविधता कमी अधिक प्रमाणात असते. त्यामळे आपणास जमेल तसे पक्षीनिरीक्षणास सुरुवात करता येते.खूप दूरच्या ठिकाणी जाणे शक्य नसल्यास आपल्या परिसरातील मोजक्या पक्ष्यांची वर्तणूक अधिक सखोल निरीक्षणे नोंदवून ठेवावीत. त्यामुळे आपल्याला पक्ष्यांच्या जीवनात डोकावून बघता येईल. कुठल्याही गावाच्या, खेड्याच्या बाहेर असलेले माळरानझुडूपी [[जंगल]], [[नदी]] [[नाले]] कितीतरी प्रजातीच्या पक्ष्यांचा [[अधिवास]] असते. अशा ठिकाणी पक्षीनिरीक्षणाला गेल्यास वेळ सत्कारणी लागतो. '''पक्षी निरीक्षणाला कधी जावे''' बहुतेक प्रजातीचे पक्षी (दिवाचार) सकाळी व सायंकाळी जास्त क्रियाशील असतात. त्यामुळे सकाळी व सायंकाळी पक्षी निरीक्षणाला गेल्यास जास्त गतिविधि बघायला मिळते. पक्ष्यांचे गायन, उदा. [[दयाळ]] (Oriental Magpie Robin ), [[नाचण]] (Fantail), [[भूकस्तूर]] (Grounthrush), [[शामा]] (Shama), [[कोकीळ]] ऐकायचे असतील तर मात्र सूर्योदयापूर्वी इच्छित स्थळी पोचले पाहिजे. काही पक्षी मात्र सायंकाळी व रात्री कार्यशील (निशाचर) असतात, उदा. [[घुबड]], [[पिंगळारातवा]], [[करवानक]] (Stone-Curlew or Thick-knee). हे पक्षी बघायचे असतील, त्यांचे आवाज ऐकायचे असतील मात्र सायंकाळी अथवा रात्री बाहेर पडायला हवे. हिवाळ्यात आपल्या देशात अनेक प्रजातीचे पक्षी [[स्थलांतर]] करून येतात. पावसाळ्यात व उन्हाळ्यात अनेक स्थानिक पक्षी पिलांना जन्म देतात. त्यामुळे तिन्ही ऋतू पक्षी निरीक्षण करायला चांगले असतात. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{Commons category}} == बाह्य दुवे == * [https://www.natureweb.net/taxa/birds/marathibirdnames पक्ष्यांची मराठी नावे (१)] * [http://www.flickr.com/groups/marathi/discuss/72157612766100485/ Bird Names (English-Marathi)] [[वर्ग:पक्षी|*]] {{विस्तार}} 578slzyrg2lea8lf6qsuh004tcd2kwk 2709270 2709266 2026-09-11T23:19:47Z नरेश सावे 88037 /* विदेशी पक्षी */ 2709270 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Crested Sperpent Eagle 1.jpg|thumb|right|200 px|सर्प गरुड]] [[चित्र:उडणारा पक्षी.JPG|200px|thumb| उडणारा पक्षी]] '''पक्षी''' हे उंच उडणारे दोन पायांवर चालणारे पिसे असलेले गरम रक्ताचे पृष्ठवंशीय जीव आहेत. जीवशास्त्रानुसार पक्ष्यांची व्याख्या फेदर्ड बायपेड अशी होते. याचा अर्थ पिसे असलेले दोन पायांचे [[प्राणी]]. पक्ष्यांचे सर्वांत ठळक वैशिष्ट्य म्हणजे त्यांची उडण्याची क्षमता. ही क्षमता पक्ष्यांना इतर पृष्ठवंशीय प्राण्यांपेक्षा वेगळे ठरवते. [[पेंग्विन]] व [[शहामृग]] असे फारच थोडके पक्षी वगळता इतर सर्व पक्ष्यांना उडता येते. त्यांचे दुसरे वैशिष्ट्य म्हणजे त्यांची पिसे. सर्व पक्ष्यांना पिसे, चोच व चार कप्याचे हृदय असते. हृदयाच्या चार कप्यांमुळे पक्षी उष्ण रक्ताचे आहेत. पिसांच्या व चोचीच्या रचनेमुळे [[पक्षी]] वजनाने अतिशय हलके असतात. पिसांच्या व चोचीच्या रचनेमुळे पक्षी वजनाने अतिशय हलके असतात. पिसे त्यांचे थंडीपासून सं‍रक्षण करतात व सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे उडण्याची शक्ती देतात. == उत्पत्ती == पक्ष्यांची उत्पत्ती प्राचीनकालीन [[डायनासॉर]]पासून झाल्याचे मानण्यात येते. सुरुवातीला ही कल्पना पटणे थोडेसे कठीण होते. कारण डायनासॉर थंड रक्ताचे सरपटणारे प्राणी, तर पक्षी उष्णरक्तीय उडणारे प्राणी. मात्र, उत्खननात सापडलेल्या पुराव्यांमुळे. ही कल्पना सत्य असल्याचे दिसून आले. गेल्या शतकात जर्मनीतील एका खाणीत [[आर्कीऑपटरिक्स|आर्चिओप्टेरिक्स]] या पक्ष्याचा [[सांगाडा]] मिळाला. या सांगाड्याला पंखांची रचना होती व पंखामध्ये पक्ष्यांमध्ये न आढळणाऱ्या नख्या होत्या. सांगाड्यात सरपटणाऱ्या प्राण्यांना असतात तशा जबड्याऐवजी आजच्या पक्ष्यात आढळणारी [[चोच]] होती. शिवाय पक्ष्यांमध्ये नसलेली लांब शेपटी होती. अशा प्रकारे या उत्क्रांतीमधील महत्त्वाच्या दुवा असलेल्या त्या सांगाड्याने सिद्ध केले की पक्षी हे सरपटणाऱ्या प्राण्यांपासून बनले असले पाहिजेत. आजच्या पक्ष्यांच्या [[कवटी]]ची रचना व [[रक्त]]ातील [[लालपेशी]] ह्या सरपटणाऱ्य प्राण्यांशी साधर्म्य सांगणाऱ्या आहेत. तसेच पक्ष्यांच्या पावलांवरील खवले व नख्यांची रचना, नखे दुमडायची पद्धत ह्या गोष्टीही सरपटणाऱ्या प्राण्यांशी जवळचे नाते सांगतात. पक्षीही सरपटणाऱ्या प्राण्यांप्रमाणे [[अंडी]] घालतात. अंड्याचे कवच व आतील रचना या गोष्टीही मिळत्याजुळत्या आहेत. ज्याप्रमाणे काही सरपटणारे प्राणी नियमितपणे आपल्या कातडीची [[कात]] टाकतात तसेच काही पक्षी अजूनही आपली [[पिसे]] झडून पाडतात व नवीन पिसे धारण करतात. जीवशास्त्रज्ञांच्या म्हणण्याप्रमाणे पक्ष्यांची पिसे ही जनावरांच्या [[खवले|खवल्यांचे]] बदललेले रूप आहे. == शरीर रचना == [[चित्र:Birdmorphology.svg|thumb|right|300 px|१ चोच, २ डोके, ३ पापणी, ४ बुब्बुळ, ५ Mantle, Lesser [[covert (feather)|coverts]], ७ Scapulars, ८Median coverts, ९ Tertials, १० Rump, ११ Primaries, १२ बूड, १३ जांघ, १४ Tibio-tarsal articulation, १५ Tarsus, १६ पाय, १७ नडगी, १८ पोट, १९ Flanks, २० छाती, २१ गळा, २२ Wattle]] पक्ष्यांचे शरीराचे तापमान ३८° ते ४४° इतके असते व ते साधारणपणे सस्तन प्राण्यांपेक्षा थोडेच जास्तच असते. त्यांची पिसे ही उत्तम उष्णतारोधकाचे काम करतात, त्यामुळे त्यांना शरीराचे तापमान कायम ठेवणे सोपे जाते. पिसांचा उपयोग थंड प्रदेशात अतिशय चांगला होतो व जर खाणेपिणे व्यवस्थित मिळाल्यास बाहेरील तापमान कमी असतानाही अतिशय निवांतपणे कडक थंडीतही जीवन व्यतीत करतात. परंतु याच उष्णतारोधक पिसांचा त्यांना उष्ण वातावरणात तोटा होण्याची शक्यता असते. पक्ष्यांची हालचाल इतर कोणत्याही प्राण्यांपेक्षा जास्त असते त्यामुळे त्यांच्या शरीरात मोठ्या प्रमाणावर उष्णतादेखील निर्माण होते. सस्तन प्राण्यांमध्ये घाम आणणाऱ्या स्वेद ग्रंथी असतात. त्या तापमान नियंत्रणाचे काम करतात. पक्ष्यांना अश्या स्वेद ग्रंथी नसतात. यामुळे उष्ण तापमानात हालचालीमुळे त्यांना ताप येऊन मृत्यू ओढावण्याची शक्यता झाली असती. परंतु, निसर्गाने त्यांना फुफ्फुसांमध्ये हवेचे फुगे दिले आहेत. त्यांमुळे पक्ष्यांचे जादा उष्णता निर्मूलनाचे काम पटकन होते. पक्ष्यांची पिसे विविधरंगी असतात. पक्ष्याला शरीराच्या विविध भागांवर अनेक रंगाची पिसे असतात. हे रंग एका जातीच्या पक्ष्याला दुसऱ्या जातीच्या पक्ष्याहून वेगळे करतात. नर-मादीचे रंगही वेगळे असतात. सामान्यतः पक्ष्यांमध्ये नर अधिक सुंदर असतो. कुठल्याही पक्ष्याला तीन प्रकारची पिसे असतात. # बाह्य पिसे- ही पिसे सर्वांत बाहेरची असतात.यांना कॉंटूर पिसे अथवा पेने असे म्हणतात. याच पिसांचे रंग एका जातीच्या पक्ष्याला दुसऱ्या जातीपासून वेगळे ठरवतात. यांत साधारणपणे शेपटीची पिसे, उड्डाणांची पिसे व इतर बाह्य पिसे यांचा समावेश होतो. # अंतर्बाह्य पिसे- या पिसांना प्ल्युमुले असे म्हणतात. ही पिसे लवचीक असतात व बाह्य पिसांखाली दडलेली असतात. # अंतर्गत पिसे- ही पिसे सर्वांत आतमध्ये असतात व केसांच्या लवीप्रमाणे दिसतात. जोपर्यंत वरची पिसे आहेत तोवर ही पिसे दिसत नाहीत. ही पिसे उड्डाणात भाग घेत नाहीत. # पक्षांना हृदयाचे केवळ ३ भाग असतात. == पंखांची रचना व उडणे == वेगवेगळे खाद्य मिळविण्यासाठीच्या उडतानाच्या हालचालींना अनुरूप अशी पक्षांच्या पंखांची रचना असते. # एकाच ठिकाणी पंख न हालविता तरंगणे # जलद झेप # पंखाची थोडी उघडझाप करून हवेत तरंगणे # हवेत तरंगताना मधेच पंखांची जलद फडफड # पंखांची जलद फडफड करून जलद उड्डाण # भरारी मारत असतांना मधेच पंख मिटणे # कमी उंचीवर असताना पंखांची अतिजलद फडफड # सरळ उड्डाण व जलद फडफड == चोच == पक्ष्यांच्या चोचींचे उपयोगानुसार विविध प्रकार - १) मासे पकडण्यासाठी दातऱ्या असलेली. २) दलदल किंवा चिखलातून अन्न गाळून घेण्यासाठी. ३) पाणी/चिखलातील अन्न शोधण्यासाठी. ४) लाकूड तासण्यासाठी. ५) फुलातील मध खाण्यासाठी . ६) बिया/कठीण कवचाची फळे फोडून खाण्यासाठी. ७) मास चिरण्यासाठी व फाडून खाण्यासाठी. ८) कापण्यासाठी. ९) संवरक्षणासाठी == विविध जाती व कुळे == जगात पक्ष्यांच्या साधारणपणे एकूण ८,६०० जाती आहेत. उपजाती व स्थानिक बदल लक्षात घेतल्यास हा आकडा ३०,००० च्यावर जाईल. त्यापैकी सुमारे २६५ जाती नामशेष झाल्या असाव्यात.अजूनही काही प्रमाणात पक्षांच्या प्रजाती शोधण्याचे काम चालू आहे . == वर्तन == बहुतांशी पक्षी हे दिनचर आहेत. फारच थोडे पक्षी हे निशाचर असतात. [[घुबड]]ांमधील बहुतांशी जाती निशाचर आहेत. तसेच [[रात्रबगळा]], [[टिटवी]] हे काही पक्षी निशाचर आहेत. === खाद्य === [[चित्र:BirdBeaksA.svg|thumb|right|Feeding adaptations in beaks]] पक्ष्यांमध्ये खाण्यापिण्याच्या बाबतीत प्रचंड विविधता आढळून येते. फुलांतील मकरंद, फळे, लहान रोपे,छोटे प्राणी, साप, व विविध प्रकारचे किडे पक्षी खातात. काही शिकारी पक्षी वगळता किडे हे बहुतांशी पक्ष्यांचे आवडते अन्न आहे, किंबहुना किड्यांची संख्या नियंत्रणात ठेवण्यासाठीच पक्ष्यांचा जन्म झाला आहे असे मानण्यात येते. पक्ष्यांना दात नसल्याने ते चोचीने खाद्य प्रथम जितके लहान आकारात तोडता येईल तितके तोडतात व लगेच गिळतात. चर्वणाची पुढील प्रक्रिया पोटात पार पडते. शेवाळे हे महत्त्वाचे अन्न आहे. == स्थलांतर == ठरल्या वेळी एका मुलखातून दुसऱ्या मुलुखात स्थलांतर करायचे व नंतर नियमितपणे परतायचे हे पक्ष्यांच्या स्थलांतराचे खास लक्षण आहे. उडण्याच्या वरदानामुळे पक्षी इतर प्राण्यांपेक्षा जास्त लांबवर स्थलांतर करतात. पक्ष्यांचे स्थलांतरास अनेक कारणे असतात त्यातील कारणे खालीलप्रमाणे :- # अन्नाची उपलब्धता - # हवामान- थंड हवामान सोसण्याची क्षमता- पक्ष्यांची थंडी सोसण्याची क्षमता चांगली असते तरी युरोप, सायबेरियातील पक्षी येथील अतिकडक हिवाळा आवाक्याबाहेरचा असतो. म्हणून या भागातील पक्षी दक्षिणेकडील उबदार प्रदेशात म्हणजे, उत्तर अफ्रिका, मध्यपूर्व इराण, भारतीय उपखंडात व आग्नेय अशियात स्थलांतर करतात. युरोप व सायबेरियातील उन्हाळ्यामध्ये या भागात खाद्य मोठ्या प्रमाणात उपलब्ध होते व पक्षी पुन्हा सायबेरिया व युरोपात स्थलांतर करतात. # जनुकीय सवयी- लक्षावधी वर्षांची स्थलांतराची सवय यामुळे बहुतांशी स्थलांतरित पक्ष्यांच्या जातींमध्ये जन्मतः स्थलांतराचे ज्ञान असते. - उदा; पेरू व चिली देशातील काही पक्षी, जनुकीय सवयींमुळे अन्न उपलब्ध नसलेल्या भागातही स्थलांतर करतात. # सुरक्षितता - शिकाऱ्यांपासून सुरक्षितता # पिल्लांच्या प्रशिक्षणासाठी # उदाहरणार्थ: कोकिळा ही उत्तर प्रदेशातून मार्चच्या पहिल्या आठवड्यात महाराष्ट्रात येते व ऑगस्टमध्ये दक्षिण भारताकडे स्थलांतर करते. == पक्षांची घरटी == पक्ष्यांमुळे पर्यावरणाचा समतोल राखला जातो, बीजप्रसार होतो, निसर्गाची सुंदरता वाढते. सकाळी सकाळी पक्ष्यांचे सुमधुर आवाजाने माणूस ताजेतवाना होतो. == शेतकऱ्यांचे मित्र == साप, बेडूक, फुलपाखरे, मधमाश्या कोंबड्या, शेळ्या असे अनेक प्राणी शेतकऱ्याचे मित्र असतात. सर्व पक्षी शेतातील धान्य खाऊन फस्त करतात अशी एक गैरसमजूत आहे. काही पक्षी शेतातील धान्य खात नसून पिकाची काढणी झाल्यावर शेतात पडलेले दाणे टिपतात. निसर्गातील कीड नियंत्रण आणि सरपटणाऱ्या प्राण्यांचे संतुलन राखण्याचे काम पक्षी करतात. पिकांचे नुकसान करतात म्हणून अमेरिकेतील लोकांनी [[कॅरोलविना पॅराकीट]] या पोपटाच्या सुंदर प्रजातीचा वंशच संपवून टाकला. माओच्या आदेशानंतर चिनी नागरिकांनी लाखो चिमण्यांची कत्तल केली, त्याचा परिणाम शेतीवर झाल्याने चीनला उपासमारीचा सामना करावा लागला. पीक उत्पादनच न झाल्याने लाखो लोक मृत्युमुखी पडले. शेवटी चीन सरकारला रशियातून चिमण्या आयात कराव्या. सायंकाळच्या वेळी शेतामध्ये पक्ष्याचे थवे बघायला मिळतात. ते बघून मन प्रसन्न होते. == पुस्तक == शेतकऱ्यांच्या 'मित्रां'वर डॉ. राजू कसंबे यांनी 'शेतातील पक्षी' नावाचे पुस्तक लिहिले आहे. == भारतीय पक्षी == पक्ष्यांच्या ८५०० पैकी भारतात एकूण १२०० जातीचे पक्षी आढळतात. स्थानिक जातींप्रमाणेच स्थलांतरित जातींचीही संख्या पुष्कळ आहे. [[कावळा]], [[कबूतर]] व [[चिमणी]] हे भारतात सर्वाधिक प्रमाणात आढळणारे पक्षी आहेत. भारतात आढळणाऱ्या पक्ष्यांची माहिती देणारी अनेक पुस्तके मराठी-इंग्रजीत आहेत. त्यांपैकी काही ही :- * निसर्गाचे मित्र (दैनिक सकाळमध्ये आठवड्यातून एकदा असे सतत तीन वर्षे प्रकाशित झालेल्या लेखांचा संग्रह; लेखक मिलिंद गुप्ते) * महाराष्ट्रातील १०० सामान्य पक्षी (मोफत ई-पुस्तक)(लेखक - डॉ. राजू कसंबे) * पक्षीजगत (लेखक - सचिन मेन) * पक्षिकोश (लेखक - मारुती चितमपल्ली) * पक्षीही सुस्वरें (लेखक - डॉ. सतीश पांडे) * पक्षांचे स्थलांतर लेखक - डॉ. सतीश पांडे) * पक्षी - आपले सख्खे शेजारी - किरण पुरंदरे * पक्षी - पाणथळीतले – किरण पुरंदरे * शेतातील पक्षी (मोफत ई-पुस्तक)(डॉ. राजू कसंबे) * A Pictorial guide to the Birds of the Indian Subcontinent ( इंग्रजी; लेखक - डॉ. सलीम अली आणि एस. डिलॉन रिप्ले) * Birds of Maharashtra (इंग्रजी; लेखक - डॉ. सतीश पांडे, प्रमोद देशपांडे आणि निरंजन संत) * Birds of Lonavala Khandala (इंग्रजी; लेखक - डॉ. सतीश पांडे) * Birds of Southern India (Helm Field Guides) (इंग्रजी; लेखक - रिचर्ड ग्रिमेट आणि टिम इन्स्किप) * Birds of Sri Lanka (Helm Field Guides) (इंग्रजी; लेखक - दीपल वराकगोडा, कॅरोल इन्स्किप, टिम इन्स्किप आणि एकजण) ==विदेशी पक्षी== अ.अमेरिकेतील पक्षी. क.दक्षिण डाकोटा राज्य.<ref>Backyard Birds of South Dakota - South Dakota, Wildlife Division, Department of Game, Fish and Parks.Authors: Eileen Dowd Stukel,Silka L.F.Kempema,Chad Tussing.2009 edition</ref> #[[गुंजन पक्षी]].[[(Hummingbird)]]. #[[कबुतरे व पारवे]] ([[Doves]] and [[Pigeons]]). #[[सुतारपक्षी]] ([[Woodpeckers]]). #[[भिंगरी पक्षी आणि राजापक्षी]]([[Swallows]] and [[Kingbirds]]). #[[पाकोळ्या आणि ससाणे ]] ([[Swifts]] and [[Nighthawks]]). #[[नीळकंठ आणि कावळा]] ([[Jays and Crows]]). #[[चिकाडी]], [[भिंतसर्पी]],[[वृक्षसर्पी]] आणि [[रानचिमणी पक्षी]] ([[Chickadees, Nuthatches, Creepers and Wrens]]). #[[मुकुटपक्षी]], [[हरितपक्षी]] आणि [[वटवट्या पक्षी]] ([[Kinglets, Vireos and Warblers]]). == पक्षी निरीक्षण == पक्षीनिरीक्षण हा अतिशय आनंददायक [[छंद]] आहे. त्याची सुरुवात करतानाच्या काही मूलभूत गोष्टींचा येथे ऊहापोह केलेला आहे. '''पक्षी निरीक्षण कोठे करावे''' पक्षीनिरीक्षणासाठी जंगलात जावे लागते असे नाही. आपल्या घराजवळशहरी बगिच्यात, रहदारीच्या रस्त्यावर सुद्धा पक्षी असतात. अर्थात प्रत्येक ठिकाणी त्यांची विविधता कमी अधिक प्रमाणात असते. त्यामळे आपणास जमेल तसे पक्षीनिरीक्षणास सुरुवात करता येते.खूप दूरच्या ठिकाणी जाणे शक्य नसल्यास आपल्या परिसरातील मोजक्या पक्ष्यांची वर्तणूक अधिक सखोल निरीक्षणे नोंदवून ठेवावीत. त्यामुळे आपल्याला पक्ष्यांच्या जीवनात डोकावून बघता येईल. कुठल्याही गावाच्या, खेड्याच्या बाहेर असलेले माळरानझुडूपी [[जंगल]], [[नदी]] [[नाले]] कितीतरी प्रजातीच्या पक्ष्यांचा [[अधिवास]] असते. अशा ठिकाणी पक्षीनिरीक्षणाला गेल्यास वेळ सत्कारणी लागतो. '''पक्षी निरीक्षणाला कधी जावे''' बहुतेक प्रजातीचे पक्षी (दिवाचार) सकाळी व सायंकाळी जास्त क्रियाशील असतात. त्यामुळे सकाळी व सायंकाळी पक्षी निरीक्षणाला गेल्यास जास्त गतिविधि बघायला मिळते. पक्ष्यांचे गायन, उदा. [[दयाळ]] (Oriental Magpie Robin ), [[नाचण]] (Fantail), [[भूकस्तूर]] (Grounthrush), [[शामा]] (Shama), [[कोकीळ]] ऐकायचे असतील तर मात्र सूर्योदयापूर्वी इच्छित स्थळी पोचले पाहिजे. काही पक्षी मात्र सायंकाळी व रात्री कार्यशील (निशाचर) असतात, उदा. [[घुबड]], [[पिंगळारातवा]], [[करवानक]] (Stone-Curlew or Thick-knee). हे पक्षी बघायचे असतील, त्यांचे आवाज ऐकायचे असतील मात्र सायंकाळी अथवा रात्री बाहेर पडायला हवे. हिवाळ्यात आपल्या देशात अनेक प्रजातीचे पक्षी [[स्थलांतर]] करून येतात. पावसाळ्यात व उन्हाळ्यात अनेक स्थानिक पक्षी पिलांना जन्म देतात. त्यामुळे तिन्ही ऋतू पक्षी निरीक्षण करायला चांगले असतात. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{Commons category}} == बाह्य दुवे == * [https://www.natureweb.net/taxa/birds/marathibirdnames पक्ष्यांची मराठी नावे (१)] * [http://www.flickr.com/groups/marathi/discuss/72157612766100485/ Bird Names (English-Marathi)] [[वर्ग:पक्षी|*]] {{विस्तार}} fr6pngks8b7rsfvt9qrpvebgu0dzpew 0 59039 2709327 2708784 2026-09-12T08:09:10Z ~2026-49372-87 187324 /* नव्या मालिका */ 2709327 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाहिनी |नाव = स्टार प्रवाह |चित्र = Star Pravah 2023.png |चित्रसाईज = |चित्र_माहिती = |चित्र२ = |सुरुवात = २४ नोव्हेंबर २००८ |चित्र स्वरूप = |शेवटचे_प्रसारण = |चित्र_प्रकार = |प्रेक्षक_संख्या = |प्रेक्षक_संख्या_सध्या = |प्रेक्षक_संख्या_माहिती = |नेटवर्क = स्टार इंडिया |मालक = [[डिझ्नी स्टार]] |ब्रीदवाक्य = मराठी परंपरा, मराठी प्रवाह |देश = [[भारत]] |प्रसारण क्षेत्र = |मुख्यालय = [[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]] |जुने नाव = |बदललेले नाव = |भगिनी वाहिनी = [[प्रवाह पिक्चर]] |प्रसारण वेळ = दुपारी १ ते ३ आणि संध्या. ६.३० ते रात्री ११.३० (प्राइम टाइम) |संकेतस्थळ ={{URL|https://www.hotstar.com/channels/star-pravah|स्टार प्रवाह}} [[डिझ्नी+ हॉटस्टार]]वर }} '''स्टार प्रवाह''' ही एक [[मराठी]] दूरचित्रवाणी वाहिनी आहे, जी मराठी मनोरंजनात्मक मालिका व वास्तविक कार्यक्रम दाखवते. स्टार प्रवाह हे [[वॉल्ट डिझ्नी कंपनी इंडिया]] च्या उपकंपनी असलेल्या [[डिझ्नी स्टार]]च्या (माजी नाव ''स्टार इंडिया''), मालकीचे असून स्टार प्रवाहची सुरुवात २४ नोव्हेंबर २००८ रोजी झाली. स्टार प्रवाह एचडी १ मे २०१६ रोजी सुरू झाले. दर रविवारी [[स्टार प्रवाह महाएपिसोड]] प्रसारित केले जातात. ==इतिहास== स्टार प्रवाह ही स्टार इंडियाची मराठी वाहिनी आहे, स्टार जलशा या बंगाली वाहिनी नंतर २४ नोव्हेंबर २००८ रोजी लाँच केले गेले आणि त्याच लोगोची कॉपी केली गेली, फक्त रंग लाल ऐवजी निळा होता. नवीन लोगो आणि ग्राफिक्स असलेली वाहिनी (बंगाली चॅनेल स्टार जलशाद्वारे १७ जून २०१२ ते १७ फेब्रुवारी २०१९ या कालावधीत वापरलेला लोगो आणि ग्राफिक्स). ३ फेब्रुवारी २०१४ रोजी वाहिनीला "स्वप्नांना पंख नवे" या टॅगलाइनसह रिब्रँड केले गेले. वाहिनीला परत १० ऑक्टोबर २०१६ रोजी "आता थांबायचं नाय" या टॅगलाइनसह रिब्रँड केले गेले. त्यानंतर परत एकदा २ डिसेंबर २०१९ रोजी "मराठी परंपरा, मराठी प्रवाह!" या नवीन टॅगलाइनसह, नवीन लोगो आणि ग्राफिक्ससह वाहिनीने स्वतःला रिब्रँड केले. १ मे २०१६ रोजी, स्टार प्रवाह एचडी नावाच्या वाहिनीची हाय-डेफिनिशन फीड लाँच करण्यात आले. ==पुरस्कार व सोहळे== {| class="wikitable sortable" ! सुरू झाल्याचे वर्ष || कार्यक्रमाचे नाव |- |२०१४-२०१८ |''येरे येरे'' |- |२०१६ |''स्टार प्रवाह रत्न'' |- |२०२१-चालू |''[[स्टार प्रवाह परिवार पुरस्कार]]'' |- |२०२१-चालू |''स्टार प्रवाह गणेशोत्सव'' |- |२०२२ |''स्टार प्रवाह धुमधडाका'' |- |२०२३-चालू |''स्टार प्रवाह ढिंचॅक दिवाळी'' |} ==प्रसारित कार्यक्रम== ===दैनंदिन मालिका=== {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! मालिका ! वेळ ! रूपांतरण |- | १५ डिसेंबर २०२५ | [[वचन दिले तू मला]] | दुपारी १ वाजता | बंगाली मालिका गीता एल.एल.बी. |- | १६ डिसेंबर २०२४ | [[लग्नानंतर होईलच प्रेम]] | दुपारी १.३० वाजता | तमिळ मालिका इरामना रोजावे २ |- | १५ सप्टेंबर २०२५ | लपंडाव | दुपारी २ वाजता | rowspan="4" {{N/A}} |- | १९ जानेवारी २०२६ | तुझ्या सोबतीने | दुपारी २.३० वाजता |- | १० ऑगस्ट २०२६ | आमच्या लाडक्या नाईक बाई | संध्या. ६.३० वाजता |- | २९ जून २०२६ | विसरु नको तू मला | संध्या. ७ वाजता |- | १५ जून २०२६ | [[सुना येती घरा]] | संध्या. ७.३० वाजता | तमिळ मालिका पांडेयन स्टोर २ |- | २३ डिसेंबर २०२४ | [[तू ही रे माझा मितवा]] | रात्री ८ वाजता | हिंदी मालिका [[इस प्यार को क्या नाम दूँ]] |- | ५ डिसेंबर २०२२ | [[ठरलं तर मग!]] | रात्री ८.३० वाजता | तमिळ मालिका रोजा |- | १ जून २०२६ | पाठराखीण | रात्री ९ वाजता | हिंदी मालिका सपना बाबुल का... बिदाई |- | ३० मार्च २०२६ | आनंदी | रात्री ९.३० वाजता | हिंदी मालिका बंदिनी |- | २७ एप्रिल २०२६ | [[बाई तुझा आशीर्वाद]] | रात्री १० वाजता | तमिळ मालिका अय्यानार थुनाई |- | २८ सप्टेंबर २०२६ | मी कात टाकली! | रात्री १०.३० वाजता | |- | १८ मार्च २०२४ | [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]] | रात्री ११ वाजता | हिंदी मालिका कहानी घर घर की |} ===कथाबाह्य कार्यक्रम=== {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! मालिका ! वेळ ! रूपांतरण |- | २९ ऑगस्ट २०२६ | [[आता होऊ दे धिंगाणा]] ५ | शनि-रवि रात्री ९ वाजता | तमिळ कार्यक्रम एन्किट्टा मोधाडे |} ===नव्या मालिका=== {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! मालिका ! वेळ ! रूपांतरण |- | rowspan="2"| ऑक्टोबर २०२६ | मराठी मीडियम | rowspan="2" {{N/A}} |- | तुझ्याकडे तुला मागणे |} ==जुन्या मालिका== # [[अग्निहोत्र (मालिका)|अग्निहोत्र]] # [[अग्निहोत्र २]] # [[अबोली (मालिका)|अबोली]] # [[आई कुठे काय करते!]] # [[कुन्या राजाची गं तू राणी]] # [[छत्रीवाली]] # [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर: महामानवाची गौरवगाथा]] # [[ठिपक्यांची रांगोळी (मालिका)|ठिपक्यांची रांगोळी]] # [[तुझं नि माझं घर श्रीमंताचं]] # [[तुझेच मी गीत गात आहे]] # [[थोडं तुझं आणि थोडं माझं]] # [[दुर्वा (मालिका)|दुर्वा]] # [[देवयानी (मालिका)|देवयानी]] # [[नकळत सारे घडले]] # [[पिंकीचा विजय असो!]] # [[पुढचं पाऊल (मालिका)|पुढचं पाऊल]] # [[प्रेमाचा गेम सेम टू सेम]] # [[प्रेमाची गोष्ट (मालिका)|प्रेमाची गोष्ट]] # [[फुलाला सुगंध मातीचा]] # [[मन उधाण वाऱ्याचे]] # [[मी सावित्रीबाई जोतीराव फुले]] # [[मुरांबा (मालिका)|मुरांबा]] # [[मुलगी झाली हो]] # [[मोलकरीण बाई - मोठी तिची सावली]] # [[रंग माझा वेगळा]] # [[राजा शिवछत्रपती (मालिका)|राजा शिवछत्रपती]] # [[लग्नाची बेडी (मालिका)|लग्नाची बेडी]] # [[लक्ष्मीच्या पाऊलांनी]] # [[लक्ष्य (मालिका)|लक्ष्य]] # [[लेक माझी लाडकी]] # [[शुभविवाह (मालिका)|शुभविवाह]] # [[स्वप्नांच्या पलिकडले]] # [[सहकुटुंब सहपरिवार]] # [[साधी माणसं (मालिका)|साधी माणसं]] # [[स्वाभिमान - शोध अस्तित्वाचा]] # [[सांग तू आहेस का?]] # [[सुख म्हणजे नक्की काय असतं!]] # [[हळद रुसली कुंकू हसलं (मालिका)|हळद रुसली कुंकू हसलं]] # आई आणि बाबा रिटायर होत आहेत! # कोण होतीस तू, काय झालीस तू! # काजळमाया # उदे गं अंबे # जे३ जंक्शन # गोष्ट एका लग्नाची # गोष्ट एका कॉलेजची # गोष्ट एका आनंदीची # गोष्ट एका जप्तीची # कुकुचकू # असे का घडले? # जिवलगा # जीवलगा # चारचौघी # कुलस्वामिनी # कुळ स्वामिनी # दार उघडा ना गडे # अंतरपाट # वचन दिले तू मला # कशाला उद्याची बात # ओळख - ध्यास स्वप्नांचा # झुंज # बंध रेशमाचे # दोन किनारे दोघी आपण # तुजवीण सख्या रे # धर्मकन्या # सुवासिनी # अनोळखी दिशा # मांडला दोन घडीचा डाव # लक्ष्मी वर्सेस सरस्वती # पंचनामा # माधुरी मिडलक्लास # मानसीचा चित्रकार तो # मन धागा धागा जोडते नवा # आम्ही दोघे राजा राणी # आराधना # आंबट गोड # अरे वेड्या मना # बे दुणे दहा # प्रीती परी तुजवरी # रुंजी # लगोरी - मैत्री रिटर्न्स # जयोस्तुते # येक नंबर # तू जिवाला गुंतवावे # तुमचं आमचं सेम असतं # छोटी मालकीण # दुहेरी # नकुशी तरीही हवीहवीशी # नशीबवान # गं सहाजणी # येड लागलं प्रेमाचं # गोठ # ललित २०५ # साथ दे तू मला # साता जल्माच्या गाठी # शतदा प्रेम करावे # तुझ्या इश्काचा नादखुळा # वैजू नंबर १ # नवे लक्ष्य # प्रेमा तुझा रंग कसा # प्रेमा तुझा रंग कसा २ # स्पेशल ५ # जय देवा श्री गणेशा # दख्खनचा राजा जोतिबा # श्री गुरुदेव दत्त # विठू माऊली # जय भवानी जय शिवाजी ===अनुवादित मालिका=== # ५ स्टार किचन # देवांचे देव महादेव # महाभारत # श्री गणेश # [[रामायण (मालिका)|रामायण]] # [[सत्यमेव जयते (दूरचित्रवाणी मालिका)|सत्यमेव जयते]] ==कथाबाह्य कार्यक्रम== # [[भांडा सौख्य भरे]] # [[मी होणार सुपरस्टार]] # [[मी होणार सुपरस्टार छोटे उस्ताद]] # शिट्टी वाजली रे # आता होऊन जाऊ द्या # आम्ही ट्रॅव्हलकर # कॉमेडी बिमेडी # ढाबळ एक तास टाइमपास # ढिंका चिका - कॉमेडीचा नवा फॉर्म्युला # एक टप्पा आऊट # जोडी जमली रे # जस्ट डान्स # किचनची सुपरस्टार # महाराष्ट्राचा डान्सिंग सुपरस्टार # महाराष्ट्राचा नच बलिये # मंडळ भारी आहे # नांदा सौख्य भरे # पोटोबा प्रसन्न # स्टार दरबार # सून सासू सून # सुप्रिया सचिन शो - जोडी तुझी माझी # विकता का उत्तर? # विसावा - एक घर मनासारखं # झेप ==टीआरपी== २०२१ च्या १४ व्या आठवड्यात, स्टार प्रवाह दहा सर्वाधिक पाहिल्या गेलेल्या भारतीय पे प्लॅटफॉर्म दूरचित्रवाणी चॅनेलमध्ये 1341.11 AMAs सह दहाव्या स्थानावर सामील झाले. {|class="wikitable sortable" style="text-align:center" !rowspan="2" | आठवडा आणि वर्ष !colspan="6" | BARC AMAs |- !मेगा सिटी !क्रमांक !हिंदी भाषिक मार्केट !क्रमांक !भारत !क्रमांक |- |आठवडा ३७, २०२१ |rowspan="23" colspan="2" {{N/A}} |1539.19 |5 |1556.26 |10 |- |आठवडा ३८, २०२१ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1551.06 |9 |- |आठवडा ४५, २०२१ |1517.06 |10 |- |आठवडा ४६, २०२१ |1576.53 |5 |1601.66 |8 |- |आठवडा ४७, २०२१ |1546.27 |5 |1568.70 |8 |- |आठवडा ४८, २०२१ |rowspan="5" colspan="2" {{N/A}} |1544.46 |10 |- |आठवडा ४९, २०२१ |1552.12 |10 |- |आठवडा १, २०२२ |1617.21 |10 |- |आठवडा २, २०२२ |1534.71 |10 |- |आठवडा ३, २०२२ |1513 |10 |- |आठवडा ९, २०२२ |1471.21 |5 |1495.43 |8 |- |आठवडा १०, २०२२ |1471.95 |5 |1497.25 |8 |- |आठवडा ११, २०२२ |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1482.54 |9 |- |आठवडा १२, २०२२ |1492.23 |10 |- |आठवडा १३, २०२२ |1442.28 |10 |- |आठवडा १४, २०२२ |1487.64 |5 |1517.08 |8 |- |आठवडा १५, २०२२ |1341.36 |5 |1363.42 |8 |- |आठवडा १६, २०२२ |1406.77 |5 |1424.58 |9 |- |आठवडा १७, २०२२ |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1416.39 |9 |- |आठवडा १९, २०२२ |1350.4 |10 |- |आठवडा २१, २०२२ |1381.04 |10 |- |आठवडा २२, २०२२ |1480.72 |5 |1507.05 |8 |- |आठवडा २३, २०२२ |1381.56 |5 |1405.59 |9 |- |आठवडा २४, २०२२ |291.28 |5 |1474.45 |5 |1504.76 |9 |- |आठवडा २५, २०२२ |287.99 |5 |rowspan="5" colspan="2" {{N/A}} |colspan="2" {{N/A}} |- |आठवडा २८, २०२२ |rowspan="9" colspan="2" {{N/A}} |1532.94 |9 |- |आठवडा २९, २०२२ |1504.15 |8 |- |आठवडा ३०, २०२२ |1440.66 |10 |- |आठवडा ३१, २०२२ |1514.69 |9 |- |आठवडा ३२, २०२२ |1500.53 |5 |1523.61 |9 |- |आठवडा ३३, २०२२ |1565.54 |5 |1593.55 |8 |- |आठवडा ३४, २०२२ |1584.93 |5 |1609.75 |7 |- |आठवडा ३५, २०२२ |colspan="2" {{N/A}} |1429.83 |10 |- |आठवडा ३७, २०२२ |1626.5 |4 |1649.99 |6 |- |आठवडा ३८, २०२२ |280.84 |5 |1565.88 |4 |1587.26 |6 |- |आठवडा ३९, २०२२ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1487.64 |5 |1509.02 |7 |- |आठवडा ४०, २०२२ |1550.58 |5 |1575.49 |7 |- |आठवडा ४१, २०२२ |281.01 |5 |1572.55 |5 |1599.75 |8 |- |आठवडा ४२, २०२२ |rowspan="4" colspan="2" {{N/A}} |1595.63 |5 |1616.71 |7 |- |आठवडा ४३, २०२२ |1562.95 |5 |1585.67 |7 |- |आठवडा ४४, २०२२ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1667.66 |8 |- |आठवडा ४५, २०२२ |1669.9 |8 |- |आठवडा ४६, २०२२ |293.21 |5 |1639.66 |5 |1660.83 |7 |- |आठवडा ४७, २०२२ |288.15 |5 |1640.03 |5 |1662.68 |7 |- |आठवडा ४८, २०२२ |286.02 |5 |1651.62 |5 |1675.98 |7 |- |आठवडा ४९, २०२२ |284.08 |5 |1616.36 |5 |1643.6 |7 |- |आठवडा ५०, २०२२ |298.07 |5 |1602 |5 |1627.25 |7 |- |आठवडा ५१, २०२२ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1534.69 |5 |1559 |8 |- |आठवडा ५२, २०२२ |1585.68 |5 |1610.02 |8 |- |आठवडा १, २०२३ |276.4 |5 |1596.73 |5 |1619.82 |7 |- |आठवडा २, २०२३ |292.83 |4 |1624.55 |5 |1644.4 |7 |- |आठवडा ३, २०२३ |314.32 |4 |1711.93 |5 |1732.54 |7 |- |आठवडा ४, २०२३ |307.1 |4 |1630.69 |5 |1648.57 |7 |- |आठवडा ५, २०२३ |303.49 |4 |1627.73 |5 |1646.8 |7 |- |आठवडा ६, २०२३ |292.82 |4 |1603.74 |5 |1625.13 |7 |- |आठवडा ७, २०२३ |298.62 |4 |1646.78 |5 |1672.17 |7 |- |आठवडा ८, २०२३ |colspan="2" {{N/A}} |1222.15 |5 |1246.77 |8 |- |आठवडा ९, २०२३ |290.3 |4 |1617.14 |4 |1638.73 |7 |- |आठवडा १०, २०२३ |284.31 |5 |1583.58 |5 |1602.8 |8 |- |आठवडा ११, २०२३ |rowspan="7" colspan="2" {{N/A}} |1568.32 |5 |1583.43 |8 |- |आठवडा १२, २०२३ |1586.79 |4 |1601.86 |7 |- |आठवडा १३, २०२३ |1511.79 |4 |1526.8 |7 |- |आठवडा १४, २०२३ |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1404.25 |9 |- |आठवडा २०, २०२३ |1379.8 |10 |- |आठवडा २१, २०२३ |1336.04 |10 |- |आठवडा २२, २०२३ |1432.9 |5 |1455.53 |9 |- |आठवडा २३, २०२३ |286.07 |5 |1450.61 |5 |1475.28 |9 |- |आठवडा २४, २०२३ |colspan="2" {{N/A}} |1391.97 |5 |1413.13 |9 |- |आठवडा २५, २०२३ |297.47 |5 |1508.04 |5 |1529.61 |8 |- |आठवडा २६, २०२३ |colspan="2" {{N/A}} |rowspan="7" colspan="2" {{N/A}} |1508.18 |10 |- |आठवडा २७, २०२३ |311.63 |5 |1586.14 |9 |- |आठवडा २८, २०२३ |305.63 |5 |1576.27 |9 |- |आठवडा २९, २०२३ |305.11 |4 |1604.36 |9 |- |आठवडा ३०, २०२३ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1538.86 |10 |- |आठवडा ३१, २०२३ |1590.24 |10 |- |आठवडा ३२, २०२३ |300.09 |4 |1560.37 |10 |- |आठवडा ३३, २०२३ |312.78 |4 |1645.59 |5 |1666.5 |8 |- |आठवडा ३४, २०२३ |359.56 |2 |1773.39 |3 |1793.95 |5 |- |आठवडा ३५, २०२३ |319.48 |3 |1637.29 |5 |1656.78 |8 |- |आठवडा ३६, २०२३ |342.24 |2 |1726.76 |4 |1749.07 |7 |- |आठवडा ३७, २०२३ |326.07 |5 |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1643.41 |9 |- |आठवडा ३८, २०२३ |colspan="2" {{N/A}} |1493.7 |10 |- |आठवडा ३९, २०२३ |315.15 |5 |1606.96 |5 |1628.03 |8 |- |आठवडा ४०, २०२३ |371.71 |4 |1845.97 |3 |1868.71 |5 |- |आठवडा ४१, २०२३ |354.49 |5 |1746.04 |4 |1765.6 |7 |- |आठवडा ४२, २०२३ |rowspan="4" colspan="2" {{N/A}} |1728.18 |4 |1748.5 |7 |- |आठवडा ४३, २०२३ |1688.71 |5 |1709.19 |8 |- |आठवडा ४४, २०२३ |1688.53 |5 |1709 |8 |- |आठवडा ४५, २०२३ |1688.86 |5 |1709.35 |8 |- |आठवडा ४६, २०२३ |314.47 |5 |colspan="2" {{N/A}} |1602.99 |9 |- |आठवडा ४७, २०२३ |334.4 |5 |1761.59 |4 |1782.84 |6 |- |आठवडा ४८, २०२३ |340.02 |5 |1774.83 |3 |1797.74 |5 |- |आठवडा ४९, २०२३ |330.75 |3 |1733.14 |4 |1753.03 |6 |- |आठवडा ५०, २०२३ |345.59 |4 |1748.28 |4 |1773.41 |6 |- |आठवडा ५१, २०२३ |350.51 |4 |1787.22 |4 |1812.24 |6 |- |आठवडा ५२, २०२३ |334.81 |4 |1720.19 |5 |1743.27 |7 |- |आठवडा १, २०२४ |331.16 |4 |colspan="2" {{N/A}} |1752.61 |8 |- |आठवडा २, २०२४ |328.3 |4 |1692.61 |5 |1717.1 |8 |- |आठवडा ३, २०२४ |335.95 |4 |1701.59 |4 |1727.75 |7 |- |आठवडा ४, २०२४ |313.03 |4 |1595.58 |5 |1619.65 |7 |- |आठवडा ५, २०२४ |324.83 |4 |1639.19 |4 |1663.48 |7 |- |आठवडा ६, २०२४ |340.76 |4 |1699.56 |3 |1729.21 |5 |- |आठवडा ७, २०२४ |335.94 |4 |1669.05 |3 |1697.39 |5 |- |आठवडा ८, २०२४ |330.64 |4 |colspan="2" {{N/A}} |1616.1 |7 |- |आठवडा ९, २०२४ |328.81 |4 |1588.34 |5 |1609.17 |8 |- |आठवडा १०, २०२४ |340.62 |4 |1674.46 |3 |1700.32 |5 |- |आठवडा ११, २०२४ |362.68 |3 |1764.45 |3 |1793.48 |5 |- |आठवडा १२, २०२४ |'''391.66''' |1 |'''1917.04''' |3 |'''1944.9''' |5 |- |आठवडा १३, २०२४ |343.27 |4 |1720.83 |5 |1745.54 |7 |- |आठवडा १४, २०२४ |333.75 |4 |1678.56 |5 |1701.37 |7 |- |आठवडा १५, २०२४ |324.31 |4 |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1661.26 |8 |- |आठवडा १६, २०२४ |300.91 |4 |1466.09 |9 |- |आठवडा १७, २०२४ |329.14 |4 |1473.76 |5 |1497.09 |8 |- |आठवडा १८, २०२४ |313.84 |4 |1475.98 |5 |1503.38 |8 |- |आठवडा १९, २०२४ |308.96 |4 |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1480.3 |8 |- |आठवडा २०, २०२४ |290.19 |4 |1355.01 |10 |- |आठवडा २१, २०२४ |303.99 |4 |1445.34 |9 |- |आठवडा २२, २०२४ |310.75 |3 |1571.52 |5 |1599.8 |7 |- |आठवडा २३, २०२४ |313.07 |3 |1467.74 |5 |1491.59 |7 |- |आठवडा २४, २०२४ |331.61 |3 |colspan="2" {{N/A}} |1518.06 |9 |- |आठवडा २५, २०२४ |318.92 |4 |1513.29 |5 |1534.75 |8 |- |आठवडा २६, २०२४ |319.09 |5 |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1524.55 |10 |- |आठवडा २७, २०२४ |313.37 |3 |1514.53 |9 |- |आठवडा २८, २०२४ |318.09 |3 |1491.43 |5 |1518.17 |8 |- |आठवडा २९, २०२४ |325 |4 |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1577.98 |9 |- |आठवडा ३०, २०२४ |335.81 |4 |1602.54 |9 |- |आठवडा ३१, २०२४ |343.55 |3 |1689.2 |5 |1711.82 |7 |- |आठवडा ३२, २०२४ |329.03 |4 |rowspan="4" colspan="2" {{N/A}} |1621.83 |9 |- |आठवडा ३३, २०२४ |310.4 |4 |1549.35 |9 |- |आठवडा ३४, २०२४ |296.72 |5 |1498.66 |9 |- |आठवडा ३५, २०२४ |307.97 |5 |1681.19 |8 |- |आठवडा ३६, २०२४ |356.7 |3 |1797.18 |4 |1838.66 |6 |- |आठवडा ३७, २०२४ |310 |5 |1611.89 |5 |1651.56 |8 |- |आठवडा ३८, २०२४ |318.17 |4 |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1715.5 |8 |- |आठवडा ३९, २०२४ |313.2 |5 |1661.08 |8 |- |आठवडा ४०, २०२४ |307.53 |5 |1604.69 |8 |- |आठवडा ४१, २०२४ |305.13 |5 |1589.28 |5 |1628.91 |8 |- |आठवडा ४२, २०२४ |colspan="2" {{N/A}} |1568.83 |5 |1595.94 |8 |- |आठवडा ४३, २०२४ |326.61 |4 |1675.11 |4 |1710.53 |6 |- |आठवडा ४४, २०२४ |302.04 |4 |1605.42 |5 |1640.45 |7 |- |आठवडा ४५, २०२४ |313.14 |4 |1632.44 |5 |1673.37 |7 |- |आठवडा ४६, २०२४ |307.54 |4 |colspan="2" {{N/A}} |1660.51 |6 |- |आठवडा ४७, २०२४ |329.8 |5 |1646.53 |4 |1679.54 |7 |- |आठवडा ४८, २०२४ |325.14 |5 |1615.88 |4 |1661.67 |7 |- |आठवडा ४९, २०२४ |339.07 |4 |1642.63 |5 |1686.13 |8 |- |आठवडा ५०, २०२४ |320.93 |4 |1587.81 |5 |1634.79 |7 |- |आठवडा ५१, २०२४ |326 |5 |1628.15 |5 |1672.89 |7 |- |आठवडा ५२, २०२४ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1572 |5 |1610.61 |7 |- |आठवडा ५३, २०२४ |colspan="2" {{N/A}} |1626.97 |8 |- |आठवडा १, २०२५ |317.92 |5 |1550.38 |5 |1600.06 |7 |- |आठवडा २, २०२५ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |rowspan="4" colspan="2" {{N/A}} |1594.55 |9 |- |आठवडा ३, २०२५ |1577.74 |8 |- |आठवडा ४, २०२५ |307.77 |4 |1537.47 |9 |- |आठवडा ५, २०२५ |292.2 |5 |1496.48 |9 |- |आठवडा ६, २०२५ |328.06 |2 |1708.35 |4 |1757.59 |6 |- |आठवडा ७, २०२५ |318.97 |5 |1629.34 |5 |1665.16 |7 |- |आठवडा ८, २०२५ |293.83 |5 |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1579.06 |8 |- |आठवडा ९, २०२५ |305.16 |5 |1661.1 |9 |- |आठवडा १०, २०२५ |colspan="2" {{N/A}} |1578.58 |9 |- |आठवडा ११, २०२५ |334.98 |4 |1678.36 |5 |1717.9 |7 |- |आठवडा १२, २०२५ |rowspan="4" colspan="2" {{N/A}} |rowspan="12" colspan="2" {{N/A}} |1544.6 |9 |- |आठवडा १३, २०२५ |1557.77 |9 |- |आठवडा १४, २०२५ |1566.95 |9 |- |आठवडा १६, २०२५ |1414.68 |10 |- |आठवडा १९, २०२५ |259.48 |5 |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |- |आठवडा २२, २०२५ |287.04 |5 |- |आठवडा २३, २०२५ |317.38 |5 |1535.46 |10 |- |आठवडा २४, २०२५ |296.19 |5 |1506.47 |10 |- |आठवडा २५, २०२५ |295.05 |5 |colspan="2" {{N/A}} |- |आठवडा २७, २०२५ |310.54 |5 |1512.98 |10 |- |आठवडा २८, २०२५ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1509.22 |10 |- |आठवडा २९, २०२५ |1522.89 |10 |- |आठवडा ३०, २०२५ |320.26 |5 |1590.29 |5 |1646.37 |8 |- |आठवडा ३१, २०२५ |307.31 |5 |colspan="2" {{N/A}} |1586.19 |8 |- |आठवडा ३२, २०२५ |329.73 |3 |1591.22 |5 |1658.19 |8 |- |आठवडा ३३, २०२५ |292.68 |5 |rowspan="5" colspan="2" {{N/A}} |1602.1 |8 |- |आठवडा ३४, २०२५ |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1551.73 |9 |- |आठवडा ३५, २०२५ |1543.83 |8 |- |आठवडा ३६, २०२५ |1633.16 |7 |- |आठवडा ३७, २०२५ |291.62 |5 |1606.41 |9 |- |आठवडा ३८, २०२५ |rowspan="16" colspan="2" {{N/A}} |1571.52 |5 |1627.19 |8 |- |आठवडा ३९, २०२५ |1561.74 |5 |1624.6 |7 |- |आठवडा ४०, २०२५ |1630.86 |4 |1693.01 |6 |- |आठवडा ४१, २०२५ |1613.67 |4 |1670.28 |6 |- |आठवडा ४२, २०२५ |colspan="2" {{N/A}} |1534.91 |8 |- |आठवडा ४३, २०२५ |1521.48 |5 |1576.6 |8 |- |आठवडा ४४, २०२५ |rowspan="10" colspan="2" {{N/A}} |1503.83 |9 |- |आठवडा ४५, २०२५ |1486.77 |8 |- |आठवडा ४६, २०२५ |1487.1 |9 |- |आठवडा ४७, २०२५ |1494.08 |9 |- |आठवडा ४८, २०२५ |1455.08 |9 |- |आठवडा ४९, २०२५ |1419.06 |9 |- |आठवडा ५०, २०२५ |1408.11 |8 |- |आठवडा ५१, २०२५ |1456.51 |9 |- |आठवडा ३, २०२६ |1352.26 |10 |- |आठवडा ५, २०२६ |1283.81 |10 |} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिन्या]] [[वर्ग:स्टार प्रवाह]] bj2ze8j561wb37cem37jjfe5f8enbbx 10 64634 2709246 2132215 2026-09-11T13:22:37Z Ganesh591 62733 2709246 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|देश माहिती दाखवा</noinclude>}}} | टोपणनाव = आईल ऑफ मान | flag alias = Flag of the Isle of Mann.svg | alt attribute = Flag of the Isle of Man | link alias-cricket = आईल ऑफ मान क्रिकेट | size = {{{size|}}} | नाव = {{{नाव|}}} | altlink = {{{altlink|}}} | altvar = {{{altvar|}}} <noinclude> | redir1 = IMN | redir2 = Isle of Man </noinclude> }} p9vtcsxrdww1ddyuse6sbzohkmxmwja 0 69493 2709191 2623481 2026-09-11T12:41:02Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709191 wikitext text/x-wiki '''चेंबूर विधानसभा मतदारसंघ - १७३''' हा [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र राज्य विधानसभे]]<nowiki/>च्या [[महाराष्ट्र विधानसभेच्या मतदारसंघांची यादी|२८८ मतदारसंघांपैकी]] एक आहे. हा मतदारसंघ [[मुंबई उपनगर जिल्हा|मुंबई उपनगर जिल्ह्यात]] येतो. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार चेंबूर मतदारसंघात [[बृहन्मुंबई महानगरपालिका|बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या]] जनगणना वॉर्ड क्र. २१८०, वॉर्ड क्र. २१७९ इन्युमरेशन ब्लॉक ८७ ते ५०७, ६०१ ते ६११, ६१७, ६९१ ते ६९४, आणि वॉर्ड क्र. १९७७ मधील इन्युमरेशन ब्लॉक ८७, ८८, २६५, २६६, २७२, २७३, २७७ ते २८८ आणि २९० यांचा समावेश होतो. चेंबूर हा विधानसभा मतदारसंघ [[मुंबई दक्षिण मध्य लोकसभा मतदारसंघ|मुंबई दक्षिण मध्य लोकसभा मतदारसंघात]] मोडतो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=भारत परिसीमन आयोग यांची अधिसूचना|लेखक=|विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20090219014012/http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|विदा दिनांक=2009-02-19|दुवा=http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|कृती=|प्रकाशक=मुख्य निवडणुक अधिकारी, महाराष्ट्र राज्य|दिनांक=|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१२ October २००९|url-status=live}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/files/file/3931-delimitation-of-parliamentary-assembly-constituencies-order-2008/|title=Delimitation of Parliamentary & Assembly Constituencies Order - 2008|url-status=live}}</ref> [[शिवसेना|शिवसेनेचे]] [[प्रकाश वैकुंठ फातर्फेकर]] हे चेंबूर विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mls.org.in/pdf2022/budget/%E0%A5%A7%E0%A5%AA%20%E0%A4%B5%E0%A5%80%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AF%20%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%20%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF.pdf|title=१४ वी महाराष्ट्र विधानसभा २०१९ सदस्यांचा संक्षिप्त जीवन परिचय|url-status=live}}</ref> == आमदार == {| class="wikitable" !वर्ष !आमदार<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/statistical-report/statistical-reports/|title=STATISTICAL REPORTS OF GENERAL ELECTION TO STATE LEGISLATIVE ASSEMBLY (VIDHANSABHA)|url-status=live}}</ref> ! colspan="2" |पक्ष |- |[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९|२०१९]] | [[प्रकाश वैकुंठ फातर्पेकर]] | style="background-color: {{शिवसेना/meta/color}}" | |[[शिवसेना]] |- |[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|२०१४]] | [[प्रकाश वैकुंठ फातर्पेकर]] | style="background-color: {{शिवसेना/meta/color}}" | |[[शिवसेना]] |- |[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|२००९]] | [[चंद्रकांत दामोधर हांडोरे]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |} == निवडणूक निकाल == {|class="wikitable collapsible collapsed" ! colspan=3 width=600{{!}} महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुक २००९ |- !colspan=3|चेंबुर |- |- !उमेदवार ![[पक्ष]] !मत |- |[[चंद्रकांत दामोदर हांडोरे]] |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |४७४३१ |- | अनिल बचुभाई चौहाण |[[मनसे]] |२९४६५ |- | अनिल गजानन ठाकुर |[[भाजप]] |२१७५१ |- | दीपक सदाशिव निकाळजे |[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया|रिपाई (आ)]] |२०४६७ |- | संजय शांताराम वाघमारे |[[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]] |१२०७ |- | प्रभूनाथ यादव |[[अपक्ष]] |८०३ |- | विशाल वैराळ |[[अपक्ष]] |६७६ |- |ANIL JILESINGH BENIWAL |[[अपक्ष]] |३२९ |- |RAJENDRA KESHAV CHAVAN |[[अपक्ष]] |३२४ |- |NAVNATH JAYSING NAVALE |[[अपक्ष]] |३२३ |- |PRITI ONKARNATH GOVIL |[[अपक्ष]] |२७४ |- |MAHESH MURALIDHAR PATIL |[[अपक्ष]] |२२४ |- |ATANU BHUPENDRANATH MUKERJI |[[शिवराज्य पार्टी|शिपा]] |१८७ |} == बाह्य दुवे == *{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा=http://eci.nic.in/eci_main/electionanalysis/AE/S13/partycomp47.htm | प्रकाशक=[[भारतीय निवडणूक आयोग]] | भाषा=इंग्लिश | title=भारतीय निवडणूक आयोगाच्या संकेतस्थळावर {{लेखनाव}} निवडणुकांतील इ.स. १९७८ पासूनच्या निवडणुकांचे पक्षनिहाय मतदानाच्या टक्केवारीचे तुलनात्मक विश्लेषण | ॲक्सेसदिनांक=२१ जुलै २०१३}} {{विस्तार}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:मुंबई उपनगर जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:दक्षिण मध्य मुंबई लोकसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:चेंबूर]] oo5pv7tvbiwd9uus7588txkwt334vy3 0 69497 2709233 2530604 2026-09-11T13:15:12Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709233 wikitext text/x-wiki '''दहिसर विधानसभा मतदारसंघ - १५३''' हा [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र राज्य विधानसभे]]च्या [[महाराष्ट्र विधानसभेच्या मतदारसंघांची यादी|२८८ मतदारसंघांपैकी]] एक आहे. हा मतदारसंघ [[मुंबई उपनगर जिल्हा|मुंबई उपनगर जिल्ह्यात]] येतो. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार दहिसर मतदारसंघात बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या जनगणना वॉर्ड क्र. १७७०, १८७०, १८७४ आणि वॉर्ड क्र. १७७२ मधील इन्युमरेशन ब्लॉक १ ते ६३ आणि १०८ यांचा समावेश होतो. दहिसर हा विधानसभा मतदारसंघ [[मुंबई उत्तर लोकसभा मतदारसंघ|मुंबई उत्तर लोकसभा मतदारसंघात]] मोडतो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=भारत परिसीमन आयोग यांची अधिसूचना|लेखक=|विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20090219014012/http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|विदा दिनांक=2009-02-19|दुवा=http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|कृती=|प्रकाशक=मुख्य निवडणुक अधिकारी, महाराष्ट्र राज्य|दिनांक=|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१२ October २००९|url-status=live}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/files/file/3931-delimitation-of-parliamentary-assembly-constituencies-order-2008/|title=Delimitation of Parliamentary & Assembly Constituencies Order - 2008|url-status=live}}</ref> [[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षाचे]] [[मनिषा अशोक चौधरी]] हे दहिसर विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mls.org.in/pdf2022/budget/%E0%A5%A7%E0%A5%AA%20%E0%A4%B5%E0%A5%80%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AF%20%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%20%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF.pdf|title=१४ वी महाराष्ट्र विधानसभा २०१९ सदस्यांचा संक्षिप्त जीवन परिचय|url-status=live}}</ref> == आमदार == {| class="wikitable" !वर्ष !आमदार<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/statistical-report/statistical-reports/|title=STATISTICAL REPORTS OF GENERAL ELECTION TO STATE LEGISLATIVE ASSEMBLY (VIDHANSABHA)|url-status=live}}</ref> ! colspan="2" |पक्ष |- |[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९|२०१९]] | [[मनीषा अशोक चौधरी]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | |[[भारतीय जनता पक्ष]] |- |[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|२०१४]] | [[मनीषा अशोक चौधरी]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | |[[भारतीय जनता पक्ष]] |- |[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|२००९]] | [[विनोद रामचंद्र घोसाळकर]] | style="background-color: {{शिवसेना/meta/color}}" | |[[शिवसेना]] |} == निवडणूक निकाल == {|class="wikitable collapsible collapsed" ! colspan=3 width=600{{!}} महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुक २००९ |- !colspan=3|दहिसर |- |- !उमेदवार ![[पक्ष]] !मत |- |[[विनोद रामचंद्र घोसालकर]] |[[शिवसेना]] |६००६९ |- | योगेश घनश्याम दुबे |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |४३९१३ |- | दीपा गणेश पाटील |[[मनसे]] |२२२४१ |- | एडविन फ्रांसिस ब्रिटो |[[जनता दल|जद (Secular)]] |२६६१ |- | किरण चंद्रकांत मांजरेकर |[[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]] |७१९ |- | चंद्रकांत दशरथ मिश्रा |[[अपक्ष]] |६१५ |- | रघुनाथ सहदेव राण |[[अपक्ष]] |५०५ |- | प्रदीप खंडू कांबळे |[[Peoples Party of India(secular)]] |२९४ |- | संजय भास्कर जोशी |[[Sardar Vallabhbhai Patel Party]] |२७८ |- | जतीन किशोर भुता |[[अहिरा नॅशनल पार्टी|अहिरा]] |२२५ |} ==[[२०१४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुका]]== ===विजयी=== *[[मनीषा चौधरी]] - [[भारतीय जनता पक्ष]] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:उत्तर मुंबई लोकसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:मुंबई उपनगर जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:दहिसर]] fw5wkw2jv6g6k45f9jsyz6piabgcohz 0 69548 2709206 2623435 2026-09-11T12:52:49Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709206 wikitext text/x-wiki '''गोरेगाव विधानसभा मतदारसंघ - १६३''' हा [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र राज्य विधानसभे]]च्या [[महाराष्ट्र विधानसभेच्या मतदारसंघांची यादी|२८८ मतदारसंघांपैकी]] एक आहे. हा मतदारसंघ [[मुंबई उपनगर जिल्हा|मुंबई उपनगर जिल्ह्यात]] येतो. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार गोरेगाव मतदारसंघात [[बृहन्मुंबई महानगरपालिका|बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या]] जनगणना वॉर्ड क्र. १४५८, १४६० आणि १४६३ यांचा समावेश होतो. गोरेगाव हा विधानसभा मतदारसंघ [[मुंबई उत्तर पश्चिम लोकसभा मतदारसंघ|मुंबई उत्तर पश्चिम लोकसभा मतदारसंघात]] मोडतो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=भारत परिसीमन आयोग यांची अधिसूचना|लेखक=|विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20090219014012/http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|विदा दिनांक=2009-02-19|दुवा=http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|कृती=|प्रकाशक=मुख्य निवडणुक अधिकारी, महाराष्ट्र राज्य|दिनांक=|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१२ October २००९|url-status=live}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/files/file/3931-delimitation-of-parliamentary-assembly-constituencies-order-2008/|title=Delimitation of Parliamentary & Assembly Constituencies Order - 2008|url-status=live}}</ref> [[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षाचे]] [[विद्या जयप्रकाश ठाकूर]] हे गोरेगाव विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mls.org.in/pdf2022/budget/%E0%A5%A7%E0%A5%AA%20%E0%A4%B5%E0%A5%80%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AF%20%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%20%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF.pdf|title=१४ वी महाराष्ट्र विधानसभा २०१९ सदस्यांचा संक्षिप्त जीवन परिचय|url-status=live}}</ref> == आमदार == {| class="wikitable" !वर्ष !आमदार<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/statistical-report/statistical-reports/|title=STATISTICAL REPORTS OF GENERAL ELECTION TO STATE LEGISLATIVE ASSEMBLY (VIDHANSABHA)|url-status=live}}</ref> ! colspan="2" |पक्ष |- |[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९|२०१९]] | [[विद्या जयप्रकाश ठाकूर]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | |[[भारतीय जनता पक्ष]] |- |[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|२०१४]] | [[विद्या जयप्रकाश ठाकूर]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | |[[भारतीय जनता पक्ष]] |- |[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|२००९]] | [[सुभाष राजाराम देसाई]] | style="background-color: {{शिवसेना/meta/color}}" | |[[शिवसेना]] |} == निवडणूक निकाल == {|class="wikitable collapsible collapsed" ! colspan=3 width=600{{!}} महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९ |- !colspan=3|गोरेगाव |- |- !उमेदवार ![[पक्ष]] !मत |- |[[सुभाष देसाई]] |[[शिवसेना]] |६९११७ |- | [[शरद राव]] |[[राष्ट्रवादी काँग्रेस]] |४४३०२ |- | उदय सी. माशेलकर |[[मनसे]] |२५९८२ |- | आव्हेलिने सेलिस्टीन डि'सूझा |[[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]] |२२८५ |- | झफर नसीम शेख |[[अपक्ष]] |९५८ |- | बाबर ललित पारसू |[[जनता दल|जद (Secular)]] |७१८ |- | राजेश मुन्नालाल गुप्ता |[[अपक्ष]] |६७१ |- | जयंत आर. झवेरी |[[अपक्ष]] |६१७ |- | शशीधरन के. नायर |[[ऑल इंडिया क्रांतिकारी काँग्रेस]] |५८१ |- | दीपक भाऊसाहेब घामरे |[[भारीप बहुजन महासंघ|भाबम]] |४५४ |} == बाह्य दुवे == *{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा=http://eci.nic.in/eci_main/electionanalysis/AE/S13/partycomp42.htm | प्रकाशक=[[भारतीय निवडणूक आयोग]] | भाषा=इंग्लिश | title=भारतीय निवडणूक आयोगाच्या संकेतस्थळावर {{लेखनाव}} निवडणुकांतील इ.स. १९७८ पासूनच्या निवडणुकांचे पक्षनिहाय मतदानाच्या टक्केवारीचे तुलनात्मक विश्लेषण | ॲक्सेसदिनांक=२१ जुलै २०१३}} {{विस्तार}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:वायव्य मुंबई लोकसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:मुंबई उपनगर जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गोरेगाव]] qi1nvhxm2ghg5m377y5506lop9dq06v 0 69613 2709224 2706133 2026-09-11T13:09:55Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709224 wikitext text/x-wiki '''जोगेश्वरी पूर्व विधानसभा मतदारसंघ - १५८''' हा [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र राज्य विधानसभे]]च्या [[महाराष्ट्र विधानसभेच्या मतदारसंघांची यादी|२८८ मतदारसंघांपैकी]] एक आहे. हा मतदारसंघ [[मुंबई उपनगर जिल्हा|मुंबई उपनगर जिल्ह्यात]] येतो. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार जोगेश्वरी पूर्व मतदारसंघात [[बृहन्मुंबई महानगरपालिका|बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या]] जनगणना वॉर्ड क्र. १२५६, १२५८ आणि १४५९ यांचा समावेश होतो. जोगेश्वरी पूर्व हा विधानसभा मतदारसंघ [[मुंबई उत्तर पश्चिम लोकसभा मतदारसंघ|मुंबई उत्तर पश्चिम लोकसभा मतदारसंघात]] मोडतो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=भारत परिसीमन आयोग यांची अधिसूचना|लेखक=|विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20090219014012/http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|विदा दिनांक=2009-02-19|दुवा=http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|कृती=|प्रकाशक=मुख्य निवडणुक अधिकारी, महाराष्ट्र राज्य|दिनांक=|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१२ October २००९|url-status=live}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/files/file/3931-delimitation-of-parliamentary-assembly-constituencies-order-2008/|title=Delimitation of Parliamentary & Assembly Constituencies Order - 2008|url-status=live}}</ref> [[शिवसेना|शिवसेनेचे]] [[रविंद्र दत्ताराम वायकर]] हे जोगेश्वरी पूर्व विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mls.org.in/pdf2022/budget/%E0%A5%A7%E0%A5%AA%20%E0%A4%B5%E0%A5%80%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AF%20%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%20%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF.pdf|title=१४ वी महाराष्ट्र विधानसभा २०१९ सदस्यांचा संक्षिप्त जीवन परिचय|url-status=live}}</ref> == आमदार == {| class="wikitable" !वर्ष !आमदार<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/statistical-report/statistical-reports/|title=STATISTICAL REPORTS OF GENERAL ELECTION TO STATE LEGISLATIVE ASSEMBLY (VIDHANSABHA)|url-status=live}}</ref> ! colspan="2" |पक्ष |- |[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९|२०१९]] | [[रविंद्र दत्ताराम वायकर]] | style="background-color: {{शिवसेना/meta/color}}" | |[[शिवसेना]] |- |[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|२०१४]] | [[रविंद्र दत्ताराम वायकर]] | style="background-color: {{शिवसेना/meta/color}}" | |[[शिवसेना]] |- |[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|२००९]] | [[रविंद्र दत्ताराम वायकर]] | style="background-color: {{शिवसेना/meta/color}}" | |[[शिवसेना]] |} ==निवडणूक निकाल== {|class="wikitable collapsible collapsed" ! colspan=3 width=600{{!}} महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुक २००९ |- !colspan=3|जोगेश्वरी पूर्व |- !उमेदवार ![[पक्ष]] !मत |- |[[रविंद्र वाईकर]] |[[शिवसेना]] |६४,३१८ |- | [[अशोक जगताप|अशोक अर्जुनराव तथा भाई जगताप]] |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |५०,५४३ |- | [[संजय प्रभाकर चित्रे]] |[[मनसे]] |२६,९३४ |- | अशोक सखाराम साळुंके |[[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]] |१,०१८ |- | सय्यद अमानुल्ला बशीर अहमद |[[अपक्ष]] |१,०१२ |} {{विस्तार}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:वायव्य मुंबई लोकसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:मुंबई उपनगर जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:जोगेश्वरी]] o43apvx60b9d30kjzjpys1jq75mlx3q 0 69619 2709242 2623573 2026-09-11T13:17:52Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709242 wikitext text/x-wiki '''माहीम विधानसभा मतदारसंघ - १८१''' हा [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र राज्य विधानसभे]]<nowiki/>च्या [[महाराष्ट्र विधानसभेच्या मतदारसंघांची यादी|२८८ मतदारसंघांपैकी]] एक आहे. हा मतदारसंघ [[मुंबई शहर जिल्हा|मुंबई शहर जिल्ह्यात]] येतो. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार माहीम मतदारसंघात [[बृहन्मुंबई महानगरपालिका|बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या]] जनगणना वॉर्ड क्र.१३४, वॉर्ड क्र.८३५ प्रभादेवी मधील इन्युमरेशन ब्लॉक १ ते ६६, १८२, २१२ ते २२५, वॉर्ड क्र.९३५ प्रभादेवी मधील इन्युमरेशन ब्लॉक १ ते १२१, १३१, १३३, १६३, जनगणना वॉर्ड क्र.८३६ वरळी मधील इन्युमरेशन ब्लॉक १२०, १२२, १२७, १२९ ते १५७, २८४, २८७ आणि जनगणना वॉर्ड क्र. ९३३ दादर मधील इन्युमरेशन ब्लॉक १ ते ११, १३ ते १५, ४०७ ते ४०८, ४५३ ते ४९०, ५०८ ते ६९८, ७३४ यांचा समावेश होतो. माहीम हा विधानसभा मतदारसंघ [[मुंबई दक्षिण मध्य लोकसभा मतदारसंघ|मुंबई दक्षिण मध्य लोकसभा मतदारसंघात]] मोडतो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=भारत परिसीमन आयोग यांची अधिसूचना|लेखक=|विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20090219014012/http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|विदा दिनांक=2009-02-19|दुवा=http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|कृती=|प्रकाशक=मुख्य निवडणुक अधिकारी, महाराष्ट्र राज्य|दिनांक=|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१२ October २००९|url-status=live}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/files/file/3931-delimitation-of-parliamentary-assembly-constituencies-order-2008/|title=Delimitation of Parliamentary & Assembly Constituencies Order - 2008|url-status=live}}</ref> [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शिवसेनेचे (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] [[महेश सावंत|महेश बळीराम सावंत]] हे माहीम विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mls.org.in/pdf2022/budget/%E0%A5%A7%E0%A5%AA%20%E0%A4%B5%E0%A5%80%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AF%20%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%20%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF.pdf|title=१४ वी महाराष्ट्र विधानसभा २०१९ सदस्यांचा संक्षिप्त जीवन परिचय|url-status=live}}</ref> == आमदार == {| class="wikitable" !वर्ष !आमदार<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/statistical-report/statistical-reports/|title=STATISTICAL REPORTS OF GENERAL ELECTION TO STATE LEGISLATIVE ASSEMBLY (VIDHANSABHA)|url-status=live}}</ref> ! colspan="2" |पक्ष |- |[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९|२०१९]] | [[सदानंद शंकर सरवणकर]] | style="background-color: {{शिवसेना/meta/color}}" | |[[शिवसेना]] |- |[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|२०१४]] | [[सदा सरवणकर]] | style="background-color: {{शिवसेना/meta/color}}" | |[[शिवसेना]] |- |[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|२००९]] | [[नितीन विजयकुमार सरदेसाई]] | style="background-color: {{महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना/meta/color}}" | |[[महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना]] |} == निवडणूक निकाल == {|class="wikitable collapsible collapsed" ! colspan=3 width=600{{!}} [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुक २००९]] |- !colspan=3|माहिम |- |- !उमेदवार ![[पक्ष]] !मत |- |[[नितिन विजयकुमार सरदेसाई]] |[[मनसे]] |४८७३४ |- | [[सदानंद शंकर सरवणकर]] |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |३९८०८ |- | आदेश चंद्रकांत बांदेकर |[[शिवसेना]] |३६३६४ |- | वसंत भागुजी जाधव |[[अपक्ष]] |१८९० |- | राजेश मारुती कांबळे |[[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]] |६०५ |- | दिलीप रामचंद्र गांधी |[[अपक्ष]] |४५६ |- | भाऊसाहेब सदाशिव शिंदे |[[शिवराज्य पार्टी|शिपा]] |४३७ |- | सुनील जनार्दन कोरे |[[अपक्ष]] |४१४ |- | खान अजमल युसुफ |[[अपक्ष]] |१५४ |} == बाह्य दुवे == *{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा=http://eci.nic.in/eci_main/electionanalysis/AE/S13/partycomp34.htm | प्रकाशक=[[भारतीय निवडणूक आयोग]] | भाषा=इंग्लिश | title=भारतीय निवडणूक आयोगाच्या संकेतस्थळावर {{लेखनाव}} निवडणुकांतील इ.स. १९७८ पासूनच्या निवडणुकांचे पक्षनिहाय मतदानाच्या टक्केवारीचे तुलनात्मक विश्लेषण | ॲक्सेसदिनांक=२१ जुलै २०१३}} {{विस्तार}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:दक्षिण मध्य मुंबई लोकसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:मुंबई शहर जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:माहिम]] qkvgimczv3cy94paypurfaidlwotaxh 0 69621 2709218 2530673 2026-09-11T13:04:58Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709218 wikitext text/x-wiki '''मालाड पश्चिम विधानसभा मतदारसंघ - १६२''' (Malad West Vidhan Sabha constituency) हा [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र राज्य विधानसभे]]<nowiki/>च्या [[महाराष्ट्र विधानसभेच्या मतदारसंघांची यादी|२८८ मतदारसंघांपैकी]] एक आहे. हा मतदारसंघ [[मुंबई उपनगर जिल्हा|मुंबई उपनगर जिल्ह्यात]] येतो. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार मालाड पश्चिम मतदारसंघात [[बृहन्मुंबई महानगरपालिका|बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या]] जनगणना वॉर्ड क्र. १३५४, १५६१, १५६२ आणि जनगणना वॉर्ड क्र. १५६५ मधील इन्युमरेशन ब्लॉक ६ ते २२,५२,५३, ५५ ते ३७६ यांचा समावेश होतो. मालाड पश्चिम हा विधानसभा मतदारसंघ [[मुंबई उत्तर लोकसभा मतदारसंघ|मुंबई उत्तर लोकसभा मतदारसंघात]] मोडतो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=भारत परिसीमन आयोग यांची अधिसूचना|लेखक=|विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20090219014012/http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|विदा दिनांक=2009-02-19|दुवा=http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|कृती=|प्रकाशक=मुख्य निवडणुक अधिकारी, महाराष्ट्र राज्य|दिनांक=|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१२ October २००९|url-status=live}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/files/file/3931-delimitation-of-parliamentary-assembly-constituencies-order-2008/|title=Delimitation of Parliamentary & Assembly Constituencies Order - 2008|url-status=live}}</ref> [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] पक्षाचे [[अस्लम शेख|अस्लम रमजानअली शेख]] हे मालाड पश्चिम विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mls.org.in/pdf2022/budget/%E0%A5%A7%E0%A5%AA%20%E0%A4%B5%E0%A5%80%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AF%20%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%20%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF.pdf|title=१४ वी महाराष्ट्र विधानसभा २०१९ सदस्यांचा संक्षिप्त जीवन परिचय|url-status=live}}</ref> == मालाड पश्चिम मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार == {| class="wikitable" !वर्ष !आमदार<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/statistical-report/statistical-reports/|title=STATISTICAL REPORTS OF GENERAL ELECTION TO STATE LEGISLATIVE ASSEMBLY (VIDHANSABHA)|url-status=live}}</ref> ! colspan="2" |पक्ष |- |[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९|२०१९]] |अस्लम रमजानअली शेख | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- |[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|२०१४]] |अस्लम शेख | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- |[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|२००९]] |अस्लम शेख | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |} == निवडणूक निकाल == {|class="wikitable collapsible collapsed" ! colspan=3 width=600{{!}} [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुक २००९]] |- !colspan=3|मलाड पश्चिम |- |- !उमेदवार ![[पक्ष]] !मत |- |[[अस्लम शेख]] |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |५१६३५ |- |R. U. SINGH |[[भाजप]] |२३९४० |- |DESAI NEELA PADMAKAR |[[मनसे]] |१६४५० |- |DEEPAK PANDURANG PAWAR (PAPPA) |[[अपक्ष]] |६३४४ |- |SUNIL KOLI |[[अपक्ष]] |५९७० |- |AUSTIN MARCUS GRACIOUS |[[अपक्ष]] |५३८२ |- |DOLPHY D'SOUZA |[[अपक्ष]] |२९४७ |- |SOOSAIRAJ BABU ANTHONY CHETTY |[[All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam]] |१५८२ |- |KHAN AZIMUDDIN SHAMI |[[समाजवादी पार्टी|सपा]] |१४८६ |- |CYRIL PETER DSOUZA |[[अपक्ष]] |९२६ |- |SANTRAM GANGARAM |[[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]] |६२६ |- |MOHAMED HUSSAIN ANSARI |[[अपक्ष]] |६०४ |- |MOURYA MAHATAM SINGH RAMNARESH |[[Suheldev Bhartiya Samaj Party]] |४०८ |- |R. K. GUPTA |[[अपक्ष]] |२१८ |- |MOHAMMAD ZUBAIR MEMON |[[Peace Party]] |२१७ |} {{विस्तार}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:मुंबई उपनगर जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:उत्तर मुंबई लोकसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:मालाड]] pthfczavnpncelftz3b6xk65bg4eo5t 0 73423 2709210 2121061 2026-09-11T12:55:23Z Khirid Harshad 138639 removed [[Category:वसाहती]] - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709210 wikitext text/x-wiki {{भाषांतर}} [[File:Aarey Colony.jpg|thumb|200px|आये वसाहत]] '''आरे दूध वसाहत''' [[मुंबई]]च्या [[गोरेगाव]] उपनगराचा एक भाग आहे. १९४९ साली वसवलेल्या या भागात [[आरे दूध]] या कंपनीचा दूध एकत्रीकरण व शुद्धीकरण करण्याचा कारखाना आहे. याच्या आसपास बगीचे, तलाव तसेच फिरण्यासाठीच्या जागा आहेत. या भागात अंदाजे १,२८७ हेक्टर क्षेत्रात ३२ पशुपालनक्षेत्रे असून त्यात सुमारे १६,००० दुभती जनावरे आहेत. {{मुंबई महानगर क्षेत्र}} [[वर्ग:मुंबई]] [[वर्ग:गोरेगाव]] ieor5bqop2bcq5n35syp54d3agltig9 0 74816 2709302 2538882 2026-09-12T05:55:47Z अभय नातू 206 पहिले वाक्य 2709302 wikitext text/x-wiki '''अरुण विजय''' तथा '''अरुणकुमार''' ([[१९ नोव्हेंबर]], [[इ.स. १९७७|१९७७]] - ) हा मुख्यत्वे [[तमिळ चित्रपट|तमिळ चित्रपटसृष्टीत]] काम करणारा एक भारतीय अभिनेता आहे. त्याने काही [[तेलुगू चित्रपट|तेलुगू]], [[कन्नड चित्रपट|कन्नड]] आणि [[हिंदी चित्रपट|हिंदी]] चित्रपटांमध्येही अभिनय केला आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2018/oct/01/its-my-time-now-arun-vijay-1879303.amp|archive-url=https://web.archive.org/web/20181001031749/http://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2018/oct/01/its-my-time-now-arun-vijay-1879303.amp|url-status=dead|archive-date=1 October 2018|title=It's my time now: Arun Vijay|first=Ashameera |last=Aiyappan|website=The New Indian Express |date= 1 October 2018|access-date= 12 September 2021}}</ref> ज्येष्ठ अभिनेते [[विजयाकुमार (अभिनेता)|विजयाकुमार]] यांचा एकमेव मुलगा असलेल्या अरुण कुमारने [[सुंदर सी]] यांच्या ''[[मुराई माप्पिल्लाई]]'' ([[इ.स. १९९५|१९९५]]) या चित्रपटातून अभिनय क्षेत्रात पदार्पण केले.<ref name="thehindu.com">{{cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/his-career-makes-a-steady-progress/article3128652.ece |title=His career makes a steady progress – TAMIL NADU |newspaper=[[The Hindu]] |date=5 May 2006 |access-date=2016-01-20}}</ref> त्याला सुरुवातीच्या काळात ''[[थुल्ली थिरिंथ कालम]]'' (१९९८) आणि ''[[पांडवर भूमी]]'' (२००१) या चित्रपटांमधून यश मिळाले.<ref name=autogenerated>{{cite web|url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/tamil/article/arun-vijay-has-a-net-worth-of-rs-80-crore-know-all-the-expensive-things-owned-by-the-actor/833390|title=Recap on Arun Vijay|website=Times Now News}}</ref> काही अपयशी चित्रपटांनंतर त्याने आपले नाव बदलून अरुण विजय असे केले.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/arun-kumar-name-change-seems-to-be-working-tamil-news-25638|title = Arun Kumar - Name change seems to be working|archive-url=https://web.archive.org/web/20211127080240/https://www.indiaglitz.com/arun-kumar-name-change-seems-to-be-working-tamil-news-25638|archive-date=2021-11-27}}</ref> त्यानंतर ''[[मलाई मलाई]]'' (२००९), ''[[मांजा वेलू]]'' (२०१०), ''[[थडैयरा थाक्का]]'' (२०१२), ''[[कुट्‍ट्रम २३]]'' (२०१७), ''[[चेक्का चिवंथा वानम]]'' (२०१८), ''[[थडम]]'' (२०१९), ''[[माफिया: चॅप्टर १]]'' (२०२०) आणि ''[[यानाई]]'' (२०२२) या चित्रपटांमधील मुख्य भूमिकांद्वारे त्याला मोठे यश आणि ओळख मिळाली.<ref>{{cite news|url=https://www.thenewstuff.in/ill-prove-one-day-how-arun-vijays-pain-transformed-success|title= I'll prove one day: Arun Vijay|website=The New Stuff}}</ref> तो ''[[यन्नई अरिंधाल]]'' (२०१५), ''[[ब्रूस ली: द फायटर]]'' (२०१५) आणि ''[[चक्रव्यूह (२०१६ चित्रपट)|चक्रव्यूह]]'' (२०१६) या चित्रपटांमधील खलनायकी भूमिकांसाठीही विशेष ओळखला जातो. == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:विजय, अरुण}} [[वर्ग:भारतीय अभिनेते]] [[वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:कन्नड चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:इ.स. १९७७ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 3bi536d3ibu2y25zv4k74ftbaea8kza 0 74825 2709307 2538891 2026-09-12T06:08:27Z अभय नातू 206 पहिले वाक्य 2709307 wikitext text/x-wiki '''वेलमुरुगन थंगासामी मनोहर''' ([[६ मार्च]], [[इ.स. १९६०|१९६०]] - ) तथा '''चार्ले''' हा [[तमिळ चित्रपट|तमिळ चित्रपटसृष्टीत]] काम करणारा एक भारतीय अभिनेता आहे.<ref>{{Cite web|url=https://tamil.samayam.com/tamil-cinema/movie-news/actor-charlie-told-secret-about-vijay/articleshow/58243246.cms|title=இளைய தளபதி குறித்து நடிகர் சார்லி சொன்ன ரகசியம்!|website=Samayam Tamil|access-date=12 October 2020|archive-date=3 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211103021014/https://tamil.samayam.com/tamil-cinema/movie-news/actor-charlie-told-secret-about-vijay/articleshow/58243246.cms|url-status=live}}</ref> त्याने ८०० हून अधिक तमिळ चित्रपटांमध्ये हास्यअभिनेता आणि सहाय्यक अभिनेता म्हणून काम केले आहे. चारली हे नाव त्याला इंग्रजी अभिनेता [[चार्ली चॅप्लिन]] यांच्या नावावरून देण्यात आले.<ref>{{Cite news|url=https://www.pressreader.com/india/the-hindu/20171101/282763471897425|title=What's in a name?|last=Raman|first=Mohan|date=1 November 2017|work=[[The Hindu]]|access-date=1 November 2017|archive-date=7 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107005129/https://www.pressreader.com/india/the-hindu/20171101/282763471897425|url-status=live}}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:चारली}} [[वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:जिवंत व्यक्ती]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] rdv28ibxtbyfjwkgary0ycmubi608jt 2709308 2709307 2026-09-12T06:08:49Z अभय नातू 206 /* संदर्भ आणि नोंदी */ 2709308 wikitext text/x-wiki '''वेलमुरुगन थंगासामी मनोहर''' ([[६ मार्च]], [[इ.स. १९६०|१९६०]] - ) तथा '''चार्ले''' हा [[तमिळ चित्रपट|तमिळ चित्रपटसृष्टीत]] काम करणारा एक भारतीय अभिनेता आहे.<ref>{{Cite web|url=https://tamil.samayam.com/tamil-cinema/movie-news/actor-charlie-told-secret-about-vijay/articleshow/58243246.cms|title=இளைய தளபதி குறித்து நடிகர் சார்லி சொன்ன ரகசியம்!|website=Samayam Tamil|access-date=12 October 2020|archive-date=3 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211103021014/https://tamil.samayam.com/tamil-cinema/movie-news/actor-charlie-told-secret-about-vijay/articleshow/58243246.cms|url-status=live}}</ref> त्याने ८०० हून अधिक तमिळ चित्रपटांमध्ये हास्यअभिनेता आणि सहाय्यक अभिनेता म्हणून काम केले आहे. चारली हे नाव त्याला इंग्रजी अभिनेता [[चार्ली चॅप्लिन]] यांच्या नावावरून देण्यात आले.<ref>{{Cite news|url=https://www.pressreader.com/india/the-hindu/20171101/282763471897425|title=What's in a name?|last=Raman|first=Mohan|date=1 November 2017|work=[[The Hindu]]|access-date=1 November 2017|archive-date=7 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107005129/https://www.pressreader.com/india/the-hindu/20171101/282763471897425|url-status=live}}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:चारली}} [[वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:इ.स. १९६० मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 18vw3pytrgm69qaro4tw1u05tduz73k 0 74843 2709297 2538946 2026-09-12T05:27:09Z अभय नातू 206 पहिले वाक्य 2709297 wikitext text/x-wiki '''मुरली कार्तिकेयन मुथुरामन''' ([[१३ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९६०|१९६०]] - ) तथा '''कार्तिक''' हा [[तमिळ चित्रपट|तमिळ चित्रपटसृष्टीत]] काम करणारा एक भारतीय अभिनेता, पार्श्वगायक आणि राजकारणी आहे. तो ज्येष्ठ अभिनेते [[आर. मुथुरामन]] यांचा मुलगा आहे. १९८० आणि १९९० च्या दशकात कार्तिक हा तमिळ चित्रपटसृष्टीतील एक प्रमुख स्टार अभिनेता होता. दिग्दर्शक [[भारतीराजा]] यांनी [[इ.स. १९८१|१९८१]] मधील ''[[अलाइगल ओयवाथिल्लाई]]'' या तमिळ चित्रपटाद्वारे त्याला प्रथम अभिनय क्षेत्रात आणले आणि पुढे जाऊन तो तमिळ चित्रपटांमध्ये मुख्य अभिनेता म्हणून नावारूपाला आला. त्याने काही [[तेलुगू चित्रपट|तेलुगू चित्रपटांमध्येही]] काम केले आहे, जिथे सुरुवातीला त्याला 'मुरली' या नावाने श्रेय दिले गेले होते.<ref name="name">{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/vignesh-shivan-and-suriya-present-a-refreshing-adaptation-of-special-26/article22429803.ece|title=This is a fun 'Gang'|work=The Hindu|last=Devi Dundoo|first=Sangeetha|date=12 January 2018}}</ref> अभिनय शैलीतील विविध भावना आणि भावभाव प्रदर्शित करण्याच्या कौशल्यामुळे कार्तिकला चित्रपटसृष्टीत 'नवरस नायगन' म्हणून ओळखले जाते.<ref>{{Cite web|date=7 April 2021|title=Navarasa Nayagan Karthik hospitalized again!|url=https://www.sify.com/movies/navarasa-nayagan-karthik-hospitalized-again-news-tamil-vehegtahebhea.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20210407042133/https://www.sify.com/movies/navarasa-nayagan-karthik-hospitalized-again-news-tamil-vehegtahebhea.html|url-status=dead|archive-date=7 April 2021|access-date=7 April 2021|website=[[Sify]]}}</ref> त्याने १२५ हून अधिक चित्रपटांमध्ये अभिनय केला आहे. त्याला चार [[तमिळनाडू राज्य चित्रपट पुरस्कार]], एक [[नंदी पुरस्कार]] आणि चार [[फिल्मफेर पुरस्कार दक्षिण]] मिळालेले आहेत. == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:कार्तिक}} [[वर्ग:भारतीय अभिनेते]] [[वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:इ.स. १९६० मधील जन्म]] [[वर्ग:जिवंत व्यक्ती]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] od0hulba5i7za1vqya0xl3779ggmwfe 2709298 2709297 2026-09-12T05:27:21Z अभय नातू 206 removed [[Category:जिवंत व्यक्ती]] - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709298 wikitext text/x-wiki '''मुरली कार्तिकेयन मुथुरामन''' ([[१३ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९६०|१९६०]] - ) तथा '''कार्तिक''' हा [[तमिळ चित्रपट|तमिळ चित्रपटसृष्टीत]] काम करणारा एक भारतीय अभिनेता, पार्श्वगायक आणि राजकारणी आहे. तो ज्येष्ठ अभिनेते [[आर. मुथुरामन]] यांचा मुलगा आहे. १९८० आणि १९९० च्या दशकात कार्तिक हा तमिळ चित्रपटसृष्टीतील एक प्रमुख स्टार अभिनेता होता. दिग्दर्शक [[भारतीराजा]] यांनी [[इ.स. १९८१|१९८१]] मधील ''[[अलाइगल ओयवाथिल्लाई]]'' या तमिळ चित्रपटाद्वारे त्याला प्रथम अभिनय क्षेत्रात आणले आणि पुढे जाऊन तो तमिळ चित्रपटांमध्ये मुख्य अभिनेता म्हणून नावारूपाला आला. त्याने काही [[तेलुगू चित्रपट|तेलुगू चित्रपटांमध्येही]] काम केले आहे, जिथे सुरुवातीला त्याला 'मुरली' या नावाने श्रेय दिले गेले होते.<ref name="name">{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/vignesh-shivan-and-suriya-present-a-refreshing-adaptation-of-special-26/article22429803.ece|title=This is a fun 'Gang'|work=The Hindu|last=Devi Dundoo|first=Sangeetha|date=12 January 2018}}</ref> अभिनय शैलीतील विविध भावना आणि भावभाव प्रदर्शित करण्याच्या कौशल्यामुळे कार्तिकला चित्रपटसृष्टीत 'नवरस नायगन' म्हणून ओळखले जाते.<ref>{{Cite web|date=7 April 2021|title=Navarasa Nayagan Karthik hospitalized again!|url=https://www.sify.com/movies/navarasa-nayagan-karthik-hospitalized-again-news-tamil-vehegtahebhea.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20210407042133/https://www.sify.com/movies/navarasa-nayagan-karthik-hospitalized-again-news-tamil-vehegtahebhea.html|url-status=dead|archive-date=7 April 2021|access-date=7 April 2021|website=[[Sify]]}}</ref> त्याने १२५ हून अधिक चित्रपटांमध्ये अभिनय केला आहे. त्याला चार [[तमिळनाडू राज्य चित्रपट पुरस्कार]], एक [[नंदी पुरस्कार]] आणि चार [[फिल्मफेर पुरस्कार दक्षिण]] मिळालेले आहेत. == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:कार्तिक}} [[वर्ग:भारतीय अभिनेते]] [[वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:इ.स. १९६० मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] tqsixkdw5ij4glhiy7c9c9054xs2s93 0 74855 2709303 2538885 2026-09-12T06:00:35Z अभय नातू 206 पहिले वाक्य 2709303 wikitext text/x-wiki '''मुथुरामन राधाकृष्णन''' ([[४ जुलै]], [[इ.स. १९२९|१९२९]] - [[१६ ऑक्टोबर]], [[इ.स. १९८१|१९८१]]), हा मुख्यत्वे [[तमिळ चित्रपट|तमिळ चित्रपटसृष्टीत]] काम करणारा एक भारतीय अभिनेता होता. १९६० आणि १९७० च्या दशकात तो एक प्रमुख अभिनेता होता. त्याच्याष्टपैलू अभिनय आणि भाषाप्रभूत्वामुळे त्याला 'नवरस तिलगम' म्हणून ओळखले जात असे. त्याने आपल्या काळातील सर्व आघाडीच्या अभिनेत्रींसोबत मुख्य तसेच सहाय्यक भूमिकांमध्ये काम केले होते. == सुरुवातीचे जीवन == मुथुरामनचा जन्म ४ जुलै १९२९ रोजी [[तमिळनाडू]] मधील तत्कालीन [[तंजावर जिल्हा|तंजावर जिल्ह्यातील]] [[ओरथानाडू तालुका|ओरथानाडू]] तालुक्यातील ओक्कनाडू मेलायुर या गावी राधाकृष्णन ओंथिरियार आणि रत्नावती यांच्या पोटी एका कल्लार (थेवर) कुटुंबात झाला. त्याच्या कुटुंबाचा रंगभूमी किंवा अभिनयाशी कोणताही संबंध नव्हता. त्याचे वडील वकील होते आणि त्याचे काका पोलीस अधिकारी होते. असे असले तरी, तरुण वयातच तो चित्रपट आणि ललित कलांकडे आकर्षित झाला होता. कौटुंबिक दबावामुळे तो प्रथम शासकीय कर्मचारी बनला, ज्यामुळे त्याने आयुष्यात बऱ्याच उशिरा अभिनय क्षेत्रात प्रवेश केला.<ref name=CINE /><ref>{{Cite web |date=13 July 2019 |title=4. திரைத்துறையில் ஒரு நல்முத்து! ராமகிருஷ்ணன் தேவர் முத்துராமன் |url=https://www.dinamani.com/junction/marakka-mudiyatha-thirai-mugangal/2019/jul/13/muthuraman-the-best-supporting-actor-3192951.html |access-date=28 March 2022 |website=[[Dinamani]] |language=ta}}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:मुथुरामन, आर.}} [[वर्ग:भारतीय अभिनेते]] [[वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:इ.स. १९२९ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १९८१ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] db2h4x6ls6dfjt75qohqs5194wmhmkp 2709304 2709303 2026-09-12T06:01:02Z अभय नातू 206 संदर्भ 2709304 wikitext text/x-wiki '''मुथुरामन राधाकृष्णन''' ([[४ जुलै]], [[इ.स. १९२९|१९२९]] - [[१६ ऑक्टोबर]], [[इ.स. १९८१|१९८१]]), हा मुख्यत्वे [[तमिळ चित्रपट|तमिळ चित्रपटसृष्टीत]] काम करणारा एक भारतीय अभिनेता होता. १९६० आणि १९७० च्या दशकात तो एक प्रमुख अभिनेता होता. त्याच्याष्टपैलू अभिनय आणि भाषाप्रभूत्वामुळे त्याला 'नवरस तिलगम' म्हणून ओळखले जात असे. त्याने आपल्या काळातील सर्व आघाडीच्या अभिनेत्रींसोबत मुख्य तसेच सहाय्यक भूमिकांमध्ये काम केले होते. == सुरुवातीचे जीवन == मुथुरामनचा जन्म ४ जुलै १९२९ रोजी [[तमिळनाडू]] मधील तत्कालीन [[तंजावर जिल्हा|तंजावर जिल्ह्यातील]] [[ओरथानाडू तालुका|ओरथानाडू]] तालुक्यातील ओक्कनाडू मेलायुर या गावी राधाकृष्णन ओंथिरियार आणि रत्नावती यांच्या पोटी एका कल्लार (थेवर) कुटुंबात झाला. त्याच्या कुटुंबाचा रंगभूमी किंवा अभिनयाशी कोणताही संबंध नव्हता. त्याचे वडील वकील होते आणि त्याचे काका पोलीस अधिकारी होते. असे असले तरी, तरुण वयातच तो चित्रपट आणि ललित कलांकडे आकर्षित झाला होता. कौटुंबिक दबावामुळे तो प्रथम शासकीय कर्मचारी बनला, ज्यामुळे त्याने आयुष्यात बऱ्याच उशिरा अभिनय क्षेत्रात प्रवेश केला.<ref name=CINE>{{Cite web |date=13 July 2019 |title=4. திரைத்துறையில் ஒரு நல்முத்து! ராமகிருஷ்ணன் தேவர் முத்துராமன் |url=https://www.dinamani.com/junction/marakka-mudiyatha-thirai-mugangal/2019/jul/13/muthuraman-the-best-supporting-actor-3192951.html |access-date=28 March 2022 |website=[[Dinamani]] |language=ta}}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:मुथुरामन, आर.}} [[वर्ग:भारतीय अभिनेते]] [[वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:इ.स. १९२९ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १९८१ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 8bf9u4j71brbmlq4i2vu7ksb1pmrkob 0 74874 2709312 2586650 2026-09-12T06:20:52Z अभय नातू 206 पहिले वाक्य 2709312 wikitext text/x-wiki '''पशुपती''' ([[१८ मे]], [[इ.स. १९६९|१९६९]] - ) हा एक भारतीय अभिनेता आहे. त्याने [[तमिळ चित्रपट|तमिळ चित्रपटसृष्टीतील]] अनेक गाजलेल्या चित्रपटांमध्ये सहाय्यक, खलनायक, हास्य आणि मुख्य भूमिकेत काम केले आहे. त्याला एक [[तमिळनाडू राज्य चित्रपट पुरस्कार]] आणि दोन [[फिल्मफेर पुरस्कार दक्षिण]] मिळाले आहेत. ''[[ई (२००६ चित्रपट)|ई]]'' (२००६) या चित्रपटातील त्याच्या भूमिकेसाठी त्याला [[फिल्मफेृर सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेता पुरस्कार - तमिळ|फिल्मफेर सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेता पुरस्कार]] आणि [[तमिळनाडू राज्य चित्रपट पुरस्कार सर्वोत्तम खलनायक|तमिळनाडू राज्य चित्रपट पुरस्कार (सर्वोत्तम खलनायक)]] मिळाला. ''[[कुसेलण]]'' (२००८) मधील भूमिकेसाठी त्याला आयटीएफए (ITFA) सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेता पुरस्कारही मिळाला. त्याने [[मल्याळम चित्रपट|मल्याळम]], [[तेलुगू चित्रपट|तेलुगू]] आणि [[कन्नड चित्रपट|कन्नड]] चित्रपटांमध्येही काम केले आहे. == सुरुवातीचे जीवन == पशुपती रामसामीचा जन्म १८ मे १९६९ रोजी [[चेन्नई]] येथील वन्नानदुरै भागात रामसामी आरसुथियार यांच्या पोटी एका कल्लार (थेवर) कुटुंबात झाला.<ref name="Happy Birthday Pasupathy: A look At Versatile Actor’s Popular Movies">{{cite news |last1=News18 |title=Happy Birthday Pasupathy: A look At Versatile Actor's Popular Movies |url=https://www.news18.com/news/movies/happy-birthday-pasupathy-a-look-at-versatile-actors-popular-movies-5200243.html |access-date=29 October 2023 |date=18 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231029183826/https://www.news18.com/news/movies/happy-birthday-pasupathy-a-look-at-versatile-actors-popular-movies-5200243.html |archive-date=29 October 2023 |language=en}}</ref> १९८४ मध्ये तो चेन्नईस्थित "[[कुथू-पी-पट्टराई]]" या नाट्यगृहात रुजू झाला, जिथे तो १९९७ पर्यंत कार्यरत होता.<ref name="hindu.com">{{cite web|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/i-want-challenges-in-life-too-actor-pasupathy/article3040317.ece|title=I want challenges in life too: Actor Pasupathy|date=29 December 2006|access-date=25 July 2018|website=Thehindu.com|archive-date=13 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191213084257/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/i-want-challenges-in-life-too-actor-pasupathy/article3040317.ece|url-status=live}}</ref> चित्रपटात काम सुरू करेपर्यंत त्याचे शिक्षण आणि संगोपन तिथेच झाले. चित्रपट संस्थेत शिकत असलेल्या अभिनेता [[नासर (अभिनेता)|नासर]] याच्याशी त्याची मैत्री झाली, जो नंतर कुथू-पी-पट्टराई समूहात सामील झाला. त्याच्या कुटुंबाचे मूळ गाव [[तंजावर जिल्हा|तंजावर]] जिल्ह्यातील तिरुमंगलाकोट्टई हे आहे.<ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/tamil-nadu/man-behind-rangan-vadhiyar-pasupathy-opens-life-living-and-acting-153402|title = Pasupathy opens up on life, living and acting| date=4 August 2021 }}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:कन्नड चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:इ.स. १९६९ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] aqsdkz2uceppqse7h5gmsvy2zyuzs3t 0 74885 2709310 2538980 2026-09-12T06:12:34Z अभय नातू 206 पहिले वाक्य 2709310 wikitext text/x-wiki '''कुमारेशन रमय्या''' तथा '''रामराजन''' ([[१८ ऑक्टोबर]], [[इ.स. १९६०|१९६०]] - ) हा एक भारतीय चित्रपट दिग्दर्शक, पटकथा लेखक, अभिनेता आणि राजकारणी आहे. ग्रामीण पार्श्वभूमीवर आधारित विषयांवर चित्रपट निर्मिती आणि अभिनय केल्याबद्दल त्याला "मक्कल नायगन" (जनतेचा नायक) म्हणून ओळखले जाते. == कारकीर्द == रामराजनने [[इ.स. १९७८|१९७८]] मध्ये छोट्या भूमिकांद्वारे आपल्या कारकीर्दीची सुरुवात केली. त्याने ''[[मन्नुक्केथा पोन्नू]]'' ([[इ.स. १९८५|१९८५]]) या चित्रपटातून दिग्दर्शन क्षेत्रात पदार्पण केले, ज्यासाठी त्याने [[गंगाई अमरण]] यांच्याकडे संगीताची जबाबदारी दिली होती. [[इ.स. १९८६|१९८६]] मध्ये प्रदर्शित झालेल्या ''[[नम्मा ऊरू नल्ला ऊरू]]'' या चित्रपटातील मुख्य भूमिकेद्वारे त्याला खरी प्रसिद्धी मिळाली. ग्रामीण विषयांवरील चित्रपटांसाठी तो ओळखला जातो, जे त्याचे वैशिष्ट्य बनले. त्याच्या गडद रंगाचे शर्ट आणि रंगीबेरंगी पोशाखांची खूप चर्चा असे. त्याचा ''[[करगाट्टकारन]]'' ([[इ.स. १९८९|१९८९]]) हा चित्रपट तुफान यशस्वी ठरला. या चित्रपटाने १४ केंद्रांवर १०० हून अधिक दिवस, सात केंद्रांवर एक वर्ष आणि चार चित्रपटगृहांमध्ये ४०० दिवस चालण्याचा विक्रम केला.<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/stories/interviews/2019/jun/16/30-years-of-karagattakaran--gangai-amaren-ilaiyaraaja-ramarajan-kanaka-vazhapazham-comedy-12320.html|title = 30 years of Karakattakaran - Gangai Amaren: The Vazhapazham comedy track was based on a similar sequence in an Adoor Bhasi film| website=[[Cinema Express]] }}</ref> मुख्य अभिनेता म्हणून रामराजनचा हा १८ वा चित्रपट होता, तसेच ''[[एंगा ऊरू पाट्टुकारन]]'' ([[इ.स. १९८७|१९८७]]) आणि ''[[शेनबागामे शेनबागामे]]'' ([[इ.स. १९८८|१९८८]]) या दोन यशस्वी चित्रपटांनंतर गंगाई अमरण यांच्यासोबतचा त्याचा हा तिसरा चित्रपट होता.<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/karakattakaran-2-is-not-happening-says-actor-ramarajan/article27948457.ece?__cf_chl_captcha_tk__=9dc5eca3a5216a978d6886af406ea0d25580bf3f-1617496775-0-ASs8Dgjh3qKp3M8_UqQ_Ff43LThpjtSTkgV0tHbysSoVMQwQYnBdiRenQO2mQ40H1Cqt_1cRQUEXJdDZldClXLKYddx_yilF1s3VoUpFpDxJy6u0G8PRPeDUUiFGJYlYc8DEO_DEBKa0ZeShGnnQnxZKdUndu-rvgb_38Fe82c3EcAJ486BC7B2foFg3wlkYH_Zwi-8ptkZ67GexfKTO9HbA_tBYwGg9hZvuIuYt6P2GVYHKOPFmr0prPAqdvTPt2n0yJ5OncUPMTggVgblDtVtxJg76KkN3exLwSp_FwUbz-ZcbVkePERdJnhZ-SCp1y8W6wO64NGyLk3uzlUaD6pqTm3Fo-fONCCibFN8W7v6qjIOueXE4k5CnNjSNFz3dKE1pgZ_Cv68YSX5_HgAdXgCQFnPrDs4yTJiTZ5TVA8dVn1yQHn4ajDi-jMAanORFXMv3MLGScxNBo1gTC4_0IoY3G8dUSgDWyAFRm5pdQ6P68C0jRsTqEdDcVMn6ZGDCoXz-5Ss4--rDhNpnlUD23hi-FjmuFGFzb7K75ZGN9Et1x_uAL_FpXFgbOJ2hIgjcD_ICXXE38lYrTvrIAI3yZMcyWDx-k6kQtVUaCFBHUKt7iZxkk225MfErnQkH1esXz-m-ubxRQfh2U4HRHbfP_7ZAkhNgwsTAUHxlVBZMcijLS3_QbGo2pgxJcBCrJygcUZKdNelVzwr9wruBIAawD_I|title=30 years of 'Karagattakaran': Actor Ramarajan goes on rewind mode|newspaper=The Hindu|date=15 June 2019|last1=Kumar|first1=Pradeep}}</ref> तो ''[[एंगा ऊरू कावलकारन]]'' (१९८८) आणि ''[[पाट्टुक्कू नान अडिमै]]'' ([[इ.स. १९९०|१९९०]]) या चित्रपटांतील भूमिकेसाठीही ओळखला जातो.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/ramarajan-admitted-to-hospital-due-to-breathlessness-covid-19-test-results-awaited-1722953-2020-09-18|title=Ramarajan admitted to hospital due to breathlessness, Covid-19 test results awaited}}</ref> १९९० च्या दशकाच्या मध्यंतरानंतर त्याच्या कारकीर्दीला उतरती कळा लागली. त्याचा कमी बजेटचा ''[[मेधाई]]'' हा चित्रपट [[इ.स. २०१२|२०१२]] मध्ये प्रदर्शित झाला आणि बॉक्स ऑफिसवर अपयशी ठरला. त्यानंतर जवळपास १३ वर्षांच्या खंडानंतर तो ''[[सामानियन]]'' नावाच्या चित्रपटातून पुन्हा अभिनय क्षेत्रात परतला आहे.<ref>{{cite web | url=https://www.outlookindia.com/art-entertainment/13-years-later-ramarajan-returns-to-acting-with-saamaniyan--news-224616 | title=13 Years Later, Ramarajan Returns to Acting with 'Saamaniyan' | date=20 September 2022 }}</ref> रामराजनने सलग ४५ चित्रपटांमध्ये सोलो हिरो (एकमेव मुख्य अभिनेता) म्हणून भूमिका साकारली आहे.<ref>{{cite news|url= https://www.thehindu.com/entertainment/movies/karakattakaran-2-is-not-happening-says-actor-ramarajan/article27948457.ece|title=30 years of 'Karagattakaran': actor Ramarajan goes on rewind mode|website=[[The Hindu]]|date=15 June 2019 |last1=Kumar |first1=Pradeep }}</ref> == राजकीय कारकीर्द == तो [[इ.स. १९९८|१९९८]] मध्ये [[तिरुपुर लोकसभा मतदारसंघ|तिरुचेंदूर]] लोकसभा मतदारसंघातून [[ऑल इंडिया अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळगम]] पक्षाचा उमेदवार म्हणून [[१२ वी लोकसभा|१२ व्या लोकसभेवर]] निवडून गेला होता.<ref>{{cite web |url=http://profiles.lakshmansruthi.com/index1.php?uid=781 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230127060323/http://profiles.lakshmansruthi.com/index1.php?uid=781 |url-status=usurped |archive-date=27 January 2023 |title = Lakshmansruthi.com}}</ref> == वैयक्तिक जीवन == रामनाथपुरम जिल्ह्यातील ओक्कूर येथे रमय्या आणि वेल्लईअम्माल यांच्या पोटी जन्मलेल्या सहा मुलांपैकी तो पाचवा मुलगा होता.<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/karakattakaran-2-is-not-happening-says-actor-ramarajan/article27948457.ece|title = 30 years of 'Karagattakaran'| website=[[The Hindu]] }}</ref> रामराजनचे अभिनेत्री [[नलिनी (अभिनेत्री)|नलिनी]] हिच्याशी प्रेम जुळले आणि १९८७ मध्ये त्यांनी लग्न केले. मात्र, नातेसंबंधांतील मतभेदांमुळे १३ वर्षांनंतर २००० मध्ये त्यांचा घटस्फोट झाला. त्यांना १९८८ मध्ये जन्मलेली अरुणा नावाची मुलगी आणि अरुण नावाचा मुलगा अशी जुळी मुले आहेत.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/ramarajan-nalini-daughter-aruna-about-parents-friendliness-tamil-news-264828|title = Ramarajan and Nalini's daughter reveals surprising details for the first time - Tamil News|date = 9 July 2020}}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:रामराजन}} [[वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:तमिळ चित्रपट दिग्दर्शक]] [[वर्ग:तमिळ चित्रपट पटकथालेखक]] [[वर्ग:तमिळनाडूमधील राजकारणी]] [[वर्ग:तिरुप्पुरचे खासदार]] [[वर्ग:१२ व्या लोकसभेचे सदस्य]] [[वर्ग:इ.स. १९६० मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 59nv1hc8rdsv8fru772ntz3is5xi6sl 0 74901 2709300 2005654 2026-09-12T05:36:46Z अभय नातू 206 पुनर्लेखन 2709300 wikitext text/x-wiki '''ए. श्रीनाथ''' ([[१८ जुलै]], [[इ.स. १९७३|१९७३]] - ) हा एक भारतीय अभिनेता आणि राजकारणी आहे. तो [[तमिळगा व्हेट्री कळगम]] पक्षाचे प्रतिनिधित्व करत [[तुतूकुडी विधानसभा मतदारसंघ|तुतूकुडी]] मतदारसंघातून [[तमिळनाडू विधानसभा|तमिळनाडू विधानसभेचा]] सदस्य आहे.<ref>{{cite news|title=TN election results: Actor Srinath registers first win for Vijay's TVK|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/tn-election-results-actor-srinath-registers-first-win-for-vijays-tvk/articleshow/130777770.cms|access-date=2026-05-05|work=The Times of India}}</ref> राजकीय कारकीर्दीपूर्वी त्याने [[तमिळ चित्रपट|तमिळ चित्रपटसृष्टीत]] अभिनेता आणि चित्रपट दिग्दर्शक म्हणून काम केले आहे. == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:श्रीनाथ, ए.}} [[वर्ग:भारतीय अभिनेते]] [[वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:तमिळ चित्रपट दिग्दर्शक]] [[वर्ग:तमिळनाडूमधील राजकारणी]] [[वर्ग:इ.स. १९७३ मधील जन्म]] [[वर्ग:जिवंत व्यक्ती]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] holrxag4wldmripnugjlizeq79l5bq5 2709301 2709300 2026-09-12T05:37:22Z अभय नातू 206 removed [[Category:जिवंत व्यक्ती]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709301 wikitext text/x-wiki '''ए. श्रीनाथ''' ([[१८ जुलै]], [[इ.स. १९७३|१९७३]] - ) हा एक भारतीय अभिनेता आणि राजकारणी आहे. तो [[तमिळगा व्हेट्री कळगम]] पक्षाचे प्रतिनिधित्व करत [[तुतूकुडी विधानसभा मतदारसंघ|तुतूकुडी]] मतदारसंघातून [[तमिळनाडू विधानसभा|तमिळनाडू विधानसभेचा]] सदस्य आहे.<ref>{{cite news|title=TN election results: Actor Srinath registers first win for Vijay's TVK|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/tn-election-results-actor-srinath-registers-first-win-for-vijays-tvk/articleshow/130777770.cms|access-date=2026-05-05|work=The Times of India}}</ref> राजकीय कारकीर्दीपूर्वी त्याने [[तमिळ चित्रपट|तमिळ चित्रपटसृष्टीत]] अभिनेता आणि चित्रपट दिग्दर्शक म्हणून काम केले आहे. == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:श्रीनाथ, ए.}} [[वर्ग:भारतीय अभिनेते]] [[वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:तमिळ चित्रपट दिग्दर्शक]] [[वर्ग:तमिळनाडूमधील राजकारणी]] [[वर्ग:इ.स. १९७३ मधील जन्म]] [[वर्ग:तुतूकुडीचे आमदार]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] gqiszkls7vwo1aup7h2kdg9f04m5pk5 0 74914 2709306 2538972 2026-09-12T06:06:24Z अभय नातू 206 पहिले वाक्य 2709306 wikitext text/x-wiki '''सिबी सत्यराज''' तथा '''सिबीराज''' हा [[तमिळ चित्रपट|तमिळ चित्रपटसृष्टीत]] काम करणारा एक भारतीय अभिनेता आहे. तो प्रसिद्ध अभिनेता [[सत्यराज]] याचा मुलगा आहे. == शिक्षण == सिबीने आपले शालेय शिक्षण शेरवुड हॉल सीनियर सेकंडरी स्कूल आणि [[डॉन बॉस्को मॅट्रिक्युलेशन हायर सेकंडरी स्कूल]]मधून पूर्ण केले.<ref name="thehindu.com">[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/actor-sibiraj-confident/article3162688.ece "Actor Sibiraj: confident"]. ''The Hindu''. 11 March 2006</ref> त्यानंतर त्याने [[लोयोला कॉलेज, चेन्नई]] येथून वाणिज्य शाखेची (बी.कॉम.) पदवी प्राप्त केली. == चित्रपट कारकीर्द == [[इ.स. २००३|२००३]] च्या सुरुवातीला सिबी रंजित दिग्दर्शित ''[[नंदनम (चित्रपट)|नंदनम]]'' (२००२) या मल्याळम चित्रपटाचा तमिळ रिमेक असलेल्या ''स्वामी'' या चित्रपटाद्वारे अभिनय क्षेत्रात पदार्पण करणार होता. तथापि, निर्मितीपूर्व काम सुरू होऊनही हा चित्रपट नंतर रद्द करण्यात आला.<ref>{{Cite web|url=http://in.movies.yahoo.com/020727/113/1ss0o.html|archive-url = https://web.archive.org/web/20030701120007/http://in.movies.yahoo.com/020727/113/1ss0o.html|archive-date = 1 July 2003|title = Yahoo Search - Web Search}}</ref> त्यानंतर सिबीने २००३ मधील [[स्टुडंट नंबर १]] या चित्रपटातून आपल्या अभिनय कारकीर्दीला सुरुवात केली, जो बॉक्स ऑफिसवर अपयशी ठरला.<ref name="sify.com">[https://web.archive.org/web/20150924202113/http://www.sify.com/movies/sibiraj-is-all-set-to-make-it-big-news-tamil-kkfvEFdcfchsi.html "Sibiraj is all set to make it big!"]. ''Sify''. 7 November 2004</ref> त्याच्या पुढील चार चित्रपटांमध्ये — ''[[जोर (चित्रपट)|जोर]]'' (२००४), ''[[मण्णिन मैंथन]]'' (२००५), ''[[वेट्रिवेल शक्तिवेल]]'' (२००५) आणि ''[[कोवाई ब्रदर्स]]'' (२००६) — त्याने आपले वडील [[सत्यराज]] यांच्यासोबत काम केले. सत्यराज यांनी सिबीच्या पुढील ''[[ली (२००७ चित्रपट)|ली]]'' (२००७) या चित्रपटाची निर्मितीही केली, ज्याचे दिग्दर्शन [[प्रभू सॉलोमन]] यांनी केले होते. या चित्रपटात त्याने एका फुटबॉल खेळाडूची भूमिका साकारली होती.<ref>[https://web.archive.org/web/20150924183118/http://www.sify.com/movies/lee-starts-rolling-news-tamil-kkfviuihfbbsi.html "'Lee' starts rolling!"]. ''Sify''. 26 August 2006</ref> त्याच्या सुरुवातीच्या काळात, ''पेरुमल स्वामी'',<ref name="sify.com"/> ''पट्टासू'' आणि ''मामु'' यांसारखे त्याने स्वाक्षरी केलेले अनेक चित्रपट मध्यंतरीच बंद पडले.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/son-as-mamu-tamil-news-11106.html|title=Son as Mamu - Tamil News|date=26 October 2004}}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:सत्यराज, सिबी}} [[वर्ग:भारतीय अभिनेते]] [[वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] l7zq88ktk6r1sx99gxv6y33f3swcwpl 0 75668 2709321 1239341 2026-09-12T06:34:53Z अभय नातू 206 पहिले वाक्य 2709321 wikitext text/x-wiki '''टाळ''' हे भारतीय संगीतातील आणि विशेषतः [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] [[वारकरी]] भक्ती परंपरेतील एक अत्यंत महत्त्वाचे पारंपरिक घनवाद्य आहे. हे वाद्य सहसा [[पितळ]], [[कांस्य]] किंवा [[तांबे]] यांसारख्या धातूंच्या दोन गोलाकार थाळ्यांपासून बनवले जाते.<ref name="vishwakosh">{{cite web |url=https://marathivishwakosh.org/28666/ |title=घनवाद्ये - टाळ |website=मराठी विश्वकोश |access-date=12 September 2026}}</ref> या दोन थाळ्या एकमेकांवर आपटून लयीत ध्वनी निर्माण केला जातो. शास्त्रीय वर्गीकरणानुसार टाळाचा समावेश 'घनवाद्य' प्रकारात होतो. महाराष्ट्रातील [[भजन]], [[कीर्तन]], [[अभंग]] गायन आणि [[आषाढी वारी|आषाढी-कार्तिकी वारी]] यांमध्ये टाळाला अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. [[मृदंग]] किंवा [[पखवाज]] आणि [[वीणा]] यांच्या साथीने टाळ वाजवून भजनातील ठेका व लय सांभाळली जाते. संत वाङ्मयात टाळाचा उल्लेख भक्ती आणि लयाचे प्रतीक म्हणून अनेकदा आला आहे.<ref>{{cite news |title=वारकरी संप्रदायातील वाद्यांचे महत्त्व |url=https://loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=12 September 2026}}</ref> == प्रकार == टाळाच्या मध्यभागी उंचवटा किंवा खड्डा (वाटी) असतो, ज्यातून दोरी ओवून हाताच्या बोटांत पकडण्याची सोय केली जाते. टाळाच्या आकारावरून आणि उपयोगावरून त्याचे विविध प्रकार पडतात: * '''मंजिरा:''' आकाराने लहान आणि खोलगट वाटी असणारे टाळ, जे शास्त्रीय संगीत व सुगम संगीतात वापरले जातात. * '''झांज / झांजरी:''' आकाराने मोठे आणि सपाट असणारे टाळ, जे प्रामुख्याने रॅली, मिरवणुकीत किंवा [[गोंधळ]] या लोककला प्रकारात वापरले जातात. * '''वारकरी टाळ:''' मध्यम आकाराचे आणि जाड धातूचे टाळ, जे विशेषतः वारकरी भजनांमध्ये तासन् तास वाजवण्यासाठी वापरले जातात. == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{हिंदुस्तानी संगीत}} [[वर्ग:वाद्ये]] [[वर्ग:भारतीय वाद्ये]] [[वर्ग:घनवाद्ये]] [[वर्ग:महाराष्ट्राची संस्कृती]] fj2cobcmkh68puna5hbnaahhzeknd0p 0 76092 2709318 2077491 2026-09-12T06:30:32Z अभय नातू 206 पहिले वाक्य 2709318 wikitext text/x-wiki '''विक्रम के. कुमार''' हा एक भारतीय चित्रपट दिग्दर्शक आणि पटकथा लेखक आहे, जो मुख्यत्वे [[तेलुगू चित्रपट|तेलुगू]] आणि [[तमिळ चित्रपट|तमिळ चित्रपटसृष्टीत]] काम करतो.<ref>{{cite web|url=http://www.behindwoods.com/features/Interviews/interview-5/director/vikram-kumar.html |title=Director Vikram K Kumar - Interview - Behindwoods.com - Tamil Movie Actor Interviews - Yaavarum Nalam 13B Alai Silent Scream Ishtam |website=Behindwoods.com |date= |accessdate=2022-08-09}}</ref> तो ''[[यावरुम नलम]]'' (२००९; हिंदीत ''१३बी''), ''[[इश्क (२०११ चित्रपट)|इश्क]]'' (२०११), ''[[मनम (चित्रपट)|मनम]]'' (२०१४), ''[[२४ (२०१६ चित्रपट)|२४]]'' (२०१६), ''[[हॅलो (२०१७ चित्रपट)|हॅलो]]'' (२०१७) आणि ''[[नानीज गँग लीडर]]'' (२०१९) या चित्रपटांच्या दिग्दर्शनासाठी ओळखला जातो. == सुरुवातीचे जीवन आणि कारकीर्द == कुमारने [[चेन्नई]] येथील [[मद्रास ख्रिश्चन कॉलेज]]मधून पदवी प्राप्त केली. एप्रिल १९९७ मध्ये तो दिग्दर्शक [[प्रियदर्शन]] यांच्याकडे सहाय्यक दिग्दर्शक म्हणून रुजू झाला, जिथे त्याने ''[[चंद्रलेखा (१९९७ चित्रपट)|चंद्रलेखा]]'' या मल्याळम चित्रपटात काम केले. त्याने प्रियदर्शन यांच्यासोबत ''[[डोली सजा के रखना]]'' आणि ''[[हेरा फेरी (२००० चित्रपट)|हेरा फेरी]]'' या चित्रपटांमध्येही काम केले.<ref name="indiatimes1"/> १९९८ मध्ये त्याने ''सायलेंट स्क्रीन'' या बिगर-फीचर चित्रपटाचे दिग्दर्शन केले, ज्यासाठी त्याला [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार सर्वोत्तम शैक्षणिक/माहितीपट चित्रपट|राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार (सर्वोत्तम शैक्षणिक/माहितीपट चित्रपट)]] मिळाला.<ref name="46thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/46_nff_1999.pdf|title=46th National Film Awards|publisher=[[Directorate of Film Festivals]]|access-date=12 March 2012}}</ref> त्याने २००१ मध्ये ''[[इष्टम (२००१ तेलुगू चित्रपट)|इष्टम]]'' या चित्रपटाद्वारे तेलुगू चित्रपटसृष्टीत दिग्दर्शन क्षेत्रात पदार्पण केले. त्यानंतर त्याने तमिळ आणि हिंदी भाषांमध्ये एकाच मुख्य कलाकारांसह द्विभाषिक चित्रपटाचे दिग्दर्शन केले. तमिळ आवृत्तीचे नाव ''[[यावरुम नलम]]'' तर हिंदी आवृत्तीचे नाव ''[[यावरुम नलम|१३बी]]'' असे होते.<ref>{{cite web|archive-url=https://web.archive.org/web/20110115162000/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=290&catName=MjAwOQ |title=All India 2009 |publisher=Box Office India |url=http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=290&catName=MjAwOQ |archive-date=2011-01-15}}</ref> २०१४ मध्ये त्याने ''[[मनम (चित्रपट)|मनम]]'' या चित्रपटाचे लेखन व दिग्दर्शन केले, जो २९ नोव्हेंबर २०१४ रोजी ४५ व्या [[भारतीय आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव|भारतीय आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवात]] 'अक्किनेनी नागेश्वर राव यांना आदरांजली' विभागात प्रदर्शित करण्यात आला होता. या चित्रपटाला [[फिल्मफेअर सर्वोत्तम चित्रपट पुरस्कार - तेलुगू|फिल्मफेअर सर्वोत्तम चित्रपट पुरस्कार (तेलुगू)]] मिळाला.<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/manam-review-roundup-complete-entertainer-treat-akkineni-fans-600838|title='Manam' Review Roundup: Complete Entertainer; Treat for Akkineni Fans|last=Seshagiri|first=Sangeetha|publisher=International Business Times India|date=23 May 2014|access-date=9 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150209051321/http://www.ibtimes.co.in/manam-review-roundup-complete-entertainer-treat-akkineni-fans-600838|archive-date=9 February 2015}}</ref> त्यानंतर त्याने [[६४ वा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार|६४ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये]] दोन पुरस्कार जिंकणारा विज्ञान-कल्पनारम्य ''[[२४ (२०१६ चित्रपट)|२४]]'' (२०१६)<ref>{{Cite news|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/64th-filmfare-awards-south-2017-madhavan-suriya-best-actor-983322-2017-06-18|title=64th Filmfare Awards South 2017: R Madhavan wins Best Actor, Suriya bags Critics Award|access-date=2017-07-11}}</ref> आणि कॉमेडी-थ्रिलर ''[[गँग लीडर (२०१९ चित्रपट)|गँग लीडर]]'' (२०१९) यांसारख्या बॉक्स ऑफिसवर यशस्वी ठरलेल्या चित्रपटांचे दिग्दर्शन केले.<ref name="indiatimes1">{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movie-reviews/gang-leader/movie-review/71108833.cms|title=Gang Leader Movie Review : Gang Leader shines in parts but is let down by a haphazard screenplay.|website=TimesofIndia}}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:कुमार, विक्रम के.}} [[वर्ग:भारतीय चित्रपट दिग्दर्शक]] [[वर्ग:तेलुगू चित्रपट दिग्दर्शक]] [[वर्ग:तमिळ चित्रपट दिग्दर्शक]] [[वर्ग:तमिळ चित्रपट पटकथालेखक]] [[वर्ग:तेलुगू चित्रपट पटकथालेखक]] [[वर्ग:राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार विजेते]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] s1uag2aw7tip3gbno5mbinapp4xiues 0 76102 2709314 2077449 2026-09-12T06:24:46Z अभय नातू 206 पहिले वाक्य 2709314 wikitext text/x-wiki '''जीवा''' ([[२१ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९६३|१९६३]] - [[२६ जून]], [[इ.स. २००७|२००७]]) हा तमिळ, हिंदी आणि मल्याळम चित्रपटसृष्टीतील एक भारतीय [[चित्रपट निर्माता]], [[छायाचित्रकार]] (सिनेमॅटोग्राफर) आणि [[चित्रपट दिग्दर्शक]] होता. १९९० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात आणि २००० च्या दशकाच्या सुरुवातीस तो एक छायाचित्रकार म्हणून प्रसिद्ध होता. == कारकीर्द == जीवाने प्रसिद्ध छायाचित्रकार [[पी. सी. श्रीराम]] यांचा सहाय्यक म्हणून आपल्या कारकीर्दीची सुरुवात केली. त्याने ''[[नायगन]]'', ''[[अग्नि नटचथिरम]]'', ''[[अपूर्व सहोदररगल (१९८९ चित्रपट)|अपूर्व सहोदररगल]]'', ''[[इधया थामराई]]'', ''[[गोपुरा वासालिले]]'' आणि ''[[मीरा (१९९२ चित्रपट)|मीरा]]'' यांसारख्या चित्रपटांमध्ये काम केले.<ref name=jeeva>{{cite web|author=Rajitha|title=My goal is to be different|url=http://rediff.co.in/movies/apr/04jeev.htm|publisher=[[Rediff]]|access-date=12 August 2012|archive-date=11 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240311103200/http://www.rediff.com/movies/apr/04jeev.htm|url-status=dead}}</ref> [[मोहनलाल]] यांची मुख्य भूमिका असलेल्या [[प्रियदर्शन]] यांच्या ''[[अभिमन्यू (१९९१ चित्रपट)|अभिमन्यू]]'' (१९९१) या मल्याळम चित्रपटाद्वारे तो स्वतंत्र छायाचित्रकार बनला. पुढे जाऊन त्याने स्वतः दिग्दर्शित केलेल्या चित्रपटांसह २० हून अधिक चित्रपटांचे छायाचित्रण केले. दिग्दर्शक [[एस. शंकर]] यांच्या सुरुवातीच्या ''[[जेंटलमन (१९९३ चित्रपट)|जेंटलमन]]'' (१९९३), ''[[काधलन]]'' (१९९४) आणि ''[[इंडियन (१९९६ चित्रपट)|इंडियन]]'' (१९९६) यांसारख्या चित्रपटांमध्ये तो त्यांचा नियमित छायाचित्रकार होता. शंकर यांच्या 'काधलन' चित्रपटातील कामासाठी त्याला [[तमिळनाडू राज्य चित्रपट पुरस्कार सर्वोत्तम छायाचित्रकार|तमिळनाडू राज्य चित्रपट पुरस्कार (सर्वोत्तम छायाचित्रकार)]] मिळाला. त्याने दिग्दर्शक [[प्रियदर्शन]] यांच्यासोबतही अनेक चित्रपटांमध्ये सहकार्य केले. त्याने दिग्दर्शित केलेले चार पूर्ण झालेले चित्रपट — ''[[१२बी]]'' (२००१), ''[[रन (२००४ चित्रपट)|रन]]'' (हिंदी आवृत्ती) (२००४), ''[[उल्लम केट्कुमे]]'' (२००५) आणि ''[[उन्नाले उन्नाले]]'' (२००७) — हे 'रन' वगळता अत्यंत यशस्वी (ब्लॉकबस्टर) ठरले.<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/article2272870.ece|title=Jeeva will live on…|date=29 June 2007|newspaper=The Hindu}}</ref> २६ जून २००७ रोजी [[रशिया]] येथे तीव्र [[हृदयविकाराचा झटका|हृदयविकाराच्या झटक्याने]] वयाच्या ४३ व्या वर्षी त्याचे निधन झाले. निधनाच्या वेळी तो त्याच्या ''[[धाम धूम]]'' (२००८) या शेवटच्या चित्रपटाच्या अंतिम शेड्यूलच्या चित्रीकरणात व्यस्त होता.<ref>{{cite web|url=http://sify.com/movies/tamil/fullstory.php?id=14480080|title=Breaking News!|website=[[Sify]] |url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070628204913/http://sify.com/movies/tamil/fullstory.php?id=14480080|archive-date=28 June 2007|df=dmy-all}}</ref> == वैयक्तिक जीवन == जीवाचा विवाह कॉस्च्युम डिझायनर अनीस तन्वीर हिच्याशी झाला होता आणि त्यांना दोन मुले आहेत.<ref name="ff-bio">{{Cite web |last=FilmyFocus |title=Jeeva : Biography, Age, Movies, Family, Photos, Latest News |url=https://filmyfocus.com/celebs/jeeva-cinematographer |access-date=2024-10-09 |website=Filmy Focus |language=en}}</ref><ref name="spouse">{{Cite news |date=2008-05-04 |title=Stamping a Muthirai! |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/stamping-a-muthirai/articleshow/3007758.cms |access-date=2024-10-09 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> == निधन == ''[[धाम धूम]]'' चित्रपटाच्या चित्रीकरणादरम्यान [[सेंट पीटर्सबर्ग]], [[रशिया]] येथे [[हृदयविकाराचा झटका|हृदयविकाराच्या झटक्याने]] जीवाचे निधन झाले.<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/Director-Jeeva-dead/article14783730.ece|title=Director Jeeva dead|newspaper=The Hindu|date=27 June 2007|via=www.thehindu.com}}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:तमिळ चित्रपट दिग्दर्शक]] [[वर्ग:हिंदी चित्रपट दिग्दर्शक]] [[वर्ग:तमिळ चित्रपट छायाचित्रकार]] [[वर्ग:हिंदी चित्रपट छायाचित्रकार]] [[वर्ग:मल्याळम चित्रपट छायाचित्रकार]] [[वर्ग:इ.स. १९६३ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २००७ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 2i5rjpmbw9twjhhwnswgja2rzvs2wbj 0 76664 2709236 2039642 2026-09-11T13:16:07Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709236 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Sanjay Gandhi National Park, Mumbai.jpg|इवलेसे|दहिसर नदी]] '''दहिसर नदी''' [[भारत|भारतातील]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील एक नदी आहे. दहिसर नदी मुंबईतील बोरीवली नॅशनल पार्कमधील तुळशी तलावातून उगम पावते आणि गोराई-मनोरी खाडीला मिळते. पश्चिम गतिमार्ग ओलांडण्यापूर्वी दहिसर नदीचे पाणी बऱ्यापैकी स्वच्छ असते, आणि त्यानंतर मात्र ती एक गटार बनते. {{मुंबईतील नद्या}} [[वर्ग:भारतातील नद्या]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या]] [[वर्ग:दहिसर]] 8j66xv5n7vaz2rht02h8xvxqv3daewb 0 83295 2709241 2537045 2026-09-11T13:17:35Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709241 wikitext text/x-wiki {{अशुद्धलेखन}} [[चित्र:Mahim Fort 3.jpg|thumb|right|300px|माहीमचा किल्ला]] '''माहीमचा किल्ला''' हा [[माहीम]], [[मुंबई]], येथे माहीमच्या खाडीजवळ आहे. ह्या किल्ल्याच्या दक्षिणेला [[वरळी]] असून उत्तरेला [[वांद्रे]] आहे. हा किल्ला सध्या सभोवतालच्या झोपडपट्यांमुळे व सततच्या अतिक्रमणामु़ळे सुस्थितीत नाही, दुर्लक्षिल्यामुळेही वास्तूची स्थिती दयनीय झाली आहे. ==इतिहास== [[महिकावती|महिकावतीच्या]] बखरीत माहिमचा उल्लेख आला आहे, जेंव्हा [[महिकावती|केळवे माहिम]] ह्या राजधानीच्या गावातील बिंब राजाची सत्ता [[शिलाहार|शिलाहारांनी]] नष्ट केली तेंव्हा [[बिंब राजा|बिंब राजाने]] [[मुंबई|मुंबईतल्या]] [[माहिम|माहिममध्ये]] दुसरी [[राजधानी]] वसवली. [[इ.स. १५१६]] मध्ये पोर्तुगीज अधिकारी [[दॉम होआव दे मोनो]] याने माहीमच्या खाडीत प्रवेश केला आणि माहीमचा किल्ला जिंकून घेतला. या किल्ल्याच्या ताब्यासाठी [[गुजरात|गुजरातच्या]] अली शाह आणि पोर्तुगीजांमध्ये खूप चकमकी झाल्या. शेवटी पोर्तुगीजांनी हा किल्ला [[इ.स. १५३४]] मध्ये जिंकून घेतला. हाच किल्ला पुढे [[इ.स. १६६१]] मध्ये पोर्तुगीजानी राजकन्येच्या लग्नात हुंडा म्हणून इंग्लंडच्या दुसऱ्या चार्ल्सला दिला.{{संदर्भ हवा}} हा किल्ला ताब्यात असणे ब्रिटिशांच्या दृष्टीने महत्त्वाचे होते, कारण हाच किल्ला त्यांना पोर्तुगीजांच्या आणि नंतर मराठ्यांच्या आक्रमणापासून संरक्षण देऊ शकत होता. ==चित्रदालन== <gallery> File:Mahim Fort 1.jpg File:Mahim Fort 2.jpg File:Mahim Fort 3.jpg File:Mahim Fort 4.jpg File:Mahim Fort 5.jpg File:Mahim Fort 6.jpg File:Mahim Fort 7.jpg File:Mahim Fort 8.jpg File:Mahim Fort 9.jpg File:Mahim Fort 10.jpg File:Mahim Fort 11.jpg File:Mahim Fort 12.jpg File:Mahim Fort 13.jpg File:Mahim Fort 14.jpg File:Mahim Fort 15.jpg File:Castella de Aguada 1.jpg File:Castella de Aguada 2.jpg File:Castella de Aguada 3.jpg File:Castella de Aguada 4.jpg File:Castella de Aguada 14.jpg </gallery> ==संदर्भ== * [[सांगाती सह्याद्रीचा]] - यंग झिंगारो * [[डोंगरयात्रा]] - [[आनंद पाळंदे]] * [[दुर्गदर्शन]] - [[गो. नी. दांडेकर]] * [[दुर्ग|किल्ले]] - [[गो. नी. दांडेकर]] * [[दुर्गभ्रमणगाथा]] - [[गो. नी. दांडेकर]] * [[ट्रेक द सह्याद्रीज]] * [[सह्याद्री पुस्तक|सह्याद्री]] - [[स. आ. जोगळेकर]] * [[दुर्गकथा]] - [[निनाद बेडेकर]] * [[दुर्गवैभव]] - [[निनाद बेडेकर]] * [[इतिहास दुर्गांचा]] - [[निनाद बेडेकर]] * [[महाराष्ट्रातील दुर्ग]] - [[निनाद बेडेकर]] {{महाराष्ट्रातील किल्ले (विभागवार)}} [[वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले]] [[वर्ग:मुंबईतील किल्ले]] [[वर्ग:माहिम]] llirwa2s5o8k4vy01wnm9yklman65vv 0 125460 2709265 2709093 2026-09-11T22:24:35Z नरेश सावे 88037 /* शारीरिक बदल */ 2709265 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Grote_bonte_specht_in_boom_met_rode_klimop,_RP-P-2005-471.jpg|इवलेसे]] '''सुतार पक्षी''' हा एक झाडांमध्ये चोचीने मोठे भोक पाडून घरटे बनवणारा [[पक्षी]] आहे. [[सुतार]] जसे लाकडाचे काम करतो तसा हा पक्षी झाडात [[घरटे]] कोरतो. म्हणून या पक्ष्याला सुतार पक्षी असे नाव पडले. सुतार पक्षी मुख्यतः झाडाच्या खोडांवर आणि फांद्यांवर कीटकांच भक्षण करतात आणि बहुतेक वेळा त्यांच्या चोचीने विशिष्ट प्रकारचा आवाज काढून एकमेकांशी संवाद साधतात. सुतार पक्षी हा [[ऑस्ट्रेलिया]], [[न्यू गिनी]], [[न्यू झीलंड]], [[मादागास्कर]] आणि [[अंटार्क्टिका]] सोडून जगभर सर्वत्र आढळून येणारा पक्षी आहे. == शारीरिक बदल == सुतार पक्षांनी परिस्थितीला जुळवून घेत बरेच बदल घडवलेले आहेत. त्यामुळेच ते स्वतःला इजा न करता लाकडावर जोरदारपणे मारा करू शकतात. त्यांची कवटी जाड आहे आणि मेंदूत शोषक ऊतकांद्वारे (absorptive tissue) उशी केली जाते, ज्यामुळे ते त्यांच्या डोक्याच्या वारांच्या शारीरिक धक्क्यांना सहन करण्यास मदत करतात. सुतार पक्षाची जीभ लांबलचक, काटेरी आणि चिकट असते ज्यातून किडे पकडता येतात. सुतार पक्ष्याची चोच टोकदार असते सततच्या मारामुळे ती वाढत राहते. झाडाच्या पृष्ठभागावर धरण्यास अनुकूल असावेत म्हणून सुतार पक्षांच्या पायाचे दोन बोटे पुढे आणि दोन मागे असतात. <ref>https://www.encyclopedia.com/plants-and-animals/animals/vertebrate-zoology/woodpecker#B Encyclopedia </ref> बहुतेक सुतार पक्षी हे स्थिरावलेले आहेत व फार कमी प्रजाती स्थलांतरित आहेत. बहुतेक सुतार पक्षांच्या हालचालींचे वर्णन विखुरलेले आहे असे म्हणता येईल. तरुण पक्षी कडक हवामानापासून बचाव करण्यासाठी पळ काढून स्थलांतर करतात. काही प्रजाती स्थलांतरित असतात, उदाहरणार्थ, करड्या-रंगाच्या सुतार पक्षी हिवाळ्यातील महिन्यांत डोंगरावरून सखल भागात जातात. ==विदेशी सुतार पक्षी== या पक्ष्याच्या वर्गात अमेरिकेतील दक्षिण डाकोटा या राज्यात आढळणारे खालील पक्षी येतात. #[[डाऊनी वुडपेकर|डाऊनी सुतारपक्षी]] (Downy Woodpecker) #[[हेअरी वुडपेकर|केसाळ सुतारपक्षी]] (Hairy Woodpecker) #[[रेड हेडेड वुडपेकर |लाल डोक्याचा सुतारपक्षी]] (Red Headed Woodpecker) #[[नॉर्दन फ्लिकर |उत्तरीय फ्लिकर]] (Northern Flicker) #[[रेड बेलीड वुडपेकर |लाल पोटाचा सुतारपक्षी]] (Red-bellied Woodpecker) ==वैशिष्ट्ये== हे पक्षी झाडावर ढोलीत राहतात.फळे,बी,कीटक हे यांचे अन्न आहे. ==आढळस्थान== हे पक्षी अमेरिकेतील [[दक्षिण डाकोटा]] या राज्यातही आढळतात.<ref>Backyard Birds of South Dakota - South Dakota, Wildlife Division, Department of Game, Fish and Parks.Authors: Eileen Dowd Stukel,Silka L.F.Kempema,Chad Tussing.2009 edition</ref> == वर्तन == बहुतेक सुतार पक्षी एकटे आयुष्य जगतात, परंतु त्यांचे वर्गीकरण हे असामाजिक प्रजातीपासून ते समूहात राहणाऱ्या प्रजातींमध्ये करता येऊ शकते. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:पक्षी]] [[वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेले पक्षी]] hfmunxvewc67c8bd13pr3oaztgpvcmq 0 163614 2709193 2510426 2026-09-11T12:41:33Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709193 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट रेल्वे स्थानक | नाव = [[File:Indian_Railways_Suburban_Railway_Logo.svg|60px|left|link=मुंबई उपनगरी रेल्वे]]'''चेंबूर''' | स्थानिकनाव = | स्थानिकभाषा = | cta_header = | प्रकार = '''[[मुंबई उपनगरी रेल्वे]]''' '''स्थानक''' | style = | चित्र = Chembur_station.jpg | चित्ररुंदी = | चित्रवर्णन = फलक | पत्ता = [[चेंबूर]], [[मुंबई]] | उंची = | मार्ग = [[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] | जोडमार्ग = | अंतर = | इमारत = | फलाट = २ | उद्घाटन = | विद्युतीकरण = होय | ADA = | संकेत = | मालकी = [[भारतीय रेल्वे मंत्रालय|रेल्वे मंत्रालय]], [[भारतीय रेल्वे]] | चालक = | विभाग = [[मध्य रेल्वे]] | services = | map_type = मुंबई | map dot label = चेंबूर | latd= 19 | latm= 03 | lats= 47 |latNS= N | longd= 72 | longm= 54 | longs= 02 |longEW= E }} [[चित्र:Chembur platformboard.jpg]] {{मुंबई उपनगरी रेल्वे हार्बर मार्ग नकाशा}} '''चेंबूर''' हे [[मुंबई]] शहराच्या [[चेंबूर]] भागामधील एक [[रेल्वे स्थानक]] आहे. हे स्थानक [[मुंबई उपनगरी रेल्वे]]च्या [[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर]] मार्गावर स्थित आहे. [[मुंबई मोनोरेल]]च्या मार्ग १ वरील [[चेंबूर मोनोरेल स्थानक]] येथून जवळच स्थित आहे. {{मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानक, हार्बर|स्थानक=चेंबूर|दक्षिणेकडचे स्थानक={{rws|टिळक नगर}}|उत्तरेकडचे स्थानक={{rws|गोवंडी}}|स्थानक क्रमांक=१३|अंतर=१८|दूरध्वनी क्रमांक=|फॅक्स क्रमांक=|ई-मेल पत्ता=|संकेत स्थळ=}} [[वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके]] [[वर्ग:चेंबूर]] t6i9rtslofgh4qix906n5i6em35bulw 0 163629 2709243 2561564 2026-09-11T13:18:18Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709243 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट रेल्वे स्थानक | नाव = [[File:Indian Railways Suburban Railway Logo.svg|60px|left|link=मुंबई उपनगरी रेल्वे]]'''माहिम''' | स्थानिकनाव = | स्थानिकभाषा = | cta_header = | प्रकार = '''[[मुंबई उपनगरी रेल्वे]]''' '''स्थानक''' | style = | चित्र = Mahim Junction.jpg | चित्ररुंदी = | चित्रवर्णन = | पत्ता = [[माहिम]], [[मुंबई]] | उंची = | मार्ग = [[पश्चिम रेल्वे (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|पश्चिम मार्ग]] | जोडमार्ग = | अंतर = | इमारत = | फलाट = २ | उद्घाटन = | विद्युतीकरण = होय | ADA = | संकेत = | मालकी = [[भारतीय रेल्वे मंत्रालय|रेल्वे मंत्रालय]], [[भारतीय रेल्वे]] | चालक = | विभाग = [[पश्चिम रेल्वे]] | services = | map_type = मुंबई | map dot label = माहिम | latd= 19 | latm= 02 | lats= 26 |latNS= N | longd= 72 | longm= 50 | longs= 49 |longEW= E }} [[चित्र:Mahim railway station.jpg|इवलेसे]] {{मुंबई उपनगरी रेल्वे पश्चिम मार्ग नकाशा}} {{मुंबई उपनगरी रेल्वे हार्बर मार्ग नकाशा}} '''माहिम जंक्शन''' हे [[मुंबई]] शहराच्या [[माहिम]] भागामधील एक [[रेल्वे स्थानक]] आहे. माहिम [[मुंबई उपनगरी रेल्वे]]च्या [[पश्चिम रेल्वे (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|पश्चिम]] मार्गावर आहे. {{मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानक, पश्चिम|स्थानक=माहिम जंक्शन|दक्षिणेकडचे स्थानक={{rws|माटुंगा रोड}}|उत्तरेकडचे स्थानक={{rws|वांद्रे}}|स्थानक क्रमांक=११|अंतर=१२|दूरध्वनी क्रमांक=|फॅक्स क्रमांक=|ई-मेल पत्ता=|संकेत स्थळ=}} {{मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानक, हार्बर|स्थानक=माहिम जंक्शन|दक्षिणेकडचे स्थानक={{rws|किंग्ज सर्कल}}|उत्तरेकडचे स्थानक={{rws|वांद्रे}}|स्थानक क्रमांक=१०|अंतर=१२|दूरध्वनी क्रमांक=|फॅक्स क्रमांक=|ई-मेल पत्ता=|संकेत स्थळ=}} [[वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके]] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे जंक्शन स्थानके]] [[वर्ग:माहिम]] ajpwb4vk0ntvcpkn90fpzwpwhvohx9z 0 176450 2709227 2580648 2026-09-11T13:10:30Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709227 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट रस्ता |नाव = जोगेश्वरी–विक्रोळी जोडरस्ता |नकाशा = [[File:JVLR.png|300px]] |नकाशा_वर्णन = मुंबईच्या नकाशावर गडद निळ्या रंगात जोगेश्वरी–विक्रोळी जोडरस्ता |चित्र = JVLR near Seepz.jpg |चित्र_वर्णन = [[अंधेरी]] पूर्व येथील सीप्झजवळील एक फलक |देश = भारत |लांबी-किमी = १०.६ |सुरुवात = [[पश्चिम द्रुतगती महामार्ग]], [[जोगेश्वरी]] |शेवट = [[पूर्व द्रुतगती महामार्ग]], [[विक्रोळी]] |शहरे = [[मुंबई]] |जिल्हे =[[मुंबई उपनगर जिल्हा]] |राज्ये = [[महाराष्ट्र]] |देखभाल = [[बृहन्मुंबई महानगरपालिका]] }} '''जोगेश्वरी–विक्रोळी जोडरस्ता''' (Jogeshwari – Vikhroli Link Road; संक्षेप: जे.व्ही.एल.आर.) हा [[मुंबई]] शहरामधील एक प्रमुख हमरस्ता आहे. हा रस्ता [[जोगेश्वरी]] येथे [[पश्चिम द्रुतगती महामार्ग]]ापासून ([[राष्ट्रीय महामार्ग ८]] सुरू होतो. जोगेश्वरी पूर्व, [[अंधेरी]] पूर्व, [[पवई]] इत्यादी उपनगरांमधून [[पवई तलाव]]ाच्या दक्षिणेकडून साधारणपणे पूर्वेकडे धावणारा हा रस्ता [[विक्रोळी]] येथे [[पूर्व द्रुतगती महामार्ग]]ापाशी ([[राष्ट्रीय महामार्ग ३]]) संपतो. मुंबईच्या पूर्व व पश्चिम उपनगरांना जोडणारा हा एक महत्त्वाचा दुवा असून [[भारतीय प्रौद्योगिकी संस्थान मुंबई|आय.आय.टी. मुंबई]] ह्याच मार्गावर आहे. १९९४ साली खुला करण्यात आलेल्या ह्या रस्त्याचे २०१२ साली मोठ्या प्रमाणावर रूंदीकरण व कॉंक्रीटीकरण करण्यात आले. ह्यासाठी विश्व बँकेने प्रायोजित केलेल्या [[मुंबई नागरी परिवहन प्रकल्प]]ातील रुपये २२१.४५ कोटी इतका निधी वापरण्यात आला. [[वर्ग:मुंबईमधील रस्ते]] [[वर्ग:जोगेश्वरी]] ekql77huu1s4ml2l4tpoq820og61k1g 0 176458 2709213 2230307 2026-09-11T13:00:41Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709213 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट रस्ता |नाव = सांताक्रूझ–चेंबूर जोडरस्ता |नकाशा = [[चित्र:Santa Cruz–Chembur Link Road Map.svg|300 px]] |नकाशा_वर्णन = मुंबईच्या नकाशावर गडद निळ्या रंगात सांताक्रूझ–चेंबूर जोडरस्ता |चित्र = |चित्र_वर्णन = |देश = भारत |लांबी-किमी = ६.४५ |सुरुवात = [[पश्चिम द्रुतगती महामार्ग]], [[सांताक्रूझ, मुंबई|सांताक्रूझ]] |शेवट = [[पूर्व द्रुतगती महामार्ग]], [[चेंबूर]] |शहरे = [[मुंबई]] |जिल्हे =[[मुंबई उपनगर जिल्हा]] |राज्ये = [[महाराष्ट्र]] |देखभाल = [[बृहन्मुंबई महानगरपालिका]] }} '''सांताक्रूझ–चेंबूर जोडरस्ता''' (Santa Cruz–Chembur Link Road; संक्षेप: एस.सी.एल.आर.) हा [[मुंबई]] शहरामधील एक प्रमुख हमरस्ता आहे. हा रस्ता [[सांताक्रूझ, मुंबई|सांताक्रूझ]] येथे [[पश्चिम द्रुतगती महामार्ग]]ापासून ([[राष्ट्रीय महामार्ग ८]] सुरू होतो. सांताक्रूझ पूर्व, [[कुर्ला]] पश्चिम, [[टिळकनगर]] इत्यादी उपनगरांमधून [[पवई तलाव]]ाच्या दक्षिणेकडून साधारणपणे पूर्वेकडे धावणारा हा रस्ता [[चेंबूर]] येथे [[पूर्व द्रुतगती महामार्ग]]ापाशी ([[राष्ट्रीय महामार्ग ३]]) संपतो. मुंबईच्या पूर्व व पश्चिम उपनगरांना जोडणारा हा एक महत्त्वाचा दुवा असून [[मुंबई विद्यापीठ]], [[लोकमान्य टिळक टर्मिनस]] ([[कुर्ला टर्मिनस]]) ह्याच मार्गावर आहेत. [[वांद्रे कुर्ला संकुल]]ाकडे जाण्याचा मार्ग देखील येथून सुरू होतो. जागतिक बँकेने पुरस्कृत केलेल्या [[मुंबई नागरी परिवहन प्रकल्प]]ातील ४५४ कोटी रुपये वापरून हा जोडरस्ता बांधला गेला. विविध कारणांस्तव ११ वर्षे रेंगाळलेला हा प्रकल्प अखेर २०१४ साली पूर्ण झाला व १८ एप्रिल २०१४ रोजी वाहतुकीसाठी खुला करण्यात आला. ह्या रस्त्यासाठी मुंबईमधील पहिला व भारतामधील दुसरा दुमजली उड्डाणपूल बांधण्यात आला आहे. ==हे सुद्धा पहा== *[[जोगेश्वरी–विक्रोळी जोडरस्ता]] [[वर्ग:मुंबईमधील रस्ते]] [[वर्ग:चेंबूर]] njqaxrqx7pr22acdyhk1nssiyubeg9l 0 177414 2709225 2510405 2026-09-11T13:10:10Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709225 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट रेल्वे स्थानक | नाव = [[File:Indian Railways Suburban Railway Logo.svg|60px|left|link=मुंबई उपनगरी रेल्वे]]'''जोगेश्वरी''' | स्थानिकनाव = | स्थानिकभाषा = | cta_header = | प्रकार = '''[[मुंबई उपनगरी रेल्वे]]''' '''स्थानक''' | style = | चित्र = Jogeshwari_Station.jpg | चित्ररुंदी = | चित्रवर्णन = फलक | पत्ता = [[जोगेश्वरी]], [[मुंबई]] | उंची = | मार्ग = [[पश्चिम मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|पश्चिम मार्ग]] | जोडमार्ग = | अंतर = | इमारत = | फलाट = २ | उद्घाटन = | विद्युतीकरण = होय | ADA = | संकेत = | मालकी = [[भारतीय रेल्वे मंत्रालय|रेल्वे मंत्रालय]], [[भारतीय रेल्वे]] | चालक = | विभाग = [[पश्चिम रेल्वे]] | services = | map_type = मुंबई | map dot label = जोगेश्वरी | latd= 19 | latm= 8 | lats= 11 |latNS= N | longd= 72 | longm= 50 | longs= 56 |longEW= E }} {{मुंबई उपनगरी रेल्वे पश्चिम मार्ग नकाशा}} {{मुंबई उपनगरी रेल्वे हार्बर मार्ग नकाशा}} '''जोगेश्वरी''' हे [[मुंबई]] शहराच्या [[जोगेश्वरी]] उपनगरामधील एक [[रेल्वे स्थानक]] आहे. जोगेश्वरी [[मुंबई उपनगरी रेल्वे]]च्या [[पश्चिम मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|पश्चिम]] मार्गावर स्थित असून येथे केवळ धिम्यागतीच्या लोकलगाड्या थांबतात. {{मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानक, पश्चिम|स्थानक=जोगेश्वरी|दक्षिणेकडचे स्थानक={{rws|अंधेरी}}|उत्तरेकडचे स्थानक={{rws|राम मंदिर}}|स्थानक क्रमांक=१७|अंतर=२३|दूरध्वनी क्रमांक=|फॅक्स क्रमांक=|ई-मेल पत्ता=|संकेत स्थळ=}} {{मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानक, हार्बर|स्थानक=जोगेश्वरी|दक्षिणेकडचे स्थानक={{rws|अंधेरी}}|उत्तरेकडचे स्थानक={{rws|राम मंदिर}}|स्थानक क्रमांक=१६|अंतर=२३|दूरध्वनी क्रमांक=|फॅक्स क्रमांक=|ई-मेल पत्ता=|संकेत स्थळ=}} [[वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके]] [[वर्ग:जोगेश्वरी]] be9j8fw2ar26y4zkfvsinu2q1xz02am 0 177428 2709207 2510401 2026-09-11T12:53:13Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709207 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट रेल्वे स्थानक | नाव = [[File:Indian Railways Suburban Railway Logo.svg|60px|left|link=मुंबई उपनगरी रेल्वे]]'''गोरेगाव''' | स्थानिकनाव = | स्थानिकभाषा = | cta_header = | प्रकार = '''[[मुंबई उपनगरी रेल्वे]]''' '''स्थानक''' | style = | चित्र = Goregaon_stationboard_-_English.jpg | चित्ररुंदी = | चित्रवर्णन = फलक | पत्ता = [[गोरेगाव]], [[मुंबई]] | उंची = | मार्ग = [[पश्चिम मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|पश्चिम मार्ग]] | जोडमार्ग = | अंतर = | इमारत = | फलाट = ७ | उद्घाटन = | विद्युतीकरण = होय | ADA = | संकेत = | मालकी = [[भारतीय रेल्वे मंत्रालय|रेल्वे मंत्रालय]], [[भारतीय रेल्वे]] | चालक = | विभाग = [[पश्चिम रेल्वे]] | services = | map_type = मुंबई | map dot label = गोरेगाव | latd= 19 | latm= 9 | lats= 53 |latNS= N | longd= 72 | longm= 50 | longs= 58 |longEW= E }} {{मुंबई उपनगरी रेल्वे पश्चिम मार्ग नकाशा}} {{मुंबई उपनगरी रेल्वे हार्बर मार्ग नकाशा}} '''गोरेगाव''' हे [[मुंबई]] शहराच्या [[गोरेगाव]] उपनगरामधील एक [[रेल्वे स्थानक]] आहे. गोरेगाव [[मुंबई उपनगरी रेल्वे]]च्या [[पश्चिम मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|पश्चिम]] मार्गावर स्थित आहे. सध्या गोरेगाव स्थानकाचं नूतनीकरण करण्यात आलेलं असून त्याला आता आधुनिक स्वरूप आलेलं आहे. {{मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानक, पश्चिम|स्थानक=गोरेगाव|दक्षिणेकडचे स्थानक={{rws|राम मंदिर}}|उत्तरेकडचे स्थानक={{rws|मालाड}}|स्थानक क्रमांक=१९|अंतर=२८|दूरध्वनी क्रमांक=|फॅक्स क्रमांक=|ई-मेल पत्ता=|संकेत स्थळ=}} {{मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानक, हार्बर|स्थानक=गोरेगाव|दक्षिणेकडचे स्थानक={{rws|राम मंदिर}}|उत्तरेकडचे स्थानक=–|स्थानक क्रमांक=१८|अंतर=२८|दूरध्वनी क्रमांक=|फॅक्स क्रमांक=|ई-मेल पत्ता=|संकेत स्थळ=}} [[वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके]] [[वर्ग:गोरेगाव]] 9q3q2ldkisnk8g2zst8p0n287ucc7sx 0 177437 2709219 2364067 2026-09-11T13:05:36Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709219 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट रेल्वे स्थानक | नाव = [[File:Indian Railways Suburban Railway Logo.svg|60px|left|link=मुंबई उपनगरी रेल्वे]]'''मालाड''' | स्थानिकनाव = | स्थानिकभाषा = | cta_header = | प्रकार = '''[[मुंबई उपनगरी रेल्वे]]''' '''स्थानक''' | style = | चित्र = Malad_stationboard_-_Marathi.jpg | चित्ररुंदी = | चित्रवर्णन = फलक | पत्ता = [[मालाड]], [[मुंबई]] | उंची = | मार्ग = [[पश्चिम मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|पश्चिम]] | जोडमार्ग = | अंतर = | इमारत = | फलाट = | उद्घाटन = | विद्युतीकरण = होय | ADA = | संकेत = | मालकी = [[भारतीय रेल्वे मंत्रालय|रेल्वे मंत्रालय]], [[भारतीय रेल्वे]] | चालक = | विभाग = [[पश्चिम रेल्वे]] | services = | map_type = मुंबई | map dot label = मालाड | latd= 19 | latm= 11 | lats= 13 |latNS= N | longd= 72 | longm= 50 | longs= 56 |longEW= E }} {{मुंबई उपनगरी रेल्वे पश्चिम मार्ग नकाशा}} '''मालाड''' हे [[मुंबई]] शहराच्या [[मालाड]] उपनगरामधील एक [[रेल्वे स्थानक]] आहे. मालाड [[मुंबई उपनगरी रेल्वे]]च्या [[पश्चिम मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|पश्चिम]] मार्गावर स्थित असून येथे केवळ मंदगतीच्या लोकलगाड्या थांबतात. {{मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानक, पश्चिम|स्थानक=मालाड|दक्षिणेकडचे स्थानक={{rws|गोरेगाव}}|उत्तरेकडचे स्थानक={{rws|कांदिवली}}|स्थानक क्रमांक=२०|अंतर=३०|दूरध्वनी क्रमांक=|फॅक्स क्रमांक=|ई-मेल पत्ता=|संकेत स्थळ=}} [[वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके]] [[वर्ग:मालाड]] j1e7l5eaybeard9pghs3va1tev5v0ur 0 190294 2709234 2137957 2026-09-11T13:15:31Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709234 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट रेल्वे स्थानक | नाव = [[File:Indian Railways Suburban Railway Logo.svg|60px|left|link=मुंबई उपनगरी रेल्वे]]'''दहिसर''' | स्थानिकनाव = | स्थानिकभाषा = | cta_header = | प्रकार = '''[[मुंबई उपनगरी रेल्वे]]''' '''स्थानक''' | style = | चित्र = Dahisar Railway station stationboard.jpg | चित्ररुंदी = | चित्रवर्णन = फलक | पत्ता = [[दहिसर]], [[मुंबई]] | उंची = | मार्ग = [[पश्चिम मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|पश्चिम]] | जोडमार्ग = | अंतर = | इमारत = | फलाट = ४ | उद्घाटन = | विद्युतीकरण = होय | ADA = | संकेत = DHI | मालकी = [[भारतीय रेल्वे मंत्रालय|रेल्वे मंत्रालय]], [[भारतीय रेल्वे]] | चालक = | विभाग = [[पश्चिम रेल्वे]] | services = | map_type = मुंबई | map dot label = दहिसर | latd= 19 | latm= 15 | lats= 0.36 |latNS= N | longd= 72 | longm= 51 | longs= 33.48 |longEW= E }} {{मुंबई उपनगरी रेल्वे पश्चिम मार्ग नकाशा}} '''दहिसर''' हे [[मुंबई]] शहराच्या पश्चिमेकडील उपनगरांमधील उत्तरेकडचे [[रेल्वे स्थानक]] आहे. हे [[मुंबई उपनगरी रेल्वे]]च्या [[पश्चिम मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|पश्चिम रेल्वे]] मार्गावर आहे. हे स्थानक मुंबई महानगरातील शेवटचे रेल्वे स्थानक असून येथे केवळ लोकलगाड्या तसेच काही लांबपल्ल्याच्या गाड्या थांबतात. {{मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानक, पश्चिम|स्थानक=दहिसर|दक्षिणेकडचे स्थानक={{rws|बोरीवली}}|उत्तरेकडचे स्थानक={{rws|मीरा रोड}}|स्थानक क्रमांक=२३|अंतर=३६|दूरध्वनी क्रमांक=|फॅक्स क्रमांक=|ई-मेल पत्ता=|संकेत स्थळ=}} [[वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके]] [[वर्ग:दहिसर]] l4qjez5nspo02wqnchwwct057tv4kx1 0 195201 2709194 2679035 2026-09-11T12:41:44Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709194 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट वाहतूक | नाव = चेंबूर मोनोरेल स्थानक | चित्र = Mumbai Monorail logo.jpg | पत्ता = [[चेंबूर]], [[मुंबई]] | प्रकार = [[जलद परिवहन]] | आरंभ = २ फेब्रुवारी २०१४ | वेब = | नकाशा = {{मुंबई मोनोरेल मार्ग}} }} [[चित्र:Chembur monorail station.jpg|इवलेसे|चेंबूर मोनोरेल स्थानक]] '''चेंबूर मोनोरेल स्थानक''' [[मुंबई उपनगरी रेल्वे|मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या]] [[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्गावरील]] [[चेंबूर रेल्वे स्थानक|चेंबूर रेल्वे स्थानकाच्या]] जवळ स्थित आहे ज्यामुळे प्रवाशांना मार्ग बदलणे सुलभ होते. {{मुंबई मोनोरेल}} {{मुंबई महानगर क्षेत्र}} [[वर्ग:मुंबई मोनोरेल स्थानके]] [[वर्ग:चेंबूर]] egi5ofnjtffd7yfqgiwjmsf5yrsh064 0 202670 2709322 1491330 2026-09-12T06:50:12Z अभय नातू 206 पूर्ण नाव 2709322 wikitext text/x-wiki '''एलिझाबेथ मार्गारेट प्रिडल''' ([[१६ नोव्हेंबर]], [[इ.स. १९९३]]:[[डंडी, स्कॉटलंड]] - ) ही {{crw|SCO}}कडून एकदिवसीय आणि [[ट्वेंटी२०]] [[क्रिकेट]] खेळणारी खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फलंदाजी आणि लेगब्रेक गोलंदाजी करते. {{DEFAULTSORT:प्रिडल, एलिझाबेध}} [[वर्ग:स्कॉटलंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू]] [[वर्ग:इ.स. १९९३ मधील जन्म]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] jgs8vlyqjn98dpbnqq6krnshej8du38 2709326 2709322 2026-09-12T06:55:56Z अभय नातू 206 माहिती 2709326 wikitext text/x-wiki '''एलिझाबेध मार्गारेट प्रिडल''' ([[१६ नोव्हेंबर]], [[इ.स. १९९३|१९९३]]:[[डंडी, स्कॉटलंड]] - ) ही {{crw|SCO}}कडून [[क्रिकेट]] खेळणारी खेळाडू आहे. ती उजव्या हाताने फलंदाजी आणि उजव्या हाताने मध्यमगती गोलंदाजी करणारी अष्टपैलू खेळाडू आहे.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/player/elizabeth-priddle-464879 |title=Elizabeth Priddle Profile |website=ESPNcricinfo |access-date=12 September 2026}}</ref> == कारकीर्द == एलिझाबेधने २०१० ते २०१७ दरम्यान स्कॉटलंडच्या महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे प्रतिनिधित्व केले. फेब्रुवारी २०१७ मध्ये श्रीलंकेत पार पडलेल्या [[२०१७ महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता|२०१७ महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] स्पर्धेत ती स्कॉटलंड संघाचा भाग होती.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-world-cup-qualifier-2016-17-1070682/scotland-women-vs-south-africa-women-7th-match-group-b-1075677/full-scorecard |title=ICC Women's World Cup Qualifier, 7th Match, Group B: Scotland Women v South Africa Women |website=ESPNcricinfo |date=8 February 2017 |access-date=12 September 2026}}</ref> ८ फेब्रुवारी २०१७ रोजी दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धच्या सामन्यात तिने आंतरराष्ट्रीय पदार्पण केले. आंतरराष्ट्रीय स्तराशिवाय तिने इंग्लंडमधील देशांतर्गत क्रिकेटमध्ये कंब्रिया संघाचेही प्रतिनिधित्व केले आहे.<ref>{{cite web |url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/422/422452/422452.html |title=Player Profile: Elizabeth Priddle |website=CricketArchive |access-date=12 September 2026}}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:प्रिडल, एलिझाबेध}} [[वर्ग:स्कॉटलंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू]] [[वर्ग:इ.स. १९९३ मधील जन्म]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] kqtyiafgu1xmdh1hsg2yx40bjvk1bg7 0 207855 2709244 2709092 2026-09-11T13:21:12Z Ganesh591 62733 /* सदस्य */ 2709244 wikitext text/x-wiki {{Infobox organisation | image = ICC logo (2026).svg | caption = | abbreviation = आयसीसी | former_name = {{ubl| | इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स | (१९०९-१९६५) | आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स | (१९६५-१९८७) }} | formation = {{Start date and age|1909|6|15|df=y}} | founding_location = [[लंडन]], [[युनायटेड किंग्डम]] | headquarters = {{ubl| | [[लंडन]], [[युनायटेड किंग्डम]] | (१९०९-२००५) | [[दुबई]], [[संयुक्त अरब अमिराती]] | (२००५-वर्तमान) }} | type = [[आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघांची यादी|आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघ]] | num_members = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|१११ सदस्य]]<ref name="Members">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/about/members |title=ICC Members |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=३१ ऑक्टोबर २०१७ |archive-date=६ सप्टेंबर २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230906121413/https://www.icc-cricket.com/about/members |url-status=live}}</ref> | num_members_year = २०२६ | language = [[इंग्लिश भाषा|इंग्रजी]] | leader_title = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अध्यक्ष|अध्यक्ष]] | leader_name = [[जय शाह]]<ref>{{cite news |title=Jay Shah begins tenure as ICC Chair |url=https://www.icc-cricket.com/news/jay-shah-begins-tenure-as-icc-chair |date=१ डिसेंबर २०२४ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=७ जून २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250607044120/https://www.icc-cricket.com/news/jay-shah-begins-tenure-as-icc-chair |url-status=live}}</ref> | leader_title2 = उपाध्यक्ष | leader_name2 = इम्रान ख्वाजा | leader_title3 = सीईओ | leader_name3 = संजोग गुप्ता<ref>{{cite news |title=ICC announces Sanjog Gupta as new Chief Executive Officer |url=https://www.icc-cricket.com/news/icc-announces-sanjog-gupta-as-new-chief-executive-officer |date=१ डिसेंबर २०२५ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |archive-date=७ जुलै २०२५ |access-date=८ जुलै २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250707145033/https://www.icc-cricket.com/news/icc-announces-sanjog-gupta-as-new-chief-executive-officer |url-status=live}}</ref> | leader_title4 = महाव्यवस्थापक | leader_name4 = [[वसीम खान]]<ref>{{cite news |url=https://www.icc-cricket.com/news/wasim-khan-appointed-as-icc-general-manager-of-cricket |title=Wasim Khan appointed as ICC General Manager of Cricket |date=२२ नोव्हेंबर २०२२ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=७ डिसेंबर २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251207052121/https://www.icc-cricket.com/news/wasim-khan-appointed-as-icc-general-manager-of-cricket |url-status=live}}</ref> | budget = | budget_year = | revenue = ७५६.३ दशलक्ष [[अमेरिकन डॉलर]]<ref name="E4M2025">{{cite web |url=https://www.exchange4media.com/media-others-news/india-centric-icc-revenue-cycle-reports-543-million-surplus-in-2025-154667.html |title=India-centric ICC revenue cycle reports $543 million surplus in 2025 |publisher=Exchange4Media |access-date=३० जुलै २०२६}}</ref> | revenue_year = २०२५ | disbursements = | expenses = २१३ दशलक्ष [[अमेरिकन डॉलर]]<ref name="E4M2025"/> | expenses_year = २०२५ | awards = [[आयसीसी पुरस्कार]] | website = {{URL|https://icc-cricket.com/index}} }} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद साइडबार}} '''आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद''' ('''आयसीसी''') ही [[क्रिकेट]]ची जागतिक [[खेळांच्या प्रशासकीय संघटना|प्रशासकीय संस्था]] आहे. ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिकेच्या प्रतिनिधींनी १९०९ मध्ये "इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स" म्हणून त्याची स्थापना केली. त्याचे १९६५ मध्ये ''आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स'' असे नामकरण करण्यात आले आणि १९८७ मध्ये त्याचे सध्याचे नाव स्वीकारले गेले. आयसीसी चे मुख्यालय [[दुबई]], [[संयुक्त अरब अमिराती]] येथे आहे. आयसीसी मध्ये सध्या १०८ सदस्य राष्ट्रे आहेत: १२ [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]] खेळणारे [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी#पूर्ण सदस्य|पूर्ण सदस्य]] आणि ९६ [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी#सहयोगी सदस्य|सहयोगी सदस्य]].<ref name="members">{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/members|title=ICC Members|publisher=ICC|access-date=31 October 2017}}</ref> आयसीसी क्रिकेटच्या प्रमुख आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा, विशेषतः [[क्रिकेट विश्वचषक]], [[टी-२० विश्वचषक]] आणि [[आयसीसी विश्व कसोटी चॅम्पियनशिप]] यांच्या संघटना आणि प्रशासनासाठी जबाबदार आहे. हे सर्व मंजूर [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]], [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] आणि [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]] सामन्यांमध्ये [[पंच (क्रिकेट)|पंच]] आणि सामनाधिकारी यांची नियुक्ती करते. आयसीसी आचारसंहिता जारी करते, जे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटसाठी शिस्तीचे व्यावसायिक मानके सेट करते<ref>{{cite web|url=http://www.icc-cricket.com/icc/rules/code-of-conduct-for-players-and-officials.pdf |title=International Cricket Council – ICC Events, ICC Cricket Rankings, Live Cricket Scores |publisher=Icc-cricket.com |access-date=8 May 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070712131901/http://www.icc-cricket.com/icc/rules/code-of-conduct-for-players-and-officials.pdf |archive-date=12 July 2007 }}</ref> आणि भ्रष्टाचार आणि [[मॅच फिक्सिंग]]विरुद्ध त्याच्या [[आयसीसी भ्रष्टाचार विरोधी आणि सुरक्षा युनिट|भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा युनिटद्वारे]] कारवाईचे समन्वय साधते. आयसीसी सदस्य देशांमधील द्विपक्षीय सामन्यांवर नियंत्रण ठेवत नाही (ज्यात जागतिक कसोटी चॅम्पियनशिप फायनलच्या बाहेरील सर्व [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]] समाविष्ट आहेत) आणि ते सदस्य देशांमधील देशांतर्गत क्रिकेटवरही नियंत्रण ठेवत नाही. [[क्रिकेटचे कायदे|खेळाचे कायदे]] आयसीसी बनवत नाही किंवा बदलत नाही, जे १७८८ पासून [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब]]च्या शासनाखाली राहिले आहेत.<ref>{{Cite web|url=https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/|title=Laws|website=www.lords.org|language=en|access-date=12 July 2018|archive-date=2017-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20170630062008/https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/|url-status=dead}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अध्यक्ष|अध्यक्ष]] संचालक मंडळाचे प्रमुख असतात आणि २६ जून २०१४ रोजी, [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ|बीसीसीआय]]चे माजी अध्यक्ष [[नारायणस्वामी श्रीनिवासन]] यांना परिषदेचे पहिले अध्यक्ष म्हणून घोषित करण्यात आले.<ref>{{cite web|title=Srinivasan elected as the new Chairman of ICC from July 2014 onwards|url=http://www.jagranjosh.com/current-affairs/srinivasan-elected-as-the-new-chairman-of-icc-from-july-2014-onwards-1392007635-1|website=Jagran Prakashan|date=10 February 2014|access-date=18 August 2017|archive-date=2015-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402233930/http://www.jagranjosh.com/current-affairs/srinivasan-elected-as-the-new-chairman-of-icc-from-july-2014-onwards-1392007635-1|url-status=dead}}</ref> २०१४ मध्ये अध्यक्षपदाच्या स्थापनेनंतर आणि आयसीसीच्या घटनेत केलेल्या इतर बदलांनंतर आयसीसी अध्यक्षाची भूमिका मोठ्या प्रमाणात मानद स्थान बनली. असा दावा करण्यात आला आहे की २०१४ च्या बदलांमुळे इंग्लंड, भारत आणि ऑस्ट्रेलिया या 'बिग थ्री' राष्ट्रांना नियंत्रण देण्यात आले आहे.<ref name="Kamal Quits">{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/cricket/32144906|title=Mustafa Kamal quits as ICC president after World Cup snub|publisher=BBC Sport|date=1 April 2015|access-date=1 April 2015}}</ref> शेवटचे आयसीसी अध्यक्ष [[झहीर अब्बास]] होते,<ref name="Abbas">{{cite news|url=http://gulfnews.com/sport/cricket/pakistan/zaheer-abbas-appointed-icc-president-1.1540472 |title=Zaheer Abbas Appointed ICC President |work=[[गल्फ न्यूज]] |date=25 June 2015 |access-date=25 June 2015}}</ref> त्यांची नियुक्ती जून २०१५ मध्ये [[मुस्तफा कमाल (राजकारणी)|मुस्तफा कमाल]] यांनी एप्रिल २०१५ मध्ये राजीनामा दिल्यानंतर करण्यात आली होती. एप्रिल २०१६ मध्ये जेव्हा आयसीसी अध्यक्षपद रद्द करण्यात आले, ऑक्टोबर २०१५ मध्ये श्रीनिवासन यांची जागा घेणारे [[शशांक मनोहर]] हे आयसीसीचे पहिले स्वतंत्र निवडलेले अध्यक्ष बनले.<ref>{{Cite web|title=ICC Office Bearers|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/icc-office-bearers|access-date=2020-09-07|website=www.icc-cricket.com}}</ref> ==इतिहास== === १९०९-१९६३ - इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स === ३० नोव्हेंबर १९०७ रोजी, दक्षिण आफ्रिकन क्रिकेट असोसिएशनचे अध्यक्ष [[अबे बेली]] यांनी [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब]]चे (एमसीसी, इंग्लंड) सचिव, [[फ्रान्सिस लेसी]] यांना पत्र लिहिले. बेली यांनी 'इम्पीरियल क्रिकेट बोर्ड' स्थापन करण्याची सूचना केली. पत्रात त्यांनी सुचवले आहे की ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिका या तिन्ही सदस्यांच्या द्विपक्षीय आंतरराष्ट्रीय सामन्यांना नियंत्रित करणारे नियम आणि कायदे तयार करण्यासाठी बोर्ड जबाबदार असेल. बेलीला दक्षिण आफ्रिकेत सहभागी देशांमधील त्रिकोणी कसोटी मालिका आयोजित करायची होती. मात्र, ऑस्ट्रेलियाने ही ऑफर नाकारली. तरीही बेलीने आशा सोडली नाही. १९०९ मध्ये ऑस्ट्रेलियाच्या इंग्लंड दौऱ्यात त्यांना तीन सदस्यांना एकत्र आणण्याची संधी मिळाली. सतत लॉबिंग आणि प्रयत्नांनंतर, बेलीला यश मिळाले.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1909-1963|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=10 July 2018}}</ref> १५ जून १९०९ रोजी, [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|इंग्लंड]], [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] आणि [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिकेचे]] प्रतिनिधी [[लॉर्ड्स]] येथे भेटले आणि ''इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स''ची स्थापना केली. महिनाभरानंतर तिन्ही सदस्यांची दुसरी बैठक झाली. राष्ट्रांमध्ये नियमांवर एकमत झाले आणि पहिली तिरंगी कसोटी मालिका १९१२ मध्ये इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.<ref name=":0"/> १९२६ मध्ये, [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीज]], [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघ|न्यू झीलंड]] आणि [[भारतीय क्रिकेट संघ|भारत]] पूर्ण सदस्य म्हणून निवडले गेले आणि कसोटी खेळणाऱ्या देशांची संख्या दुप्पट होऊन सहा झाली. १९४७ मध्ये [[पाकिस्तान]]च्या स्थापनेनंतर, पाच वर्षांनंतर १९५२ मध्ये त्याला देण्यात आला, तो सातवा कसोटी खेळणारा देश बनला. मे १९६१ मध्ये दक्षिण आफ्रिकेने राष्ट्रकुल सोडले आणि त्यामुळे सदस्यत्व गमावले.<ref name=":0"/> === १९६४-१९८८ – आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स === १९६४ मध्ये, आयसीसीने कसोटी न खेळणाऱ्या देशांचा समावेश करण्याचे मान्य केले. पुढील वर्षी, आयसीसीने त्याचे नाव बदलून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स ठेवले. [[यूएस]], [[सिलोन]] आणि [[फिजी]] यांना सहयोगी, सदस्यांचा एक नवीन वर्ग म्हणून प्रवेश देण्यात आला.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1964-1988|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=12 July 2018}}</ref> १९६८ मध्ये, [[डेन्मार्क]], [[बरमुडा]], [[नेदरलँड]] आणि [[पूर्व आफ्रिका]] यांना सहयोगी म्हणून प्रवेश देण्यात आला, तर दक्षिण आफ्रिकेने अद्याप आयसीसी मध्ये पुन्हा सामील होण्यासाठी अर्ज केला नव्हता. १९६९ मध्ये आयसीसीच्या मूलभूत नियमांमध्ये सुधारणा करण्यात आली. १९७१ च्या बैठकीत विश्वचषक आयोजित करण्याची कल्पना मांडण्यात आली. १९७३ च्या बैठकीत, १९७५ मध्ये इंग्लंडमध्ये विश्वचषक खेळवण्याचा निर्णय घेण्यात आला. सहा कसोटी खेळणारे देश आणि [[पूर्व आफ्रिका]] आणि [[श्रीलंका]] यांना भाग घेण्यासाठी आमंत्रित केले होते.<ref name=":1" /> या कालावधीत नवीन सदस्य वारंवार जोडले गेले: १९७४ मध्ये, [[इस्रायल]] आणि [[सिंगापूर]] यांना सहयोगी म्हणून प्रवेश देण्यात आला. १९७६ मध्ये [[पश्चिम आफ्रिका|पश्चिम आफ्रिकेला]] सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. १९७७ मध्ये [[बांगलादेश]]ला सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. १९७८ मध्ये [[पापुआ न्यू गिनी]]ला सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेने]] पुन्हा सामील होण्यासाठी अर्ज केला, परंतु त्यांचा अर्ज फेटाळण्यात आला. १९८१ मध्ये, [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंकेला]] पूर्ण सदस्य म्हणून पदोन्नती देण्यात आली आणि त्यांनी १९८२ मध्ये त्यांची पहिली कसोटी खेळली. १९८४ मध्ये, तृतीय श्रेणी सदस्यत्व (संलग्न) सुरू करण्यात आले. [[इटली]] हा असा पहिला सदस्य होता, त्यानंतर १९८५ मध्ये [[स्वित्झर्लंड]]चा क्रमांक लागतो. १९८७ मध्ये [[बहामास]] आणि [[फ्रान्स]], त्यानंतर १९८८ मध्ये [[नेपाळ]]ला प्रवेश देण्यात आला. === १९८९-आतापर्यंत – आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद === जुलै १९८९ च्या बैठकीत, आयसीसी ने स्वतःचे नाव बदलून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद असे ठेवले आणि एमसीसी अध्यक्षाची आयसीसीचे अध्यक्ष होण्याची परंपरा आपोआप संपुष्टात आली.<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1989-present|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=23 July 2018}}</ref> १९९० मध्ये, [[यूएई]] सहयोगी म्हणून सामील झाले. १९९१ मध्ये, आयसीसी इतिहासात प्रथमच, मीटिंग [[इंग्लंड]]पासून दूर, [[मेलबर्न]], ऑस्ट्रेलिया येथे आयोजित करण्यात आली होती. [[दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णभेद|वर्णभेद]] संपल्यानंतर जुलैमध्ये [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेची]] आयसीसीचे पूर्ण सदस्य म्हणून पुन्हा निवड झाली. १९९२ मध्ये, [[झिम्बाब्वे क्रिकेट|झिम्बाब्वे]]ला नववा पूर्ण सदस्य म्हणून प्रवेश देण्यात आला. [[नामिबिया]] सहयोगी सदस्य म्हणून सामील झाले. [[ऑस्ट्रिया]], [[बेल्जियम]], [[ब्रुनेई]] आणि [[स्पेन]] हे सर्व सलग्न म्हणून सामील झाले. १९९३ मध्ये, आयसीसीचे ''मुख्य कार्यकारी पद'' तयार करण्यात आले; ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट बोर्डाचे [[डेव्हिड रिचर्ड्स (क्रिकेट प्रशासक)|डेव्हिड रिचर्ड्स]] हे या पदावर नियुक्त झालेले पहिले व्यक्ती होते. जुलैमध्ये, बार्बाडोस येथील [[क्लाइड वॉलकॉट|सर क्लाइड वॉलकॉट]], पहिले गैर-ब्रिटिश अध्यक्ष म्हणून निवडून आले. नवीन तंत्रज्ञानाच्या उदयामुळे व्हिडिओ प्लेबॅक सुविधांनी सुसज्ज असलेल्या [[तिसरा पंच (क्रिकेट)|थर्ड अंपायर]]ची ओळख झाली. १९९५ पर्यंत, कसोटी सामन्यांमध्ये रन-आऊट आणि स्टंपिंगसाठी टीव्ही रिप्ले उपलब्ध करून देण्यात आले होते, ज्यामध्ये तिसऱ्या पंचाने अनुक्रमे लाल आणि हिरव्या दिव्यासह सिग्नल आउट किंवा नॉट आउट करणे आवश्यक होते. पुढच्या वर्षी, चेंडू सीमा ओलांडला की नाही हे निर्धारित करण्यासाठी कॅमेरे वापरण्यात आले. १९९७ मध्ये झेल स्वच्छतेबाबतचे निर्णय थर्ड अंपायरकडे पाठवले जाऊ शकतात. या वर्षी [[डकवर्थ-लुईस पद्धत]], पावसाने प्रभावित झालेल्या एकदिवसीय सामन्यांमध्ये लक्ष्य समायोजित करण्याचा एक मार्ग देखील पाहिला. २००० मध्ये, [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड|बांगलादेश]]ला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे दहावे पूर्ण सदस्य म्हणून प्रवेश देण्यात आला. २००५ मध्ये, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद दुबई येथे नवीन मुख्यालयात स्थलांतरित झाली. २०१७ मध्ये, [[द ओव्हल]] येथील आयसीसी पूर्ण परिषदेच्या बैठकीत एकमताने मतदान केल्यानंतर [[अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड|अफगाणिस्तान]] आणि [[क्रिकेट आयर्लंड|आयर्लंड]] यांना आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अकरावे आणि बारावे पूर्ण सदस्य म्हणून स्वीकारण्यात आले. संलग्न सदस्यत्व देखील रद्द करण्यात आले, सर्व विद्यमान संलग्न सदस्य सहयोगी सदस्य बनले. २०१८ मध्ये, सर्व महिला टी-२० सामने महिलांच्या [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]] दर्जासाठी उंचावले गेले. २०१९ मध्ये, पुरुषांचे सर्व टी-२० सामने [[ट्वेन्टी-२० आंतरराष्ट्रीय]] दर्जाकडे नेण्यात आले. जुलै २०२२ मध्ये, [[कंबोडिया]], [[आयव्हरी कोस्ट]], आणि [[उझबेकिस्तान]] यांना आयसीसीद्वारे सहयोगी सदस्य दर्जा देण्यात आला.<ref>{{cite news |title=Three new countries receive ICC Membership status |url=https://www.icc-cricket.com/news/2690683#:~:text=The%20ICC%20awarded%20three%20new,108%20countries%2C%20including%2096%20Associates. |access-date=27 July 2022 |work=www.icc-cricket.com |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Kumar |first1=Manoj |title=Cambodia, Uzbekistan and Cote D'Ivoire receive membership status from ICC |url=https://www.crictracker.com/cambodia-uzbekistan-and-cote-divoire-receive-membership-status-from-icc/ |access-date=27 July 2022 |work=CricTracker |date=27 July 2022 |language=en}}</ref> १२ जून २०२३ रोजी, ऑस्ट्रेलियाने भारताविरुद्ध आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप विजेतेपद जिंकल्यानंतर, ओव्हल येथे अंतिम सामन्यात २०९ धावांनी, ऑस्ट्रेलियाने सर्व प्रमुख आयसीसीट्रॉफी जिंकणारा पहिला संघ बनून इतिहास रचला.{{Citation needed|date=August 2023}} == सदस्य == {{मुख्य|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी}} ===प्रादेशिक संलग्नता=== [[File:International Cricket Council members by region.svg|thumb|alt=प्रदेशानुसार आयसीसी सदस्य|आयसीसीचे प्रदेश: {{legend|#007effff|[[आशिया क्रिकेट समिती]] (एसीसी)}} {{legend|#2bff00ff|[[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] (एसीए)}} {{legend|#66ccffff|[[आयसीसी युरोप]]}} {{legend|#7b0041ff|[[आयसीसी अमेरिका]]}} {{legend|#ffff00ff|[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत]]}}]] आयसीसीच्या सदस्यांची संबंधित प्रादेशिक संस्थांद्वारे प्रशासित पाच प्रदेशांमध्ये विभागणी करण्यात आली आहे:<ref name="Str">{{cite report |url=https://saca.org.za/wp-content/uploads/2013/04/01-Structure-and-Contacts_2012_USB.pdf |title=ICC Structure |work=Cricket South Africa |date=१ एप्रिल २०१३ |access-date=१ जून २०२५}}</ref> * [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] * [[आशिया क्रिकेट समिती]] * [[आयसीसी अमेरिका]] * [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत]] * [[आयसीसी युरोप]] १९९७ मध्ये विलीन होऊन आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशनची स्थापना होण्यापूर्वी [[पूर्व आणि मध्य आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] आणि [[पश्चिम आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] या आफ्रिकेतील क्रिकेटचे व्यवस्थापन करत होत्या.<ref>{{cite news |url=https://i.imgci.com/link_to_database/ARCHIVE/CRICKET_NEWS/1998/OCT/ACA_HISTORY_01OCT1998.html |first=Cois |last=du Plooy |title=History of the Africa Cricket Association |date=१ ऑक्टोबर १९९८ |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२९ सप्टेंबर २०२२ |archive-date=२० जुलै २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230720134830/https://i.imgci.com/link_to_database/ARCHIVE/CRICKET_NEWS/1998/OCT/ACA_HISTORY_01OCT1998.html |url-status=live}}</ref> [[युरोप क्रिकेट समिती]] ही युनायटेड किंग्डम वगळता युरोपमधील क्रिकेटचे व्यवस्थापन करत होती. २००८ मध्ये तिची जागा आयसीसी युरोपने घेतली आणि नंतर २०१० मध्ये ती विसर्जित करण्यात आली.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/european-programme-for-2010-announced-616520 |title=European programme for 2010 announced |work=[[क्रिकइन्फो]] |author=Martin Williamson |date=२५ फेब्रुवारी २०१३ |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=६ डिसेंबर २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206130832/https://www.espncricinfo.com/story/european-programme-for-2010-announced-616520 |url-status=live}}</ref> === पूर्ण सदस्य === [[File:International Cricket Council members (by status) Current.svg|thumb|सदस्यत्वाच्या दर्जानुसार सध्याचे आयसीसी सदस्य:<br /> {{Color box|#ff0000|border=darkgray}} पूर्ण सदस्य<br /> {{Color box|#ff6600|border=darkgray}} [[एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]] दर्जा असलेले सहयोगी सदस्य<br /> {{Color box|#ff9900|border=darkgray}} सहयोगी सदस्य<br /> {{Color box|#333333|border=darkgray}} माजी किंवा निलंबित सदस्य<br /> {{Color box|#cccccc|border=darkgray}} सदस्य नसलेले]] पूर्ण सदस्यांमध्ये आयसीसीमध्ये पूर्ण मतदान हक्क असलेल्या आणि अधिकृत कसोटी सामने खेळणाऱ्या संघांच्या १२ प्रशासकीय संस्थांचा समावेश होतो.<ref name="Members"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश ! संघ ! प्रशासकीय संस्था ! पूर्ण सदस्यत्वापासून ! कसोटी दर्जापासून ! प्रदेश |- | १ | {{flag|इंग्लंड}} | [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इंग्लंड महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[इंग्लंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[इंग्लंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] | १५ जून १९०९ | १५ मार्च १८७७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २ | {{flag|ऑस्ट्रेलिया}} | [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[ऑस्ट्रेलिया १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[ऑस्ट्रेलिया १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया]] | १५ जून १९०९ | १५ मार्च १८७७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ३ | {{flag|दक्षिण आफ्रिका}} | [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट दक्षिण आफ्रिका]] | १५ जून १९०९ | १२ मार्च १८८९ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४ | {{cr|WIN}} | [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[वेस्ट इंडीज राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[वेस्ट इंडीज १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[वेस्ट इंडीज १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]] | ३१ मे १९२६ | २३ जून १९२८ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ५ | {{flag|न्यू झीलंड}} | [[न्यू झीलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[न्यू झीलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[न्यूझीलंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[न्यू झीलंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[न्यू झीलंड क्रिकेट]] | ३१ मे १९२६ | १० जानेवारी १९३० | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ६ | {{flag|भारत}} | [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[भारत १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[भारत १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]] | ३१ मे १९२६ | २५ जून १९३२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७ | {{flag|पाकिस्तान}} | [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[पाकिस्तान १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[पाकिस्तान १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] | २८ जुलै १९५२ | १६ ऑक्टोबर १९५२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८ | {{flag|श्रीलंका}} | [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[श्रीलंका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[श्रीलंका १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[श्रीलंका क्रिकेट]] | २१ जुलै १९८१ | २१ जुलै १९८१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९ | {{flag|झिम्बाब्वे}} | [[झिम्बाब्वे राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[झिम्बाब्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[झिम्बाब्वे क्रिकेट]] | ६ जुलै १९९२ | १८ ऑक्टोबर १९९२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १० | {{flag|बांगलादेश}} | [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[बांगलादेश १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[बांगलादेश १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड]] | २६ जून २००० | १० नोव्हेंबर २००० | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ११ | {{flag|आयर्लंड}} | [[आयर्लंड क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[आयर्लंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[आयर्लंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट आयर्लंड]] | २२ जून २०१७ | ११ मे २०१८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | १२ | {{flag|अफगाणिस्तान|२०१३}} | [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[अफगाणिस्तान १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] | [[अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] | २२ जून २०१७ | १४ जून २०१८ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |} === सहयोगी सदस्य === सहयोगी सदस्यांमध्ये अशा देशांतील ९९ प्रशासकीय संस्थांचा समावेश होतो, जिथे क्रिकेट सुस्थापित आणि संघटित आहे, परंतु त्यांना पूर्ण सदस्यत्व देण्यात आलेले नाही.<ref name="Members"/> यांपैकी आठ सहयोगी संघांना एकदिवसीय दर्जा आहे आणि त्यांचा [[आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी|आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी]]त समावेश आहे.<ref name="Members"/><ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |title=Team rankings, Men ODIs |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=१७ फेब्रुवारी २०२६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260217055817/https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |url-status=live}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश ! प्रशासकीय संस्था ! सहयोगी सदस्यत्वापासून ! एकदिवसीय दर्जापासून ! प्रदेश |- | १ | {{country|नेदरलँड्स}} | [[रॉयल डच क्रिकेट असोसिएशन]] | style="text-align:center;" | १९६६ | style="text-align:center;" | २०१८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २ | {{country|कॅनडा}} | [[क्रिकेट कॅनडा]] | style="text-align:center;" | १९६८ | style="text-align:center;" | २०२३ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ३ | {{country|संयुक्त अरब अमिराती}} | [[अमिराती क्रिकेट बोर्ड]] | style="text-align:center;" | १९९० | style="text-align:center;" | २०१४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४ | {{country|नामिबिया}} | [[क्रिकेट नामिबिया]] | style="text-align:center;" | १९९२ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५ | {{country|स्कॉटलंड}} | [[क्रिकेट स्कॉटलंड]] | style="text-align:center;" | १९९४ | style="text-align:center;" | २००५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६ | {{country|नेपाळ}} | [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन]] | style="text-align:center;" | १९९६ | style="text-align:center;" | २०१८ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७ | {{country|ओमान}} | [[ओमान क्रिकेट]] | style="text-align:center;" | २०१४ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८ | {{country|अमेरिका}} | [[यूएसए क्रिकेट]] | style="text-align:center;" | २०१९ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |} {{collapse top|सहयोगी देश}} {| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश<ref name="Members"/> ! संघ ! प्रशासकीय संस्था ! संलग्न सदस्यत्व{{efn|देशाला संलग्न सदस्यत्व मिळाल्याचे वर्ष. हा सहयोगी सदस्यत्वापेक्षा खालचा सदस्यत्वाचा स्तर होता. नंतर हे दोन्ही स्तर एकत्र करण्यात आले.}} ! सहयोगी सदस्यत्व ! प्रदेश |- | १ | {{country|आर्जेन्टिना}} | [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[अर्जेंटिना क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २ | {{country|ऑस्ट्रिया}} | [[ऑस्ट्रिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऑस्ट्रिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ऑस्ट्रियन क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३ | {{country|बहामास}} | [[बहामास राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बहामास क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ४ | {{country|बहरैन}} | [[बहरैन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बहरैन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बहारीन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५ | {{country|बेल्जियम}} | [[बेल्जियम राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बेल्जियम राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बेल्जियम क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९१ | २००५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६ | {{country|बेलीझ}} | [[बेलीझ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बेलीझ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बेलीझ नॅशनल क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ७ | {{country|बर्म्युडा}} | [[बर्म्युडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बर्म्युडा महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • [[बर्म्युडा राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[बर्म्युडा क्रिकेट बोर्ड]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ८ | {{country|भूतान}} | [[भूतान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[भूतान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[भूतान क्रिकेट परिषद बोर्ड]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९ | {{country|बोत्स्वाना}} | [[बोत्स्वाना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बोत्स्वाना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २००५ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १० | {{country|ब्राझील}} | [[ब्राझिल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ब्राझिल राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ब्राझिलियन क्रिकेट कॉन्फेडरेशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ११ | {{country|बल्गेरिया}} | [[बल्गेरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बल्गेरिया महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[बल्गेरियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | १२ | {{country|कंबोडिया}} | [[कंबोडिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कंबोडिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कंबोडिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २०२२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | १३ | {{country|कामेरून}} | [[कामेरून राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कामेरून राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कॅमेरून क्रिकेट फेडरेशन]] | २००७ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १४ | {{country|कॅनडा}} | [[कॅनडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कॅनडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[कॅनडा १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट कॅनडा]] | लागू नाही | १९६८ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १५ | {{country|केमन द्वीपसमूह}} | [[केमन द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[केमन द्वीपसमूह महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[केमन द्वीपसमूह क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९७ | २००२ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १६ | {{country|चिली}} | [[चिले राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[चिले राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[चिली क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १७ | {{country|चीन}} | [[चीन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[चीन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[चीनी क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | १८ | {{country|कूक द्वीपसमूह}} | [[कूक द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कूक द्वीपसमूह राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कुक द्वीपसमूह क्रिकेट असोसिएशन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | १९ | {{country|कोस्टा रिका}} | [[कोस्टा रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कोस्टा रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कोस्टा रिका क्रिकेट फेडरेशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २० | {{country|क्रोएशिया}} | [[क्रोएशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रोएशियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००१ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २१ | {{country|सायप्रस}} | [[सायप्रस राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सायप्रस क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९९ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २२ | {{country|चेक प्रजासत्ताक}} | [[चेक प्रजासत्ताक राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[चेक क्रिकेट युनियन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २३ | {{country|डेन्मार्क}} | [[डेन्मार्क राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[डेन्मार्क राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[डेन्मार्क राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[डॅनिश क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २४ | {{country|एस्टोनिया}} | [[एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[एस्टोनिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[एस्टोनियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २५ | {{country|इस्वाटिनी}} | [[इस्वाटिनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इस्वाटिनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्वातीनी क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | २६ | {{country|फॉकलंड द्वीपसमूह}} | [[फॉकलंड द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[फॉकलंड क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २७ | {{country|फिजी}} | [[फिजी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिजी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[फिजी राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट फिजी]] | लागू नाही | १९६५ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | २८ | {{country|फिनलंड}} | [[फिनलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिनलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट फिनलंड]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २९ | {{country|फ्रान्स}} | [[फ्रान्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फ्रान्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[असोसिएशन फ्रांस क्रिकेट]] | १९८७ | १९९८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३० | {{country|गांबिया}} | [[गांबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[गांबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[गॅम्बिया क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ३१ | {{country|जर्मनी}} | [[जर्मनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जर्मनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[जर्मन क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९१ | १९९९ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३२ | {{country|घाना}} | [[घाना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[घाना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[घाना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ३३ | {{country|जिब्राल्टर}} | [[जिब्राल्टर राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[जिब्राल्टर क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६९ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३४ | {{country|ग्रीस}} | [[ग्रीस राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ग्रीस राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[हेलेनिक क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३५ | {{country|गर्न्सी}} | [[गर्न्सी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[गर्न्सी महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[ग्वेर्नसे क्रिकेट बोर्ड]] | २००५ | २००८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३६ | {{country|हाँग काँग}} | [[हाँग काँग राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[हाँग काँग राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[हाँग काँग राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट हाँग काँग]] | लागू नाही | १९६९ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ३७ | {{country|हंगेरी}} | [[हंगेरी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[हंगेरियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २०१२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३८ | {{country|इंडोनेशिया}} | [[इंडोनेशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इंडोनेशिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट इंडोनेशिया]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]]/[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ३९ | {{country|इराण}} | [[इराण राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इराण महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्लामिक रिपब्लिक ऑफ इराण क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४० | {{country|आइल ऑफ मान}} | [[आईल ऑफ मान क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आईल ऑफ मान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[आयल ऑफ मॅन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४१ | {{country|इस्रायल}} | [[इस्रायल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्रायल क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४२ | {{country|इटली}} | [[इटली राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इटली राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इटालियन क्रिकेट फेडरेशन]] | १९८४ | १९९५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४३ | {{country|कोत द'ईवोआर}} | [[आयवरी कोस्ट राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[आयव्हरी कोस्ट क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४४ | {{country|जपान}} | [[जपान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जपान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[जपान राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[जपान क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८९ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]]/[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ४५ | {{country|जर्सी}} | [[जर्सी क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जर्सी महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[जर्सी क्रिकेट बोर्ड]] | २००५ | २००७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४६ | {{country|केन्या}} | [[केन्या राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[केन्या राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[केन्या राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट केन्या]] | लागू नाही | १९८१ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४७ | {{country|कुवेत}} | [[कुवेत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कुवेत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[कुवेत राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट कुवेत]] | १९९८ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४८ | {{country|लेसोथो}} | [[लेसोथो राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[लेसोथो राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[लेसोथो क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४९ | {{country|लक्झेंबर्ग}} | [[लक्झेंबर्ग राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[लक्झेंबर्ग क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ५० | {{country|मलावी}} | [[मलावी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मलावी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट मलावी]] | १९९८ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५१ | {{country|मलेशिया}} | [[मलेशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मलेशिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[मलेशिया १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[मलेशियन क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५२ | {{country|मालदीव}} | [[मालदीव राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मालदीव राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[मालदीव क्रिकेट बोर्ड]] | १९९८ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५३ | {{country|माली}} | [[माली राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[माली राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मालियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००५ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५४ | {{country|माल्टा}} | [[माल्टा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[माल्टा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[माल्टा क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ५५ | {{country|मॉरिशस}} | [[मॉरिशस क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मॉरिशस क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२६ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५६ | {{country|मेक्सिको}} | [[मेक्सिको राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मेक्सिको राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मेक्सिको क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ५७ | {{country|मंगोलिया}} | [[मंगोलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मंगोलिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २०२१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५८ | {{country|मोझांबिक}} | [[मोझांबिक राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मोझांबिक राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[मोझांबिकन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५९ | {{country|म्यानमार}} | [[म्यानमार राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[म्यानमार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[म्यानमार क्रिकेट फेडरेशन]] | २००६ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६० | {{country|नामिबिया}} | [[नामिबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नामिबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नामिबिया राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट नामिबिया]] | लागू नाही | १९९२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ६१ | {{country|नेपाळ}} | [[नेपाळ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नेपाळ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नेपाळ राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८८ | १९९६ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६२ | {{country|नेदरलँड्स}} | [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[रॉयल डच क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६३ | {{country|नायजेरिया}} | [[नायजेरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नायजेरिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नायजेरिया राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २००२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ६४ | {{country|नॉर्वे}} | [[नॉर्वे राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नॉर्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[नॉर्वेजियन क्रिकेट बोर्ड]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६५ | {{country|ओमान}} | [[ओमान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ओमान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[ओमान क्रिकेट]] | २००० | २०१४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६६ | {{country|पनामा}} | [[पनामा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पनामा क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ६७ | {{country|पापुआ न्यू गिनी}} | [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट पीएनजी]] | लागू नाही | १९७३ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ६८ | {{country|पेरू}} | [[पेरू राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पेरू राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पेरू क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ६९ | {{country|फिलिपिन्स}} | [[फिलिपिन्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिलिपिन्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[फिलिपाइन्स क्रिकेट असोसिएशन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ७० | {{country|पोर्तुगाल}} | [[पोर्तुगाल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पोर्तुगीज क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९६ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७१ | {{country|कतार}} | [[कतार राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कतार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[कतार क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९९ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७२ | {{country|रोमेनिया}} | [[रोमेनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[रोमेनिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट रोमानिया]] | २०१३ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७३ | {{country|रवांडा}} | [[ऱ्वांडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऱ्वांडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[रवांडा क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ७४ | {{country|सेंट हेलेना}} | [[सेंट हेलेना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सेंट हेलेना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ७५ | {{country|सामोआ}} | [[सामोआ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सामो‌आ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सामोआ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटना]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ७६ | {{country|सौदी अरेबिया}} | [[सौदी अरेबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सौदी अरेबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सौदी अरेबिया क्रिकेट फेडरेशन]] | २००३ | २०१६ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७७ | {{country|स्कॉटलंड}} | [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट स्कॉटलंड]] | लागू नाही | १९९४ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७८ | {{country|सर्बिया}} | [[सर्बिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सर्बिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सर्बियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २०१५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७९ | {{country|सेशेल्स}} | [[सेशेल्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सेशेल्स क्रिकेट असोसिएशन]] | २०१० | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ८० | {{country|सियेरा लिओन}} | [[सियेरा लिओन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सियेरा लिओन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सिएरा लिओन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ८१ | {{country|सिंगापूर}} | [[सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सिंगापूर राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सिंगापूर क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८२ | {{country|स्लोव्हेनिया}} | [[स्लोव्हेनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[स्लोव्हेनियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८३ | {{country|दक्षिण कोरिया}} | [[दक्षिण कोरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[दक्षिण कोरिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कोरिया क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ८४ | {{country|स्पेन}} | [[स्पेन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्पेन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट स्पेन]] | १९९२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८५ | {{country|सुरिनाम}} | [[सुरिनाम राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सुरीनाम क्रिकेट बोर्ड]] | २००२ | २०११ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ८६ | {{country|स्वीडन}} | [[स्वीडन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्वीडन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[स्वीडिश क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९७ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८७ | {{country|स्वित्झर्लंड}} | [[स्वित्झर्लंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट स्वित्झर्लंड]] | १९८५{{efn|स्वित्झर्लंडला १९८५ मध्ये सदस्यत्व देण्यात आले होते, परंतु २०१२ मध्ये त्याला आयसीसीमधून वगळण्यात आले.<ref>{{cite news |url=https://www.cricketswitzerland.ch/news/2012/2012-icc-expel-switzerland/ |title=ICC expel Switzerland |publisher=Cricket Switzerland |date=२०१२ |access-date=२२ जुलै २०२० |archive-date=२२ जुलै २०२० |archive-url=https://web.archive.org/web/20200722114058/https://www.cricketswitzerland.ch/news/2012/2012-icc-expel-switzerland/ |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cricketcountry.com/articles/when-switzerland-became-first-country-to-have-icc-affiliate-status-revoked-149260 |title=When Switzerland became the first country to have its ICC affiliate status revoked |publisher=Cricket Country |date=२६ जून २०१६ |access-date=२२ जुलै २०२०}}</ref> त्यानंतर जुलै २०२१ मध्ये स्वित्झर्लंडला पुन्हा सदस्यत्व देण्यात आले.<ref name="ICC-July21">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/2190752 |title=Get to know the ICC's three newest Members |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१८ जुलै २०२१ |archive-date=१८ जुलै २०२१ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718123143/https://www.icc-cricket.com/news/2190752 |url-status=live}}</ref>}} | २०२१ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८८ | {{country|ताजिकिस्तान}} | [[ताजिकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ताजिकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ताजिकिस्तान क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८९ | {{country|टांझानिया}} | [[टांझानिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[टांझानिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[टांझानिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २००१ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ९० | {{country|थायलंड}} | [[थायलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[थायलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट असोसिएशन ऑफ थायलंड]] | १९९५ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९१ | {{country|पूर्व तिमोर}} | [[पूर्व तिमोर क्रिकेट संघ|पुरुष]] • महिला • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | पूर्व तिमोर क्रिकेट महासंघ | लागू नाही | २०२५ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ९२ | {{country|तुर्की}} | [[तुर्की राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[तुर्की राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट तुर्की]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ९३ | {{country|टर्क्स आणि कैकास द्वीपसमूह}} | [[टर्क आणि कैकोस द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[तुर्क आणि कैकोस क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ९४ | {{country|युगांडा}} | [[युगांडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[युगांडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[युगांडा राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[युगांडा क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९९८ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ९५ | {{country|संयुक्त अरब अमिराती}} | [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[अमिराती क्रिकेट बोर्ड]] | १९८९ | १९९० | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९६ | {{country|अमेरिका}} | [[युनायटेड स्टेट्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[अमेरिका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[यूएसए क्रिकेट]] | लागू नाही | १९६५{{efn|अमेरिकेला १९६५ मध्ये [[युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका क्रिकेट असोसिएशन]]च्या प्रशासनाखाली सहयोगी सदस्यत्व देण्यात आले होते. त्या संस्थेला सप्टेंबर २०१७ मध्ये आयसीसीमधून वगळण्यात आले. यूएसए क्रिकेटला जानेवारी २०१९ मध्ये सदस्यत्व देण्यात आले.}}<br />२०१९ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ९७ | {{country|उझबेकिस्तान}} | [[उझबेकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[उझबेकिस्तान क्रिकेट महासंघ]] | लागू नाही | २०२२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९८ | {{country|व्हानुआतू}} | [[व्हानुआतू राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[व्हानुआतू राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[वानुआटू क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९५ | २००९ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ९९ | {{country|झांबिया}} | [[झांबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[झांबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[झांबिया क्रिकेट युनियन]] | लागू नाही | २०२५ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |} {{cob}} ==स्थान== [[Image:ICC Dubai 1.jpg|thumb|200px|right|[[दुबई]] मधील आयसीसी कार्यालय]] त्याच्या निर्मितीपासून, आयसीसीचे [[लॉर्ड्स क्रिकेट ग्राउंड]] हे त्याचे घर होते आणि १९९३ मध्ये त्याचे कार्यालय मैदानाच्या नर्सरीच्या शेवटी असलेल्या "क्लॉक टॉवर" इमारतीत हलवले. एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटच्या विश्वचषकाच्या हक्कांचे व्यावसायिक शोषण करून स्वतंत्रपणे चालवल्या जाणाऱ्या आयसीसीला सुरुवातीला निधी दिला गेला. सर्व सदस्य देशांचे युनायटेड किंगडमसोबत दुहेरी-कर करार नसल्यामुळे, आयसीसी डेव्हलपमेंट (इंटरनॅशनल) प्रा.लि, यूके बाहेर आयडीआय म्हणून ओळखले जाते. हे जानेवारी १९९४ मध्ये स्थापित केले गेले आणि मोनॅको येथे आधारित होते. बाकी नव्वदच्या दशकात आयडीआयचा कारभार हा माफक कारभार होता. परंतु २००१ ते २००८ पर्यंतच्या सर्व आयसीसी इव्हेंट्सच्या अधिकारांच्या बंडलच्या वाटाघाटीमुळे, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट आणि आयसीसी सदस्य देशांना उपलब्ध महसूल मोठ्या प्रमाणात वाढला. यामुळे मोनॅकोमध्ये आयडीआयद्वारे नियुक्त व्यावसायिक कर्मचाऱ्यांच्या संख्येत वाढ झाली. लॉर्ड्सवर राहिलेल्या कौन्सिलच्या क्रिकेट प्रशासकांना मोनॅकोमधील त्यांच्या व्यावसायिक सहकाऱ्यांपासून वेगळे करण्यात आले याचाही तोटा झाला. परिषदेने त्यांच्या व्यावसायिक उत्पन्नाचे करापासून संरक्षण करताना त्यांचे सर्व कर्मचारी एकाच कार्यालयात एकत्र आणण्याचे मार्ग शोधण्याचा निर्णय घेतला. लॉर्ड्स येथे राहण्याच्या पर्यायाची चौकशी करण्यात आली आणि स्पोर्ट इंग्लंडच्या माध्यमातून ब्रिटिश सरकारला विनंती करण्यात आली की, आयसीसीला त्यांचे सर्व कर्मचारी (व्यावसायिक बाबींवर काम करणाऱ्यांसह) लंडनमध्ये ठेवण्याची परवानगी द्यावी - परंतु त्याच्या व्यावसायिक उत्पन्नावर कॉर्पोरेशन कर यूकेला पैसे देण्यापासून विशेष सूट देण्यात यावी. ब्रिटिश सरकार एक उदाहरण तयार करण्यास तयार नव्हते आणि ही विनंती मान्य करणार नाही. परिणामी, आयसीसीने इतर ठिकाणांची तपासणी केली आणि अखेरीस [[संयुक्त अरब अमिराती]]मधील [[दुबई]] शहरात स्थायिक झाले. ब्रिटिश व्हर्जिन आयलंडमध्येही आयसीसी नोंदणीकृत आहे. ऑगस्ट २००५ मध्ये, आयसीसीने त्यांची कार्यालये दुबईला हलवली आणि त्यानंतर लॉर्ड्स आणि मोनॅको येथील कार्यालये बंद केली. आयसीसीच्या कार्यकारी मंडळाने बाजूने ११-१ मत दिल्यानंतर दुबईला हलविण्यात आले.<ref>{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/cricket/4326601.stm | work=BBC News | title=Cricket chiefs move base to Dubai | date=7 March 2005}}</ref> आयसीसीच्या दुबईला जाण्याचा मुख्य चालक त्याच्या मुख्य कर्मचाऱ्यांना एकाच कर-कार्यक्षम ठिकाणी एकत्र आणण्याची इच्छा होती, तर दुय्यम कारण म्हणजे आयसीसीच्या जवळ कार्यालये हलवण्याची इच्छा. लॉर्ड्स हे तार्किक ठिकाण होते जेव्हा आयसीसीचे व्यवस्थापन मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब (एमसीसी) द्वारे केले जात होते (१९९३ पर्यंत अशी परिस्थिती होती). परंतु जागतिक क्रिकेटमध्ये भारत आणि पाकिस्तानच्या वाढत्या सामर्थ्याने ब्रिटिश खाजगी सदस्यांच्या क्लबने (एमसीसी) आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटवर सतत नियंत्रण ठेवणे अनाक्रोनिक आणि टिकाऊ बनवले आहे. १९९३ मध्ये झालेल्या बदलांचा आणि सुधारणांचा थेट परिणाम म्हणजे लॉर्ड्सपासून अधिक तटस्थ ठिकाणी जाणे.<ref>{{cite web|url=http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/GD23Df05.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20050422140355/http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/GD23Df05.html|url-status=unfit|archive-date=22 April 2005|title= Cricket's home moves closer to the money|work=[[एशिया टाइम्स ऑनलाइन]]| date=23 April 2005|access-date=18 August 2017}}</ref> ==उत्पन्नाची निर्मिती== आयसीसी आयोजीत केलेल्या स्पर्धांमधून उत्पन्न मिळवते, प्रामुख्याने [[क्रिकेट विश्वचषक]], आणि त्या उत्पन्नातील बहुतांश भाग ते सदस्यांना वितरीत करते. २००७ आणि २०१५ दरम्यान वर्ल्ड कपचे प्रायोजकत्व आणि दूरचित्रवाणी अधिकार यूएस$१.६ अब्जाहून अधिक कमावले, जे आतापर्यंत आयसीसीचे मुख्य उत्पन्नाचे स्रोत होते.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/current/story/271994.html |title=ICC rights go to ESPN-Star|publisher=[[ईएसपीएन]] | work=[[क्रिकइन्फो]]|date= 9 December 2006|access-date=8 May 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/276853.html |title=ICC set to cash in on sponsorship rights |publisher=[[ईएसपीएन]] | work=[[क्रिकइन्फो]] |date= 18 January 2007|access-date=8 May 2011}}</ref> ३१ डिसेंबर २००७ पर्यंतच्या नऊ महिन्यांच्या लेखा कालावधीत आयसीसीचे परिचालन उत्पन्न $१२.६६ दशलक्ष होते, मुख्यत्वे सदस्य सदस्यता आणि प्रायोजकत्वातून. याउलट, इव्हेंटचे उत्पन्न यूएस$२८५.८७ दशलक्ष होते, ज्यात २००७ विश्वचषकातील $२३९ दशलक्ष समाविष्ट होते. या कालावधीत $६.६९५ दशलक्ष गुंतवणुकीचे उत्पन्न देखील होते. २०२२ मध्ये आयसीसीने निव्वळ उत्पन्न म्हणून यूएस$२०८,३७५,००० उत्पन्न केले.<ref>[https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2023/05/10/87728b20-b1ea-469d-871b-f42d5bfee10f/ICC-Consolidated-Financial-Statements-2022.pdf THE INTERNATIONAL CRICKET COUNCIL LIMITED AND ITS SUBSIDIARIES, CONSOLIDATED FINANCIAL STATEMENTS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230517210125/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2023/05/10/87728b20-b1ea-469d-871b-f42d5bfee10f/ICC-Consolidated-Financial-Statements-2022.pdf |date=2023-05-17 }} 31 December 2022</ref> आयसीसीकडे द्विपक्षीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामन्यांमधून ([[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]], [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] आणि [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]]) कोणतेही उत्पन्न नाही, जे बहुतेक आंतरराष्ट्रीय खेळाचे वेळापत्रक बनवतात, कारण ते त्याच्या सदस्यांच्या मालकीचे आणि चालवतात. विश्वचषकातील कमाई वाढवण्यासाठी त्याने इतर नवीन कार्यक्रम तयार करण्याचा प्रयत्न केला आहे. यामध्ये २००५ मध्ये ऑस्ट्रेलियामध्ये खेळलेल्या [[आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] आणि [[आयसीसी सुपर सीरिज]]चा समावेश आहे. मात्र, या स्पर्धांना आयसीसीच्या अपेक्षेप्रमाणे यश मिळालेले नाही. सुपर सिरीजला मोठ्या प्रमाणावर अपयश म्हणून पाहिले गेले आणि त्याची पुनरावृत्ती होण्याची अपेक्षा नाही आणि भारताने २००६ मध्ये चॅम्पियन्स ट्रॉफी रद्द करण्याची मागणी केली.<ref>{{cite news| url=http://www.theage.com.au/news/cricket/biggest-player-in-the-game-flexes-muscle/2006/01/06/1136387626870.html | location=Melbourne | work=[[The Age]] | title=Biggest player in the game flexes muscle | date=7 January 2006}}</ref> चॅम्पियन्स ट्रॉफी २००४ इव्हेंटचा उल्लेख विस्डेन २००५ मध्ये संपादकाने "टूर्नामेंटचा टर्की" आणि "फियास्को" म्हणून केला होता; २००६ च्या कार्यक्रमाला नवीन स्वरूपामुळे मोठे यश म्हणून पाहिले जात असले तरी.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/267074.html |title=ICC President thanks India for "outstanding" ICC Champions Trophy | author=Murgatroyd, Brian / ICC|publisher=ESPN | work=Cricinfo |date= 6 November 2006|access-date=18 August 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/267074.html |title=When the cricket did all the talking |publisher=ESPN | work=Cricinfo |date= 7 November 2006|access-date=18 August 2017}}</ref> [[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२००७ मध्ये]] पहिल्यांदा खेळला गेलेला [[आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०]] यशस्वी ठरला. आयसीसीची सध्याची योजना दरवर्षी आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा आयोजित करणे आहे, ज्यामध्ये सम संख्येच्या वर्षांत खेळला जाणारा ट्वेंटी-२० विश्वचषक, [[उन्हाळी ऑलिम्पिक खेळ|ऑलिम्पिक खेळांच्या]] आदल्या वर्षी होणारा विश्वचषक आणि सायकलच्या उर्वरित वर्षात आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी आयोजित केली जाईल. हे चक्र [[२०१० आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२०१०]] मध्ये सुरू झाले, [[२००९ आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२००९]] स्पर्धेच्या एका वर्षानंतर. == आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा == === आयसीसी इव्हेंट्स === आयसीसी पुरुष, महिला आणि अंडर-१९ राष्ट्रीय संघांसाठी विविध आंतरराष्ट्रीय '''''[[कसोटी क्रिकेट|कसोटी]]''''', '''''[[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]]''''' आणि '''''[[ट्वेन्टी-२० आंतरराष्ट्रीय|ट्वेन्टी-२०]]''''' क्रिकेट स्पर्धांचे आयोजन करते. तपशील खालील तक्त्यामध्ये सादर केले आहेत: {| class="wikitable" |+ !स्पर्धा !नवीनतम आवृत्ती !स्वरूप !चॅम्पियन्स !पुढील आवृत्ती |- | colspan="5" |'''पुरुष''' |- |[[आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप]] |[[२०२१-२०२३ आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप|२०२१-२३]] {{Flagicon|England}} |[[कसोटी क्रिकेट|कसोटी]] |style="background:#ddeeff"|{{Cr|Australia}} |[[२०२३-२०२५ आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप|२०२३-२५]] {{Flagicon|England}} |- |[[क्रिकेट विश्वचषक|आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक]] |[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] {{Flagicon|India}} | rowspan="2" |[[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|वनडे]] |style="background:#ddeeff"|{{Cr|Australia}} |[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]] {{Flagicon|South Africa}} {{Flagicon|Zimbabwe}} {{Flagicon|Namibia}} |- |[[आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |[[२०१७ आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी|२०१७]] {{Flagicon|England}} {{Flagicon|Wales}} |style="background:#ddeeff"|{{Cr|Pakistan}} |[[२०२५ आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी|२०२५]] {{Flagicon|Pakistan}} |- |[[आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक|आयसीसी टी-२० विश्वचषक]] |[[२०२४ आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक|२०२४]] {{Flagicon|West Indies}} {{Flagicon|United States}} |[[ट्वेन्टी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२०आ]] |style="background:#ddeeff"|{{Cr|India}} |[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक|२०२६]] {{Flagicon|India}} {{Flagicon|Sri Lanka}} |- | colspan="5" |'''महिला''' |- |[[महिला क्रिकेट विश्वचषक|आयसीसी महिला क्रिकेट विश्वचषक]] |[[२०२२ महिला क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]] {{Flagicon|NZ}} |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|म.वनडे]] |style="background:#ddeeff"|{{Crw|Australia}} |[[२०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषक|२०२५]] {{Flagicon|IND}} |- |[[आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक]] |[[२०२३ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक|२०२३]] {{Flagicon|SA}} | rowspan="2" |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |style="background:#ddeeff"|{{Crw|Australia}} |[[२०२४ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक|२०२४]] {{Flagicon|BAN}} |- |[[आयसीसी महिला टी-२० चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |[[आयसीसी महिला टी-२० चॅम्पियन्स ट्रॉफी|२०२७]] {{Flagicon|SL}} |टीबीडी |२०३१ |- | colspan="5" |'''अंडर-१९''' |- |[[अंडर-१९ पुरुष क्रिकेट विश्वचषक|आयसीसी पुरुष अंडर-१९ विश्वचषक]] |[[२०२४ अंडर-१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]] {{Flagicon|SA}} |[[मर्यादित षटकांचे क्रिकेट|५० षटके]] |style="background:#ddeeff"|{{Cr19|Australia}} |[[२०२६ अंडर-१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]] {{Flagicon|ZIM}} {{Flagicon|NAM}} |- |[[अंडर-१९ महिला टी-२० विश्वचषक|आयसीसी महिला अंडर-१९ टी-२० विश्वचषक]] |[[२०२३ आयसीसी अंडर-१९ महिला टी-२० विश्वचषक संघ|२०२३]] {{Flagicon|SA}} |[[मर्यादित षटकांचे क्रिकेट|टी-२०]] |style="background:#ddeeff"|{{Crw19|India}} |[[२०२५ अंडर-१९ महिला टी-२० विश्वचषक|२०२५]] {{Flagicon|MAS}} {{Flagicon|THA}} |} याव्यतिरिक्त, आयसीसी [[कॉमनवेल्थ गेम्स फेडरेशन]] आणि [[आंतरराष्ट्रीय ऑलिम्पिक समिती]] यांच्या संयुक्त विद्यमाने अनुक्रमे [[राष्ट्रकुल खेळ#राष्ट्रकुल खेळांची यादी|राष्ट्रकुल स्पर्धेत महिलांसाठी ट्वेंटी-२० क्रिकेट स्पर्धा]] आणि [[उन्हाळी ऑलिंपिकमध्ये क्रिकेट]] (दोन्हींसाठी) देखील आयोजित करते. === पात्रता === आयसीसी विविध आंतरराष्ट्रीय मुख्य स्पर्धांसाठी पात्रता स्पर्धा आयोजित करते. {| class="wikitable" |+ !स्वरूप !वनडे !टी२०आ |- | rowspan="2" |पुरुष |[[आयसीसी विश्वचषक पात्रता|आयसीसी पुरुष क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] | rowspan="2" |[[आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक पात्रता]], [[२०२४ आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक पात्रता|प्रादेशिक पात्रता]] |- |[[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग]] ''<small>(आता निकामी)</small>'' |- | rowspan="2" |महिला |[[महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता|आयसीसी महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] | rowspan="2" |[[आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक पात्रता]] |- |[[आयसीसी महिला चॅम्पियनशिप]] |} [[२०२४ आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक]]पासून, यापुढे जागतिक पात्रता स्पर्धा होणार नाही आणि संघ त्यांच्या मागील [[आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक|टी-२० विश्वचषक]] आणि प्रादेशिक पात्रता स्पर्धेतील कामगिरीच्या आधारावर थेट पात्र ठरतील. === लीग === आयसीसी सहयोगी संघांसाठी विश्वचषक पात्रता लीग आयोजित करते. पदोन्नती आणि निर्वासन असलेली द्वि-स्तरीय लीग प्रणाली जिथे सर्वोत्तम कामगिरी करणारे संघ [[आयसीसी पुरुष क्रिकेट विश्वचषक पात्रता|आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] फेरीसाठी पात्र ठरतात. {| class="wikitable" !स्तर !लीग !संघ !वर्तमान आवृत्ती |- |१ |[[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] |८ |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २|२०२४-२०२६]] |- |२ |[[आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड कप चॅलेंज लीग|आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड कप चॅलेंज लीग]] |१२ |[[२०२३-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग|२०२३-२०२६]] |} याव्यतिरिक्त, दोन प्लेऑफ स्पर्धा आहेत जे विश्वचषक पात्रता प्रक्रियेचा भाग आहेत आणि मूलत: वर नमूद केलेल्या लीगशी जोडलेले आहेत. * [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता प्ले-ऑफ|आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक पात्रता प्लेऑफ]] * [[२०२४ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग प्ले-ऑफ|आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग प्लेऑफ]] == नियम आणि नियमन == आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळण्याच्या परिस्थिती, गोलंदाजी पुनरावलोकने आणि इतर आयसीसी नियमांचे निरीक्षण करते. आयसीसी कडे क्रिकेटच्या कायद्यांचा कॉपीराइट नाही: फक्त [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब|एमसीसी]] [[क्रिकेटचे कायदे|कायदे]] बदलू शकतात, जरी हे सहसा खेळाच्या जागतिक प्रशासकीय मंडळाशी सल्लामसलत करून केले जाते.{{Citation needed|date=September 2021}} आयसीसी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटसाठी खेळण्याच्या परिस्थितीचा एक संच राखते ज्यात कायद्यांमध्ये किरकोळ सुधारणा केल्या जातात. त्यांच्याकडे एक "आचारसंहिता" देखील आहे ज्याचे आंतरराष्ट्रीय सामन्यांमधील संघ आणि खेळाडूंनी पालन करणे आवश्यक आहे. या संहितेचे उल्लंघन झाल्यास आयसीसी प्रतिबंध लागू करू शकते, सामान्यतः दंड. २००८ मध्ये आयसीसीने खेळाडूंवर १९ दंड ठोठावले होते. आयसीसी ने खेळण्याच्या स्थितीतील बदलांची घोषणा केली.<ref>{{Cite web |title=ICC announces changes to Playing Conditions |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/3345813 |access-date=2023-07-04 |website=www.icc-cricket.com |language=en}}</ref> ==पंच आणि सामनाधिकारी== आयसीसी आंतरराष्ट्रीय [[पंच (क्रिकेट)|पंच]] आणि सामनाधिकारी नियुक्त करते जे सर्व मंजूर कसोटी सामने, एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय आणि ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय सामन्यात काम करतात. आयसीसी पंचांचे तीन पॅनेल चालवते: [[आयसीसी पंचांचे एलिट पॅनेल|एलिट पॅनेल]], [[पंच आणि सामनाधिकारी आंतरराष्ट्रीय पॅनेल|आंतरराष्ट्रीय पॅनेल]], [[आयसीसी असोसिएट्स आणि एफिलिएट्स अंपायर पॅनल|सहयोगी आणि संलग्न पॅनेल]]. मार्च २०१२ पर्यंत, एलिट पॅनेलमध्ये बारा पंचांचा समावेश होता. सिद्धांतानुसार, एलिट पॅनेलचे दोन पंच प्रत्येक कसोटी सामन्यात अंपायर करतात, तर एक एलिट पॅनेल अंपायर आंतरराष्ट्रीय पॅनेलच्या एका पंचासह एकदिवसीय सामन्यांमध्ये उभा असतो. सरावात, आंतरराष्ट्रीय पॅनेलचे सदस्य अधूनमधून कसोटी सामन्यांमध्ये उभे राहतात, कारण ते कसोटी स्तरावर सामना करू शकतात की नाही आणि त्यांना एलिट पॅनेलमध्ये स्थान मिळावे की नाही हे पाहण्याची ही एक उत्तम चांगली संधी मानली जाते. एलिट पॅनेलचे सदस्य हे आयसीसीचे पूर्ण-वेळ कर्मचारी आहेत, जरी ते अजूनही, अगदी अधूनमधून, त्यांच्या राहत्या देशात [[प्रथम श्रेणी क्रिकेट]] पंच करतात. एलिट अंपायर्ससाठी सरासरी वार्षिक कामकाजाचे वेळापत्रक ८-१० कसोटी सामने आणि १०-१५ एकदिवसीय, संभाव्य ऑन-फिल्ड वर्कलोड प्रति वर्ष ७५ दिवस, तसेच प्रवास आणि तयारीचा वेळ आहे.<ref>{{cite web|title=Match officials|url=http://www.icc-cricket.com/about/42/match-officials|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131003001326/http://www.icc-cricket.com/about/42/match-officials|archive-date=3 October 2013}}</ref> आंतरराष्ट्रीय पॅनेल हे दहा कसोटी खेळणाऱ्या क्रिकेट बोर्डांपैकी प्रत्येकी नामनिर्देशित अधिकाऱ्यांचे बनलेले आहे. पॅनेलचे सदस्य त्यांच्या मायदेशातील एकदिवसीय सामन्यांमध्ये काम करतात आणि एलिट पॅनेलला क्रिकेट कॅलेंडरमधील सर्वोच्च वेळेत मदत करतात जेव्हा त्यांना परदेशी वनडे आणि कसोटी सामन्यांसाठी नियुक्त केले जाऊ शकते. आंतरराष्ट्रीय पॅनेलचे सदस्य परदेशातील अंपायरिंग असाइनमेंट जसे की आयसीसी अंडर १९ क्रिकेट विश्वचषक त्यांच्या परदेशातील परिस्थितीबद्दलचे ज्ञान आणि समज सुधारण्यासाठी आणि त्यांना एलिट पॅनेलमध्ये संभाव्य पदोन्नतीसाठी तयार करण्यात मदत करण्यासाठी देखील करतात. यातील काही पंच क्रिकेट विश्वचषकातही काम करतात. प्रत्येक कसोटी क्रिकेट बोर्ड एका "थर्ड अंपायर" ची नियुक्ती करते ज्याला काही ठराविक ऑन-फिल्ड निर्णयांचे त्वरित दूरचित्रवाणी रिप्लेद्वारे पुनरावलोकन करण्यासाठी बोलावले जाऊ शकते. सर्व तिसरे पंच हे त्यांच्या स्वतःच्या देशात प्रथम श्रेणीचे पंच आहेत, आणि या भूमिकेला आंतरराष्ट्रीय पॅनेल आणि नंतर एलिट पॅनेलमध्ये एक पाऊल म्हणून पाहिले जाते.<ref>{{cite web|title=Emirates International Panel of ICC Umpires|url=http://www.icc-cricket.com/about/88/match-officials/emirates-international-panel-of-icc-umpires|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304044124/http://www.icc-cricket.com/about/88/match-officials/emirates-international-panel-of-icc-umpires|archive-date=4 March 2016}}</ref> जून २००६ मध्ये आयसीसी सहयोगी आणि संलग्न आंतरराष्ट्रीय पंच पॅनेलची स्थापना करण्यात आली. २००५ मध्ये तयार करण्यात आलेल्या आयसीसी असोसिएट आणि एफिलिएट इंटरनॅशनल अंपायर्स पॅनेलला मागे टाकले आणि पाच आयसीसी डेव्हलपमेंट प्रोग्राम प्रादेशिक पंच पॅनेलमधून प्रत्येक निवडीसह, नॉन-टेस्ट न खेळणाऱ्या सदस्यांमधील पंचांसाठी शिखर म्हणून काम करते. असोसिएट आणि एफिलिएट इंटरनॅशनल अंपायर पॅनलचे सदस्य आयसीसी असोसिएट सदस्य, आयसीसी इंटरकॉन्टिनेंटल कप सामने आणि इतर सहयोगी आणि संलग्न स्पर्धांचा समावेश असलेल्या एकदिवसीय सामन्यांसाठी नियुक्तीसाठी पात्र आहेत. आयसीसी अंडर-१९ क्रिकेट विश्वचषकासह इतर आयसीसी स्पर्धांसाठीही उच्च कामगिरी करणाऱ्या पंचांचा विचार केला जाऊ शकतो आणि त्यांना आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी आणि आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेत सहभागी होण्यासाठी आमंत्रित केले जाऊ शकते.<ref>{{cite web|title=ICC Associate and Affiliate International Umpires Panel|url=http://www.icc-cricket.com/about/89/match-officials/icc-associate-and-affiliate-international-umpires-panel|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160602070629/http://www.icc-cricket.com/about/89/match-officials/icc-associate-and-affiliate-international-umpires-panel|archive-date=2 June 2016}}</ref> एक [[आयसीसी मॅच रेफरींचे एलिट पॅनेल]] देखील आहे जे सर्व कसोटी आणि एकदिवसीय सामन्यांमध्ये आयसीसीचे स्वतंत्र प्रतिनिधी म्हणून काम करतात. जानेवारी २००९ पर्यंत, त्याचे ६ सदस्य होते, ते सर्व अत्यंत अनुभवी माजी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू होते. पंचांना खेळाडू किंवा अधिकाऱ्यांची तक्रार करण्याचा अधिकार नसतो (जे पंचांना करावे लागते), परंतु ते आयसीसीच्या आचारसंहितेनुसार सुनावणी घेण्यास आणि सामन्यांमध्ये आवश्यकतेनुसार दंड आकारण्यासाठी, अधिकृत फटकारण्यापर्यंत जबाबदार असतात. निर्णयांवर अपील केले जाऊ शकते, परंतु बहुतेक प्रकरणांमध्ये मूळ निर्णय कायम ठेवला जातो. बीसीसीआयच्या विरोधामुळे पंचांच्या निर्णय पुनरावलोकन प्रणालीच्या सार्वत्रिक वापरावर - जून २०१२ पर्यंत - क्रिकेट खेळणाऱ्या राष्ट्रांमध्ये एकमत साधण्यात परिषद अपयशी ठरली. खेळणाऱ्या देशांच्या परस्पर कराराच्या अधीन राहून ते लागू केले जाईल.<ref>{{cite news| url= http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-27/top-stories/32440276_1_drs-ball-tracking-icc-executive-board| archive-url= https://archive.today/20130126142440/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-27/top-stories/32440276_1_drs-ball-tracking-icc-executive-board| url-status= dead| archive-date= 26 January 2013| title= No decision yet on universal application of DRS|work=[[टाइम्स ऑफ इंडिया]] |date=27 June 2012}}</ref> जुलै २०१२ मध्ये, आयसीसीने डीआरएस तंत्रज्ञानाच्या वापराबाबतची शंका दूर करण्यासाठी बीसीसीआयला संगणक दृष्टी आणि तंत्रज्ञानातील तज्ञ एड रोस्टेन यांनी केलेले बॉल ट्रॅकिंग संशोधन दाखवण्यासाठी एक शिष्टमंडळ पाठवण्याचा निर्णय घेतला.<ref>{{cite news| url= http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-10/top-stories/32617106_1_expert-in-computer-vision-icc-management-decision-review-system| archive-url= https://archive.today/20130126182508/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-10/top-stories/32617106_1_expert-in-computer-vision-icc-management-decision-review-system| url-status= dead| archive-date= 26 January 2013| title= Research on DRS to be shown to BCCI| date= 10 July 2012 |work=[[टाइम्स ऑफ इंडिया]]}}</ref><ref>{{cite web|title=Ireland and Afghanistan ICC newest full members amid wide-ranging governance reform|url=https://www.icc-cricket.com/news/422449|website=icc-cricket.com|publisher=ICC|access-date=22 June 2017}}</ref> ==प्रादेशिक संस्था== या प्रादेशिक संस्था क्रिकेट खेळाचे आयोजन, प्रचार आणि विकास करण्याचे उद्दिष्ट ठेवतात: * [[आशियाई क्रिकेट परिषद]] * [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] * [[आयसीसी युरोप]] * [[आयसीसी अमेरिका]] * [[आयसीसी पूर्व आशिया-पॅसिफिक]] आयसीसी प्रादेशिक संस्था जे आशिया आणि आफ्रिकेच्या प्रादेशिक संस्थांमध्ये समाविष्ट नसलेल्या प्रदेशांची काळजी घेतात: * [[आयसीसी आशिया]] * [[आयसीसी आफ्रिका]] युरोपसाठी प्रादेशिक संस्था अस्थापित झाली ज्यानंतर आयसीसीने कामकाज हाती घेतले: * [[युरोपियन क्रिकेट परिषद]] आफ्रिकन क्रिकेट असोसिएशनच्या निर्मितीनंतर आणखी दोन प्रादेशिक संस्थांची स्थापना करण्यात आली: * [[पूर्व आणि मध्य आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] * [[पश्चिम आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] ==क्रमवारी आणि पुरस्कार== {{Main|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} === क्रमवारी === आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळाच्या तिन्ही फॉरमॅटसाठी संघ क्रमवारी प्रकाशित करते आणि वेळोवेळी तेच अपडेट करते. '''पुरुष''' * [[आयसीसी पुरुषांची कसोटी संघ क्रमवारी]] * [[आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी]] * [[आयसीसी पुरुषांची टी२०आ संघ क्रमवारी]] '''महिला''' * [[आयसीसी महिला एकदिवसीय आणि टी२०आ संघ क्रमवारी]] आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळाडूंची क्रमवारी ही आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटपटूंच्या अलीकडील कामगिरीवर आधारित रँकिंगची व्यापकपणे अनुसरण केलेली प्रणाली आहे. '''पुरुष''' * [[आयसीसी पुरुष खेळाडूंची क्रमवारी]] '''महिला''' * [[आयसीसी महिला खेळाडूंची क्रमवारी]] === पुरस्कार === {{Main|आयसीसी पुरस्कार}} आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने मागील १२ महिन्यांतील सर्वोत्तम आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडूंना ओळखण्यासाठी आणि त्यांचा सन्मान करण्यासाठी '''आयसीसी पुरस्कारां'''ची स्थापना केली आहे. उद्घाटन आयसीसी पुरस्कार सोहळा ७ सप्टेंबर २००४ रोजी लंडनमध्ये आयोजित करण्यात आला होता.<ref>{{Cite web|date=2004-06-29|title=World's best players and teams to be honoured at cricket's 'Oscars'|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/23129979/world-best-players-teams-honoured-cricket-oscars|access-date=2021-06-03|website=ESPN.com|language=en}}</ref> २०२० मध्ये, आयसीसीने मागील १० वर्षांतील सर्वोत्कृष्ट कामगिरी आणि कामगिरीचा सन्मान करण्यासाठी '''[[दशकातील आयसीसी पुरस्कार]]''' या एका खास कार्यक्रमाची घोषणा केली.<ref>{{Cite web|title=ICC Awards of the Decade announced|url=https://www.icc-cricket.com/news/1908769|access-date=2021-06-03|website=www.icc-cricket.com|language=en}}</ref> ==भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा== आयसीसीला देखील अव्वल क्रिकेटपटूंचा समावेश असलेल्या ड्रग्ज आणि लाचखोरी प्रकरणांचा सामना करावा लागला आहे. कायदेशीर आणि बेकायदेशीर बुकमेकिंग मार्केटशी संबंधित क्रिकेटपटूंच्या भ्रष्टाचाराच्या घोटाळ्यांनंतर, आयसीसीने २००० मध्ये लंडनच्या मेट्रोपॉलिटन पोलिसांचे निवृत्त आयुक्त, लॉर्ड कांडन यांच्या नेतृत्वाखाली भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा युनिट (एसीएसयू) स्थापन केले. दक्षिण आफ्रिकेचा माजी कर्णधार हान्सी क्रोन्ये यांनी ज्या भ्रष्टाचाराची तक्रार नोंदवली आहे त्यामध्ये एक भारतीय सट्टेबाजाकडून कमी कामगिरी केल्याबद्दल किंवा ठराविक सामन्यांचे निकाल पूर्वनिर्धारित असल्याची खात्री करण्यासाठी भरीव रक्कम स्वीकारली होती. त्याचप्रमाणे, माजी भारतीय कर्णधार मोहम्मद अझरुद्दीन आणि अजय जडेजा यांची चौकशी करण्यात आली, मॅच फिक्सिंगमध्ये दोषी आढळले आणि क्रिकेट खेळण्यावर (अनुक्रमे आजीवन आणि पाच वर्षांसाठी) बंदी घालण्यात आली. एसीएसयू क्रिकेटमधील भ्रष्टाचाराच्या कोणत्याही अहवालाचे परीक्षण आणि तपासणी करणे सुरू ठेवते आणि प्रोटोकॉल सादर केले गेले आहेत, जे उदाहरणार्थ ड्रेसिंग रूममध्ये मोबाईल टेलिफोन वापरण्यास मनाई करतात. २००७ क्रिकेट विश्वचषकापूर्वी, आयसीसीचे मुख्य कार्यकारी माल्कम स्पीड यांनी कोणत्याही भ्रष्टाचाराविरुद्ध चेतावणी दिली आणि आयसीसी त्याविरुद्ध सतर्क आणि असहिष्णु असेल असे सांगितले.<ref>{{cite news |url=http://www.jamaica-star.com/thestar/20070213/sports/sports3.html |work=The Jamaica Star |title=Speed warns against corruption during World Cup |date=13 February 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090201121545/http://www.jamaica-star.com/thestar/20070213/sports/sports3.html |archive-date=1 February 2009 }}</ref> २०१० च्या पाकिस्तानच्या इंग्लंड दौऱ्यादरम्यान झालेल्या घोटाळ्यानंतर, ३ पाकिस्तानी खेळाडू, मोहम्मद अमीर, मोहम्मद आसिफ आणि सलमान बट स्पॉट-फिक्सिंगमध्ये दोषी आढळले आणि त्यांच्यावर अनुक्रमे ५ वर्षे, ७ वर्षे आणि १० वर्षांची बंदी घालण्यात आली. ३ नोव्हेंबर २०११ रोजी, बटला ३० महिने, आसिफला एक वर्ष, अमीरला सहा महिने आणि लाच देणारा स्पोर्ट्स एजंट मजीदला दोन वर्षे आठ महिने तुरुंगवासाची शिक्षा सुनावण्यात आली.<ref>{{cite news|title=Pakistan cricketers and agent jailed for betting scam|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-15573463|access-date=3 November 2011|newspaper=BBC News |date=3 November 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/sport/2011/nov/03/pakistan-spot-fixing-jail-terms|title=Pakistan spot-fixing players and agent sentenced to lengthy jail terms|date=3 November 2011|work=The Guardian |location=UK|access-date=3 November 2011}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/cricket/international/pakistan/8863611/Pakistan-spot-fixing-scandal-convictions-of-Salman-Butt-Mohammad-Asif-and-Mohammad-Amir-just-one-step-on-a-long-road.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/cricket/international/pakistan/8863611/Pakistan-spot-fixing-scandal-convictions-of-Salman-Butt-Mohammad-Asif-and-Mohammad-Amir-just-one-step-on-a-long-road.html |archive-date=11 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live|title=Pakistan spot-fixing scandal: convictions of Salman Butt, Mohammad Asif and Mohammad Amir just one step on a long road |date=3 November 2011|work=The Daily Telegraph |location=UK|access-date=3 November 2011|last1=Kelso |first1=Paul }}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/cricket/cricketers-jailed-for-matchfixing-6256508.html|title=Cricketers jailed for match-fixing |date=3 November 2011|work=The Independent |location=UK|access-date=3 November 2011}}</ref> २०१९ मध्ये, अल जझीराने केलेल्या तपासणीत श्रीलंका, भारत, इंग्लंड, ऑस्ट्रेलिया आणि इतर क्रिकेट खेळणाऱ्या राष्ट्रांमध्ये मॅच फिक्सिंग झाल्याचे उघड झाले.<ref>{{Cite web|title=Cricket match-fixers suspended amid calls for police probe|url=https://www.ajiunit.com/article/match-fixer-suspended/|access-date=2021-09-06|website=अल जझीरा Investigative Unit|language=en-US}}</ref> या अहवालाच्या अनुषंगाने आयसीसीने चौकशी सुरू केली. ==ग्लोबल क्रिकेट अकादमी== {{main|आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]] (जीसीए) [[संयुक्त अरब अमिराती]]मधील [[दुबई स्पोर्ट्स सिटी]] येथे आहे. जीसीएच्या सुविधांमध्ये प्रत्येकी १० टर्फ पिचसह दोन ओव्हल, आउटडोअर टर्फ आणि सिंथेटिक सराव सुविधा, हॉक आय तंत्रज्ञानासह इनडोअर सराव सुविधा आणि क्रिकेट-विशिष्ट व्यायामशाळा यांचा समावेश आहे. रॉड मार्श यांची अकादमीचे कोचिंग संचालक म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे. उद्घाटन, मूलतः २००८ साठी नियोजित, २०१० मध्ये झाले. ==आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड प्रोग्राम== {{main|आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड प्रोग्राम}} आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड नावाचा एक साप्ताहिक कार्यक्रम दूरचित्रवाणीवर प्रसारित करते. स्पोर्ट्सब्रँडने त्याची निर्मिती केली आहे. हा एक साप्ताहिक ३० मिनिटांचा कार्यक्रम आहे जो क्रिकेटच्या ताज्या बातम्या, सर्व कसोटी आणि एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामन्यांसह अलीकडील क्रिकेट क्रिया, तसेच मैदानाबाहेरील वैशिष्ट्ये आणि मुलाखती प्रदान करतो. ==टीका== २०१५ मध्ये, सॅम कॉलिन्स आणि जॅरोड किम्बर यांनी आयसीसीच्या अंतर्गत संस्थेवर डेथ ऑफ ए जेंटलमन हा डॉक्युमेंटरी बनवला, त्यात म्हणले होते की श्रीमंत सदस्य देश (विशेषतः भारत, इंग्लंड आणि ऑस्ट्रेलिया) आयसीसीला "गुंडगिरी" करत आहेत आणि संस्थेला व इतर सदस्यांना हानी पोहोचवत आहेत.<ref>{{cite news|last=Miller |first=Andrew |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/story/975353.html|title=Cricket documentary ''Death of a Gentleman'' scoops prestigious Sports Journalists Association award|date=22 February 2016|work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|access-date=21 September 2020}}</ref> ==हे सुद्धा पहा== {{Portal|क्रिकेट}} * [[क्रिकेट अधिकाऱ्यांची संघटना]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी]] * [[फेडरेशन ऑफ इंटरनॅशनल क्रिकेटर्स असोसिएशन]] * [[क्रिकेटची आंतरराष्ट्रीय रचना]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या अध्यक्षांची यादी]] <small>(२०१४ पासून पद विसर्जित)</small> ==संदर्भ== {{notelist}} {{reflist}} ==बाह्य दुवे== *[https://kaplonathletic.com/content/19/introducing-crictos-your-gateway-iconic-cricket-moments-icc फॅनक्रेझसह आयसीसी क्रिक्टोस लाँच] * {{Official website|https://www.icc-cricket.com/}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघ}} {{प्राधिकरण नियंत्रण}} {{पोर्टल बार|क्रिकेट|खेळ}} [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद| ]] [[वर्ग:क्रिकेट प्रशासन|*]] [[वर्ग:दुबई स्थित संस्था]] [[वर्ग:१९०९ मध्ये स्थापन झालेल्या क्रीडा संस्था]] [[वर्ग:आयओसी मान्यताप्राप्त आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघांची संघटना]] d4uta5uatiuqfz441l7v2plc5tu9ca4 2709245 2709244 2026-09-11T13:21:17Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — शहराचे अचूक नाव ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#शहराचे अचूक नाव|अधिक माहिती]]) 2709245 wikitext text/x-wiki {{Infobox organisation | image = ICC logo (2026).svg | caption = | abbreviation = आयसीसी | former_name = {{ubl| | इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स | (१९०९-१९६५) | आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स | (१९६५-१९८७) }} | formation = {{Start date and age|1909|6|15|df=y}} | founding_location = [[लंडन]], [[युनायटेड किंग्डम]] | headquarters = {{ubl| | [[लंडन]], [[युनायटेड किंग्डम]] | (१९०९-२००५) | [[दुबई]], [[संयुक्त अरब अमिराती]] | (२००५-वर्तमान) }} | type = [[आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघांची यादी|आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघ]] | num_members = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|१११ सदस्य]]<ref name="Members">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/about/members |title=ICC Members |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=३१ ऑक्टोबर २०१७ |archive-date=६ सप्टेंबर २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230906121413/https://www.icc-cricket.com/about/members |url-status=live}}</ref> | num_members_year = २०२६ | language = [[इंग्लिश भाषा|इंग्रजी]] | leader_title = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अध्यक्ष|अध्यक्ष]] | leader_name = [[जय शाह]]<ref>{{cite news |title=Jay Shah begins tenure as ICC Chair |url=https://www.icc-cricket.com/news/jay-shah-begins-tenure-as-icc-chair |date=१ डिसेंबर २०२४ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=७ जून २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250607044120/https://www.icc-cricket.com/news/jay-shah-begins-tenure-as-icc-chair |url-status=live}}</ref> | leader_title2 = उपाध्यक्ष | leader_name2 = इम्रान ख्वाजा | leader_title3 = सीईओ | leader_name3 = संजोग गुप्ता<ref>{{cite news |title=ICC announces Sanjog Gupta as new Chief Executive Officer |url=https://www.icc-cricket.com/news/icc-announces-sanjog-gupta-as-new-chief-executive-officer |date=१ डिसेंबर २०२५ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |archive-date=७ जुलै २०२५ |access-date=८ जुलै २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250707145033/https://www.icc-cricket.com/news/icc-announces-sanjog-gupta-as-new-chief-executive-officer |url-status=live}}</ref> | leader_title4 = महाव्यवस्थापक | leader_name4 = [[वसीम खान]]<ref>{{cite news |url=https://www.icc-cricket.com/news/wasim-khan-appointed-as-icc-general-manager-of-cricket |title=Wasim Khan appointed as ICC General Manager of Cricket |date=२२ नोव्हेंबर २०२२ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=७ डिसेंबर २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251207052121/https://www.icc-cricket.com/news/wasim-khan-appointed-as-icc-general-manager-of-cricket |url-status=live}}</ref> | budget = | budget_year = | revenue = ७५६.३ दशलक्ष [[अमेरिकन डॉलर]]<ref name="E4M2025">{{cite web |url=https://www.exchange4media.com/media-others-news/india-centric-icc-revenue-cycle-reports-543-million-surplus-in-2025-154667.html |title=India-centric ICC revenue cycle reports $543 million surplus in 2025 |publisher=Exchange4Media |access-date=३० जुलै २०२६}}</ref> | revenue_year = २०२५ | disbursements = | expenses = २१३ दशलक्ष [[अमेरिकन डॉलर]]<ref name="E4M2025"/> | expenses_year = २०२५ | awards = [[आयसीसी पुरस्कार]] | website = {{URL|https://icc-cricket.com/index}} }} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद साइडबार}} '''आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद''' ('''आयसीसी''') ही [[क्रिकेट]]ची जागतिक [[खेळांच्या प्रशासकीय संघटना|प्रशासकीय संस्था]] आहे. ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिकेच्या प्रतिनिधींनी १९०९ मध्ये "इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स" म्हणून त्याची स्थापना केली. त्याचे १९६५ मध्ये ''आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स'' असे नामकरण करण्यात आले आणि १९८७ मध्ये त्याचे सध्याचे नाव स्वीकारले गेले. आयसीसी चे मुख्यालय [[दुबई]], [[संयुक्त अरब अमिराती]] येथे आहे. आयसीसी मध्ये सध्या १०८ सदस्य राष्ट्रे आहेत: १२ [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]] खेळणारे [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी#पूर्ण सदस्य|पूर्ण सदस्य]] आणि ९६ [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी#सहयोगी सदस्य|सहयोगी सदस्य]].<ref name="members">{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/members|title=ICC Members|publisher=ICC|access-date=31 October 2017}}</ref> आयसीसी क्रिकेटच्या प्रमुख आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा, विशेषतः [[क्रिकेट विश्वचषक]], [[टी-२० विश्वचषक]] आणि [[आयसीसी विश्व कसोटी चॅम्पियनशिप]] यांच्या संघटना आणि प्रशासनासाठी जबाबदार आहे. हे सर्व मंजूर [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]], [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] आणि [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]] सामन्यांमध्ये [[पंच (क्रिकेट)|पंच]] आणि सामनाधिकारी यांची नियुक्ती करते. आयसीसी आचारसंहिता जारी करते, जे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटसाठी शिस्तीचे व्यावसायिक मानके सेट करते<ref>{{cite web|url=http://www.icc-cricket.com/icc/rules/code-of-conduct-for-players-and-officials.pdf |title=International Cricket Council – ICC Events, ICC Cricket Rankings, Live Cricket Scores |publisher=Icc-cricket.com |access-date=8 May 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070712131901/http://www.icc-cricket.com/icc/rules/code-of-conduct-for-players-and-officials.pdf |archive-date=12 July 2007 }}</ref> आणि भ्रष्टाचार आणि [[मॅच फिक्सिंग]]विरुद्ध त्याच्या [[आयसीसी भ्रष्टाचार विरोधी आणि सुरक्षा युनिट|भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा युनिटद्वारे]] कारवाईचे समन्वय साधते. आयसीसी सदस्य देशांमधील द्विपक्षीय सामन्यांवर नियंत्रण ठेवत नाही (ज्यात जागतिक कसोटी चॅम्पियनशिप फायनलच्या बाहेरील सर्व [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]] समाविष्ट आहेत) आणि ते सदस्य देशांमधील देशांतर्गत क्रिकेटवरही नियंत्रण ठेवत नाही. [[क्रिकेटचे कायदे|खेळाचे कायदे]] आयसीसी बनवत नाही किंवा बदलत नाही, जे १७८८ पासून [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब]]च्या शासनाखाली राहिले आहेत.<ref>{{Cite web|url=https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/|title=Laws|website=www.lords.org|language=en|access-date=12 July 2018|archive-date=2017-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20170630062008/https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/|url-status=dead}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अध्यक्ष|अध्यक्ष]] संचालक मंडळाचे प्रमुख असतात आणि २६ जून २०१४ रोजी, [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ|बीसीसीआय]]चे माजी अध्यक्ष [[नारायणस्वामी श्रीनिवासन]] यांना परिषदेचे पहिले अध्यक्ष म्हणून घोषित करण्यात आले.<ref>{{cite web|title=Srinivasan elected as the new Chairman of ICC from July 2014 onwards|url=http://www.jagranjosh.com/current-affairs/srinivasan-elected-as-the-new-chairman-of-icc-from-july-2014-onwards-1392007635-1|website=Jagran Prakashan|date=10 February 2014|access-date=18 August 2017|archive-date=2015-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402233930/http://www.jagranjosh.com/current-affairs/srinivasan-elected-as-the-new-chairman-of-icc-from-july-2014-onwards-1392007635-1|url-status=dead}}</ref> २०१४ मध्ये अध्यक्षपदाच्या स्थापनेनंतर आणि आयसीसीच्या घटनेत केलेल्या इतर बदलांनंतर आयसीसी अध्यक्षाची भूमिका मोठ्या प्रमाणात मानद स्थान बनली. असा दावा करण्यात आला आहे की २०१४ च्या बदलांमुळे इंग्लंड, भारत आणि ऑस्ट्रेलिया या 'बिग थ्री' राष्ट्रांना नियंत्रण देण्यात आले आहे.<ref name="Kamal Quits">{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/cricket/32144906|title=Mustafa Kamal quits as ICC president after World Cup snub|publisher=BBC Sport|date=1 April 2015|access-date=1 April 2015}}</ref> शेवटचे आयसीसी अध्यक्ष [[झहीर अब्बास]] होते,<ref name="Abbas">{{cite news|url=http://gulfnews.com/sport/cricket/pakistan/zaheer-abbas-appointed-icc-president-1.1540472 |title=Zaheer Abbas Appointed ICC President |work=[[गल्फ न्यूज]] |date=25 June 2015 |access-date=25 June 2015}}</ref> त्यांची नियुक्ती जून २०१५ मध्ये [[मुस्तफा कमाल (राजकारणी)|मुस्तफा कमाल]] यांनी एप्रिल २०१५ मध्ये राजीनामा दिल्यानंतर करण्यात आली होती. एप्रिल २०१६ मध्ये जेव्हा आयसीसी अध्यक्षपद रद्द करण्यात आले, ऑक्टोबर २०१५ मध्ये श्रीनिवासन यांची जागा घेणारे [[शशांक मनोहर]] हे आयसीसीचे पहिले स्वतंत्र निवडलेले अध्यक्ष बनले.<ref>{{Cite web|title=ICC Office Bearers|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/icc-office-bearers|access-date=2020-09-07|website=www.icc-cricket.com}}</ref> ==इतिहास== === १९०९-१९६३ - इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स === ३० नोव्हेंबर १९०७ रोजी, दक्षिण आफ्रिकन क्रिकेट असोसिएशनचे अध्यक्ष [[अबे बेली]] यांनी [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब]]चे (एमसीसी, इंग्लंड) सचिव, [[फ्रान्सिस लेसी]] यांना पत्र लिहिले. बेली यांनी 'इम्पीरियल क्रिकेट बोर्ड' स्थापन करण्याची सूचना केली. पत्रात त्यांनी सुचवले आहे की ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिका या तिन्ही सदस्यांच्या द्विपक्षीय आंतरराष्ट्रीय सामन्यांना नियंत्रित करणारे नियम आणि कायदे तयार करण्यासाठी बोर्ड जबाबदार असेल. बेलीला दक्षिण आफ्रिकेत सहभागी देशांमधील त्रिकोणी कसोटी मालिका आयोजित करायची होती. मात्र, ऑस्ट्रेलियाने ही ऑफर नाकारली. तरीही बेलीने आशा सोडली नाही. १९०९ मध्ये ऑस्ट्रेलियाच्या इंग्लंड दौऱ्यात त्यांना तीन सदस्यांना एकत्र आणण्याची संधी मिळाली. सतत लॉबिंग आणि प्रयत्नांनंतर, बेलीला यश मिळाले.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1909-1963|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=10 July 2018}}</ref> १५ जून १९०९ रोजी, [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|इंग्लंड]], [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] आणि [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिकेचे]] प्रतिनिधी [[लॉर्ड्स]] येथे भेटले आणि ''इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स''ची स्थापना केली. महिनाभरानंतर तिन्ही सदस्यांची दुसरी बैठक झाली. राष्ट्रांमध्ये नियमांवर एकमत झाले आणि पहिली तिरंगी कसोटी मालिका १९१२ मध्ये इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.<ref name=":0"/> १९२६ मध्ये, [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीज]], [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघ|न्यू झीलंड]] आणि [[भारतीय क्रिकेट संघ|भारत]] पूर्ण सदस्य म्हणून निवडले गेले आणि कसोटी खेळणाऱ्या देशांची संख्या दुप्पट होऊन सहा झाली. १९४७ मध्ये [[पाकिस्तान]]च्या स्थापनेनंतर, पाच वर्षांनंतर १९५२ मध्ये त्याला देण्यात आला, तो सातवा कसोटी खेळणारा देश बनला. मे १९६१ मध्ये दक्षिण आफ्रिकेने राष्ट्रकुल सोडले आणि त्यामुळे सदस्यत्व गमावले.<ref name=":0"/> === १९६४-१९८८ – आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स === १९६४ मध्ये, आयसीसीने कसोटी न खेळणाऱ्या देशांचा समावेश करण्याचे मान्य केले. पुढील वर्षी, आयसीसीने त्याचे नाव बदलून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स ठेवले. [[यूएस]], [[सिलोन]] आणि [[फिजी]] यांना सहयोगी, सदस्यांचा एक नवीन वर्ग म्हणून प्रवेश देण्यात आला.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1964-1988|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=12 July 2018}}</ref> १९६८ मध्ये, [[डेन्मार्क]], [[बरमुडा]], [[नेदरलँड]] आणि [[पूर्व आफ्रिका]] यांना सहयोगी म्हणून प्रवेश देण्यात आला, तर दक्षिण आफ्रिकेने अद्याप आयसीसी मध्ये पुन्हा सामील होण्यासाठी अर्ज केला नव्हता. १९६९ मध्ये आयसीसीच्या मूलभूत नियमांमध्ये सुधारणा करण्यात आली. १९७१ च्या बैठकीत विश्वचषक आयोजित करण्याची कल्पना मांडण्यात आली. १९७३ च्या बैठकीत, १९७५ मध्ये इंग्लंडमध्ये विश्वचषक खेळवण्याचा निर्णय घेण्यात आला. सहा कसोटी खेळणारे देश आणि [[पूर्व आफ्रिका]] आणि [[श्रीलंका]] यांना भाग घेण्यासाठी आमंत्रित केले होते.<ref name=":1" /> या कालावधीत नवीन सदस्य वारंवार जोडले गेले: १९७४ मध्ये, [[इस्रायल]] आणि [[सिंगापूर]] यांना सहयोगी म्हणून प्रवेश देण्यात आला. १९७६ मध्ये [[पश्चिम आफ्रिका|पश्चिम आफ्रिकेला]] सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. १९७७ मध्ये [[बांगलादेश]]ला सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. १९७८ मध्ये [[पापुआ न्यू गिनी]]ला सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेने]] पुन्हा सामील होण्यासाठी अर्ज केला, परंतु त्यांचा अर्ज फेटाळण्यात आला. १९८१ मध्ये, [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंकेला]] पूर्ण सदस्य म्हणून पदोन्नती देण्यात आली आणि त्यांनी १९८२ मध्ये त्यांची पहिली कसोटी खेळली. १९८४ मध्ये, तृतीय श्रेणी सदस्यत्व (संलग्न) सुरू करण्यात आले. [[इटली]] हा असा पहिला सदस्य होता, त्यानंतर १९८५ मध्ये [[स्वित्झर्लंड]]चा क्रमांक लागतो. १९८७ मध्ये [[बहामास]] आणि [[फ्रान्स]], त्यानंतर १९८८ मध्ये [[नेपाळ]]ला प्रवेश देण्यात आला. === १९८९-आतापर्यंत – आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद === जुलै १९८९ च्या बैठकीत, आयसीसी ने स्वतःचे नाव बदलून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद असे ठेवले आणि एमसीसी अध्यक्षाची आयसीसीचे अध्यक्ष होण्याची परंपरा आपोआप संपुष्टात आली.<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1989-present|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=23 July 2018}}</ref> १९९० मध्ये, [[यूएई]] सहयोगी म्हणून सामील झाले. १९९१ मध्ये, आयसीसी इतिहासात प्रथमच, मीटिंग [[इंग्लंड]]पासून दूर, [[मेलबर्न]], ऑस्ट्रेलिया येथे आयोजित करण्यात आली होती. [[दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णभेद|वर्णभेद]] संपल्यानंतर जुलैमध्ये [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेची]] आयसीसीचे पूर्ण सदस्य म्हणून पुन्हा निवड झाली. १९९२ मध्ये, [[झिम्बाब्वे क्रिकेट|झिम्बाब्वे]]ला नववा पूर्ण सदस्य म्हणून प्रवेश देण्यात आला. [[नामिबिया]] सहयोगी सदस्य म्हणून सामील झाले. [[ऑस्ट्रिया]], [[बेल्जियम]], [[ब्रुनेई]] आणि [[स्पेन]] हे सर्व सलग्न म्हणून सामील झाले. १९९३ मध्ये, आयसीसीचे ''मुख्य कार्यकारी पद'' तयार करण्यात आले; ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट बोर्डाचे [[डेव्हिड रिचर्ड्स (क्रिकेट प्रशासक)|डेव्हिड रिचर्ड्स]] हे या पदावर नियुक्त झालेले पहिले व्यक्ती होते. जुलैमध्ये, बार्बाडोस येथील [[क्लाइड वॉलकॉट|सर क्लाइड वॉलकॉट]], पहिले गैर-ब्रिटिश अध्यक्ष म्हणून निवडून आले. नवीन तंत्रज्ञानाच्या उदयामुळे व्हिडिओ प्लेबॅक सुविधांनी सुसज्ज असलेल्या [[तिसरा पंच (क्रिकेट)|थर्ड अंपायर]]ची ओळख झाली. १९९५ पर्यंत, कसोटी सामन्यांमध्ये रन-आऊट आणि स्टंपिंगसाठी टीव्ही रिप्ले उपलब्ध करून देण्यात आले होते, ज्यामध्ये तिसऱ्या पंचाने अनुक्रमे लाल आणि हिरव्या दिव्यासह सिग्नल आउट किंवा नॉट आउट करणे आवश्यक होते. पुढच्या वर्षी, चेंडू सीमा ओलांडला की नाही हे निर्धारित करण्यासाठी कॅमेरे वापरण्यात आले. १९९७ मध्ये झेल स्वच्छतेबाबतचे निर्णय थर्ड अंपायरकडे पाठवले जाऊ शकतात. या वर्षी [[डकवर्थ-लुईस पद्धत]], पावसाने प्रभावित झालेल्या एकदिवसीय सामन्यांमध्ये लक्ष्य समायोजित करण्याचा एक मार्ग देखील पाहिला. २००० मध्ये, [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड|बांगलादेश]]ला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे दहावे पूर्ण सदस्य म्हणून प्रवेश देण्यात आला. २००५ मध्ये, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद दुबई येथे नवीन मुख्यालयात स्थलांतरित झाली. २०१७ मध्ये, [[द ओव्हल]] येथील आयसीसी पूर्ण परिषदेच्या बैठकीत एकमताने मतदान केल्यानंतर [[अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड|अफगाणिस्तान]] आणि [[क्रिकेट आयर्लंड|आयर्लंड]] यांना आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अकरावे आणि बारावे पूर्ण सदस्य म्हणून स्वीकारण्यात आले. संलग्न सदस्यत्व देखील रद्द करण्यात आले, सर्व विद्यमान संलग्न सदस्य सहयोगी सदस्य बनले. २०१८ मध्ये, सर्व महिला टी-२० सामने महिलांच्या [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]] दर्जासाठी उंचावले गेले. २०१९ मध्ये, पुरुषांचे सर्व टी-२० सामने [[ट्वेन्टी-२० आंतरराष्ट्रीय]] दर्जाकडे नेण्यात आले. जुलै २०२२ मध्ये, [[कंबोडिया]], [[आयव्हरी कोस्ट]], आणि [[उझबेकिस्तान]] यांना आयसीसीद्वारे सहयोगी सदस्य दर्जा देण्यात आला.<ref>{{cite news |title=Three new countries receive ICC Membership status |url=https://www.icc-cricket.com/news/2690683#:~:text=The%20ICC%20awarded%20three%20new,108%20countries%2C%20including%2096%20Associates. |access-date=27 July 2022 |work=www.icc-cricket.com |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Kumar |first1=Manoj |title=Cambodia, Uzbekistan and Cote D'Ivoire receive membership status from ICC |url=https://www.crictracker.com/cambodia-uzbekistan-and-cote-divoire-receive-membership-status-from-icc/ |access-date=27 July 2022 |work=CricTracker |date=27 July 2022 |language=en}}</ref> १२ जून २०२३ रोजी, ऑस्ट्रेलियाने भारताविरुद्ध आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप विजेतेपद जिंकल्यानंतर, ओव्हल येथे अंतिम सामन्यात २०९ धावांनी, ऑस्ट्रेलियाने सर्व प्रमुख आयसीसीट्रॉफी जिंकणारा पहिला संघ बनून इतिहास रचला.{{Citation needed|date=August 2023}} == सदस्य == {{मुख्य|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी}} ===प्रादेशिक संलग्नता=== [[File:International Cricket Council members by region.svg|thumb|alt=प्रदेशानुसार आयसीसी सदस्य|आयसीसीचे प्रदेश: {{legend|#007effff|[[आशिया क्रिकेट समिती]] (एसीसी)}} {{legend|#2bff00ff|[[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] (एसीए)}} {{legend|#66ccffff|[[आयसीसी युरोप]]}} {{legend|#7b0041ff|[[आयसीसी अमेरिका]]}} {{legend|#ffff00ff|[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत]]}}]] आयसीसीच्या सदस्यांची संबंधित प्रादेशिक संस्थांद्वारे प्रशासित पाच प्रदेशांमध्ये विभागणी करण्यात आली आहे:<ref name="Str">{{cite report |url=https://saca.org.za/wp-content/uploads/2013/04/01-Structure-and-Contacts_2012_USB.pdf |title=ICC Structure |work=Cricket South Africa |date=१ एप्रिल २०१३ |access-date=१ जून २०२५}}</ref> * [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] * [[आशिया क्रिकेट समिती]] * [[आयसीसी अमेरिका]] * [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत]] * [[आयसीसी युरोप]] १९९७ मध्ये विलीन होऊन आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशनची स्थापना होण्यापूर्वी [[पूर्व आणि मध्य आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] आणि [[पश्चिम आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] या आफ्रिकेतील क्रिकेटचे व्यवस्थापन करत होत्या.<ref>{{cite news |url=https://i.imgci.com/link_to_database/ARCHIVE/CRICKET_NEWS/1998/OCT/ACA_HISTORY_01OCT1998.html |first=Cois |last=du Plooy |title=History of the Africa Cricket Association |date=१ ऑक्टोबर १९९८ |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२९ सप्टेंबर २०२२ |archive-date=२० जुलै २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230720134830/https://i.imgci.com/link_to_database/ARCHIVE/CRICKET_NEWS/1998/OCT/ACA_HISTORY_01OCT1998.html |url-status=live}}</ref> [[युरोप क्रिकेट समिती]] ही युनायटेड किंग्डम वगळता युरोपमधील क्रिकेटचे व्यवस्थापन करत होती. २००८ मध्ये तिची जागा आयसीसी युरोपने घेतली आणि नंतर २०१० मध्ये ती विसर्जित करण्यात आली.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/european-programme-for-2010-announced-616520 |title=European programme for 2010 announced |work=[[क्रिकइन्फो]] |author=Martin Williamson |date=२५ फेब्रुवारी २०१३ |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=६ डिसेंबर २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206130832/https://www.espncricinfo.com/story/european-programme-for-2010-announced-616520 |url-status=live}}</ref> === पूर्ण सदस्य === [[File:International Cricket Council members (by status) Current.svg|thumb|सदस्यत्वाच्या दर्जानुसार सध्याचे आयसीसी सदस्य:<br /> {{Color box|#ff0000|border=darkgray}} पूर्ण सदस्य<br /> {{Color box|#ff6600|border=darkgray}} [[एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]] दर्जा असलेले सहयोगी सदस्य<br /> {{Color box|#ff9900|border=darkgray}} सहयोगी सदस्य<br /> {{Color box|#333333|border=darkgray}} माजी किंवा निलंबित सदस्य<br /> {{Color box|#cccccc|border=darkgray}} सदस्य नसलेले]] पूर्ण सदस्यांमध्ये आयसीसीमध्ये पूर्ण मतदान हक्क असलेल्या आणि अधिकृत कसोटी सामने खेळणाऱ्या संघांच्या १२ प्रशासकीय संस्थांचा समावेश होतो.<ref name="Members"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश ! संघ ! प्रशासकीय संस्था ! पूर्ण सदस्यत्वापासून ! कसोटी दर्जापासून ! प्रदेश |- | १ | {{flag|इंग्लंड}} | [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इंग्लंड महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[इंग्लंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[इंग्लंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] | १५ जून १९०९ | १५ मार्च १८७७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २ | {{flag|ऑस्ट्रेलिया}} | [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[ऑस्ट्रेलिया १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[ऑस्ट्रेलिया १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया]] | १५ जून १९०९ | १५ मार्च १८७७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ३ | {{flag|दक्षिण आफ्रिका}} | [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट दक्षिण आफ्रिका]] | १५ जून १९०९ | १२ मार्च १८८९ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४ | {{cr|WIN}} | [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[वेस्ट इंडीज राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[वेस्ट इंडीज १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[वेस्ट इंडीज १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]] | ३१ मे १९२६ | २३ जून १९२८ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ५ | {{flag|न्यू झीलंड}} | [[न्यू झीलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[न्यू झीलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[न्यू झीलंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[न्यू झीलंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[न्यू झीलंड क्रिकेट]] | ३१ मे १९२६ | १० जानेवारी १९३० | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ६ | {{flag|भारत}} | [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[भारत १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[भारत १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]] | ३१ मे १९२६ | २५ जून १९३२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७ | {{flag|पाकिस्तान}} | [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[पाकिस्तान १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[पाकिस्तान १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] | २८ जुलै १९५२ | १६ ऑक्टोबर १९५२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८ | {{flag|श्रीलंका}} | [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[श्रीलंका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[श्रीलंका १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[श्रीलंका क्रिकेट]] | २१ जुलै १९८१ | २१ जुलै १९८१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९ | {{flag|झिम्बाब्वे}} | [[झिम्बाब्वे राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[झिम्बाब्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[झिम्बाब्वे क्रिकेट]] | ६ जुलै १९९२ | १८ ऑक्टोबर १९९२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १० | {{flag|बांगलादेश}} | [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[बांगलादेश १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[बांगलादेश १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड]] | २६ जून २००० | १० नोव्हेंबर २००० | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ११ | {{flag|आयर्लंड}} | [[आयर्लंड क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[आयर्लंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[आयर्लंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट आयर्लंड]] | २२ जून २०१७ | ११ मे २०१८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | १२ | {{flag|अफगाणिस्तान|२०१३}} | [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[अफगाणिस्तान १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] | [[अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] | २२ जून २०१७ | १४ जून २०१८ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |} === सहयोगी सदस्य === सहयोगी सदस्यांमध्ये अशा देशांतील ९९ प्रशासकीय संस्थांचा समावेश होतो, जिथे क्रिकेट सुस्थापित आणि संघटित आहे, परंतु त्यांना पूर्ण सदस्यत्व देण्यात आलेले नाही.<ref name="Members"/> यांपैकी आठ सहयोगी संघांना एकदिवसीय दर्जा आहे आणि त्यांचा [[आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी|आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी]]त समावेश आहे.<ref name="Members"/><ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |title=Team rankings, Men ODIs |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=१७ फेब्रुवारी २०२६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260217055817/https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |url-status=live}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश ! प्रशासकीय संस्था ! सहयोगी सदस्यत्वापासून ! एकदिवसीय दर्जापासून ! प्रदेश |- | १ | {{country|नेदरलँड्स}} | [[रॉयल डच क्रिकेट असोसिएशन]] | style="text-align:center;" | १९६६ | style="text-align:center;" | २०१८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २ | {{country|कॅनडा}} | [[क्रिकेट कॅनडा]] | style="text-align:center;" | १९६८ | style="text-align:center;" | २०२३ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ३ | {{country|संयुक्त अरब अमिराती}} | [[अमिराती क्रिकेट बोर्ड]] | style="text-align:center;" | १९९० | style="text-align:center;" | २०१४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४ | {{country|नामिबिया}} | [[क्रिकेट नामिबिया]] | style="text-align:center;" | १९९२ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५ | {{country|स्कॉटलंड}} | [[क्रिकेट स्कॉटलंड]] | style="text-align:center;" | १९९४ | style="text-align:center;" | २००५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६ | {{country|नेपाळ}} | [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन]] | style="text-align:center;" | १९९६ | style="text-align:center;" | २०१८ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७ | {{country|ओमान}} | [[ओमान क्रिकेट]] | style="text-align:center;" | २०१४ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८ | {{country|अमेरिका}} | [[यूएसए क्रिकेट]] | style="text-align:center;" | २०१९ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |} {{collapse top|सहयोगी देश}} {| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश<ref name="Members"/> ! संघ ! प्रशासकीय संस्था ! संलग्न सदस्यत्व{{efn|देशाला संलग्न सदस्यत्व मिळाल्याचे वर्ष. हा सहयोगी सदस्यत्वापेक्षा खालचा सदस्यत्वाचा स्तर होता. नंतर हे दोन्ही स्तर एकत्र करण्यात आले.}} ! सहयोगी सदस्यत्व ! प्रदेश |- | १ | {{country|आर्जेन्टिना}} | [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[अर्जेंटिना क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २ | {{country|ऑस्ट्रिया}} | [[ऑस्ट्रिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऑस्ट्रिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ऑस्ट्रियन क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३ | {{country|बहामास}} | [[बहामास राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बहामास क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ४ | {{country|बहरैन}} | [[बहरैन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बहरैन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बहारीन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५ | {{country|बेल्जियम}} | [[बेल्जियम राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बेल्जियम राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बेल्जियम क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९१ | २००५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६ | {{country|बेलीझ}} | [[बेलीझ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बेलीझ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बेलीझ नॅशनल क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ७ | {{country|बर्म्युडा}} | [[बर्म्युडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बर्म्युडा महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • [[बर्म्युडा राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[बर्म्युडा क्रिकेट बोर्ड]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ८ | {{country|भूतान}} | [[भूतान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[भूतान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[भूतान क्रिकेट परिषद बोर्ड]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९ | {{country|बोत्स्वाना}} | [[बोत्स्वाना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बोत्स्वाना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २००५ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १० | {{country|ब्राझील}} | [[ब्राझिल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ब्राझिल राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ब्राझिलियन क्रिकेट कॉन्फेडरेशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ११ | {{country|बल्गेरिया}} | [[बल्गेरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बल्गेरिया महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[बल्गेरियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | १२ | {{country|कंबोडिया}} | [[कंबोडिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कंबोडिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कंबोडिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २०२२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | १३ | {{country|कामेरून}} | [[कामेरून राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कामेरून राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कॅमेरून क्रिकेट फेडरेशन]] | २००७ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १४ | {{country|कॅनडा}} | [[कॅनडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कॅनडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[कॅनडा १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट कॅनडा]] | लागू नाही | १९६८ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १५ | {{country|केमन द्वीपसमूह}} | [[केमन द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[केमन द्वीपसमूह महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[केमन द्वीपसमूह क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९७ | २००२ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १६ | {{country|चिली}} | [[चिले राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[चिले राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[चिली क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १७ | {{country|चीन}} | [[चीन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[चीन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[चीनी क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | १८ | {{country|कूक द्वीपसमूह}} | [[कूक द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कूक द्वीपसमूह राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कुक द्वीपसमूह क्रिकेट असोसिएशन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | १९ | {{country|कोस्टा रिका}} | [[कोस्टा रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कोस्टा रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कोस्टा रिका क्रिकेट फेडरेशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २० | {{country|क्रोएशिया}} | [[क्रोएशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रोएशियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००१ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २१ | {{country|सायप्रस}} | [[सायप्रस राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सायप्रस क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९९ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २२ | {{country|चेक प्रजासत्ताक}} | [[चेक प्रजासत्ताक राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[चेक क्रिकेट युनियन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २३ | {{country|डेन्मार्क}} | [[डेन्मार्क राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[डेन्मार्क राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[डेन्मार्क राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[डॅनिश क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २४ | {{country|एस्टोनिया}} | [[एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[एस्टोनिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[एस्टोनियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २५ | {{country|इस्वाटिनी}} | [[इस्वाटिनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इस्वाटिनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्वातीनी क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | २६ | {{country|फॉकलंड द्वीपसमूह}} | [[फॉकलंड द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[फॉकलंड क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २७ | {{country|फिजी}} | [[फिजी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिजी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[फिजी राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट फिजी]] | लागू नाही | १९६५ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | २८ | {{country|फिनलंड}} | [[फिनलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिनलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट फिनलंड]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २९ | {{country|फ्रान्स}} | [[फ्रान्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फ्रान्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[असोसिएशन फ्रांस क्रिकेट]] | १९८७ | १९९८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३० | {{country|गांबिया}} | [[गांबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[गांबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[गॅम्बिया क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ३१ | {{country|जर्मनी}} | [[जर्मनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जर्मनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[जर्मन क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९१ | १९९९ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३२ | {{country|घाना}} | [[घाना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[घाना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[घाना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ३३ | {{country|जिब्राल्टर}} | [[जिब्राल्टर राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[जिब्राल्टर क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६९ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३४ | {{country|ग्रीस}} | [[ग्रीस राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ग्रीस राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[हेलेनिक क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३५ | {{country|गर्न्सी}} | [[गर्न्सी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[गर्न्सी महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[ग्वेर्नसे क्रिकेट बोर्ड]] | २००५ | २००८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३६ | {{country|हाँग काँग}} | [[हाँग काँग राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[हाँग काँग राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[हाँग काँग राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट हाँग काँग]] | लागू नाही | १९६९ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ३७ | {{country|हंगेरी}} | [[हंगेरी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[हंगेरियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २०१२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३८ | {{country|इंडोनेशिया}} | [[इंडोनेशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इंडोनेशिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट इंडोनेशिया]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]]/[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ३९ | {{country|इराण}} | [[इराण राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इराण महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्लामिक रिपब्लिक ऑफ इराण क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४० | {{country|आइल ऑफ मान}} | [[आईल ऑफ मान क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आईल ऑफ मान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[आयल ऑफ मॅन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४१ | {{country|इस्रायल}} | [[इस्रायल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्रायल क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४२ | {{country|इटली}} | [[इटली राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इटली राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इटालियन क्रिकेट फेडरेशन]] | १९८४ | १९९५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४३ | {{country|कोत द'ईवोआर}} | [[आयवरी कोस्ट राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[आयव्हरी कोस्ट क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४४ | {{country|जपान}} | [[जपान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जपान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[जपान राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[जपान क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८९ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]]/[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ४५ | {{country|जर्सी}} | [[जर्सी क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जर्सी महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[जर्सी क्रिकेट बोर्ड]] | २००५ | २००७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४६ | {{country|केन्या}} | [[केन्या राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[केन्या राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[केन्या राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट केन्या]] | लागू नाही | १९८१ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४७ | {{country|कुवेत}} | [[कुवेत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कुवेत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[कुवेत राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट कुवेत]] | १९९८ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४८ | {{country|लेसोथो}} | [[लेसोथो राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[लेसोथो राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[लेसोथो क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४९ | {{country|लक्झेंबर्ग}} | [[लक्झेंबर्ग राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[लक्झेंबर्ग क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ५० | {{country|मलावी}} | [[मलावी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मलावी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट मलावी]] | १९९८ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५१ | {{country|मलेशिया}} | [[मलेशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मलेशिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[मलेशिया १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[मलेशियन क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५२ | {{country|मालदीव}} | [[मालदीव राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मालदीव राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[मालदीव क्रिकेट बोर्ड]] | १९९८ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५३ | {{country|माली}} | [[माली राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[माली राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मालियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००५ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५४ | {{country|माल्टा}} | [[माल्टा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[माल्टा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[माल्टा क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ५५ | {{country|मॉरिशस}} | [[मॉरिशस क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मॉरिशस क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२६ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५६ | {{country|मेक्सिको}} | [[मेक्सिको राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मेक्सिको राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मेक्सिको क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ५७ | {{country|मंगोलिया}} | [[मंगोलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मंगोलिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २०२१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५८ | {{country|मोझांबिक}} | [[मोझांबिक राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मोझांबिक राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[मोझांबिकन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५९ | {{country|म्यानमार}} | [[म्यानमार राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[म्यानमार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[म्यानमार क्रिकेट फेडरेशन]] | २००६ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६० | {{country|नामिबिया}} | [[नामिबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नामिबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नामिबिया राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट नामिबिया]] | लागू नाही | १९९२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ६१ | {{country|नेपाळ}} | [[नेपाळ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नेपाळ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नेपाळ राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८८ | १९९६ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६२ | {{country|नेदरलँड्स}} | [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[रॉयल डच क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६३ | {{country|नायजेरिया}} | [[नायजेरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नायजेरिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नायजेरिया राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २००२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ६४ | {{country|नॉर्वे}} | [[नॉर्वे राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नॉर्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[नॉर्वेजियन क्रिकेट बोर्ड]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६५ | {{country|ओमान}} | [[ओमान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ओमान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[ओमान क्रिकेट]] | २००० | २०१४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६६ | {{country|पनामा}} | [[पनामा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पनामा क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ६७ | {{country|पापुआ न्यू गिनी}} | [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट पीएनजी]] | लागू नाही | १९७३ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ६८ | {{country|पेरू}} | [[पेरू राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पेरू राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पेरू क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ६९ | {{country|फिलिपिन्स}} | [[फिलिपिन्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिलिपिन्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[फिलिपाइन्स क्रिकेट असोसिएशन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ७० | {{country|पोर्तुगाल}} | [[पोर्तुगाल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पोर्तुगीज क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९६ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७१ | {{country|कतार}} | [[कतार राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कतार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[कतार क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९९ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७२ | {{country|रोमेनिया}} | [[रोमेनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[रोमेनिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट रोमानिया]] | २०१३ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७३ | {{country|रवांडा}} | [[ऱ्वांडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऱ्वांडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[रवांडा क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ७४ | {{country|सेंट हेलेना}} | [[सेंट हेलेना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सेंट हेलेना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ७५ | {{country|सामोआ}} | [[सामोआ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सामो‌आ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सामोआ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटना]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ७६ | {{country|सौदी अरेबिया}} | [[सौदी अरेबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सौदी अरेबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सौदी अरेबिया क्रिकेट फेडरेशन]] | २००३ | २०१६ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७७ | {{country|स्कॉटलंड}} | [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट स्कॉटलंड]] | लागू नाही | १९९४ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७८ | {{country|सर्बिया}} | [[सर्बिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सर्बिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सर्बियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २०१५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७९ | {{country|सेशेल्स}} | [[सेशेल्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सेशेल्स क्रिकेट असोसिएशन]] | २०१० | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ८० | {{country|सियेरा लिओन}} | [[सियेरा लिओन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सियेरा लिओन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सिएरा लिओन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ८१ | {{country|सिंगापूर}} | [[सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सिंगापूर राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सिंगापूर क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८२ | {{country|स्लोव्हेनिया}} | [[स्लोव्हेनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[स्लोव्हेनियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८३ | {{country|दक्षिण कोरिया}} | [[दक्षिण कोरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[दक्षिण कोरिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कोरिया क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ८४ | {{country|स्पेन}} | [[स्पेन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्पेन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट स्पेन]] | १९९२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८५ | {{country|सुरिनाम}} | [[सुरिनाम राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सुरीनाम क्रिकेट बोर्ड]] | २००२ | २०११ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ८६ | {{country|स्वीडन}} | [[स्वीडन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्वीडन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[स्वीडिश क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९७ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८७ | {{country|स्वित्झर्लंड}} | [[स्वित्झर्लंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट स्वित्झर्लंड]] | १९८५{{efn|स्वित्झर्लंडला १९८५ मध्ये सदस्यत्व देण्यात आले होते, परंतु २०१२ मध्ये त्याला आयसीसीमधून वगळण्यात आले.<ref>{{cite news |url=https://www.cricketswitzerland.ch/news/2012/2012-icc-expel-switzerland/ |title=ICC expel Switzerland |publisher=Cricket Switzerland |date=२०१२ |access-date=२२ जुलै २०२० |archive-date=२२ जुलै २०२० |archive-url=https://web.archive.org/web/20200722114058/https://www.cricketswitzerland.ch/news/2012/2012-icc-expel-switzerland/ |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cricketcountry.com/articles/when-switzerland-became-first-country-to-have-icc-affiliate-status-revoked-149260 |title=When Switzerland became the first country to have its ICC affiliate status revoked |publisher=Cricket Country |date=२६ जून २०१६ |access-date=२२ जुलै २०२०}}</ref> त्यानंतर जुलै २०२१ मध्ये स्वित्झर्लंडला पुन्हा सदस्यत्व देण्यात आले.<ref name="ICC-July21">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/2190752 |title=Get to know the ICC's three newest Members |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१८ जुलै २०२१ |archive-date=१८ जुलै २०२१ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718123143/https://www.icc-cricket.com/news/2190752 |url-status=live}}</ref>}} | २०२१ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८८ | {{country|ताजिकिस्तान}} | [[ताजिकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ताजिकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ताजिकिस्तान क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८९ | {{country|टांझानिया}} | [[टांझानिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[टांझानिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[टांझानिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २००१ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ९० | {{country|थायलंड}} | [[थायलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[थायलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट असोसिएशन ऑफ थायलंड]] | १९९५ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९१ | {{country|पूर्व तिमोर}} | [[पूर्व तिमोर क्रिकेट संघ|पुरुष]] • महिला • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | पूर्व तिमोर क्रिकेट महासंघ | लागू नाही | २०२५ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ९२ | {{country|तुर्की}} | [[तुर्की राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[तुर्की राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट तुर्की]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ९३ | {{country|टर्क्स आणि कैकास द्वीपसमूह}} | [[टर्क आणि कैकोस द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[तुर्क आणि कैकोस क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ९४ | {{country|युगांडा}} | [[युगांडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[युगांडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[युगांडा राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[युगांडा क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९९८ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ९५ | {{country|संयुक्त अरब अमिराती}} | [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[अमिराती क्रिकेट बोर्ड]] | १९८९ | १९९० | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९६ | {{country|अमेरिका}} | [[युनायटेड स्टेट्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[अमेरिका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[यूएसए क्रिकेट]] | लागू नाही | १९६५{{efn|अमेरिकेला १९६५ मध्ये [[युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका क्रिकेट असोसिएशन]]च्या प्रशासनाखाली सहयोगी सदस्यत्व देण्यात आले होते. त्या संस्थेला सप्टेंबर २०१७ मध्ये आयसीसीमधून वगळण्यात आले. यूएसए क्रिकेटला जानेवारी २०१९ मध्ये सदस्यत्व देण्यात आले.}}<br />२०१९ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ९७ | {{country|उझबेकिस्तान}} | [[उझबेकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[उझबेकिस्तान क्रिकेट महासंघ]] | लागू नाही | २०२२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९८ | {{country|व्हानुआतू}} | [[व्हानुआतू राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[व्हानुआतू राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[वानुआटू क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९५ | २००९ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ९९ | {{country|झांबिया}} | [[झांबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[झांबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[झांबिया क्रिकेट युनियन]] | लागू नाही | २०२५ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |} {{cob}} ==स्थान== [[Image:ICC Dubai 1.jpg|thumb|200px|right|[[दुबई]] मधील आयसीसी कार्यालय]] त्याच्या निर्मितीपासून, आयसीसीचे [[लॉर्ड्स क्रिकेट ग्राउंड]] हे त्याचे घर होते आणि १९९३ मध्ये त्याचे कार्यालय मैदानाच्या नर्सरीच्या शेवटी असलेल्या "क्लॉक टॉवर" इमारतीत हलवले. एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटच्या विश्वचषकाच्या हक्कांचे व्यावसायिक शोषण करून स्वतंत्रपणे चालवल्या जाणाऱ्या आयसीसीला सुरुवातीला निधी दिला गेला. सर्व सदस्य देशांचे युनायटेड किंगडमसोबत दुहेरी-कर करार नसल्यामुळे, आयसीसी डेव्हलपमेंट (इंटरनॅशनल) प्रा.लि, यूके बाहेर आयडीआय म्हणून ओळखले जाते. हे जानेवारी १९९४ मध्ये स्थापित केले गेले आणि मोनॅको येथे आधारित होते. बाकी नव्वदच्या दशकात आयडीआयचा कारभार हा माफक कारभार होता. परंतु २००१ ते २००८ पर्यंतच्या सर्व आयसीसी इव्हेंट्सच्या अधिकारांच्या बंडलच्या वाटाघाटीमुळे, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट आणि आयसीसी सदस्य देशांना उपलब्ध महसूल मोठ्या प्रमाणात वाढला. यामुळे मोनॅकोमध्ये आयडीआयद्वारे नियुक्त व्यावसायिक कर्मचाऱ्यांच्या संख्येत वाढ झाली. लॉर्ड्सवर राहिलेल्या कौन्सिलच्या क्रिकेट प्रशासकांना मोनॅकोमधील त्यांच्या व्यावसायिक सहकाऱ्यांपासून वेगळे करण्यात आले याचाही तोटा झाला. परिषदेने त्यांच्या व्यावसायिक उत्पन्नाचे करापासून संरक्षण करताना त्यांचे सर्व कर्मचारी एकाच कार्यालयात एकत्र आणण्याचे मार्ग शोधण्याचा निर्णय घेतला. लॉर्ड्स येथे राहण्याच्या पर्यायाची चौकशी करण्यात आली आणि स्पोर्ट इंग्लंडच्या माध्यमातून ब्रिटिश सरकारला विनंती करण्यात आली की, आयसीसीला त्यांचे सर्व कर्मचारी (व्यावसायिक बाबींवर काम करणाऱ्यांसह) लंडनमध्ये ठेवण्याची परवानगी द्यावी - परंतु त्याच्या व्यावसायिक उत्पन्नावर कॉर्पोरेशन कर यूकेला पैसे देण्यापासून विशेष सूट देण्यात यावी. ब्रिटिश सरकार एक उदाहरण तयार करण्यास तयार नव्हते आणि ही विनंती मान्य करणार नाही. परिणामी, आयसीसीने इतर ठिकाणांची तपासणी केली आणि अखेरीस [[संयुक्त अरब अमिराती]]मधील [[दुबई]] शहरात स्थायिक झाले. ब्रिटिश व्हर्जिन आयलंडमध्येही आयसीसी नोंदणीकृत आहे. ऑगस्ट २००५ मध्ये, आयसीसीने त्यांची कार्यालये दुबईला हलवली आणि त्यानंतर लॉर्ड्स आणि मोनॅको येथील कार्यालये बंद केली. आयसीसीच्या कार्यकारी मंडळाने बाजूने ११-१ मत दिल्यानंतर दुबईला हलविण्यात आले.<ref>{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/cricket/4326601.stm | work=BBC News | title=Cricket chiefs move base to Dubai | date=7 March 2005}}</ref> आयसीसीच्या दुबईला जाण्याचा मुख्य चालक त्याच्या मुख्य कर्मचाऱ्यांना एकाच कर-कार्यक्षम ठिकाणी एकत्र आणण्याची इच्छा होती, तर दुय्यम कारण म्हणजे आयसीसीच्या जवळ कार्यालये हलवण्याची इच्छा. लॉर्ड्स हे तार्किक ठिकाण होते जेव्हा आयसीसीचे व्यवस्थापन मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब (एमसीसी) द्वारे केले जात होते (१९९३ पर्यंत अशी परिस्थिती होती). परंतु जागतिक क्रिकेटमध्ये भारत आणि पाकिस्तानच्या वाढत्या सामर्थ्याने ब्रिटिश खाजगी सदस्यांच्या क्लबने (एमसीसी) आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटवर सतत नियंत्रण ठेवणे अनाक्रोनिक आणि टिकाऊ बनवले आहे. १९९३ मध्ये झालेल्या बदलांचा आणि सुधारणांचा थेट परिणाम म्हणजे लॉर्ड्सपासून अधिक तटस्थ ठिकाणी जाणे.<ref>{{cite web|url=http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/GD23Df05.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20050422140355/http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/GD23Df05.html|url-status=unfit|archive-date=22 April 2005|title= Cricket's home moves closer to the money|work=[[एशिया टाइम्स ऑनलाइन]]| date=23 April 2005|access-date=18 August 2017}}</ref> ==उत्पन्नाची निर्मिती== आयसीसी आयोजीत केलेल्या स्पर्धांमधून उत्पन्न मिळवते, प्रामुख्याने [[क्रिकेट विश्वचषक]], आणि त्या उत्पन्नातील बहुतांश भाग ते सदस्यांना वितरीत करते. २००७ आणि २०१५ दरम्यान वर्ल्ड कपचे प्रायोजकत्व आणि दूरचित्रवाणी अधिकार यूएस$१.६ अब्जाहून अधिक कमावले, जे आतापर्यंत आयसीसीचे मुख्य उत्पन्नाचे स्रोत होते.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/current/story/271994.html |title=ICC rights go to ESPN-Star|publisher=[[ईएसपीएन]] | work=[[क्रिकइन्फो]]|date= 9 December 2006|access-date=8 May 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/276853.html |title=ICC set to cash in on sponsorship rights |publisher=[[ईएसपीएन]] | work=[[क्रिकइन्फो]] |date= 18 January 2007|access-date=8 May 2011}}</ref> ३१ डिसेंबर २००७ पर्यंतच्या नऊ महिन्यांच्या लेखा कालावधीत आयसीसीचे परिचालन उत्पन्न $१२.६६ दशलक्ष होते, मुख्यत्वे सदस्य सदस्यता आणि प्रायोजकत्वातून. याउलट, इव्हेंटचे उत्पन्न यूएस$२८५.८७ दशलक्ष होते, ज्यात २००७ विश्वचषकातील $२३९ दशलक्ष समाविष्ट होते. या कालावधीत $६.६९५ दशलक्ष गुंतवणुकीचे उत्पन्न देखील होते. २०२२ मध्ये आयसीसीने निव्वळ उत्पन्न म्हणून यूएस$२०८,३७५,००० उत्पन्न केले.<ref>[https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2023/05/10/87728b20-b1ea-469d-871b-f42d5bfee10f/ICC-Consolidated-Financial-Statements-2022.pdf THE INTERNATIONAL CRICKET COUNCIL LIMITED AND ITS SUBSIDIARIES, CONSOLIDATED FINANCIAL STATEMENTS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230517210125/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2023/05/10/87728b20-b1ea-469d-871b-f42d5bfee10f/ICC-Consolidated-Financial-Statements-2022.pdf |date=2023-05-17 }} 31 December 2022</ref> आयसीसीकडे द्विपक्षीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामन्यांमधून ([[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]], [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] आणि [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]]) कोणतेही उत्पन्न नाही, जे बहुतेक आंतरराष्ट्रीय खेळाचे वेळापत्रक बनवतात, कारण ते त्याच्या सदस्यांच्या मालकीचे आणि चालवतात. विश्वचषकातील कमाई वाढवण्यासाठी त्याने इतर नवीन कार्यक्रम तयार करण्याचा प्रयत्न केला आहे. यामध्ये २००५ मध्ये ऑस्ट्रेलियामध्ये खेळलेल्या [[आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] आणि [[आयसीसी सुपर सीरिज]]चा समावेश आहे. मात्र, या स्पर्धांना आयसीसीच्या अपेक्षेप्रमाणे यश मिळालेले नाही. सुपर सिरीजला मोठ्या प्रमाणावर अपयश म्हणून पाहिले गेले आणि त्याची पुनरावृत्ती होण्याची अपेक्षा नाही आणि भारताने २००६ मध्ये चॅम्पियन्स ट्रॉफी रद्द करण्याची मागणी केली.<ref>{{cite news| url=http://www.theage.com.au/news/cricket/biggest-player-in-the-game-flexes-muscle/2006/01/06/1136387626870.html | location=Melbourne | work=[[The Age]] | title=Biggest player in the game flexes muscle | date=7 January 2006}}</ref> चॅम्पियन्स ट्रॉफी २००४ इव्हेंटचा उल्लेख विस्डेन २००५ मध्ये संपादकाने "टूर्नामेंटचा टर्की" आणि "फियास्को" म्हणून केला होता; २००६ च्या कार्यक्रमाला नवीन स्वरूपामुळे मोठे यश म्हणून पाहिले जात असले तरी.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/267074.html |title=ICC President thanks India for "outstanding" ICC Champions Trophy | author=Murgatroyd, Brian / ICC|publisher=ESPN | work=Cricinfo |date= 6 November 2006|access-date=18 August 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/267074.html |title=When the cricket did all the talking |publisher=ESPN | work=Cricinfo |date= 7 November 2006|access-date=18 August 2017}}</ref> [[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२००७ मध्ये]] पहिल्यांदा खेळला गेलेला [[आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०]] यशस्वी ठरला. आयसीसीची सध्याची योजना दरवर्षी आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा आयोजित करणे आहे, ज्यामध्ये सम संख्येच्या वर्षांत खेळला जाणारा ट्वेंटी-२० विश्वचषक, [[उन्हाळी ऑलिम्पिक खेळ|ऑलिम्पिक खेळांच्या]] आदल्या वर्षी होणारा विश्वचषक आणि सायकलच्या उर्वरित वर्षात आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी आयोजित केली जाईल. हे चक्र [[२०१० आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२०१०]] मध्ये सुरू झाले, [[२००९ आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२००९]] स्पर्धेच्या एका वर्षानंतर. == आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा == === आयसीसी इव्हेंट्स === आयसीसी पुरुष, महिला आणि अंडर-१९ राष्ट्रीय संघांसाठी विविध आंतरराष्ट्रीय '''''[[कसोटी क्रिकेट|कसोटी]]''''', '''''[[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]]''''' आणि '''''[[ट्वेन्टी-२० आंतरराष्ट्रीय|ट्वेन्टी-२०]]''''' क्रिकेट स्पर्धांचे आयोजन करते. तपशील खालील तक्त्यामध्ये सादर केले आहेत: {| class="wikitable" |+ !स्पर्धा !नवीनतम आवृत्ती !स्वरूप !चॅम्पियन्स !पुढील आवृत्ती |- | colspan="5" |'''पुरुष''' |- |[[आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप]] |[[२०२१-२०२३ आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप|२०२१-२३]] {{Flagicon|England}} |[[कसोटी क्रिकेट|कसोटी]] |style="background:#ddeeff"|{{Cr|Australia}} |[[२०२३-२०२५ आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप|२०२३-२५]] {{Flagicon|England}} |- |[[क्रिकेट विश्वचषक|आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक]] |[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] {{Flagicon|India}} | rowspan="2" |[[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|वनडे]] |style="background:#ddeeff"|{{Cr|Australia}} |[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]] {{Flagicon|South Africa}} {{Flagicon|Zimbabwe}} {{Flagicon|Namibia}} |- |[[आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |[[२०१७ आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी|२०१७]] {{Flagicon|England}} {{Flagicon|Wales}} |style="background:#ddeeff"|{{Cr|Pakistan}} |[[२०२५ आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी|२०२५]] {{Flagicon|Pakistan}} |- |[[आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक|आयसीसी टी-२० विश्वचषक]] |[[२०२४ आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक|२०२४]] {{Flagicon|West Indies}} {{Flagicon|United States}} |[[ट्वेन्टी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२०आ]] |style="background:#ddeeff"|{{Cr|India}} |[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक|२०२६]] {{Flagicon|India}} {{Flagicon|Sri Lanka}} |- | colspan="5" |'''महिला''' |- |[[महिला क्रिकेट विश्वचषक|आयसीसी महिला क्रिकेट विश्वचषक]] |[[२०२२ महिला क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]] {{Flagicon|NZ}} |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|म.वनडे]] |style="background:#ddeeff"|{{Crw|Australia}} |[[२०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषक|२०२५]] {{Flagicon|IND}} |- |[[आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक]] |[[२०२३ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक|२०२३]] {{Flagicon|SA}} | rowspan="2" |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |style="background:#ddeeff"|{{Crw|Australia}} |[[२०२४ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक|२०२४]] {{Flagicon|BAN}} |- |[[आयसीसी महिला टी-२० चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |[[आयसीसी महिला टी-२० चॅम्पियन्स ट्रॉफी|२०२७]] {{Flagicon|SL}} |टीबीडी |२०३१ |- | colspan="5" |'''अंडर-१९''' |- |[[अंडर-१९ पुरुष क्रिकेट विश्वचषक|आयसीसी पुरुष अंडर-१९ विश्वचषक]] |[[२०२४ अंडर-१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]] {{Flagicon|SA}} |[[मर्यादित षटकांचे क्रिकेट|५० षटके]] |style="background:#ddeeff"|{{Cr19|Australia}} |[[२०२६ अंडर-१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]] {{Flagicon|ZIM}} {{Flagicon|NAM}} |- |[[अंडर-१९ महिला टी-२० विश्वचषक|आयसीसी महिला अंडर-१९ टी-२० विश्वचषक]] |[[२०२३ आयसीसी अंडर-१९ महिला टी-२० विश्वचषक संघ|२०२३]] {{Flagicon|SA}} |[[मर्यादित षटकांचे क्रिकेट|टी-२०]] |style="background:#ddeeff"|{{Crw19|India}} |[[२०२५ अंडर-१९ महिला टी-२० विश्वचषक|२०२५]] {{Flagicon|MAS}} {{Flagicon|THA}} |} याव्यतिरिक्त, आयसीसी [[कॉमनवेल्थ गेम्स फेडरेशन]] आणि [[आंतरराष्ट्रीय ऑलिम्पिक समिती]] यांच्या संयुक्त विद्यमाने अनुक्रमे [[राष्ट्रकुल खेळ#राष्ट्रकुल खेळांची यादी|राष्ट्रकुल स्पर्धेत महिलांसाठी ट्वेंटी-२० क्रिकेट स्पर्धा]] आणि [[उन्हाळी ऑलिंपिकमध्ये क्रिकेट]] (दोन्हींसाठी) देखील आयोजित करते. === पात्रता === आयसीसी विविध आंतरराष्ट्रीय मुख्य स्पर्धांसाठी पात्रता स्पर्धा आयोजित करते. {| class="wikitable" |+ !स्वरूप !वनडे !टी२०आ |- | rowspan="2" |पुरुष |[[आयसीसी विश्वचषक पात्रता|आयसीसी पुरुष क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] | rowspan="2" |[[आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक पात्रता]], [[२०२४ आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक पात्रता|प्रादेशिक पात्रता]] |- |[[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग]] ''<small>(आता निकामी)</small>'' |- | rowspan="2" |महिला |[[महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता|आयसीसी महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] | rowspan="2" |[[आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक पात्रता]] |- |[[आयसीसी महिला चॅम्पियनशिप]] |} [[२०२४ आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक]]पासून, यापुढे जागतिक पात्रता स्पर्धा होणार नाही आणि संघ त्यांच्या मागील [[आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक|टी-२० विश्वचषक]] आणि प्रादेशिक पात्रता स्पर्धेतील कामगिरीच्या आधारावर थेट पात्र ठरतील. === लीग === आयसीसी सहयोगी संघांसाठी विश्वचषक पात्रता लीग आयोजित करते. पदोन्नती आणि निर्वासन असलेली द्वि-स्तरीय लीग प्रणाली जिथे सर्वोत्तम कामगिरी करणारे संघ [[आयसीसी पुरुष क्रिकेट विश्वचषक पात्रता|आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] फेरीसाठी पात्र ठरतात. {| class="wikitable" !स्तर !लीग !संघ !वर्तमान आवृत्ती |- |१ |[[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] |८ |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २|२०२४-२०२६]] |- |२ |[[आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड कप चॅलेंज लीग|आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड कप चॅलेंज लीग]] |१२ |[[२०२३-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग|२०२३-२०२६]] |} याव्यतिरिक्त, दोन प्लेऑफ स्पर्धा आहेत जे विश्वचषक पात्रता प्रक्रियेचा भाग आहेत आणि मूलत: वर नमूद केलेल्या लीगशी जोडलेले आहेत. * [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता प्ले-ऑफ|आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक पात्रता प्लेऑफ]] * [[२०२४ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग प्ले-ऑफ|आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग प्लेऑफ]] == नियम आणि नियमन == आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळण्याच्या परिस्थिती, गोलंदाजी पुनरावलोकने आणि इतर आयसीसी नियमांचे निरीक्षण करते. आयसीसी कडे क्रिकेटच्या कायद्यांचा कॉपीराइट नाही: फक्त [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब|एमसीसी]] [[क्रिकेटचे कायदे|कायदे]] बदलू शकतात, जरी हे सहसा खेळाच्या जागतिक प्रशासकीय मंडळाशी सल्लामसलत करून केले जाते.{{Citation needed|date=September 2021}} आयसीसी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटसाठी खेळण्याच्या परिस्थितीचा एक संच राखते ज्यात कायद्यांमध्ये किरकोळ सुधारणा केल्या जातात. त्यांच्याकडे एक "आचारसंहिता" देखील आहे ज्याचे आंतरराष्ट्रीय सामन्यांमधील संघ आणि खेळाडूंनी पालन करणे आवश्यक आहे. या संहितेचे उल्लंघन झाल्यास आयसीसी प्रतिबंध लागू करू शकते, सामान्यतः दंड. २००८ मध्ये आयसीसीने खेळाडूंवर १९ दंड ठोठावले होते. आयसीसी ने खेळण्याच्या स्थितीतील बदलांची घोषणा केली.<ref>{{Cite web |title=ICC announces changes to Playing Conditions |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/3345813 |access-date=2023-07-04 |website=www.icc-cricket.com |language=en}}</ref> ==पंच आणि सामनाधिकारी== आयसीसी आंतरराष्ट्रीय [[पंच (क्रिकेट)|पंच]] आणि सामनाधिकारी नियुक्त करते जे सर्व मंजूर कसोटी सामने, एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय आणि ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय सामन्यात काम करतात. आयसीसी पंचांचे तीन पॅनेल चालवते: [[आयसीसी पंचांचे एलिट पॅनेल|एलिट पॅनेल]], [[पंच आणि सामनाधिकारी आंतरराष्ट्रीय पॅनेल|आंतरराष्ट्रीय पॅनेल]], [[आयसीसी असोसिएट्स आणि एफिलिएट्स अंपायर पॅनल|सहयोगी आणि संलग्न पॅनेल]]. मार्च २०१२ पर्यंत, एलिट पॅनेलमध्ये बारा पंचांचा समावेश होता. सिद्धांतानुसार, एलिट पॅनेलचे दोन पंच प्रत्येक कसोटी सामन्यात अंपायर करतात, तर एक एलिट पॅनेल अंपायर आंतरराष्ट्रीय पॅनेलच्या एका पंचासह एकदिवसीय सामन्यांमध्ये उभा असतो. सरावात, आंतरराष्ट्रीय पॅनेलचे सदस्य अधूनमधून कसोटी सामन्यांमध्ये उभे राहतात, कारण ते कसोटी स्तरावर सामना करू शकतात की नाही आणि त्यांना एलिट पॅनेलमध्ये स्थान मिळावे की नाही हे पाहण्याची ही एक उत्तम चांगली संधी मानली जाते. एलिट पॅनेलचे सदस्य हे आयसीसीचे पूर्ण-वेळ कर्मचारी आहेत, जरी ते अजूनही, अगदी अधूनमधून, त्यांच्या राहत्या देशात [[प्रथम श्रेणी क्रिकेट]] पंच करतात. एलिट अंपायर्ससाठी सरासरी वार्षिक कामकाजाचे वेळापत्रक ८-१० कसोटी सामने आणि १०-१५ एकदिवसीय, संभाव्य ऑन-फिल्ड वर्कलोड प्रति वर्ष ७५ दिवस, तसेच प्रवास आणि तयारीचा वेळ आहे.<ref>{{cite web|title=Match officials|url=http://www.icc-cricket.com/about/42/match-officials|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131003001326/http://www.icc-cricket.com/about/42/match-officials|archive-date=3 October 2013}}</ref> आंतरराष्ट्रीय पॅनेल हे दहा कसोटी खेळणाऱ्या क्रिकेट बोर्डांपैकी प्रत्येकी नामनिर्देशित अधिकाऱ्यांचे बनलेले आहे. पॅनेलचे सदस्य त्यांच्या मायदेशातील एकदिवसीय सामन्यांमध्ये काम करतात आणि एलिट पॅनेलला क्रिकेट कॅलेंडरमधील सर्वोच्च वेळेत मदत करतात जेव्हा त्यांना परदेशी वनडे आणि कसोटी सामन्यांसाठी नियुक्त केले जाऊ शकते. आंतरराष्ट्रीय पॅनेलचे सदस्य परदेशातील अंपायरिंग असाइनमेंट जसे की आयसीसी अंडर १९ क्रिकेट विश्वचषक त्यांच्या परदेशातील परिस्थितीबद्दलचे ज्ञान आणि समज सुधारण्यासाठी आणि त्यांना एलिट पॅनेलमध्ये संभाव्य पदोन्नतीसाठी तयार करण्यात मदत करण्यासाठी देखील करतात. यातील काही पंच क्रिकेट विश्वचषकातही काम करतात. प्रत्येक कसोटी क्रिकेट बोर्ड एका "थर्ड अंपायर" ची नियुक्ती करते ज्याला काही ठराविक ऑन-फिल्ड निर्णयांचे त्वरित दूरचित्रवाणी रिप्लेद्वारे पुनरावलोकन करण्यासाठी बोलावले जाऊ शकते. सर्व तिसरे पंच हे त्यांच्या स्वतःच्या देशात प्रथम श्रेणीचे पंच आहेत, आणि या भूमिकेला आंतरराष्ट्रीय पॅनेल आणि नंतर एलिट पॅनेलमध्ये एक पाऊल म्हणून पाहिले जाते.<ref>{{cite web|title=Emirates International Panel of ICC Umpires|url=http://www.icc-cricket.com/about/88/match-officials/emirates-international-panel-of-icc-umpires|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304044124/http://www.icc-cricket.com/about/88/match-officials/emirates-international-panel-of-icc-umpires|archive-date=4 March 2016}}</ref> जून २००६ मध्ये आयसीसी सहयोगी आणि संलग्न आंतरराष्ट्रीय पंच पॅनेलची स्थापना करण्यात आली. २००५ मध्ये तयार करण्यात आलेल्या आयसीसी असोसिएट आणि एफिलिएट इंटरनॅशनल अंपायर्स पॅनेलला मागे टाकले आणि पाच आयसीसी डेव्हलपमेंट प्रोग्राम प्रादेशिक पंच पॅनेलमधून प्रत्येक निवडीसह, नॉन-टेस्ट न खेळणाऱ्या सदस्यांमधील पंचांसाठी शिखर म्हणून काम करते. असोसिएट आणि एफिलिएट इंटरनॅशनल अंपायर पॅनलचे सदस्य आयसीसी असोसिएट सदस्य, आयसीसी इंटरकॉन्टिनेंटल कप सामने आणि इतर सहयोगी आणि संलग्न स्पर्धांचा समावेश असलेल्या एकदिवसीय सामन्यांसाठी नियुक्तीसाठी पात्र आहेत. आयसीसी अंडर-१९ क्रिकेट विश्वचषकासह इतर आयसीसी स्पर्धांसाठीही उच्च कामगिरी करणाऱ्या पंचांचा विचार केला जाऊ शकतो आणि त्यांना आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी आणि आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेत सहभागी होण्यासाठी आमंत्रित केले जाऊ शकते.<ref>{{cite web|title=ICC Associate and Affiliate International Umpires Panel|url=http://www.icc-cricket.com/about/89/match-officials/icc-associate-and-affiliate-international-umpires-panel|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160602070629/http://www.icc-cricket.com/about/89/match-officials/icc-associate-and-affiliate-international-umpires-panel|archive-date=2 June 2016}}</ref> एक [[आयसीसी मॅच रेफरींचे एलिट पॅनेल]] देखील आहे जे सर्व कसोटी आणि एकदिवसीय सामन्यांमध्ये आयसीसीचे स्वतंत्र प्रतिनिधी म्हणून काम करतात. जानेवारी २००९ पर्यंत, त्याचे ६ सदस्य होते, ते सर्व अत्यंत अनुभवी माजी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू होते. पंचांना खेळाडू किंवा अधिकाऱ्यांची तक्रार करण्याचा अधिकार नसतो (जे पंचांना करावे लागते), परंतु ते आयसीसीच्या आचारसंहितेनुसार सुनावणी घेण्यास आणि सामन्यांमध्ये आवश्यकतेनुसार दंड आकारण्यासाठी, अधिकृत फटकारण्यापर्यंत जबाबदार असतात. निर्णयांवर अपील केले जाऊ शकते, परंतु बहुतेक प्रकरणांमध्ये मूळ निर्णय कायम ठेवला जातो. बीसीसीआयच्या विरोधामुळे पंचांच्या निर्णय पुनरावलोकन प्रणालीच्या सार्वत्रिक वापरावर - जून २०१२ पर्यंत - क्रिकेट खेळणाऱ्या राष्ट्रांमध्ये एकमत साधण्यात परिषद अपयशी ठरली. खेळणाऱ्या देशांच्या परस्पर कराराच्या अधीन राहून ते लागू केले जाईल.<ref>{{cite news| url= http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-27/top-stories/32440276_1_drs-ball-tracking-icc-executive-board| archive-url= https://archive.today/20130126142440/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-27/top-stories/32440276_1_drs-ball-tracking-icc-executive-board| url-status= dead| archive-date= 26 January 2013| title= No decision yet on universal application of DRS|work=[[टाइम्स ऑफ इंडिया]] |date=27 June 2012}}</ref> जुलै २०१२ मध्ये, आयसीसीने डीआरएस तंत्रज्ञानाच्या वापराबाबतची शंका दूर करण्यासाठी बीसीसीआयला संगणक दृष्टी आणि तंत्रज्ञानातील तज्ञ एड रोस्टेन यांनी केलेले बॉल ट्रॅकिंग संशोधन दाखवण्यासाठी एक शिष्टमंडळ पाठवण्याचा निर्णय घेतला.<ref>{{cite news| url= http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-10/top-stories/32617106_1_expert-in-computer-vision-icc-management-decision-review-system| archive-url= https://archive.today/20130126182508/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-10/top-stories/32617106_1_expert-in-computer-vision-icc-management-decision-review-system| url-status= dead| archive-date= 26 January 2013| title= Research on DRS to be shown to BCCI| date= 10 July 2012 |work=[[टाइम्स ऑफ इंडिया]]}}</ref><ref>{{cite web|title=Ireland and Afghanistan ICC newest full members amid wide-ranging governance reform|url=https://www.icc-cricket.com/news/422449|website=icc-cricket.com|publisher=ICC|access-date=22 June 2017}}</ref> ==प्रादेशिक संस्था== या प्रादेशिक संस्था क्रिकेट खेळाचे आयोजन, प्रचार आणि विकास करण्याचे उद्दिष्ट ठेवतात: * [[आशियाई क्रिकेट परिषद]] * [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] * [[आयसीसी युरोप]] * [[आयसीसी अमेरिका]] * [[आयसीसी पूर्व आशिया-पॅसिफिक]] आयसीसी प्रादेशिक संस्था जे आशिया आणि आफ्रिकेच्या प्रादेशिक संस्थांमध्ये समाविष्ट नसलेल्या प्रदेशांची काळजी घेतात: * [[आयसीसी आशिया]] * [[आयसीसी आफ्रिका]] युरोपसाठी प्रादेशिक संस्था अस्थापित झाली ज्यानंतर आयसीसीने कामकाज हाती घेतले: * [[युरोपियन क्रिकेट परिषद]] आफ्रिकन क्रिकेट असोसिएशनच्या निर्मितीनंतर आणखी दोन प्रादेशिक संस्थांची स्थापना करण्यात आली: * [[पूर्व आणि मध्य आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] * [[पश्चिम आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] ==क्रमवारी आणि पुरस्कार== {{Main|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} === क्रमवारी === आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळाच्या तिन्ही फॉरमॅटसाठी संघ क्रमवारी प्रकाशित करते आणि वेळोवेळी तेच अपडेट करते. '''पुरुष''' * [[आयसीसी पुरुषांची कसोटी संघ क्रमवारी]] * [[आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी]] * [[आयसीसी पुरुषांची टी२०आ संघ क्रमवारी]] '''महिला''' * [[आयसीसी महिला एकदिवसीय आणि टी२०आ संघ क्रमवारी]] आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळाडूंची क्रमवारी ही आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटपटूंच्या अलीकडील कामगिरीवर आधारित रँकिंगची व्यापकपणे अनुसरण केलेली प्रणाली आहे. '''पुरुष''' * [[आयसीसी पुरुष खेळाडूंची क्रमवारी]] '''महिला''' * [[आयसीसी महिला खेळाडूंची क्रमवारी]] === पुरस्कार === {{Main|आयसीसी पुरस्कार}} आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने मागील १२ महिन्यांतील सर्वोत्तम आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडूंना ओळखण्यासाठी आणि त्यांचा सन्मान करण्यासाठी '''आयसीसी पुरस्कारां'''ची स्थापना केली आहे. उद्घाटन आयसीसी पुरस्कार सोहळा ७ सप्टेंबर २००४ रोजी लंडनमध्ये आयोजित करण्यात आला होता.<ref>{{Cite web|date=2004-06-29|title=World's best players and teams to be honoured at cricket's 'Oscars'|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/23129979/world-best-players-teams-honoured-cricket-oscars|access-date=2021-06-03|website=ESPN.com|language=en}}</ref> २०२० मध्ये, आयसीसीने मागील १० वर्षांतील सर्वोत्कृष्ट कामगिरी आणि कामगिरीचा सन्मान करण्यासाठी '''[[दशकातील आयसीसी पुरस्कार]]''' या एका खास कार्यक्रमाची घोषणा केली.<ref>{{Cite web|title=ICC Awards of the Decade announced|url=https://www.icc-cricket.com/news/1908769|access-date=2021-06-03|website=www.icc-cricket.com|language=en}}</ref> ==भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा== आयसीसीला देखील अव्वल क्रिकेटपटूंचा समावेश असलेल्या ड्रग्ज आणि लाचखोरी प्रकरणांचा सामना करावा लागला आहे. कायदेशीर आणि बेकायदेशीर बुकमेकिंग मार्केटशी संबंधित क्रिकेटपटूंच्या भ्रष्टाचाराच्या घोटाळ्यांनंतर, आयसीसीने २००० मध्ये लंडनच्या मेट्रोपॉलिटन पोलिसांचे निवृत्त आयुक्त, लॉर्ड कांडन यांच्या नेतृत्वाखाली भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा युनिट (एसीएसयू) स्थापन केले. दक्षिण आफ्रिकेचा माजी कर्णधार हान्सी क्रोन्ये यांनी ज्या भ्रष्टाचाराची तक्रार नोंदवली आहे त्यामध्ये एक भारतीय सट्टेबाजाकडून कमी कामगिरी केल्याबद्दल किंवा ठराविक सामन्यांचे निकाल पूर्वनिर्धारित असल्याची खात्री करण्यासाठी भरीव रक्कम स्वीकारली होती. त्याचप्रमाणे, माजी भारतीय कर्णधार मोहम्मद अझरुद्दीन आणि अजय जडेजा यांची चौकशी करण्यात आली, मॅच फिक्सिंगमध्ये दोषी आढळले आणि क्रिकेट खेळण्यावर (अनुक्रमे आजीवन आणि पाच वर्षांसाठी) बंदी घालण्यात आली. एसीएसयू क्रिकेटमधील भ्रष्टाचाराच्या कोणत्याही अहवालाचे परीक्षण आणि तपासणी करणे सुरू ठेवते आणि प्रोटोकॉल सादर केले गेले आहेत, जे उदाहरणार्थ ड्रेसिंग रूममध्ये मोबाईल टेलिफोन वापरण्यास मनाई करतात. २००७ क्रिकेट विश्वचषकापूर्वी, आयसीसीचे मुख्य कार्यकारी माल्कम स्पीड यांनी कोणत्याही भ्रष्टाचाराविरुद्ध चेतावणी दिली आणि आयसीसी त्याविरुद्ध सतर्क आणि असहिष्णु असेल असे सांगितले.<ref>{{cite news |url=http://www.jamaica-star.com/thestar/20070213/sports/sports3.html |work=The Jamaica Star |title=Speed warns against corruption during World Cup |date=13 February 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090201121545/http://www.jamaica-star.com/thestar/20070213/sports/sports3.html |archive-date=1 February 2009 }}</ref> २०१० च्या पाकिस्तानच्या इंग्लंड दौऱ्यादरम्यान झालेल्या घोटाळ्यानंतर, ३ पाकिस्तानी खेळाडू, मोहम्मद अमीर, मोहम्मद आसिफ आणि सलमान बट स्पॉट-फिक्सिंगमध्ये दोषी आढळले आणि त्यांच्यावर अनुक्रमे ५ वर्षे, ७ वर्षे आणि १० वर्षांची बंदी घालण्यात आली. ३ नोव्हेंबर २०११ रोजी, बटला ३० महिने, आसिफला एक वर्ष, अमीरला सहा महिने आणि लाच देणारा स्पोर्ट्स एजंट मजीदला दोन वर्षे आठ महिने तुरुंगवासाची शिक्षा सुनावण्यात आली.<ref>{{cite news|title=Pakistan cricketers and agent jailed for betting scam|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-15573463|access-date=3 November 2011|newspaper=BBC News |date=3 November 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/sport/2011/nov/03/pakistan-spot-fixing-jail-terms|title=Pakistan spot-fixing players and agent sentenced to lengthy jail terms|date=3 November 2011|work=The Guardian |location=UK|access-date=3 November 2011}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/cricket/international/pakistan/8863611/Pakistan-spot-fixing-scandal-convictions-of-Salman-Butt-Mohammad-Asif-and-Mohammad-Amir-just-one-step-on-a-long-road.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/cricket/international/pakistan/8863611/Pakistan-spot-fixing-scandal-convictions-of-Salman-Butt-Mohammad-Asif-and-Mohammad-Amir-just-one-step-on-a-long-road.html |archive-date=11 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live|title=Pakistan spot-fixing scandal: convictions of Salman Butt, Mohammad Asif and Mohammad Amir just one step on a long road |date=3 November 2011|work=The Daily Telegraph |location=UK|access-date=3 November 2011|last1=Kelso |first1=Paul }}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/cricket/cricketers-jailed-for-matchfixing-6256508.html|title=Cricketers jailed for match-fixing |date=3 November 2011|work=The Independent |location=UK|access-date=3 November 2011}}</ref> २०१९ मध्ये, अल जझीराने केलेल्या तपासणीत श्रीलंका, भारत, इंग्लंड, ऑस्ट्रेलिया आणि इतर क्रिकेट खेळणाऱ्या राष्ट्रांमध्ये मॅच फिक्सिंग झाल्याचे उघड झाले.<ref>{{Cite web|title=Cricket match-fixers suspended amid calls for police probe|url=https://www.ajiunit.com/article/match-fixer-suspended/|access-date=2021-09-06|website=अल जझीरा Investigative Unit|language=en-US}}</ref> या अहवालाच्या अनुषंगाने आयसीसीने चौकशी सुरू केली. ==ग्लोबल क्रिकेट अकादमी== {{main|आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]] (जीसीए) [[संयुक्त अरब अमिराती]]मधील [[दुबई स्पोर्ट्स सिटी]] येथे आहे. जीसीएच्या सुविधांमध्ये प्रत्येकी १० टर्फ पिचसह दोन ओव्हल, आउटडोअर टर्फ आणि सिंथेटिक सराव सुविधा, हॉक आय तंत्रज्ञानासह इनडोअर सराव सुविधा आणि क्रिकेट-विशिष्ट व्यायामशाळा यांचा समावेश आहे. रॉड मार्श यांची अकादमीचे कोचिंग संचालक म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे. उद्घाटन, मूलतः २००८ साठी नियोजित, २०१० मध्ये झाले. ==आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड प्रोग्राम== {{main|आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड प्रोग्राम}} आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड नावाचा एक साप्ताहिक कार्यक्रम दूरचित्रवाणीवर प्रसारित करते. स्पोर्ट्सब्रँडने त्याची निर्मिती केली आहे. हा एक साप्ताहिक ३० मिनिटांचा कार्यक्रम आहे जो क्रिकेटच्या ताज्या बातम्या, सर्व कसोटी आणि एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामन्यांसह अलीकडील क्रिकेट क्रिया, तसेच मैदानाबाहेरील वैशिष्ट्ये आणि मुलाखती प्रदान करतो. ==टीका== २०१५ मध्ये, सॅम कॉलिन्स आणि जॅरोड किम्बर यांनी आयसीसीच्या अंतर्गत संस्थेवर डेथ ऑफ ए जेंटलमन हा डॉक्युमेंटरी बनवला, त्यात म्हणले होते की श्रीमंत सदस्य देश (विशेषतः भारत, इंग्लंड आणि ऑस्ट्रेलिया) आयसीसीला "गुंडगिरी" करत आहेत आणि संस्थेला व इतर सदस्यांना हानी पोहोचवत आहेत.<ref>{{cite news|last=Miller |first=Andrew |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/story/975353.html|title=Cricket documentary ''Death of a Gentleman'' scoops prestigious Sports Journalists Association award|date=22 February 2016|work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|access-date=21 September 2020}}</ref> ==हे सुद्धा पहा== {{Portal|क्रिकेट}} * [[क्रिकेट अधिकाऱ्यांची संघटना]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी]] * [[फेडरेशन ऑफ इंटरनॅशनल क्रिकेटर्स असोसिएशन]] * [[क्रिकेटची आंतरराष्ट्रीय रचना]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या अध्यक्षांची यादी]] <small>(२०१४ पासून पद विसर्जित)</small> ==संदर्भ== {{notelist}} {{reflist}} ==बाह्य दुवे== *[https://kaplonathletic.com/content/19/introducing-crictos-your-gateway-iconic-cricket-moments-icc फॅनक्रेझसह आयसीसी क्रिक्टोस लाँच] * {{Official website|https://www.icc-cricket.com/}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघ}} {{प्राधिकरण नियंत्रण}} {{पोर्टल बार|क्रिकेट|खेळ}} [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद| ]] [[वर्ग:क्रिकेट प्रशासन|*]] [[वर्ग:दुबई स्थित संस्था]] [[वर्ग:१९०९ मध्ये स्थापन झालेल्या क्रीडा संस्था]] [[वर्ग:आयओसी मान्यताप्राप्त आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघांची संघटना]] dr1jmsj0mjfmxzge28tng10zn0l3ddf 2709247 2709245 2026-09-11T13:30:58Z Ganesh591 62733 /* आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा */ 2709247 wikitext text/x-wiki {{Infobox organisation | image = ICC logo (2026).svg | caption = | abbreviation = आयसीसी | former_name = {{ubl| | इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स | (१९०९-१९६५) | आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स | (१९६५-१९८७) }} | formation = {{Start date and age|1909|6|15|df=y}} | founding_location = [[लंडन]], [[युनायटेड किंग्डम]] | headquarters = {{ubl| | [[लंडन]], [[युनायटेड किंग्डम]] | (१९०९-२००५) | [[दुबई]], [[संयुक्त अरब अमिराती]] | (२००५-वर्तमान) }} | type = [[आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघांची यादी|आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघ]] | num_members = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|१११ सदस्य]]<ref name="Members">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/about/members |title=ICC Members |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=३१ ऑक्टोबर २०१७ |archive-date=६ सप्टेंबर २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230906121413/https://www.icc-cricket.com/about/members |url-status=live}}</ref> | num_members_year = २०२६ | language = [[इंग्लिश भाषा|इंग्रजी]] | leader_title = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अध्यक्ष|अध्यक्ष]] | leader_name = [[जय शाह]]<ref>{{cite news |title=Jay Shah begins tenure as ICC Chair |url=https://www.icc-cricket.com/news/jay-shah-begins-tenure-as-icc-chair |date=१ डिसेंबर २०२४ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=७ जून २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250607044120/https://www.icc-cricket.com/news/jay-shah-begins-tenure-as-icc-chair |url-status=live}}</ref> | leader_title2 = उपाध्यक्ष | leader_name2 = इम्रान ख्वाजा | leader_title3 = सीईओ | leader_name3 = संजोग गुप्ता<ref>{{cite news |title=ICC announces Sanjog Gupta as new Chief Executive Officer |url=https://www.icc-cricket.com/news/icc-announces-sanjog-gupta-as-new-chief-executive-officer |date=१ डिसेंबर २०२५ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |archive-date=७ जुलै २०२५ |access-date=८ जुलै २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250707145033/https://www.icc-cricket.com/news/icc-announces-sanjog-gupta-as-new-chief-executive-officer |url-status=live}}</ref> | leader_title4 = महाव्यवस्थापक | leader_name4 = [[वसीम खान]]<ref>{{cite news |url=https://www.icc-cricket.com/news/wasim-khan-appointed-as-icc-general-manager-of-cricket |title=Wasim Khan appointed as ICC General Manager of Cricket |date=२२ नोव्हेंबर २०२२ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=७ डिसेंबर २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251207052121/https://www.icc-cricket.com/news/wasim-khan-appointed-as-icc-general-manager-of-cricket |url-status=live}}</ref> | budget = | budget_year = | revenue = ७५६.३ दशलक्ष [[अमेरिकन डॉलर]]<ref name="E4M2025">{{cite web |url=https://www.exchange4media.com/media-others-news/india-centric-icc-revenue-cycle-reports-543-million-surplus-in-2025-154667.html |title=India-centric ICC revenue cycle reports $543 million surplus in 2025 |publisher=Exchange4Media |access-date=३० जुलै २०२६}}</ref> | revenue_year = २०२५ | disbursements = | expenses = २१३ दशलक्ष [[अमेरिकन डॉलर]]<ref name="E4M2025"/> | expenses_year = २०२५ | awards = [[आयसीसी पुरस्कार]] | website = {{URL|https://icc-cricket.com/index}} }} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद साइडबार}} '''आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद''' ('''आयसीसी''') ही [[क्रिकेट]]ची जागतिक [[खेळांच्या प्रशासकीय संघटना|प्रशासकीय संस्था]] आहे. ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिकेच्या प्रतिनिधींनी १९०९ मध्ये "इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स" म्हणून त्याची स्थापना केली. त्याचे १९६५ मध्ये ''आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स'' असे नामकरण करण्यात आले आणि १९८७ मध्ये त्याचे सध्याचे नाव स्वीकारले गेले. आयसीसी चे मुख्यालय [[दुबई]], [[संयुक्त अरब अमिराती]] येथे आहे. आयसीसी मध्ये सध्या १०८ सदस्य राष्ट्रे आहेत: १२ [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]] खेळणारे [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी#पूर्ण सदस्य|पूर्ण सदस्य]] आणि ९६ [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी#सहयोगी सदस्य|सहयोगी सदस्य]].<ref name="members">{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/members|title=ICC Members|publisher=ICC|access-date=31 October 2017}}</ref> आयसीसी क्रिकेटच्या प्रमुख आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा, विशेषतः [[क्रिकेट विश्वचषक]], [[टी-२० विश्वचषक]] आणि [[आयसीसी विश्व कसोटी चॅम्पियनशिप]] यांच्या संघटना आणि प्रशासनासाठी जबाबदार आहे. हे सर्व मंजूर [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]], [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] आणि [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]] सामन्यांमध्ये [[पंच (क्रिकेट)|पंच]] आणि सामनाधिकारी यांची नियुक्ती करते. आयसीसी आचारसंहिता जारी करते, जे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटसाठी शिस्तीचे व्यावसायिक मानके सेट करते<ref>{{cite web|url=http://www.icc-cricket.com/icc/rules/code-of-conduct-for-players-and-officials.pdf |title=International Cricket Council – ICC Events, ICC Cricket Rankings, Live Cricket Scores |publisher=Icc-cricket.com |access-date=8 May 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070712131901/http://www.icc-cricket.com/icc/rules/code-of-conduct-for-players-and-officials.pdf |archive-date=12 July 2007 }}</ref> आणि भ्रष्टाचार आणि [[मॅच फिक्सिंग]]विरुद्ध त्याच्या [[आयसीसी भ्रष्टाचार विरोधी आणि सुरक्षा युनिट|भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा युनिटद्वारे]] कारवाईचे समन्वय साधते. आयसीसी सदस्य देशांमधील द्विपक्षीय सामन्यांवर नियंत्रण ठेवत नाही (ज्यात जागतिक कसोटी चॅम्पियनशिप फायनलच्या बाहेरील सर्व [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]] समाविष्ट आहेत) आणि ते सदस्य देशांमधील देशांतर्गत क्रिकेटवरही नियंत्रण ठेवत नाही. [[क्रिकेटचे कायदे|खेळाचे कायदे]] आयसीसी बनवत नाही किंवा बदलत नाही, जे १७८८ पासून [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब]]च्या शासनाखाली राहिले आहेत.<ref>{{Cite web|url=https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/|title=Laws|website=www.lords.org|language=en|access-date=12 July 2018|archive-date=2017-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20170630062008/https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/|url-status=dead}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अध्यक्ष|अध्यक्ष]] संचालक मंडळाचे प्रमुख असतात आणि २६ जून २०१४ रोजी, [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ|बीसीसीआय]]चे माजी अध्यक्ष [[नारायणस्वामी श्रीनिवासन]] यांना परिषदेचे पहिले अध्यक्ष म्हणून घोषित करण्यात आले.<ref>{{cite web|title=Srinivasan elected as the new Chairman of ICC from July 2014 onwards|url=http://www.jagranjosh.com/current-affairs/srinivasan-elected-as-the-new-chairman-of-icc-from-july-2014-onwards-1392007635-1|website=Jagran Prakashan|date=10 February 2014|access-date=18 August 2017|archive-date=2015-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402233930/http://www.jagranjosh.com/current-affairs/srinivasan-elected-as-the-new-chairman-of-icc-from-july-2014-onwards-1392007635-1|url-status=dead}}</ref> २०१४ मध्ये अध्यक्षपदाच्या स्थापनेनंतर आणि आयसीसीच्या घटनेत केलेल्या इतर बदलांनंतर आयसीसी अध्यक्षाची भूमिका मोठ्या प्रमाणात मानद स्थान बनली. असा दावा करण्यात आला आहे की २०१४ च्या बदलांमुळे इंग्लंड, भारत आणि ऑस्ट्रेलिया या 'बिग थ्री' राष्ट्रांना नियंत्रण देण्यात आले आहे.<ref name="Kamal Quits">{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/cricket/32144906|title=Mustafa Kamal quits as ICC president after World Cup snub|publisher=BBC Sport|date=1 April 2015|access-date=1 April 2015}}</ref> शेवटचे आयसीसी अध्यक्ष [[झहीर अब्बास]] होते,<ref name="Abbas">{{cite news|url=http://gulfnews.com/sport/cricket/pakistan/zaheer-abbas-appointed-icc-president-1.1540472 |title=Zaheer Abbas Appointed ICC President |work=[[गल्फ न्यूज]] |date=25 June 2015 |access-date=25 June 2015}}</ref> त्यांची नियुक्ती जून २०१५ मध्ये [[मुस्तफा कमाल (राजकारणी)|मुस्तफा कमाल]] यांनी एप्रिल २०१५ मध्ये राजीनामा दिल्यानंतर करण्यात आली होती. एप्रिल २०१६ मध्ये जेव्हा आयसीसी अध्यक्षपद रद्द करण्यात आले, ऑक्टोबर २०१५ मध्ये श्रीनिवासन यांची जागा घेणारे [[शशांक मनोहर]] हे आयसीसीचे पहिले स्वतंत्र निवडलेले अध्यक्ष बनले.<ref>{{Cite web|title=ICC Office Bearers|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/icc-office-bearers|access-date=2020-09-07|website=www.icc-cricket.com}}</ref> ==इतिहास== === १९०९-१९६३ - इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स === ३० नोव्हेंबर १९०७ रोजी, दक्षिण आफ्रिकन क्रिकेट असोसिएशनचे अध्यक्ष [[अबे बेली]] यांनी [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब]]चे (एमसीसी, इंग्लंड) सचिव, [[फ्रान्सिस लेसी]] यांना पत्र लिहिले. बेली यांनी 'इम्पीरियल क्रिकेट बोर्ड' स्थापन करण्याची सूचना केली. पत्रात त्यांनी सुचवले आहे की ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिका या तिन्ही सदस्यांच्या द्विपक्षीय आंतरराष्ट्रीय सामन्यांना नियंत्रित करणारे नियम आणि कायदे तयार करण्यासाठी बोर्ड जबाबदार असेल. बेलीला दक्षिण आफ्रिकेत सहभागी देशांमधील त्रिकोणी कसोटी मालिका आयोजित करायची होती. मात्र, ऑस्ट्रेलियाने ही ऑफर नाकारली. तरीही बेलीने आशा सोडली नाही. १९०९ मध्ये ऑस्ट्रेलियाच्या इंग्लंड दौऱ्यात त्यांना तीन सदस्यांना एकत्र आणण्याची संधी मिळाली. सतत लॉबिंग आणि प्रयत्नांनंतर, बेलीला यश मिळाले.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1909-1963|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=10 July 2018}}</ref> १५ जून १९०९ रोजी, [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|इंग्लंड]], [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] आणि [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिकेचे]] प्रतिनिधी [[लॉर्ड्स]] येथे भेटले आणि ''इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स''ची स्थापना केली. महिनाभरानंतर तिन्ही सदस्यांची दुसरी बैठक झाली. राष्ट्रांमध्ये नियमांवर एकमत झाले आणि पहिली तिरंगी कसोटी मालिका १९१२ मध्ये इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.<ref name=":0"/> १९२६ मध्ये, [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीज]], [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघ|न्यू झीलंड]] आणि [[भारतीय क्रिकेट संघ|भारत]] पूर्ण सदस्य म्हणून निवडले गेले आणि कसोटी खेळणाऱ्या देशांची संख्या दुप्पट होऊन सहा झाली. १९४७ मध्ये [[पाकिस्तान]]च्या स्थापनेनंतर, पाच वर्षांनंतर १९५२ मध्ये त्याला देण्यात आला, तो सातवा कसोटी खेळणारा देश बनला. मे १९६१ मध्ये दक्षिण आफ्रिकेने राष्ट्रकुल सोडले आणि त्यामुळे सदस्यत्व गमावले.<ref name=":0"/> === १९६४-१९८८ – आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स === १९६४ मध्ये, आयसीसीने कसोटी न खेळणाऱ्या देशांचा समावेश करण्याचे मान्य केले. पुढील वर्षी, आयसीसीने त्याचे नाव बदलून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स ठेवले. [[यूएस]], [[सिलोन]] आणि [[फिजी]] यांना सहयोगी, सदस्यांचा एक नवीन वर्ग म्हणून प्रवेश देण्यात आला.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1964-1988|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=12 July 2018}}</ref> १९६८ मध्ये, [[डेन्मार्क]], [[बरमुडा]], [[नेदरलँड]] आणि [[पूर्व आफ्रिका]] यांना सहयोगी म्हणून प्रवेश देण्यात आला, तर दक्षिण आफ्रिकेने अद्याप आयसीसी मध्ये पुन्हा सामील होण्यासाठी अर्ज केला नव्हता. १९६९ मध्ये आयसीसीच्या मूलभूत नियमांमध्ये सुधारणा करण्यात आली. १९७१ च्या बैठकीत विश्वचषक आयोजित करण्याची कल्पना मांडण्यात आली. १९७३ च्या बैठकीत, १९७५ मध्ये इंग्लंडमध्ये विश्वचषक खेळवण्याचा निर्णय घेण्यात आला. सहा कसोटी खेळणारे देश आणि [[पूर्व आफ्रिका]] आणि [[श्रीलंका]] यांना भाग घेण्यासाठी आमंत्रित केले होते.<ref name=":1" /> या कालावधीत नवीन सदस्य वारंवार जोडले गेले: १९७४ मध्ये, [[इस्रायल]] आणि [[सिंगापूर]] यांना सहयोगी म्हणून प्रवेश देण्यात आला. १९७६ मध्ये [[पश्चिम आफ्रिका|पश्चिम आफ्रिकेला]] सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. १९७७ मध्ये [[बांगलादेश]]ला सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. १९७८ मध्ये [[पापुआ न्यू गिनी]]ला सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेने]] पुन्हा सामील होण्यासाठी अर्ज केला, परंतु त्यांचा अर्ज फेटाळण्यात आला. १९८१ मध्ये, [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंकेला]] पूर्ण सदस्य म्हणून पदोन्नती देण्यात आली आणि त्यांनी १९८२ मध्ये त्यांची पहिली कसोटी खेळली. १९८४ मध्ये, तृतीय श्रेणी सदस्यत्व (संलग्न) सुरू करण्यात आले. [[इटली]] हा असा पहिला सदस्य होता, त्यानंतर १९८५ मध्ये [[स्वित्झर्लंड]]चा क्रमांक लागतो. १९८७ मध्ये [[बहामास]] आणि [[फ्रान्स]], त्यानंतर १९८८ मध्ये [[नेपाळ]]ला प्रवेश देण्यात आला. === १९८९-आतापर्यंत – आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद === जुलै १९८९ च्या बैठकीत, आयसीसी ने स्वतःचे नाव बदलून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद असे ठेवले आणि एमसीसी अध्यक्षाची आयसीसीचे अध्यक्ष होण्याची परंपरा आपोआप संपुष्टात आली.<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1989-present|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=23 July 2018}}</ref> १९९० मध्ये, [[यूएई]] सहयोगी म्हणून सामील झाले. १९९१ मध्ये, आयसीसी इतिहासात प्रथमच, मीटिंग [[इंग्लंड]]पासून दूर, [[मेलबर्न]], ऑस्ट्रेलिया येथे आयोजित करण्यात आली होती. [[दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णभेद|वर्णभेद]] संपल्यानंतर जुलैमध्ये [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेची]] आयसीसीचे पूर्ण सदस्य म्हणून पुन्हा निवड झाली. १९९२ मध्ये, [[झिम्बाब्वे क्रिकेट|झिम्बाब्वे]]ला नववा पूर्ण सदस्य म्हणून प्रवेश देण्यात आला. [[नामिबिया]] सहयोगी सदस्य म्हणून सामील झाले. [[ऑस्ट्रिया]], [[बेल्जियम]], [[ब्रुनेई]] आणि [[स्पेन]] हे सर्व सलग्न म्हणून सामील झाले. १९९३ मध्ये, आयसीसीचे ''मुख्य कार्यकारी पद'' तयार करण्यात आले; ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट बोर्डाचे [[डेव्हिड रिचर्ड्स (क्रिकेट प्रशासक)|डेव्हिड रिचर्ड्स]] हे या पदावर नियुक्त झालेले पहिले व्यक्ती होते. जुलैमध्ये, बार्बाडोस येथील [[क्लाइड वॉलकॉट|सर क्लाइड वॉलकॉट]], पहिले गैर-ब्रिटिश अध्यक्ष म्हणून निवडून आले. नवीन तंत्रज्ञानाच्या उदयामुळे व्हिडिओ प्लेबॅक सुविधांनी सुसज्ज असलेल्या [[तिसरा पंच (क्रिकेट)|थर्ड अंपायर]]ची ओळख झाली. १९९५ पर्यंत, कसोटी सामन्यांमध्ये रन-आऊट आणि स्टंपिंगसाठी टीव्ही रिप्ले उपलब्ध करून देण्यात आले होते, ज्यामध्ये तिसऱ्या पंचाने अनुक्रमे लाल आणि हिरव्या दिव्यासह सिग्नल आउट किंवा नॉट आउट करणे आवश्यक होते. पुढच्या वर्षी, चेंडू सीमा ओलांडला की नाही हे निर्धारित करण्यासाठी कॅमेरे वापरण्यात आले. १९९७ मध्ये झेल स्वच्छतेबाबतचे निर्णय थर्ड अंपायरकडे पाठवले जाऊ शकतात. या वर्षी [[डकवर्थ-लुईस पद्धत]], पावसाने प्रभावित झालेल्या एकदिवसीय सामन्यांमध्ये लक्ष्य समायोजित करण्याचा एक मार्ग देखील पाहिला. २००० मध्ये, [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड|बांगलादेश]]ला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे दहावे पूर्ण सदस्य म्हणून प्रवेश देण्यात आला. २००५ मध्ये, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद दुबई येथे नवीन मुख्यालयात स्थलांतरित झाली. २०१७ मध्ये, [[द ओव्हल]] येथील आयसीसी पूर्ण परिषदेच्या बैठकीत एकमताने मतदान केल्यानंतर [[अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड|अफगाणिस्तान]] आणि [[क्रिकेट आयर्लंड|आयर्लंड]] यांना आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अकरावे आणि बारावे पूर्ण सदस्य म्हणून स्वीकारण्यात आले. संलग्न सदस्यत्व देखील रद्द करण्यात आले, सर्व विद्यमान संलग्न सदस्य सहयोगी सदस्य बनले. २०१८ मध्ये, सर्व महिला टी-२० सामने महिलांच्या [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]] दर्जासाठी उंचावले गेले. २०१९ मध्ये, पुरुषांचे सर्व टी-२० सामने [[ट्वेन्टी-२० आंतरराष्ट्रीय]] दर्जाकडे नेण्यात आले. जुलै २०२२ मध्ये, [[कंबोडिया]], [[आयव्हरी कोस्ट]], आणि [[उझबेकिस्तान]] यांना आयसीसीद्वारे सहयोगी सदस्य दर्जा देण्यात आला.<ref>{{cite news |title=Three new countries receive ICC Membership status |url=https://www.icc-cricket.com/news/2690683#:~:text=The%20ICC%20awarded%20three%20new,108%20countries%2C%20including%2096%20Associates. |access-date=27 July 2022 |work=www.icc-cricket.com |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Kumar |first1=Manoj |title=Cambodia, Uzbekistan and Cote D'Ivoire receive membership status from ICC |url=https://www.crictracker.com/cambodia-uzbekistan-and-cote-divoire-receive-membership-status-from-icc/ |access-date=27 July 2022 |work=CricTracker |date=27 July 2022 |language=en}}</ref> १२ जून २०२३ रोजी, ऑस्ट्रेलियाने भारताविरुद्ध आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप विजेतेपद जिंकल्यानंतर, ओव्हल येथे अंतिम सामन्यात २०९ धावांनी, ऑस्ट्रेलियाने सर्व प्रमुख आयसीसीट्रॉफी जिंकणारा पहिला संघ बनून इतिहास रचला.{{Citation needed|date=August 2023}} == सदस्य == {{मुख्य|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी}} ===प्रादेशिक संलग्नता=== [[File:International Cricket Council members by region.svg|thumb|alt=प्रदेशानुसार आयसीसी सदस्य|आयसीसीचे प्रदेश: {{legend|#007effff|[[आशिया क्रिकेट समिती]] (एसीसी)}} {{legend|#2bff00ff|[[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] (एसीए)}} {{legend|#66ccffff|[[आयसीसी युरोप]]}} {{legend|#7b0041ff|[[आयसीसी अमेरिका]]}} {{legend|#ffff00ff|[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत]]}}]] आयसीसीच्या सदस्यांची संबंधित प्रादेशिक संस्थांद्वारे प्रशासित पाच प्रदेशांमध्ये विभागणी करण्यात आली आहे:<ref name="Str">{{cite report |url=https://saca.org.za/wp-content/uploads/2013/04/01-Structure-and-Contacts_2012_USB.pdf |title=ICC Structure |work=Cricket South Africa |date=१ एप्रिल २०१३ |access-date=१ जून २०२५}}</ref> * [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] * [[आशिया क्रिकेट समिती]] * [[आयसीसी अमेरिका]] * [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत]] * [[आयसीसी युरोप]] १९९७ मध्ये विलीन होऊन आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशनची स्थापना होण्यापूर्वी [[पूर्व आणि मध्य आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] आणि [[पश्चिम आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] या आफ्रिकेतील क्रिकेटचे व्यवस्थापन करत होत्या.<ref>{{cite news |url=https://i.imgci.com/link_to_database/ARCHIVE/CRICKET_NEWS/1998/OCT/ACA_HISTORY_01OCT1998.html |first=Cois |last=du Plooy |title=History of the Africa Cricket Association |date=१ ऑक्टोबर १९९८ |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२९ सप्टेंबर २०२२ |archive-date=२० जुलै २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230720134830/https://i.imgci.com/link_to_database/ARCHIVE/CRICKET_NEWS/1998/OCT/ACA_HISTORY_01OCT1998.html |url-status=live}}</ref> [[युरोप क्रिकेट समिती]] ही युनायटेड किंग्डम वगळता युरोपमधील क्रिकेटचे व्यवस्थापन करत होती. २००८ मध्ये तिची जागा आयसीसी युरोपने घेतली आणि नंतर २०१० मध्ये ती विसर्जित करण्यात आली.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/european-programme-for-2010-announced-616520 |title=European programme for 2010 announced |work=[[क्रिकइन्फो]] |author=Martin Williamson |date=२५ फेब्रुवारी २०१३ |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=६ डिसेंबर २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206130832/https://www.espncricinfo.com/story/european-programme-for-2010-announced-616520 |url-status=live}}</ref> === पूर्ण सदस्य === [[File:International Cricket Council members (by status) Current.svg|thumb|सदस्यत्वाच्या दर्जानुसार सध्याचे आयसीसी सदस्य:<br /> {{Color box|#ff0000|border=darkgray}} पूर्ण सदस्य<br /> {{Color box|#ff6600|border=darkgray}} [[एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]] दर्जा असलेले सहयोगी सदस्य<br /> {{Color box|#ff9900|border=darkgray}} सहयोगी सदस्य<br /> {{Color box|#333333|border=darkgray}} माजी किंवा निलंबित सदस्य<br /> {{Color box|#cccccc|border=darkgray}} सदस्य नसलेले]] पूर्ण सदस्यांमध्ये आयसीसीमध्ये पूर्ण मतदान हक्क असलेल्या आणि अधिकृत कसोटी सामने खेळणाऱ्या संघांच्या १२ प्रशासकीय संस्थांचा समावेश होतो.<ref name="Members"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश ! संघ ! प्रशासकीय संस्था ! पूर्ण सदस्यत्वापासून ! कसोटी दर्जापासून ! प्रदेश |- | १ | {{flag|इंग्लंड}} | [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इंग्लंड महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[इंग्लंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[इंग्लंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] | १५ जून १९०९ | १५ मार्च १८७७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २ | {{flag|ऑस्ट्रेलिया}} | [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[ऑस्ट्रेलिया १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[ऑस्ट्रेलिया १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया]] | १५ जून १९०९ | १५ मार्च १८७७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ३ | {{flag|दक्षिण आफ्रिका}} | [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट दक्षिण आफ्रिका]] | १५ जून १९०९ | १२ मार्च १८८९ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४ | {{cr|WIN}} | [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[वेस्ट इंडीज राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[वेस्ट इंडीज १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[वेस्ट इंडीज १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]] | ३१ मे १९२६ | २३ जून १९२८ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ५ | {{flag|न्यू झीलंड}} | [[न्यू झीलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[न्यू झीलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[न्यू झीलंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[न्यू झीलंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[न्यू झीलंड क्रिकेट]] | ३१ मे १९२६ | १० जानेवारी १९३० | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ६ | {{flag|भारत}} | [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[भारत १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[भारत १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]] | ३१ मे १९२६ | २५ जून १९३२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७ | {{flag|पाकिस्तान}} | [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[पाकिस्तान १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[पाकिस्तान १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] | २८ जुलै १९५२ | १६ ऑक्टोबर १९५२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८ | {{flag|श्रीलंका}} | [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[श्रीलंका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[श्रीलंका १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[श्रीलंका क्रिकेट]] | २१ जुलै १९८१ | २१ जुलै १९८१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९ | {{flag|झिम्बाब्वे}} | [[झिम्बाब्वे राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[झिम्बाब्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[झिम्बाब्वे क्रिकेट]] | ६ जुलै १९९२ | १८ ऑक्टोबर १९९२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १० | {{flag|बांगलादेश}} | [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[बांगलादेश १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[बांगलादेश १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड]] | २६ जून २००० | १० नोव्हेंबर २००० | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ११ | {{flag|आयर्लंड}} | [[आयर्लंड क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[आयर्लंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[आयर्लंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट आयर्लंड]] | २२ जून २०१७ | ११ मे २०१८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | १२ | {{flag|अफगाणिस्तान|२०१३}} | [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[अफगाणिस्तान १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] | [[अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] | २२ जून २०१७ | १४ जून २०१८ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |} === सहयोगी सदस्य === सहयोगी सदस्यांमध्ये अशा देशांतील ९९ प्रशासकीय संस्थांचा समावेश होतो, जिथे क्रिकेट सुस्थापित आणि संघटित आहे, परंतु त्यांना पूर्ण सदस्यत्व देण्यात आलेले नाही.<ref name="Members"/> यांपैकी आठ सहयोगी संघांना एकदिवसीय दर्जा आहे आणि त्यांचा [[आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी|आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी]]त समावेश आहे.<ref name="Members"/><ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |title=Team rankings, Men ODIs |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=१७ फेब्रुवारी २०२६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260217055817/https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |url-status=live}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश ! प्रशासकीय संस्था ! सहयोगी सदस्यत्वापासून ! एकदिवसीय दर्जापासून ! प्रदेश |- | १ | {{country|नेदरलँड्स}} | [[रॉयल डच क्रिकेट असोसिएशन]] | style="text-align:center;" | १९६६ | style="text-align:center;" | २०१८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २ | {{country|कॅनडा}} | [[क्रिकेट कॅनडा]] | style="text-align:center;" | १९६८ | style="text-align:center;" | २०२३ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ३ | {{country|संयुक्त अरब अमिराती}} | [[अमिराती क्रिकेट बोर्ड]] | style="text-align:center;" | १९९० | style="text-align:center;" | २०१४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४ | {{country|नामिबिया}} | [[क्रिकेट नामिबिया]] | style="text-align:center;" | १९९२ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५ | {{country|स्कॉटलंड}} | [[क्रिकेट स्कॉटलंड]] | style="text-align:center;" | १९९४ | style="text-align:center;" | २००५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६ | {{country|नेपाळ}} | [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन]] | style="text-align:center;" | १९९६ | style="text-align:center;" | २०१८ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७ | {{country|ओमान}} | [[ओमान क्रिकेट]] | style="text-align:center;" | २०१४ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८ | {{country|अमेरिका}} | [[यूएसए क्रिकेट]] | style="text-align:center;" | २०१९ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |} {{collapse top|सहयोगी देश}} {| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश<ref name="Members"/> ! संघ ! प्रशासकीय संस्था ! संलग्न सदस्यत्व{{efn|देशाला संलग्न सदस्यत्व मिळाल्याचे वर्ष. हा सहयोगी सदस्यत्वापेक्षा खालचा सदस्यत्वाचा स्तर होता. नंतर हे दोन्ही स्तर एकत्र करण्यात आले.}} ! सहयोगी सदस्यत्व ! प्रदेश |- | १ | {{country|आर्जेन्टिना}} | [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[अर्जेंटिना क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २ | {{country|ऑस्ट्रिया}} | [[ऑस्ट्रिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऑस्ट्रिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ऑस्ट्रियन क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३ | {{country|बहामास}} | [[बहामास राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बहामास क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ४ | {{country|बहरैन}} | [[बहरैन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बहरैन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बहारीन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५ | {{country|बेल्जियम}} | [[बेल्जियम राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बेल्जियम राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बेल्जियम क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९१ | २००५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६ | {{country|बेलीझ}} | [[बेलीझ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बेलीझ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बेलीझ नॅशनल क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ७ | {{country|बर्म्युडा}} | [[बर्म्युडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बर्म्युडा महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • [[बर्म्युडा राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[बर्म्युडा क्रिकेट बोर्ड]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ८ | {{country|भूतान}} | [[भूतान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[भूतान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[भूतान क्रिकेट परिषद बोर्ड]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९ | {{country|बोत्स्वाना}} | [[बोत्स्वाना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बोत्स्वाना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २००५ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १० | {{country|ब्राझील}} | [[ब्राझिल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ब्राझिल राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ब्राझिलियन क्रिकेट कॉन्फेडरेशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ११ | {{country|बल्गेरिया}} | [[बल्गेरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बल्गेरिया महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[बल्गेरियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | १२ | {{country|कंबोडिया}} | [[कंबोडिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कंबोडिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कंबोडिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २०२२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | १३ | {{country|कामेरून}} | [[कामेरून राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कामेरून राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कॅमेरून क्रिकेट फेडरेशन]] | २००७ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १४ | {{country|कॅनडा}} | [[कॅनडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कॅनडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[कॅनडा १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट कॅनडा]] | लागू नाही | १९६८ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १५ | {{country|केमन द्वीपसमूह}} | [[केमन द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[केमन द्वीपसमूह महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[केमन द्वीपसमूह क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९७ | २००२ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १६ | {{country|चिली}} | [[चिले राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[चिले राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[चिली क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १७ | {{country|चीन}} | [[चीन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[चीन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[चीनी क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | १८ | {{country|कूक द्वीपसमूह}} | [[कूक द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कूक द्वीपसमूह राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कुक द्वीपसमूह क्रिकेट असोसिएशन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | १९ | {{country|कोस्टा रिका}} | [[कोस्टा रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कोस्टा रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कोस्टा रिका क्रिकेट फेडरेशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २० | {{country|क्रोएशिया}} | [[क्रोएशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रोएशियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००१ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २१ | {{country|सायप्रस}} | [[सायप्रस राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सायप्रस क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९९ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २२ | {{country|चेक प्रजासत्ताक}} | [[चेक प्रजासत्ताक राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[चेक क्रिकेट युनियन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २३ | {{country|डेन्मार्क}} | [[डेन्मार्क राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[डेन्मार्क राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[डेन्मार्क राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[डॅनिश क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २४ | {{country|एस्टोनिया}} | [[एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[एस्टोनिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[एस्टोनियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २५ | {{country|इस्वाटिनी}} | [[इस्वाटिनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इस्वाटिनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्वातीनी क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | २६ | {{country|फॉकलंड द्वीपसमूह}} | [[फॉकलंड द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[फॉकलंड क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २७ | {{country|फिजी}} | [[फिजी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिजी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[फिजी राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट फिजी]] | लागू नाही | १९६५ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | २८ | {{country|फिनलंड}} | [[फिनलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिनलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट फिनलंड]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २९ | {{country|फ्रान्स}} | [[फ्रान्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फ्रान्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[असोसिएशन फ्रांस क्रिकेट]] | १९८७ | १९९८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३० | {{country|गांबिया}} | [[गांबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[गांबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[गॅम्बिया क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ३१ | {{country|जर्मनी}} | [[जर्मनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जर्मनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[जर्मन क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९१ | १९९९ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३२ | {{country|घाना}} | [[घाना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[घाना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[घाना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ३३ | {{country|जिब्राल्टर}} | [[जिब्राल्टर राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[जिब्राल्टर क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६९ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३४ | {{country|ग्रीस}} | [[ग्रीस राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ग्रीस राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[हेलेनिक क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३५ | {{country|गर्न्सी}} | [[गर्न्सी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[गर्न्सी महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[ग्वेर्नसे क्रिकेट बोर्ड]] | २००५ | २००८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३६ | {{country|हाँग काँग}} | [[हाँग काँग राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[हाँग काँग राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[हाँग काँग राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट हाँग काँग]] | लागू नाही | १९६९ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ३७ | {{country|हंगेरी}} | [[हंगेरी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[हंगेरियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २०१२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३८ | {{country|इंडोनेशिया}} | [[इंडोनेशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इंडोनेशिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट इंडोनेशिया]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]]/[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ३९ | {{country|इराण}} | [[इराण राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इराण महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्लामिक रिपब्लिक ऑफ इराण क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४० | {{country|आइल ऑफ मान}} | [[आईल ऑफ मान क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आईल ऑफ मान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[आयल ऑफ मॅन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४१ | {{country|इस्रायल}} | [[इस्रायल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्रायल क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४२ | {{country|इटली}} | [[इटली राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इटली राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इटालियन क्रिकेट फेडरेशन]] | १९८४ | १९९५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४३ | {{country|कोत द'ईवोआर}} | [[आयवरी कोस्ट राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[आयव्हरी कोस्ट क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४४ | {{country|जपान}} | [[जपान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जपान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[जपान राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[जपान क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८९ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]]/[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ४५ | {{country|जर्सी}} | [[जर्सी क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जर्सी महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[जर्सी क्रिकेट बोर्ड]] | २००५ | २००७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४६ | {{country|केन्या}} | [[केन्या राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[केन्या राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[केन्या राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट केन्या]] | लागू नाही | १९८१ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४७ | {{country|कुवेत}} | [[कुवेत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कुवेत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[कुवेत राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट कुवेत]] | १९९८ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४८ | {{country|लेसोथो}} | [[लेसोथो राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[लेसोथो राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[लेसोथो क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४९ | {{country|लक्झेंबर्ग}} | [[लक्झेंबर्ग राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[लक्झेंबर्ग क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ५० | {{country|मलावी}} | [[मलावी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मलावी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट मलावी]] | १९९८ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५१ | {{country|मलेशिया}} | [[मलेशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मलेशिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[मलेशिया १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[मलेशियन क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५२ | {{country|मालदीव}} | [[मालदीव राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मालदीव राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[मालदीव क्रिकेट बोर्ड]] | १९९८ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५३ | {{country|माली}} | [[माली राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[माली राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मालियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००५ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५४ | {{country|माल्टा}} | [[माल्टा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[माल्टा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[माल्टा क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ५५ | {{country|मॉरिशस}} | [[मॉरिशस क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मॉरिशस क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२६ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५६ | {{country|मेक्सिको}} | [[मेक्सिको राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मेक्सिको राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मेक्सिको क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ५७ | {{country|मंगोलिया}} | [[मंगोलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मंगोलिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २०२१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५८ | {{country|मोझांबिक}} | [[मोझांबिक राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मोझांबिक राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[मोझांबिकन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५९ | {{country|म्यानमार}} | [[म्यानमार राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[म्यानमार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[म्यानमार क्रिकेट फेडरेशन]] | २००६ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६० | {{country|नामिबिया}} | [[नामिबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नामिबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नामिबिया राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट नामिबिया]] | लागू नाही | १९९२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ६१ | {{country|नेपाळ}} | [[नेपाळ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नेपाळ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नेपाळ राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८८ | १९९६ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६२ | {{country|नेदरलँड्स}} | [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[रॉयल डच क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६३ | {{country|नायजेरिया}} | [[नायजेरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नायजेरिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नायजेरिया राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २००२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ६४ | {{country|नॉर्वे}} | [[नॉर्वे राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नॉर्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[नॉर्वेजियन क्रिकेट बोर्ड]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६५ | {{country|ओमान}} | [[ओमान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ओमान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[ओमान क्रिकेट]] | २००० | २०१४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६६ | {{country|पनामा}} | [[पनामा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पनामा क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ६७ | {{country|पापुआ न्यू गिनी}} | [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट पीएनजी]] | लागू नाही | १९७३ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ६८ | {{country|पेरू}} | [[पेरू राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पेरू राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पेरू क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ६९ | {{country|फिलिपिन्स}} | [[फिलिपिन्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिलिपिन्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[फिलिपाइन्स क्रिकेट असोसिएशन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ७० | {{country|पोर्तुगाल}} | [[पोर्तुगाल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पोर्तुगीज क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९६ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७१ | {{country|कतार}} | [[कतार राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कतार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[कतार क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९९ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७२ | {{country|रोमेनिया}} | [[रोमेनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[रोमेनिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट रोमानिया]] | २०१३ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७३ | {{country|रवांडा}} | [[ऱ्वांडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऱ्वांडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[रवांडा क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ७४ | {{country|सेंट हेलेना}} | [[सेंट हेलेना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सेंट हेलेना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ७५ | {{country|सामोआ}} | [[सामोआ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सामो‌आ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सामोआ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटना]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ७६ | {{country|सौदी अरेबिया}} | [[सौदी अरेबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सौदी अरेबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सौदी अरेबिया क्रिकेट फेडरेशन]] | २००३ | २०१६ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७७ | {{country|स्कॉटलंड}} | [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट स्कॉटलंड]] | लागू नाही | १९९४ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७८ | {{country|सर्बिया}} | [[सर्बिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सर्बिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सर्बियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २०१५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७९ | {{country|सेशेल्स}} | [[सेशेल्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सेशेल्स क्रिकेट असोसिएशन]] | २०१० | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ८० | {{country|सियेरा लिओन}} | [[सियेरा लिओन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सियेरा लिओन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सिएरा लिओन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ८१ | {{country|सिंगापूर}} | [[सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सिंगापूर राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सिंगापूर क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८२ | {{country|स्लोव्हेनिया}} | [[स्लोव्हेनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[स्लोव्हेनियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८३ | {{country|दक्षिण कोरिया}} | [[दक्षिण कोरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[दक्षिण कोरिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कोरिया क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ८४ | {{country|स्पेन}} | [[स्पेन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्पेन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट स्पेन]] | १९९२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८५ | {{country|सुरिनाम}} | [[सुरिनाम राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सुरीनाम क्रिकेट बोर्ड]] | २००२ | २०११ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ८६ | {{country|स्वीडन}} | [[स्वीडन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्वीडन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[स्वीडिश क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९७ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८७ | {{country|स्वित्झर्लंड}} | [[स्वित्झर्लंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट स्वित्झर्लंड]] | १९८५{{efn|स्वित्झर्लंडला १९८५ मध्ये सदस्यत्व देण्यात आले होते, परंतु २०१२ मध्ये त्याला आयसीसीमधून वगळण्यात आले.<ref>{{cite news |url=https://www.cricketswitzerland.ch/news/2012/2012-icc-expel-switzerland/ |title=ICC expel Switzerland |publisher=Cricket Switzerland |date=२०१२ |access-date=२२ जुलै २०२० |archive-date=२२ जुलै २०२० |archive-url=https://web.archive.org/web/20200722114058/https://www.cricketswitzerland.ch/news/2012/2012-icc-expel-switzerland/ |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cricketcountry.com/articles/when-switzerland-became-first-country-to-have-icc-affiliate-status-revoked-149260 |title=When Switzerland became the first country to have its ICC affiliate status revoked |publisher=Cricket Country |date=२६ जून २०१६ |access-date=२२ जुलै २०२०}}</ref> त्यानंतर जुलै २०२१ मध्ये स्वित्झर्लंडला पुन्हा सदस्यत्व देण्यात आले.<ref name="ICC-July21">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/2190752 |title=Get to know the ICC's three newest Members |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१८ जुलै २०२१ |archive-date=१८ जुलै २०२१ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718123143/https://www.icc-cricket.com/news/2190752 |url-status=live}}</ref>}} | २०२१ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८८ | {{country|ताजिकिस्तान}} | [[ताजिकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ताजिकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ताजिकिस्तान क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८९ | {{country|टांझानिया}} | [[टांझानिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[टांझानिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[टांझानिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २००१ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ९० | {{country|थायलंड}} | [[थायलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[थायलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट असोसिएशन ऑफ थायलंड]] | १९९५ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९१ | {{country|पूर्व तिमोर}} | [[पूर्व तिमोर क्रिकेट संघ|पुरुष]] • महिला • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | पूर्व तिमोर क्रिकेट महासंघ | लागू नाही | २०२५ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ९२ | {{country|तुर्की}} | [[तुर्की राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[तुर्की राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट तुर्की]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ९३ | {{country|टर्क्स आणि कैकास द्वीपसमूह}} | [[टर्क आणि कैकोस द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[तुर्क आणि कैकोस क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ९४ | {{country|युगांडा}} | [[युगांडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[युगांडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[युगांडा राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[युगांडा क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९९८ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ९५ | {{country|संयुक्त अरब अमिराती}} | [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[अमिराती क्रिकेट बोर्ड]] | १९८९ | १९९० | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९६ | {{country|अमेरिका}} | [[युनायटेड स्टेट्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[अमेरिका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[यूएसए क्रिकेट]] | लागू नाही | १९६५{{efn|अमेरिकेला १९६५ मध्ये [[युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका क्रिकेट असोसिएशन]]च्या प्रशासनाखाली सहयोगी सदस्यत्व देण्यात आले होते. त्या संस्थेला सप्टेंबर २०१७ मध्ये आयसीसीमधून वगळण्यात आले. यूएसए क्रिकेटला जानेवारी २०१९ मध्ये सदस्यत्व देण्यात आले.}}<br />२०१९ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ९७ | {{country|उझबेकिस्तान}} | [[उझबेकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[उझबेकिस्तान क्रिकेट महासंघ]] | लागू नाही | २०२२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९८ | {{country|व्हानुआतू}} | [[व्हानुआतू राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[व्हानुआतू राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[वानुआटू क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९५ | २००९ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ९९ | {{country|झांबिया}} | [[झांबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[झांबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[झांबिया क्रिकेट युनियन]] | लागू नाही | २०२५ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |} {{cob}} ==स्थान== [[Image:ICC Dubai 1.jpg|thumb|200px|right|[[दुबई]] मधील आयसीसी कार्यालय]] त्याच्या निर्मितीपासून, आयसीसीचे [[लॉर्ड्स क्रिकेट ग्राउंड]] हे त्याचे घर होते आणि १९९३ मध्ये त्याचे कार्यालय मैदानाच्या नर्सरीच्या शेवटी असलेल्या "क्लॉक टॉवर" इमारतीत हलवले. एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटच्या विश्वचषकाच्या हक्कांचे व्यावसायिक शोषण करून स्वतंत्रपणे चालवल्या जाणाऱ्या आयसीसीला सुरुवातीला निधी दिला गेला. सर्व सदस्य देशांचे युनायटेड किंगडमसोबत दुहेरी-कर करार नसल्यामुळे, आयसीसी डेव्हलपमेंट (इंटरनॅशनल) प्रा.लि, यूके बाहेर आयडीआय म्हणून ओळखले जाते. हे जानेवारी १९९४ मध्ये स्थापित केले गेले आणि मोनॅको येथे आधारित होते. बाकी नव्वदच्या दशकात आयडीआयचा कारभार हा माफक कारभार होता. परंतु २००१ ते २००८ पर्यंतच्या सर्व आयसीसी इव्हेंट्सच्या अधिकारांच्या बंडलच्या वाटाघाटीमुळे, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट आणि आयसीसी सदस्य देशांना उपलब्ध महसूल मोठ्या प्रमाणात वाढला. यामुळे मोनॅकोमध्ये आयडीआयद्वारे नियुक्त व्यावसायिक कर्मचाऱ्यांच्या संख्येत वाढ झाली. लॉर्ड्सवर राहिलेल्या कौन्सिलच्या क्रिकेट प्रशासकांना मोनॅकोमधील त्यांच्या व्यावसायिक सहकाऱ्यांपासून वेगळे करण्यात आले याचाही तोटा झाला. परिषदेने त्यांच्या व्यावसायिक उत्पन्नाचे करापासून संरक्षण करताना त्यांचे सर्व कर्मचारी एकाच कार्यालयात एकत्र आणण्याचे मार्ग शोधण्याचा निर्णय घेतला. लॉर्ड्स येथे राहण्याच्या पर्यायाची चौकशी करण्यात आली आणि स्पोर्ट इंग्लंडच्या माध्यमातून ब्रिटिश सरकारला विनंती करण्यात आली की, आयसीसीला त्यांचे सर्व कर्मचारी (व्यावसायिक बाबींवर काम करणाऱ्यांसह) लंडनमध्ये ठेवण्याची परवानगी द्यावी - परंतु त्याच्या व्यावसायिक उत्पन्नावर कॉर्पोरेशन कर यूकेला पैसे देण्यापासून विशेष सूट देण्यात यावी. ब्रिटिश सरकार एक उदाहरण तयार करण्यास तयार नव्हते आणि ही विनंती मान्य करणार नाही. परिणामी, आयसीसीने इतर ठिकाणांची तपासणी केली आणि अखेरीस [[संयुक्त अरब अमिराती]]मधील [[दुबई]] शहरात स्थायिक झाले. ब्रिटिश व्हर्जिन आयलंडमध्येही आयसीसी नोंदणीकृत आहे. ऑगस्ट २००५ मध्ये, आयसीसीने त्यांची कार्यालये दुबईला हलवली आणि त्यानंतर लॉर्ड्स आणि मोनॅको येथील कार्यालये बंद केली. आयसीसीच्या कार्यकारी मंडळाने बाजूने ११-१ मत दिल्यानंतर दुबईला हलविण्यात आले.<ref>{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/cricket/4326601.stm | work=BBC News | title=Cricket chiefs move base to Dubai | date=7 March 2005}}</ref> आयसीसीच्या दुबईला जाण्याचा मुख्य चालक त्याच्या मुख्य कर्मचाऱ्यांना एकाच कर-कार्यक्षम ठिकाणी एकत्र आणण्याची इच्छा होती, तर दुय्यम कारण म्हणजे आयसीसीच्या जवळ कार्यालये हलवण्याची इच्छा. लॉर्ड्स हे तार्किक ठिकाण होते जेव्हा आयसीसीचे व्यवस्थापन मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब (एमसीसी) द्वारे केले जात होते (१९९३ पर्यंत अशी परिस्थिती होती). परंतु जागतिक क्रिकेटमध्ये भारत आणि पाकिस्तानच्या वाढत्या सामर्थ्याने ब्रिटिश खाजगी सदस्यांच्या क्लबने (एमसीसी) आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटवर सतत नियंत्रण ठेवणे अनाक्रोनिक आणि टिकाऊ बनवले आहे. १९९३ मध्ये झालेल्या बदलांचा आणि सुधारणांचा थेट परिणाम म्हणजे लॉर्ड्सपासून अधिक तटस्थ ठिकाणी जाणे.<ref>{{cite web|url=http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/GD23Df05.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20050422140355/http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/GD23Df05.html|url-status=unfit|archive-date=22 April 2005|title= Cricket's home moves closer to the money|work=[[एशिया टाइम्स ऑनलाइन]]| date=23 April 2005|access-date=18 August 2017}}</ref> ==उत्पन्नाची निर्मिती== आयसीसी आयोजीत केलेल्या स्पर्धांमधून उत्पन्न मिळवते, प्रामुख्याने [[क्रिकेट विश्वचषक]], आणि त्या उत्पन्नातील बहुतांश भाग ते सदस्यांना वितरीत करते. २००७ आणि २०१५ दरम्यान वर्ल्ड कपचे प्रायोजकत्व आणि दूरचित्रवाणी अधिकार यूएस$१.६ अब्जाहून अधिक कमावले, जे आतापर्यंत आयसीसीचे मुख्य उत्पन्नाचे स्रोत होते.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/current/story/271994.html |title=ICC rights go to ESPN-Star|publisher=[[ईएसपीएन]] | work=[[क्रिकइन्फो]]|date= 9 December 2006|access-date=8 May 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/276853.html |title=ICC set to cash in on sponsorship rights |publisher=[[ईएसपीएन]] | work=[[क्रिकइन्फो]] |date= 18 January 2007|access-date=8 May 2011}}</ref> ३१ डिसेंबर २००७ पर्यंतच्या नऊ महिन्यांच्या लेखा कालावधीत आयसीसीचे परिचालन उत्पन्न $१२.६६ दशलक्ष होते, मुख्यत्वे सदस्य सदस्यता आणि प्रायोजकत्वातून. याउलट, इव्हेंटचे उत्पन्न यूएस$२८५.८७ दशलक्ष होते, ज्यात २००७ विश्वचषकातील $२३९ दशलक्ष समाविष्ट होते. या कालावधीत $६.६९५ दशलक्ष गुंतवणुकीचे उत्पन्न देखील होते. २०२२ मध्ये आयसीसीने निव्वळ उत्पन्न म्हणून यूएस$२०८,३७५,००० उत्पन्न केले.<ref>[https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2023/05/10/87728b20-b1ea-469d-871b-f42d5bfee10f/ICC-Consolidated-Financial-Statements-2022.pdf THE INTERNATIONAL CRICKET COUNCIL LIMITED AND ITS SUBSIDIARIES, CONSOLIDATED FINANCIAL STATEMENTS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230517210125/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2023/05/10/87728b20-b1ea-469d-871b-f42d5bfee10f/ICC-Consolidated-Financial-Statements-2022.pdf |date=2023-05-17 }} 31 December 2022</ref> आयसीसीकडे द्विपक्षीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामन्यांमधून ([[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]], [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] आणि [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]]) कोणतेही उत्पन्न नाही, जे बहुतेक आंतरराष्ट्रीय खेळाचे वेळापत्रक बनवतात, कारण ते त्याच्या सदस्यांच्या मालकीचे आणि चालवतात. विश्वचषकातील कमाई वाढवण्यासाठी त्याने इतर नवीन कार्यक्रम तयार करण्याचा प्रयत्न केला आहे. यामध्ये २००५ मध्ये ऑस्ट्रेलियामध्ये खेळलेल्या [[आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] आणि [[आयसीसी सुपर सीरिज]]चा समावेश आहे. मात्र, या स्पर्धांना आयसीसीच्या अपेक्षेप्रमाणे यश मिळालेले नाही. सुपर सिरीजला मोठ्या प्रमाणावर अपयश म्हणून पाहिले गेले आणि त्याची पुनरावृत्ती होण्याची अपेक्षा नाही आणि भारताने २००६ मध्ये चॅम्पियन्स ट्रॉफी रद्द करण्याची मागणी केली.<ref>{{cite news| url=http://www.theage.com.au/news/cricket/biggest-player-in-the-game-flexes-muscle/2006/01/06/1136387626870.html | location=Melbourne | work=[[The Age]] | title=Biggest player in the game flexes muscle | date=7 January 2006}}</ref> चॅम्पियन्स ट्रॉफी २००४ इव्हेंटचा उल्लेख विस्डेन २००५ मध्ये संपादकाने "टूर्नामेंटचा टर्की" आणि "फियास्को" म्हणून केला होता; २००६ च्या कार्यक्रमाला नवीन स्वरूपामुळे मोठे यश म्हणून पाहिले जात असले तरी.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/267074.html |title=ICC President thanks India for "outstanding" ICC Champions Trophy | author=Murgatroyd, Brian / ICC|publisher=ESPN | work=Cricinfo |date= 6 November 2006|access-date=18 August 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/267074.html |title=When the cricket did all the talking |publisher=ESPN | work=Cricinfo |date= 7 November 2006|access-date=18 August 2017}}</ref> [[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२००७ मध्ये]] पहिल्यांदा खेळला गेलेला [[आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०]] यशस्वी ठरला. आयसीसीची सध्याची योजना दरवर्षी आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा आयोजित करणे आहे, ज्यामध्ये सम संख्येच्या वर्षांत खेळला जाणारा ट्वेंटी-२० विश्वचषक, [[उन्हाळी ऑलिम्पिक खेळ|ऑलिम्पिक खेळांच्या]] आदल्या वर्षी होणारा विश्वचषक आणि सायकलच्या उर्वरित वर्षात आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी आयोजित केली जाईल. हे चक्र [[२०१० आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२०१०]] मध्ये सुरू झाले, [[२००९ आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२००९]] स्पर्धेच्या एका वर्षानंतर. ==स्पर्धा आणि विजेते== {{हेसुद्धा पाहा|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} == नियम आणि नियमन == आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळण्याच्या परिस्थिती, गोलंदाजी पुनरावलोकने आणि इतर आयसीसी नियमांचे निरीक्षण करते. आयसीसी कडे क्रिकेटच्या कायद्यांचा कॉपीराइट नाही: फक्त [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब|एमसीसी]] [[क्रिकेटचे कायदे|कायदे]] बदलू शकतात, जरी हे सहसा खेळाच्या जागतिक प्रशासकीय मंडळाशी सल्लामसलत करून केले जाते.{{Citation needed|date=September 2021}} आयसीसी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटसाठी खेळण्याच्या परिस्थितीचा एक संच राखते ज्यात कायद्यांमध्ये किरकोळ सुधारणा केल्या जातात. त्यांच्याकडे एक "आचारसंहिता" देखील आहे ज्याचे आंतरराष्ट्रीय सामन्यांमधील संघ आणि खेळाडूंनी पालन करणे आवश्यक आहे. या संहितेचे उल्लंघन झाल्यास आयसीसी प्रतिबंध लागू करू शकते, सामान्यतः दंड. २००८ मध्ये आयसीसीने खेळाडूंवर १९ दंड ठोठावले होते. आयसीसी ने खेळण्याच्या स्थितीतील बदलांची घोषणा केली.<ref>{{Cite web |title=ICC announces changes to Playing Conditions |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/3345813 |access-date=2023-07-04 |website=www.icc-cricket.com |language=en}}</ref> ==पंच आणि सामनाधिकारी== आयसीसी आंतरराष्ट्रीय [[पंच (क्रिकेट)|पंच]] आणि सामनाधिकारी नियुक्त करते जे सर्व मंजूर कसोटी सामने, एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय आणि ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय सामन्यात काम करतात. आयसीसी पंचांचे तीन पॅनेल चालवते: [[आयसीसी पंचांचे एलिट पॅनेल|एलिट पॅनेल]], [[पंच आणि सामनाधिकारी आंतरराष्ट्रीय पॅनेल|आंतरराष्ट्रीय पॅनेल]], [[आयसीसी असोसिएट्स आणि एफिलिएट्स अंपायर पॅनल|सहयोगी आणि संलग्न पॅनेल]]. मार्च २०१२ पर्यंत, एलिट पॅनेलमध्ये बारा पंचांचा समावेश होता. सिद्धांतानुसार, एलिट पॅनेलचे दोन पंच प्रत्येक कसोटी सामन्यात अंपायर करतात, तर एक एलिट पॅनेल अंपायर आंतरराष्ट्रीय पॅनेलच्या एका पंचासह एकदिवसीय सामन्यांमध्ये उभा असतो. सरावात, आंतरराष्ट्रीय पॅनेलचे सदस्य अधूनमधून कसोटी सामन्यांमध्ये उभे राहतात, कारण ते कसोटी स्तरावर सामना करू शकतात की नाही आणि त्यांना एलिट पॅनेलमध्ये स्थान मिळावे की नाही हे पाहण्याची ही एक उत्तम चांगली संधी मानली जाते. एलिट पॅनेलचे सदस्य हे आयसीसीचे पूर्ण-वेळ कर्मचारी आहेत, जरी ते अजूनही, अगदी अधूनमधून, त्यांच्या राहत्या देशात [[प्रथम श्रेणी क्रिकेट]] पंच करतात. एलिट अंपायर्ससाठी सरासरी वार्षिक कामकाजाचे वेळापत्रक ८-१० कसोटी सामने आणि १०-१५ एकदिवसीय, संभाव्य ऑन-फिल्ड वर्कलोड प्रति वर्ष ७५ दिवस, तसेच प्रवास आणि तयारीचा वेळ आहे.<ref>{{cite web|title=Match officials|url=http://www.icc-cricket.com/about/42/match-officials|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131003001326/http://www.icc-cricket.com/about/42/match-officials|archive-date=3 October 2013}}</ref> आंतरराष्ट्रीय पॅनेल हे दहा कसोटी खेळणाऱ्या क्रिकेट बोर्डांपैकी प्रत्येकी नामनिर्देशित अधिकाऱ्यांचे बनलेले आहे. पॅनेलचे सदस्य त्यांच्या मायदेशातील एकदिवसीय सामन्यांमध्ये काम करतात आणि एलिट पॅनेलला क्रिकेट कॅलेंडरमधील सर्वोच्च वेळेत मदत करतात जेव्हा त्यांना परदेशी वनडे आणि कसोटी सामन्यांसाठी नियुक्त केले जाऊ शकते. आंतरराष्ट्रीय पॅनेलचे सदस्य परदेशातील अंपायरिंग असाइनमेंट जसे की आयसीसी अंडर १९ क्रिकेट विश्वचषक त्यांच्या परदेशातील परिस्थितीबद्दलचे ज्ञान आणि समज सुधारण्यासाठी आणि त्यांना एलिट पॅनेलमध्ये संभाव्य पदोन्नतीसाठी तयार करण्यात मदत करण्यासाठी देखील करतात. यातील काही पंच क्रिकेट विश्वचषकातही काम करतात. प्रत्येक कसोटी क्रिकेट बोर्ड एका "थर्ड अंपायर" ची नियुक्ती करते ज्याला काही ठराविक ऑन-फिल्ड निर्णयांचे त्वरित दूरचित्रवाणी रिप्लेद्वारे पुनरावलोकन करण्यासाठी बोलावले जाऊ शकते. सर्व तिसरे पंच हे त्यांच्या स्वतःच्या देशात प्रथम श्रेणीचे पंच आहेत, आणि या भूमिकेला आंतरराष्ट्रीय पॅनेल आणि नंतर एलिट पॅनेलमध्ये एक पाऊल म्हणून पाहिले जाते.<ref>{{cite web|title=Emirates International Panel of ICC Umpires|url=http://www.icc-cricket.com/about/88/match-officials/emirates-international-panel-of-icc-umpires|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304044124/http://www.icc-cricket.com/about/88/match-officials/emirates-international-panel-of-icc-umpires|archive-date=4 March 2016}}</ref> जून २००६ मध्ये आयसीसी सहयोगी आणि संलग्न आंतरराष्ट्रीय पंच पॅनेलची स्थापना करण्यात आली. २००५ मध्ये तयार करण्यात आलेल्या आयसीसी असोसिएट आणि एफिलिएट इंटरनॅशनल अंपायर्स पॅनेलला मागे टाकले आणि पाच आयसीसी डेव्हलपमेंट प्रोग्राम प्रादेशिक पंच पॅनेलमधून प्रत्येक निवडीसह, नॉन-टेस्ट न खेळणाऱ्या सदस्यांमधील पंचांसाठी शिखर म्हणून काम करते. असोसिएट आणि एफिलिएट इंटरनॅशनल अंपायर पॅनलचे सदस्य आयसीसी असोसिएट सदस्य, आयसीसी इंटरकॉन्टिनेंटल कप सामने आणि इतर सहयोगी आणि संलग्न स्पर्धांचा समावेश असलेल्या एकदिवसीय सामन्यांसाठी नियुक्तीसाठी पात्र आहेत. आयसीसी अंडर-१९ क्रिकेट विश्वचषकासह इतर आयसीसी स्पर्धांसाठीही उच्च कामगिरी करणाऱ्या पंचांचा विचार केला जाऊ शकतो आणि त्यांना आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी आणि आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेत सहभागी होण्यासाठी आमंत्रित केले जाऊ शकते.<ref>{{cite web|title=ICC Associate and Affiliate International Umpires Panel|url=http://www.icc-cricket.com/about/89/match-officials/icc-associate-and-affiliate-international-umpires-panel|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160602070629/http://www.icc-cricket.com/about/89/match-officials/icc-associate-and-affiliate-international-umpires-panel|archive-date=2 June 2016}}</ref> एक [[आयसीसी मॅच रेफरींचे एलिट पॅनेल]] देखील आहे जे सर्व कसोटी आणि एकदिवसीय सामन्यांमध्ये आयसीसीचे स्वतंत्र प्रतिनिधी म्हणून काम करतात. जानेवारी २००९ पर्यंत, त्याचे ६ सदस्य होते, ते सर्व अत्यंत अनुभवी माजी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू होते. पंचांना खेळाडू किंवा अधिकाऱ्यांची तक्रार करण्याचा अधिकार नसतो (जे पंचांना करावे लागते), परंतु ते आयसीसीच्या आचारसंहितेनुसार सुनावणी घेण्यास आणि सामन्यांमध्ये आवश्यकतेनुसार दंड आकारण्यासाठी, अधिकृत फटकारण्यापर्यंत जबाबदार असतात. निर्णयांवर अपील केले जाऊ शकते, परंतु बहुतेक प्रकरणांमध्ये मूळ निर्णय कायम ठेवला जातो. बीसीसीआयच्या विरोधामुळे पंचांच्या निर्णय पुनरावलोकन प्रणालीच्या सार्वत्रिक वापरावर - जून २०१२ पर्यंत - क्रिकेट खेळणाऱ्या राष्ट्रांमध्ये एकमत साधण्यात परिषद अपयशी ठरली. खेळणाऱ्या देशांच्या परस्पर कराराच्या अधीन राहून ते लागू केले जाईल.<ref>{{cite news| url= http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-27/top-stories/32440276_1_drs-ball-tracking-icc-executive-board| archive-url= https://archive.today/20130126142440/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-27/top-stories/32440276_1_drs-ball-tracking-icc-executive-board| url-status= dead| archive-date= 26 January 2013| title= No decision yet on universal application of DRS|work=[[टाइम्स ऑफ इंडिया]] |date=27 June 2012}}</ref> जुलै २०१२ मध्ये, आयसीसीने डीआरएस तंत्रज्ञानाच्या वापराबाबतची शंका दूर करण्यासाठी बीसीसीआयला संगणक दृष्टी आणि तंत्रज्ञानातील तज्ञ एड रोस्टेन यांनी केलेले बॉल ट्रॅकिंग संशोधन दाखवण्यासाठी एक शिष्टमंडळ पाठवण्याचा निर्णय घेतला.<ref>{{cite news| url= http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-10/top-stories/32617106_1_expert-in-computer-vision-icc-management-decision-review-system| archive-url= https://archive.today/20130126182508/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-10/top-stories/32617106_1_expert-in-computer-vision-icc-management-decision-review-system| url-status= dead| archive-date= 26 January 2013| title= Research on DRS to be shown to BCCI| date= 10 July 2012 |work=[[टाइम्स ऑफ इंडिया]]}}</ref><ref>{{cite web|title=Ireland and Afghanistan ICC newest full members amid wide-ranging governance reform|url=https://www.icc-cricket.com/news/422449|website=icc-cricket.com|publisher=ICC|access-date=22 June 2017}}</ref> ==प्रादेशिक संस्था== या प्रादेशिक संस्था क्रिकेट खेळाचे आयोजन, प्रचार आणि विकास करण्याचे उद्दिष्ट ठेवतात: * [[आशियाई क्रिकेट परिषद]] * [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] * [[आयसीसी युरोप]] * [[आयसीसी अमेरिका]] * [[आयसीसी पूर्व आशिया-पॅसिफिक]] आयसीसी प्रादेशिक संस्था जे आशिया आणि आफ्रिकेच्या प्रादेशिक संस्थांमध्ये समाविष्ट नसलेल्या प्रदेशांची काळजी घेतात: * [[आयसीसी आशिया]] * [[आयसीसी आफ्रिका]] युरोपसाठी प्रादेशिक संस्था अस्थापित झाली ज्यानंतर आयसीसीने कामकाज हाती घेतले: * [[युरोपियन क्रिकेट परिषद]] आफ्रिकन क्रिकेट असोसिएशनच्या निर्मितीनंतर आणखी दोन प्रादेशिक संस्थांची स्थापना करण्यात आली: * [[पूर्व आणि मध्य आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] * [[पश्चिम आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] ==क्रमवारी आणि पुरस्कार== {{Main|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} === क्रमवारी === आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळाच्या तिन्ही फॉरमॅटसाठी संघ क्रमवारी प्रकाशित करते आणि वेळोवेळी तेच अपडेट करते. '''पुरुष''' * [[आयसीसी पुरुषांची कसोटी संघ क्रमवारी]] * [[आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी]] * [[आयसीसी पुरुषांची टी२०आ संघ क्रमवारी]] '''महिला''' * [[आयसीसी महिला एकदिवसीय आणि टी२०आ संघ क्रमवारी]] आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळाडूंची क्रमवारी ही आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटपटूंच्या अलीकडील कामगिरीवर आधारित रँकिंगची व्यापकपणे अनुसरण केलेली प्रणाली आहे. '''पुरुष''' * [[आयसीसी पुरुष खेळाडूंची क्रमवारी]] '''महिला''' * [[आयसीसी महिला खेळाडूंची क्रमवारी]] === पुरस्कार === {{Main|आयसीसी पुरस्कार}} आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने मागील १२ महिन्यांतील सर्वोत्तम आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडूंना ओळखण्यासाठी आणि त्यांचा सन्मान करण्यासाठी '''आयसीसी पुरस्कारां'''ची स्थापना केली आहे. उद्घाटन आयसीसी पुरस्कार सोहळा ७ सप्टेंबर २००४ रोजी लंडनमध्ये आयोजित करण्यात आला होता.<ref>{{Cite web|date=2004-06-29|title=World's best players and teams to be honoured at cricket's 'Oscars'|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/23129979/world-best-players-teams-honoured-cricket-oscars|access-date=2021-06-03|website=ESPN.com|language=en}}</ref> २०२० मध्ये, आयसीसीने मागील १० वर्षांतील सर्वोत्कृष्ट कामगिरी आणि कामगिरीचा सन्मान करण्यासाठी '''[[दशकातील आयसीसी पुरस्कार]]''' या एका खास कार्यक्रमाची घोषणा केली.<ref>{{Cite web|title=ICC Awards of the Decade announced|url=https://www.icc-cricket.com/news/1908769|access-date=2021-06-03|website=www.icc-cricket.com|language=en}}</ref> ==भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा== आयसीसीला देखील अव्वल क्रिकेटपटूंचा समावेश असलेल्या ड्रग्ज आणि लाचखोरी प्रकरणांचा सामना करावा लागला आहे. कायदेशीर आणि बेकायदेशीर बुकमेकिंग मार्केटशी संबंधित क्रिकेटपटूंच्या भ्रष्टाचाराच्या घोटाळ्यांनंतर, आयसीसीने २००० मध्ये लंडनच्या मेट्रोपॉलिटन पोलिसांचे निवृत्त आयुक्त, लॉर्ड कांडन यांच्या नेतृत्वाखाली भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा युनिट (एसीएसयू) स्थापन केले. दक्षिण आफ्रिकेचा माजी कर्णधार हान्सी क्रोन्ये यांनी ज्या भ्रष्टाचाराची तक्रार नोंदवली आहे त्यामध्ये एक भारतीय सट्टेबाजाकडून कमी कामगिरी केल्याबद्दल किंवा ठराविक सामन्यांचे निकाल पूर्वनिर्धारित असल्याची खात्री करण्यासाठी भरीव रक्कम स्वीकारली होती. त्याचप्रमाणे, माजी भारतीय कर्णधार मोहम्मद अझरुद्दीन आणि अजय जडेजा यांची चौकशी करण्यात आली, मॅच फिक्सिंगमध्ये दोषी आढळले आणि क्रिकेट खेळण्यावर (अनुक्रमे आजीवन आणि पाच वर्षांसाठी) बंदी घालण्यात आली. एसीएसयू क्रिकेटमधील भ्रष्टाचाराच्या कोणत्याही अहवालाचे परीक्षण आणि तपासणी करणे सुरू ठेवते आणि प्रोटोकॉल सादर केले गेले आहेत, जे उदाहरणार्थ ड्रेसिंग रूममध्ये मोबाईल टेलिफोन वापरण्यास मनाई करतात. २००७ क्रिकेट विश्वचषकापूर्वी, आयसीसीचे मुख्य कार्यकारी माल्कम स्पीड यांनी कोणत्याही भ्रष्टाचाराविरुद्ध चेतावणी दिली आणि आयसीसी त्याविरुद्ध सतर्क आणि असहिष्णु असेल असे सांगितले.<ref>{{cite news |url=http://www.jamaica-star.com/thestar/20070213/sports/sports3.html |work=The Jamaica Star |title=Speed warns against corruption during World Cup |date=13 February 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090201121545/http://www.jamaica-star.com/thestar/20070213/sports/sports3.html |archive-date=1 February 2009 }}</ref> २०१० च्या पाकिस्तानच्या इंग्लंड दौऱ्यादरम्यान झालेल्या घोटाळ्यानंतर, ३ पाकिस्तानी खेळाडू, मोहम्मद अमीर, मोहम्मद आसिफ आणि सलमान बट स्पॉट-फिक्सिंगमध्ये दोषी आढळले आणि त्यांच्यावर अनुक्रमे ५ वर्षे, ७ वर्षे आणि १० वर्षांची बंदी घालण्यात आली. ३ नोव्हेंबर २०११ रोजी, बटला ३० महिने, आसिफला एक वर्ष, अमीरला सहा महिने आणि लाच देणारा स्पोर्ट्स एजंट मजीदला दोन वर्षे आठ महिने तुरुंगवासाची शिक्षा सुनावण्यात आली.<ref>{{cite news|title=Pakistan cricketers and agent jailed for betting scam|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-15573463|access-date=3 November 2011|newspaper=BBC News |date=3 November 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/sport/2011/nov/03/pakistan-spot-fixing-jail-terms|title=Pakistan spot-fixing players and agent sentenced to lengthy jail terms|date=3 November 2011|work=The Guardian |location=UK|access-date=3 November 2011}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/cricket/international/pakistan/8863611/Pakistan-spot-fixing-scandal-convictions-of-Salman-Butt-Mohammad-Asif-and-Mohammad-Amir-just-one-step-on-a-long-road.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/cricket/international/pakistan/8863611/Pakistan-spot-fixing-scandal-convictions-of-Salman-Butt-Mohammad-Asif-and-Mohammad-Amir-just-one-step-on-a-long-road.html |archive-date=11 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live|title=Pakistan spot-fixing scandal: convictions of Salman Butt, Mohammad Asif and Mohammad Amir just one step on a long road |date=3 November 2011|work=The Daily Telegraph |location=UK|access-date=3 November 2011|last1=Kelso |first1=Paul }}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/cricket/cricketers-jailed-for-matchfixing-6256508.html|title=Cricketers jailed for match-fixing |date=3 November 2011|work=The Independent |location=UK|access-date=3 November 2011}}</ref> २०१९ मध्ये, अल जझीराने केलेल्या तपासणीत श्रीलंका, भारत, इंग्लंड, ऑस्ट्रेलिया आणि इतर क्रिकेट खेळणाऱ्या राष्ट्रांमध्ये मॅच फिक्सिंग झाल्याचे उघड झाले.<ref>{{Cite web|title=Cricket match-fixers suspended amid calls for police probe|url=https://www.ajiunit.com/article/match-fixer-suspended/|access-date=2021-09-06|website=अल जझीरा Investigative Unit|language=en-US}}</ref> या अहवालाच्या अनुषंगाने आयसीसीने चौकशी सुरू केली. ==ग्लोबल क्रिकेट अकादमी== {{main|आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]] (जीसीए) [[संयुक्त अरब अमिराती]]मधील [[दुबई स्पोर्ट्स सिटी]] येथे आहे. जीसीएच्या सुविधांमध्ये प्रत्येकी १० टर्फ पिचसह दोन ओव्हल, आउटडोअर टर्फ आणि सिंथेटिक सराव सुविधा, हॉक आय तंत्रज्ञानासह इनडोअर सराव सुविधा आणि क्रिकेट-विशिष्ट व्यायामशाळा यांचा समावेश आहे. रॉड मार्श यांची अकादमीचे कोचिंग संचालक म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे. उद्घाटन, मूलतः २००८ साठी नियोजित, २०१० मध्ये झाले. ==आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड प्रोग्राम== {{main|आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड प्रोग्राम}} आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड नावाचा एक साप्ताहिक कार्यक्रम दूरचित्रवाणीवर प्रसारित करते. स्पोर्ट्सब्रँडने त्याची निर्मिती केली आहे. हा एक साप्ताहिक ३० मिनिटांचा कार्यक्रम आहे जो क्रिकेटच्या ताज्या बातम्या, सर्व कसोटी आणि एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामन्यांसह अलीकडील क्रिकेट क्रिया, तसेच मैदानाबाहेरील वैशिष्ट्ये आणि मुलाखती प्रदान करतो. ==टीका== २०१५ मध्ये, सॅम कॉलिन्स आणि जॅरोड किम्बर यांनी आयसीसीच्या अंतर्गत संस्थेवर डेथ ऑफ ए जेंटलमन हा डॉक्युमेंटरी बनवला, त्यात म्हणले होते की श्रीमंत सदस्य देश (विशेषतः भारत, इंग्लंड आणि ऑस्ट्रेलिया) आयसीसीला "गुंडगिरी" करत आहेत आणि संस्थेला व इतर सदस्यांना हानी पोहोचवत आहेत.<ref>{{cite news|last=Miller |first=Andrew |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/story/975353.html|title=Cricket documentary ''Death of a Gentleman'' scoops prestigious Sports Journalists Association award|date=22 February 2016|work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|access-date=21 September 2020}}</ref> ==हे सुद्धा पहा== {{Portal|क्रिकेट}} * [[क्रिकेट अधिकाऱ्यांची संघटना]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी]] * [[फेडरेशन ऑफ इंटरनॅशनल क्रिकेटर्स असोसिएशन]] * [[क्रिकेटची आंतरराष्ट्रीय रचना]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या अध्यक्षांची यादी]] <small>(२०१४ पासून पद विसर्जित)</small> ==संदर्भ== {{notelist}} {{reflist}} ==बाह्य दुवे== *[https://kaplonathletic.com/content/19/introducing-crictos-your-gateway-iconic-cricket-moments-icc फॅनक्रेझसह आयसीसी क्रिक्टोस लाँच] * {{Official website|https://www.icc-cricket.com/}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघ}} {{प्राधिकरण नियंत्रण}} {{पोर्टल बार|क्रिकेट|खेळ}} [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद| ]] [[वर्ग:क्रिकेट प्रशासन|*]] [[वर्ग:दुबई स्थित संस्था]] [[वर्ग:१९०९ मध्ये स्थापन झालेल्या क्रीडा संस्था]] [[वर्ग:आयओसी मान्यताप्राप्त आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघांची संघटना]] bh8zl2580ldwhoj88fdahviw25rbq98 2709252 2709247 2026-09-11T13:41:48Z Ganesh591 62733 /* स्पर्धा आणि विजेते */ 2709252 wikitext text/x-wiki {{Infobox organisation | image = ICC logo (2026).svg | caption = | abbreviation = आयसीसी | former_name = {{ubl| | इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स | (१९०९-१९६५) | आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स | (१९६५-१९८७) }} | formation = {{Start date and age|1909|6|15|df=y}} | founding_location = [[लंडन]], [[युनायटेड किंग्डम]] | headquarters = {{ubl| | [[लंडन]], [[युनायटेड किंग्डम]] | (१९०९-२००५) | [[दुबई]], [[संयुक्त अरब अमिराती]] | (२००५-वर्तमान) }} | type = [[आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघांची यादी|आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघ]] | num_members = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|१११ सदस्य]]<ref name="Members">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/about/members |title=ICC Members |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=३१ ऑक्टोबर २०१७ |archive-date=६ सप्टेंबर २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230906121413/https://www.icc-cricket.com/about/members |url-status=live}}</ref> | num_members_year = २०२६ | language = [[इंग्लिश भाषा|इंग्रजी]] | leader_title = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अध्यक्ष|अध्यक्ष]] | leader_name = [[जय शाह]]<ref>{{cite news |title=Jay Shah begins tenure as ICC Chair |url=https://www.icc-cricket.com/news/jay-shah-begins-tenure-as-icc-chair |date=१ डिसेंबर २०२४ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=७ जून २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250607044120/https://www.icc-cricket.com/news/jay-shah-begins-tenure-as-icc-chair |url-status=live}}</ref> | leader_title2 = उपाध्यक्ष | leader_name2 = इम्रान ख्वाजा | leader_title3 = सीईओ | leader_name3 = संजोग गुप्ता<ref>{{cite news |title=ICC announces Sanjog Gupta as new Chief Executive Officer |url=https://www.icc-cricket.com/news/icc-announces-sanjog-gupta-as-new-chief-executive-officer |date=१ डिसेंबर २०२५ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |archive-date=७ जुलै २०२५ |access-date=८ जुलै २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250707145033/https://www.icc-cricket.com/news/icc-announces-sanjog-gupta-as-new-chief-executive-officer |url-status=live}}</ref> | leader_title4 = महाव्यवस्थापक | leader_name4 = [[वसीम खान]]<ref>{{cite news |url=https://www.icc-cricket.com/news/wasim-khan-appointed-as-icc-general-manager-of-cricket |title=Wasim Khan appointed as ICC General Manager of Cricket |date=२२ नोव्हेंबर २०२२ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=७ डिसेंबर २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251207052121/https://www.icc-cricket.com/news/wasim-khan-appointed-as-icc-general-manager-of-cricket |url-status=live}}</ref> | budget = | budget_year = | revenue = ७५६.३ दशलक्ष [[अमेरिकन डॉलर]]<ref name="E4M2025">{{cite web |url=https://www.exchange4media.com/media-others-news/india-centric-icc-revenue-cycle-reports-543-million-surplus-in-2025-154667.html |title=India-centric ICC revenue cycle reports $543 million surplus in 2025 |publisher=Exchange4Media |access-date=३० जुलै २०२६}}</ref> | revenue_year = २०२५ | disbursements = | expenses = २१३ दशलक्ष [[अमेरिकन डॉलर]]<ref name="E4M2025"/> | expenses_year = २०२५ | awards = [[आयसीसी पुरस्कार]] | website = {{URL|https://icc-cricket.com/index}} }} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद साइडबार}} '''आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद''' ('''आयसीसी''') ही [[क्रिकेट]]ची जागतिक [[खेळांच्या प्रशासकीय संघटना|प्रशासकीय संस्था]] आहे. ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिकेच्या प्रतिनिधींनी १९०९ मध्ये "इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स" म्हणून त्याची स्थापना केली. त्याचे १९६५ मध्ये ''आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स'' असे नामकरण करण्यात आले आणि १९८७ मध्ये त्याचे सध्याचे नाव स्वीकारले गेले. आयसीसी चे मुख्यालय [[दुबई]], [[संयुक्त अरब अमिराती]] येथे आहे. आयसीसी मध्ये सध्या १०८ सदस्य राष्ट्रे आहेत: १२ [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]] खेळणारे [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी#पूर्ण सदस्य|पूर्ण सदस्य]] आणि ९६ [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी#सहयोगी सदस्य|सहयोगी सदस्य]].<ref name="members">{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/members|title=ICC Members|publisher=ICC|access-date=31 October 2017}}</ref> आयसीसी क्रिकेटच्या प्रमुख आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा, विशेषतः [[क्रिकेट विश्वचषक]], [[टी-२० विश्वचषक]] आणि [[आयसीसी विश्व कसोटी चॅम्पियनशिप]] यांच्या संघटना आणि प्रशासनासाठी जबाबदार आहे. हे सर्व मंजूर [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]], [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] आणि [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]] सामन्यांमध्ये [[पंच (क्रिकेट)|पंच]] आणि सामनाधिकारी यांची नियुक्ती करते. आयसीसी आचारसंहिता जारी करते, जे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटसाठी शिस्तीचे व्यावसायिक मानके सेट करते<ref>{{cite web|url=http://www.icc-cricket.com/icc/rules/code-of-conduct-for-players-and-officials.pdf |title=International Cricket Council – ICC Events, ICC Cricket Rankings, Live Cricket Scores |publisher=Icc-cricket.com |access-date=8 May 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070712131901/http://www.icc-cricket.com/icc/rules/code-of-conduct-for-players-and-officials.pdf |archive-date=12 July 2007 }}</ref> आणि भ्रष्टाचार आणि [[मॅच फिक्सिंग]]विरुद्ध त्याच्या [[आयसीसी भ्रष्टाचार विरोधी आणि सुरक्षा युनिट|भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा युनिटद्वारे]] कारवाईचे समन्वय साधते. आयसीसी सदस्य देशांमधील द्विपक्षीय सामन्यांवर नियंत्रण ठेवत नाही (ज्यात जागतिक कसोटी चॅम्पियनशिप फायनलच्या बाहेरील सर्व [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]] समाविष्ट आहेत) आणि ते सदस्य देशांमधील देशांतर्गत क्रिकेटवरही नियंत्रण ठेवत नाही. [[क्रिकेटचे कायदे|खेळाचे कायदे]] आयसीसी बनवत नाही किंवा बदलत नाही, जे १७८८ पासून [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब]]च्या शासनाखाली राहिले आहेत.<ref>{{Cite web|url=https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/|title=Laws|website=www.lords.org|language=en|access-date=12 July 2018|archive-date=2017-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20170630062008/https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/|url-status=dead}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अध्यक्ष|अध्यक्ष]] संचालक मंडळाचे प्रमुख असतात आणि २६ जून २०१४ रोजी, [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ|बीसीसीआय]]चे माजी अध्यक्ष [[नारायणस्वामी श्रीनिवासन]] यांना परिषदेचे पहिले अध्यक्ष म्हणून घोषित करण्यात आले.<ref>{{cite web|title=Srinivasan elected as the new Chairman of ICC from July 2014 onwards|url=http://www.jagranjosh.com/current-affairs/srinivasan-elected-as-the-new-chairman-of-icc-from-july-2014-onwards-1392007635-1|website=Jagran Prakashan|date=10 February 2014|access-date=18 August 2017|archive-date=2015-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402233930/http://www.jagranjosh.com/current-affairs/srinivasan-elected-as-the-new-chairman-of-icc-from-july-2014-onwards-1392007635-1|url-status=dead}}</ref> २०१४ मध्ये अध्यक्षपदाच्या स्थापनेनंतर आणि आयसीसीच्या घटनेत केलेल्या इतर बदलांनंतर आयसीसी अध्यक्षाची भूमिका मोठ्या प्रमाणात मानद स्थान बनली. असा दावा करण्यात आला आहे की २०१४ च्या बदलांमुळे इंग्लंड, भारत आणि ऑस्ट्रेलिया या 'बिग थ्री' राष्ट्रांना नियंत्रण देण्यात आले आहे.<ref name="Kamal Quits">{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/cricket/32144906|title=Mustafa Kamal quits as ICC president after World Cup snub|publisher=BBC Sport|date=1 April 2015|access-date=1 April 2015}}</ref> शेवटचे आयसीसी अध्यक्ष [[झहीर अब्बास]] होते,<ref name="Abbas">{{cite news|url=http://gulfnews.com/sport/cricket/pakistan/zaheer-abbas-appointed-icc-president-1.1540472 |title=Zaheer Abbas Appointed ICC President |work=[[गल्फ न्यूज]] |date=25 June 2015 |access-date=25 June 2015}}</ref> त्यांची नियुक्ती जून २०१५ मध्ये [[मुस्तफा कमाल (राजकारणी)|मुस्तफा कमाल]] यांनी एप्रिल २०१५ मध्ये राजीनामा दिल्यानंतर करण्यात आली होती. एप्रिल २०१६ मध्ये जेव्हा आयसीसी अध्यक्षपद रद्द करण्यात आले, ऑक्टोबर २०१५ मध्ये श्रीनिवासन यांची जागा घेणारे [[शशांक मनोहर]] हे आयसीसीचे पहिले स्वतंत्र निवडलेले अध्यक्ष बनले.<ref>{{Cite web|title=ICC Office Bearers|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/icc-office-bearers|access-date=2020-09-07|website=www.icc-cricket.com}}</ref> ==इतिहास== === १९०९-१९६३ - इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स === ३० नोव्हेंबर १९०७ रोजी, दक्षिण आफ्रिकन क्रिकेट असोसिएशनचे अध्यक्ष [[अबे बेली]] यांनी [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब]]चे (एमसीसी, इंग्लंड) सचिव, [[फ्रान्सिस लेसी]] यांना पत्र लिहिले. बेली यांनी 'इम्पीरियल क्रिकेट बोर्ड' स्थापन करण्याची सूचना केली. पत्रात त्यांनी सुचवले आहे की ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिका या तिन्ही सदस्यांच्या द्विपक्षीय आंतरराष्ट्रीय सामन्यांना नियंत्रित करणारे नियम आणि कायदे तयार करण्यासाठी बोर्ड जबाबदार असेल. बेलीला दक्षिण आफ्रिकेत सहभागी देशांमधील त्रिकोणी कसोटी मालिका आयोजित करायची होती. मात्र, ऑस्ट्रेलियाने ही ऑफर नाकारली. तरीही बेलीने आशा सोडली नाही. १९०९ मध्ये ऑस्ट्रेलियाच्या इंग्लंड दौऱ्यात त्यांना तीन सदस्यांना एकत्र आणण्याची संधी मिळाली. सतत लॉबिंग आणि प्रयत्नांनंतर, बेलीला यश मिळाले.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1909-1963|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=10 July 2018}}</ref> १५ जून १९०९ रोजी, [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|इंग्लंड]], [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] आणि [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिकेचे]] प्रतिनिधी [[लॉर्ड्स]] येथे भेटले आणि ''इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स''ची स्थापना केली. महिनाभरानंतर तिन्ही सदस्यांची दुसरी बैठक झाली. राष्ट्रांमध्ये नियमांवर एकमत झाले आणि पहिली तिरंगी कसोटी मालिका १९१२ मध्ये इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.<ref name=":0"/> १९२६ मध्ये, [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीज]], [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघ|न्यू झीलंड]] आणि [[भारतीय क्रिकेट संघ|भारत]] पूर्ण सदस्य म्हणून निवडले गेले आणि कसोटी खेळणाऱ्या देशांची संख्या दुप्पट होऊन सहा झाली. १९४७ मध्ये [[पाकिस्तान]]च्या स्थापनेनंतर, पाच वर्षांनंतर १९५२ मध्ये त्याला देण्यात आला, तो सातवा कसोटी खेळणारा देश बनला. मे १९६१ मध्ये दक्षिण आफ्रिकेने राष्ट्रकुल सोडले आणि त्यामुळे सदस्यत्व गमावले.<ref name=":0"/> === १९६४-१९८८ – आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स === १९६४ मध्ये, आयसीसीने कसोटी न खेळणाऱ्या देशांचा समावेश करण्याचे मान्य केले. पुढील वर्षी, आयसीसीने त्याचे नाव बदलून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स ठेवले. [[यूएस]], [[सिलोन]] आणि [[फिजी]] यांना सहयोगी, सदस्यांचा एक नवीन वर्ग म्हणून प्रवेश देण्यात आला.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1964-1988|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=12 July 2018}}</ref> १९६८ मध्ये, [[डेन्मार्क]], [[बरमुडा]], [[नेदरलँड]] आणि [[पूर्व आफ्रिका]] यांना सहयोगी म्हणून प्रवेश देण्यात आला, तर दक्षिण आफ्रिकेने अद्याप आयसीसी मध्ये पुन्हा सामील होण्यासाठी अर्ज केला नव्हता. १९६९ मध्ये आयसीसीच्या मूलभूत नियमांमध्ये सुधारणा करण्यात आली. १९७१ च्या बैठकीत विश्वचषक आयोजित करण्याची कल्पना मांडण्यात आली. १९७३ च्या बैठकीत, १९७५ मध्ये इंग्लंडमध्ये विश्वचषक खेळवण्याचा निर्णय घेण्यात आला. सहा कसोटी खेळणारे देश आणि [[पूर्व आफ्रिका]] आणि [[श्रीलंका]] यांना भाग घेण्यासाठी आमंत्रित केले होते.<ref name=":1" /> या कालावधीत नवीन सदस्य वारंवार जोडले गेले: १९७४ मध्ये, [[इस्रायल]] आणि [[सिंगापूर]] यांना सहयोगी म्हणून प्रवेश देण्यात आला. १९७६ मध्ये [[पश्चिम आफ्रिका|पश्चिम आफ्रिकेला]] सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. १९७७ मध्ये [[बांगलादेश]]ला सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. १९७८ मध्ये [[पापुआ न्यू गिनी]]ला सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेने]] पुन्हा सामील होण्यासाठी अर्ज केला, परंतु त्यांचा अर्ज फेटाळण्यात आला. १९८१ मध्ये, [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंकेला]] पूर्ण सदस्य म्हणून पदोन्नती देण्यात आली आणि त्यांनी १९८२ मध्ये त्यांची पहिली कसोटी खेळली. १९८४ मध्ये, तृतीय श्रेणी सदस्यत्व (संलग्न) सुरू करण्यात आले. [[इटली]] हा असा पहिला सदस्य होता, त्यानंतर १९८५ मध्ये [[स्वित्झर्लंड]]चा क्रमांक लागतो. १९८७ मध्ये [[बहामास]] आणि [[फ्रान्स]], त्यानंतर १९८८ मध्ये [[नेपाळ]]ला प्रवेश देण्यात आला. === १९८९-आतापर्यंत – आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद === जुलै १९८९ च्या बैठकीत, आयसीसी ने स्वतःचे नाव बदलून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद असे ठेवले आणि एमसीसी अध्यक्षाची आयसीसीचे अध्यक्ष होण्याची परंपरा आपोआप संपुष्टात आली.<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1989-present|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=23 July 2018}}</ref> १९९० मध्ये, [[यूएई]] सहयोगी म्हणून सामील झाले. १९९१ मध्ये, आयसीसी इतिहासात प्रथमच, मीटिंग [[इंग्लंड]]पासून दूर, [[मेलबर्न]], ऑस्ट्रेलिया येथे आयोजित करण्यात आली होती. [[दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णभेद|वर्णभेद]] संपल्यानंतर जुलैमध्ये [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेची]] आयसीसीचे पूर्ण सदस्य म्हणून पुन्हा निवड झाली. १९९२ मध्ये, [[झिम्बाब्वे क्रिकेट|झिम्बाब्वे]]ला नववा पूर्ण सदस्य म्हणून प्रवेश देण्यात आला. [[नामिबिया]] सहयोगी सदस्य म्हणून सामील झाले. [[ऑस्ट्रिया]], [[बेल्जियम]], [[ब्रुनेई]] आणि [[स्पेन]] हे सर्व सलग्न म्हणून सामील झाले. १९९३ मध्ये, आयसीसीचे ''मुख्य कार्यकारी पद'' तयार करण्यात आले; ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट बोर्डाचे [[डेव्हिड रिचर्ड्स (क्रिकेट प्रशासक)|डेव्हिड रिचर्ड्स]] हे या पदावर नियुक्त झालेले पहिले व्यक्ती होते. जुलैमध्ये, बार्बाडोस येथील [[क्लाइड वॉलकॉट|सर क्लाइड वॉलकॉट]], पहिले गैर-ब्रिटिश अध्यक्ष म्हणून निवडून आले. नवीन तंत्रज्ञानाच्या उदयामुळे व्हिडिओ प्लेबॅक सुविधांनी सुसज्ज असलेल्या [[तिसरा पंच (क्रिकेट)|थर्ड अंपायर]]ची ओळख झाली. १९९५ पर्यंत, कसोटी सामन्यांमध्ये रन-आऊट आणि स्टंपिंगसाठी टीव्ही रिप्ले उपलब्ध करून देण्यात आले होते, ज्यामध्ये तिसऱ्या पंचाने अनुक्रमे लाल आणि हिरव्या दिव्यासह सिग्नल आउट किंवा नॉट आउट करणे आवश्यक होते. पुढच्या वर्षी, चेंडू सीमा ओलांडला की नाही हे निर्धारित करण्यासाठी कॅमेरे वापरण्यात आले. १९९७ मध्ये झेल स्वच्छतेबाबतचे निर्णय थर्ड अंपायरकडे पाठवले जाऊ शकतात. या वर्षी [[डकवर्थ-लुईस पद्धत]], पावसाने प्रभावित झालेल्या एकदिवसीय सामन्यांमध्ये लक्ष्य समायोजित करण्याचा एक मार्ग देखील पाहिला. २००० मध्ये, [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड|बांगलादेश]]ला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे दहावे पूर्ण सदस्य म्हणून प्रवेश देण्यात आला. २००५ मध्ये, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद दुबई येथे नवीन मुख्यालयात स्थलांतरित झाली. २०१७ मध्ये, [[द ओव्हल]] येथील आयसीसी पूर्ण परिषदेच्या बैठकीत एकमताने मतदान केल्यानंतर [[अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड|अफगाणिस्तान]] आणि [[क्रिकेट आयर्लंड|आयर्लंड]] यांना आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अकरावे आणि बारावे पूर्ण सदस्य म्हणून स्वीकारण्यात आले. संलग्न सदस्यत्व देखील रद्द करण्यात आले, सर्व विद्यमान संलग्न सदस्य सहयोगी सदस्य बनले. २०१८ मध्ये, सर्व महिला टी-२० सामने महिलांच्या [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]] दर्जासाठी उंचावले गेले. २०१९ मध्ये, पुरुषांचे सर्व टी-२० सामने [[ट्वेन्टी-२० आंतरराष्ट्रीय]] दर्जाकडे नेण्यात आले. जुलै २०२२ मध्ये, [[कंबोडिया]], [[आयव्हरी कोस्ट]], आणि [[उझबेकिस्तान]] यांना आयसीसीद्वारे सहयोगी सदस्य दर्जा देण्यात आला.<ref>{{cite news |title=Three new countries receive ICC Membership status |url=https://www.icc-cricket.com/news/2690683#:~:text=The%20ICC%20awarded%20three%20new,108%20countries%2C%20including%2096%20Associates. |access-date=27 July 2022 |work=www.icc-cricket.com |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Kumar |first1=Manoj |title=Cambodia, Uzbekistan and Cote D'Ivoire receive membership status from ICC |url=https://www.crictracker.com/cambodia-uzbekistan-and-cote-divoire-receive-membership-status-from-icc/ |access-date=27 July 2022 |work=CricTracker |date=27 July 2022 |language=en}}</ref> १२ जून २०२३ रोजी, ऑस्ट्रेलियाने भारताविरुद्ध आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप विजेतेपद जिंकल्यानंतर, ओव्हल येथे अंतिम सामन्यात २०९ धावांनी, ऑस्ट्रेलियाने सर्व प्रमुख आयसीसीट्रॉफी जिंकणारा पहिला संघ बनून इतिहास रचला.{{Citation needed|date=August 2023}} == सदस्य == {{मुख्य|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी}} ===प्रादेशिक संलग्नता=== [[File:International Cricket Council members by region.svg|thumb|alt=प्रदेशानुसार आयसीसी सदस्य|आयसीसीचे प्रदेश: {{legend|#007effff|[[आशिया क्रिकेट समिती]] (एसीसी)}} {{legend|#2bff00ff|[[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] (एसीए)}} {{legend|#66ccffff|[[आयसीसी युरोप]]}} {{legend|#7b0041ff|[[आयसीसी अमेरिका]]}} {{legend|#ffff00ff|[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत]]}}]] आयसीसीच्या सदस्यांची संबंधित प्रादेशिक संस्थांद्वारे प्रशासित पाच प्रदेशांमध्ये विभागणी करण्यात आली आहे:<ref name="Str">{{cite report |url=https://saca.org.za/wp-content/uploads/2013/04/01-Structure-and-Contacts_2012_USB.pdf |title=ICC Structure |work=Cricket South Africa |date=१ एप्रिल २०१३ |access-date=१ जून २०२५}}</ref> * [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] * [[आशिया क्रिकेट समिती]] * [[आयसीसी अमेरिका]] * [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत]] * [[आयसीसी युरोप]] १९९७ मध्ये विलीन होऊन आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशनची स्थापना होण्यापूर्वी [[पूर्व आणि मध्य आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] आणि [[पश्चिम आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] या आफ्रिकेतील क्रिकेटचे व्यवस्थापन करत होत्या.<ref>{{cite news |url=https://i.imgci.com/link_to_database/ARCHIVE/CRICKET_NEWS/1998/OCT/ACA_HISTORY_01OCT1998.html |first=Cois |last=du Plooy |title=History of the Africa Cricket Association |date=१ ऑक्टोबर १९९८ |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२९ सप्टेंबर २०२२ |archive-date=२० जुलै २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230720134830/https://i.imgci.com/link_to_database/ARCHIVE/CRICKET_NEWS/1998/OCT/ACA_HISTORY_01OCT1998.html |url-status=live}}</ref> [[युरोप क्रिकेट समिती]] ही युनायटेड किंग्डम वगळता युरोपमधील क्रिकेटचे व्यवस्थापन करत होती. २००८ मध्ये तिची जागा आयसीसी युरोपने घेतली आणि नंतर २०१० मध्ये ती विसर्जित करण्यात आली.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/european-programme-for-2010-announced-616520 |title=European programme for 2010 announced |work=[[क्रिकइन्फो]] |author=Martin Williamson |date=२५ फेब्रुवारी २०१३ |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=६ डिसेंबर २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206130832/https://www.espncricinfo.com/story/european-programme-for-2010-announced-616520 |url-status=live}}</ref> === पूर्ण सदस्य === [[File:International Cricket Council members (by status) Current.svg|thumb|सदस्यत्वाच्या दर्जानुसार सध्याचे आयसीसी सदस्य:<br /> {{Color box|#ff0000|border=darkgray}} पूर्ण सदस्य<br /> {{Color box|#ff6600|border=darkgray}} [[एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]] दर्जा असलेले सहयोगी सदस्य<br /> {{Color box|#ff9900|border=darkgray}} सहयोगी सदस्य<br /> {{Color box|#333333|border=darkgray}} माजी किंवा निलंबित सदस्य<br /> {{Color box|#cccccc|border=darkgray}} सदस्य नसलेले]] पूर्ण सदस्यांमध्ये आयसीसीमध्ये पूर्ण मतदान हक्क असलेल्या आणि अधिकृत कसोटी सामने खेळणाऱ्या संघांच्या १२ प्रशासकीय संस्थांचा समावेश होतो.<ref name="Members"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश ! संघ ! प्रशासकीय संस्था ! पूर्ण सदस्यत्वापासून ! कसोटी दर्जापासून ! प्रदेश |- | १ | {{flag|इंग्लंड}} | [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इंग्लंड महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[इंग्लंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[इंग्लंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] | १५ जून १९०९ | १५ मार्च १८७७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २ | {{flag|ऑस्ट्रेलिया}} | [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[ऑस्ट्रेलिया १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[ऑस्ट्रेलिया १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया]] | १५ जून १९०९ | १५ मार्च १८७७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ३ | {{flag|दक्षिण आफ्रिका}} | [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट दक्षिण आफ्रिका]] | १५ जून १९०९ | १२ मार्च १८८९ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४ | {{cr|WIN}} | [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[वेस्ट इंडीज राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[वेस्ट इंडीज १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[वेस्ट इंडीज १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]] | ३१ मे १९२६ | २३ जून १९२८ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ५ | {{flag|न्यू झीलंड}} | [[न्यू झीलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[न्यू झीलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[न्यू झीलंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[न्यू झीलंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[न्यू झीलंड क्रिकेट]] | ३१ मे १९२६ | १० जानेवारी १९३० | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ६ | {{flag|भारत}} | [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[भारत १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[भारत १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]] | ३१ मे १९२६ | २५ जून १९३२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७ | {{flag|पाकिस्तान}} | [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[पाकिस्तान १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[पाकिस्तान १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] | २८ जुलै १९५२ | १६ ऑक्टोबर १९५२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८ | {{flag|श्रीलंका}} | [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[श्रीलंका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[श्रीलंका १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[श्रीलंका क्रिकेट]] | २१ जुलै १९८१ | २१ जुलै १९८१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९ | {{flag|झिम्बाब्वे}} | [[झिम्बाब्वे राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[झिम्बाब्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[झिम्बाब्वे क्रिकेट]] | ६ जुलै १९९२ | १८ ऑक्टोबर १९९२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १० | {{flag|बांगलादेश}} | [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[बांगलादेश १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[बांगलादेश १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड]] | २६ जून २००० | १० नोव्हेंबर २००० | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ११ | {{flag|आयर्लंड}} | [[आयर्लंड क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[आयर्लंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[आयर्लंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट आयर्लंड]] | २२ जून २०१७ | ११ मे २०१८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | १२ | {{flag|अफगाणिस्तान|२०१३}} | [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[अफगाणिस्तान १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] | [[अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] | २२ जून २०१७ | १४ जून २०१८ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |} === सहयोगी सदस्य === सहयोगी सदस्यांमध्ये अशा देशांतील ९९ प्रशासकीय संस्थांचा समावेश होतो, जिथे क्रिकेट सुस्थापित आणि संघटित आहे, परंतु त्यांना पूर्ण सदस्यत्व देण्यात आलेले नाही.<ref name="Members"/> यांपैकी आठ सहयोगी संघांना एकदिवसीय दर्जा आहे आणि त्यांचा [[आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी|आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी]]त समावेश आहे.<ref name="Members"/><ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |title=Team rankings, Men ODIs |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=१७ फेब्रुवारी २०२६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260217055817/https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |url-status=live}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश ! प्रशासकीय संस्था ! सहयोगी सदस्यत्वापासून ! एकदिवसीय दर्जापासून ! प्रदेश |- | १ | {{country|नेदरलँड्स}} | [[रॉयल डच क्रिकेट असोसिएशन]] | style="text-align:center;" | १९६६ | style="text-align:center;" | २०१८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २ | {{country|कॅनडा}} | [[क्रिकेट कॅनडा]] | style="text-align:center;" | १९६८ | style="text-align:center;" | २०२३ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ३ | {{country|संयुक्त अरब अमिराती}} | [[अमिराती क्रिकेट बोर्ड]] | style="text-align:center;" | १९९० | style="text-align:center;" | २०१४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४ | {{country|नामिबिया}} | [[क्रिकेट नामिबिया]] | style="text-align:center;" | १९९२ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५ | {{country|स्कॉटलंड}} | [[क्रिकेट स्कॉटलंड]] | style="text-align:center;" | १९९४ | style="text-align:center;" | २००५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६ | {{country|नेपाळ}} | [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन]] | style="text-align:center;" | १९९६ | style="text-align:center;" | २०१८ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७ | {{country|ओमान}} | [[ओमान क्रिकेट]] | style="text-align:center;" | २०१४ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८ | {{country|अमेरिका}} | [[यूएसए क्रिकेट]] | style="text-align:center;" | २०१९ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |} {{collapse top|सहयोगी देश}} {| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश<ref name="Members"/> ! संघ ! प्रशासकीय संस्था ! संलग्न सदस्यत्व{{efn|देशाला संलग्न सदस्यत्व मिळाल्याचे वर्ष. हा सहयोगी सदस्यत्वापेक्षा खालचा सदस्यत्वाचा स्तर होता. नंतर हे दोन्ही स्तर एकत्र करण्यात आले.}} ! सहयोगी सदस्यत्व ! प्रदेश |- | १ | {{country|आर्जेन्टिना}} | [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[अर्जेंटिना क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २ | {{country|ऑस्ट्रिया}} | [[ऑस्ट्रिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऑस्ट्रिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ऑस्ट्रियन क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३ | {{country|बहामास}} | [[बहामास राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बहामास क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ४ | {{country|बहरैन}} | [[बहरैन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बहरैन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बहारीन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५ | {{country|बेल्जियम}} | [[बेल्जियम राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बेल्जियम राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बेल्जियम क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९१ | २००५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६ | {{country|बेलीझ}} | [[बेलीझ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बेलीझ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बेलीझ नॅशनल क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ७ | {{country|बर्म्युडा}} | [[बर्म्युडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बर्म्युडा महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • [[बर्म्युडा राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[बर्म्युडा क्रिकेट बोर्ड]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ८ | {{country|भूतान}} | [[भूतान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[भूतान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[भूतान क्रिकेट परिषद बोर्ड]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९ | {{country|बोत्स्वाना}} | [[बोत्स्वाना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बोत्स्वाना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २००५ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १० | {{country|ब्राझील}} | [[ब्राझिल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ब्राझिल राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ब्राझिलियन क्रिकेट कॉन्फेडरेशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ११ | {{country|बल्गेरिया}} | [[बल्गेरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बल्गेरिया महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[बल्गेरियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | १२ | {{country|कंबोडिया}} | [[कंबोडिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कंबोडिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कंबोडिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २०२२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | १३ | {{country|कामेरून}} | [[कामेरून राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कामेरून राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कॅमेरून क्रिकेट फेडरेशन]] | २००७ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १४ | {{country|कॅनडा}} | [[कॅनडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कॅनडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[कॅनडा १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट कॅनडा]] | लागू नाही | १९६८ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १५ | {{country|केमन द्वीपसमूह}} | [[केमन द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[केमन द्वीपसमूह महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[केमन द्वीपसमूह क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९७ | २००२ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १६ | {{country|चिली}} | [[चिले राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[चिले राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[चिली क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १७ | {{country|चीन}} | [[चीन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[चीन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[चीनी क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | १८ | {{country|कूक द्वीपसमूह}} | [[कूक द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कूक द्वीपसमूह राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कुक द्वीपसमूह क्रिकेट असोसिएशन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | १९ | {{country|कोस्टा रिका}} | [[कोस्टा रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कोस्टा रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कोस्टा रिका क्रिकेट फेडरेशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २० | {{country|क्रोएशिया}} | [[क्रोएशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रोएशियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००१ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २१ | {{country|सायप्रस}} | [[सायप्रस राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सायप्रस क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९९ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २२ | {{country|चेक प्रजासत्ताक}} | [[चेक प्रजासत्ताक राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[चेक क्रिकेट युनियन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २३ | {{country|डेन्मार्क}} | [[डेन्मार्क राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[डेन्मार्क राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[डेन्मार्क राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[डॅनिश क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २४ | {{country|एस्टोनिया}} | [[एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[एस्टोनिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[एस्टोनियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २५ | {{country|इस्वाटिनी}} | [[इस्वाटिनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इस्वाटिनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्वातीनी क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | २६ | {{country|फॉकलंड द्वीपसमूह}} | [[फॉकलंड द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[फॉकलंड क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २७ | {{country|फिजी}} | [[फिजी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिजी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[फिजी राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट फिजी]] | लागू नाही | १९६५ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | २८ | {{country|फिनलंड}} | [[फिनलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिनलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट फिनलंड]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २९ | {{country|फ्रान्स}} | [[फ्रान्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फ्रान्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[असोसिएशन फ्रांस क्रिकेट]] | १९८७ | १९९८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३० | {{country|गांबिया}} | [[गांबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[गांबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[गॅम्बिया क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ३१ | {{country|जर्मनी}} | [[जर्मनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जर्मनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[जर्मन क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९१ | १९९९ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३२ | {{country|घाना}} | [[घाना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[घाना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[घाना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ३३ | {{country|जिब्राल्टर}} | [[जिब्राल्टर राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[जिब्राल्टर क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६९ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३४ | {{country|ग्रीस}} | [[ग्रीस राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ग्रीस राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[हेलेनिक क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३५ | {{country|गर्न्सी}} | [[गर्न्सी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[गर्न्सी महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[ग्वेर्नसे क्रिकेट बोर्ड]] | २००५ | २००८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३६ | {{country|हाँग काँग}} | [[हाँग काँग राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[हाँग काँग राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[हाँग काँग राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट हाँग काँग]] | लागू नाही | १९६९ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ३७ | {{country|हंगेरी}} | [[हंगेरी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[हंगेरियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २०१२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३८ | {{country|इंडोनेशिया}} | [[इंडोनेशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इंडोनेशिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट इंडोनेशिया]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]]/[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ३९ | {{country|इराण}} | [[इराण राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इराण महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्लामिक रिपब्लिक ऑफ इराण क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४० | {{country|आइल ऑफ मान}} | [[आईल ऑफ मान क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आईल ऑफ मान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[आयल ऑफ मॅन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४१ | {{country|इस्रायल}} | [[इस्रायल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्रायल क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४२ | {{country|इटली}} | [[इटली राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इटली राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इटालियन क्रिकेट फेडरेशन]] | १९८४ | १९९५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४३ | {{country|कोत द'ईवोआर}} | [[आयवरी कोस्ट राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[आयव्हरी कोस्ट क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४४ | {{country|जपान}} | [[जपान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जपान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[जपान राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[जपान क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८९ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]]/[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ४५ | {{country|जर्सी}} | [[जर्सी क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जर्सी महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[जर्सी क्रिकेट बोर्ड]] | २००५ | २००७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४६ | {{country|केन्या}} | [[केन्या राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[केन्या राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[केन्या राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट केन्या]] | लागू नाही | १९८१ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४७ | {{country|कुवेत}} | [[कुवेत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कुवेत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[कुवेत राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट कुवेत]] | १९९८ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४८ | {{country|लेसोथो}} | [[लेसोथो राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[लेसोथो राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[लेसोथो क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४९ | {{country|लक्झेंबर्ग}} | [[लक्झेंबर्ग राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[लक्झेंबर्ग क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ५० | {{country|मलावी}} | [[मलावी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मलावी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट मलावी]] | १९९८ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५१ | {{country|मलेशिया}} | [[मलेशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मलेशिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[मलेशिया १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[मलेशियन क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५२ | {{country|मालदीव}} | [[मालदीव राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मालदीव राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[मालदीव क्रिकेट बोर्ड]] | १९९८ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५३ | {{country|माली}} | [[माली राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[माली राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मालियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००५ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५४ | {{country|माल्टा}} | [[माल्टा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[माल्टा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[माल्टा क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ५५ | {{country|मॉरिशस}} | [[मॉरिशस क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मॉरिशस क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२६ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५६ | {{country|मेक्सिको}} | [[मेक्सिको राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मेक्सिको राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मेक्सिको क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ५७ | {{country|मंगोलिया}} | [[मंगोलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मंगोलिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २०२१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५८ | {{country|मोझांबिक}} | [[मोझांबिक राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मोझांबिक राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[मोझांबिकन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५९ | {{country|म्यानमार}} | [[म्यानमार राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[म्यानमार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[म्यानमार क्रिकेट फेडरेशन]] | २००६ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६० | {{country|नामिबिया}} | [[नामिबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नामिबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नामिबिया राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट नामिबिया]] | लागू नाही | १९९२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ६१ | {{country|नेपाळ}} | [[नेपाळ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नेपाळ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नेपाळ राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८८ | १९९६ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६२ | {{country|नेदरलँड्स}} | [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[रॉयल डच क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६३ | {{country|नायजेरिया}} | [[नायजेरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नायजेरिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नायजेरिया राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २००२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ६४ | {{country|नॉर्वे}} | [[नॉर्वे राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नॉर्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[नॉर्वेजियन क्रिकेट बोर्ड]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६५ | {{country|ओमान}} | [[ओमान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ओमान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[ओमान क्रिकेट]] | २००० | २०१४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६६ | {{country|पनामा}} | [[पनामा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पनामा क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ६७ | {{country|पापुआ न्यू गिनी}} | [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट पीएनजी]] | लागू नाही | १९७३ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ६८ | {{country|पेरू}} | [[पेरू राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पेरू राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पेरू क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ६९ | {{country|फिलिपिन्स}} | [[फिलिपिन्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिलिपिन्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[फिलिपाइन्स क्रिकेट असोसिएशन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ७० | {{country|पोर्तुगाल}} | [[पोर्तुगाल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पोर्तुगीज क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९६ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७१ | {{country|कतार}} | [[कतार राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कतार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[कतार क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९९ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७२ | {{country|रोमेनिया}} | [[रोमेनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[रोमेनिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट रोमानिया]] | २०१३ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७३ | {{country|रवांडा}} | [[ऱ्वांडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऱ्वांडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[रवांडा क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ७४ | {{country|सेंट हेलेना}} | [[सेंट हेलेना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सेंट हेलेना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ७५ | {{country|सामोआ}} | [[सामोआ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सामो‌आ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सामोआ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटना]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ७६ | {{country|सौदी अरेबिया}} | [[सौदी अरेबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सौदी अरेबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सौदी अरेबिया क्रिकेट फेडरेशन]] | २००३ | २०१६ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७७ | {{country|स्कॉटलंड}} | [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट स्कॉटलंड]] | लागू नाही | १९९४ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७८ | {{country|सर्बिया}} | [[सर्बिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सर्बिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सर्बियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २०१५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७९ | {{country|सेशेल्स}} | [[सेशेल्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सेशेल्स क्रिकेट असोसिएशन]] | २०१० | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ८० | {{country|सियेरा लिओन}} | [[सियेरा लिओन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सियेरा लिओन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सिएरा लिओन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ८१ | {{country|सिंगापूर}} | [[सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सिंगापूर राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सिंगापूर क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८२ | {{country|स्लोव्हेनिया}} | [[स्लोव्हेनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[स्लोव्हेनियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८३ | {{country|दक्षिण कोरिया}} | [[दक्षिण कोरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[दक्षिण कोरिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कोरिया क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ८४ | {{country|स्पेन}} | [[स्पेन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्पेन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट स्पेन]] | १९९२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८५ | {{country|सुरिनाम}} | [[सुरिनाम राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सुरीनाम क्रिकेट बोर्ड]] | २००२ | २०११ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ८६ | {{country|स्वीडन}} | [[स्वीडन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्वीडन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[स्वीडिश क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९७ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८७ | {{country|स्वित्झर्लंड}} | [[स्वित्झर्लंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट स्वित्झर्लंड]] | १९८५{{efn|स्वित्झर्लंडला १९८५ मध्ये सदस्यत्व देण्यात आले होते, परंतु २०१२ मध्ये त्याला आयसीसीमधून वगळण्यात आले.<ref>{{cite news |url=https://www.cricketswitzerland.ch/news/2012/2012-icc-expel-switzerland/ |title=ICC expel Switzerland |publisher=Cricket Switzerland |date=२०१२ |access-date=२२ जुलै २०२० |archive-date=२२ जुलै २०२० |archive-url=https://web.archive.org/web/20200722114058/https://www.cricketswitzerland.ch/news/2012/2012-icc-expel-switzerland/ |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cricketcountry.com/articles/when-switzerland-became-first-country-to-have-icc-affiliate-status-revoked-149260 |title=When Switzerland became the first country to have its ICC affiliate status revoked |publisher=Cricket Country |date=२६ जून २०१६ |access-date=२२ जुलै २०२०}}</ref> त्यानंतर जुलै २०२१ मध्ये स्वित्झर्लंडला पुन्हा सदस्यत्व देण्यात आले.<ref name="ICC-July21">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/2190752 |title=Get to know the ICC's three newest Members |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१८ जुलै २०२१ |archive-date=१८ जुलै २०२१ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718123143/https://www.icc-cricket.com/news/2190752 |url-status=live}}</ref>}} | २०२१ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८८ | {{country|ताजिकिस्तान}} | [[ताजिकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ताजिकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ताजिकिस्तान क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८९ | {{country|टांझानिया}} | [[टांझानिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[टांझानिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[टांझानिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २००१ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ९० | {{country|थायलंड}} | [[थायलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[थायलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट असोसिएशन ऑफ थायलंड]] | १९९५ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९१ | {{country|पूर्व तिमोर}} | [[पूर्व तिमोर क्रिकेट संघ|पुरुष]] • महिला • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | पूर्व तिमोर क्रिकेट महासंघ | लागू नाही | २०२५ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ९२ | {{country|तुर्की}} | [[तुर्की राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[तुर्की राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट तुर्की]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ९३ | {{country|टर्क्स आणि कैकास द्वीपसमूह}} | [[टर्क आणि कैकोस द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[तुर्क आणि कैकोस क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ९४ | {{country|युगांडा}} | [[युगांडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[युगांडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[युगांडा राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[युगांडा क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९९८ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ९५ | {{country|संयुक्त अरब अमिराती}} | [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[अमिराती क्रिकेट बोर्ड]] | १९८९ | १९९० | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९६ | {{country|अमेरिका}} | [[युनायटेड स्टेट्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[अमेरिका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[यूएसए क्रिकेट]] | लागू नाही | १९६५{{efn|अमेरिकेला १९६५ मध्ये [[युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका क्रिकेट असोसिएशन]]च्या प्रशासनाखाली सहयोगी सदस्यत्व देण्यात आले होते. त्या संस्थेला सप्टेंबर २०१७ मध्ये आयसीसीमधून वगळण्यात आले. यूएसए क्रिकेटला जानेवारी २०१९ मध्ये सदस्यत्व देण्यात आले.}}<br />२०१९ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ९७ | {{country|उझबेकिस्तान}} | [[उझबेकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[उझबेकिस्तान क्रिकेट महासंघ]] | लागू नाही | २०२२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९८ | {{country|व्हानुआतू}} | [[व्हानुआतू राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[व्हानुआतू राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[वानुआटू क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९५ | २००९ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ९९ | {{country|झांबिया}} | [[झांबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[झांबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[झांबिया क्रिकेट युनियन]] | लागू नाही | २०२५ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |} {{cob}} ==स्थान== [[Image:ICC Dubai 1.jpg|thumb|200px|right|[[दुबई]] मधील आयसीसी कार्यालय]] त्याच्या निर्मितीपासून, आयसीसीचे [[लॉर्ड्स क्रिकेट ग्राउंड]] हे त्याचे घर होते आणि १९९३ मध्ये त्याचे कार्यालय मैदानाच्या नर्सरीच्या शेवटी असलेल्या "क्लॉक टॉवर" इमारतीत हलवले. एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटच्या विश्वचषकाच्या हक्कांचे व्यावसायिक शोषण करून स्वतंत्रपणे चालवल्या जाणाऱ्या आयसीसीला सुरुवातीला निधी दिला गेला. सर्व सदस्य देशांचे युनायटेड किंगडमसोबत दुहेरी-कर करार नसल्यामुळे, आयसीसी डेव्हलपमेंट (इंटरनॅशनल) प्रा.लि, यूके बाहेर आयडीआय म्हणून ओळखले जाते. हे जानेवारी १९९४ मध्ये स्थापित केले गेले आणि मोनॅको येथे आधारित होते. बाकी नव्वदच्या दशकात आयडीआयचा कारभार हा माफक कारभार होता. परंतु २००१ ते २००८ पर्यंतच्या सर्व आयसीसी इव्हेंट्सच्या अधिकारांच्या बंडलच्या वाटाघाटीमुळे, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट आणि आयसीसी सदस्य देशांना उपलब्ध महसूल मोठ्या प्रमाणात वाढला. यामुळे मोनॅकोमध्ये आयडीआयद्वारे नियुक्त व्यावसायिक कर्मचाऱ्यांच्या संख्येत वाढ झाली. लॉर्ड्सवर राहिलेल्या कौन्सिलच्या क्रिकेट प्रशासकांना मोनॅकोमधील त्यांच्या व्यावसायिक सहकाऱ्यांपासून वेगळे करण्यात आले याचाही तोटा झाला. परिषदेने त्यांच्या व्यावसायिक उत्पन्नाचे करापासून संरक्षण करताना त्यांचे सर्व कर्मचारी एकाच कार्यालयात एकत्र आणण्याचे मार्ग शोधण्याचा निर्णय घेतला. लॉर्ड्स येथे राहण्याच्या पर्यायाची चौकशी करण्यात आली आणि स्पोर्ट इंग्लंडच्या माध्यमातून ब्रिटिश सरकारला विनंती करण्यात आली की, आयसीसीला त्यांचे सर्व कर्मचारी (व्यावसायिक बाबींवर काम करणाऱ्यांसह) लंडनमध्ये ठेवण्याची परवानगी द्यावी - परंतु त्याच्या व्यावसायिक उत्पन्नावर कॉर्पोरेशन कर यूकेला पैसे देण्यापासून विशेष सूट देण्यात यावी. ब्रिटिश सरकार एक उदाहरण तयार करण्यास तयार नव्हते आणि ही विनंती मान्य करणार नाही. परिणामी, आयसीसीने इतर ठिकाणांची तपासणी केली आणि अखेरीस [[संयुक्त अरब अमिराती]]मधील [[दुबई]] शहरात स्थायिक झाले. ब्रिटिश व्हर्जिन आयलंडमध्येही आयसीसी नोंदणीकृत आहे. ऑगस्ट २००५ मध्ये, आयसीसीने त्यांची कार्यालये दुबईला हलवली आणि त्यानंतर लॉर्ड्स आणि मोनॅको येथील कार्यालये बंद केली. आयसीसीच्या कार्यकारी मंडळाने बाजूने ११-१ मत दिल्यानंतर दुबईला हलविण्यात आले.<ref>{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/cricket/4326601.stm | work=BBC News | title=Cricket chiefs move base to Dubai | date=7 March 2005}}</ref> आयसीसीच्या दुबईला जाण्याचा मुख्य चालक त्याच्या मुख्य कर्मचाऱ्यांना एकाच कर-कार्यक्षम ठिकाणी एकत्र आणण्याची इच्छा होती, तर दुय्यम कारण म्हणजे आयसीसीच्या जवळ कार्यालये हलवण्याची इच्छा. लॉर्ड्स हे तार्किक ठिकाण होते जेव्हा आयसीसीचे व्यवस्थापन मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब (एमसीसी) द्वारे केले जात होते (१९९३ पर्यंत अशी परिस्थिती होती). परंतु जागतिक क्रिकेटमध्ये भारत आणि पाकिस्तानच्या वाढत्या सामर्थ्याने ब्रिटिश खाजगी सदस्यांच्या क्लबने (एमसीसी) आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटवर सतत नियंत्रण ठेवणे अनाक्रोनिक आणि टिकाऊ बनवले आहे. १९९३ मध्ये झालेल्या बदलांचा आणि सुधारणांचा थेट परिणाम म्हणजे लॉर्ड्सपासून अधिक तटस्थ ठिकाणी जाणे.<ref>{{cite web|url=http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/GD23Df05.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20050422140355/http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/GD23Df05.html|url-status=unfit|archive-date=22 April 2005|title= Cricket's home moves closer to the money|work=[[एशिया टाइम्स ऑनलाइन]]| date=23 April 2005|access-date=18 August 2017}}</ref> ==उत्पन्नाची निर्मिती== आयसीसी आयोजीत केलेल्या स्पर्धांमधून उत्पन्न मिळवते, प्रामुख्याने [[क्रिकेट विश्वचषक]], आणि त्या उत्पन्नातील बहुतांश भाग ते सदस्यांना वितरीत करते. २००७ आणि २०१५ दरम्यान वर्ल्ड कपचे प्रायोजकत्व आणि दूरचित्रवाणी अधिकार यूएस$१.६ अब्जाहून अधिक कमावले, जे आतापर्यंत आयसीसीचे मुख्य उत्पन्नाचे स्रोत होते.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/current/story/271994.html |title=ICC rights go to ESPN-Star|publisher=[[ईएसपीएन]] | work=[[क्रिकइन्फो]]|date= 9 December 2006|access-date=8 May 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/276853.html |title=ICC set to cash in on sponsorship rights |publisher=[[ईएसपीएन]] | work=[[क्रिकइन्फो]] |date= 18 January 2007|access-date=8 May 2011}}</ref> ३१ डिसेंबर २००७ पर्यंतच्या नऊ महिन्यांच्या लेखा कालावधीत आयसीसीचे परिचालन उत्पन्न $१२.६६ दशलक्ष होते, मुख्यत्वे सदस्य सदस्यता आणि प्रायोजकत्वातून. याउलट, इव्हेंटचे उत्पन्न यूएस$२८५.८७ दशलक्ष होते, ज्यात २००७ विश्वचषकातील $२३९ दशलक्ष समाविष्ट होते. या कालावधीत $६.६९५ दशलक्ष गुंतवणुकीचे उत्पन्न देखील होते. २०२२ मध्ये आयसीसीने निव्वळ उत्पन्न म्हणून यूएस$२०८,३७५,००० उत्पन्न केले.<ref>[https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2023/05/10/87728b20-b1ea-469d-871b-f42d5bfee10f/ICC-Consolidated-Financial-Statements-2022.pdf THE INTERNATIONAL CRICKET COUNCIL LIMITED AND ITS SUBSIDIARIES, CONSOLIDATED FINANCIAL STATEMENTS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230517210125/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2023/05/10/87728b20-b1ea-469d-871b-f42d5bfee10f/ICC-Consolidated-Financial-Statements-2022.pdf |date=2023-05-17 }} 31 December 2022</ref> आयसीसीकडे द्विपक्षीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामन्यांमधून ([[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]], [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] आणि [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]]) कोणतेही उत्पन्न नाही, जे बहुतेक आंतरराष्ट्रीय खेळाचे वेळापत्रक बनवतात, कारण ते त्याच्या सदस्यांच्या मालकीचे आणि चालवतात. विश्वचषकातील कमाई वाढवण्यासाठी त्याने इतर नवीन कार्यक्रम तयार करण्याचा प्रयत्न केला आहे. यामध्ये २००५ मध्ये ऑस्ट्रेलियामध्ये खेळलेल्या [[आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] आणि [[आयसीसी सुपर सीरिज]]चा समावेश आहे. मात्र, या स्पर्धांना आयसीसीच्या अपेक्षेप्रमाणे यश मिळालेले नाही. सुपर सिरीजला मोठ्या प्रमाणावर अपयश म्हणून पाहिले गेले आणि त्याची पुनरावृत्ती होण्याची अपेक्षा नाही आणि भारताने २००६ मध्ये चॅम्पियन्स ट्रॉफी रद्द करण्याची मागणी केली.<ref>{{cite news| url=http://www.theage.com.au/news/cricket/biggest-player-in-the-game-flexes-muscle/2006/01/06/1136387626870.html | location=Melbourne | work=[[The Age]] | title=Biggest player in the game flexes muscle | date=7 January 2006}}</ref> चॅम्पियन्स ट्रॉफी २००४ इव्हेंटचा उल्लेख विस्डेन २००५ मध्ये संपादकाने "टूर्नामेंटचा टर्की" आणि "फियास्को" म्हणून केला होता; २००६ च्या कार्यक्रमाला नवीन स्वरूपामुळे मोठे यश म्हणून पाहिले जात असले तरी.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/267074.html |title=ICC President thanks India for "outstanding" ICC Champions Trophy | author=Murgatroyd, Brian / ICC|publisher=ESPN | work=Cricinfo |date= 6 November 2006|access-date=18 August 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/267074.html |title=When the cricket did all the talking |publisher=ESPN | work=Cricinfo |date= 7 November 2006|access-date=18 August 2017}}</ref> [[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२००७ मध्ये]] पहिल्यांदा खेळला गेलेला [[आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०]] यशस्वी ठरला. आयसीसीची सध्याची योजना दरवर्षी आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा आयोजित करणे आहे, ज्यामध्ये सम संख्येच्या वर्षांत खेळला जाणारा ट्वेंटी-२० विश्वचषक, [[उन्हाळी ऑलिम्पिक खेळ|ऑलिम्पिक खेळांच्या]] आदल्या वर्षी होणारा विश्वचषक आणि सायकलच्या उर्वरित वर्षात आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी आयोजित केली जाईल. हे चक्र [[२०१० आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२०१०]] मध्ये सुरू झाले, [[२००९ आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२००९]] स्पर्धेच्या एका वर्षानंतर. ==स्पर्धा आणि विजेते== {{हेसुद्धा पाहा|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} ===आयसीसी स्पर्धा=== [[File:ICC Cricket World Cup Trophy.jpg|thumb|[[क्रिकेट विश्वचषक]] ट्रॉफी]] {|class="wikitable" style="text-align:left;" style="font-size: 90%" !स्पर्धा !स्वरूप !{{tooltip|स्पर्धा|आयोजित झालेल्या आवृत्त्यांची संख्या}} !सद्य विजेता !सर्वाधिक विजेतेपदे !पहिली !शेवटची !पुढील |- ! colspan=8|पुरुष |- |[[क्रिकेट विश्वचषक]]<ref name="WC">{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/list-of-all-the-odi-world-cup-winners-till-date-1746182528-1|title=World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२ मार्च २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260302042038/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/list-of-all-the-odi-world-cup-winners-till-date-1746182528-1|url-status=live}}</ref> |[[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]] |१३ |{{Cr|AUS}} |{{Cr|AUS}} (६) |[[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]] |[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] |[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]] |- |[[आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|चॅम्पियन्स चषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-series-results/icc-champions-trophy-icc-knockout-44|title=Series results For ICC Champions Trophy (ICC Knock Out)|work=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१ जून २०२५|archive-date=२८ फेब्रुवारी २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250228133226/https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-series-results/icc-champions-trophy-icc-knockout-44|url-status=live}}</ref> |[[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]] |८{{efn|name=CT|१९९८ आणि २००० मधील पहिल्या दोन आवृत्त्यांमध्ये ही स्पर्धा आयसीसी नॉकआउट ट्रॉफी म्हणून ओळखली जात होती.}} |{{Cr|IND}} |{{Cr|IND}} (३) |[[१९९८ विल्स आंतरराष्ट्रीय चषक|१९९८]] |[[२०२५ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२०२५]] |[[२०२९ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२०२९]] |- |[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|टी२० विश्वचषक]]<ref name="WC"/> |[[आंतरराष्ट्रीय टी२०|टी२०आ]] |१०{{efn|name=T20WC|२००७ ते २०१६ या कालावधीत ही स्पर्धा आयसीसी वर्ल्ड टी२० म्हणून ओळखली जात होती आणि २०१८ मध्ये तिचे नाव पुरुष टी२० विश्वचषक असे करण्यात आले.}} |{{Cr|IND}} |{{Cr|IND}} (३) |[[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००७]] |[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]] |[[२०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२८]] |- |[[आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/world-test-championship-winners-list-1741691620-1|title=World Test Championship Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=१७ फेब्रुवारी २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260217163735/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/world-test-championship-winners-list-1741691620-1|url-status=live}}</ref> |[[कसोटी क्रिकेट|कसोटी]] |३ |{{Cr|RSA}} |{{Cr|AUS}} (१), {{Cr|NZL}} (१), {{Cr|RSA}} (१) |[[२०१९-२०२१ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२१]] |[[२०२३-२०२५ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२५]] |[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२७]] |- ! colspan=8|महिला |- |[[महिला क्रिकेट विश्वचषक|क्रिकेट विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-odi-world-cup-winners-list-1973-to-2025-1820002973-1|title=Women's ODI World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=८ मार्च २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308192019/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-odi-world-cup-winners-list-1973-to-2025-1820002973-1|url-status=live}}</ref> |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|मएदिआ]] |१३ |{{Crw|IND}} |{{Crw|AUS}} (७) |[[१९७३ महिला क्रिकेट विश्वचषक|१९७३]] |[[२०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषक|२०२५]] |[[२०२९ महिला क्रिकेट विश्वचषक|२०२९]] |- |[[आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|टी२० विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-t20-world-cup-winners-list-1729340572-1|title=Women's T20I World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२ मार्च २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260302232404/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-t20-world-cup-winners-list-1729340572-1|url-status=live}}</ref> |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |१०{{efn|name=WT20WC|२००९ ते २०१८ या कालावधीत ही स्पर्धा आयसीसी महिला वर्ल्ड टी२० म्हणून ओळखली जात होती आणि २०२० मध्ये तिचे नाव महिला टी२० विश्वचषक असे करण्यात आले.}} |{{Crw|AUS}} |{{Crw|AUS}} (७) |[[२००९ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२००९]] |[[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६]] |[[आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२८]] |- |[[आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक|चॅम्पियन्स चषक]]<ref>{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/icc-womens-champions-trophy-sri-lanka-ftp-2627995-2024-11-04|title=ICC introduces Women's Champions Trophy, Sri Lanka to host first edition in 2027|date=४ नोव्हेंबर २०२४|access-date=१ जून २०२५|work=[[India Today]]|archive-date=२५ जुलै २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250725045700/https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/icc-womens-champions-trophy-sri-lanka-ftp-2627995-2024-11-04|url-status=live}}</ref> |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |{{n/a}} |{{n/a}} |{{n/a}} |{{n/a}} |{{n/a}} |[[२०२७ आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक|२०२७]] |- ! colspan=8|१९ वर्षांखालील |- |[[१९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक|१९ वर्षांखालील पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/under-19-world-cup-winners-list-1820006147-1|title=U19 Men's World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२८ फेब्रुवारी २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260228183718/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/under-19-world-cup-winners-list-1820006147-1|url-status=live}}</ref> |[[मर्यादित षटकांचे क्रिकेट|युवा एकदिवसीय]] |१६ |{{Cr19|IND}} |{{Cr19|IND}} (६) |[[१९८८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक|१९८८]] |[[२०२६ १९-वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]] |[[२०२८ १९ वर्षांखालील पुरुष क्रिकेट विश्वचषक|२०२८]] |- |[[१९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://sports.ndtv.com/webstories/sports/u19-womens-t20-world-cup-winners-full-list-32199|title=U19 Women's T20 World Cup Winners|work=[[NDTV]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२३ मे २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250523151014/https://sports.ndtv.com/webstories/sports/u19-womens-t20-world-cup-winners-full-list-32199|url-status=live}}</ref> |[[मर्यादित षटकांचे क्रिकेट|युवा टी२०आ]] |२ |{{Crw19|IND}} |{{Crw19|IND}} (२) |[[२०२३ आयसीसी १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक|२०२३]] |[[२०२५ आयसीसी १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक|२०२५]] |[[२०२७ आयसीसी १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक|२०२७]] |} == नियम आणि नियमन == आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळण्याच्या परिस्थिती, गोलंदाजी पुनरावलोकने आणि इतर आयसीसी नियमांचे निरीक्षण करते. आयसीसी कडे क्रिकेटच्या कायद्यांचा कॉपीराइट नाही: फक्त [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब|एमसीसी]] [[क्रिकेटचे कायदे|कायदे]] बदलू शकतात, जरी हे सहसा खेळाच्या जागतिक प्रशासकीय मंडळाशी सल्लामसलत करून केले जाते.{{Citation needed|date=September 2021}} आयसीसी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटसाठी खेळण्याच्या परिस्थितीचा एक संच राखते ज्यात कायद्यांमध्ये किरकोळ सुधारणा केल्या जातात. त्यांच्याकडे एक "आचारसंहिता" देखील आहे ज्याचे आंतरराष्ट्रीय सामन्यांमधील संघ आणि खेळाडूंनी पालन करणे आवश्यक आहे. या संहितेचे उल्लंघन झाल्यास आयसीसी प्रतिबंध लागू करू शकते, सामान्यतः दंड. २००८ मध्ये आयसीसीने खेळाडूंवर १९ दंड ठोठावले होते. आयसीसी ने खेळण्याच्या स्थितीतील बदलांची घोषणा केली.<ref>{{Cite web |title=ICC announces changes to Playing Conditions |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/3345813 |access-date=2023-07-04 |website=www.icc-cricket.com |language=en}}</ref> ==पंच आणि सामनाधिकारी== आयसीसी आंतरराष्ट्रीय [[पंच (क्रिकेट)|पंच]] आणि सामनाधिकारी नियुक्त करते जे सर्व मंजूर कसोटी सामने, एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय आणि ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय सामन्यात काम करतात. आयसीसी पंचांचे तीन पॅनेल चालवते: [[आयसीसी पंचांचे एलिट पॅनेल|एलिट पॅनेल]], [[पंच आणि सामनाधिकारी आंतरराष्ट्रीय पॅनेल|आंतरराष्ट्रीय पॅनेल]], [[आयसीसी असोसिएट्स आणि एफिलिएट्स अंपायर पॅनल|सहयोगी आणि संलग्न पॅनेल]]. मार्च २०१२ पर्यंत, एलिट पॅनेलमध्ये बारा पंचांचा समावेश होता. सिद्धांतानुसार, एलिट पॅनेलचे दोन पंच प्रत्येक कसोटी सामन्यात अंपायर करतात, तर एक एलिट पॅनेल अंपायर आंतरराष्ट्रीय पॅनेलच्या एका पंचासह एकदिवसीय सामन्यांमध्ये उभा असतो. सरावात, आंतरराष्ट्रीय पॅनेलचे सदस्य अधूनमधून कसोटी सामन्यांमध्ये उभे राहतात, कारण ते कसोटी स्तरावर सामना करू शकतात की नाही आणि त्यांना एलिट पॅनेलमध्ये स्थान मिळावे की नाही हे पाहण्याची ही एक उत्तम चांगली संधी मानली जाते. एलिट पॅनेलचे सदस्य हे आयसीसीचे पूर्ण-वेळ कर्मचारी आहेत, जरी ते अजूनही, अगदी अधूनमधून, त्यांच्या राहत्या देशात [[प्रथम श्रेणी क्रिकेट]] पंच करतात. एलिट अंपायर्ससाठी सरासरी वार्षिक कामकाजाचे वेळापत्रक ८-१० कसोटी सामने आणि १०-१५ एकदिवसीय, संभाव्य ऑन-फिल्ड वर्कलोड प्रति वर्ष ७५ दिवस, तसेच प्रवास आणि तयारीचा वेळ आहे.<ref>{{cite web|title=Match officials|url=http://www.icc-cricket.com/about/42/match-officials|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131003001326/http://www.icc-cricket.com/about/42/match-officials|archive-date=3 October 2013}}</ref> आंतरराष्ट्रीय पॅनेल हे दहा कसोटी खेळणाऱ्या क्रिकेट बोर्डांपैकी प्रत्येकी नामनिर्देशित अधिकाऱ्यांचे बनलेले आहे. पॅनेलचे सदस्य त्यांच्या मायदेशातील एकदिवसीय सामन्यांमध्ये काम करतात आणि एलिट पॅनेलला क्रिकेट कॅलेंडरमधील सर्वोच्च वेळेत मदत करतात जेव्हा त्यांना परदेशी वनडे आणि कसोटी सामन्यांसाठी नियुक्त केले जाऊ शकते. आंतरराष्ट्रीय पॅनेलचे सदस्य परदेशातील अंपायरिंग असाइनमेंट जसे की आयसीसी अंडर १९ क्रिकेट विश्वचषक त्यांच्या परदेशातील परिस्थितीबद्दलचे ज्ञान आणि समज सुधारण्यासाठी आणि त्यांना एलिट पॅनेलमध्ये संभाव्य पदोन्नतीसाठी तयार करण्यात मदत करण्यासाठी देखील करतात. यातील काही पंच क्रिकेट विश्वचषकातही काम करतात. प्रत्येक कसोटी क्रिकेट बोर्ड एका "थर्ड अंपायर" ची नियुक्ती करते ज्याला काही ठराविक ऑन-फिल्ड निर्णयांचे त्वरित दूरचित्रवाणी रिप्लेद्वारे पुनरावलोकन करण्यासाठी बोलावले जाऊ शकते. सर्व तिसरे पंच हे त्यांच्या स्वतःच्या देशात प्रथम श्रेणीचे पंच आहेत, आणि या भूमिकेला आंतरराष्ट्रीय पॅनेल आणि नंतर एलिट पॅनेलमध्ये एक पाऊल म्हणून पाहिले जाते.<ref>{{cite web|title=Emirates International Panel of ICC Umpires|url=http://www.icc-cricket.com/about/88/match-officials/emirates-international-panel-of-icc-umpires|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304044124/http://www.icc-cricket.com/about/88/match-officials/emirates-international-panel-of-icc-umpires|archive-date=4 March 2016}}</ref> जून २००६ मध्ये आयसीसी सहयोगी आणि संलग्न आंतरराष्ट्रीय पंच पॅनेलची स्थापना करण्यात आली. २००५ मध्ये तयार करण्यात आलेल्या आयसीसी असोसिएट आणि एफिलिएट इंटरनॅशनल अंपायर्स पॅनेलला मागे टाकले आणि पाच आयसीसी डेव्हलपमेंट प्रोग्राम प्रादेशिक पंच पॅनेलमधून प्रत्येक निवडीसह, नॉन-टेस्ट न खेळणाऱ्या सदस्यांमधील पंचांसाठी शिखर म्हणून काम करते. असोसिएट आणि एफिलिएट इंटरनॅशनल अंपायर पॅनलचे सदस्य आयसीसी असोसिएट सदस्य, आयसीसी इंटरकॉन्टिनेंटल कप सामने आणि इतर सहयोगी आणि संलग्न स्पर्धांचा समावेश असलेल्या एकदिवसीय सामन्यांसाठी नियुक्तीसाठी पात्र आहेत. आयसीसी अंडर-१९ क्रिकेट विश्वचषकासह इतर आयसीसी स्पर्धांसाठीही उच्च कामगिरी करणाऱ्या पंचांचा विचार केला जाऊ शकतो आणि त्यांना आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी आणि आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेत सहभागी होण्यासाठी आमंत्रित केले जाऊ शकते.<ref>{{cite web|title=ICC Associate and Affiliate International Umpires Panel|url=http://www.icc-cricket.com/about/89/match-officials/icc-associate-and-affiliate-international-umpires-panel|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160602070629/http://www.icc-cricket.com/about/89/match-officials/icc-associate-and-affiliate-international-umpires-panel|archive-date=2 June 2016}}</ref> एक [[आयसीसी मॅच रेफरींचे एलिट पॅनेल]] देखील आहे जे सर्व कसोटी आणि एकदिवसीय सामन्यांमध्ये आयसीसीचे स्वतंत्र प्रतिनिधी म्हणून काम करतात. जानेवारी २००९ पर्यंत, त्याचे ६ सदस्य होते, ते सर्व अत्यंत अनुभवी माजी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू होते. पंचांना खेळाडू किंवा अधिकाऱ्यांची तक्रार करण्याचा अधिकार नसतो (जे पंचांना करावे लागते), परंतु ते आयसीसीच्या आचारसंहितेनुसार सुनावणी घेण्यास आणि सामन्यांमध्ये आवश्यकतेनुसार दंड आकारण्यासाठी, अधिकृत फटकारण्यापर्यंत जबाबदार असतात. निर्णयांवर अपील केले जाऊ शकते, परंतु बहुतेक प्रकरणांमध्ये मूळ निर्णय कायम ठेवला जातो. बीसीसीआयच्या विरोधामुळे पंचांच्या निर्णय पुनरावलोकन प्रणालीच्या सार्वत्रिक वापरावर - जून २०१२ पर्यंत - क्रिकेट खेळणाऱ्या राष्ट्रांमध्ये एकमत साधण्यात परिषद अपयशी ठरली. खेळणाऱ्या देशांच्या परस्पर कराराच्या अधीन राहून ते लागू केले जाईल.<ref>{{cite news| url= http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-27/top-stories/32440276_1_drs-ball-tracking-icc-executive-board| archive-url= https://archive.today/20130126142440/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-27/top-stories/32440276_1_drs-ball-tracking-icc-executive-board| url-status= dead| archive-date= 26 January 2013| title= No decision yet on universal application of DRS|work=[[टाइम्स ऑफ इंडिया]] |date=27 June 2012}}</ref> जुलै २०१२ मध्ये, आयसीसीने डीआरएस तंत्रज्ञानाच्या वापराबाबतची शंका दूर करण्यासाठी बीसीसीआयला संगणक दृष्टी आणि तंत्रज्ञानातील तज्ञ एड रोस्टेन यांनी केलेले बॉल ट्रॅकिंग संशोधन दाखवण्यासाठी एक शिष्टमंडळ पाठवण्याचा निर्णय घेतला.<ref>{{cite news| url= http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-10/top-stories/32617106_1_expert-in-computer-vision-icc-management-decision-review-system| archive-url= https://archive.today/20130126182508/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-10/top-stories/32617106_1_expert-in-computer-vision-icc-management-decision-review-system| url-status= dead| archive-date= 26 January 2013| title= Research on DRS to be shown to BCCI| date= 10 July 2012 |work=[[टाइम्स ऑफ इंडिया]]}}</ref><ref>{{cite web|title=Ireland and Afghanistan ICC newest full members amid wide-ranging governance reform|url=https://www.icc-cricket.com/news/422449|website=icc-cricket.com|publisher=ICC|access-date=22 June 2017}}</ref> ==प्रादेशिक संस्था== या प्रादेशिक संस्था क्रिकेट खेळाचे आयोजन, प्रचार आणि विकास करण्याचे उद्दिष्ट ठेवतात: * [[आशियाई क्रिकेट परिषद]] * [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] * [[आयसीसी युरोप]] * [[आयसीसी अमेरिका]] * [[आयसीसी पूर्व आशिया-पॅसिफिक]] आयसीसी प्रादेशिक संस्था जे आशिया आणि आफ्रिकेच्या प्रादेशिक संस्थांमध्ये समाविष्ट नसलेल्या प्रदेशांची काळजी घेतात: * [[आयसीसी आशिया]] * [[आयसीसी आफ्रिका]] युरोपसाठी प्रादेशिक संस्था अस्थापित झाली ज्यानंतर आयसीसीने कामकाज हाती घेतले: * [[युरोपियन क्रिकेट परिषद]] आफ्रिकन क्रिकेट असोसिएशनच्या निर्मितीनंतर आणखी दोन प्रादेशिक संस्थांची स्थापना करण्यात आली: * [[पूर्व आणि मध्य आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] * [[पश्चिम आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] ==क्रमवारी आणि पुरस्कार== {{Main|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} === क्रमवारी === आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळाच्या तिन्ही फॉरमॅटसाठी संघ क्रमवारी प्रकाशित करते आणि वेळोवेळी तेच अपडेट करते. '''पुरुष''' * [[आयसीसी पुरुषांची कसोटी संघ क्रमवारी]] * [[आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी]] * [[आयसीसी पुरुषांची टी२०आ संघ क्रमवारी]] '''महिला''' * [[आयसीसी महिला एकदिवसीय आणि टी२०आ संघ क्रमवारी]] आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळाडूंची क्रमवारी ही आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटपटूंच्या अलीकडील कामगिरीवर आधारित रँकिंगची व्यापकपणे अनुसरण केलेली प्रणाली आहे. '''पुरुष''' * [[आयसीसी पुरुष खेळाडूंची क्रमवारी]] '''महिला''' * [[आयसीसी महिला खेळाडूंची क्रमवारी]] === पुरस्कार === {{Main|आयसीसी पुरस्कार}} आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने मागील १२ महिन्यांतील सर्वोत्तम आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडूंना ओळखण्यासाठी आणि त्यांचा सन्मान करण्यासाठी '''आयसीसी पुरस्कारां'''ची स्थापना केली आहे. उद्घाटन आयसीसी पुरस्कार सोहळा ७ सप्टेंबर २००४ रोजी लंडनमध्ये आयोजित करण्यात आला होता.<ref>{{Cite web|date=2004-06-29|title=World's best players and teams to be honoured at cricket's 'Oscars'|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/23129979/world-best-players-teams-honoured-cricket-oscars|access-date=2021-06-03|website=ESPN.com|language=en}}</ref> २०२० मध्ये, आयसीसीने मागील १० वर्षांतील सर्वोत्कृष्ट कामगिरी आणि कामगिरीचा सन्मान करण्यासाठी '''[[दशकातील आयसीसी पुरस्कार]]''' या एका खास कार्यक्रमाची घोषणा केली.<ref>{{Cite web|title=ICC Awards of the Decade announced|url=https://www.icc-cricket.com/news/1908769|access-date=2021-06-03|website=www.icc-cricket.com|language=en}}</ref> ==भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा== आयसीसीला देखील अव्वल क्रिकेटपटूंचा समावेश असलेल्या ड्रग्ज आणि लाचखोरी प्रकरणांचा सामना करावा लागला आहे. कायदेशीर आणि बेकायदेशीर बुकमेकिंग मार्केटशी संबंधित क्रिकेटपटूंच्या भ्रष्टाचाराच्या घोटाळ्यांनंतर, आयसीसीने २००० मध्ये लंडनच्या मेट्रोपॉलिटन पोलिसांचे निवृत्त आयुक्त, लॉर्ड कांडन यांच्या नेतृत्वाखाली भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा युनिट (एसीएसयू) स्थापन केले. दक्षिण आफ्रिकेचा माजी कर्णधार हान्सी क्रोन्ये यांनी ज्या भ्रष्टाचाराची तक्रार नोंदवली आहे त्यामध्ये एक भारतीय सट्टेबाजाकडून कमी कामगिरी केल्याबद्दल किंवा ठराविक सामन्यांचे निकाल पूर्वनिर्धारित असल्याची खात्री करण्यासाठी भरीव रक्कम स्वीकारली होती. त्याचप्रमाणे, माजी भारतीय कर्णधार मोहम्मद अझरुद्दीन आणि अजय जडेजा यांची चौकशी करण्यात आली, मॅच फिक्सिंगमध्ये दोषी आढळले आणि क्रिकेट खेळण्यावर (अनुक्रमे आजीवन आणि पाच वर्षांसाठी) बंदी घालण्यात आली. एसीएसयू क्रिकेटमधील भ्रष्टाचाराच्या कोणत्याही अहवालाचे परीक्षण आणि तपासणी करणे सुरू ठेवते आणि प्रोटोकॉल सादर केले गेले आहेत, जे उदाहरणार्थ ड्रेसिंग रूममध्ये मोबाईल टेलिफोन वापरण्यास मनाई करतात. २००७ क्रिकेट विश्वचषकापूर्वी, आयसीसीचे मुख्य कार्यकारी माल्कम स्पीड यांनी कोणत्याही भ्रष्टाचाराविरुद्ध चेतावणी दिली आणि आयसीसी त्याविरुद्ध सतर्क आणि असहिष्णु असेल असे सांगितले.<ref>{{cite news |url=http://www.jamaica-star.com/thestar/20070213/sports/sports3.html |work=The Jamaica Star |title=Speed warns against corruption during World Cup |date=13 February 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090201121545/http://www.jamaica-star.com/thestar/20070213/sports/sports3.html |archive-date=1 February 2009 }}</ref> २०१० च्या पाकिस्तानच्या इंग्लंड दौऱ्यादरम्यान झालेल्या घोटाळ्यानंतर, ३ पाकिस्तानी खेळाडू, मोहम्मद अमीर, मोहम्मद आसिफ आणि सलमान बट स्पॉट-फिक्सिंगमध्ये दोषी आढळले आणि त्यांच्यावर अनुक्रमे ५ वर्षे, ७ वर्षे आणि १० वर्षांची बंदी घालण्यात आली. ३ नोव्हेंबर २०११ रोजी, बटला ३० महिने, आसिफला एक वर्ष, अमीरला सहा महिने आणि लाच देणारा स्पोर्ट्स एजंट मजीदला दोन वर्षे आठ महिने तुरुंगवासाची शिक्षा सुनावण्यात आली.<ref>{{cite news|title=Pakistan cricketers and agent jailed for betting scam|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-15573463|access-date=3 November 2011|newspaper=BBC News |date=3 November 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/sport/2011/nov/03/pakistan-spot-fixing-jail-terms|title=Pakistan spot-fixing players and agent sentenced to lengthy jail terms|date=3 November 2011|work=The Guardian |location=UK|access-date=3 November 2011}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/cricket/international/pakistan/8863611/Pakistan-spot-fixing-scandal-convictions-of-Salman-Butt-Mohammad-Asif-and-Mohammad-Amir-just-one-step-on-a-long-road.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/cricket/international/pakistan/8863611/Pakistan-spot-fixing-scandal-convictions-of-Salman-Butt-Mohammad-Asif-and-Mohammad-Amir-just-one-step-on-a-long-road.html |archive-date=11 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live|title=Pakistan spot-fixing scandal: convictions of Salman Butt, Mohammad Asif and Mohammad Amir just one step on a long road |date=3 November 2011|work=The Daily Telegraph |location=UK|access-date=3 November 2011|last1=Kelso |first1=Paul }}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/cricket/cricketers-jailed-for-matchfixing-6256508.html|title=Cricketers jailed for match-fixing |date=3 November 2011|work=The Independent |location=UK|access-date=3 November 2011}}</ref> २०१९ मध्ये, अल जझीराने केलेल्या तपासणीत श्रीलंका, भारत, इंग्लंड, ऑस्ट्रेलिया आणि इतर क्रिकेट खेळणाऱ्या राष्ट्रांमध्ये मॅच फिक्सिंग झाल्याचे उघड झाले.<ref>{{Cite web|title=Cricket match-fixers suspended amid calls for police probe|url=https://www.ajiunit.com/article/match-fixer-suspended/|access-date=2021-09-06|website=अल जझीरा Investigative Unit|language=en-US}}</ref> या अहवालाच्या अनुषंगाने आयसीसीने चौकशी सुरू केली. ==ग्लोबल क्रिकेट अकादमी== {{main|आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]] (जीसीए) [[संयुक्त अरब अमिराती]]मधील [[दुबई स्पोर्ट्स सिटी]] येथे आहे. जीसीएच्या सुविधांमध्ये प्रत्येकी १० टर्फ पिचसह दोन ओव्हल, आउटडोअर टर्फ आणि सिंथेटिक सराव सुविधा, हॉक आय तंत्रज्ञानासह इनडोअर सराव सुविधा आणि क्रिकेट-विशिष्ट व्यायामशाळा यांचा समावेश आहे. रॉड मार्श यांची अकादमीचे कोचिंग संचालक म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे. उद्घाटन, मूलतः २००८ साठी नियोजित, २०१० मध्ये झाले. ==आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड प्रोग्राम== {{main|आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड प्रोग्राम}} आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड नावाचा एक साप्ताहिक कार्यक्रम दूरचित्रवाणीवर प्रसारित करते. स्पोर्ट्सब्रँडने त्याची निर्मिती केली आहे. हा एक साप्ताहिक ३० मिनिटांचा कार्यक्रम आहे जो क्रिकेटच्या ताज्या बातम्या, सर्व कसोटी आणि एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामन्यांसह अलीकडील क्रिकेट क्रिया, तसेच मैदानाबाहेरील वैशिष्ट्ये आणि मुलाखती प्रदान करतो. ==टीका== २०१५ मध्ये, सॅम कॉलिन्स आणि जॅरोड किम्बर यांनी आयसीसीच्या अंतर्गत संस्थेवर डेथ ऑफ ए जेंटलमन हा डॉक्युमेंटरी बनवला, त्यात म्हणले होते की श्रीमंत सदस्य देश (विशेषतः भारत, इंग्लंड आणि ऑस्ट्रेलिया) आयसीसीला "गुंडगिरी" करत आहेत आणि संस्थेला व इतर सदस्यांना हानी पोहोचवत आहेत.<ref>{{cite news|last=Miller |first=Andrew |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/story/975353.html|title=Cricket documentary ''Death of a Gentleman'' scoops prestigious Sports Journalists Association award|date=22 February 2016|work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|access-date=21 September 2020}}</ref> ==हे सुद्धा पहा== {{Portal|क्रिकेट}} * [[क्रिकेट अधिकाऱ्यांची संघटना]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी]] * [[फेडरेशन ऑफ इंटरनॅशनल क्रिकेटर्स असोसिएशन]] * [[क्रिकेटची आंतरराष्ट्रीय रचना]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या अध्यक्षांची यादी]] <small>(२०१४ पासून पद विसर्जित)</small> ==संदर्भ== {{notelist}} {{reflist}} ==बाह्य दुवे== *[https://kaplonathletic.com/content/19/introducing-crictos-your-gateway-iconic-cricket-moments-icc फॅनक्रेझसह आयसीसी क्रिक्टोस लाँच] * {{Official website|https://www.icc-cricket.com/}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघ}} {{प्राधिकरण नियंत्रण}} {{पोर्टल बार|क्रिकेट|खेळ}} [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद| ]] [[वर्ग:क्रिकेट प्रशासन|*]] [[वर्ग:दुबई स्थित संस्था]] [[वर्ग:१९०९ मध्ये स्थापन झालेल्या क्रीडा संस्था]] [[वर्ग:आयओसी मान्यताप्राप्त आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघांची संघटना]] a4eb50y8xvh1ji02js4mxjt7i353kig 2709253 2709252 2026-09-11T13:45:53Z Ganesh591 62733 /* स्पर्धा आणि विजेते */ 2709253 wikitext text/x-wiki {{Infobox organisation | image = ICC logo (2026).svg | caption = | abbreviation = आयसीसी | former_name = {{ubl| | इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स | (१९०९-१९६५) | आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स | (१९६५-१९८७) }} | formation = {{Start date and age|1909|6|15|df=y}} | founding_location = [[लंडन]], [[युनायटेड किंग्डम]] | headquarters = {{ubl| | [[लंडन]], [[युनायटेड किंग्डम]] | (१९०९-२००५) | [[दुबई]], [[संयुक्त अरब अमिराती]] | (२००५-वर्तमान) }} | type = [[आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघांची यादी|आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघ]] | num_members = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|१११ सदस्य]]<ref name="Members">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/about/members |title=ICC Members |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=३१ ऑक्टोबर २०१७ |archive-date=६ सप्टेंबर २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230906121413/https://www.icc-cricket.com/about/members |url-status=live}}</ref> | num_members_year = २०२६ | language = [[इंग्लिश भाषा|इंग्रजी]] | leader_title = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अध्यक्ष|अध्यक्ष]] | leader_name = [[जय शाह]]<ref>{{cite news |title=Jay Shah begins tenure as ICC Chair |url=https://www.icc-cricket.com/news/jay-shah-begins-tenure-as-icc-chair |date=१ डिसेंबर २०२४ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=७ जून २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250607044120/https://www.icc-cricket.com/news/jay-shah-begins-tenure-as-icc-chair |url-status=live}}</ref> | leader_title2 = उपाध्यक्ष | leader_name2 = इम्रान ख्वाजा | leader_title3 = सीईओ | leader_name3 = संजोग गुप्ता<ref>{{cite news |title=ICC announces Sanjog Gupta as new Chief Executive Officer |url=https://www.icc-cricket.com/news/icc-announces-sanjog-gupta-as-new-chief-executive-officer |date=१ डिसेंबर २०२५ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |archive-date=७ जुलै २०२५ |access-date=८ जुलै २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250707145033/https://www.icc-cricket.com/news/icc-announces-sanjog-gupta-as-new-chief-executive-officer |url-status=live}}</ref> | leader_title4 = महाव्यवस्थापक | leader_name4 = [[वसीम खान]]<ref>{{cite news |url=https://www.icc-cricket.com/news/wasim-khan-appointed-as-icc-general-manager-of-cricket |title=Wasim Khan appointed as ICC General Manager of Cricket |date=२२ नोव्हेंबर २०२२ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=७ डिसेंबर २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251207052121/https://www.icc-cricket.com/news/wasim-khan-appointed-as-icc-general-manager-of-cricket |url-status=live}}</ref> | budget = | budget_year = | revenue = ७५६.३ दशलक्ष [[अमेरिकन डॉलर]]<ref name="E4M2025">{{cite web |url=https://www.exchange4media.com/media-others-news/india-centric-icc-revenue-cycle-reports-543-million-surplus-in-2025-154667.html |title=India-centric ICC revenue cycle reports $543 million surplus in 2025 |publisher=Exchange4Media |access-date=३० जुलै २०२६}}</ref> | revenue_year = २०२५ | disbursements = | expenses = २१३ दशलक्ष [[अमेरिकन डॉलर]]<ref name="E4M2025"/> | expenses_year = २०२५ | awards = [[आयसीसी पुरस्कार]] | website = {{URL|https://icc-cricket.com/index}} }} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद साइडबार}} '''आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद''' ('''आयसीसी''') ही [[क्रिकेट]]ची जागतिक [[खेळांच्या प्रशासकीय संघटना|प्रशासकीय संस्था]] आहे. ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिकेच्या प्रतिनिधींनी १९०९ मध्ये "इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स" म्हणून त्याची स्थापना केली. त्याचे १९६५ मध्ये ''आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स'' असे नामकरण करण्यात आले आणि १९८७ मध्ये त्याचे सध्याचे नाव स्वीकारले गेले. आयसीसी चे मुख्यालय [[दुबई]], [[संयुक्त अरब अमिराती]] येथे आहे. आयसीसी मध्ये सध्या १०८ सदस्य राष्ट्रे आहेत: १२ [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]] खेळणारे [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी#पूर्ण सदस्य|पूर्ण सदस्य]] आणि ९६ [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी#सहयोगी सदस्य|सहयोगी सदस्य]].<ref name="members">{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/members|title=ICC Members|publisher=ICC|access-date=31 October 2017}}</ref> आयसीसी क्रिकेटच्या प्रमुख आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा, विशेषतः [[क्रिकेट विश्वचषक]], [[टी-२० विश्वचषक]] आणि [[आयसीसी विश्व कसोटी चॅम्पियनशिप]] यांच्या संघटना आणि प्रशासनासाठी जबाबदार आहे. हे सर्व मंजूर [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]], [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] आणि [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]] सामन्यांमध्ये [[पंच (क्रिकेट)|पंच]] आणि सामनाधिकारी यांची नियुक्ती करते. आयसीसी आचारसंहिता जारी करते, जे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटसाठी शिस्तीचे व्यावसायिक मानके सेट करते<ref>{{cite web|url=http://www.icc-cricket.com/icc/rules/code-of-conduct-for-players-and-officials.pdf |title=International Cricket Council – ICC Events, ICC Cricket Rankings, Live Cricket Scores |publisher=Icc-cricket.com |access-date=8 May 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070712131901/http://www.icc-cricket.com/icc/rules/code-of-conduct-for-players-and-officials.pdf |archive-date=12 July 2007 }}</ref> आणि भ्रष्टाचार आणि [[मॅच फिक्सिंग]]विरुद्ध त्याच्या [[आयसीसी भ्रष्टाचार विरोधी आणि सुरक्षा युनिट|भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा युनिटद्वारे]] कारवाईचे समन्वय साधते. आयसीसी सदस्य देशांमधील द्विपक्षीय सामन्यांवर नियंत्रण ठेवत नाही (ज्यात जागतिक कसोटी चॅम्पियनशिप फायनलच्या बाहेरील सर्व [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]] समाविष्ट आहेत) आणि ते सदस्य देशांमधील देशांतर्गत क्रिकेटवरही नियंत्रण ठेवत नाही. [[क्रिकेटचे कायदे|खेळाचे कायदे]] आयसीसी बनवत नाही किंवा बदलत नाही, जे १७८८ पासून [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब]]च्या शासनाखाली राहिले आहेत.<ref>{{Cite web|url=https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/|title=Laws|website=www.lords.org|language=en|access-date=12 July 2018|archive-date=2017-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20170630062008/https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/|url-status=dead}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अध्यक्ष|अध्यक्ष]] संचालक मंडळाचे प्रमुख असतात आणि २६ जून २०१४ रोजी, [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ|बीसीसीआय]]चे माजी अध्यक्ष [[नारायणस्वामी श्रीनिवासन]] यांना परिषदेचे पहिले अध्यक्ष म्हणून घोषित करण्यात आले.<ref>{{cite web|title=Srinivasan elected as the new Chairman of ICC from July 2014 onwards|url=http://www.jagranjosh.com/current-affairs/srinivasan-elected-as-the-new-chairman-of-icc-from-july-2014-onwards-1392007635-1|website=Jagran Prakashan|date=10 February 2014|access-date=18 August 2017|archive-date=2015-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402233930/http://www.jagranjosh.com/current-affairs/srinivasan-elected-as-the-new-chairman-of-icc-from-july-2014-onwards-1392007635-1|url-status=dead}}</ref> २०१४ मध्ये अध्यक्षपदाच्या स्थापनेनंतर आणि आयसीसीच्या घटनेत केलेल्या इतर बदलांनंतर आयसीसी अध्यक्षाची भूमिका मोठ्या प्रमाणात मानद स्थान बनली. असा दावा करण्यात आला आहे की २०१४ च्या बदलांमुळे इंग्लंड, भारत आणि ऑस्ट्रेलिया या 'बिग थ्री' राष्ट्रांना नियंत्रण देण्यात आले आहे.<ref name="Kamal Quits">{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/cricket/32144906|title=Mustafa Kamal quits as ICC president after World Cup snub|publisher=BBC Sport|date=1 April 2015|access-date=1 April 2015}}</ref> शेवटचे आयसीसी अध्यक्ष [[झहीर अब्बास]] होते,<ref name="Abbas">{{cite news|url=http://gulfnews.com/sport/cricket/pakistan/zaheer-abbas-appointed-icc-president-1.1540472 |title=Zaheer Abbas Appointed ICC President |work=[[गल्फ न्यूज]] |date=25 June 2015 |access-date=25 June 2015}}</ref> त्यांची नियुक्ती जून २०१५ मध्ये [[मुस्तफा कमाल (राजकारणी)|मुस्तफा कमाल]] यांनी एप्रिल २०१५ मध्ये राजीनामा दिल्यानंतर करण्यात आली होती. एप्रिल २०१६ मध्ये जेव्हा आयसीसी अध्यक्षपद रद्द करण्यात आले, ऑक्टोबर २०१५ मध्ये श्रीनिवासन यांची जागा घेणारे [[शशांक मनोहर]] हे आयसीसीचे पहिले स्वतंत्र निवडलेले अध्यक्ष बनले.<ref>{{Cite web|title=ICC Office Bearers|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/icc-office-bearers|access-date=2020-09-07|website=www.icc-cricket.com}}</ref> ==इतिहास== === १९०९-१९६३ - इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स === ३० नोव्हेंबर १९०७ रोजी, दक्षिण आफ्रिकन क्रिकेट असोसिएशनचे अध्यक्ष [[अबे बेली]] यांनी [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब]]चे (एमसीसी, इंग्लंड) सचिव, [[फ्रान्सिस लेसी]] यांना पत्र लिहिले. बेली यांनी 'इम्पीरियल क्रिकेट बोर्ड' स्थापन करण्याची सूचना केली. पत्रात त्यांनी सुचवले आहे की ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिका या तिन्ही सदस्यांच्या द्विपक्षीय आंतरराष्ट्रीय सामन्यांना नियंत्रित करणारे नियम आणि कायदे तयार करण्यासाठी बोर्ड जबाबदार असेल. बेलीला दक्षिण आफ्रिकेत सहभागी देशांमधील त्रिकोणी कसोटी मालिका आयोजित करायची होती. मात्र, ऑस्ट्रेलियाने ही ऑफर नाकारली. तरीही बेलीने आशा सोडली नाही. १९०९ मध्ये ऑस्ट्रेलियाच्या इंग्लंड दौऱ्यात त्यांना तीन सदस्यांना एकत्र आणण्याची संधी मिळाली. सतत लॉबिंग आणि प्रयत्नांनंतर, बेलीला यश मिळाले.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1909-1963|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=10 July 2018}}</ref> १५ जून १९०९ रोजी, [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|इंग्लंड]], [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] आणि [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिकेचे]] प्रतिनिधी [[लॉर्ड्स]] येथे भेटले आणि ''इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स''ची स्थापना केली. महिनाभरानंतर तिन्ही सदस्यांची दुसरी बैठक झाली. राष्ट्रांमध्ये नियमांवर एकमत झाले आणि पहिली तिरंगी कसोटी मालिका १९१२ मध्ये इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.<ref name=":0"/> १९२६ मध्ये, [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीज]], [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघ|न्यू झीलंड]] आणि [[भारतीय क्रिकेट संघ|भारत]] पूर्ण सदस्य म्हणून निवडले गेले आणि कसोटी खेळणाऱ्या देशांची संख्या दुप्पट होऊन सहा झाली. १९४७ मध्ये [[पाकिस्तान]]च्या स्थापनेनंतर, पाच वर्षांनंतर १९५२ मध्ये त्याला देण्यात आला, तो सातवा कसोटी खेळणारा देश बनला. मे १९६१ मध्ये दक्षिण आफ्रिकेने राष्ट्रकुल सोडले आणि त्यामुळे सदस्यत्व गमावले.<ref name=":0"/> === १९६४-१९८८ – आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स === १९६४ मध्ये, आयसीसीने कसोटी न खेळणाऱ्या देशांचा समावेश करण्याचे मान्य केले. पुढील वर्षी, आयसीसीने त्याचे नाव बदलून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स ठेवले. [[यूएस]], [[सिलोन]] आणि [[फिजी]] यांना सहयोगी, सदस्यांचा एक नवीन वर्ग म्हणून प्रवेश देण्यात आला.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1964-1988|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=12 July 2018}}</ref> १९६८ मध्ये, [[डेन्मार्क]], [[बरमुडा]], [[नेदरलँड]] आणि [[पूर्व आफ्रिका]] यांना सहयोगी म्हणून प्रवेश देण्यात आला, तर दक्षिण आफ्रिकेने अद्याप आयसीसी मध्ये पुन्हा सामील होण्यासाठी अर्ज केला नव्हता. १९६९ मध्ये आयसीसीच्या मूलभूत नियमांमध्ये सुधारणा करण्यात आली. १९७१ च्या बैठकीत विश्वचषक आयोजित करण्याची कल्पना मांडण्यात आली. १९७३ च्या बैठकीत, १९७५ मध्ये इंग्लंडमध्ये विश्वचषक खेळवण्याचा निर्णय घेण्यात आला. सहा कसोटी खेळणारे देश आणि [[पूर्व आफ्रिका]] आणि [[श्रीलंका]] यांना भाग घेण्यासाठी आमंत्रित केले होते.<ref name=":1" /> या कालावधीत नवीन सदस्य वारंवार जोडले गेले: १९७४ मध्ये, [[इस्रायल]] आणि [[सिंगापूर]] यांना सहयोगी म्हणून प्रवेश देण्यात आला. १९७६ मध्ये [[पश्चिम आफ्रिका|पश्चिम आफ्रिकेला]] सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. १९७७ मध्ये [[बांगलादेश]]ला सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. १९७८ मध्ये [[पापुआ न्यू गिनी]]ला सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेने]] पुन्हा सामील होण्यासाठी अर्ज केला, परंतु त्यांचा अर्ज फेटाळण्यात आला. १९८१ मध्ये, [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंकेला]] पूर्ण सदस्य म्हणून पदोन्नती देण्यात आली आणि त्यांनी १९८२ मध्ये त्यांची पहिली कसोटी खेळली. १९८४ मध्ये, तृतीय श्रेणी सदस्यत्व (संलग्न) सुरू करण्यात आले. [[इटली]] हा असा पहिला सदस्य होता, त्यानंतर १९८५ मध्ये [[स्वित्झर्लंड]]चा क्रमांक लागतो. १९८७ मध्ये [[बहामास]] आणि [[फ्रान्स]], त्यानंतर १९८८ मध्ये [[नेपाळ]]ला प्रवेश देण्यात आला. === १९८९-आतापर्यंत – आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद === जुलै १९८९ च्या बैठकीत, आयसीसी ने स्वतःचे नाव बदलून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद असे ठेवले आणि एमसीसी अध्यक्षाची आयसीसीचे अध्यक्ष होण्याची परंपरा आपोआप संपुष्टात आली.<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1989-present|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=23 July 2018}}</ref> १९९० मध्ये, [[यूएई]] सहयोगी म्हणून सामील झाले. १९९१ मध्ये, आयसीसी इतिहासात प्रथमच, मीटिंग [[इंग्लंड]]पासून दूर, [[मेलबर्न]], ऑस्ट्रेलिया येथे आयोजित करण्यात आली होती. [[दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णभेद|वर्णभेद]] संपल्यानंतर जुलैमध्ये [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेची]] आयसीसीचे पूर्ण सदस्य म्हणून पुन्हा निवड झाली. १९९२ मध्ये, [[झिम्बाब्वे क्रिकेट|झिम्बाब्वे]]ला नववा पूर्ण सदस्य म्हणून प्रवेश देण्यात आला. [[नामिबिया]] सहयोगी सदस्य म्हणून सामील झाले. [[ऑस्ट्रिया]], [[बेल्जियम]], [[ब्रुनेई]] आणि [[स्पेन]] हे सर्व सलग्न म्हणून सामील झाले. १९९३ मध्ये, आयसीसीचे ''मुख्य कार्यकारी पद'' तयार करण्यात आले; ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट बोर्डाचे [[डेव्हिड रिचर्ड्स (क्रिकेट प्रशासक)|डेव्हिड रिचर्ड्स]] हे या पदावर नियुक्त झालेले पहिले व्यक्ती होते. जुलैमध्ये, बार्बाडोस येथील [[क्लाइड वॉलकॉट|सर क्लाइड वॉलकॉट]], पहिले गैर-ब्रिटिश अध्यक्ष म्हणून निवडून आले. नवीन तंत्रज्ञानाच्या उदयामुळे व्हिडिओ प्लेबॅक सुविधांनी सुसज्ज असलेल्या [[तिसरा पंच (क्रिकेट)|थर्ड अंपायर]]ची ओळख झाली. १९९५ पर्यंत, कसोटी सामन्यांमध्ये रन-आऊट आणि स्टंपिंगसाठी टीव्ही रिप्ले उपलब्ध करून देण्यात आले होते, ज्यामध्ये तिसऱ्या पंचाने अनुक्रमे लाल आणि हिरव्या दिव्यासह सिग्नल आउट किंवा नॉट आउट करणे आवश्यक होते. पुढच्या वर्षी, चेंडू सीमा ओलांडला की नाही हे निर्धारित करण्यासाठी कॅमेरे वापरण्यात आले. १९९७ मध्ये झेल स्वच्छतेबाबतचे निर्णय थर्ड अंपायरकडे पाठवले जाऊ शकतात. या वर्षी [[डकवर्थ-लुईस पद्धत]], पावसाने प्रभावित झालेल्या एकदिवसीय सामन्यांमध्ये लक्ष्य समायोजित करण्याचा एक मार्ग देखील पाहिला. २००० मध्ये, [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड|बांगलादेश]]ला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे दहावे पूर्ण सदस्य म्हणून प्रवेश देण्यात आला. २००५ मध्ये, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद दुबई येथे नवीन मुख्यालयात स्थलांतरित झाली. २०१७ मध्ये, [[द ओव्हल]] येथील आयसीसी पूर्ण परिषदेच्या बैठकीत एकमताने मतदान केल्यानंतर [[अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड|अफगाणिस्तान]] आणि [[क्रिकेट आयर्लंड|आयर्लंड]] यांना आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अकरावे आणि बारावे पूर्ण सदस्य म्हणून स्वीकारण्यात आले. संलग्न सदस्यत्व देखील रद्द करण्यात आले, सर्व विद्यमान संलग्न सदस्य सहयोगी सदस्य बनले. २०१८ मध्ये, सर्व महिला टी-२० सामने महिलांच्या [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]] दर्जासाठी उंचावले गेले. २०१९ मध्ये, पुरुषांचे सर्व टी-२० सामने [[ट्वेन्टी-२० आंतरराष्ट्रीय]] दर्जाकडे नेण्यात आले. जुलै २०२२ मध्ये, [[कंबोडिया]], [[आयव्हरी कोस्ट]], आणि [[उझबेकिस्तान]] यांना आयसीसीद्वारे सहयोगी सदस्य दर्जा देण्यात आला.<ref>{{cite news |title=Three new countries receive ICC Membership status |url=https://www.icc-cricket.com/news/2690683#:~:text=The%20ICC%20awarded%20three%20new,108%20countries%2C%20including%2096%20Associates. |access-date=27 July 2022 |work=www.icc-cricket.com |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Kumar |first1=Manoj |title=Cambodia, Uzbekistan and Cote D'Ivoire receive membership status from ICC |url=https://www.crictracker.com/cambodia-uzbekistan-and-cote-divoire-receive-membership-status-from-icc/ |access-date=27 July 2022 |work=CricTracker |date=27 July 2022 |language=en}}</ref> १२ जून २०२३ रोजी, ऑस्ट्रेलियाने भारताविरुद्ध आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप विजेतेपद जिंकल्यानंतर, ओव्हल येथे अंतिम सामन्यात २०९ धावांनी, ऑस्ट्रेलियाने सर्व प्रमुख आयसीसीट्रॉफी जिंकणारा पहिला संघ बनून इतिहास रचला.{{Citation needed|date=August 2023}} == सदस्य == {{मुख्य|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी}} ===प्रादेशिक संलग्नता=== [[File:International Cricket Council members by region.svg|thumb|alt=प्रदेशानुसार आयसीसी सदस्य|आयसीसीचे प्रदेश: {{legend|#007effff|[[आशिया क्रिकेट समिती]] (एसीसी)}} {{legend|#2bff00ff|[[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] (एसीए)}} {{legend|#66ccffff|[[आयसीसी युरोप]]}} {{legend|#7b0041ff|[[आयसीसी अमेरिका]]}} {{legend|#ffff00ff|[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत]]}}]] आयसीसीच्या सदस्यांची संबंधित प्रादेशिक संस्थांद्वारे प्रशासित पाच प्रदेशांमध्ये विभागणी करण्यात आली आहे:<ref name="Str">{{cite report |url=https://saca.org.za/wp-content/uploads/2013/04/01-Structure-and-Contacts_2012_USB.pdf |title=ICC Structure |work=Cricket South Africa |date=१ एप्रिल २०१३ |access-date=१ जून २०२५}}</ref> * [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] * [[आशिया क्रिकेट समिती]] * [[आयसीसी अमेरिका]] * [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत]] * [[आयसीसी युरोप]] १९९७ मध्ये विलीन होऊन आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशनची स्थापना होण्यापूर्वी [[पूर्व आणि मध्य आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] आणि [[पश्चिम आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] या आफ्रिकेतील क्रिकेटचे व्यवस्थापन करत होत्या.<ref>{{cite news |url=https://i.imgci.com/link_to_database/ARCHIVE/CRICKET_NEWS/1998/OCT/ACA_HISTORY_01OCT1998.html |first=Cois |last=du Plooy |title=History of the Africa Cricket Association |date=१ ऑक्टोबर १९९८ |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२९ सप्टेंबर २०२२ |archive-date=२० जुलै २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230720134830/https://i.imgci.com/link_to_database/ARCHIVE/CRICKET_NEWS/1998/OCT/ACA_HISTORY_01OCT1998.html |url-status=live}}</ref> [[युरोप क्रिकेट समिती]] ही युनायटेड किंग्डम वगळता युरोपमधील क्रिकेटचे व्यवस्थापन करत होती. २००८ मध्ये तिची जागा आयसीसी युरोपने घेतली आणि नंतर २०१० मध्ये ती विसर्जित करण्यात आली.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/european-programme-for-2010-announced-616520 |title=European programme for 2010 announced |work=[[क्रिकइन्फो]] |author=Martin Williamson |date=२५ फेब्रुवारी २०१३ |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=६ डिसेंबर २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206130832/https://www.espncricinfo.com/story/european-programme-for-2010-announced-616520 |url-status=live}}</ref> === पूर्ण सदस्य === [[File:International Cricket Council members (by status) Current.svg|thumb|सदस्यत्वाच्या दर्जानुसार सध्याचे आयसीसी सदस्य:<br /> {{Color box|#ff0000|border=darkgray}} पूर्ण सदस्य<br /> {{Color box|#ff6600|border=darkgray}} [[एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]] दर्जा असलेले सहयोगी सदस्य<br /> {{Color box|#ff9900|border=darkgray}} सहयोगी सदस्य<br /> {{Color box|#333333|border=darkgray}} माजी किंवा निलंबित सदस्य<br /> {{Color box|#cccccc|border=darkgray}} सदस्य नसलेले]] पूर्ण सदस्यांमध्ये आयसीसीमध्ये पूर्ण मतदान हक्क असलेल्या आणि अधिकृत कसोटी सामने खेळणाऱ्या संघांच्या १२ प्रशासकीय संस्थांचा समावेश होतो.<ref name="Members"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश ! संघ ! प्रशासकीय संस्था ! पूर्ण सदस्यत्वापासून ! कसोटी दर्जापासून ! प्रदेश |- | १ | {{flag|इंग्लंड}} | [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इंग्लंड महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[इंग्लंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[इंग्लंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] | १५ जून १९०९ | १५ मार्च १८७७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २ | {{flag|ऑस्ट्रेलिया}} | [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[ऑस्ट्रेलिया १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[ऑस्ट्रेलिया १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया]] | १५ जून १९०९ | १५ मार्च १८७७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ३ | {{flag|दक्षिण आफ्रिका}} | [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट दक्षिण आफ्रिका]] | १५ जून १९०९ | १२ मार्च १८८९ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४ | {{cr|WIN}} | [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[वेस्ट इंडीज राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[वेस्ट इंडीज १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[वेस्ट इंडीज १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]] | ३१ मे १९२६ | २३ जून १९२८ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ५ | {{flag|न्यू झीलंड}} | [[न्यू झीलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[न्यू झीलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[न्यू झीलंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[न्यू झीलंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[न्यू झीलंड क्रिकेट]] | ३१ मे १९२६ | १० जानेवारी १९३० | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ६ | {{flag|भारत}} | [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[भारत १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[भारत १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]] | ३१ मे १९२६ | २५ जून १९३२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७ | {{flag|पाकिस्तान}} | [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[पाकिस्तान १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[पाकिस्तान १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] | २८ जुलै १९५२ | १६ ऑक्टोबर १९५२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८ | {{flag|श्रीलंका}} | [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[श्रीलंका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[श्रीलंका १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[श्रीलंका क्रिकेट]] | २१ जुलै १९८१ | २१ जुलै १९८१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९ | {{flag|झिम्बाब्वे}} | [[झिम्बाब्वे राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[झिम्बाब्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[झिम्बाब्वे क्रिकेट]] | ६ जुलै १९९२ | १८ ऑक्टोबर १९९२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १० | {{flag|बांगलादेश}} | [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[बांगलादेश १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[बांगलादेश १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड]] | २६ जून २००० | १० नोव्हेंबर २००० | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ११ | {{flag|आयर्लंड}} | [[आयर्लंड क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[आयर्लंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[आयर्लंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट आयर्लंड]] | २२ जून २०१७ | ११ मे २०१८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | १२ | {{flag|अफगाणिस्तान|२०१३}} | [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[अफगाणिस्तान १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] | [[अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] | २२ जून २०१७ | १४ जून २०१८ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |} === सहयोगी सदस्य === सहयोगी सदस्यांमध्ये अशा देशांतील ९९ प्रशासकीय संस्थांचा समावेश होतो, जिथे क्रिकेट सुस्थापित आणि संघटित आहे, परंतु त्यांना पूर्ण सदस्यत्व देण्यात आलेले नाही.<ref name="Members"/> यांपैकी आठ सहयोगी संघांना एकदिवसीय दर्जा आहे आणि त्यांचा [[आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी|आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी]]त समावेश आहे.<ref name="Members"/><ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |title=Team rankings, Men ODIs |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=१७ फेब्रुवारी २०२६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260217055817/https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |url-status=live}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश ! प्रशासकीय संस्था ! सहयोगी सदस्यत्वापासून ! एकदिवसीय दर्जापासून ! प्रदेश |- | १ | {{country|नेदरलँड्स}} | [[रॉयल डच क्रिकेट असोसिएशन]] | style="text-align:center;" | १९६६ | style="text-align:center;" | २०१८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २ | {{country|कॅनडा}} | [[क्रिकेट कॅनडा]] | style="text-align:center;" | १९६८ | style="text-align:center;" | २०२३ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ३ | {{country|संयुक्त अरब अमिराती}} | [[अमिराती क्रिकेट बोर्ड]] | style="text-align:center;" | १९९० | style="text-align:center;" | २०१४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४ | {{country|नामिबिया}} | [[क्रिकेट नामिबिया]] | style="text-align:center;" | १९९२ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५ | {{country|स्कॉटलंड}} | [[क्रिकेट स्कॉटलंड]] | style="text-align:center;" | १९९४ | style="text-align:center;" | २००५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६ | {{country|नेपाळ}} | [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन]] | style="text-align:center;" | १९९६ | style="text-align:center;" | २०१८ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७ | {{country|ओमान}} | [[ओमान क्रिकेट]] | style="text-align:center;" | २०१४ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८ | {{country|अमेरिका}} | [[यूएसए क्रिकेट]] | style="text-align:center;" | २०१९ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |} {{collapse top|सहयोगी देश}} {| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश<ref name="Members"/> ! संघ ! प्रशासकीय संस्था ! संलग्न सदस्यत्व{{efn|देशाला संलग्न सदस्यत्व मिळाल्याचे वर्ष. हा सहयोगी सदस्यत्वापेक्षा खालचा सदस्यत्वाचा स्तर होता. नंतर हे दोन्ही स्तर एकत्र करण्यात आले.}} ! सहयोगी सदस्यत्व ! प्रदेश |- | १ | {{country|आर्जेन्टिना}} | [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[अर्जेंटिना क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २ | {{country|ऑस्ट्रिया}} | [[ऑस्ट्रिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऑस्ट्रिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ऑस्ट्रियन क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३ | {{country|बहामास}} | [[बहामास राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बहामास क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ४ | {{country|बहरैन}} | [[बहरैन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बहरैन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बहारीन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५ | {{country|बेल्जियम}} | [[बेल्जियम राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बेल्जियम राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बेल्जियम क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९१ | २००५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६ | {{country|बेलीझ}} | [[बेलीझ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बेलीझ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बेलीझ नॅशनल क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ७ | {{country|बर्म्युडा}} | [[बर्म्युडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बर्म्युडा महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • [[बर्म्युडा राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[बर्म्युडा क्रिकेट बोर्ड]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ८ | {{country|भूतान}} | [[भूतान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[भूतान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[भूतान क्रिकेट परिषद बोर्ड]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९ | {{country|बोत्स्वाना}} | [[बोत्स्वाना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बोत्स्वाना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २००५ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १० | {{country|ब्राझील}} | [[ब्राझिल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ब्राझिल राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ब्राझिलियन क्रिकेट कॉन्फेडरेशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ११ | {{country|बल्गेरिया}} | [[बल्गेरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बल्गेरिया महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[बल्गेरियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | १२ | {{country|कंबोडिया}} | [[कंबोडिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कंबोडिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कंबोडिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २०२२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | १३ | {{country|कामेरून}} | [[कामेरून राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कामेरून राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कॅमेरून क्रिकेट फेडरेशन]] | २००७ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १४ | {{country|कॅनडा}} | [[कॅनडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कॅनडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[कॅनडा १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट कॅनडा]] | लागू नाही | १९६८ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १५ | {{country|केमन द्वीपसमूह}} | [[केमन द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[केमन द्वीपसमूह महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[केमन द्वीपसमूह क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९७ | २००२ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १६ | {{country|चिली}} | [[चिले राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[चिले राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[चिली क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १७ | {{country|चीन}} | [[चीन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[चीन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[चीनी क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | १८ | {{country|कूक द्वीपसमूह}} | [[कूक द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कूक द्वीपसमूह राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कुक द्वीपसमूह क्रिकेट असोसिएशन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | १९ | {{country|कोस्टा रिका}} | [[कोस्टा रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कोस्टा रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कोस्टा रिका क्रिकेट फेडरेशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २० | {{country|क्रोएशिया}} | [[क्रोएशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रोएशियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००१ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २१ | {{country|सायप्रस}} | [[सायप्रस राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सायप्रस क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९९ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २२ | {{country|चेक प्रजासत्ताक}} | [[चेक प्रजासत्ताक राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[चेक क्रिकेट युनियन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २३ | {{country|डेन्मार्क}} | [[डेन्मार्क राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[डेन्मार्क राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[डेन्मार्क राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[डॅनिश क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २४ | {{country|एस्टोनिया}} | [[एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[एस्टोनिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[एस्टोनियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २५ | {{country|इस्वाटिनी}} | [[इस्वाटिनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इस्वाटिनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्वातीनी क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | २६ | {{country|फॉकलंड द्वीपसमूह}} | [[फॉकलंड द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[फॉकलंड क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २७ | {{country|फिजी}} | [[फिजी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिजी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[फिजी राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट फिजी]] | लागू नाही | १९६५ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | २८ | {{country|फिनलंड}} | [[फिनलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिनलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट फिनलंड]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २९ | {{country|फ्रान्स}} | [[फ्रान्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फ्रान्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[असोसिएशन फ्रांस क्रिकेट]] | १९८७ | १९९८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३० | {{country|गांबिया}} | [[गांबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[गांबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[गॅम्बिया क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ३१ | {{country|जर्मनी}} | [[जर्मनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जर्मनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[जर्मन क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९१ | १९९९ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३२ | {{country|घाना}} | [[घाना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[घाना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[घाना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ३३ | {{country|जिब्राल्टर}} | [[जिब्राल्टर राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[जिब्राल्टर क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६९ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३४ | {{country|ग्रीस}} | [[ग्रीस राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ग्रीस राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[हेलेनिक क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३५ | {{country|गर्न्सी}} | [[गर्न्सी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[गर्न्सी महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[ग्वेर्नसे क्रिकेट बोर्ड]] | २००५ | २००८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३६ | {{country|हाँग काँग}} | [[हाँग काँग राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[हाँग काँग राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[हाँग काँग राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट हाँग काँग]] | लागू नाही | १९६९ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ३७ | {{country|हंगेरी}} | [[हंगेरी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[हंगेरियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २०१२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३८ | {{country|इंडोनेशिया}} | [[इंडोनेशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इंडोनेशिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट इंडोनेशिया]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]]/[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ३९ | {{country|इराण}} | [[इराण राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इराण महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्लामिक रिपब्लिक ऑफ इराण क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४० | {{country|आइल ऑफ मान}} | [[आईल ऑफ मान क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आईल ऑफ मान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[आयल ऑफ मॅन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४१ | {{country|इस्रायल}} | [[इस्रायल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्रायल क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४२ | {{country|इटली}} | [[इटली राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इटली राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इटालियन क्रिकेट फेडरेशन]] | १९८४ | १९९५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४३ | {{country|कोत द'ईवोआर}} | [[आयवरी कोस्ट राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[आयव्हरी कोस्ट क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४४ | {{country|जपान}} | [[जपान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जपान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[जपान राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[जपान क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८९ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]]/[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ४५ | {{country|जर्सी}} | [[जर्सी क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जर्सी महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[जर्सी क्रिकेट बोर्ड]] | २००५ | २००७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४६ | {{country|केन्या}} | [[केन्या राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[केन्या राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[केन्या राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट केन्या]] | लागू नाही | १९८१ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४७ | {{country|कुवेत}} | [[कुवेत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कुवेत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[कुवेत राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट कुवेत]] | १९९८ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४८ | {{country|लेसोथो}} | [[लेसोथो राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[लेसोथो राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[लेसोथो क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४९ | {{country|लक्झेंबर्ग}} | [[लक्झेंबर्ग राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[लक्झेंबर्ग क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ५० | {{country|मलावी}} | [[मलावी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मलावी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट मलावी]] | १९९८ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५१ | {{country|मलेशिया}} | [[मलेशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मलेशिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[मलेशिया १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[मलेशियन क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५२ | {{country|मालदीव}} | [[मालदीव राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मालदीव राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[मालदीव क्रिकेट बोर्ड]] | १९९८ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५३ | {{country|माली}} | [[माली राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[माली राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मालियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००५ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५४ | {{country|माल्टा}} | [[माल्टा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[माल्टा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[माल्टा क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ५५ | {{country|मॉरिशस}} | [[मॉरिशस क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मॉरिशस क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२६ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५६ | {{country|मेक्सिको}} | [[मेक्सिको राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मेक्सिको राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मेक्सिको क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ५७ | {{country|मंगोलिया}} | [[मंगोलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मंगोलिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २०२१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५८ | {{country|मोझांबिक}} | [[मोझांबिक राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मोझांबिक राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[मोझांबिकन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५९ | {{country|म्यानमार}} | [[म्यानमार राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[म्यानमार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[म्यानमार क्रिकेट फेडरेशन]] | २००६ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६० | {{country|नामिबिया}} | [[नामिबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नामिबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नामिबिया राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट नामिबिया]] | लागू नाही | १९९२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ६१ | {{country|नेपाळ}} | [[नेपाळ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नेपाळ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नेपाळ राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८८ | १९९६ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६२ | {{country|नेदरलँड्स}} | [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[रॉयल डच क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६३ | {{country|नायजेरिया}} | [[नायजेरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नायजेरिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नायजेरिया राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २००२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ६४ | {{country|नॉर्वे}} | [[नॉर्वे राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नॉर्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[नॉर्वेजियन क्रिकेट बोर्ड]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६५ | {{country|ओमान}} | [[ओमान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ओमान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[ओमान क्रिकेट]] | २००० | २०१४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६६ | {{country|पनामा}} | [[पनामा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पनामा क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ६७ | {{country|पापुआ न्यू गिनी}} | [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट पीएनजी]] | लागू नाही | १९७३ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ६८ | {{country|पेरू}} | [[पेरू राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पेरू राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पेरू क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ६९ | {{country|फिलिपिन्स}} | [[फिलिपिन्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिलिपिन्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[फिलिपाइन्स क्रिकेट असोसिएशन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ७० | {{country|पोर्तुगाल}} | [[पोर्तुगाल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पोर्तुगीज क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९६ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७१ | {{country|कतार}} | [[कतार राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कतार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[कतार क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९९ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७२ | {{country|रोमेनिया}} | [[रोमेनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[रोमेनिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट रोमानिया]] | २०१३ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७३ | {{country|रवांडा}} | [[ऱ्वांडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऱ्वांडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[रवांडा क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ७४ | {{country|सेंट हेलेना}} | [[सेंट हेलेना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सेंट हेलेना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ७५ | {{country|सामोआ}} | [[सामोआ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सामो‌आ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सामोआ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटना]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ७६ | {{country|सौदी अरेबिया}} | [[सौदी अरेबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सौदी अरेबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सौदी अरेबिया क्रिकेट फेडरेशन]] | २००३ | २०१६ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७७ | {{country|स्कॉटलंड}} | [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट स्कॉटलंड]] | लागू नाही | १९९४ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७८ | {{country|सर्बिया}} | [[सर्बिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सर्बिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सर्बियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २०१५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७९ | {{country|सेशेल्स}} | [[सेशेल्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सेशेल्स क्रिकेट असोसिएशन]] | २०१० | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ८० | {{country|सियेरा लिओन}} | [[सियेरा लिओन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सियेरा लिओन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सिएरा लिओन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ८१ | {{country|सिंगापूर}} | [[सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सिंगापूर राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सिंगापूर क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८२ | {{country|स्लोव्हेनिया}} | [[स्लोव्हेनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[स्लोव्हेनियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८३ | {{country|दक्षिण कोरिया}} | [[दक्षिण कोरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[दक्षिण कोरिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कोरिया क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ८४ | {{country|स्पेन}} | [[स्पेन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्पेन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट स्पेन]] | १९९२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८५ | {{country|सुरिनाम}} | [[सुरिनाम राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सुरीनाम क्रिकेट बोर्ड]] | २००२ | २०११ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ८६ | {{country|स्वीडन}} | [[स्वीडन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्वीडन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[स्वीडिश क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९७ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८७ | {{country|स्वित्झर्लंड}} | [[स्वित्झर्लंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट स्वित्झर्लंड]] | १९८५{{efn|स्वित्झर्लंडला १९८५ मध्ये सदस्यत्व देण्यात आले होते, परंतु २०१२ मध्ये त्याला आयसीसीमधून वगळण्यात आले.<ref>{{cite news |url=https://www.cricketswitzerland.ch/news/2012/2012-icc-expel-switzerland/ |title=ICC expel Switzerland |publisher=Cricket Switzerland |date=२०१२ |access-date=२२ जुलै २०२० |archive-date=२२ जुलै २०२० |archive-url=https://web.archive.org/web/20200722114058/https://www.cricketswitzerland.ch/news/2012/2012-icc-expel-switzerland/ |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cricketcountry.com/articles/when-switzerland-became-first-country-to-have-icc-affiliate-status-revoked-149260 |title=When Switzerland became the first country to have its ICC affiliate status revoked |publisher=Cricket Country |date=२६ जून २०१६ |access-date=२२ जुलै २०२०}}</ref> त्यानंतर जुलै २०२१ मध्ये स्वित्झर्लंडला पुन्हा सदस्यत्व देण्यात आले.<ref name="ICC-July21">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/2190752 |title=Get to know the ICC's three newest Members |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१८ जुलै २०२१ |archive-date=१८ जुलै २०२१ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718123143/https://www.icc-cricket.com/news/2190752 |url-status=live}}</ref>}} | २०२१ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८८ | {{country|ताजिकिस्तान}} | [[ताजिकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ताजिकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ताजिकिस्तान क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८९ | {{country|टांझानिया}} | [[टांझानिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[टांझानिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[टांझानिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २००१ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ९० | {{country|थायलंड}} | [[थायलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[थायलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट असोसिएशन ऑफ थायलंड]] | १९९५ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९१ | {{country|पूर्व तिमोर}} | [[पूर्व तिमोर क्रिकेट संघ|पुरुष]] • महिला • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | पूर्व तिमोर क्रिकेट महासंघ | लागू नाही | २०२५ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ९२ | {{country|तुर्की}} | [[तुर्की राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[तुर्की राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट तुर्की]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ९३ | {{country|टर्क्स आणि कैकास द्वीपसमूह}} | [[टर्क आणि कैकोस द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[तुर्क आणि कैकोस क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ९४ | {{country|युगांडा}} | [[युगांडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[युगांडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[युगांडा राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[युगांडा क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९९८ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ९५ | {{country|संयुक्त अरब अमिराती}} | [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[अमिराती क्रिकेट बोर्ड]] | १९८९ | १९९० | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९६ | {{country|अमेरिका}} | [[युनायटेड स्टेट्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[अमेरिका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[यूएसए क्रिकेट]] | लागू नाही | १९६५{{efn|अमेरिकेला १९६५ मध्ये [[युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका क्रिकेट असोसिएशन]]च्या प्रशासनाखाली सहयोगी सदस्यत्व देण्यात आले होते. त्या संस्थेला सप्टेंबर २०१७ मध्ये आयसीसीमधून वगळण्यात आले. यूएसए क्रिकेटला जानेवारी २०१९ मध्ये सदस्यत्व देण्यात आले.}}<br />२०१९ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ९७ | {{country|उझबेकिस्तान}} | [[उझबेकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[उझबेकिस्तान क्रिकेट महासंघ]] | लागू नाही | २०२२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९८ | {{country|व्हानुआतू}} | [[व्हानुआतू राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[व्हानुआतू राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[वानुआटू क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९५ | २००९ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ९९ | {{country|झांबिया}} | [[झांबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[झांबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[झांबिया क्रिकेट युनियन]] | लागू नाही | २०२५ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |} {{cob}} ==स्थान== [[Image:ICC Dubai 1.jpg|thumb|200px|right|[[दुबई]] मधील आयसीसी कार्यालय]] त्याच्या निर्मितीपासून, आयसीसीचे [[लॉर्ड्स क्रिकेट ग्राउंड]] हे त्याचे घर होते आणि १९९३ मध्ये त्याचे कार्यालय मैदानाच्या नर्सरीच्या शेवटी असलेल्या "क्लॉक टॉवर" इमारतीत हलवले. एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटच्या विश्वचषकाच्या हक्कांचे व्यावसायिक शोषण करून स्वतंत्रपणे चालवल्या जाणाऱ्या आयसीसीला सुरुवातीला निधी दिला गेला. सर्व सदस्य देशांचे युनायटेड किंगडमसोबत दुहेरी-कर करार नसल्यामुळे, आयसीसी डेव्हलपमेंट (इंटरनॅशनल) प्रा.लि, यूके बाहेर आयडीआय म्हणून ओळखले जाते. हे जानेवारी १९९४ मध्ये स्थापित केले गेले आणि मोनॅको येथे आधारित होते. बाकी नव्वदच्या दशकात आयडीआयचा कारभार हा माफक कारभार होता. परंतु २००१ ते २००८ पर्यंतच्या सर्व आयसीसी इव्हेंट्सच्या अधिकारांच्या बंडलच्या वाटाघाटीमुळे, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट आणि आयसीसी सदस्य देशांना उपलब्ध महसूल मोठ्या प्रमाणात वाढला. यामुळे मोनॅकोमध्ये आयडीआयद्वारे नियुक्त व्यावसायिक कर्मचाऱ्यांच्या संख्येत वाढ झाली. लॉर्ड्सवर राहिलेल्या कौन्सिलच्या क्रिकेट प्रशासकांना मोनॅकोमधील त्यांच्या व्यावसायिक सहकाऱ्यांपासून वेगळे करण्यात आले याचाही तोटा झाला. परिषदेने त्यांच्या व्यावसायिक उत्पन्नाचे करापासून संरक्षण करताना त्यांचे सर्व कर्मचारी एकाच कार्यालयात एकत्र आणण्याचे मार्ग शोधण्याचा निर्णय घेतला. लॉर्ड्स येथे राहण्याच्या पर्यायाची चौकशी करण्यात आली आणि स्पोर्ट इंग्लंडच्या माध्यमातून ब्रिटिश सरकारला विनंती करण्यात आली की, आयसीसीला त्यांचे सर्व कर्मचारी (व्यावसायिक बाबींवर काम करणाऱ्यांसह) लंडनमध्ये ठेवण्याची परवानगी द्यावी - परंतु त्याच्या व्यावसायिक उत्पन्नावर कॉर्पोरेशन कर यूकेला पैसे देण्यापासून विशेष सूट देण्यात यावी. ब्रिटिश सरकार एक उदाहरण तयार करण्यास तयार नव्हते आणि ही विनंती मान्य करणार नाही. परिणामी, आयसीसीने इतर ठिकाणांची तपासणी केली आणि अखेरीस [[संयुक्त अरब अमिराती]]मधील [[दुबई]] शहरात स्थायिक झाले. ब्रिटिश व्हर्जिन आयलंडमध्येही आयसीसी नोंदणीकृत आहे. ऑगस्ट २००५ मध्ये, आयसीसीने त्यांची कार्यालये दुबईला हलवली आणि त्यानंतर लॉर्ड्स आणि मोनॅको येथील कार्यालये बंद केली. आयसीसीच्या कार्यकारी मंडळाने बाजूने ११-१ मत दिल्यानंतर दुबईला हलविण्यात आले.<ref>{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/cricket/4326601.stm | work=BBC News | title=Cricket chiefs move base to Dubai | date=7 March 2005}}</ref> आयसीसीच्या दुबईला जाण्याचा मुख्य चालक त्याच्या मुख्य कर्मचाऱ्यांना एकाच कर-कार्यक्षम ठिकाणी एकत्र आणण्याची इच्छा होती, तर दुय्यम कारण म्हणजे आयसीसीच्या जवळ कार्यालये हलवण्याची इच्छा. लॉर्ड्स हे तार्किक ठिकाण होते जेव्हा आयसीसीचे व्यवस्थापन मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब (एमसीसी) द्वारे केले जात होते (१९९३ पर्यंत अशी परिस्थिती होती). परंतु जागतिक क्रिकेटमध्ये भारत आणि पाकिस्तानच्या वाढत्या सामर्थ्याने ब्रिटिश खाजगी सदस्यांच्या क्लबने (एमसीसी) आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटवर सतत नियंत्रण ठेवणे अनाक्रोनिक आणि टिकाऊ बनवले आहे. १९९३ मध्ये झालेल्या बदलांचा आणि सुधारणांचा थेट परिणाम म्हणजे लॉर्ड्सपासून अधिक तटस्थ ठिकाणी जाणे.<ref>{{cite web|url=http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/GD23Df05.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20050422140355/http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/GD23Df05.html|url-status=unfit|archive-date=22 April 2005|title= Cricket's home moves closer to the money|work=[[एशिया टाइम्स ऑनलाइन]]| date=23 April 2005|access-date=18 August 2017}}</ref> ==उत्पन्नाची निर्मिती== आयसीसी आयोजीत केलेल्या स्पर्धांमधून उत्पन्न मिळवते, प्रामुख्याने [[क्रिकेट विश्वचषक]], आणि त्या उत्पन्नातील बहुतांश भाग ते सदस्यांना वितरीत करते. २००७ आणि २०१५ दरम्यान वर्ल्ड कपचे प्रायोजकत्व आणि दूरचित्रवाणी अधिकार यूएस$१.६ अब्जाहून अधिक कमावले, जे आतापर्यंत आयसीसीचे मुख्य उत्पन्नाचे स्रोत होते.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/current/story/271994.html |title=ICC rights go to ESPN-Star|publisher=[[ईएसपीएन]] | work=[[क्रिकइन्फो]]|date= 9 December 2006|access-date=8 May 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/276853.html |title=ICC set to cash in on sponsorship rights |publisher=[[ईएसपीएन]] | work=[[क्रिकइन्फो]] |date= 18 January 2007|access-date=8 May 2011}}</ref> ३१ डिसेंबर २००७ पर्यंतच्या नऊ महिन्यांच्या लेखा कालावधीत आयसीसीचे परिचालन उत्पन्न $१२.६६ दशलक्ष होते, मुख्यत्वे सदस्य सदस्यता आणि प्रायोजकत्वातून. याउलट, इव्हेंटचे उत्पन्न यूएस$२८५.८७ दशलक्ष होते, ज्यात २००७ विश्वचषकातील $२३९ दशलक्ष समाविष्ट होते. या कालावधीत $६.६९५ दशलक्ष गुंतवणुकीचे उत्पन्न देखील होते. २०२२ मध्ये आयसीसीने निव्वळ उत्पन्न म्हणून यूएस$२०८,३७५,००० उत्पन्न केले.<ref>[https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2023/05/10/87728b20-b1ea-469d-871b-f42d5bfee10f/ICC-Consolidated-Financial-Statements-2022.pdf THE INTERNATIONAL CRICKET COUNCIL LIMITED AND ITS SUBSIDIARIES, CONSOLIDATED FINANCIAL STATEMENTS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230517210125/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2023/05/10/87728b20-b1ea-469d-871b-f42d5bfee10f/ICC-Consolidated-Financial-Statements-2022.pdf |date=2023-05-17 }} 31 December 2022</ref> आयसीसीकडे द्विपक्षीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामन्यांमधून ([[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]], [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] आणि [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]]) कोणतेही उत्पन्न नाही, जे बहुतेक आंतरराष्ट्रीय खेळाचे वेळापत्रक बनवतात, कारण ते त्याच्या सदस्यांच्या मालकीचे आणि चालवतात. विश्वचषकातील कमाई वाढवण्यासाठी त्याने इतर नवीन कार्यक्रम तयार करण्याचा प्रयत्न केला आहे. यामध्ये २००५ मध्ये ऑस्ट्रेलियामध्ये खेळलेल्या [[आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] आणि [[आयसीसी सुपर सीरिज]]चा समावेश आहे. मात्र, या स्पर्धांना आयसीसीच्या अपेक्षेप्रमाणे यश मिळालेले नाही. सुपर सिरीजला मोठ्या प्रमाणावर अपयश म्हणून पाहिले गेले आणि त्याची पुनरावृत्ती होण्याची अपेक्षा नाही आणि भारताने २००६ मध्ये चॅम्पियन्स ट्रॉफी रद्द करण्याची मागणी केली.<ref>{{cite news| url=http://www.theage.com.au/news/cricket/biggest-player-in-the-game-flexes-muscle/2006/01/06/1136387626870.html | location=Melbourne | work=[[The Age]] | title=Biggest player in the game flexes muscle | date=7 January 2006}}</ref> चॅम्पियन्स ट्रॉफी २००४ इव्हेंटचा उल्लेख विस्डेन २००५ मध्ये संपादकाने "टूर्नामेंटचा टर्की" आणि "फियास्को" म्हणून केला होता; २००६ च्या कार्यक्रमाला नवीन स्वरूपामुळे मोठे यश म्हणून पाहिले जात असले तरी.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/267074.html |title=ICC President thanks India for "outstanding" ICC Champions Trophy | author=Murgatroyd, Brian / ICC|publisher=ESPN | work=Cricinfo |date= 6 November 2006|access-date=18 August 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/267074.html |title=When the cricket did all the talking |publisher=ESPN | work=Cricinfo |date= 7 November 2006|access-date=18 August 2017}}</ref> [[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२००७ मध्ये]] पहिल्यांदा खेळला गेलेला [[आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०]] यशस्वी ठरला. आयसीसीची सध्याची योजना दरवर्षी आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा आयोजित करणे आहे, ज्यामध्ये सम संख्येच्या वर्षांत खेळला जाणारा ट्वेंटी-२० विश्वचषक, [[उन्हाळी ऑलिम्पिक खेळ|ऑलिम्पिक खेळांच्या]] आदल्या वर्षी होणारा विश्वचषक आणि सायकलच्या उर्वरित वर्षात आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी आयोजित केली जाईल. हे चक्र [[२०१० आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२०१०]] मध्ये सुरू झाले, [[२००९ आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२००९]] स्पर्धेच्या एका वर्षानंतर. ==स्पर्धा आणि विजेते== {{हेसुद्धा पाहा|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} ===आयसीसी स्पर्धा=== [[File:ICC Cricket World Cup Trophy.jpg|thumb|[[क्रिकेट विश्वचषक]] ट्रॉफी]] {|class="wikitable" style="text-align:left;" style="font-size: 90%" !स्पर्धा !स्वरूप !{{tooltip|स्पर्धा|आयोजित झालेल्या आवृत्त्यांची संख्या}} !सद्य विजेता !सर्वाधिक विजेतेपदे !पहिली !शेवटची !पुढील |- ! colspan=8|पुरुष |- |[[क्रिकेट विश्वचषक]]<ref name="WC">{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/list-of-all-the-odi-world-cup-winners-till-date-1746182528-1|title=World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२ मार्च २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260302042038/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/list-of-all-the-odi-world-cup-winners-till-date-1746182528-1|url-status=live}}</ref> |[[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]] |१३ |{{Cr|AUS}} |{{Cr|AUS}} (६) |[[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]] |[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] |[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]] |- |[[आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|चॅम्पियन्स चषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-series-results/icc-champions-trophy-icc-knockout-44|title=Series results For ICC Champions Trophy (ICC Knock Out)|work=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१ जून २०२५|archive-date=२८ फेब्रुवारी २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250228133226/https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-series-results/icc-champions-trophy-icc-knockout-44|url-status=live}}</ref> |[[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]] |८{{efn|name=CT|१९९८ आणि २००० मधील पहिल्या दोन आवृत्त्यांमध्ये ही स्पर्धा आयसीसी नॉकआउट ट्रॉफी म्हणून ओळखली जात होती.}} |{{Cr|IND}} |{{Cr|IND}} (३) |[[१९९८ विल्स आंतरराष्ट्रीय चषक|१९९८]] |[[२०२५ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२०२५]] |[[२०२९ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२०२९]] |- |[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|टी२० विश्वचषक]]<ref name="WC"/> |[[आंतरराष्ट्रीय टी२०|टी२०आ]] |१०{{efn|name=T20WC|२००७ ते २०१६ या कालावधीत ही स्पर्धा आयसीसी वर्ल्ड टी२० म्हणून ओळखली जात होती आणि २०१८ मध्ये तिचे नाव पुरुष टी२० विश्वचषक असे करण्यात आले.}} |{{Cr|IND}} |{{Cr|IND}} (३) |[[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००७]] |[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]] |[[२०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२८]] |- |[[आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/world-test-championship-winners-list-1741691620-1|title=World Test Championship Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=१७ फेब्रुवारी २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260217163735/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/world-test-championship-winners-list-1741691620-1|url-status=live}}</ref> |[[कसोटी क्रिकेट|कसोटी]] |३ |{{Cr|RSA}} |{{Cr|AUS}} (१), {{Cr|NZL}} (१), {{Cr|RSA}} (१) |[[२०१९-२०२१ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२१]] |[[२०२३-२०२५ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२५]] |[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२७]] |- ! colspan=8|महिला |- |[[महिला क्रिकेट विश्वचषक|क्रिकेट विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-odi-world-cup-winners-list-1973-to-2025-1820002973-1|title=Women's ODI World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=८ मार्च २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308192019/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-odi-world-cup-winners-list-1973-to-2025-1820002973-1|url-status=live}}</ref> |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|मएदिआ]] |१३ |{{Crw|IND}} |{{Crw|AUS}} (७) |[[१९७३ महिला क्रिकेट विश्वचषक|१९७३]] |[[२०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषक|२०२५]] |[[२०२९ महिला क्रिकेट विश्वचषक|२०२९]] |- |[[आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|टी२० विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-t20-world-cup-winners-list-1729340572-1|title=Women's T20I World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२ मार्च २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260302232404/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-t20-world-cup-winners-list-1729340572-1|url-status=live}}</ref> |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |१०{{efn|name=WT20WC|२००९ ते २०१८ या कालावधीत ही स्पर्धा आयसीसी महिला वर्ल्ड टी२० म्हणून ओळखली जात होती आणि २०२० मध्ये तिचे नाव महिला टी२० विश्वचषक असे करण्यात आले.}} |{{Crw|AUS}} |{{Crw|AUS}} (७) |[[२००९ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२००९]] |[[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६]] |[[आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२८]] |- |[[आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक|चॅम्पियन्स चषक]]<ref>{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/icc-womens-champions-trophy-sri-lanka-ftp-2627995-2024-11-04|title=ICC introduces Women's Champions Trophy, Sri Lanka to host first edition in 2027|date=४ नोव्हेंबर २०२४|access-date=१ जून २०२५|work=[[India Today]]|archive-date=२५ जुलै २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250725045700/https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/icc-womens-champions-trophy-sri-lanka-ftp-2627995-2024-11-04|url-status=live}}</ref> |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |{{n/a}} |{{n/a}} |{{n/a}} |{{n/a}} |{{n/a}} |[[२०२७ आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक|२०२७]] |- ! colspan=8|१९ वर्षांखालील |- |[[१९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक|१९ वर्षांखालील पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/under-19-world-cup-winners-list-1820006147-1|title=U19 Men's World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२८ फेब्रुवारी २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260228183718/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/under-19-world-cup-winners-list-1820006147-1|url-status=live}}</ref> |[[मर्यादित षटकांचे क्रिकेट|युवा एकदिवसीय]] |१६ |{{Cr19|IND}} |{{Cr19|IND}} (६) |[[१९८८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक|१९८८]] |[[२०२६ १९-वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]] |[[२०२८ १९ वर्षांखालील पुरुष क्रिकेट विश्वचषक|२०२८]] |- |[[१९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://sports.ndtv.com/webstories/sports/u19-womens-t20-world-cup-winners-full-list-32199|title=U19 Women's T20 World Cup Winners|work=[[NDTV]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२३ मे २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250523151014/https://sports.ndtv.com/webstories/sports/u19-womens-t20-world-cup-winners-full-list-32199|url-status=live}}</ref> |[[मर्यादित षटकांचे क्रिकेट|युवा टी२०आ]] |२ |{{Crw19|IND}} |{{Crw19|IND}} (२) |[[२०२३ आयसीसी १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक|२०२३]] |[[२०२५ आयसीसी १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक|२०२५]] |[[२०२७ आयसीसी १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक|२०२७]] |} ===पात्रता स्पर्धा=== आयसीसी विविध आंतरराष्ट्रीय प्रमुख स्पर्धांसाठी पात्रता स्पर्धांचे आयोजन करते. {|class="wikitable" style="text-align:left;" style="font-size: 90%" |+ !स्वरूप !एकदिवसीय !टी२०आ |- |पुरुष |[[आयसीसी विश्वचषक पात्रता सामने]] |[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा]] |- | rowspan="2" |महिला |[[महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] | rowspan="2" |[[महिला टी२० विश्वचषक पात्रता]] |- |[[आयसीसी महिला चॅम्पियनशिप]] |} [[पदोन्नती आणि पदावनती]] असलेली दोन-स्तरीय लीग प्रणाली अस्तित्वात आहे, ज्यामध्ये सर्वोत्तम कामगिरी करणारे संघ [[आयसीसी विश्वचषक पात्रता सामने|क्रिकेट विश्वचषक पात्रता स्पर्धेसाठी]] पात्र ठरतात.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/new-qualification-pathway-for-14-team-2027-mens-odi-world-cup-approved-1289712|title=Qualification pathway for 14-team 2027 men's ODI World Cup approved|date=२० ऑक्टोबर २०१८|access-date=१ जून २०२५|work=[[क्रिकइन्फो]]|archive-date=१५ ऑगस्ट २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815181527/https://www.espncricinfo.com/story/new-qualification-pathway-for-14-team-2027-mens-odi-world-cup-approved-1289712|url-status=live}}</ref> यापूर्वी ही तीन-स्तरीय प्रणाली होती आणि [[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग]] हा तिचा सर्वोच्च स्तर होता. २०२७ विश्वचषकाच्या पात्रता प्रक्रियेसाठी ही सुपर लीग रद्द करण्यात आली.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/new-qualification-pathway-for-icc-mens-cricket-world-cup-approved|title=New qualification pathway for ICC Men's Cricket World Cup approved|date=२० ऑक्टोबर २०१८|access-date=१ जून २०२५|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]}}</ref> {|class="wikitable" style="text-align:left;" style="font-size: 90%" !स्तर !लीग !संघ !सद्य आवृत्ती |- |१ |[[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] |८ |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २|२०२४-२०२६]] |- |२ |[[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग]] |१२ |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग|२०२४-२०२६]] |} == नियम आणि नियमन == आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळण्याच्या परिस्थिती, गोलंदाजी पुनरावलोकने आणि इतर आयसीसी नियमांचे निरीक्षण करते. आयसीसी कडे क्रिकेटच्या कायद्यांचा कॉपीराइट नाही: फक्त [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब|एमसीसी]] [[क्रिकेटचे कायदे|कायदे]] बदलू शकतात, जरी हे सहसा खेळाच्या जागतिक प्रशासकीय मंडळाशी सल्लामसलत करून केले जाते.{{Citation needed|date=September 2021}} आयसीसी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटसाठी खेळण्याच्या परिस्थितीचा एक संच राखते ज्यात कायद्यांमध्ये किरकोळ सुधारणा केल्या जातात. त्यांच्याकडे एक "आचारसंहिता" देखील आहे ज्याचे आंतरराष्ट्रीय सामन्यांमधील संघ आणि खेळाडूंनी पालन करणे आवश्यक आहे. या संहितेचे उल्लंघन झाल्यास आयसीसी प्रतिबंध लागू करू शकते, सामान्यतः दंड. २००८ मध्ये आयसीसीने खेळाडूंवर १९ दंड ठोठावले होते. आयसीसी ने खेळण्याच्या स्थितीतील बदलांची घोषणा केली.<ref>{{Cite web |title=ICC announces changes to Playing Conditions |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/3345813 |access-date=2023-07-04 |website=www.icc-cricket.com |language=en}}</ref> ==पंच आणि सामनाधिकारी== आयसीसी आंतरराष्ट्रीय [[पंच (क्रिकेट)|पंच]] आणि सामनाधिकारी नियुक्त करते जे सर्व मंजूर कसोटी सामने, एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय आणि ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय सामन्यात काम करतात. आयसीसी पंचांचे तीन पॅनेल चालवते: [[आयसीसी पंचांचे एलिट पॅनेल|एलिट पॅनेल]], [[पंच आणि सामनाधिकारी आंतरराष्ट्रीय पॅनेल|आंतरराष्ट्रीय पॅनेल]], [[आयसीसी असोसिएट्स आणि एफिलिएट्स अंपायर पॅनल|सहयोगी आणि संलग्न पॅनेल]]. मार्च २०१२ पर्यंत, एलिट पॅनेलमध्ये बारा पंचांचा समावेश होता. सिद्धांतानुसार, एलिट पॅनेलचे दोन पंच प्रत्येक कसोटी सामन्यात अंपायर करतात, तर एक एलिट पॅनेल अंपायर आंतरराष्ट्रीय पॅनेलच्या एका पंचासह एकदिवसीय सामन्यांमध्ये उभा असतो. सरावात, आंतरराष्ट्रीय पॅनेलचे सदस्य अधूनमधून कसोटी सामन्यांमध्ये उभे राहतात, कारण ते कसोटी स्तरावर सामना करू शकतात की नाही आणि त्यांना एलिट पॅनेलमध्ये स्थान मिळावे की नाही हे पाहण्याची ही एक उत्तम चांगली संधी मानली जाते. एलिट पॅनेलचे सदस्य हे आयसीसीचे पूर्ण-वेळ कर्मचारी आहेत, जरी ते अजूनही, अगदी अधूनमधून, त्यांच्या राहत्या देशात [[प्रथम श्रेणी क्रिकेट]] पंच करतात. एलिट अंपायर्ससाठी सरासरी वार्षिक कामकाजाचे वेळापत्रक ८-१० कसोटी सामने आणि १०-१५ एकदिवसीय, संभाव्य ऑन-फिल्ड वर्कलोड प्रति वर्ष ७५ दिवस, तसेच प्रवास आणि तयारीचा वेळ आहे.<ref>{{cite web|title=Match officials|url=http://www.icc-cricket.com/about/42/match-officials|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131003001326/http://www.icc-cricket.com/about/42/match-officials|archive-date=3 October 2013}}</ref> आंतरराष्ट्रीय पॅनेल हे दहा कसोटी खेळणाऱ्या क्रिकेट बोर्डांपैकी प्रत्येकी नामनिर्देशित अधिकाऱ्यांचे बनलेले आहे. पॅनेलचे सदस्य त्यांच्या मायदेशातील एकदिवसीय सामन्यांमध्ये काम करतात आणि एलिट पॅनेलला क्रिकेट कॅलेंडरमधील सर्वोच्च वेळेत मदत करतात जेव्हा त्यांना परदेशी वनडे आणि कसोटी सामन्यांसाठी नियुक्त केले जाऊ शकते. आंतरराष्ट्रीय पॅनेलचे सदस्य परदेशातील अंपायरिंग असाइनमेंट जसे की आयसीसी अंडर १९ क्रिकेट विश्वचषक त्यांच्या परदेशातील परिस्थितीबद्दलचे ज्ञान आणि समज सुधारण्यासाठी आणि त्यांना एलिट पॅनेलमध्ये संभाव्य पदोन्नतीसाठी तयार करण्यात मदत करण्यासाठी देखील करतात. यातील काही पंच क्रिकेट विश्वचषकातही काम करतात. प्रत्येक कसोटी क्रिकेट बोर्ड एका "थर्ड अंपायर" ची नियुक्ती करते ज्याला काही ठराविक ऑन-फिल्ड निर्णयांचे त्वरित दूरचित्रवाणी रिप्लेद्वारे पुनरावलोकन करण्यासाठी बोलावले जाऊ शकते. सर्व तिसरे पंच हे त्यांच्या स्वतःच्या देशात प्रथम श्रेणीचे पंच आहेत, आणि या भूमिकेला आंतरराष्ट्रीय पॅनेल आणि नंतर एलिट पॅनेलमध्ये एक पाऊल म्हणून पाहिले जाते.<ref>{{cite web|title=Emirates International Panel of ICC Umpires|url=http://www.icc-cricket.com/about/88/match-officials/emirates-international-panel-of-icc-umpires|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304044124/http://www.icc-cricket.com/about/88/match-officials/emirates-international-panel-of-icc-umpires|archive-date=4 March 2016}}</ref> जून २००६ मध्ये आयसीसी सहयोगी आणि संलग्न आंतरराष्ट्रीय पंच पॅनेलची स्थापना करण्यात आली. २००५ मध्ये तयार करण्यात आलेल्या आयसीसी असोसिएट आणि एफिलिएट इंटरनॅशनल अंपायर्स पॅनेलला मागे टाकले आणि पाच आयसीसी डेव्हलपमेंट प्रोग्राम प्रादेशिक पंच पॅनेलमधून प्रत्येक निवडीसह, नॉन-टेस्ट न खेळणाऱ्या सदस्यांमधील पंचांसाठी शिखर म्हणून काम करते. असोसिएट आणि एफिलिएट इंटरनॅशनल अंपायर पॅनलचे सदस्य आयसीसी असोसिएट सदस्य, आयसीसी इंटरकॉन्टिनेंटल कप सामने आणि इतर सहयोगी आणि संलग्न स्पर्धांचा समावेश असलेल्या एकदिवसीय सामन्यांसाठी नियुक्तीसाठी पात्र आहेत. आयसीसी अंडर-१९ क्रिकेट विश्वचषकासह इतर आयसीसी स्पर्धांसाठीही उच्च कामगिरी करणाऱ्या पंचांचा विचार केला जाऊ शकतो आणि त्यांना आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी आणि आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेत सहभागी होण्यासाठी आमंत्रित केले जाऊ शकते.<ref>{{cite web|title=ICC Associate and Affiliate International Umpires Panel|url=http://www.icc-cricket.com/about/89/match-officials/icc-associate-and-affiliate-international-umpires-panel|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160602070629/http://www.icc-cricket.com/about/89/match-officials/icc-associate-and-affiliate-international-umpires-panel|archive-date=2 June 2016}}</ref> एक [[आयसीसी मॅच रेफरींचे एलिट पॅनेल]] देखील आहे जे सर्व कसोटी आणि एकदिवसीय सामन्यांमध्ये आयसीसीचे स्वतंत्र प्रतिनिधी म्हणून काम करतात. जानेवारी २००९ पर्यंत, त्याचे ६ सदस्य होते, ते सर्व अत्यंत अनुभवी माजी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू होते. पंचांना खेळाडू किंवा अधिकाऱ्यांची तक्रार करण्याचा अधिकार नसतो (जे पंचांना करावे लागते), परंतु ते आयसीसीच्या आचारसंहितेनुसार सुनावणी घेण्यास आणि सामन्यांमध्ये आवश्यकतेनुसार दंड आकारण्यासाठी, अधिकृत फटकारण्यापर्यंत जबाबदार असतात. निर्णयांवर अपील केले जाऊ शकते, परंतु बहुतेक प्रकरणांमध्ये मूळ निर्णय कायम ठेवला जातो. बीसीसीआयच्या विरोधामुळे पंचांच्या निर्णय पुनरावलोकन प्रणालीच्या सार्वत्रिक वापरावर - जून २०१२ पर्यंत - क्रिकेट खेळणाऱ्या राष्ट्रांमध्ये एकमत साधण्यात परिषद अपयशी ठरली. खेळणाऱ्या देशांच्या परस्पर कराराच्या अधीन राहून ते लागू केले जाईल.<ref>{{cite news| url= http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-27/top-stories/32440276_1_drs-ball-tracking-icc-executive-board| archive-url= https://archive.today/20130126142440/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-27/top-stories/32440276_1_drs-ball-tracking-icc-executive-board| url-status= dead| archive-date= 26 January 2013| title= No decision yet on universal application of DRS|work=[[टाइम्स ऑफ इंडिया]] |date=27 June 2012}}</ref> जुलै २०१२ मध्ये, आयसीसीने डीआरएस तंत्रज्ञानाच्या वापराबाबतची शंका दूर करण्यासाठी बीसीसीआयला संगणक दृष्टी आणि तंत्रज्ञानातील तज्ञ एड रोस्टेन यांनी केलेले बॉल ट्रॅकिंग संशोधन दाखवण्यासाठी एक शिष्टमंडळ पाठवण्याचा निर्णय घेतला.<ref>{{cite news| url= http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-10/top-stories/32617106_1_expert-in-computer-vision-icc-management-decision-review-system| archive-url= https://archive.today/20130126182508/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-10/top-stories/32617106_1_expert-in-computer-vision-icc-management-decision-review-system| url-status= dead| archive-date= 26 January 2013| title= Research on DRS to be shown to BCCI| date= 10 July 2012 |work=[[टाइम्स ऑफ इंडिया]]}}</ref><ref>{{cite web|title=Ireland and Afghanistan ICC newest full members amid wide-ranging governance reform|url=https://www.icc-cricket.com/news/422449|website=icc-cricket.com|publisher=ICC|access-date=22 June 2017}}</ref> ==प्रादेशिक संस्था== या प्रादेशिक संस्था क्रिकेट खेळाचे आयोजन, प्रचार आणि विकास करण्याचे उद्दिष्ट ठेवतात: * [[आशियाई क्रिकेट परिषद]] * [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] * [[आयसीसी युरोप]] * [[आयसीसी अमेरिका]] * [[आयसीसी पूर्व आशिया-पॅसिफिक]] आयसीसी प्रादेशिक संस्था जे आशिया आणि आफ्रिकेच्या प्रादेशिक संस्थांमध्ये समाविष्ट नसलेल्या प्रदेशांची काळजी घेतात: * [[आयसीसी आशिया]] * [[आयसीसी आफ्रिका]] युरोपसाठी प्रादेशिक संस्था अस्थापित झाली ज्यानंतर आयसीसीने कामकाज हाती घेतले: * [[युरोपियन क्रिकेट परिषद]] आफ्रिकन क्रिकेट असोसिएशनच्या निर्मितीनंतर आणखी दोन प्रादेशिक संस्थांची स्थापना करण्यात आली: * [[पूर्व आणि मध्य आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] * [[पश्चिम आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] ==क्रमवारी आणि पुरस्कार== {{Main|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} === क्रमवारी === आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळाच्या तिन्ही फॉरमॅटसाठी संघ क्रमवारी प्रकाशित करते आणि वेळोवेळी तेच अपडेट करते. '''पुरुष''' * [[आयसीसी पुरुषांची कसोटी संघ क्रमवारी]] * [[आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी]] * [[आयसीसी पुरुषांची टी२०आ संघ क्रमवारी]] '''महिला''' * [[आयसीसी महिला एकदिवसीय आणि टी२०आ संघ क्रमवारी]] आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळाडूंची क्रमवारी ही आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटपटूंच्या अलीकडील कामगिरीवर आधारित रँकिंगची व्यापकपणे अनुसरण केलेली प्रणाली आहे. '''पुरुष''' * [[आयसीसी पुरुष खेळाडूंची क्रमवारी]] '''महिला''' * [[आयसीसी महिला खेळाडूंची क्रमवारी]] === पुरस्कार === {{Main|आयसीसी पुरस्कार}} आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने मागील १२ महिन्यांतील सर्वोत्तम आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडूंना ओळखण्यासाठी आणि त्यांचा सन्मान करण्यासाठी '''आयसीसी पुरस्कारां'''ची स्थापना केली आहे. उद्घाटन आयसीसी पुरस्कार सोहळा ७ सप्टेंबर २००४ रोजी लंडनमध्ये आयोजित करण्यात आला होता.<ref>{{Cite web|date=2004-06-29|title=World's best players and teams to be honoured at cricket's 'Oscars'|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/23129979/world-best-players-teams-honoured-cricket-oscars|access-date=2021-06-03|website=ESPN.com|language=en}}</ref> २०२० मध्ये, आयसीसीने मागील १० वर्षांतील सर्वोत्कृष्ट कामगिरी आणि कामगिरीचा सन्मान करण्यासाठी '''[[दशकातील आयसीसी पुरस्कार]]''' या एका खास कार्यक्रमाची घोषणा केली.<ref>{{Cite web|title=ICC Awards of the Decade announced|url=https://www.icc-cricket.com/news/1908769|access-date=2021-06-03|website=www.icc-cricket.com|language=en}}</ref> ==भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा== आयसीसीला देखील अव्वल क्रिकेटपटूंचा समावेश असलेल्या ड्रग्ज आणि लाचखोरी प्रकरणांचा सामना करावा लागला आहे. कायदेशीर आणि बेकायदेशीर बुकमेकिंग मार्केटशी संबंधित क्रिकेटपटूंच्या भ्रष्टाचाराच्या घोटाळ्यांनंतर, आयसीसीने २००० मध्ये लंडनच्या मेट्रोपॉलिटन पोलिसांचे निवृत्त आयुक्त, लॉर्ड कांडन यांच्या नेतृत्वाखाली भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा युनिट (एसीएसयू) स्थापन केले. दक्षिण आफ्रिकेचा माजी कर्णधार हान्सी क्रोन्ये यांनी ज्या भ्रष्टाचाराची तक्रार नोंदवली आहे त्यामध्ये एक भारतीय सट्टेबाजाकडून कमी कामगिरी केल्याबद्दल किंवा ठराविक सामन्यांचे निकाल पूर्वनिर्धारित असल्याची खात्री करण्यासाठी भरीव रक्कम स्वीकारली होती. त्याचप्रमाणे, माजी भारतीय कर्णधार मोहम्मद अझरुद्दीन आणि अजय जडेजा यांची चौकशी करण्यात आली, मॅच फिक्सिंगमध्ये दोषी आढळले आणि क्रिकेट खेळण्यावर (अनुक्रमे आजीवन आणि पाच वर्षांसाठी) बंदी घालण्यात आली. एसीएसयू क्रिकेटमधील भ्रष्टाचाराच्या कोणत्याही अहवालाचे परीक्षण आणि तपासणी करणे सुरू ठेवते आणि प्रोटोकॉल सादर केले गेले आहेत, जे उदाहरणार्थ ड्रेसिंग रूममध्ये मोबाईल टेलिफोन वापरण्यास मनाई करतात. २००७ क्रिकेट विश्वचषकापूर्वी, आयसीसीचे मुख्य कार्यकारी माल्कम स्पीड यांनी कोणत्याही भ्रष्टाचाराविरुद्ध चेतावणी दिली आणि आयसीसी त्याविरुद्ध सतर्क आणि असहिष्णु असेल असे सांगितले.<ref>{{cite news |url=http://www.jamaica-star.com/thestar/20070213/sports/sports3.html |work=The Jamaica Star |title=Speed warns against corruption during World Cup |date=13 February 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090201121545/http://www.jamaica-star.com/thestar/20070213/sports/sports3.html |archive-date=1 February 2009 }}</ref> २०१० च्या पाकिस्तानच्या इंग्लंड दौऱ्यादरम्यान झालेल्या घोटाळ्यानंतर, ३ पाकिस्तानी खेळाडू, मोहम्मद अमीर, मोहम्मद आसिफ आणि सलमान बट स्पॉट-फिक्सिंगमध्ये दोषी आढळले आणि त्यांच्यावर अनुक्रमे ५ वर्षे, ७ वर्षे आणि १० वर्षांची बंदी घालण्यात आली. ३ नोव्हेंबर २०११ रोजी, बटला ३० महिने, आसिफला एक वर्ष, अमीरला सहा महिने आणि लाच देणारा स्पोर्ट्स एजंट मजीदला दोन वर्षे आठ महिने तुरुंगवासाची शिक्षा सुनावण्यात आली.<ref>{{cite news|title=Pakistan cricketers and agent jailed for betting scam|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-15573463|access-date=3 November 2011|newspaper=BBC News |date=3 November 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/sport/2011/nov/03/pakistan-spot-fixing-jail-terms|title=Pakistan spot-fixing players and agent sentenced to lengthy jail terms|date=3 November 2011|work=The Guardian |location=UK|access-date=3 November 2011}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/cricket/international/pakistan/8863611/Pakistan-spot-fixing-scandal-convictions-of-Salman-Butt-Mohammad-Asif-and-Mohammad-Amir-just-one-step-on-a-long-road.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/cricket/international/pakistan/8863611/Pakistan-spot-fixing-scandal-convictions-of-Salman-Butt-Mohammad-Asif-and-Mohammad-Amir-just-one-step-on-a-long-road.html |archive-date=11 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live|title=Pakistan spot-fixing scandal: convictions of Salman Butt, Mohammad Asif and Mohammad Amir just one step on a long road |date=3 November 2011|work=The Daily Telegraph |location=UK|access-date=3 November 2011|last1=Kelso |first1=Paul }}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/cricket/cricketers-jailed-for-matchfixing-6256508.html|title=Cricketers jailed for match-fixing |date=3 November 2011|work=The Independent |location=UK|access-date=3 November 2011}}</ref> २०१९ मध्ये, अल जझीराने केलेल्या तपासणीत श्रीलंका, भारत, इंग्लंड, ऑस्ट्रेलिया आणि इतर क्रिकेट खेळणाऱ्या राष्ट्रांमध्ये मॅच फिक्सिंग झाल्याचे उघड झाले.<ref>{{Cite web|title=Cricket match-fixers suspended amid calls for police probe|url=https://www.ajiunit.com/article/match-fixer-suspended/|access-date=2021-09-06|website=अल जझीरा Investigative Unit|language=en-US}}</ref> या अहवालाच्या अनुषंगाने आयसीसीने चौकशी सुरू केली. ==ग्लोबल क्रिकेट अकादमी== {{main|आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]] (जीसीए) [[संयुक्त अरब अमिराती]]मधील [[दुबई स्पोर्ट्स सिटी]] येथे आहे. जीसीएच्या सुविधांमध्ये प्रत्येकी १० टर्फ पिचसह दोन ओव्हल, आउटडोअर टर्फ आणि सिंथेटिक सराव सुविधा, हॉक आय तंत्रज्ञानासह इनडोअर सराव सुविधा आणि क्रिकेट-विशिष्ट व्यायामशाळा यांचा समावेश आहे. रॉड मार्श यांची अकादमीचे कोचिंग संचालक म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे. उद्घाटन, मूलतः २००८ साठी नियोजित, २०१० मध्ये झाले. ==आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड प्रोग्राम== {{main|आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड प्रोग्राम}} आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड नावाचा एक साप्ताहिक कार्यक्रम दूरचित्रवाणीवर प्रसारित करते. स्पोर्ट्सब्रँडने त्याची निर्मिती केली आहे. हा एक साप्ताहिक ३० मिनिटांचा कार्यक्रम आहे जो क्रिकेटच्या ताज्या बातम्या, सर्व कसोटी आणि एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामन्यांसह अलीकडील क्रिकेट क्रिया, तसेच मैदानाबाहेरील वैशिष्ट्ये आणि मुलाखती प्रदान करतो. ==टीका== २०१५ मध्ये, सॅम कॉलिन्स आणि जॅरोड किम्बर यांनी आयसीसीच्या अंतर्गत संस्थेवर डेथ ऑफ ए जेंटलमन हा डॉक्युमेंटरी बनवला, त्यात म्हणले होते की श्रीमंत सदस्य देश (विशेषतः भारत, इंग्लंड आणि ऑस्ट्रेलिया) आयसीसीला "गुंडगिरी" करत आहेत आणि संस्थेला व इतर सदस्यांना हानी पोहोचवत आहेत.<ref>{{cite news|last=Miller |first=Andrew |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/story/975353.html|title=Cricket documentary ''Death of a Gentleman'' scoops prestigious Sports Journalists Association award|date=22 February 2016|work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|access-date=21 September 2020}}</ref> ==हे सुद्धा पहा== {{Portal|क्रिकेट}} * [[क्रिकेट अधिकाऱ्यांची संघटना]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी]] * [[फेडरेशन ऑफ इंटरनॅशनल क्रिकेटर्स असोसिएशन]] * [[क्रिकेटची आंतरराष्ट्रीय रचना]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या अध्यक्षांची यादी]] <small>(२०१४ पासून पद विसर्जित)</small> ==संदर्भ== {{notelist}} {{reflist}} ==बाह्य दुवे== *[https://kaplonathletic.com/content/19/introducing-crictos-your-gateway-iconic-cricket-moments-icc फॅनक्रेझसह आयसीसी क्रिक्टोस लाँच] * {{Official website|https://www.icc-cricket.com/}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघ}} {{प्राधिकरण नियंत्रण}} {{पोर्टल बार|क्रिकेट|खेळ}} [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद| ]] [[वर्ग:क्रिकेट प्रशासन|*]] [[वर्ग:दुबई स्थित संस्था]] [[वर्ग:१९०९ मध्ये स्थापन झालेल्या क्रीडा संस्था]] [[वर्ग:आयओसी मान्यताप्राप्त आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघांची संघटना]] pqewou7rqz3lhi7yg8ibnuo2cdcuqsc 2709254 2709253 2026-09-11T13:48:33Z Ganesh591 62733 /* सदस्य */ 2709254 wikitext text/x-wiki {{Infobox organisation | image = ICC logo (2026).svg | caption = | abbreviation = आयसीसी | former_name = {{ubl| | इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स | (१९०९-१९६५) | आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स | (१९६५-१९८७) }} | formation = {{Start date and age|1909|6|15|df=y}} | founding_location = [[लंडन]], [[युनायटेड किंग्डम]] | headquarters = {{ubl| | [[लंडन]], [[युनायटेड किंग्डम]] | (१९०९-२००५) | [[दुबई]], [[संयुक्त अरब अमिराती]] | (२००५-वर्तमान) }} | type = [[आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघांची यादी|आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघ]] | num_members = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|१११ सदस्य]]<ref name="Members">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/about/members |title=ICC Members |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=३१ ऑक्टोबर २०१७ |archive-date=६ सप्टेंबर २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230906121413/https://www.icc-cricket.com/about/members |url-status=live}}</ref> | num_members_year = २०२६ | language = [[इंग्लिश भाषा|इंग्रजी]] | leader_title = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अध्यक्ष|अध्यक्ष]] | leader_name = [[जय शाह]]<ref>{{cite news |title=Jay Shah begins tenure as ICC Chair |url=https://www.icc-cricket.com/news/jay-shah-begins-tenure-as-icc-chair |date=१ डिसेंबर २०२४ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=७ जून २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250607044120/https://www.icc-cricket.com/news/jay-shah-begins-tenure-as-icc-chair |url-status=live}}</ref> | leader_title2 = उपाध्यक्ष | leader_name2 = इम्रान ख्वाजा | leader_title3 = सीईओ | leader_name3 = संजोग गुप्ता<ref>{{cite news |title=ICC announces Sanjog Gupta as new Chief Executive Officer |url=https://www.icc-cricket.com/news/icc-announces-sanjog-gupta-as-new-chief-executive-officer |date=१ डिसेंबर २०२५ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |archive-date=७ जुलै २०२५ |access-date=८ जुलै २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250707145033/https://www.icc-cricket.com/news/icc-announces-sanjog-gupta-as-new-chief-executive-officer |url-status=live}}</ref> | leader_title4 = महाव्यवस्थापक | leader_name4 = [[वसीम खान]]<ref>{{cite news |url=https://www.icc-cricket.com/news/wasim-khan-appointed-as-icc-general-manager-of-cricket |title=Wasim Khan appointed as ICC General Manager of Cricket |date=२२ नोव्हेंबर २०२२ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=७ डिसेंबर २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251207052121/https://www.icc-cricket.com/news/wasim-khan-appointed-as-icc-general-manager-of-cricket |url-status=live}}</ref> | budget = | budget_year = | revenue = ७५६.३ दशलक्ष [[अमेरिकन डॉलर]]<ref name="E4M2025">{{cite web |url=https://www.exchange4media.com/media-others-news/india-centric-icc-revenue-cycle-reports-543-million-surplus-in-2025-154667.html |title=India-centric ICC revenue cycle reports $543 million surplus in 2025 |publisher=Exchange4Media |access-date=३० जुलै २०२६}}</ref> | revenue_year = २०२५ | disbursements = | expenses = २१३ दशलक्ष [[अमेरिकन डॉलर]]<ref name="E4M2025"/> | expenses_year = २०२५ | awards = [[आयसीसी पुरस्कार]] | website = {{URL|https://icc-cricket.com/index}} }} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद साइडबार}} '''आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद''' ('''आयसीसी''') ही [[क्रिकेट]]ची जागतिक [[खेळांच्या प्रशासकीय संघटना|प्रशासकीय संस्था]] आहे. ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिकेच्या प्रतिनिधींनी १९०९ मध्ये "इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स" म्हणून त्याची स्थापना केली. त्याचे १९६५ मध्ये ''आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स'' असे नामकरण करण्यात आले आणि १९८७ मध्ये त्याचे सध्याचे नाव स्वीकारले गेले. आयसीसी चे मुख्यालय [[दुबई]], [[संयुक्त अरब अमिराती]] येथे आहे. आयसीसी मध्ये सध्या १०८ सदस्य राष्ट्रे आहेत: १२ [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]] खेळणारे [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी#पूर्ण सदस्य|पूर्ण सदस्य]] आणि ९६ [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी#सहयोगी सदस्य|सहयोगी सदस्य]].<ref name="members">{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/members|title=ICC Members|publisher=ICC|access-date=31 October 2017}}</ref> आयसीसी क्रिकेटच्या प्रमुख आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा, विशेषतः [[क्रिकेट विश्वचषक]], [[टी-२० विश्वचषक]] आणि [[आयसीसी विश्व कसोटी चॅम्पियनशिप]] यांच्या संघटना आणि प्रशासनासाठी जबाबदार आहे. हे सर्व मंजूर [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]], [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] आणि [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]] सामन्यांमध्ये [[पंच (क्रिकेट)|पंच]] आणि सामनाधिकारी यांची नियुक्ती करते. आयसीसी आचारसंहिता जारी करते, जे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटसाठी शिस्तीचे व्यावसायिक मानके सेट करते<ref>{{cite web|url=http://www.icc-cricket.com/icc/rules/code-of-conduct-for-players-and-officials.pdf |title=International Cricket Council – ICC Events, ICC Cricket Rankings, Live Cricket Scores |publisher=Icc-cricket.com |access-date=8 May 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070712131901/http://www.icc-cricket.com/icc/rules/code-of-conduct-for-players-and-officials.pdf |archive-date=12 July 2007 }}</ref> आणि भ्रष्टाचार आणि [[मॅच फिक्सिंग]]विरुद्ध त्याच्या [[आयसीसी भ्रष्टाचार विरोधी आणि सुरक्षा युनिट|भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा युनिटद्वारे]] कारवाईचे समन्वय साधते. आयसीसी सदस्य देशांमधील द्विपक्षीय सामन्यांवर नियंत्रण ठेवत नाही (ज्यात जागतिक कसोटी चॅम्पियनशिप फायनलच्या बाहेरील सर्व [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]] समाविष्ट आहेत) आणि ते सदस्य देशांमधील देशांतर्गत क्रिकेटवरही नियंत्रण ठेवत नाही. [[क्रिकेटचे कायदे|खेळाचे कायदे]] आयसीसी बनवत नाही किंवा बदलत नाही, जे १७८८ पासून [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब]]च्या शासनाखाली राहिले आहेत.<ref>{{Cite web|url=https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/|title=Laws|website=www.lords.org|language=en|access-date=12 July 2018|archive-date=2017-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20170630062008/https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/|url-status=dead}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अध्यक्ष|अध्यक्ष]] संचालक मंडळाचे प्रमुख असतात आणि २६ जून २०१४ रोजी, [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ|बीसीसीआय]]चे माजी अध्यक्ष [[नारायणस्वामी श्रीनिवासन]] यांना परिषदेचे पहिले अध्यक्ष म्हणून घोषित करण्यात आले.<ref>{{cite web|title=Srinivasan elected as the new Chairman of ICC from July 2014 onwards|url=http://www.jagranjosh.com/current-affairs/srinivasan-elected-as-the-new-chairman-of-icc-from-july-2014-onwards-1392007635-1|website=Jagran Prakashan|date=10 February 2014|access-date=18 August 2017|archive-date=2015-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402233930/http://www.jagranjosh.com/current-affairs/srinivasan-elected-as-the-new-chairman-of-icc-from-july-2014-onwards-1392007635-1|url-status=dead}}</ref> २०१४ मध्ये अध्यक्षपदाच्या स्थापनेनंतर आणि आयसीसीच्या घटनेत केलेल्या इतर बदलांनंतर आयसीसी अध्यक्षाची भूमिका मोठ्या प्रमाणात मानद स्थान बनली. असा दावा करण्यात आला आहे की २०१४ च्या बदलांमुळे इंग्लंड, भारत आणि ऑस्ट्रेलिया या 'बिग थ्री' राष्ट्रांना नियंत्रण देण्यात आले आहे.<ref name="Kamal Quits">{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/cricket/32144906|title=Mustafa Kamal quits as ICC president after World Cup snub|publisher=BBC Sport|date=1 April 2015|access-date=1 April 2015}}</ref> शेवटचे आयसीसी अध्यक्ष [[झहीर अब्बास]] होते,<ref name="Abbas">{{cite news|url=http://gulfnews.com/sport/cricket/pakistan/zaheer-abbas-appointed-icc-president-1.1540472 |title=Zaheer Abbas Appointed ICC President |work=[[गल्फ न्यूज]] |date=25 June 2015 |access-date=25 June 2015}}</ref> त्यांची नियुक्ती जून २०१५ मध्ये [[मुस्तफा कमाल (राजकारणी)|मुस्तफा कमाल]] यांनी एप्रिल २०१५ मध्ये राजीनामा दिल्यानंतर करण्यात आली होती. एप्रिल २०१६ मध्ये जेव्हा आयसीसी अध्यक्षपद रद्द करण्यात आले, ऑक्टोबर २०१५ मध्ये श्रीनिवासन यांची जागा घेणारे [[शशांक मनोहर]] हे आयसीसीचे पहिले स्वतंत्र निवडलेले अध्यक्ष बनले.<ref>{{Cite web|title=ICC Office Bearers|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/icc-office-bearers|access-date=2020-09-07|website=www.icc-cricket.com}}</ref> ==इतिहास== === १९०९-१९६३ - इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स === ३० नोव्हेंबर १९०७ रोजी, दक्षिण आफ्रिकन क्रिकेट असोसिएशनचे अध्यक्ष [[अबे बेली]] यांनी [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब]]चे (एमसीसी, इंग्लंड) सचिव, [[फ्रान्सिस लेसी]] यांना पत्र लिहिले. बेली यांनी 'इम्पीरियल क्रिकेट बोर्ड' स्थापन करण्याची सूचना केली. पत्रात त्यांनी सुचवले आहे की ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिका या तिन्ही सदस्यांच्या द्विपक्षीय आंतरराष्ट्रीय सामन्यांना नियंत्रित करणारे नियम आणि कायदे तयार करण्यासाठी बोर्ड जबाबदार असेल. बेलीला दक्षिण आफ्रिकेत सहभागी देशांमधील त्रिकोणी कसोटी मालिका आयोजित करायची होती. मात्र, ऑस्ट्रेलियाने ही ऑफर नाकारली. तरीही बेलीने आशा सोडली नाही. १९०९ मध्ये ऑस्ट्रेलियाच्या इंग्लंड दौऱ्यात त्यांना तीन सदस्यांना एकत्र आणण्याची संधी मिळाली. सतत लॉबिंग आणि प्रयत्नांनंतर, बेलीला यश मिळाले.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1909-1963|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=10 July 2018}}</ref> १५ जून १९०९ रोजी, [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|इंग्लंड]], [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] आणि [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिकेचे]] प्रतिनिधी [[लॉर्ड्स]] येथे भेटले आणि ''इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स''ची स्थापना केली. महिनाभरानंतर तिन्ही सदस्यांची दुसरी बैठक झाली. राष्ट्रांमध्ये नियमांवर एकमत झाले आणि पहिली तिरंगी कसोटी मालिका १९१२ मध्ये इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.<ref name=":0"/> १९२६ मध्ये, [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीज]], [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघ|न्यू झीलंड]] आणि [[भारतीय क्रिकेट संघ|भारत]] पूर्ण सदस्य म्हणून निवडले गेले आणि कसोटी खेळणाऱ्या देशांची संख्या दुप्पट होऊन सहा झाली. १९४७ मध्ये [[पाकिस्तान]]च्या स्थापनेनंतर, पाच वर्षांनंतर १९५२ मध्ये त्याला देण्यात आला, तो सातवा कसोटी खेळणारा देश बनला. मे १९६१ मध्ये दक्षिण आफ्रिकेने राष्ट्रकुल सोडले आणि त्यामुळे सदस्यत्व गमावले.<ref name=":0"/> === १९६४-१९८८ – आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स === १९६४ मध्ये, आयसीसीने कसोटी न खेळणाऱ्या देशांचा समावेश करण्याचे मान्य केले. पुढील वर्षी, आयसीसीने त्याचे नाव बदलून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स ठेवले. [[यूएस]], [[सिलोन]] आणि [[फिजी]] यांना सहयोगी, सदस्यांचा एक नवीन वर्ग म्हणून प्रवेश देण्यात आला.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1964-1988|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=12 July 2018}}</ref> १९६८ मध्ये, [[डेन्मार्क]], [[बरमुडा]], [[नेदरलँड]] आणि [[पूर्व आफ्रिका]] यांना सहयोगी म्हणून प्रवेश देण्यात आला, तर दक्षिण आफ्रिकेने अद्याप आयसीसी मध्ये पुन्हा सामील होण्यासाठी अर्ज केला नव्हता. १९६९ मध्ये आयसीसीच्या मूलभूत नियमांमध्ये सुधारणा करण्यात आली. १९७१ च्या बैठकीत विश्वचषक आयोजित करण्याची कल्पना मांडण्यात आली. १९७३ च्या बैठकीत, १९७५ मध्ये इंग्लंडमध्ये विश्वचषक खेळवण्याचा निर्णय घेण्यात आला. सहा कसोटी खेळणारे देश आणि [[पूर्व आफ्रिका]] आणि [[श्रीलंका]] यांना भाग घेण्यासाठी आमंत्रित केले होते.<ref name=":1" /> या कालावधीत नवीन सदस्य वारंवार जोडले गेले: १९७४ मध्ये, [[इस्रायल]] आणि [[सिंगापूर]] यांना सहयोगी म्हणून प्रवेश देण्यात आला. १९७६ मध्ये [[पश्चिम आफ्रिका|पश्चिम आफ्रिकेला]] सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. १९७७ मध्ये [[बांगलादेश]]ला सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. १९७८ मध्ये [[पापुआ न्यू गिनी]]ला सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेने]] पुन्हा सामील होण्यासाठी अर्ज केला, परंतु त्यांचा अर्ज फेटाळण्यात आला. १९८१ मध्ये, [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंकेला]] पूर्ण सदस्य म्हणून पदोन्नती देण्यात आली आणि त्यांनी १९८२ मध्ये त्यांची पहिली कसोटी खेळली. १९८४ मध्ये, तृतीय श्रेणी सदस्यत्व (संलग्न) सुरू करण्यात आले. [[इटली]] हा असा पहिला सदस्य होता, त्यानंतर १९८५ मध्ये [[स्वित्झर्लंड]]चा क्रमांक लागतो. १९८७ मध्ये [[बहामास]] आणि [[फ्रान्स]], त्यानंतर १९८८ मध्ये [[नेपाळ]]ला प्रवेश देण्यात आला. === १९८९-आतापर्यंत – आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद === जुलै १९८९ च्या बैठकीत, आयसीसी ने स्वतःचे नाव बदलून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद असे ठेवले आणि एमसीसी अध्यक्षाची आयसीसीचे अध्यक्ष होण्याची परंपरा आपोआप संपुष्टात आली.<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1989-present|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=23 July 2018}}</ref> १९९० मध्ये, [[यूएई]] सहयोगी म्हणून सामील झाले. १९९१ मध्ये, आयसीसी इतिहासात प्रथमच, मीटिंग [[इंग्लंड]]पासून दूर, [[मेलबर्न]], ऑस्ट्रेलिया येथे आयोजित करण्यात आली होती. [[दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णभेद|वर्णभेद]] संपल्यानंतर जुलैमध्ये [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेची]] आयसीसीचे पूर्ण सदस्य म्हणून पुन्हा निवड झाली. १९९२ मध्ये, [[झिम्बाब्वे क्रिकेट|झिम्बाब्वे]]ला नववा पूर्ण सदस्य म्हणून प्रवेश देण्यात आला. [[नामिबिया]] सहयोगी सदस्य म्हणून सामील झाले. [[ऑस्ट्रिया]], [[बेल्जियम]], [[ब्रुनेई]] आणि [[स्पेन]] हे सर्व सलग्न म्हणून सामील झाले. १९९३ मध्ये, आयसीसीचे ''मुख्य कार्यकारी पद'' तयार करण्यात आले; ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट बोर्डाचे [[डेव्हिड रिचर्ड्स (क्रिकेट प्रशासक)|डेव्हिड रिचर्ड्स]] हे या पदावर नियुक्त झालेले पहिले व्यक्ती होते. जुलैमध्ये, बार्बाडोस येथील [[क्लाइड वॉलकॉट|सर क्लाइड वॉलकॉट]], पहिले गैर-ब्रिटिश अध्यक्ष म्हणून निवडून आले. नवीन तंत्रज्ञानाच्या उदयामुळे व्हिडिओ प्लेबॅक सुविधांनी सुसज्ज असलेल्या [[तिसरा पंच (क्रिकेट)|थर्ड अंपायर]]ची ओळख झाली. १९९५ पर्यंत, कसोटी सामन्यांमध्ये रन-आऊट आणि स्टंपिंगसाठी टीव्ही रिप्ले उपलब्ध करून देण्यात आले होते, ज्यामध्ये तिसऱ्या पंचाने अनुक्रमे लाल आणि हिरव्या दिव्यासह सिग्नल आउट किंवा नॉट आउट करणे आवश्यक होते. पुढच्या वर्षी, चेंडू सीमा ओलांडला की नाही हे निर्धारित करण्यासाठी कॅमेरे वापरण्यात आले. १९९७ मध्ये झेल स्वच्छतेबाबतचे निर्णय थर्ड अंपायरकडे पाठवले जाऊ शकतात. या वर्षी [[डकवर्थ-लुईस पद्धत]], पावसाने प्रभावित झालेल्या एकदिवसीय सामन्यांमध्ये लक्ष्य समायोजित करण्याचा एक मार्ग देखील पाहिला. २००० मध्ये, [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड|बांगलादेश]]ला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे दहावे पूर्ण सदस्य म्हणून प्रवेश देण्यात आला. २००५ मध्ये, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद दुबई येथे नवीन मुख्यालयात स्थलांतरित झाली. २०१७ मध्ये, [[द ओव्हल]] येथील आयसीसी पूर्ण परिषदेच्या बैठकीत एकमताने मतदान केल्यानंतर [[अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड|अफगाणिस्तान]] आणि [[क्रिकेट आयर्लंड|आयर्लंड]] यांना आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अकरावे आणि बारावे पूर्ण सदस्य म्हणून स्वीकारण्यात आले. संलग्न सदस्यत्व देखील रद्द करण्यात आले, सर्व विद्यमान संलग्न सदस्य सहयोगी सदस्य बनले. २०१८ मध्ये, सर्व महिला टी-२० सामने महिलांच्या [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]] दर्जासाठी उंचावले गेले. २०१९ मध्ये, पुरुषांचे सर्व टी-२० सामने [[ट्वेन्टी-२० आंतरराष्ट्रीय]] दर्जाकडे नेण्यात आले. जुलै २०२२ मध्ये, [[कंबोडिया]], [[आयव्हरी कोस्ट]], आणि [[उझबेकिस्तान]] यांना आयसीसीद्वारे सहयोगी सदस्य दर्जा देण्यात आला.<ref>{{cite news |title=Three new countries receive ICC Membership status |url=https://www.icc-cricket.com/news/2690683#:~:text=The%20ICC%20awarded%20three%20new,108%20countries%2C%20including%2096%20Associates. |access-date=27 July 2022 |work=www.icc-cricket.com |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Kumar |first1=Manoj |title=Cambodia, Uzbekistan and Cote D'Ivoire receive membership status from ICC |url=https://www.crictracker.com/cambodia-uzbekistan-and-cote-divoire-receive-membership-status-from-icc/ |access-date=27 July 2022 |work=CricTracker |date=27 July 2022 |language=en}}</ref> १२ जून २०२३ रोजी, ऑस्ट्रेलियाने भारताविरुद्ध आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप विजेतेपद जिंकल्यानंतर, ओव्हल येथे अंतिम सामन्यात २०९ धावांनी, ऑस्ट्रेलियाने सर्व प्रमुख आयसीसीट्रॉफी जिंकणारा पहिला संघ बनून इतिहास रचला.{{Citation needed|date=August 2023}} == सदस्य == {{मुख्य|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी}} ===प्रादेशिक संलग्नता=== [[File:International Cricket Council members by region.svg|thumb|alt=प्रदेशानुसार आयसीसी सदस्य|आयसीसीचे प्रदेश: {{legend|#007effff|[[आशिया क्रिकेट समिती]] (एसीसी)}} {{legend|#2bff00ff|[[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] (एसीए)}} {{legend|#66ccffff|[[आयसीसी युरोप]]}} {{legend|#7b0041ff|[[आयसीसी अमेरिका]]}} {{legend|#ffff00ff|[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत]]}}]] आयसीसीच्या सदस्यांची संबंधित प्रादेशिक संस्थांद्वारे प्रशासित पाच प्रदेशांमध्ये विभागणी करण्यात आली आहे:<ref name="Str">{{cite report |url=https://saca.org.za/wp-content/uploads/2013/04/01-Structure-and-Contacts_2012_USB.pdf |title=ICC Structure |work=Cricket South Africa |date=१ एप्रिल २०१३ |access-date=१ जून २०२५}}</ref> * [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] * [[आशिया क्रिकेट समिती]] * [[आयसीसी अमेरिका]] * [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत]] * [[आयसीसी युरोप]] १९९७ मध्ये विलीन होऊन आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशनची स्थापना होण्यापूर्वी [[पूर्व आणि मध्य आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] आणि [[पश्चिम आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] या आफ्रिकेतील क्रिकेटचे व्यवस्थापन करत होत्या.<ref>{{cite news |url=https://i.imgci.com/link_to_database/ARCHIVE/CRICKET_NEWS/1998/OCT/ACA_HISTORY_01OCT1998.html |first=Cois |last=du Plooy |title=History of the Africa Cricket Association |date=१ ऑक्टोबर १९९८ |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२९ सप्टेंबर २०२२ |archive-date=२० जुलै २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230720134830/https://i.imgci.com/link_to_database/ARCHIVE/CRICKET_NEWS/1998/OCT/ACA_HISTORY_01OCT1998.html |url-status=live}}</ref> [[युरोप क्रिकेट समिती]] ही युनायटेड किंग्डम वगळता युरोपमधील क्रिकेटचे व्यवस्थापन करत होती. २००८ मध्ये तिची जागा आयसीसी युरोपने घेतली आणि नंतर २०१० मध्ये ती विसर्जित करण्यात आली.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/european-programme-for-2010-announced-616520 |title=European programme for 2010 announced |work=[[क्रिकइन्फो]] |author=Martin Williamson |date=२५ फेब्रुवारी २०१३ |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=६ डिसेंबर २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206130832/https://www.espncricinfo.com/story/european-programme-for-2010-announced-616520 |url-status=live}}</ref> === पूर्ण सदस्य === [[File:International Cricket Council members (by status) Current.svg|thumb|सदस्यत्वाच्या दर्जानुसार सध्याचे आयसीसी सदस्य:<br /> {{Color box|#ff0000|border=darkgray}} पूर्ण सदस्य<br /> {{Color box|#ff6600|border=darkgray}} [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]] दर्जा असलेले सहयोगी सदस्य<br /> {{Color box|#ff9900|border=darkgray}} सहयोगी सदस्य<br /> {{Color box|#333333|border=darkgray}} माजी किंवा निलंबित सदस्य<br /> {{Color box|#cccccc|border=darkgray}} सदस्य नसलेले]] पूर्ण सदस्यांमध्ये आयसीसीमध्ये पूर्ण मतदान हक्क असलेल्या आणि अधिकृत कसोटी सामने खेळणाऱ्या संघांच्या १२ प्रशासकीय संस्थांचा समावेश होतो.<ref name="Members"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश ! संघ ! प्रशासकीय संस्था ! पूर्ण सदस्यत्वापासून ! कसोटी दर्जापासून ! प्रदेश |- | १ | {{flag|इंग्लंड}} | [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इंग्लंड महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[इंग्लंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[इंग्लंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] | १५ जून १९०९ | १५ मार्च १८७७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २ | {{flag|ऑस्ट्रेलिया}} | [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[ऑस्ट्रेलिया १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[ऑस्ट्रेलिया १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया]] | १५ जून १९०९ | १५ मार्च १८७७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ३ | {{flag|दक्षिण आफ्रिका}} | [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट दक्षिण आफ्रिका]] | १५ जून १९०९ | १२ मार्च १८८९ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४ | {{cr|WIN}} | [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[वेस्ट इंडीज राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[वेस्ट इंडीज १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[वेस्ट इंडीज १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]] | ३१ मे १९२६ | २३ जून १९२८ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ५ | {{flag|न्यू झीलंड}} | [[न्यू झीलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[न्यू झीलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[न्यूझीलंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[न्यू झीलंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[न्यू झीलंड क्रिकेट]] | ३१ मे १९२६ | १० जानेवारी १९३० | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ६ | {{flag|भारत}} | [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[भारत १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[भारत १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]] | ३१ मे १९२६ | २५ जून १९३२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७ | {{flag|पाकिस्तान}} | [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[पाकिस्तान १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[पाकिस्तान १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] | २८ जुलै १९५२ | १६ ऑक्टोबर १९५२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८ | {{flag|श्रीलंका}} | [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[श्रीलंका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[श्रीलंका १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[श्रीलंका क्रिकेट]] | २१ जुलै १९८१ | २१ जुलै १९८१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९ | {{flag|झिम्बाब्वे}} | [[झिम्बाब्वे राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[झिम्बाब्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[झिम्बाब्वे क्रिकेट]] | ६ जुलै १९९२ | १८ ऑक्टोबर १९९२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १० | {{flag|बांगलादेश}} | [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[बांगलादेश १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[बांगलादेश १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड]] | २६ जून २००० | १० नोव्हेंबर २००० | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ११ | {{flag|आयर्लंड}} | [[आयर्लंड क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[आयर्लंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[आयर्लंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट आयर्लंड]] | २२ जून २०१७ | ११ मे २०१८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | १२ | {{flag|अफगाणिस्तान|२०१३}} | [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[अफगाणिस्तान १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] | [[अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] | २२ जून २०१७ | १४ जून २०१८ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |} === सहयोगी सदस्य === सहयोगी सदस्यांमध्ये अशा देशांतील ९९ प्रशासकीय संस्थांचा समावेश होतो, जिथे क्रिकेट सुस्थापित आणि संघटित आहे, परंतु त्यांना पूर्ण सदस्यत्व देण्यात आलेले नाही.<ref name="Members"/> यांपैकी आठ सहयोगी संघांना एकदिवसीय दर्जा आहे आणि त्यांचा [[आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी|आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी]]त समावेश आहे.<ref name="Members"/><ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |title=Team rankings, Men ODIs |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=१७ फेब्रुवारी २०२६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260217055817/https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |url-status=live}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश ! प्रशासकीय संस्था ! सहयोगी सदस्यत्वापासून ! एकदिवसीय दर्जापासून ! प्रदेश |- | १ | {{country|नेदरलँड्स}} | [[रॉयल डच क्रिकेट असोसिएशन]] | style="text-align:center;" | १९६६ | style="text-align:center;" | २०१८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २ | {{country|कॅनडा}} | [[क्रिकेट कॅनडा]] | style="text-align:center;" | १९६८ | style="text-align:center;" | २०२३ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ३ | {{country|संयुक्त अरब अमिराती}} | [[अमिराती क्रिकेट बोर्ड]] | style="text-align:center;" | १९९० | style="text-align:center;" | २०१४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४ | {{country|नामिबिया}} | [[क्रिकेट नामिबिया]] | style="text-align:center;" | १९९२ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५ | {{country|स्कॉटलंड}} | [[क्रिकेट स्कॉटलंड]] | style="text-align:center;" | १९९४ | style="text-align:center;" | २००५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६ | {{country|नेपाळ}} | [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन]] | style="text-align:center;" | १९९६ | style="text-align:center;" | २०१८ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७ | {{country|ओमान}} | [[ओमान क्रिकेट]] | style="text-align:center;" | २०१४ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८ | {{country|अमेरिका}} | [[यूएसए क्रिकेट]] | style="text-align:center;" | २०१९ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |} {{collapse top|सहयोगी देश}} {| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश<ref name="Members"/> ! संघ ! प्रशासकीय संस्था ! संलग्न सदस्यत्व{{efn|देशाला संलग्न सदस्यत्व मिळाल्याचे वर्ष. हा सहयोगी सदस्यत्वापेक्षा खालचा सदस्यत्वाचा स्तर होता. नंतर हे दोन्ही स्तर एकत्र करण्यात आले.}} ! सहयोगी सदस्यत्व ! प्रदेश |- | १ | {{country|आर्जेन्टिना}} | [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[अर्जेंटिना क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २ | {{country|ऑस्ट्रिया}} | [[ऑस्ट्रिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऑस्ट्रिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ऑस्ट्रियन क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३ | {{country|बहामास}} | [[बहामास राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बहामास क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ४ | {{country|बहरैन}} | [[बहरैन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बहरैन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बहारीन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५ | {{country|बेल्जियम}} | [[बेल्जियम राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बेल्जियम राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बेल्जियम क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९१ | २००५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६ | {{country|बेलीझ}} | [[बेलीझ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बेलीझ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बेलीझ नॅशनल क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ७ | {{country|बर्म्युडा}} | [[बर्म्युडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बर्म्युडा महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • [[बर्म्युडा राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[बर्म्युडा क्रिकेट बोर्ड]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ८ | {{country|भूतान}} | [[भूतान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[भूतान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[भूतान क्रिकेट परिषद बोर्ड]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९ | {{country|बोत्स्वाना}} | [[बोत्स्वाना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बोत्स्वाना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २००५ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १० | {{country|ब्राझील}} | [[ब्राझिल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ब्राझिल राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ब्राझिलियन क्रिकेट कॉन्फेडरेशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ११ | {{country|बल्गेरिया}} | [[बल्गेरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बल्गेरिया महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[बल्गेरियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | १२ | {{country|कंबोडिया}} | [[कंबोडिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कंबोडिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कंबोडिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २०२२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | १३ | {{country|कामेरून}} | [[कामेरून राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कामेरून राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कॅमेरून क्रिकेट फेडरेशन]] | २००७ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १४ | {{country|कॅनडा}} | [[कॅनडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कॅनडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[कॅनडा १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट कॅनडा]] | लागू नाही | १९६८ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १५ | {{country|केमन द्वीपसमूह}} | [[केमन द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[केमन द्वीपसमूह महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[केमन द्वीपसमूह क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९७ | २००२ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १६ | {{country|चिली}} | [[चिले राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[चिले राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[चिली क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १७ | {{country|चीन}} | [[चीन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[चीन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[चीनी क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | १८ | {{country|कूक द्वीपसमूह}} | [[कूक द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कूक द्वीपसमूह राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कुक द्वीपसमूह क्रिकेट असोसिएशन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | १९ | {{country|कोस्टा रिका}} | [[कोस्टा रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कोस्टा रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कोस्टा रिका क्रिकेट फेडरेशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २० | {{country|क्रोएशिया}} | [[क्रोएशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रोएशियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००१ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २१ | {{country|सायप्रस}} | [[सायप्रस राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सायप्रस क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९९ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २२ | {{country|चेक प्रजासत्ताक}} | [[चेक प्रजासत्ताक राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[चेक क्रिकेट युनियन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २३ | {{country|डेन्मार्क}} | [[डेन्मार्क राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[डेन्मार्क राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[डेन्मार्क राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[डॅनिश क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २४ | {{country|एस्टोनिया}} | [[एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[एस्टोनिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[एस्टोनियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २५ | {{country|इस्वाटिनी}} | [[इस्वाटिनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इस्वाटिनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्वातीनी क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | २६ | {{country|फॉकलंड द्वीपसमूह}} | [[फॉकलंड द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[फॉकलंड क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २७ | {{country|फिजी}} | [[फिजी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिजी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[फिजी राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट फिजी]] | लागू नाही | १९६५ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | २८ | {{country|फिनलंड}} | [[फिनलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिनलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट फिनलंड]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २९ | {{country|फ्रान्स}} | [[फ्रान्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फ्रान्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[असोसिएशन फ्रांस क्रिकेट]] | १९८७ | १९९८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३० | {{country|गांबिया}} | [[गांबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[गांबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[गॅम्बिया क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ३१ | {{country|जर्मनी}} | [[जर्मनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जर्मनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[जर्मन क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९१ | १९९९ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३२ | {{country|घाना}} | [[घाना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[घाना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[घाना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ३३ | {{country|जिब्राल्टर}} | [[जिब्राल्टर राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[जिब्राल्टर क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६९ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३४ | {{country|ग्रीस}} | [[ग्रीस राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ग्रीस राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[हेलेनिक क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३५ | {{country|गर्न्सी}} | [[गर्न्सी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[गर्न्सी महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[ग्वेर्नसे क्रिकेट बोर्ड]] | २००५ | २००८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३६ | {{country|हाँग काँग}} | [[हाँग काँग राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[हाँग काँग राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[हाँग काँग राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट हाँग काँग]] | लागू नाही | १९६९ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ३७ | {{country|हंगेरी}} | [[हंगेरी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[हंगेरियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २०१२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३८ | {{country|इंडोनेशिया}} | [[इंडोनेशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इंडोनेशिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट इंडोनेशिया]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]]/[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ३९ | {{country|इराण}} | [[इराण राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इराण महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्लामिक रिपब्लिक ऑफ इराण क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४० | {{country|आइल ऑफ मान}} | [[आईल ऑफ मान क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आईल ऑफ मान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[आयल ऑफ मॅन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४१ | {{country|इस्रायल}} | [[इस्रायल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्रायल क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४२ | {{country|इटली}} | [[इटली राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इटली राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इटालियन क्रिकेट फेडरेशन]] | १९८४ | १९९५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४३ | {{country|कोत द'ईवोआर}} | [[आयवरी कोस्ट राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[आयव्हरी कोस्ट क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४४ | {{country|जपान}} | [[जपान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जपान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[जपान राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[जपान क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८९ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]]/[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ४५ | {{country|जर्सी}} | [[जर्सी क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जर्सी महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[जर्सी क्रिकेट बोर्ड]] | २००५ | २००७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४६ | {{country|केन्या}} | [[केन्या राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[केन्या राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[केन्या राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट केन्या]] | लागू नाही | १९८१ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४७ | {{country|कुवेत}} | [[कुवेत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कुवेत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[कुवेत राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट कुवेत]] | १९९८ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४८ | {{country|लेसोथो}} | [[लेसोथो राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[लेसोथो राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[लेसोथो क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४९ | {{country|लक्झेंबर्ग}} | [[लक्झेंबर्ग राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[लक्झेंबर्ग क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ५० | {{country|मलावी}} | [[मलावी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मलावी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट मलावी]] | १९९८ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५१ | {{country|मलेशिया}} | [[मलेशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मलेशिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[मलेशिया १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[मलेशियन क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५२ | {{country|मालदीव}} | [[मालदीव राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मालदीव राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[मालदीव क्रिकेट बोर्ड]] | १९९८ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५३ | {{country|माली}} | [[माली राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[माली राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मालियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००५ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५४ | {{country|माल्टा}} | [[माल्टा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[माल्टा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[माल्टा क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ५५ | {{country|मॉरिशस}} | [[मॉरिशस क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मॉरिशस क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२६ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५६ | {{country|मेक्सिको}} | [[मेक्सिको राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मेक्सिको राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मेक्सिको क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ५७ | {{country|मंगोलिया}} | [[मंगोलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मंगोलिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २०२१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५८ | {{country|मोझांबिक}} | [[मोझांबिक राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मोझांबिक राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[मोझांबिकन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५९ | {{country|म्यानमार}} | [[म्यानमार राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[म्यानमार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[म्यानमार क्रिकेट फेडरेशन]] | २००६ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६० | {{country|नामिबिया}} | [[नामिबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नामिबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नामिबिया राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट नामिबिया]] | लागू नाही | १९९२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ६१ | {{country|नेपाळ}} | [[नेपाळ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नेपाळ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नेपाळ राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८८ | १९९६ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६२ | {{country|नेदरलँड्स}} | [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[रॉयल डच क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६३ | {{country|नायजेरिया}} | [[नायजेरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नायजेरिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नायजेरिया राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २००२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ६४ | {{country|नॉर्वे}} | [[नॉर्वे राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नॉर्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[नॉर्वेजियन क्रिकेट बोर्ड]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६५ | {{country|ओमान}} | [[ओमान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ओमान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[ओमान क्रिकेट]] | २००० | २०१४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६६ | {{country|पनामा}} | [[पनामा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पनामा क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ६७ | {{country|पापुआ न्यू गिनी}} | [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट पीएनजी]] | लागू नाही | १९७३ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ६८ | {{country|पेरू}} | [[पेरू राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पेरू राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पेरू क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ६९ | {{country|फिलिपिन्स}} | [[फिलिपिन्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिलिपिन्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[फिलिपाइन्स क्रिकेट असोसिएशन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ७० | {{country|पोर्तुगाल}} | [[पोर्तुगाल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पोर्तुगीज क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९६ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७१ | {{country|कतार}} | [[कतार राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कतार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[कतार क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९९ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७२ | {{country|रोमेनिया}} | [[रोमेनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[रोमेनिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट रोमानिया]] | २०१३ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७३ | {{country|रवांडा}} | [[ऱ्वांडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऱ्वांडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[रवांडा क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ७४ | {{country|सेंट हेलेना}} | [[सेंट हेलेना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सेंट हेलेना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ७५ | {{country|सामोआ}} | [[सामोआ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सामो‌आ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सामोआ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटना]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ७६ | {{country|सौदी अरेबिया}} | [[सौदी अरेबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सौदी अरेबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सौदी अरेबिया क्रिकेट फेडरेशन]] | २००३ | २०१६ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७७ | {{country|स्कॉटलंड}} | [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट स्कॉटलंड]] | लागू नाही | १९९४ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७८ | {{country|सर्बिया}} | [[सर्बिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सर्बिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सर्बियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २०१५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७९ | {{country|सेशेल्स}} | [[सेशेल्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सेशेल्स क्रिकेट असोसिएशन]] | २०१० | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ८० | {{country|सियेरा लिओन}} | [[सियेरा लिओन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सियेरा लिओन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सिएरा लिओन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ८१ | {{country|सिंगापूर}} | [[सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सिंगापूर राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सिंगापूर क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८२ | {{country|स्लोव्हेनिया}} | [[स्लोव्हेनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[स्लोव्हेनियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८३ | {{country|दक्षिण कोरिया}} | [[दक्षिण कोरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[दक्षिण कोरिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कोरिया क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ८४ | {{country|स्पेन}} | [[स्पेन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्पेन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट स्पेन]] | १९९२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८५ | {{country|सुरिनाम}} | [[सुरिनाम राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सुरीनाम क्रिकेट बोर्ड]] | २००२ | २०११ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ८६ | {{country|स्वीडन}} | [[स्वीडन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्वीडन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[स्वीडिश क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९७ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८७ | {{country|स्वित्झर्लंड}} | [[स्वित्झर्लंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट स्वित्झर्लंड]] | १९८५{{efn|स्वित्झर्लंडला १९८५ मध्ये सदस्यत्व देण्यात आले होते, परंतु २०१२ मध्ये त्याला आयसीसीमधून वगळण्यात आले.<ref>{{cite news |url=https://www.cricketswitzerland.ch/news/2012/2012-icc-expel-switzerland/ |title=ICC expel Switzerland |publisher=Cricket Switzerland |date=२०१२ |access-date=२२ जुलै २०२० |archive-date=२२ जुलै २०२० |archive-url=https://web.archive.org/web/20200722114058/https://www.cricketswitzerland.ch/news/2012/2012-icc-expel-switzerland/ |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cricketcountry.com/articles/when-switzerland-became-first-country-to-have-icc-affiliate-status-revoked-149260 |title=When Switzerland became the first country to have its ICC affiliate status revoked |publisher=Cricket Country |date=२६ जून २०१६ |access-date=२२ जुलै २०२०}}</ref> त्यानंतर जुलै २०२१ मध्ये स्वित्झर्लंडला पुन्हा सदस्यत्व देण्यात आले.<ref name="ICC-July21">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/2190752 |title=Get to know the ICC's three newest Members |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१८ जुलै २०२१ |archive-date=१८ जुलै २०२१ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718123143/https://www.icc-cricket.com/news/2190752 |url-status=live}}</ref>}} | २०२१ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८८ | {{country|ताजिकिस्तान}} | [[ताजिकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ताजिकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ताजिकिस्तान क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८९ | {{country|टांझानिया}} | [[टांझानिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[टांझानिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[टांझानिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २००१ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ९० | {{country|थायलंड}} | [[थायलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[थायलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट असोसिएशन ऑफ थायलंड]] | १९९५ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९१ | {{country|पूर्व तिमोर}} | [[पूर्व तिमोर क्रिकेट संघ|पुरुष]] • महिला • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | पूर्व तिमोर क्रिकेट महासंघ | लागू नाही | २०२५ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ९२ | {{country|तुर्की}} | [[तुर्की राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[तुर्की राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट तुर्की]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ९३ | {{country|टर्क्स आणि कैकास द्वीपसमूह}} | [[टर्क आणि कैकोस द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[तुर्क आणि कैकोस क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ९४ | {{country|युगांडा}} | [[युगांडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[युगांडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[युगांडा राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[युगांडा क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९९८ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ९५ | {{country|संयुक्त अरब अमिराती}} | [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[अमिराती क्रिकेट बोर्ड]] | १९८९ | १९९० | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९६ | {{country|अमेरिका}} | [[युनायटेड स्टेट्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[अमेरिका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[यूएसए क्रिकेट]] | लागू नाही | १९६५{{efn|अमेरिकेला १९६५ मध्ये [[युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका क्रिकेट असोसिएशन]]च्या प्रशासनाखाली सहयोगी सदस्यत्व देण्यात आले होते. त्या संस्थेला सप्टेंबर २०१७ मध्ये आयसीसीमधून वगळण्यात आले. यूएसए क्रिकेटला जानेवारी २०१९ मध्ये सदस्यत्व देण्यात आले.}}<br />२०१९ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ९७ | {{country|उझबेकिस्तान}} | [[उझबेकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[उझबेकिस्तान क्रिकेट महासंघ]] | लागू नाही | २०२२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९८ | {{country|व्हानुआतू}} | [[व्हानुआतू राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[व्हानुआतू राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[वानुआटू क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९५ | २००९ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ९९ | {{country|झांबिया}} | [[झांबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[झांबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[झांबिया क्रिकेट युनियन]] | लागू नाही | २०२५ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |} {{cob}} ==स्थान== [[Image:ICC Dubai 1.jpg|thumb|200px|right|[[दुबई]] मधील आयसीसी कार्यालय]] त्याच्या निर्मितीपासून, आयसीसीचे [[लॉर्ड्स क्रिकेट ग्राउंड]] हे त्याचे घर होते आणि १९९३ मध्ये त्याचे कार्यालय मैदानाच्या नर्सरीच्या शेवटी असलेल्या "क्लॉक टॉवर" इमारतीत हलवले. एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटच्या विश्वचषकाच्या हक्कांचे व्यावसायिक शोषण करून स्वतंत्रपणे चालवल्या जाणाऱ्या आयसीसीला सुरुवातीला निधी दिला गेला. सर्व सदस्य देशांचे युनायटेड किंगडमसोबत दुहेरी-कर करार नसल्यामुळे, आयसीसी डेव्हलपमेंट (इंटरनॅशनल) प्रा.लि, यूके बाहेर आयडीआय म्हणून ओळखले जाते. हे जानेवारी १९९४ मध्ये स्थापित केले गेले आणि मोनॅको येथे आधारित होते. बाकी नव्वदच्या दशकात आयडीआयचा कारभार हा माफक कारभार होता. परंतु २००१ ते २००८ पर्यंतच्या सर्व आयसीसी इव्हेंट्सच्या अधिकारांच्या बंडलच्या वाटाघाटीमुळे, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट आणि आयसीसी सदस्य देशांना उपलब्ध महसूल मोठ्या प्रमाणात वाढला. यामुळे मोनॅकोमध्ये आयडीआयद्वारे नियुक्त व्यावसायिक कर्मचाऱ्यांच्या संख्येत वाढ झाली. लॉर्ड्सवर राहिलेल्या कौन्सिलच्या क्रिकेट प्रशासकांना मोनॅकोमधील त्यांच्या व्यावसायिक सहकाऱ्यांपासून वेगळे करण्यात आले याचाही तोटा झाला. परिषदेने त्यांच्या व्यावसायिक उत्पन्नाचे करापासून संरक्षण करताना त्यांचे सर्व कर्मचारी एकाच कार्यालयात एकत्र आणण्याचे मार्ग शोधण्याचा निर्णय घेतला. लॉर्ड्स येथे राहण्याच्या पर्यायाची चौकशी करण्यात आली आणि स्पोर्ट इंग्लंडच्या माध्यमातून ब्रिटिश सरकारला विनंती करण्यात आली की, आयसीसीला त्यांचे सर्व कर्मचारी (व्यावसायिक बाबींवर काम करणाऱ्यांसह) लंडनमध्ये ठेवण्याची परवानगी द्यावी - परंतु त्याच्या व्यावसायिक उत्पन्नावर कॉर्पोरेशन कर यूकेला पैसे देण्यापासून विशेष सूट देण्यात यावी. ब्रिटिश सरकार एक उदाहरण तयार करण्यास तयार नव्हते आणि ही विनंती मान्य करणार नाही. परिणामी, आयसीसीने इतर ठिकाणांची तपासणी केली आणि अखेरीस [[संयुक्त अरब अमिराती]]मधील [[दुबई]] शहरात स्थायिक झाले. ब्रिटिश व्हर्जिन आयलंडमध्येही आयसीसी नोंदणीकृत आहे. ऑगस्ट २००५ मध्ये, आयसीसीने त्यांची कार्यालये दुबईला हलवली आणि त्यानंतर लॉर्ड्स आणि मोनॅको येथील कार्यालये बंद केली. आयसीसीच्या कार्यकारी मंडळाने बाजूने ११-१ मत दिल्यानंतर दुबईला हलविण्यात आले.<ref>{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/cricket/4326601.stm | work=BBC News | title=Cricket chiefs move base to Dubai | date=7 March 2005}}</ref> आयसीसीच्या दुबईला जाण्याचा मुख्य चालक त्याच्या मुख्य कर्मचाऱ्यांना एकाच कर-कार्यक्षम ठिकाणी एकत्र आणण्याची इच्छा होती, तर दुय्यम कारण म्हणजे आयसीसीच्या जवळ कार्यालये हलवण्याची इच्छा. लॉर्ड्स हे तार्किक ठिकाण होते जेव्हा आयसीसीचे व्यवस्थापन मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब (एमसीसी) द्वारे केले जात होते (१९९३ पर्यंत अशी परिस्थिती होती). परंतु जागतिक क्रिकेटमध्ये भारत आणि पाकिस्तानच्या वाढत्या सामर्थ्याने ब्रिटिश खाजगी सदस्यांच्या क्लबने (एमसीसी) आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटवर सतत नियंत्रण ठेवणे अनाक्रोनिक आणि टिकाऊ बनवले आहे. १९९३ मध्ये झालेल्या बदलांचा आणि सुधारणांचा थेट परिणाम म्हणजे लॉर्ड्सपासून अधिक तटस्थ ठिकाणी जाणे.<ref>{{cite web|url=http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/GD23Df05.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20050422140355/http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/GD23Df05.html|url-status=unfit|archive-date=22 April 2005|title= Cricket's home moves closer to the money|work=[[एशिया टाइम्स ऑनलाइन]]| date=23 April 2005|access-date=18 August 2017}}</ref> ==उत्पन्नाची निर्मिती== आयसीसी आयोजीत केलेल्या स्पर्धांमधून उत्पन्न मिळवते, प्रामुख्याने [[क्रिकेट विश्वचषक]], आणि त्या उत्पन्नातील बहुतांश भाग ते सदस्यांना वितरीत करते. २००७ आणि २०१५ दरम्यान वर्ल्ड कपचे प्रायोजकत्व आणि दूरचित्रवाणी अधिकार यूएस$१.६ अब्जाहून अधिक कमावले, जे आतापर्यंत आयसीसीचे मुख्य उत्पन्नाचे स्रोत होते.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/current/story/271994.html |title=ICC rights go to ESPN-Star|publisher=[[ईएसपीएन]] | work=[[क्रिकइन्फो]]|date= 9 December 2006|access-date=8 May 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/276853.html |title=ICC set to cash in on sponsorship rights |publisher=[[ईएसपीएन]] | work=[[क्रिकइन्फो]] |date= 18 January 2007|access-date=8 May 2011}}</ref> ३१ डिसेंबर २००७ पर्यंतच्या नऊ महिन्यांच्या लेखा कालावधीत आयसीसीचे परिचालन उत्पन्न $१२.६६ दशलक्ष होते, मुख्यत्वे सदस्य सदस्यता आणि प्रायोजकत्वातून. याउलट, इव्हेंटचे उत्पन्न यूएस$२८५.८७ दशलक्ष होते, ज्यात २००७ विश्वचषकातील $२३९ दशलक्ष समाविष्ट होते. या कालावधीत $६.६९५ दशलक्ष गुंतवणुकीचे उत्पन्न देखील होते. २०२२ मध्ये आयसीसीने निव्वळ उत्पन्न म्हणून यूएस$२०८,३७५,००० उत्पन्न केले.<ref>[https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2023/05/10/87728b20-b1ea-469d-871b-f42d5bfee10f/ICC-Consolidated-Financial-Statements-2022.pdf THE INTERNATIONAL CRICKET COUNCIL LIMITED AND ITS SUBSIDIARIES, CONSOLIDATED FINANCIAL STATEMENTS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230517210125/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2023/05/10/87728b20-b1ea-469d-871b-f42d5bfee10f/ICC-Consolidated-Financial-Statements-2022.pdf |date=2023-05-17 }} 31 December 2022</ref> आयसीसीकडे द्विपक्षीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामन्यांमधून ([[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]], [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] आणि [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]]) कोणतेही उत्पन्न नाही, जे बहुतेक आंतरराष्ट्रीय खेळाचे वेळापत्रक बनवतात, कारण ते त्याच्या सदस्यांच्या मालकीचे आणि चालवतात. विश्वचषकातील कमाई वाढवण्यासाठी त्याने इतर नवीन कार्यक्रम तयार करण्याचा प्रयत्न केला आहे. यामध्ये २००५ मध्ये ऑस्ट्रेलियामध्ये खेळलेल्या [[आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] आणि [[आयसीसी सुपर सीरिज]]चा समावेश आहे. मात्र, या स्पर्धांना आयसीसीच्या अपेक्षेप्रमाणे यश मिळालेले नाही. सुपर सिरीजला मोठ्या प्रमाणावर अपयश म्हणून पाहिले गेले आणि त्याची पुनरावृत्ती होण्याची अपेक्षा नाही आणि भारताने २००६ मध्ये चॅम्पियन्स ट्रॉफी रद्द करण्याची मागणी केली.<ref>{{cite news| url=http://www.theage.com.au/news/cricket/biggest-player-in-the-game-flexes-muscle/2006/01/06/1136387626870.html | location=Melbourne | work=[[The Age]] | title=Biggest player in the game flexes muscle | date=7 January 2006}}</ref> चॅम्पियन्स ट्रॉफी २००४ इव्हेंटचा उल्लेख विस्डेन २००५ मध्ये संपादकाने "टूर्नामेंटचा टर्की" आणि "फियास्को" म्हणून केला होता; २००६ च्या कार्यक्रमाला नवीन स्वरूपामुळे मोठे यश म्हणून पाहिले जात असले तरी.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/267074.html |title=ICC President thanks India for "outstanding" ICC Champions Trophy | author=Murgatroyd, Brian / ICC|publisher=ESPN | work=Cricinfo |date= 6 November 2006|access-date=18 August 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/267074.html |title=When the cricket did all the talking |publisher=ESPN | work=Cricinfo |date= 7 November 2006|access-date=18 August 2017}}</ref> [[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२००७ मध्ये]] पहिल्यांदा खेळला गेलेला [[आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०]] यशस्वी ठरला. आयसीसीची सध्याची योजना दरवर्षी आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा आयोजित करणे आहे, ज्यामध्ये सम संख्येच्या वर्षांत खेळला जाणारा ट्वेंटी-२० विश्वचषक, [[उन्हाळी ऑलिम्पिक खेळ|ऑलिम्पिक खेळांच्या]] आदल्या वर्षी होणारा विश्वचषक आणि सायकलच्या उर्वरित वर्षात आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी आयोजित केली जाईल. हे चक्र [[२०१० आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२०१०]] मध्ये सुरू झाले, [[२००९ आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२००९]] स्पर्धेच्या एका वर्षानंतर. ==स्पर्धा आणि विजेते== {{हेसुद्धा पाहा|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} ===आयसीसी स्पर्धा=== [[File:ICC Cricket World Cup Trophy.jpg|thumb|[[क्रिकेट विश्वचषक]] ट्रॉफी]] {|class="wikitable" style="text-align:left;" style="font-size: 90%" !स्पर्धा !स्वरूप !{{tooltip|स्पर्धा|आयोजित झालेल्या आवृत्त्यांची संख्या}} !सद्य विजेता !सर्वाधिक विजेतेपदे !पहिली !शेवटची !पुढील |- ! colspan=8|पुरुष |- |[[क्रिकेट विश्वचषक]]<ref name="WC">{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/list-of-all-the-odi-world-cup-winners-till-date-1746182528-1|title=World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२ मार्च २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260302042038/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/list-of-all-the-odi-world-cup-winners-till-date-1746182528-1|url-status=live}}</ref> |[[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]] |१३ |{{Cr|AUS}} |{{Cr|AUS}} (६) |[[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]] |[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] |[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]] |- |[[आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|चॅम्पियन्स चषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-series-results/icc-champions-trophy-icc-knockout-44|title=Series results For ICC Champions Trophy (ICC Knock Out)|work=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१ जून २०२५|archive-date=२८ फेब्रुवारी २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250228133226/https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-series-results/icc-champions-trophy-icc-knockout-44|url-status=live}}</ref> |[[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]] |८{{efn|name=CT|१९९८ आणि २००० मधील पहिल्या दोन आवृत्त्यांमध्ये ही स्पर्धा आयसीसी नॉकआउट ट्रॉफी म्हणून ओळखली जात होती.}} |{{Cr|IND}} |{{Cr|IND}} (३) |[[१९९८ विल्स आंतरराष्ट्रीय चषक|१९९८]] |[[२०२५ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२०२५]] |[[२०२९ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२०२९]] |- |[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|टी२० विश्वचषक]]<ref name="WC"/> |[[आंतरराष्ट्रीय टी२०|टी२०आ]] |१०{{efn|name=T20WC|२००७ ते २०१६ या कालावधीत ही स्पर्धा आयसीसी वर्ल्ड टी२० म्हणून ओळखली जात होती आणि २०१८ मध्ये तिचे नाव पुरुष टी२० विश्वचषक असे करण्यात आले.}} |{{Cr|IND}} |{{Cr|IND}} (३) |[[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००७]] |[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]] |[[२०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२८]] |- |[[आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/world-test-championship-winners-list-1741691620-1|title=World Test Championship Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=१७ फेब्रुवारी २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260217163735/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/world-test-championship-winners-list-1741691620-1|url-status=live}}</ref> |[[कसोटी क्रिकेट|कसोटी]] |३ |{{Cr|RSA}} |{{Cr|AUS}} (१), {{Cr|NZL}} (१), {{Cr|RSA}} (१) |[[२०१९-२०२१ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२१]] |[[२०२३-२०२५ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२५]] |[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२७]] |- ! colspan=8|महिला |- |[[महिला क्रिकेट विश्वचषक|क्रिकेट विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-odi-world-cup-winners-list-1973-to-2025-1820002973-1|title=Women's ODI World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=८ मार्च २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308192019/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-odi-world-cup-winners-list-1973-to-2025-1820002973-1|url-status=live}}</ref> |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|मएदिआ]] |१३ |{{Crw|IND}} |{{Crw|AUS}} (७) |[[१९७३ महिला क्रिकेट विश्वचषक|१९७३]] |[[२०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषक|२०२५]] |[[२०२९ महिला क्रिकेट विश्वचषक|२०२९]] |- |[[आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|टी२० विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-t20-world-cup-winners-list-1729340572-1|title=Women's T20I World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२ मार्च २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260302232404/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-t20-world-cup-winners-list-1729340572-1|url-status=live}}</ref> |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |१०{{efn|name=WT20WC|२००९ ते २०१८ या कालावधीत ही स्पर्धा आयसीसी महिला वर्ल्ड टी२० म्हणून ओळखली जात होती आणि २०२० मध्ये तिचे नाव महिला टी२० विश्वचषक असे करण्यात आले.}} |{{Crw|AUS}} |{{Crw|AUS}} (७) |[[२००९ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२००९]] |[[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६]] |[[आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२८]] |- |[[आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक|चॅम्पियन्स चषक]]<ref>{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/icc-womens-champions-trophy-sri-lanka-ftp-2627995-2024-11-04|title=ICC introduces Women's Champions Trophy, Sri Lanka to host first edition in 2027|date=४ नोव्हेंबर २०२४|access-date=१ जून २०२५|work=[[India Today]]|archive-date=२५ जुलै २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250725045700/https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/icc-womens-champions-trophy-sri-lanka-ftp-2627995-2024-11-04|url-status=live}}</ref> |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |{{n/a}} |{{n/a}} |{{n/a}} |{{n/a}} |{{n/a}} |[[२०२७ आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक|२०२७]] |- ! colspan=8|१९ वर्षांखालील |- |[[१९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक|१९ वर्षांखालील पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/under-19-world-cup-winners-list-1820006147-1|title=U19 Men's World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२८ फेब्रुवारी २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260228183718/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/under-19-world-cup-winners-list-1820006147-1|url-status=live}}</ref> |[[मर्यादित षटकांचे क्रिकेट|युवा एकदिवसीय]] |१६ |{{Cr19|IND}} |{{Cr19|IND}} (६) |[[१९८८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक|१९८८]] |[[२०२६ १९-वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]] |[[२०२८ १९ वर्षांखालील पुरुष क्रिकेट विश्वचषक|२०२८]] |- |[[१९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://sports.ndtv.com/webstories/sports/u19-womens-t20-world-cup-winners-full-list-32199|title=U19 Women's T20 World Cup Winners|work=[[NDTV]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२३ मे २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250523151014/https://sports.ndtv.com/webstories/sports/u19-womens-t20-world-cup-winners-full-list-32199|url-status=live}}</ref> |[[मर्यादित षटकांचे क्रिकेट|युवा टी२०आ]] |२ |{{Crw19|IND}} |{{Crw19|IND}} (२) |[[२०२३ आयसीसी १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक|२०२३]] |[[२०२५ आयसीसी १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक|२०२५]] |[[२०२७ आयसीसी १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक|२०२७]] |} ===पात्रता स्पर्धा=== आयसीसी विविध आंतरराष्ट्रीय प्रमुख स्पर्धांसाठी पात्रता स्पर्धांचे आयोजन करते. {|class="wikitable" style="text-align:left;" style="font-size: 90%" |+ !स्वरूप !एकदिवसीय !टी२०आ |- |पुरुष |[[आयसीसी विश्वचषक पात्रता सामने]] |[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा]] |- | rowspan="2" |महिला |[[महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] | rowspan="2" |[[महिला टी२० विश्वचषक पात्रता]] |- |[[आयसीसी महिला चॅम्पियनशिप]] |} [[पदोन्नती आणि पदावनती]] असलेली दोन-स्तरीय लीग प्रणाली अस्तित्वात आहे, ज्यामध्ये सर्वोत्तम कामगिरी करणारे संघ [[आयसीसी विश्वचषक पात्रता सामने|क्रिकेट विश्वचषक पात्रता स्पर्धेसाठी]] पात्र ठरतात.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/new-qualification-pathway-for-14-team-2027-mens-odi-world-cup-approved-1289712|title=Qualification pathway for 14-team 2027 men's ODI World Cup approved|date=२० ऑक्टोबर २०१८|access-date=१ जून २०२५|work=[[क्रिकइन्फो]]|archive-date=१५ ऑगस्ट २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815181527/https://www.espncricinfo.com/story/new-qualification-pathway-for-14-team-2027-mens-odi-world-cup-approved-1289712|url-status=live}}</ref> यापूर्वी ही तीन-स्तरीय प्रणाली होती आणि [[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग]] हा तिचा सर्वोच्च स्तर होता. २०२७ विश्वचषकाच्या पात्रता प्रक्रियेसाठी ही सुपर लीग रद्द करण्यात आली.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/new-qualification-pathway-for-icc-mens-cricket-world-cup-approved|title=New qualification pathway for ICC Men's Cricket World Cup approved|date=२० ऑक्टोबर २०१८|access-date=१ जून २०२५|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]}}</ref> {|class="wikitable" style="text-align:left;" style="font-size: 90%" !स्तर !लीग !संघ !सद्य आवृत्ती |- |१ |[[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] |८ |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २|२०२४-२०२६]] |- |२ |[[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग]] |१२ |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग|२०२४-२०२६]] |} == नियम आणि नियमन == आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळण्याच्या परिस्थिती, गोलंदाजी पुनरावलोकने आणि इतर आयसीसी नियमांचे निरीक्षण करते. आयसीसी कडे क्रिकेटच्या कायद्यांचा कॉपीराइट नाही: फक्त [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब|एमसीसी]] [[क्रिकेटचे कायदे|कायदे]] बदलू शकतात, जरी हे सहसा खेळाच्या जागतिक प्रशासकीय मंडळाशी सल्लामसलत करून केले जाते.{{Citation needed|date=September 2021}} आयसीसी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटसाठी खेळण्याच्या परिस्थितीचा एक संच राखते ज्यात कायद्यांमध्ये किरकोळ सुधारणा केल्या जातात. त्यांच्याकडे एक "आचारसंहिता" देखील आहे ज्याचे आंतरराष्ट्रीय सामन्यांमधील संघ आणि खेळाडूंनी पालन करणे आवश्यक आहे. या संहितेचे उल्लंघन झाल्यास आयसीसी प्रतिबंध लागू करू शकते, सामान्यतः दंड. २००८ मध्ये आयसीसीने खेळाडूंवर १९ दंड ठोठावले होते. आयसीसी ने खेळण्याच्या स्थितीतील बदलांची घोषणा केली.<ref>{{Cite web |title=ICC announces changes to Playing Conditions |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/3345813 |access-date=2023-07-04 |website=www.icc-cricket.com |language=en}}</ref> ==पंच आणि सामनाधिकारी== आयसीसी आंतरराष्ट्रीय [[पंच (क्रिकेट)|पंच]] आणि सामनाधिकारी नियुक्त करते जे सर्व मंजूर कसोटी सामने, एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय आणि ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय सामन्यात काम करतात. आयसीसी पंचांचे तीन पॅनेल चालवते: [[आयसीसी पंचांचे एलिट पॅनेल|एलिट पॅनेल]], [[पंच आणि सामनाधिकारी आंतरराष्ट्रीय पॅनेल|आंतरराष्ट्रीय पॅनेल]], [[आयसीसी असोसिएट्स आणि एफिलिएट्स अंपायर पॅनल|सहयोगी आणि संलग्न पॅनेल]]. मार्च २०१२ पर्यंत, एलिट पॅनेलमध्ये बारा पंचांचा समावेश होता. सिद्धांतानुसार, एलिट पॅनेलचे दोन पंच प्रत्येक कसोटी सामन्यात अंपायर करतात, तर एक एलिट पॅनेल अंपायर आंतरराष्ट्रीय पॅनेलच्या एका पंचासह एकदिवसीय सामन्यांमध्ये उभा असतो. सरावात, आंतरराष्ट्रीय पॅनेलचे सदस्य अधूनमधून कसोटी सामन्यांमध्ये उभे राहतात, कारण ते कसोटी स्तरावर सामना करू शकतात की नाही आणि त्यांना एलिट पॅनेलमध्ये स्थान मिळावे की नाही हे पाहण्याची ही एक उत्तम चांगली संधी मानली जाते. एलिट पॅनेलचे सदस्य हे आयसीसीचे पूर्ण-वेळ कर्मचारी आहेत, जरी ते अजूनही, अगदी अधूनमधून, त्यांच्या राहत्या देशात [[प्रथम श्रेणी क्रिकेट]] पंच करतात. एलिट अंपायर्ससाठी सरासरी वार्षिक कामकाजाचे वेळापत्रक ८-१० कसोटी सामने आणि १०-१५ एकदिवसीय, संभाव्य ऑन-फिल्ड वर्कलोड प्रति वर्ष ७५ दिवस, तसेच प्रवास आणि तयारीचा वेळ आहे.<ref>{{cite web|title=Match officials|url=http://www.icc-cricket.com/about/42/match-officials|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131003001326/http://www.icc-cricket.com/about/42/match-officials|archive-date=3 October 2013}}</ref> आंतरराष्ट्रीय पॅनेल हे दहा कसोटी खेळणाऱ्या क्रिकेट बोर्डांपैकी प्रत्येकी नामनिर्देशित अधिकाऱ्यांचे बनलेले आहे. पॅनेलचे सदस्य त्यांच्या मायदेशातील एकदिवसीय सामन्यांमध्ये काम करतात आणि एलिट पॅनेलला क्रिकेट कॅलेंडरमधील सर्वोच्च वेळेत मदत करतात जेव्हा त्यांना परदेशी वनडे आणि कसोटी सामन्यांसाठी नियुक्त केले जाऊ शकते. आंतरराष्ट्रीय पॅनेलचे सदस्य परदेशातील अंपायरिंग असाइनमेंट जसे की आयसीसी अंडर १९ क्रिकेट विश्वचषक त्यांच्या परदेशातील परिस्थितीबद्दलचे ज्ञान आणि समज सुधारण्यासाठी आणि त्यांना एलिट पॅनेलमध्ये संभाव्य पदोन्नतीसाठी तयार करण्यात मदत करण्यासाठी देखील करतात. यातील काही पंच क्रिकेट विश्वचषकातही काम करतात. प्रत्येक कसोटी क्रिकेट बोर्ड एका "थर्ड अंपायर" ची नियुक्ती करते ज्याला काही ठराविक ऑन-फिल्ड निर्णयांचे त्वरित दूरचित्रवाणी रिप्लेद्वारे पुनरावलोकन करण्यासाठी बोलावले जाऊ शकते. सर्व तिसरे पंच हे त्यांच्या स्वतःच्या देशात प्रथम श्रेणीचे पंच आहेत, आणि या भूमिकेला आंतरराष्ट्रीय पॅनेल आणि नंतर एलिट पॅनेलमध्ये एक पाऊल म्हणून पाहिले जाते.<ref>{{cite web|title=Emirates International Panel of ICC Umpires|url=http://www.icc-cricket.com/about/88/match-officials/emirates-international-panel-of-icc-umpires|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304044124/http://www.icc-cricket.com/about/88/match-officials/emirates-international-panel-of-icc-umpires|archive-date=4 March 2016}}</ref> जून २००६ मध्ये आयसीसी सहयोगी आणि संलग्न आंतरराष्ट्रीय पंच पॅनेलची स्थापना करण्यात आली. २००५ मध्ये तयार करण्यात आलेल्या आयसीसी असोसिएट आणि एफिलिएट इंटरनॅशनल अंपायर्स पॅनेलला मागे टाकले आणि पाच आयसीसी डेव्हलपमेंट प्रोग्राम प्रादेशिक पंच पॅनेलमधून प्रत्येक निवडीसह, नॉन-टेस्ट न खेळणाऱ्या सदस्यांमधील पंचांसाठी शिखर म्हणून काम करते. असोसिएट आणि एफिलिएट इंटरनॅशनल अंपायर पॅनलचे सदस्य आयसीसी असोसिएट सदस्य, आयसीसी इंटरकॉन्टिनेंटल कप सामने आणि इतर सहयोगी आणि संलग्न स्पर्धांचा समावेश असलेल्या एकदिवसीय सामन्यांसाठी नियुक्तीसाठी पात्र आहेत. आयसीसी अंडर-१९ क्रिकेट विश्वचषकासह इतर आयसीसी स्पर्धांसाठीही उच्च कामगिरी करणाऱ्या पंचांचा विचार केला जाऊ शकतो आणि त्यांना आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी आणि आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेत सहभागी होण्यासाठी आमंत्रित केले जाऊ शकते.<ref>{{cite web|title=ICC Associate and Affiliate International Umpires Panel|url=http://www.icc-cricket.com/about/89/match-officials/icc-associate-and-affiliate-international-umpires-panel|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160602070629/http://www.icc-cricket.com/about/89/match-officials/icc-associate-and-affiliate-international-umpires-panel|archive-date=2 June 2016}}</ref> एक [[आयसीसी मॅच रेफरींचे एलिट पॅनेल]] देखील आहे जे सर्व कसोटी आणि एकदिवसीय सामन्यांमध्ये आयसीसीचे स्वतंत्र प्रतिनिधी म्हणून काम करतात. जानेवारी २००९ पर्यंत, त्याचे ६ सदस्य होते, ते सर्व अत्यंत अनुभवी माजी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू होते. पंचांना खेळाडू किंवा अधिकाऱ्यांची तक्रार करण्याचा अधिकार नसतो (जे पंचांना करावे लागते), परंतु ते आयसीसीच्या आचारसंहितेनुसार सुनावणी घेण्यास आणि सामन्यांमध्ये आवश्यकतेनुसार दंड आकारण्यासाठी, अधिकृत फटकारण्यापर्यंत जबाबदार असतात. निर्णयांवर अपील केले जाऊ शकते, परंतु बहुतेक प्रकरणांमध्ये मूळ निर्णय कायम ठेवला जातो. बीसीसीआयच्या विरोधामुळे पंचांच्या निर्णय पुनरावलोकन प्रणालीच्या सार्वत्रिक वापरावर - जून २०१२ पर्यंत - क्रिकेट खेळणाऱ्या राष्ट्रांमध्ये एकमत साधण्यात परिषद अपयशी ठरली. खेळणाऱ्या देशांच्या परस्पर कराराच्या अधीन राहून ते लागू केले जाईल.<ref>{{cite news| url= http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-27/top-stories/32440276_1_drs-ball-tracking-icc-executive-board| archive-url= https://archive.today/20130126142440/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-27/top-stories/32440276_1_drs-ball-tracking-icc-executive-board| url-status= dead| archive-date= 26 January 2013| title= No decision yet on universal application of DRS|work=[[टाइम्स ऑफ इंडिया]] |date=27 June 2012}}</ref> जुलै २०१२ मध्ये, आयसीसीने डीआरएस तंत्रज्ञानाच्या वापराबाबतची शंका दूर करण्यासाठी बीसीसीआयला संगणक दृष्टी आणि तंत्रज्ञानातील तज्ञ एड रोस्टेन यांनी केलेले बॉल ट्रॅकिंग संशोधन दाखवण्यासाठी एक शिष्टमंडळ पाठवण्याचा निर्णय घेतला.<ref>{{cite news| url= http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-10/top-stories/32617106_1_expert-in-computer-vision-icc-management-decision-review-system| archive-url= https://archive.today/20130126182508/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-10/top-stories/32617106_1_expert-in-computer-vision-icc-management-decision-review-system| url-status= dead| archive-date= 26 January 2013| title= Research on DRS to be shown to BCCI| date= 10 July 2012 |work=[[टाइम्स ऑफ इंडिया]]}}</ref><ref>{{cite web|title=Ireland and Afghanistan ICC newest full members amid wide-ranging governance reform|url=https://www.icc-cricket.com/news/422449|website=icc-cricket.com|publisher=ICC|access-date=22 June 2017}}</ref> ==प्रादेशिक संस्था== या प्रादेशिक संस्था क्रिकेट खेळाचे आयोजन, प्रचार आणि विकास करण्याचे उद्दिष्ट ठेवतात: * [[आशियाई क्रिकेट परिषद]] * [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] * [[आयसीसी युरोप]] * [[आयसीसी अमेरिका]] * [[आयसीसी पूर्व आशिया-पॅसिफिक]] आयसीसी प्रादेशिक संस्था जे आशिया आणि आफ्रिकेच्या प्रादेशिक संस्थांमध्ये समाविष्ट नसलेल्या प्रदेशांची काळजी घेतात: * [[आयसीसी आशिया]] * [[आयसीसी आफ्रिका]] युरोपसाठी प्रादेशिक संस्था अस्थापित झाली ज्यानंतर आयसीसीने कामकाज हाती घेतले: * [[युरोपियन क्रिकेट परिषद]] आफ्रिकन क्रिकेट असोसिएशनच्या निर्मितीनंतर आणखी दोन प्रादेशिक संस्थांची स्थापना करण्यात आली: * [[पूर्व आणि मध्य आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] * [[पश्चिम आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] ==क्रमवारी आणि पुरस्कार== {{Main|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} === क्रमवारी === आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळाच्या तिन्ही फॉरमॅटसाठी संघ क्रमवारी प्रकाशित करते आणि वेळोवेळी तेच अपडेट करते. '''पुरुष''' * [[आयसीसी पुरुषांची कसोटी संघ क्रमवारी]] * [[आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी]] * [[आयसीसी पुरुषांची टी२०आ संघ क्रमवारी]] '''महिला''' * [[आयसीसी महिला एकदिवसीय आणि टी२०आ संघ क्रमवारी]] आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळाडूंची क्रमवारी ही आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटपटूंच्या अलीकडील कामगिरीवर आधारित रँकिंगची व्यापकपणे अनुसरण केलेली प्रणाली आहे. '''पुरुष''' * [[आयसीसी पुरुष खेळाडूंची क्रमवारी]] '''महिला''' * [[आयसीसी महिला खेळाडूंची क्रमवारी]] === पुरस्कार === {{Main|आयसीसी पुरस्कार}} आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने मागील १२ महिन्यांतील सर्वोत्तम आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडूंना ओळखण्यासाठी आणि त्यांचा सन्मान करण्यासाठी '''आयसीसी पुरस्कारां'''ची स्थापना केली आहे. उद्घाटन आयसीसी पुरस्कार सोहळा ७ सप्टेंबर २००४ रोजी लंडनमध्ये आयोजित करण्यात आला होता.<ref>{{Cite web|date=2004-06-29|title=World's best players and teams to be honoured at cricket's 'Oscars'|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/23129979/world-best-players-teams-honoured-cricket-oscars|access-date=2021-06-03|website=ESPN.com|language=en}}</ref> २०२० मध्ये, आयसीसीने मागील १० वर्षांतील सर्वोत्कृष्ट कामगिरी आणि कामगिरीचा सन्मान करण्यासाठी '''[[दशकातील आयसीसी पुरस्कार]]''' या एका खास कार्यक्रमाची घोषणा केली.<ref>{{Cite web|title=ICC Awards of the Decade announced|url=https://www.icc-cricket.com/news/1908769|access-date=2021-06-03|website=www.icc-cricket.com|language=en}}</ref> ==भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा== आयसीसीला देखील अव्वल क्रिकेटपटूंचा समावेश असलेल्या ड्रग्ज आणि लाचखोरी प्रकरणांचा सामना करावा लागला आहे. कायदेशीर आणि बेकायदेशीर बुकमेकिंग मार्केटशी संबंधित क्रिकेटपटूंच्या भ्रष्टाचाराच्या घोटाळ्यांनंतर, आयसीसीने २००० मध्ये लंडनच्या मेट्रोपॉलिटन पोलिसांचे निवृत्त आयुक्त, लॉर्ड कांडन यांच्या नेतृत्वाखाली भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा युनिट (एसीएसयू) स्थापन केले. दक्षिण आफ्रिकेचा माजी कर्णधार हान्सी क्रोन्ये यांनी ज्या भ्रष्टाचाराची तक्रार नोंदवली आहे त्यामध्ये एक भारतीय सट्टेबाजाकडून कमी कामगिरी केल्याबद्दल किंवा ठराविक सामन्यांचे निकाल पूर्वनिर्धारित असल्याची खात्री करण्यासाठी भरीव रक्कम स्वीकारली होती. त्याचप्रमाणे, माजी भारतीय कर्णधार मोहम्मद अझरुद्दीन आणि अजय जडेजा यांची चौकशी करण्यात आली, मॅच फिक्सिंगमध्ये दोषी आढळले आणि क्रिकेट खेळण्यावर (अनुक्रमे आजीवन आणि पाच वर्षांसाठी) बंदी घालण्यात आली. एसीएसयू क्रिकेटमधील भ्रष्टाचाराच्या कोणत्याही अहवालाचे परीक्षण आणि तपासणी करणे सुरू ठेवते आणि प्रोटोकॉल सादर केले गेले आहेत, जे उदाहरणार्थ ड्रेसिंग रूममध्ये मोबाईल टेलिफोन वापरण्यास मनाई करतात. २००७ क्रिकेट विश्वचषकापूर्वी, आयसीसीचे मुख्य कार्यकारी माल्कम स्पीड यांनी कोणत्याही भ्रष्टाचाराविरुद्ध चेतावणी दिली आणि आयसीसी त्याविरुद्ध सतर्क आणि असहिष्णु असेल असे सांगितले.<ref>{{cite news |url=http://www.jamaica-star.com/thestar/20070213/sports/sports3.html |work=The Jamaica Star |title=Speed warns against corruption during World Cup |date=13 February 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090201121545/http://www.jamaica-star.com/thestar/20070213/sports/sports3.html |archive-date=1 February 2009 }}</ref> २०१० च्या पाकिस्तानच्या इंग्लंड दौऱ्यादरम्यान झालेल्या घोटाळ्यानंतर, ३ पाकिस्तानी खेळाडू, मोहम्मद अमीर, मोहम्मद आसिफ आणि सलमान बट स्पॉट-फिक्सिंगमध्ये दोषी आढळले आणि त्यांच्यावर अनुक्रमे ५ वर्षे, ७ वर्षे आणि १० वर्षांची बंदी घालण्यात आली. ३ नोव्हेंबर २०११ रोजी, बटला ३० महिने, आसिफला एक वर्ष, अमीरला सहा महिने आणि लाच देणारा स्पोर्ट्स एजंट मजीदला दोन वर्षे आठ महिने तुरुंगवासाची शिक्षा सुनावण्यात आली.<ref>{{cite news|title=Pakistan cricketers and agent jailed for betting scam|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-15573463|access-date=3 November 2011|newspaper=BBC News |date=3 November 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/sport/2011/nov/03/pakistan-spot-fixing-jail-terms|title=Pakistan spot-fixing players and agent sentenced to lengthy jail terms|date=3 November 2011|work=The Guardian |location=UK|access-date=3 November 2011}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/cricket/international/pakistan/8863611/Pakistan-spot-fixing-scandal-convictions-of-Salman-Butt-Mohammad-Asif-and-Mohammad-Amir-just-one-step-on-a-long-road.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/cricket/international/pakistan/8863611/Pakistan-spot-fixing-scandal-convictions-of-Salman-Butt-Mohammad-Asif-and-Mohammad-Amir-just-one-step-on-a-long-road.html |archive-date=11 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live|title=Pakistan spot-fixing scandal: convictions of Salman Butt, Mohammad Asif and Mohammad Amir just one step on a long road |date=3 November 2011|work=The Daily Telegraph |location=UK|access-date=3 November 2011|last1=Kelso |first1=Paul }}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/cricket/cricketers-jailed-for-matchfixing-6256508.html|title=Cricketers jailed for match-fixing |date=3 November 2011|work=The Independent |location=UK|access-date=3 November 2011}}</ref> २०१९ मध्ये, अल जझीराने केलेल्या तपासणीत श्रीलंका, भारत, इंग्लंड, ऑस्ट्रेलिया आणि इतर क्रिकेट खेळणाऱ्या राष्ट्रांमध्ये मॅच फिक्सिंग झाल्याचे उघड झाले.<ref>{{Cite web|title=Cricket match-fixers suspended amid calls for police probe|url=https://www.ajiunit.com/article/match-fixer-suspended/|access-date=2021-09-06|website=अल जझीरा Investigative Unit|language=en-US}}</ref> या अहवालाच्या अनुषंगाने आयसीसीने चौकशी सुरू केली. ==ग्लोबल क्रिकेट अकादमी== {{main|आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]] (जीसीए) [[संयुक्त अरब अमिराती]]मधील [[दुबई स्पोर्ट्स सिटी]] येथे आहे. जीसीएच्या सुविधांमध्ये प्रत्येकी १० टर्फ पिचसह दोन ओव्हल, आउटडोअर टर्फ आणि सिंथेटिक सराव सुविधा, हॉक आय तंत्रज्ञानासह इनडोअर सराव सुविधा आणि क्रिकेट-विशिष्ट व्यायामशाळा यांचा समावेश आहे. रॉड मार्श यांची अकादमीचे कोचिंग संचालक म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे. उद्घाटन, मूलतः २००८ साठी नियोजित, २०१० मध्ये झाले. ==आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड प्रोग्राम== {{main|आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड प्रोग्राम}} आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड नावाचा एक साप्ताहिक कार्यक्रम दूरचित्रवाणीवर प्रसारित करते. स्पोर्ट्सब्रँडने त्याची निर्मिती केली आहे. हा एक साप्ताहिक ३० मिनिटांचा कार्यक्रम आहे जो क्रिकेटच्या ताज्या बातम्या, सर्व कसोटी आणि एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामन्यांसह अलीकडील क्रिकेट क्रिया, तसेच मैदानाबाहेरील वैशिष्ट्ये आणि मुलाखती प्रदान करतो. ==टीका== २०१५ मध्ये, सॅम कॉलिन्स आणि जॅरोड किम्बर यांनी आयसीसीच्या अंतर्गत संस्थेवर डेथ ऑफ ए जेंटलमन हा डॉक्युमेंटरी बनवला, त्यात म्हणले होते की श्रीमंत सदस्य देश (विशेषतः भारत, इंग्लंड आणि ऑस्ट्रेलिया) आयसीसीला "गुंडगिरी" करत आहेत आणि संस्थेला व इतर सदस्यांना हानी पोहोचवत आहेत.<ref>{{cite news|last=Miller |first=Andrew |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/story/975353.html|title=Cricket documentary ''Death of a Gentleman'' scoops prestigious Sports Journalists Association award|date=22 February 2016|work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|access-date=21 September 2020}}</ref> ==हे सुद्धा पहा== {{Portal|क्रिकेट}} * [[क्रिकेट अधिकाऱ्यांची संघटना]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी]] * [[फेडरेशन ऑफ इंटरनॅशनल क्रिकेटर्स असोसिएशन]] * [[क्रिकेटची आंतरराष्ट्रीय रचना]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या अध्यक्षांची यादी]] <small>(२०१४ पासून पद विसर्जित)</small> ==संदर्भ== {{notelist}} {{reflist}} ==बाह्य दुवे== *[https://kaplonathletic.com/content/19/introducing-crictos-your-gateway-iconic-cricket-moments-icc फॅनक्रेझसह आयसीसी क्रिक्टोस लाँच] * {{Official website|https://www.icc-cricket.com/}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघ}} {{प्राधिकरण नियंत्रण}} {{पोर्टल बार|क्रिकेट|खेळ}} [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद| ]] [[वर्ग:क्रिकेट प्रशासन|*]] [[वर्ग:दुबई स्थित संस्था]] [[वर्ग:१९०९ मध्ये स्थापन झालेल्या क्रीडा संस्था]] [[वर्ग:आयओसी मान्यताप्राप्त आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघांची संघटना]] 06668d6s5xf3xu1y5tlu1r78k3wsx3d 2709255 2709254 2026-09-11T13:48:39Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — शहराचे अचूक नाव ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#शहराचे अचूक नाव|अधिक माहिती]]) 2709255 wikitext text/x-wiki {{Infobox organisation | image = ICC logo (2026).svg | caption = | abbreviation = आयसीसी | former_name = {{ubl| | इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स | (१९०९-१९६५) | आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स | (१९६५-१९८७) }} | formation = {{Start date and age|1909|6|15|df=y}} | founding_location = [[लंडन]], [[युनायटेड किंग्डम]] | headquarters = {{ubl| | [[लंडन]], [[युनायटेड किंग्डम]] | (१९०९-२००५) | [[दुबई]], [[संयुक्त अरब अमिराती]] | (२००५-वर्तमान) }} | type = [[आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघांची यादी|आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघ]] | num_members = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|१११ सदस्य]]<ref name="Members">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/about/members |title=ICC Members |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=३१ ऑक्टोबर २०१७ |archive-date=६ सप्टेंबर २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230906121413/https://www.icc-cricket.com/about/members |url-status=live}}</ref> | num_members_year = २०२६ | language = [[इंग्लिश भाषा|इंग्रजी]] | leader_title = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अध्यक्ष|अध्यक्ष]] | leader_name = [[जय शाह]]<ref>{{cite news |title=Jay Shah begins tenure as ICC Chair |url=https://www.icc-cricket.com/news/jay-shah-begins-tenure-as-icc-chair |date=१ डिसेंबर २०२४ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=७ जून २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250607044120/https://www.icc-cricket.com/news/jay-shah-begins-tenure-as-icc-chair |url-status=live}}</ref> | leader_title2 = उपाध्यक्ष | leader_name2 = इम्रान ख्वाजा | leader_title3 = सीईओ | leader_name3 = संजोग गुप्ता<ref>{{cite news |title=ICC announces Sanjog Gupta as new Chief Executive Officer |url=https://www.icc-cricket.com/news/icc-announces-sanjog-gupta-as-new-chief-executive-officer |date=१ डिसेंबर २०२५ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |archive-date=७ जुलै २०२५ |access-date=८ जुलै २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250707145033/https://www.icc-cricket.com/news/icc-announces-sanjog-gupta-as-new-chief-executive-officer |url-status=live}}</ref> | leader_title4 = महाव्यवस्थापक | leader_name4 = [[वसीम खान]]<ref>{{cite news |url=https://www.icc-cricket.com/news/wasim-khan-appointed-as-icc-general-manager-of-cricket |title=Wasim Khan appointed as ICC General Manager of Cricket |date=२२ नोव्हेंबर २०२२ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=७ डिसेंबर २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251207052121/https://www.icc-cricket.com/news/wasim-khan-appointed-as-icc-general-manager-of-cricket |url-status=live}}</ref> | budget = | budget_year = | revenue = ७५६.३ दशलक्ष [[अमेरिकन डॉलर]]<ref name="E4M2025">{{cite web |url=https://www.exchange4media.com/media-others-news/india-centric-icc-revenue-cycle-reports-543-million-surplus-in-2025-154667.html |title=India-centric ICC revenue cycle reports $543 million surplus in 2025 |publisher=Exchange4Media |access-date=३० जुलै २०२६}}</ref> | revenue_year = २०२५ | disbursements = | expenses = २१३ दशलक्ष [[अमेरिकन डॉलर]]<ref name="E4M2025"/> | expenses_year = २०२५ | awards = [[आयसीसी पुरस्कार]] | website = {{URL|https://icc-cricket.com/index}} }} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद साइडबार}} '''आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद''' ('''आयसीसी''') ही [[क्रिकेट]]ची जागतिक [[खेळांच्या प्रशासकीय संघटना|प्रशासकीय संस्था]] आहे. ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिकेच्या प्रतिनिधींनी १९०९ मध्ये "इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स" म्हणून त्याची स्थापना केली. त्याचे १९६५ मध्ये ''आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स'' असे नामकरण करण्यात आले आणि १९८७ मध्ये त्याचे सध्याचे नाव स्वीकारले गेले. आयसीसी चे मुख्यालय [[दुबई]], [[संयुक्त अरब अमिराती]] येथे आहे. आयसीसी मध्ये सध्या १०८ सदस्य राष्ट्रे आहेत: १२ [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]] खेळणारे [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी#पूर्ण सदस्य|पूर्ण सदस्य]] आणि ९६ [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी#सहयोगी सदस्य|सहयोगी सदस्य]].<ref name="members">{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/members|title=ICC Members|publisher=ICC|access-date=31 October 2017}}</ref> आयसीसी क्रिकेटच्या प्रमुख आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा, विशेषतः [[क्रिकेट विश्वचषक]], [[टी-२० विश्वचषक]] आणि [[आयसीसी विश्व कसोटी चॅम्पियनशिप]] यांच्या संघटना आणि प्रशासनासाठी जबाबदार आहे. हे सर्व मंजूर [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]], [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] आणि [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]] सामन्यांमध्ये [[पंच (क्रिकेट)|पंच]] आणि सामनाधिकारी यांची नियुक्ती करते. आयसीसी आचारसंहिता जारी करते, जे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटसाठी शिस्तीचे व्यावसायिक मानके सेट करते<ref>{{cite web|url=http://www.icc-cricket.com/icc/rules/code-of-conduct-for-players-and-officials.pdf |title=International Cricket Council – ICC Events, ICC Cricket Rankings, Live Cricket Scores |publisher=Icc-cricket.com |access-date=8 May 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070712131901/http://www.icc-cricket.com/icc/rules/code-of-conduct-for-players-and-officials.pdf |archive-date=12 July 2007 }}</ref> आणि भ्रष्टाचार आणि [[मॅच फिक्सिंग]]विरुद्ध त्याच्या [[आयसीसी भ्रष्टाचार विरोधी आणि सुरक्षा युनिट|भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा युनिटद्वारे]] कारवाईचे समन्वय साधते. आयसीसी सदस्य देशांमधील द्विपक्षीय सामन्यांवर नियंत्रण ठेवत नाही (ज्यात जागतिक कसोटी चॅम्पियनशिप फायनलच्या बाहेरील सर्व [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]] समाविष्ट आहेत) आणि ते सदस्य देशांमधील देशांतर्गत क्रिकेटवरही नियंत्रण ठेवत नाही. [[क्रिकेटचे कायदे|खेळाचे कायदे]] आयसीसी बनवत नाही किंवा बदलत नाही, जे १७८८ पासून [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब]]च्या शासनाखाली राहिले आहेत.<ref>{{Cite web|url=https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/|title=Laws|website=www.lords.org|language=en|access-date=12 July 2018|archive-date=2017-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20170630062008/https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/|url-status=dead}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अध्यक्ष|अध्यक्ष]] संचालक मंडळाचे प्रमुख असतात आणि २६ जून २०१४ रोजी, [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ|बीसीसीआय]]चे माजी अध्यक्ष [[नारायणस्वामी श्रीनिवासन]] यांना परिषदेचे पहिले अध्यक्ष म्हणून घोषित करण्यात आले.<ref>{{cite web|title=Srinivasan elected as the new Chairman of ICC from July 2014 onwards|url=http://www.jagranjosh.com/current-affairs/srinivasan-elected-as-the-new-chairman-of-icc-from-july-2014-onwards-1392007635-1|website=Jagran Prakashan|date=10 February 2014|access-date=18 August 2017|archive-date=2015-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402233930/http://www.jagranjosh.com/current-affairs/srinivasan-elected-as-the-new-chairman-of-icc-from-july-2014-onwards-1392007635-1|url-status=dead}}</ref> २०१४ मध्ये अध्यक्षपदाच्या स्थापनेनंतर आणि आयसीसीच्या घटनेत केलेल्या इतर बदलांनंतर आयसीसी अध्यक्षाची भूमिका मोठ्या प्रमाणात मानद स्थान बनली. असा दावा करण्यात आला आहे की २०१४ च्या बदलांमुळे इंग्लंड, भारत आणि ऑस्ट्रेलिया या 'बिग थ्री' राष्ट्रांना नियंत्रण देण्यात आले आहे.<ref name="Kamal Quits">{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/cricket/32144906|title=Mustafa Kamal quits as ICC president after World Cup snub|publisher=BBC Sport|date=1 April 2015|access-date=1 April 2015}}</ref> शेवटचे आयसीसी अध्यक्ष [[झहीर अब्बास]] होते,<ref name="Abbas">{{cite news|url=http://gulfnews.com/sport/cricket/pakistan/zaheer-abbas-appointed-icc-president-1.1540472 |title=Zaheer Abbas Appointed ICC President |work=[[गल्फ न्यूज]] |date=25 June 2015 |access-date=25 June 2015}}</ref> त्यांची नियुक्ती जून २०१५ मध्ये [[मुस्तफा कमाल (राजकारणी)|मुस्तफा कमाल]] यांनी एप्रिल २०१५ मध्ये राजीनामा दिल्यानंतर करण्यात आली होती. एप्रिल २०१६ मध्ये जेव्हा आयसीसी अध्यक्षपद रद्द करण्यात आले, ऑक्टोबर २०१५ मध्ये श्रीनिवासन यांची जागा घेणारे [[शशांक मनोहर]] हे आयसीसीचे पहिले स्वतंत्र निवडलेले अध्यक्ष बनले.<ref>{{Cite web|title=ICC Office Bearers|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/icc-office-bearers|access-date=2020-09-07|website=www.icc-cricket.com}}</ref> ==इतिहास== === १९०९-१९६३ - इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स === ३० नोव्हेंबर १९०७ रोजी, दक्षिण आफ्रिकन क्रिकेट असोसिएशनचे अध्यक्ष [[अबे बेली]] यांनी [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब]]चे (एमसीसी, इंग्लंड) सचिव, [[फ्रान्सिस लेसी]] यांना पत्र लिहिले. बेली यांनी 'इम्पीरियल क्रिकेट बोर्ड' स्थापन करण्याची सूचना केली. पत्रात त्यांनी सुचवले आहे की ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिका या तिन्ही सदस्यांच्या द्विपक्षीय आंतरराष्ट्रीय सामन्यांना नियंत्रित करणारे नियम आणि कायदे तयार करण्यासाठी बोर्ड जबाबदार असेल. बेलीला दक्षिण आफ्रिकेत सहभागी देशांमधील त्रिकोणी कसोटी मालिका आयोजित करायची होती. मात्र, ऑस्ट्रेलियाने ही ऑफर नाकारली. तरीही बेलीने आशा सोडली नाही. १९०९ मध्ये ऑस्ट्रेलियाच्या इंग्लंड दौऱ्यात त्यांना तीन सदस्यांना एकत्र आणण्याची संधी मिळाली. सतत लॉबिंग आणि प्रयत्नांनंतर, बेलीला यश मिळाले.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1909-1963|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=10 July 2018}}</ref> १५ जून १९०९ रोजी, [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|इंग्लंड]], [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] आणि [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिकेचे]] प्रतिनिधी [[लॉर्ड्स]] येथे भेटले आणि ''इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स''ची स्थापना केली. महिनाभरानंतर तिन्ही सदस्यांची दुसरी बैठक झाली. राष्ट्रांमध्ये नियमांवर एकमत झाले आणि पहिली तिरंगी कसोटी मालिका १९१२ मध्ये इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.<ref name=":0"/> १९२६ मध्ये, [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीज]], [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघ|न्यू झीलंड]] आणि [[भारतीय क्रिकेट संघ|भारत]] पूर्ण सदस्य म्हणून निवडले गेले आणि कसोटी खेळणाऱ्या देशांची संख्या दुप्पट होऊन सहा झाली. १९४७ मध्ये [[पाकिस्तान]]च्या स्थापनेनंतर, पाच वर्षांनंतर १९५२ मध्ये त्याला देण्यात आला, तो सातवा कसोटी खेळणारा देश बनला. मे १९६१ मध्ये दक्षिण आफ्रिकेने राष्ट्रकुल सोडले आणि त्यामुळे सदस्यत्व गमावले.<ref name=":0"/> === १९६४-१९८८ – आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स === १९६४ मध्ये, आयसीसीने कसोटी न खेळणाऱ्या देशांचा समावेश करण्याचे मान्य केले. पुढील वर्षी, आयसीसीने त्याचे नाव बदलून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स ठेवले. [[यूएस]], [[सिलोन]] आणि [[फिजी]] यांना सहयोगी, सदस्यांचा एक नवीन वर्ग म्हणून प्रवेश देण्यात आला.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1964-1988|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=12 July 2018}}</ref> १९६८ मध्ये, [[डेन्मार्क]], [[बरमुडा]], [[नेदरलँड]] आणि [[पूर्व आफ्रिका]] यांना सहयोगी म्हणून प्रवेश देण्यात आला, तर दक्षिण आफ्रिकेने अद्याप आयसीसी मध्ये पुन्हा सामील होण्यासाठी अर्ज केला नव्हता. १९६९ मध्ये आयसीसीच्या मूलभूत नियमांमध्ये सुधारणा करण्यात आली. १९७१ च्या बैठकीत विश्वचषक आयोजित करण्याची कल्पना मांडण्यात आली. १९७३ च्या बैठकीत, १९७५ मध्ये इंग्लंडमध्ये विश्वचषक खेळवण्याचा निर्णय घेण्यात आला. सहा कसोटी खेळणारे देश आणि [[पूर्व आफ्रिका]] आणि [[श्रीलंका]] यांना भाग घेण्यासाठी आमंत्रित केले होते.<ref name=":1" /> या कालावधीत नवीन सदस्य वारंवार जोडले गेले: १९७४ मध्ये, [[इस्रायल]] आणि [[सिंगापूर]] यांना सहयोगी म्हणून प्रवेश देण्यात आला. १९७६ मध्ये [[पश्चिम आफ्रिका|पश्चिम आफ्रिकेला]] सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. १९७७ मध्ये [[बांगलादेश]]ला सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. १९७८ मध्ये [[पापुआ न्यू गिनी]]ला सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेने]] पुन्हा सामील होण्यासाठी अर्ज केला, परंतु त्यांचा अर्ज फेटाळण्यात आला. १९८१ मध्ये, [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंकेला]] पूर्ण सदस्य म्हणून पदोन्नती देण्यात आली आणि त्यांनी १९८२ मध्ये त्यांची पहिली कसोटी खेळली. १९८४ मध्ये, तृतीय श्रेणी सदस्यत्व (संलग्न) सुरू करण्यात आले. [[इटली]] हा असा पहिला सदस्य होता, त्यानंतर १९८५ मध्ये [[स्वित्झर्लंड]]चा क्रमांक लागतो. १९८७ मध्ये [[बहामास]] आणि [[फ्रान्स]], त्यानंतर १९८८ मध्ये [[नेपाळ]]ला प्रवेश देण्यात आला. === १९८९-आतापर्यंत – आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद === जुलै १९८९ च्या बैठकीत, आयसीसी ने स्वतःचे नाव बदलून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद असे ठेवले आणि एमसीसी अध्यक्षाची आयसीसीचे अध्यक्ष होण्याची परंपरा आपोआप संपुष्टात आली.<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1989-present|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=23 July 2018}}</ref> १९९० मध्ये, [[यूएई]] सहयोगी म्हणून सामील झाले. १९९१ मध्ये, आयसीसी इतिहासात प्रथमच, मीटिंग [[इंग्लंड]]पासून दूर, [[मेलबर्न]], ऑस्ट्रेलिया येथे आयोजित करण्यात आली होती. [[दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णभेद|वर्णभेद]] संपल्यानंतर जुलैमध्ये [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेची]] आयसीसीचे पूर्ण सदस्य म्हणून पुन्हा निवड झाली. १९९२ मध्ये, [[झिम्बाब्वे क्रिकेट|झिम्बाब्वे]]ला नववा पूर्ण सदस्य म्हणून प्रवेश देण्यात आला. [[नामिबिया]] सहयोगी सदस्य म्हणून सामील झाले. [[ऑस्ट्रिया]], [[बेल्जियम]], [[ब्रुनेई]] आणि [[स्पेन]] हे सर्व सलग्न म्हणून सामील झाले. १९९३ मध्ये, आयसीसीचे ''मुख्य कार्यकारी पद'' तयार करण्यात आले; ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट बोर्डाचे [[डेव्हिड रिचर्ड्स (क्रिकेट प्रशासक)|डेव्हिड रिचर्ड्स]] हे या पदावर नियुक्त झालेले पहिले व्यक्ती होते. जुलैमध्ये, बार्बाडोस येथील [[क्लाइड वॉलकॉट|सर क्लाइड वॉलकॉट]], पहिले गैर-ब्रिटिश अध्यक्ष म्हणून निवडून आले. नवीन तंत्रज्ञानाच्या उदयामुळे व्हिडिओ प्लेबॅक सुविधांनी सुसज्ज असलेल्या [[तिसरा पंच (क्रिकेट)|थर्ड अंपायर]]ची ओळख झाली. १९९५ पर्यंत, कसोटी सामन्यांमध्ये रन-आऊट आणि स्टंपिंगसाठी टीव्ही रिप्ले उपलब्ध करून देण्यात आले होते, ज्यामध्ये तिसऱ्या पंचाने अनुक्रमे लाल आणि हिरव्या दिव्यासह सिग्नल आउट किंवा नॉट आउट करणे आवश्यक होते. पुढच्या वर्षी, चेंडू सीमा ओलांडला की नाही हे निर्धारित करण्यासाठी कॅमेरे वापरण्यात आले. १९९७ मध्ये झेल स्वच्छतेबाबतचे निर्णय थर्ड अंपायरकडे पाठवले जाऊ शकतात. या वर्षी [[डकवर्थ-लुईस पद्धत]], पावसाने प्रभावित झालेल्या एकदिवसीय सामन्यांमध्ये लक्ष्य समायोजित करण्याचा एक मार्ग देखील पाहिला. २००० मध्ये, [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड|बांगलादेश]]ला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे दहावे पूर्ण सदस्य म्हणून प्रवेश देण्यात आला. २००५ मध्ये, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद दुबई येथे नवीन मुख्यालयात स्थलांतरित झाली. २०१७ मध्ये, [[द ओव्हल]] येथील आयसीसी पूर्ण परिषदेच्या बैठकीत एकमताने मतदान केल्यानंतर [[अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड|अफगाणिस्तान]] आणि [[क्रिकेट आयर्लंड|आयर्लंड]] यांना आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अकरावे आणि बारावे पूर्ण सदस्य म्हणून स्वीकारण्यात आले. संलग्न सदस्यत्व देखील रद्द करण्यात आले, सर्व विद्यमान संलग्न सदस्य सहयोगी सदस्य बनले. २०१८ मध्ये, सर्व महिला टी-२० सामने महिलांच्या [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]] दर्जासाठी उंचावले गेले. २०१९ मध्ये, पुरुषांचे सर्व टी-२० सामने [[ट्वेन्टी-२० आंतरराष्ट्रीय]] दर्जाकडे नेण्यात आले. जुलै २०२२ मध्ये, [[कंबोडिया]], [[आयव्हरी कोस्ट]], आणि [[उझबेकिस्तान]] यांना आयसीसीद्वारे सहयोगी सदस्य दर्जा देण्यात आला.<ref>{{cite news |title=Three new countries receive ICC Membership status |url=https://www.icc-cricket.com/news/2690683#:~:text=The%20ICC%20awarded%20three%20new,108%20countries%2C%20including%2096%20Associates. |access-date=27 July 2022 |work=www.icc-cricket.com |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Kumar |first1=Manoj |title=Cambodia, Uzbekistan and Cote D'Ivoire receive membership status from ICC |url=https://www.crictracker.com/cambodia-uzbekistan-and-cote-divoire-receive-membership-status-from-icc/ |access-date=27 July 2022 |work=CricTracker |date=27 July 2022 |language=en}}</ref> १२ जून २०२३ रोजी, ऑस्ट्रेलियाने भारताविरुद्ध आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप विजेतेपद जिंकल्यानंतर, ओव्हल येथे अंतिम सामन्यात २०९ धावांनी, ऑस्ट्रेलियाने सर्व प्रमुख आयसीसीट्रॉफी जिंकणारा पहिला संघ बनून इतिहास रचला.{{Citation needed|date=August 2023}} == सदस्य == {{मुख्य|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी}} ===प्रादेशिक संलग्नता=== [[File:International Cricket Council members by region.svg|thumb|alt=प्रदेशानुसार आयसीसी सदस्य|आयसीसीचे प्रदेश: {{legend|#007effff|[[आशिया क्रिकेट समिती]] (एसीसी)}} {{legend|#2bff00ff|[[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] (एसीए)}} {{legend|#66ccffff|[[आयसीसी युरोप]]}} {{legend|#7b0041ff|[[आयसीसी अमेरिका]]}} {{legend|#ffff00ff|[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत]]}}]] आयसीसीच्या सदस्यांची संबंधित प्रादेशिक संस्थांद्वारे प्रशासित पाच प्रदेशांमध्ये विभागणी करण्यात आली आहे:<ref name="Str">{{cite report |url=https://saca.org.za/wp-content/uploads/2013/04/01-Structure-and-Contacts_2012_USB.pdf |title=ICC Structure |work=Cricket South Africa |date=१ एप्रिल २०१३ |access-date=१ जून २०२५}}</ref> * [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] * [[आशिया क्रिकेट समिती]] * [[आयसीसी अमेरिका]] * [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत]] * [[आयसीसी युरोप]] १९९७ मध्ये विलीन होऊन आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशनची स्थापना होण्यापूर्वी [[पूर्व आणि मध्य आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] आणि [[पश्चिम आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] या आफ्रिकेतील क्रिकेटचे व्यवस्थापन करत होत्या.<ref>{{cite news |url=https://i.imgci.com/link_to_database/ARCHIVE/CRICKET_NEWS/1998/OCT/ACA_HISTORY_01OCT1998.html |first=Cois |last=du Plooy |title=History of the Africa Cricket Association |date=१ ऑक्टोबर १९९८ |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२९ सप्टेंबर २०२२ |archive-date=२० जुलै २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230720134830/https://i.imgci.com/link_to_database/ARCHIVE/CRICKET_NEWS/1998/OCT/ACA_HISTORY_01OCT1998.html |url-status=live}}</ref> [[युरोप क्रिकेट समिती]] ही युनायटेड किंग्डम वगळता युरोपमधील क्रिकेटचे व्यवस्थापन करत होती. २००८ मध्ये तिची जागा आयसीसी युरोपने घेतली आणि नंतर २०१० मध्ये ती विसर्जित करण्यात आली.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/european-programme-for-2010-announced-616520 |title=European programme for 2010 announced |work=[[क्रिकइन्फो]] |author=Martin Williamson |date=२५ फेब्रुवारी २०१३ |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=६ डिसेंबर २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206130832/https://www.espncricinfo.com/story/european-programme-for-2010-announced-616520 |url-status=live}}</ref> === पूर्ण सदस्य === [[File:International Cricket Council members (by status) Current.svg|thumb|सदस्यत्वाच्या दर्जानुसार सध्याचे आयसीसी सदस्य:<br /> {{Color box|#ff0000|border=darkgray}} पूर्ण सदस्य<br /> {{Color box|#ff6600|border=darkgray}} [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]] दर्जा असलेले सहयोगी सदस्य<br /> {{Color box|#ff9900|border=darkgray}} सहयोगी सदस्य<br /> {{Color box|#333333|border=darkgray}} माजी किंवा निलंबित सदस्य<br /> {{Color box|#cccccc|border=darkgray}} सदस्य नसलेले]] पूर्ण सदस्यांमध्ये आयसीसीमध्ये पूर्ण मतदान हक्क असलेल्या आणि अधिकृत कसोटी सामने खेळणाऱ्या संघांच्या १२ प्रशासकीय संस्थांचा समावेश होतो.<ref name="Members"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश ! संघ ! प्रशासकीय संस्था ! पूर्ण सदस्यत्वापासून ! कसोटी दर्जापासून ! प्रदेश |- | १ | {{flag|इंग्लंड}} | [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इंग्लंड महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[इंग्लंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[इंग्लंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] | १५ जून १९०९ | १५ मार्च १८७७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २ | {{flag|ऑस्ट्रेलिया}} | [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[ऑस्ट्रेलिया १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[ऑस्ट्रेलिया १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया]] | १५ जून १९०९ | १५ मार्च १८७७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ३ | {{flag|दक्षिण आफ्रिका}} | [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट दक्षिण आफ्रिका]] | १५ जून १९०९ | १२ मार्च १८८९ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४ | {{cr|WIN}} | [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[वेस्ट इंडीज राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[वेस्ट इंडीज १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[वेस्ट इंडीज १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]] | ३१ मे १९२६ | २३ जून १९२८ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ५ | {{flag|न्यू झीलंड}} | [[न्यू झीलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[न्यू झीलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[न्यू झीलंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[न्यू झीलंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[न्यू झीलंड क्रिकेट]] | ३१ मे १९२६ | १० जानेवारी १९३० | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ६ | {{flag|भारत}} | [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[भारत १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[भारत १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]] | ३१ मे १९२६ | २५ जून १९३२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७ | {{flag|पाकिस्तान}} | [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[पाकिस्तान १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[पाकिस्तान १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] | २८ जुलै १९५२ | १६ ऑक्टोबर १९५२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८ | {{flag|श्रीलंका}} | [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[श्रीलंका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[श्रीलंका १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[श्रीलंका क्रिकेट]] | २१ जुलै १९८१ | २१ जुलै १९८१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९ | {{flag|झिम्बाब्वे}} | [[झिम्बाब्वे राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[झिम्बाब्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[झिम्बाब्वे क्रिकेट]] | ६ जुलै १९९२ | १८ ऑक्टोबर १९९२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १० | {{flag|बांगलादेश}} | [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[बांगलादेश १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[बांगलादेश १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड]] | २६ जून २००० | १० नोव्हेंबर २००० | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ११ | {{flag|आयर्लंड}} | [[आयर्लंड क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[आयर्लंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[आयर्लंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट आयर्लंड]] | २२ जून २०१७ | ११ मे २०१८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | १२ | {{flag|अफगाणिस्तान|२०१३}} | [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[अफगाणिस्तान १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] | [[अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] | २२ जून २०१७ | १४ जून २०१८ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |} === सहयोगी सदस्य === सहयोगी सदस्यांमध्ये अशा देशांतील ९९ प्रशासकीय संस्थांचा समावेश होतो, जिथे क्रिकेट सुस्थापित आणि संघटित आहे, परंतु त्यांना पूर्ण सदस्यत्व देण्यात आलेले नाही.<ref name="Members"/> यांपैकी आठ सहयोगी संघांना एकदिवसीय दर्जा आहे आणि त्यांचा [[आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी|आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी]]त समावेश आहे.<ref name="Members"/><ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |title=Team rankings, Men ODIs |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=१७ फेब्रुवारी २०२६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260217055817/https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |url-status=live}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश ! प्रशासकीय संस्था ! सहयोगी सदस्यत्वापासून ! एकदिवसीय दर्जापासून ! प्रदेश |- | १ | {{country|नेदरलँड्स}} | [[रॉयल डच क्रिकेट असोसिएशन]] | style="text-align:center;" | १९६६ | style="text-align:center;" | २०१८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २ | {{country|कॅनडा}} | [[क्रिकेट कॅनडा]] | style="text-align:center;" | १९६८ | style="text-align:center;" | २०२३ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ३ | {{country|संयुक्त अरब अमिराती}} | [[अमिराती क्रिकेट बोर्ड]] | style="text-align:center;" | १९९० | style="text-align:center;" | २०१४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४ | {{country|नामिबिया}} | [[क्रिकेट नामिबिया]] | style="text-align:center;" | १९९२ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५ | {{country|स्कॉटलंड}} | [[क्रिकेट स्कॉटलंड]] | style="text-align:center;" | १९९४ | style="text-align:center;" | २००५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६ | {{country|नेपाळ}} | [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन]] | style="text-align:center;" | १९९६ | style="text-align:center;" | २०१८ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७ | {{country|ओमान}} | [[ओमान क्रिकेट]] | style="text-align:center;" | २०१४ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८ | {{country|अमेरिका}} | [[यूएसए क्रिकेट]] | style="text-align:center;" | २०१९ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |} {{collapse top|सहयोगी देश}} {| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश<ref name="Members"/> ! संघ ! प्रशासकीय संस्था ! संलग्न सदस्यत्व{{efn|देशाला संलग्न सदस्यत्व मिळाल्याचे वर्ष. हा सहयोगी सदस्यत्वापेक्षा खालचा सदस्यत्वाचा स्तर होता. नंतर हे दोन्ही स्तर एकत्र करण्यात आले.}} ! सहयोगी सदस्यत्व ! प्रदेश |- | १ | {{country|आर्जेन्टिना}} | [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[अर्जेंटिना क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २ | {{country|ऑस्ट्रिया}} | [[ऑस्ट्रिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऑस्ट्रिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ऑस्ट्रियन क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३ | {{country|बहामास}} | [[बहामास राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बहामास क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ४ | {{country|बहरैन}} | [[बहरैन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बहरैन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बहारीन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५ | {{country|बेल्जियम}} | [[बेल्जियम राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बेल्जियम राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बेल्जियम क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९१ | २००५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६ | {{country|बेलीझ}} | [[बेलीझ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बेलीझ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बेलीझ नॅशनल क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ७ | {{country|बर्म्युडा}} | [[बर्म्युडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बर्म्युडा महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • [[बर्म्युडा राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[बर्म्युडा क्रिकेट बोर्ड]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ८ | {{country|भूतान}} | [[भूतान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[भूतान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[भूतान क्रिकेट परिषद बोर्ड]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९ | {{country|बोत्स्वाना}} | [[बोत्स्वाना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बोत्स्वाना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २००५ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १० | {{country|ब्राझील}} | [[ब्राझिल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ब्राझिल राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ब्राझिलियन क्रिकेट कॉन्फेडरेशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ११ | {{country|बल्गेरिया}} | [[बल्गेरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बल्गेरिया महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[बल्गेरियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | १२ | {{country|कंबोडिया}} | [[कंबोडिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कंबोडिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कंबोडिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २०२२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | १३ | {{country|कामेरून}} | [[कामेरून राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कामेरून राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कॅमेरून क्रिकेट फेडरेशन]] | २००७ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १४ | {{country|कॅनडा}} | [[कॅनडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कॅनडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[कॅनडा १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट कॅनडा]] | लागू नाही | १९६८ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १५ | {{country|केमन द्वीपसमूह}} | [[केमन द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[केमन द्वीपसमूह महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[केमन द्वीपसमूह क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९७ | २००२ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १६ | {{country|चिली}} | [[चिले राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[चिले राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[चिली क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १७ | {{country|चीन}} | [[चीन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[चीन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[चीनी क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | १८ | {{country|कूक द्वीपसमूह}} | [[कूक द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कूक द्वीपसमूह राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कुक द्वीपसमूह क्रिकेट असोसिएशन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | १९ | {{country|कोस्टा रिका}} | [[कोस्टा रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कोस्टा रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कोस्टा रिका क्रिकेट फेडरेशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २० | {{country|क्रोएशिया}} | [[क्रोएशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रोएशियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००१ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २१ | {{country|सायप्रस}} | [[सायप्रस राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सायप्रस क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९९ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २२ | {{country|चेक प्रजासत्ताक}} | [[चेक प्रजासत्ताक राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[चेक क्रिकेट युनियन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २३ | {{country|डेन्मार्क}} | [[डेन्मार्क राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[डेन्मार्क राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[डेन्मार्क राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[डॅनिश क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २४ | {{country|एस्टोनिया}} | [[एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[एस्टोनिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[एस्टोनियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २५ | {{country|इस्वाटिनी}} | [[इस्वाटिनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इस्वाटिनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्वातीनी क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | २६ | {{country|फॉकलंड द्वीपसमूह}} | [[फॉकलंड द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[फॉकलंड क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २७ | {{country|फिजी}} | [[फिजी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिजी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[फिजी राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट फिजी]] | लागू नाही | १९६५ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | २८ | {{country|फिनलंड}} | [[फिनलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिनलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट फिनलंड]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २९ | {{country|फ्रान्स}} | [[फ्रान्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फ्रान्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[असोसिएशन फ्रांस क्रिकेट]] | १९८७ | १९९८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३० | {{country|गांबिया}} | [[गांबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[गांबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[गॅम्बिया क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ३१ | {{country|जर्मनी}} | [[जर्मनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जर्मनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[जर्मन क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९१ | १९९९ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३२ | {{country|घाना}} | [[घाना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[घाना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[घाना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ३३ | {{country|जिब्राल्टर}} | [[जिब्राल्टर राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[जिब्राल्टर क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६९ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३४ | {{country|ग्रीस}} | [[ग्रीस राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ग्रीस राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[हेलेनिक क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३५ | {{country|गर्न्सी}} | [[गर्न्सी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[गर्न्सी महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[ग्वेर्नसे क्रिकेट बोर्ड]] | २००५ | २००८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३६ | {{country|हाँग काँग}} | [[हाँग काँग राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[हाँग काँग राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[हाँग काँग राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट हाँग काँग]] | लागू नाही | १९६९ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ३७ | {{country|हंगेरी}} | [[हंगेरी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[हंगेरियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २०१२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३८ | {{country|इंडोनेशिया}} | [[इंडोनेशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इंडोनेशिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट इंडोनेशिया]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]]/[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ३९ | {{country|इराण}} | [[इराण राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इराण महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्लामिक रिपब्लिक ऑफ इराण क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४० | {{country|आइल ऑफ मान}} | [[आईल ऑफ मान क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आईल ऑफ मान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[आयल ऑफ मॅन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४१ | {{country|इस्रायल}} | [[इस्रायल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्रायल क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४२ | {{country|इटली}} | [[इटली राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इटली राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इटालियन क्रिकेट फेडरेशन]] | १९८४ | १९९५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४३ | {{country|कोत द'ईवोआर}} | [[आयवरी कोस्ट राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[आयव्हरी कोस्ट क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४४ | {{country|जपान}} | [[जपान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जपान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[जपान राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[जपान क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८९ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]]/[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ४५ | {{country|जर्सी}} | [[जर्सी क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जर्सी महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[जर्सी क्रिकेट बोर्ड]] | २००५ | २००७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४६ | {{country|केन्या}} | [[केन्या राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[केन्या राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[केन्या राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट केन्या]] | लागू नाही | १९८१ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४७ | {{country|कुवेत}} | [[कुवेत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कुवेत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[कुवेत राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट कुवेत]] | १९९८ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४८ | {{country|लेसोथो}} | [[लेसोथो राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[लेसोथो राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[लेसोथो क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४९ | {{country|लक्झेंबर्ग}} | [[लक्झेंबर्ग राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[लक्झेंबर्ग क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ५० | {{country|मलावी}} | [[मलावी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मलावी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट मलावी]] | १९९८ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५१ | {{country|मलेशिया}} | [[मलेशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मलेशिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[मलेशिया १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[मलेशियन क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५२ | {{country|मालदीव}} | [[मालदीव राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मालदीव राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[मालदीव क्रिकेट बोर्ड]] | १९९८ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५३ | {{country|माली}} | [[माली राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[माली राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मालियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००५ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५४ | {{country|माल्टा}} | [[माल्टा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[माल्टा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[माल्टा क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ५५ | {{country|मॉरिशस}} | [[मॉरिशस क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मॉरिशस क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२६ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५६ | {{country|मेक्सिको}} | [[मेक्सिको राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मेक्सिको राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मेक्सिको क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ५७ | {{country|मंगोलिया}} | [[मंगोलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मंगोलिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २०२१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५८ | {{country|मोझांबिक}} | [[मोझांबिक राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मोझांबिक राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[मोझांबिकन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५९ | {{country|म्यानमार}} | [[म्यानमार राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[म्यानमार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[म्यानमार क्रिकेट फेडरेशन]] | २००६ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६० | {{country|नामिबिया}} | [[नामिबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नामिबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नामिबिया राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट नामिबिया]] | लागू नाही | १९९२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ६१ | {{country|नेपाळ}} | [[नेपाळ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नेपाळ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नेपाळ राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८८ | १९९६ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६२ | {{country|नेदरलँड्स}} | [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[रॉयल डच क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६३ | {{country|नायजेरिया}} | [[नायजेरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नायजेरिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नायजेरिया राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २००२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ६४ | {{country|नॉर्वे}} | [[नॉर्वे राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नॉर्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[नॉर्वेजियन क्रिकेट बोर्ड]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६५ | {{country|ओमान}} | [[ओमान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ओमान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[ओमान क्रिकेट]] | २००० | २०१४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६६ | {{country|पनामा}} | [[पनामा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पनामा क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ६७ | {{country|पापुआ न्यू गिनी}} | [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट पीएनजी]] | लागू नाही | १९७३ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ६८ | {{country|पेरू}} | [[पेरू राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पेरू राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पेरू क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ६९ | {{country|फिलिपिन्स}} | [[फिलिपिन्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिलिपिन्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[फिलिपाइन्स क्रिकेट असोसिएशन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ७० | {{country|पोर्तुगाल}} | [[पोर्तुगाल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पोर्तुगीज क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९६ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७१ | {{country|कतार}} | [[कतार राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कतार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[कतार क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९९ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७२ | {{country|रोमेनिया}} | [[रोमेनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[रोमेनिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट रोमानिया]] | २०१३ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७३ | {{country|रवांडा}} | [[ऱ्वांडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऱ्वांडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[रवांडा क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ७४ | {{country|सेंट हेलेना}} | [[सेंट हेलेना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सेंट हेलेना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ७५ | {{country|सामोआ}} | [[सामोआ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सामो‌आ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सामोआ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटना]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ७६ | {{country|सौदी अरेबिया}} | [[सौदी अरेबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सौदी अरेबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सौदी अरेबिया क्रिकेट फेडरेशन]] | २००३ | २०१६ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७७ | {{country|स्कॉटलंड}} | [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट स्कॉटलंड]] | लागू नाही | १९९४ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७८ | {{country|सर्बिया}} | [[सर्बिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सर्बिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सर्बियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २०१५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७९ | {{country|सेशेल्स}} | [[सेशेल्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सेशेल्स क्रिकेट असोसिएशन]] | २०१० | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ८० | {{country|सियेरा लिओन}} | [[सियेरा लिओन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सियेरा लिओन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सिएरा लिओन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ८१ | {{country|सिंगापूर}} | [[सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सिंगापूर राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सिंगापूर क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८२ | {{country|स्लोव्हेनिया}} | [[स्लोव्हेनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[स्लोव्हेनियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८३ | {{country|दक्षिण कोरिया}} | [[दक्षिण कोरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[दक्षिण कोरिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कोरिया क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ८४ | {{country|स्पेन}} | [[स्पेन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्पेन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट स्पेन]] | १९९२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८५ | {{country|सुरिनाम}} | [[सुरिनाम राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सुरीनाम क्रिकेट बोर्ड]] | २००२ | २०११ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ८६ | {{country|स्वीडन}} | [[स्वीडन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्वीडन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[स्वीडिश क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९७ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८७ | {{country|स्वित्झर्लंड}} | [[स्वित्झर्लंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट स्वित्झर्लंड]] | १९८५{{efn|स्वित्झर्लंडला १९८५ मध्ये सदस्यत्व देण्यात आले होते, परंतु २०१२ मध्ये त्याला आयसीसीमधून वगळण्यात आले.<ref>{{cite news |url=https://www.cricketswitzerland.ch/news/2012/2012-icc-expel-switzerland/ |title=ICC expel Switzerland |publisher=Cricket Switzerland |date=२०१२ |access-date=२२ जुलै २०२० |archive-date=२२ जुलै २०२० |archive-url=https://web.archive.org/web/20200722114058/https://www.cricketswitzerland.ch/news/2012/2012-icc-expel-switzerland/ |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cricketcountry.com/articles/when-switzerland-became-first-country-to-have-icc-affiliate-status-revoked-149260 |title=When Switzerland became the first country to have its ICC affiliate status revoked |publisher=Cricket Country |date=२६ जून २०१६ |access-date=२२ जुलै २०२०}}</ref> त्यानंतर जुलै २०२१ मध्ये स्वित्झर्लंडला पुन्हा सदस्यत्व देण्यात आले.<ref name="ICC-July21">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/2190752 |title=Get to know the ICC's three newest Members |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१८ जुलै २०२१ |archive-date=१८ जुलै २०२१ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718123143/https://www.icc-cricket.com/news/2190752 |url-status=live}}</ref>}} | २०२१ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८८ | {{country|ताजिकिस्तान}} | [[ताजिकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ताजिकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ताजिकिस्तान क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८९ | {{country|टांझानिया}} | [[टांझानिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[टांझानिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[टांझानिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २००१ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ९० | {{country|थायलंड}} | [[थायलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[थायलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट असोसिएशन ऑफ थायलंड]] | १९९५ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९१ | {{country|पूर्व तिमोर}} | [[पूर्व तिमोर क्रिकेट संघ|पुरुष]] • महिला • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | पूर्व तिमोर क्रिकेट महासंघ | लागू नाही | २०२५ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ९२ | {{country|तुर्की}} | [[तुर्की राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[तुर्की राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट तुर्की]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ९३ | {{country|टर्क्स आणि कैकास द्वीपसमूह}} | [[टर्क आणि कैकोस द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[तुर्क आणि कैकोस क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ९४ | {{country|युगांडा}} | [[युगांडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[युगांडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[युगांडा राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[युगांडा क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९९८ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ९५ | {{country|संयुक्त अरब अमिराती}} | [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[अमिराती क्रिकेट बोर्ड]] | १९८९ | १९९० | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९६ | {{country|अमेरिका}} | [[युनायटेड स्टेट्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[अमेरिका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[यूएसए क्रिकेट]] | लागू नाही | १९६५{{efn|अमेरिकेला १९६५ मध्ये [[युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका क्रिकेट असोसिएशन]]च्या प्रशासनाखाली सहयोगी सदस्यत्व देण्यात आले होते. त्या संस्थेला सप्टेंबर २०१७ मध्ये आयसीसीमधून वगळण्यात आले. यूएसए क्रिकेटला जानेवारी २०१९ मध्ये सदस्यत्व देण्यात आले.}}<br />२०१९ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ९७ | {{country|उझबेकिस्तान}} | [[उझबेकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[उझबेकिस्तान क्रिकेट महासंघ]] | लागू नाही | २०२२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९८ | {{country|व्हानुआतू}} | [[व्हानुआतू राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[व्हानुआतू राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[वानुआटू क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९५ | २००९ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ९९ | {{country|झांबिया}} | [[झांबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[झांबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[झांबिया क्रिकेट युनियन]] | लागू नाही | २०२५ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |} {{cob}} ==स्थान== [[Image:ICC Dubai 1.jpg|thumb|200px|right|[[दुबई]] मधील आयसीसी कार्यालय]] त्याच्या निर्मितीपासून, आयसीसीचे [[लॉर्ड्स क्रिकेट ग्राउंड]] हे त्याचे घर होते आणि १९९३ मध्ये त्याचे कार्यालय मैदानाच्या नर्सरीच्या शेवटी असलेल्या "क्लॉक टॉवर" इमारतीत हलवले. एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटच्या विश्वचषकाच्या हक्कांचे व्यावसायिक शोषण करून स्वतंत्रपणे चालवल्या जाणाऱ्या आयसीसीला सुरुवातीला निधी दिला गेला. सर्व सदस्य देशांचे युनायटेड किंगडमसोबत दुहेरी-कर करार नसल्यामुळे, आयसीसी डेव्हलपमेंट (इंटरनॅशनल) प्रा.लि, यूके बाहेर आयडीआय म्हणून ओळखले जाते. हे जानेवारी १९९४ मध्ये स्थापित केले गेले आणि मोनॅको येथे आधारित होते. बाकी नव्वदच्या दशकात आयडीआयचा कारभार हा माफक कारभार होता. परंतु २००१ ते २००८ पर्यंतच्या सर्व आयसीसी इव्हेंट्सच्या अधिकारांच्या बंडलच्या वाटाघाटीमुळे, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट आणि आयसीसी सदस्य देशांना उपलब्ध महसूल मोठ्या प्रमाणात वाढला. यामुळे मोनॅकोमध्ये आयडीआयद्वारे नियुक्त व्यावसायिक कर्मचाऱ्यांच्या संख्येत वाढ झाली. लॉर्ड्सवर राहिलेल्या कौन्सिलच्या क्रिकेट प्रशासकांना मोनॅकोमधील त्यांच्या व्यावसायिक सहकाऱ्यांपासून वेगळे करण्यात आले याचाही तोटा झाला. परिषदेने त्यांच्या व्यावसायिक उत्पन्नाचे करापासून संरक्षण करताना त्यांचे सर्व कर्मचारी एकाच कार्यालयात एकत्र आणण्याचे मार्ग शोधण्याचा निर्णय घेतला. लॉर्ड्स येथे राहण्याच्या पर्यायाची चौकशी करण्यात आली आणि स्पोर्ट इंग्लंडच्या माध्यमातून ब्रिटिश सरकारला विनंती करण्यात आली की, आयसीसीला त्यांचे सर्व कर्मचारी (व्यावसायिक बाबींवर काम करणाऱ्यांसह) लंडनमध्ये ठेवण्याची परवानगी द्यावी - परंतु त्याच्या व्यावसायिक उत्पन्नावर कॉर्पोरेशन कर यूकेला पैसे देण्यापासून विशेष सूट देण्यात यावी. ब्रिटिश सरकार एक उदाहरण तयार करण्यास तयार नव्हते आणि ही विनंती मान्य करणार नाही. परिणामी, आयसीसीने इतर ठिकाणांची तपासणी केली आणि अखेरीस [[संयुक्त अरब अमिराती]]मधील [[दुबई]] शहरात स्थायिक झाले. ब्रिटिश व्हर्जिन आयलंडमध्येही आयसीसी नोंदणीकृत आहे. ऑगस्ट २००५ मध्ये, आयसीसीने त्यांची कार्यालये दुबईला हलवली आणि त्यानंतर लॉर्ड्स आणि मोनॅको येथील कार्यालये बंद केली. आयसीसीच्या कार्यकारी मंडळाने बाजूने ११-१ मत दिल्यानंतर दुबईला हलविण्यात आले.<ref>{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/cricket/4326601.stm | work=BBC News | title=Cricket chiefs move base to Dubai | date=7 March 2005}}</ref> आयसीसीच्या दुबईला जाण्याचा मुख्य चालक त्याच्या मुख्य कर्मचाऱ्यांना एकाच कर-कार्यक्षम ठिकाणी एकत्र आणण्याची इच्छा होती, तर दुय्यम कारण म्हणजे आयसीसीच्या जवळ कार्यालये हलवण्याची इच्छा. लॉर्ड्स हे तार्किक ठिकाण होते जेव्हा आयसीसीचे व्यवस्थापन मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब (एमसीसी) द्वारे केले जात होते (१९९३ पर्यंत अशी परिस्थिती होती). परंतु जागतिक क्रिकेटमध्ये भारत आणि पाकिस्तानच्या वाढत्या सामर्थ्याने ब्रिटिश खाजगी सदस्यांच्या क्लबने (एमसीसी) आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटवर सतत नियंत्रण ठेवणे अनाक्रोनिक आणि टिकाऊ बनवले आहे. १९९३ मध्ये झालेल्या बदलांचा आणि सुधारणांचा थेट परिणाम म्हणजे लॉर्ड्सपासून अधिक तटस्थ ठिकाणी जाणे.<ref>{{cite web|url=http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/GD23Df05.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20050422140355/http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/GD23Df05.html|url-status=unfit|archive-date=22 April 2005|title= Cricket's home moves closer to the money|work=[[एशिया टाइम्स ऑनलाइन]]| date=23 April 2005|access-date=18 August 2017}}</ref> ==उत्पन्नाची निर्मिती== आयसीसी आयोजीत केलेल्या स्पर्धांमधून उत्पन्न मिळवते, प्रामुख्याने [[क्रिकेट विश्वचषक]], आणि त्या उत्पन्नातील बहुतांश भाग ते सदस्यांना वितरीत करते. २००७ आणि २०१५ दरम्यान वर्ल्ड कपचे प्रायोजकत्व आणि दूरचित्रवाणी अधिकार यूएस$१.६ अब्जाहून अधिक कमावले, जे आतापर्यंत आयसीसीचे मुख्य उत्पन्नाचे स्रोत होते.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/current/story/271994.html |title=ICC rights go to ESPN-Star|publisher=[[ईएसपीएन]] | work=[[क्रिकइन्फो]]|date= 9 December 2006|access-date=8 May 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/276853.html |title=ICC set to cash in on sponsorship rights |publisher=[[ईएसपीएन]] | work=[[क्रिकइन्फो]] |date= 18 January 2007|access-date=8 May 2011}}</ref> ३१ डिसेंबर २००७ पर्यंतच्या नऊ महिन्यांच्या लेखा कालावधीत आयसीसीचे परिचालन उत्पन्न $१२.६६ दशलक्ष होते, मुख्यत्वे सदस्य सदस्यता आणि प्रायोजकत्वातून. याउलट, इव्हेंटचे उत्पन्न यूएस$२८५.८७ दशलक्ष होते, ज्यात २००७ विश्वचषकातील $२३९ दशलक्ष समाविष्ट होते. या कालावधीत $६.६९५ दशलक्ष गुंतवणुकीचे उत्पन्न देखील होते. २०२२ मध्ये आयसीसीने निव्वळ उत्पन्न म्हणून यूएस$२०८,३७५,००० उत्पन्न केले.<ref>[https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2023/05/10/87728b20-b1ea-469d-871b-f42d5bfee10f/ICC-Consolidated-Financial-Statements-2022.pdf THE INTERNATIONAL CRICKET COUNCIL LIMITED AND ITS SUBSIDIARIES, CONSOLIDATED FINANCIAL STATEMENTS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230517210125/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2023/05/10/87728b20-b1ea-469d-871b-f42d5bfee10f/ICC-Consolidated-Financial-Statements-2022.pdf |date=2023-05-17 }} 31 December 2022</ref> आयसीसीकडे द्विपक्षीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामन्यांमधून ([[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]], [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] आणि [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]]) कोणतेही उत्पन्न नाही, जे बहुतेक आंतरराष्ट्रीय खेळाचे वेळापत्रक बनवतात, कारण ते त्याच्या सदस्यांच्या मालकीचे आणि चालवतात. विश्वचषकातील कमाई वाढवण्यासाठी त्याने इतर नवीन कार्यक्रम तयार करण्याचा प्रयत्न केला आहे. यामध्ये २००५ मध्ये ऑस्ट्रेलियामध्ये खेळलेल्या [[आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] आणि [[आयसीसी सुपर सीरिज]]चा समावेश आहे. मात्र, या स्पर्धांना आयसीसीच्या अपेक्षेप्रमाणे यश मिळालेले नाही. सुपर सिरीजला मोठ्या प्रमाणावर अपयश म्हणून पाहिले गेले आणि त्याची पुनरावृत्ती होण्याची अपेक्षा नाही आणि भारताने २००६ मध्ये चॅम्पियन्स ट्रॉफी रद्द करण्याची मागणी केली.<ref>{{cite news| url=http://www.theage.com.au/news/cricket/biggest-player-in-the-game-flexes-muscle/2006/01/06/1136387626870.html | location=Melbourne | work=[[The Age]] | title=Biggest player in the game flexes muscle | date=7 January 2006}}</ref> चॅम्पियन्स ट्रॉफी २००४ इव्हेंटचा उल्लेख विस्डेन २००५ मध्ये संपादकाने "टूर्नामेंटचा टर्की" आणि "फियास्को" म्हणून केला होता; २००६ च्या कार्यक्रमाला नवीन स्वरूपामुळे मोठे यश म्हणून पाहिले जात असले तरी.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/267074.html |title=ICC President thanks India for "outstanding" ICC Champions Trophy | author=Murgatroyd, Brian / ICC|publisher=ESPN | work=Cricinfo |date= 6 November 2006|access-date=18 August 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/267074.html |title=When the cricket did all the talking |publisher=ESPN | work=Cricinfo |date= 7 November 2006|access-date=18 August 2017}}</ref> [[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२००७ मध्ये]] पहिल्यांदा खेळला गेलेला [[आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०]] यशस्वी ठरला. आयसीसीची सध्याची योजना दरवर्षी आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा आयोजित करणे आहे, ज्यामध्ये सम संख्येच्या वर्षांत खेळला जाणारा ट्वेंटी-२० विश्वचषक, [[उन्हाळी ऑलिम्पिक खेळ|ऑलिम्पिक खेळांच्या]] आदल्या वर्षी होणारा विश्वचषक आणि सायकलच्या उर्वरित वर्षात आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी आयोजित केली जाईल. हे चक्र [[२०१० आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२०१०]] मध्ये सुरू झाले, [[२००९ आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२००९]] स्पर्धेच्या एका वर्षानंतर. ==स्पर्धा आणि विजेते== {{हेसुद्धा पाहा|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} ===आयसीसी स्पर्धा=== [[File:ICC Cricket World Cup Trophy.jpg|thumb|[[क्रिकेट विश्वचषक]] ट्रॉफी]] {|class="wikitable" style="text-align:left;" style="font-size: 90%" !स्पर्धा !स्वरूप !{{tooltip|स्पर्धा|आयोजित झालेल्या आवृत्त्यांची संख्या}} !सद्य विजेता !सर्वाधिक विजेतेपदे !पहिली !शेवटची !पुढील |- ! colspan=8|पुरुष |- |[[क्रिकेट विश्वचषक]]<ref name="WC">{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/list-of-all-the-odi-world-cup-winners-till-date-1746182528-1|title=World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२ मार्च २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260302042038/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/list-of-all-the-odi-world-cup-winners-till-date-1746182528-1|url-status=live}}</ref> |[[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]] |१३ |{{Cr|AUS}} |{{Cr|AUS}} (६) |[[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]] |[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] |[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]] |- |[[आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|चॅम्पियन्स चषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-series-results/icc-champions-trophy-icc-knockout-44|title=Series results For ICC Champions Trophy (ICC Knock Out)|work=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१ जून २०२५|archive-date=२८ फेब्रुवारी २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250228133226/https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-series-results/icc-champions-trophy-icc-knockout-44|url-status=live}}</ref> |[[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]] |८{{efn|name=CT|१९९८ आणि २००० मधील पहिल्या दोन आवृत्त्यांमध्ये ही स्पर्धा आयसीसी नॉकआउट ट्रॉफी म्हणून ओळखली जात होती.}} |{{Cr|IND}} |{{Cr|IND}} (३) |[[१९९८ विल्स आंतरराष्ट्रीय चषक|१९९८]] |[[२०२५ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२०२५]] |[[२०२९ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२०२९]] |- |[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|टी२० विश्वचषक]]<ref name="WC"/> |[[आंतरराष्ट्रीय टी२०|टी२०आ]] |१०{{efn|name=T20WC|२००७ ते २०१६ या कालावधीत ही स्पर्धा आयसीसी वर्ल्ड टी२० म्हणून ओळखली जात होती आणि २०१८ मध्ये तिचे नाव पुरुष टी२० विश्वचषक असे करण्यात आले.}} |{{Cr|IND}} |{{Cr|IND}} (३) |[[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००७]] |[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]] |[[२०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२८]] |- |[[आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/world-test-championship-winners-list-1741691620-1|title=World Test Championship Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=१७ फेब्रुवारी २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260217163735/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/world-test-championship-winners-list-1741691620-1|url-status=live}}</ref> |[[कसोटी क्रिकेट|कसोटी]] |३ |{{Cr|RSA}} |{{Cr|AUS}} (१), {{Cr|NZL}} (१), {{Cr|RSA}} (१) |[[२०१९-२०२१ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२१]] |[[२०२३-२०२५ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२५]] |[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२७]] |- ! colspan=8|महिला |- |[[महिला क्रिकेट विश्वचषक|क्रिकेट विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-odi-world-cup-winners-list-1973-to-2025-1820002973-1|title=Women's ODI World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=८ मार्च २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308192019/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-odi-world-cup-winners-list-1973-to-2025-1820002973-1|url-status=live}}</ref> |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|मएदिआ]] |१३ |{{Crw|IND}} |{{Crw|AUS}} (७) |[[१९७३ महिला क्रिकेट विश्वचषक|१९७३]] |[[२०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषक|२०२५]] |[[२०२९ महिला क्रिकेट विश्वचषक|२०२९]] |- |[[आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|टी२० विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-t20-world-cup-winners-list-1729340572-1|title=Women's T20I World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२ मार्च २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260302232404/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-t20-world-cup-winners-list-1729340572-1|url-status=live}}</ref> |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |१०{{efn|name=WT20WC|२००९ ते २०१८ या कालावधीत ही स्पर्धा आयसीसी महिला वर्ल्ड टी२० म्हणून ओळखली जात होती आणि २०२० मध्ये तिचे नाव महिला टी२० विश्वचषक असे करण्यात आले.}} |{{Crw|AUS}} |{{Crw|AUS}} (७) |[[२००९ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२००९]] |[[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६]] |[[आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२८]] |- |[[आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक|चॅम्पियन्स चषक]]<ref>{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/icc-womens-champions-trophy-sri-lanka-ftp-2627995-2024-11-04|title=ICC introduces Women's Champions Trophy, Sri Lanka to host first edition in 2027|date=४ नोव्हेंबर २०२४|access-date=१ जून २०२५|work=[[India Today]]|archive-date=२५ जुलै २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250725045700/https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/icc-womens-champions-trophy-sri-lanka-ftp-2627995-2024-11-04|url-status=live}}</ref> |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |{{n/a}} |{{n/a}} |{{n/a}} |{{n/a}} |{{n/a}} |[[२०२७ आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक|२०२७]] |- ! colspan=8|१९ वर्षांखालील |- |[[१९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक|१९ वर्षांखालील पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/under-19-world-cup-winners-list-1820006147-1|title=U19 Men's World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२८ फेब्रुवारी २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260228183718/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/under-19-world-cup-winners-list-1820006147-1|url-status=live}}</ref> |[[मर्यादित षटकांचे क्रिकेट|युवा एकदिवसीय]] |१६ |{{Cr19|IND}} |{{Cr19|IND}} (६) |[[१९८८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक|१९८८]] |[[२०२६ १९-वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]] |[[२०२८ १९ वर्षांखालील पुरुष क्रिकेट विश्वचषक|२०२८]] |- |[[१९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://sports.ndtv.com/webstories/sports/u19-womens-t20-world-cup-winners-full-list-32199|title=U19 Women's T20 World Cup Winners|work=[[NDTV]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२३ मे २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250523151014/https://sports.ndtv.com/webstories/sports/u19-womens-t20-world-cup-winners-full-list-32199|url-status=live}}</ref> |[[मर्यादित षटकांचे क्रिकेट|युवा टी२०आ]] |२ |{{Crw19|IND}} |{{Crw19|IND}} (२) |[[२०२३ आयसीसी १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक|२०२३]] |[[२०२५ आयसीसी १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक|२०२५]] |[[२०२७ आयसीसी १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक|२०२७]] |} ===पात्रता स्पर्धा=== आयसीसी विविध आंतरराष्ट्रीय प्रमुख स्पर्धांसाठी पात्रता स्पर्धांचे आयोजन करते. {|class="wikitable" style="text-align:left;" style="font-size: 90%" |+ !स्वरूप !एकदिवसीय !टी२०आ |- |पुरुष |[[आयसीसी विश्वचषक पात्रता सामने]] |[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा]] |- | rowspan="2" |महिला |[[महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] | rowspan="2" |[[महिला टी२० विश्वचषक पात्रता]] |- |[[आयसीसी महिला चॅम्पियनशिप]] |} [[पदोन्नती आणि पदावनती]] असलेली दोन-स्तरीय लीग प्रणाली अस्तित्वात आहे, ज्यामध्ये सर्वोत्तम कामगिरी करणारे संघ [[आयसीसी विश्वचषक पात्रता सामने|क्रिकेट विश्वचषक पात्रता स्पर्धेसाठी]] पात्र ठरतात.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/new-qualification-pathway-for-14-team-2027-mens-odi-world-cup-approved-1289712|title=Qualification pathway for 14-team 2027 men's ODI World Cup approved|date=२० ऑक्टोबर २०१८|access-date=१ जून २०२५|work=[[क्रिकइन्फो]]|archive-date=१५ ऑगस्ट २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815181527/https://www.espncricinfo.com/story/new-qualification-pathway-for-14-team-2027-mens-odi-world-cup-approved-1289712|url-status=live}}</ref> यापूर्वी ही तीन-स्तरीय प्रणाली होती आणि [[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग]] हा तिचा सर्वोच्च स्तर होता. २०२७ विश्वचषकाच्या पात्रता प्रक्रियेसाठी ही सुपर लीग रद्द करण्यात आली.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/new-qualification-pathway-for-icc-mens-cricket-world-cup-approved|title=New qualification pathway for ICC Men's Cricket World Cup approved|date=२० ऑक्टोबर २०१८|access-date=१ जून २०२५|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]}}</ref> {|class="wikitable" style="text-align:left;" style="font-size: 90%" !स्तर !लीग !संघ !सद्य आवृत्ती |- |१ |[[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] |८ |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २|२०२४-२०२६]] |- |२ |[[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग]] |१२ |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग|२०२४-२०२६]] |} == नियम आणि नियमन == आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळण्याच्या परिस्थिती, गोलंदाजी पुनरावलोकने आणि इतर आयसीसी नियमांचे निरीक्षण करते. आयसीसी कडे क्रिकेटच्या कायद्यांचा कॉपीराइट नाही: फक्त [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब|एमसीसी]] [[क्रिकेटचे कायदे|कायदे]] बदलू शकतात, जरी हे सहसा खेळाच्या जागतिक प्रशासकीय मंडळाशी सल्लामसलत करून केले जाते.{{Citation needed|date=September 2021}} आयसीसी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटसाठी खेळण्याच्या परिस्थितीचा एक संच राखते ज्यात कायद्यांमध्ये किरकोळ सुधारणा केल्या जातात. त्यांच्याकडे एक "आचारसंहिता" देखील आहे ज्याचे आंतरराष्ट्रीय सामन्यांमधील संघ आणि खेळाडूंनी पालन करणे आवश्यक आहे. या संहितेचे उल्लंघन झाल्यास आयसीसी प्रतिबंध लागू करू शकते, सामान्यतः दंड. २००८ मध्ये आयसीसीने खेळाडूंवर १९ दंड ठोठावले होते. आयसीसी ने खेळण्याच्या स्थितीतील बदलांची घोषणा केली.<ref>{{Cite web |title=ICC announces changes to Playing Conditions |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/3345813 |access-date=2023-07-04 |website=www.icc-cricket.com |language=en}}</ref> ==पंच आणि सामनाधिकारी== आयसीसी आंतरराष्ट्रीय [[पंच (क्रिकेट)|पंच]] आणि सामनाधिकारी नियुक्त करते जे सर्व मंजूर कसोटी सामने, एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय आणि ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय सामन्यात काम करतात. आयसीसी पंचांचे तीन पॅनेल चालवते: [[आयसीसी पंचांचे एलिट पॅनेल|एलिट पॅनेल]], [[पंच आणि सामनाधिकारी आंतरराष्ट्रीय पॅनेल|आंतरराष्ट्रीय पॅनेल]], [[आयसीसी असोसिएट्स आणि एफिलिएट्स अंपायर पॅनल|सहयोगी आणि संलग्न पॅनेल]]. मार्च २०१२ पर्यंत, एलिट पॅनेलमध्ये बारा पंचांचा समावेश होता. सिद्धांतानुसार, एलिट पॅनेलचे दोन पंच प्रत्येक कसोटी सामन्यात अंपायर करतात, तर एक एलिट पॅनेल अंपायर आंतरराष्ट्रीय पॅनेलच्या एका पंचासह एकदिवसीय सामन्यांमध्ये उभा असतो. सरावात, आंतरराष्ट्रीय पॅनेलचे सदस्य अधूनमधून कसोटी सामन्यांमध्ये उभे राहतात, कारण ते कसोटी स्तरावर सामना करू शकतात की नाही आणि त्यांना एलिट पॅनेलमध्ये स्थान मिळावे की नाही हे पाहण्याची ही एक उत्तम चांगली संधी मानली जाते. एलिट पॅनेलचे सदस्य हे आयसीसीचे पूर्ण-वेळ कर्मचारी आहेत, जरी ते अजूनही, अगदी अधूनमधून, त्यांच्या राहत्या देशात [[प्रथम श्रेणी क्रिकेट]] पंच करतात. एलिट अंपायर्ससाठी सरासरी वार्षिक कामकाजाचे वेळापत्रक ८-१० कसोटी सामने आणि १०-१५ एकदिवसीय, संभाव्य ऑन-फिल्ड वर्कलोड प्रति वर्ष ७५ दिवस, तसेच प्रवास आणि तयारीचा वेळ आहे.<ref>{{cite web|title=Match officials|url=http://www.icc-cricket.com/about/42/match-officials|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131003001326/http://www.icc-cricket.com/about/42/match-officials|archive-date=3 October 2013}}</ref> आंतरराष्ट्रीय पॅनेल हे दहा कसोटी खेळणाऱ्या क्रिकेट बोर्डांपैकी प्रत्येकी नामनिर्देशित अधिकाऱ्यांचे बनलेले आहे. पॅनेलचे सदस्य त्यांच्या मायदेशातील एकदिवसीय सामन्यांमध्ये काम करतात आणि एलिट पॅनेलला क्रिकेट कॅलेंडरमधील सर्वोच्च वेळेत मदत करतात जेव्हा त्यांना परदेशी वनडे आणि कसोटी सामन्यांसाठी नियुक्त केले जाऊ शकते. आंतरराष्ट्रीय पॅनेलचे सदस्य परदेशातील अंपायरिंग असाइनमेंट जसे की आयसीसी अंडर १९ क्रिकेट विश्वचषक त्यांच्या परदेशातील परिस्थितीबद्दलचे ज्ञान आणि समज सुधारण्यासाठी आणि त्यांना एलिट पॅनेलमध्ये संभाव्य पदोन्नतीसाठी तयार करण्यात मदत करण्यासाठी देखील करतात. यातील काही पंच क्रिकेट विश्वचषकातही काम करतात. प्रत्येक कसोटी क्रिकेट बोर्ड एका "थर्ड अंपायर" ची नियुक्ती करते ज्याला काही ठराविक ऑन-फिल्ड निर्णयांचे त्वरित दूरचित्रवाणी रिप्लेद्वारे पुनरावलोकन करण्यासाठी बोलावले जाऊ शकते. सर्व तिसरे पंच हे त्यांच्या स्वतःच्या देशात प्रथम श्रेणीचे पंच आहेत, आणि या भूमिकेला आंतरराष्ट्रीय पॅनेल आणि नंतर एलिट पॅनेलमध्ये एक पाऊल म्हणून पाहिले जाते.<ref>{{cite web|title=Emirates International Panel of ICC Umpires|url=http://www.icc-cricket.com/about/88/match-officials/emirates-international-panel-of-icc-umpires|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304044124/http://www.icc-cricket.com/about/88/match-officials/emirates-international-panel-of-icc-umpires|archive-date=4 March 2016}}</ref> जून २००६ मध्ये आयसीसी सहयोगी आणि संलग्न आंतरराष्ट्रीय पंच पॅनेलची स्थापना करण्यात आली. २००५ मध्ये तयार करण्यात आलेल्या आयसीसी असोसिएट आणि एफिलिएट इंटरनॅशनल अंपायर्स पॅनेलला मागे टाकले आणि पाच आयसीसी डेव्हलपमेंट प्रोग्राम प्रादेशिक पंच पॅनेलमधून प्रत्येक निवडीसह, नॉन-टेस्ट न खेळणाऱ्या सदस्यांमधील पंचांसाठी शिखर म्हणून काम करते. असोसिएट आणि एफिलिएट इंटरनॅशनल अंपायर पॅनलचे सदस्य आयसीसी असोसिएट सदस्य, आयसीसी इंटरकॉन्टिनेंटल कप सामने आणि इतर सहयोगी आणि संलग्न स्पर्धांचा समावेश असलेल्या एकदिवसीय सामन्यांसाठी नियुक्तीसाठी पात्र आहेत. आयसीसी अंडर-१९ क्रिकेट विश्वचषकासह इतर आयसीसी स्पर्धांसाठीही उच्च कामगिरी करणाऱ्या पंचांचा विचार केला जाऊ शकतो आणि त्यांना आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी आणि आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेत सहभागी होण्यासाठी आमंत्रित केले जाऊ शकते.<ref>{{cite web|title=ICC Associate and Affiliate International Umpires Panel|url=http://www.icc-cricket.com/about/89/match-officials/icc-associate-and-affiliate-international-umpires-panel|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160602070629/http://www.icc-cricket.com/about/89/match-officials/icc-associate-and-affiliate-international-umpires-panel|archive-date=2 June 2016}}</ref> एक [[आयसीसी मॅच रेफरींचे एलिट पॅनेल]] देखील आहे जे सर्व कसोटी आणि एकदिवसीय सामन्यांमध्ये आयसीसीचे स्वतंत्र प्रतिनिधी म्हणून काम करतात. जानेवारी २००९ पर्यंत, त्याचे ६ सदस्य होते, ते सर्व अत्यंत अनुभवी माजी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू होते. पंचांना खेळाडू किंवा अधिकाऱ्यांची तक्रार करण्याचा अधिकार नसतो (जे पंचांना करावे लागते), परंतु ते आयसीसीच्या आचारसंहितेनुसार सुनावणी घेण्यास आणि सामन्यांमध्ये आवश्यकतेनुसार दंड आकारण्यासाठी, अधिकृत फटकारण्यापर्यंत जबाबदार असतात. निर्णयांवर अपील केले जाऊ शकते, परंतु बहुतेक प्रकरणांमध्ये मूळ निर्णय कायम ठेवला जातो. बीसीसीआयच्या विरोधामुळे पंचांच्या निर्णय पुनरावलोकन प्रणालीच्या सार्वत्रिक वापरावर - जून २०१२ पर्यंत - क्रिकेट खेळणाऱ्या राष्ट्रांमध्ये एकमत साधण्यात परिषद अपयशी ठरली. खेळणाऱ्या देशांच्या परस्पर कराराच्या अधीन राहून ते लागू केले जाईल.<ref>{{cite news| url= http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-27/top-stories/32440276_1_drs-ball-tracking-icc-executive-board| archive-url= https://archive.today/20130126142440/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-27/top-stories/32440276_1_drs-ball-tracking-icc-executive-board| url-status= dead| archive-date= 26 January 2013| title= No decision yet on universal application of DRS|work=[[टाइम्स ऑफ इंडिया]] |date=27 June 2012}}</ref> जुलै २०१२ मध्ये, आयसीसीने डीआरएस तंत्रज्ञानाच्या वापराबाबतची शंका दूर करण्यासाठी बीसीसीआयला संगणक दृष्टी आणि तंत्रज्ञानातील तज्ञ एड रोस्टेन यांनी केलेले बॉल ट्रॅकिंग संशोधन दाखवण्यासाठी एक शिष्टमंडळ पाठवण्याचा निर्णय घेतला.<ref>{{cite news| url= http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-10/top-stories/32617106_1_expert-in-computer-vision-icc-management-decision-review-system| archive-url= https://archive.today/20130126182508/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-10/top-stories/32617106_1_expert-in-computer-vision-icc-management-decision-review-system| url-status= dead| archive-date= 26 January 2013| title= Research on DRS to be shown to BCCI| date= 10 July 2012 |work=[[टाइम्स ऑफ इंडिया]]}}</ref><ref>{{cite web|title=Ireland and Afghanistan ICC newest full members amid wide-ranging governance reform|url=https://www.icc-cricket.com/news/422449|website=icc-cricket.com|publisher=ICC|access-date=22 June 2017}}</ref> ==प्रादेशिक संस्था== या प्रादेशिक संस्था क्रिकेट खेळाचे आयोजन, प्रचार आणि विकास करण्याचे उद्दिष्ट ठेवतात: * [[आशियाई क्रिकेट परिषद]] * [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] * [[आयसीसी युरोप]] * [[आयसीसी अमेरिका]] * [[आयसीसी पूर्व आशिया-पॅसिफिक]] आयसीसी प्रादेशिक संस्था जे आशिया आणि आफ्रिकेच्या प्रादेशिक संस्थांमध्ये समाविष्ट नसलेल्या प्रदेशांची काळजी घेतात: * [[आयसीसी आशिया]] * [[आयसीसी आफ्रिका]] युरोपसाठी प्रादेशिक संस्था अस्थापित झाली ज्यानंतर आयसीसीने कामकाज हाती घेतले: * [[युरोपियन क्रिकेट परिषद]] आफ्रिकन क्रिकेट असोसिएशनच्या निर्मितीनंतर आणखी दोन प्रादेशिक संस्थांची स्थापना करण्यात आली: * [[पूर्व आणि मध्य आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] * [[पश्चिम आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] ==क्रमवारी आणि पुरस्कार== {{Main|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} === क्रमवारी === आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळाच्या तिन्ही फॉरमॅटसाठी संघ क्रमवारी प्रकाशित करते आणि वेळोवेळी तेच अपडेट करते. '''पुरुष''' * [[आयसीसी पुरुषांची कसोटी संघ क्रमवारी]] * [[आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी]] * [[आयसीसी पुरुषांची टी२०आ संघ क्रमवारी]] '''महिला''' * [[आयसीसी महिला एकदिवसीय आणि टी२०आ संघ क्रमवारी]] आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळाडूंची क्रमवारी ही आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटपटूंच्या अलीकडील कामगिरीवर आधारित रँकिंगची व्यापकपणे अनुसरण केलेली प्रणाली आहे. '''पुरुष''' * [[आयसीसी पुरुष खेळाडूंची क्रमवारी]] '''महिला''' * [[आयसीसी महिला खेळाडूंची क्रमवारी]] === पुरस्कार === {{Main|आयसीसी पुरस्कार}} आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने मागील १२ महिन्यांतील सर्वोत्तम आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडूंना ओळखण्यासाठी आणि त्यांचा सन्मान करण्यासाठी '''आयसीसी पुरस्कारां'''ची स्थापना केली आहे. उद्घाटन आयसीसी पुरस्कार सोहळा ७ सप्टेंबर २००४ रोजी लंडनमध्ये आयोजित करण्यात आला होता.<ref>{{Cite web|date=2004-06-29|title=World's best players and teams to be honoured at cricket's 'Oscars'|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/23129979/world-best-players-teams-honoured-cricket-oscars|access-date=2021-06-03|website=ESPN.com|language=en}}</ref> २०२० मध्ये, आयसीसीने मागील १० वर्षांतील सर्वोत्कृष्ट कामगिरी आणि कामगिरीचा सन्मान करण्यासाठी '''[[दशकातील आयसीसी पुरस्कार]]''' या एका खास कार्यक्रमाची घोषणा केली.<ref>{{Cite web|title=ICC Awards of the Decade announced|url=https://www.icc-cricket.com/news/1908769|access-date=2021-06-03|website=www.icc-cricket.com|language=en}}</ref> ==भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा== आयसीसीला देखील अव्वल क्रिकेटपटूंचा समावेश असलेल्या ड्रग्ज आणि लाचखोरी प्रकरणांचा सामना करावा लागला आहे. कायदेशीर आणि बेकायदेशीर बुकमेकिंग मार्केटशी संबंधित क्रिकेटपटूंच्या भ्रष्टाचाराच्या घोटाळ्यांनंतर, आयसीसीने २००० मध्ये लंडनच्या मेट्रोपॉलिटन पोलिसांचे निवृत्त आयुक्त, लॉर्ड कांडन यांच्या नेतृत्वाखाली भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा युनिट (एसीएसयू) स्थापन केले. दक्षिण आफ्रिकेचा माजी कर्णधार हान्सी क्रोन्ये यांनी ज्या भ्रष्टाचाराची तक्रार नोंदवली आहे त्यामध्ये एक भारतीय सट्टेबाजाकडून कमी कामगिरी केल्याबद्दल किंवा ठराविक सामन्यांचे निकाल पूर्वनिर्धारित असल्याची खात्री करण्यासाठी भरीव रक्कम स्वीकारली होती. त्याचप्रमाणे, माजी भारतीय कर्णधार मोहम्मद अझरुद्दीन आणि अजय जडेजा यांची चौकशी करण्यात आली, मॅच फिक्सिंगमध्ये दोषी आढळले आणि क्रिकेट खेळण्यावर (अनुक्रमे आजीवन आणि पाच वर्षांसाठी) बंदी घालण्यात आली. एसीएसयू क्रिकेटमधील भ्रष्टाचाराच्या कोणत्याही अहवालाचे परीक्षण आणि तपासणी करणे सुरू ठेवते आणि प्रोटोकॉल सादर केले गेले आहेत, जे उदाहरणार्थ ड्रेसिंग रूममध्ये मोबाईल टेलिफोन वापरण्यास मनाई करतात. २००७ क्रिकेट विश्वचषकापूर्वी, आयसीसीचे मुख्य कार्यकारी माल्कम स्पीड यांनी कोणत्याही भ्रष्टाचाराविरुद्ध चेतावणी दिली आणि आयसीसी त्याविरुद्ध सतर्क आणि असहिष्णु असेल असे सांगितले.<ref>{{cite news |url=http://www.jamaica-star.com/thestar/20070213/sports/sports3.html |work=The Jamaica Star |title=Speed warns against corruption during World Cup |date=13 February 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090201121545/http://www.jamaica-star.com/thestar/20070213/sports/sports3.html |archive-date=1 February 2009 }}</ref> २०१० च्या पाकिस्तानच्या इंग्लंड दौऱ्यादरम्यान झालेल्या घोटाळ्यानंतर, ३ पाकिस्तानी खेळाडू, मोहम्मद अमीर, मोहम्मद आसिफ आणि सलमान बट स्पॉट-फिक्सिंगमध्ये दोषी आढळले आणि त्यांच्यावर अनुक्रमे ५ वर्षे, ७ वर्षे आणि १० वर्षांची बंदी घालण्यात आली. ३ नोव्हेंबर २०११ रोजी, बटला ३० महिने, आसिफला एक वर्ष, अमीरला सहा महिने आणि लाच देणारा स्पोर्ट्स एजंट मजीदला दोन वर्षे आठ महिने तुरुंगवासाची शिक्षा सुनावण्यात आली.<ref>{{cite news|title=Pakistan cricketers and agent jailed for betting scam|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-15573463|access-date=3 November 2011|newspaper=BBC News |date=3 November 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/sport/2011/nov/03/pakistan-spot-fixing-jail-terms|title=Pakistan spot-fixing players and agent sentenced to lengthy jail terms|date=3 November 2011|work=The Guardian |location=UK|access-date=3 November 2011}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/cricket/international/pakistan/8863611/Pakistan-spot-fixing-scandal-convictions-of-Salman-Butt-Mohammad-Asif-and-Mohammad-Amir-just-one-step-on-a-long-road.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/cricket/international/pakistan/8863611/Pakistan-spot-fixing-scandal-convictions-of-Salman-Butt-Mohammad-Asif-and-Mohammad-Amir-just-one-step-on-a-long-road.html |archive-date=11 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live|title=Pakistan spot-fixing scandal: convictions of Salman Butt, Mohammad Asif and Mohammad Amir just one step on a long road |date=3 November 2011|work=The Daily Telegraph |location=UK|access-date=3 November 2011|last1=Kelso |first1=Paul }}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/cricket/cricketers-jailed-for-matchfixing-6256508.html|title=Cricketers jailed for match-fixing |date=3 November 2011|work=The Independent |location=UK|access-date=3 November 2011}}</ref> २०१९ मध्ये, अल जझीराने केलेल्या तपासणीत श्रीलंका, भारत, इंग्लंड, ऑस्ट्रेलिया आणि इतर क्रिकेट खेळणाऱ्या राष्ट्रांमध्ये मॅच फिक्सिंग झाल्याचे उघड झाले.<ref>{{Cite web|title=Cricket match-fixers suspended amid calls for police probe|url=https://www.ajiunit.com/article/match-fixer-suspended/|access-date=2021-09-06|website=अल जझीरा Investigative Unit|language=en-US}}</ref> या अहवालाच्या अनुषंगाने आयसीसीने चौकशी सुरू केली. ==ग्लोबल क्रिकेट अकादमी== {{main|आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]] (जीसीए) [[संयुक्त अरब अमिराती]]मधील [[दुबई स्पोर्ट्स सिटी]] येथे आहे. जीसीएच्या सुविधांमध्ये प्रत्येकी १० टर्फ पिचसह दोन ओव्हल, आउटडोअर टर्फ आणि सिंथेटिक सराव सुविधा, हॉक आय तंत्रज्ञानासह इनडोअर सराव सुविधा आणि क्रिकेट-विशिष्ट व्यायामशाळा यांचा समावेश आहे. रॉड मार्श यांची अकादमीचे कोचिंग संचालक म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे. उद्घाटन, मूलतः २००८ साठी नियोजित, २०१० मध्ये झाले. ==आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड प्रोग्राम== {{main|आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड प्रोग्राम}} आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड नावाचा एक साप्ताहिक कार्यक्रम दूरचित्रवाणीवर प्रसारित करते. स्पोर्ट्सब्रँडने त्याची निर्मिती केली आहे. हा एक साप्ताहिक ३० मिनिटांचा कार्यक्रम आहे जो क्रिकेटच्या ताज्या बातम्या, सर्व कसोटी आणि एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामन्यांसह अलीकडील क्रिकेट क्रिया, तसेच मैदानाबाहेरील वैशिष्ट्ये आणि मुलाखती प्रदान करतो. ==टीका== २०१५ मध्ये, सॅम कॉलिन्स आणि जॅरोड किम्बर यांनी आयसीसीच्या अंतर्गत संस्थेवर डेथ ऑफ ए जेंटलमन हा डॉक्युमेंटरी बनवला, त्यात म्हणले होते की श्रीमंत सदस्य देश (विशेषतः भारत, इंग्लंड आणि ऑस्ट्रेलिया) आयसीसीला "गुंडगिरी" करत आहेत आणि संस्थेला व इतर सदस्यांना हानी पोहोचवत आहेत.<ref>{{cite news|last=Miller |first=Andrew |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/story/975353.html|title=Cricket documentary ''Death of a Gentleman'' scoops prestigious Sports Journalists Association award|date=22 February 2016|work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|access-date=21 September 2020}}</ref> ==हे सुद्धा पहा== {{Portal|क्रिकेट}} * [[क्रिकेट अधिकाऱ्यांची संघटना]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी]] * [[फेडरेशन ऑफ इंटरनॅशनल क्रिकेटर्स असोसिएशन]] * [[क्रिकेटची आंतरराष्ट्रीय रचना]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या अध्यक्षांची यादी]] <small>(२०१४ पासून पद विसर्जित)</small> ==संदर्भ== {{notelist}} {{reflist}} ==बाह्य दुवे== *[https://kaplonathletic.com/content/19/introducing-crictos-your-gateway-iconic-cricket-moments-icc फॅनक्रेझसह आयसीसी क्रिक्टोस लाँच] * {{Official website|https://www.icc-cricket.com/}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघ}} {{प्राधिकरण नियंत्रण}} {{पोर्टल बार|क्रिकेट|खेळ}} [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद| ]] [[वर्ग:क्रिकेट प्रशासन|*]] [[वर्ग:दुबई स्थित संस्था]] [[वर्ग:१९०९ मध्ये स्थापन झालेल्या क्रीडा संस्था]] [[वर्ग:आयओसी मान्यताप्राप्त आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघांची संघटना]] 929j54uzrnreeozmj0i55csy1udu7it 2709256 2709255 2026-09-11T13:49:07Z Ganesh591 62733 /* सदस्य */ 2709256 wikitext text/x-wiki {{Infobox organisation | image = ICC logo (2026).svg | caption = | abbreviation = आयसीसी | former_name = {{ubl| | इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स | (१९०९-१९६५) | आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स | (१९६५-१९८७) }} | formation = {{Start date and age|1909|6|15|df=y}} | founding_location = [[लंडन]], [[युनायटेड किंग्डम]] | headquarters = {{ubl| | [[लंडन]], [[युनायटेड किंग्डम]] | (१९०९-२००५) | [[दुबई]], [[संयुक्त अरब अमिराती]] | (२००५-वर्तमान) }} | type = [[आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघांची यादी|आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघ]] | num_members = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|१११ सदस्य]]<ref name="Members">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/about/members |title=ICC Members |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=३१ ऑक्टोबर २०१७ |archive-date=६ सप्टेंबर २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230906121413/https://www.icc-cricket.com/about/members |url-status=live}}</ref> | num_members_year = २०२६ | language = [[इंग्लिश भाषा|इंग्रजी]] | leader_title = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अध्यक्ष|अध्यक्ष]] | leader_name = [[जय शाह]]<ref>{{cite news |title=Jay Shah begins tenure as ICC Chair |url=https://www.icc-cricket.com/news/jay-shah-begins-tenure-as-icc-chair |date=१ डिसेंबर २०२४ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=७ जून २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250607044120/https://www.icc-cricket.com/news/jay-shah-begins-tenure-as-icc-chair |url-status=live}}</ref> | leader_title2 = उपाध्यक्ष | leader_name2 = इम्रान ख्वाजा | leader_title3 = सीईओ | leader_name3 = संजोग गुप्ता<ref>{{cite news |title=ICC announces Sanjog Gupta as new Chief Executive Officer |url=https://www.icc-cricket.com/news/icc-announces-sanjog-gupta-as-new-chief-executive-officer |date=१ डिसेंबर २०२५ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |archive-date=७ जुलै २०२५ |access-date=८ जुलै २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250707145033/https://www.icc-cricket.com/news/icc-announces-sanjog-gupta-as-new-chief-executive-officer |url-status=live}}</ref> | leader_title4 = महाव्यवस्थापक | leader_name4 = [[वसीम खान]]<ref>{{cite news |url=https://www.icc-cricket.com/news/wasim-khan-appointed-as-icc-general-manager-of-cricket |title=Wasim Khan appointed as ICC General Manager of Cricket |date=२२ नोव्हेंबर २०२२ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=७ डिसेंबर २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251207052121/https://www.icc-cricket.com/news/wasim-khan-appointed-as-icc-general-manager-of-cricket |url-status=live}}</ref> | budget = | budget_year = | revenue = ७५६.३ दशलक्ष [[अमेरिकन डॉलर]]<ref name="E4M2025">{{cite web |url=https://www.exchange4media.com/media-others-news/india-centric-icc-revenue-cycle-reports-543-million-surplus-in-2025-154667.html |title=India-centric ICC revenue cycle reports $543 million surplus in 2025 |publisher=Exchange4Media |access-date=३० जुलै २०२६}}</ref> | revenue_year = २०२५ | disbursements = | expenses = २१३ दशलक्ष [[अमेरिकन डॉलर]]<ref name="E4M2025"/> | expenses_year = २०२५ | awards = [[आयसीसी पुरस्कार]] | website = {{URL|https://icc-cricket.com/index}} }} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद साइडबार}} '''आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद''' ('''आयसीसी''') ही [[क्रिकेट]]ची जागतिक [[खेळांच्या प्रशासकीय संघटना|प्रशासकीय संस्था]] आहे. ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिकेच्या प्रतिनिधींनी १९०९ मध्ये "इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स" म्हणून त्याची स्थापना केली. त्याचे १९६५ मध्ये ''आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स'' असे नामकरण करण्यात आले आणि १९८७ मध्ये त्याचे सध्याचे नाव स्वीकारले गेले. आयसीसी चे मुख्यालय [[दुबई]], [[संयुक्त अरब अमिराती]] येथे आहे. आयसीसी मध्ये सध्या १०८ सदस्य राष्ट्रे आहेत: १२ [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]] खेळणारे [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी#पूर्ण सदस्य|पूर्ण सदस्य]] आणि ९६ [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी#सहयोगी सदस्य|सहयोगी सदस्य]].<ref name="members">{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/members|title=ICC Members|publisher=ICC|access-date=31 October 2017}}</ref> आयसीसी क्रिकेटच्या प्रमुख आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा, विशेषतः [[क्रिकेट विश्वचषक]], [[टी-२० विश्वचषक]] आणि [[आयसीसी विश्व कसोटी चॅम्पियनशिप]] यांच्या संघटना आणि प्रशासनासाठी जबाबदार आहे. हे सर्व मंजूर [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]], [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] आणि [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]] सामन्यांमध्ये [[पंच (क्रिकेट)|पंच]] आणि सामनाधिकारी यांची नियुक्ती करते. आयसीसी आचारसंहिता जारी करते, जे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटसाठी शिस्तीचे व्यावसायिक मानके सेट करते<ref>{{cite web|url=http://www.icc-cricket.com/icc/rules/code-of-conduct-for-players-and-officials.pdf |title=International Cricket Council – ICC Events, ICC Cricket Rankings, Live Cricket Scores |publisher=Icc-cricket.com |access-date=8 May 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070712131901/http://www.icc-cricket.com/icc/rules/code-of-conduct-for-players-and-officials.pdf |archive-date=12 July 2007 }}</ref> आणि भ्रष्टाचार आणि [[मॅच फिक्सिंग]]विरुद्ध त्याच्या [[आयसीसी भ्रष्टाचार विरोधी आणि सुरक्षा युनिट|भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा युनिटद्वारे]] कारवाईचे समन्वय साधते. आयसीसी सदस्य देशांमधील द्विपक्षीय सामन्यांवर नियंत्रण ठेवत नाही (ज्यात जागतिक कसोटी चॅम्पियनशिप फायनलच्या बाहेरील सर्व [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]] समाविष्ट आहेत) आणि ते सदस्य देशांमधील देशांतर्गत क्रिकेटवरही नियंत्रण ठेवत नाही. [[क्रिकेटचे कायदे|खेळाचे कायदे]] आयसीसी बनवत नाही किंवा बदलत नाही, जे १७८८ पासून [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब]]च्या शासनाखाली राहिले आहेत.<ref>{{Cite web|url=https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/|title=Laws|website=www.lords.org|language=en|access-date=12 July 2018|archive-date=2017-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20170630062008/https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/|url-status=dead}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अध्यक्ष|अध्यक्ष]] संचालक मंडळाचे प्रमुख असतात आणि २६ जून २०१४ रोजी, [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ|बीसीसीआय]]चे माजी अध्यक्ष [[नारायणस्वामी श्रीनिवासन]] यांना परिषदेचे पहिले अध्यक्ष म्हणून घोषित करण्यात आले.<ref>{{cite web|title=Srinivasan elected as the new Chairman of ICC from July 2014 onwards|url=http://www.jagranjosh.com/current-affairs/srinivasan-elected-as-the-new-chairman-of-icc-from-july-2014-onwards-1392007635-1|website=Jagran Prakashan|date=10 February 2014|access-date=18 August 2017|archive-date=2015-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402233930/http://www.jagranjosh.com/current-affairs/srinivasan-elected-as-the-new-chairman-of-icc-from-july-2014-onwards-1392007635-1|url-status=dead}}</ref> २०१४ मध्ये अध्यक्षपदाच्या स्थापनेनंतर आणि आयसीसीच्या घटनेत केलेल्या इतर बदलांनंतर आयसीसी अध्यक्षाची भूमिका मोठ्या प्रमाणात मानद स्थान बनली. असा दावा करण्यात आला आहे की २०१४ च्या बदलांमुळे इंग्लंड, भारत आणि ऑस्ट्रेलिया या 'बिग थ्री' राष्ट्रांना नियंत्रण देण्यात आले आहे.<ref name="Kamal Quits">{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/cricket/32144906|title=Mustafa Kamal quits as ICC president after World Cup snub|publisher=BBC Sport|date=1 April 2015|access-date=1 April 2015}}</ref> शेवटचे आयसीसी अध्यक्ष [[झहीर अब्बास]] होते,<ref name="Abbas">{{cite news|url=http://gulfnews.com/sport/cricket/pakistan/zaheer-abbas-appointed-icc-president-1.1540472 |title=Zaheer Abbas Appointed ICC President |work=[[गल्फ न्यूज]] |date=25 June 2015 |access-date=25 June 2015}}</ref> त्यांची नियुक्ती जून २०१५ मध्ये [[मुस्तफा कमाल (राजकारणी)|मुस्तफा कमाल]] यांनी एप्रिल २०१५ मध्ये राजीनामा दिल्यानंतर करण्यात आली होती. एप्रिल २०१६ मध्ये जेव्हा आयसीसी अध्यक्षपद रद्द करण्यात आले, ऑक्टोबर २०१५ मध्ये श्रीनिवासन यांची जागा घेणारे [[शशांक मनोहर]] हे आयसीसीचे पहिले स्वतंत्र निवडलेले अध्यक्ष बनले.<ref>{{Cite web|title=ICC Office Bearers|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/icc-office-bearers|access-date=2020-09-07|website=www.icc-cricket.com}}</ref> ==इतिहास== === १९०९-१९६३ - इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स === ३० नोव्हेंबर १९०७ रोजी, दक्षिण आफ्रिकन क्रिकेट असोसिएशनचे अध्यक्ष [[अबे बेली]] यांनी [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब]]चे (एमसीसी, इंग्लंड) सचिव, [[फ्रान्सिस लेसी]] यांना पत्र लिहिले. बेली यांनी 'इम्पीरियल क्रिकेट बोर्ड' स्थापन करण्याची सूचना केली. पत्रात त्यांनी सुचवले आहे की ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिका या तिन्ही सदस्यांच्या द्विपक्षीय आंतरराष्ट्रीय सामन्यांना नियंत्रित करणारे नियम आणि कायदे तयार करण्यासाठी बोर्ड जबाबदार असेल. बेलीला दक्षिण आफ्रिकेत सहभागी देशांमधील त्रिकोणी कसोटी मालिका आयोजित करायची होती. मात्र, ऑस्ट्रेलियाने ही ऑफर नाकारली. तरीही बेलीने आशा सोडली नाही. १९०९ मध्ये ऑस्ट्रेलियाच्या इंग्लंड दौऱ्यात त्यांना तीन सदस्यांना एकत्र आणण्याची संधी मिळाली. सतत लॉबिंग आणि प्रयत्नांनंतर, बेलीला यश मिळाले.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1909-1963|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=10 July 2018}}</ref> १५ जून १९०९ रोजी, [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|इंग्लंड]], [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] आणि [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिकेचे]] प्रतिनिधी [[लॉर्ड्स]] येथे भेटले आणि ''इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स''ची स्थापना केली. महिनाभरानंतर तिन्ही सदस्यांची दुसरी बैठक झाली. राष्ट्रांमध्ये नियमांवर एकमत झाले आणि पहिली तिरंगी कसोटी मालिका १९१२ मध्ये इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.<ref name=":0"/> १९२६ मध्ये, [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीज]], [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघ|न्यू झीलंड]] आणि [[भारतीय क्रिकेट संघ|भारत]] पूर्ण सदस्य म्हणून निवडले गेले आणि कसोटी खेळणाऱ्या देशांची संख्या दुप्पट होऊन सहा झाली. १९४७ मध्ये [[पाकिस्तान]]च्या स्थापनेनंतर, पाच वर्षांनंतर १९५२ मध्ये त्याला देण्यात आला, तो सातवा कसोटी खेळणारा देश बनला. मे १९६१ मध्ये दक्षिण आफ्रिकेने राष्ट्रकुल सोडले आणि त्यामुळे सदस्यत्व गमावले.<ref name=":0"/> === १९६४-१९८८ – आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स === १९६४ मध्ये, आयसीसीने कसोटी न खेळणाऱ्या देशांचा समावेश करण्याचे मान्य केले. पुढील वर्षी, आयसीसीने त्याचे नाव बदलून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स ठेवले. [[यूएस]], [[सिलोन]] आणि [[फिजी]] यांना सहयोगी, सदस्यांचा एक नवीन वर्ग म्हणून प्रवेश देण्यात आला.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1964-1988|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=12 July 2018}}</ref> १९६८ मध्ये, [[डेन्मार्क]], [[बरमुडा]], [[नेदरलँड]] आणि [[पूर्व आफ्रिका]] यांना सहयोगी म्हणून प्रवेश देण्यात आला, तर दक्षिण आफ्रिकेने अद्याप आयसीसी मध्ये पुन्हा सामील होण्यासाठी अर्ज केला नव्हता. १९६९ मध्ये आयसीसीच्या मूलभूत नियमांमध्ये सुधारणा करण्यात आली. १९७१ च्या बैठकीत विश्वचषक आयोजित करण्याची कल्पना मांडण्यात आली. १९७३ च्या बैठकीत, १९७५ मध्ये इंग्लंडमध्ये विश्वचषक खेळवण्याचा निर्णय घेण्यात आला. सहा कसोटी खेळणारे देश आणि [[पूर्व आफ्रिका]] आणि [[श्रीलंका]] यांना भाग घेण्यासाठी आमंत्रित केले होते.<ref name=":1" /> या कालावधीत नवीन सदस्य वारंवार जोडले गेले: १९७४ मध्ये, [[इस्रायल]] आणि [[सिंगापूर]] यांना सहयोगी म्हणून प्रवेश देण्यात आला. १९७६ मध्ये [[पश्चिम आफ्रिका|पश्चिम आफ्रिकेला]] सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. १९७७ मध्ये [[बांगलादेश]]ला सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. १९७८ मध्ये [[पापुआ न्यू गिनी]]ला सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेने]] पुन्हा सामील होण्यासाठी अर्ज केला, परंतु त्यांचा अर्ज फेटाळण्यात आला. १९८१ मध्ये, [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंकेला]] पूर्ण सदस्य म्हणून पदोन्नती देण्यात आली आणि त्यांनी १९८२ मध्ये त्यांची पहिली कसोटी खेळली. १९८४ मध्ये, तृतीय श्रेणी सदस्यत्व (संलग्न) सुरू करण्यात आले. [[इटली]] हा असा पहिला सदस्य होता, त्यानंतर १९८५ मध्ये [[स्वित्झर्लंड]]चा क्रमांक लागतो. १९८७ मध्ये [[बहामास]] आणि [[फ्रान्स]], त्यानंतर १९८८ मध्ये [[नेपाळ]]ला प्रवेश देण्यात आला. === १९८९-आतापर्यंत – आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद === जुलै १९८९ च्या बैठकीत, आयसीसी ने स्वतःचे नाव बदलून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद असे ठेवले आणि एमसीसी अध्यक्षाची आयसीसीचे अध्यक्ष होण्याची परंपरा आपोआप संपुष्टात आली.<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1989-present|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=23 July 2018}}</ref> १९९० मध्ये, [[यूएई]] सहयोगी म्हणून सामील झाले. १९९१ मध्ये, आयसीसी इतिहासात प्रथमच, मीटिंग [[इंग्लंड]]पासून दूर, [[मेलबर्न]], ऑस्ट्रेलिया येथे आयोजित करण्यात आली होती. [[दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णभेद|वर्णभेद]] संपल्यानंतर जुलैमध्ये [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेची]] आयसीसीचे पूर्ण सदस्य म्हणून पुन्हा निवड झाली. १९९२ मध्ये, [[झिम्बाब्वे क्रिकेट|झिम्बाब्वे]]ला नववा पूर्ण सदस्य म्हणून प्रवेश देण्यात आला. [[नामिबिया]] सहयोगी सदस्य म्हणून सामील झाले. [[ऑस्ट्रिया]], [[बेल्जियम]], [[ब्रुनेई]] आणि [[स्पेन]] हे सर्व सलग्न म्हणून सामील झाले. १९९३ मध्ये, आयसीसीचे ''मुख्य कार्यकारी पद'' तयार करण्यात आले; ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट बोर्डाचे [[डेव्हिड रिचर्ड्स (क्रिकेट प्रशासक)|डेव्हिड रिचर्ड्स]] हे या पदावर नियुक्त झालेले पहिले व्यक्ती होते. जुलैमध्ये, बार्बाडोस येथील [[क्लाइड वॉलकॉट|सर क्लाइड वॉलकॉट]], पहिले गैर-ब्रिटिश अध्यक्ष म्हणून निवडून आले. नवीन तंत्रज्ञानाच्या उदयामुळे व्हिडिओ प्लेबॅक सुविधांनी सुसज्ज असलेल्या [[तिसरा पंच (क्रिकेट)|थर्ड अंपायर]]ची ओळख झाली. १९९५ पर्यंत, कसोटी सामन्यांमध्ये रन-आऊट आणि स्टंपिंगसाठी टीव्ही रिप्ले उपलब्ध करून देण्यात आले होते, ज्यामध्ये तिसऱ्या पंचाने अनुक्रमे लाल आणि हिरव्या दिव्यासह सिग्नल आउट किंवा नॉट आउट करणे आवश्यक होते. पुढच्या वर्षी, चेंडू सीमा ओलांडला की नाही हे निर्धारित करण्यासाठी कॅमेरे वापरण्यात आले. १९९७ मध्ये झेल स्वच्छतेबाबतचे निर्णय थर्ड अंपायरकडे पाठवले जाऊ शकतात. या वर्षी [[डकवर्थ-लुईस पद्धत]], पावसाने प्रभावित झालेल्या एकदिवसीय सामन्यांमध्ये लक्ष्य समायोजित करण्याचा एक मार्ग देखील पाहिला. २००० मध्ये, [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड|बांगलादेश]]ला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे दहावे पूर्ण सदस्य म्हणून प्रवेश देण्यात आला. २००५ मध्ये, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद दुबई येथे नवीन मुख्यालयात स्थलांतरित झाली. २०१७ मध्ये, [[द ओव्हल]] येथील आयसीसी पूर्ण परिषदेच्या बैठकीत एकमताने मतदान केल्यानंतर [[अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड|अफगाणिस्तान]] आणि [[क्रिकेट आयर्लंड|आयर्लंड]] यांना आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अकरावे आणि बारावे पूर्ण सदस्य म्हणून स्वीकारण्यात आले. संलग्न सदस्यत्व देखील रद्द करण्यात आले, सर्व विद्यमान संलग्न सदस्य सहयोगी सदस्य बनले. २०१८ मध्ये, सर्व महिला टी-२० सामने महिलांच्या [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]] दर्जासाठी उंचावले गेले. २०१९ मध्ये, पुरुषांचे सर्व टी-२० सामने [[ट्वेन्टी-२० आंतरराष्ट्रीय]] दर्जाकडे नेण्यात आले. जुलै २०२२ मध्ये, [[कंबोडिया]], [[आयव्हरी कोस्ट]], आणि [[उझबेकिस्तान]] यांना आयसीसीद्वारे सहयोगी सदस्य दर्जा देण्यात आला.<ref>{{cite news |title=Three new countries receive ICC Membership status |url=https://www.icc-cricket.com/news/2690683#:~:text=The%20ICC%20awarded%20three%20new,108%20countries%2C%20including%2096%20Associates. |access-date=27 July 2022 |work=www.icc-cricket.com |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Kumar |first1=Manoj |title=Cambodia, Uzbekistan and Cote D'Ivoire receive membership status from ICC |url=https://www.crictracker.com/cambodia-uzbekistan-and-cote-divoire-receive-membership-status-from-icc/ |access-date=27 July 2022 |work=CricTracker |date=27 July 2022 |language=en}}</ref> १२ जून २०२३ रोजी, ऑस्ट्रेलियाने भारताविरुद्ध आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप विजेतेपद जिंकल्यानंतर, ओव्हल येथे अंतिम सामन्यात २०९ धावांनी, ऑस्ट्रेलियाने सर्व प्रमुख आयसीसीट्रॉफी जिंकणारा पहिला संघ बनून इतिहास रचला.{{Citation needed|date=August 2023}} == सदस्य == {{मुख्य|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी}} ===प्रादेशिक संलग्नता=== [[File:International Cricket Council members by region.svg|thumb|alt=प्रदेशानुसार आयसीसी सदस्य|आयसीसीचे प्रदेश: {{legend|#007effff|[[आशिया क्रिकेट समिती]] (एसीसी)}} {{legend|#2bff00ff|[[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] (एसीए)}} {{legend|#66ccffff|[[आयसीसी युरोप]]}} {{legend|#7b0041ff|[[आयसीसी अमेरिका]]}} {{legend|#ffff00ff|[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत]]}}]] आयसीसीच्या सदस्यांची संबंधित प्रादेशिक संस्थांद्वारे प्रशासित पाच प्रदेशांमध्ये विभागणी करण्यात आली आहे:<ref name="Str">{{cite report |url=https://saca.org.za/wp-content/uploads/2013/04/01-Structure-and-Contacts_2012_USB.pdf |title=ICC Structure |work=Cricket South Africa |date=१ एप्रिल २०१३ |access-date=१ जून २०२५}}</ref> * [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] * [[आशिया क्रिकेट समिती]] * [[आयसीसी अमेरिका]] * [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत]] * [[आयसीसी युरोप]] १९९७ मध्ये विलीन होऊन आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशनची स्थापना होण्यापूर्वी [[पूर्व आणि मध्य आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] आणि [[पश्चिम आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] या आफ्रिकेतील क्रिकेटचे व्यवस्थापन करत होत्या.<ref>{{cite news |url=https://i.imgci.com/link_to_database/ARCHIVE/CRICKET_NEWS/1998/OCT/ACA_HISTORY_01OCT1998.html |first=Cois |last=du Plooy |title=History of the Africa Cricket Association |date=१ ऑक्टोबर १९९८ |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२९ सप्टेंबर २०२२ |archive-date=२० जुलै २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230720134830/https://i.imgci.com/link_to_database/ARCHIVE/CRICKET_NEWS/1998/OCT/ACA_HISTORY_01OCT1998.html |url-status=live}}</ref> [[युरोप क्रिकेट समिती]] ही युनायटेड किंग्डम वगळता युरोपमधील क्रिकेटचे व्यवस्थापन करत होती. २००८ मध्ये तिची जागा आयसीसी युरोपने घेतली आणि नंतर २०१० मध्ये ती विसर्जित करण्यात आली.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/european-programme-for-2010-announced-616520 |title=European programme for 2010 announced |work=[[क्रिकइन्फो]] |author=Martin Williamson |date=२५ फेब्रुवारी २०१३ |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=६ डिसेंबर २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206130832/https://www.espncricinfo.com/story/european-programme-for-2010-announced-616520 |url-status=live}}</ref> === पूर्ण सदस्य === [[File:International Cricket Council members (by status) Current.svg|thumb|सदस्यत्वाच्या दर्जानुसार सध्याचे आयसीसी सदस्य:<br /> {{Color box|#ff0000|border=darkgray}} पूर्ण सदस्य<br /> {{Color box|#ff6600|border=darkgray}} [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]] दर्जा असलेले सहयोगी सदस्य<br /> {{Color box|#ff9900|border=darkgray}} सहयोगी सदस्य<br /> {{Color box|#333333|border=darkgray}} माजी किंवा निलंबित सदस्य<br /> {{Color box|#cccccc|border=darkgray}} सदस्य नसलेले]] पूर्ण सदस्यांमध्ये आयसीसीमध्ये पूर्ण मतदान हक्क असलेल्या आणि अधिकृत कसोटी सामने खेळणाऱ्या संघांच्या १२ प्रशासकीय संस्थांचा समावेश होतो.<ref name="Members"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश ! संघ ! प्रशासकीय संस्था ! पूर्ण सदस्यत्वापासून ! कसोटी दर्जापासून ! प्रदेश |- | १ | {{flag|इंग्लंड}} | [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इंग्लंड महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[इंग्लंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[इंग्लंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] | १५ जून १९०९ | १५ मार्च १८७७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २ | {{flag|ऑस्ट्रेलिया}} | [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[ऑस्ट्रेलिया १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[ऑस्ट्रेलिया १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया]] | १५ जून १९०९ | १५ मार्च १८७७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ३ | {{flag|दक्षिण आफ्रिका}} | [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट दक्षिण आफ्रिका]] | १५ जून १९०९ | १२ मार्च १८८९ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४ | {{cr|WIN}} | [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[वेस्ट इंडीज राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[वेस्ट इंडीज १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[वेस्ट इंडीज १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]] | ३१ मे १९२६ | २३ जून १९२८ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ५ | {{flag|न्यू झीलंड}} | [[न्यू झीलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[न्यू झीलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[न्यूझीलंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[न्यू झीलंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[न्यू झीलंड क्रिकेट]] | ३१ मे १९२६ | १० जानेवारी १९३० | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ६ | {{flag|भारत}} | [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[भारत १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[भारत १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]] | ३१ मे १९२६ | २५ जून १९३२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७ | {{flag|पाकिस्तान}} | [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[पाकिस्तान १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[पाकिस्तान १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] | २८ जुलै १९५२ | १६ ऑक्टोबर १९५२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८ | {{flag|श्रीलंका}} | [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[श्रीलंका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[श्रीलंका १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[श्रीलंका क्रिकेट]] | २१ जुलै १९८१ | २१ जुलै १९८१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९ | {{flag|झिम्बाब्वे}} | [[झिम्बाब्वे राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[झिम्बाब्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[झिम्बाब्वे क्रिकेट]] | ६ जुलै १९९२ | १८ ऑक्टोबर १९९२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १० | {{flag|बांगलादेश}} | [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[बांगलादेश १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[बांगलादेश १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड]] | २६ जून २००० | १० नोव्हेंबर २००० | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ११ | {{flag|आयर्लंड}} | [[आयर्लंड क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[आयर्लंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[आयर्लंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट आयर्लंड]] | २२ जून २०१७ | ११ मे २०१८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | १२ | {{flag|अफगाणिस्तान|२०१३}} | [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[अफगाणिस्तान १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] | [[अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] | २२ जून २०१७ | १४ जून २०१८ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |} === सहयोगी सदस्य === सहयोगी सदस्यांमध्ये अशा देशांतील ९९ प्रशासकीय संस्थांचा समावेश होतो, जिथे क्रिकेट सुस्थापित आणि संघटित आहे, परंतु त्यांना पूर्ण सदस्यत्व देण्यात आलेले नाही.<ref name="Members"/> यांपैकी आठ सहयोगी संघांना एकदिवसीय दर्जा आहे आणि त्यांचा [[आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी|आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी]]त समावेश आहे.<ref name="Members"/><ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |title=Team rankings, Men ODIs |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=१७ फेब्रुवारी २०२६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260217055817/https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |url-status=live}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश ! प्रशासकीय संस्था ! सहयोगी सदस्यत्वापासून ! एकदिवसीय दर्जापासून ! प्रदेश |- | १ | {{country|नेदरलँड्स}} | [[रॉयल डच क्रिकेट असोसिएशन]] | style="text-align:center;" | १९६६ | style="text-align:center;" | २०१८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २ | {{country|कॅनडा}} | [[क्रिकेट कॅनडा]] | style="text-align:center;" | १९६८ | style="text-align:center;" | २०२३ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ३ | {{country|संयुक्त अरब अमिराती}} | [[अमिराती क्रिकेट बोर्ड]] | style="text-align:center;" | १९९० | style="text-align:center;" | २०१४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४ | {{country|नामिबिया}} | [[क्रिकेट नामिबिया]] | style="text-align:center;" | १९९२ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५ | {{country|स्कॉटलंड}} | [[क्रिकेट स्कॉटलंड]] | style="text-align:center;" | १९९४ | style="text-align:center;" | २००५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६ | {{country|नेपाळ}} | [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन]] | style="text-align:center;" | १९९६ | style="text-align:center;" | २०१८ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७ | {{country|ओमान}} | [[ओमान क्रिकेट]] | style="text-align:center;" | २०१४ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८ | {{country|अमेरिका}} | [[यूएसए क्रिकेट]] | style="text-align:center;" | २०१९ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |} {{collapse top|सहयोगी देश}} {| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश<ref name="Members"/> ! संघ ! प्रशासकीय संस्था ! संलग्न सदस्यत्व{{efn|देशाला संलग्न सदस्यत्व मिळाल्याचे वर्ष. हा सहयोगी सदस्यत्वापेक्षा खालचा सदस्यत्वाचा स्तर होता. नंतर हे दोन्ही स्तर एकत्र करण्यात आले.}} ! सहयोगी सदस्यत्व ! प्रदेश |- | १ | {{country|आर्जेन्टिना}} | [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[अर्जेंटिना क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २ | {{country|ऑस्ट्रिया}} | [[ऑस्ट्रिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऑस्ट्रिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ऑस्ट्रियन क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३ | {{country|बहामास}} | [[बहामास राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बहामास क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ४ | {{country|बहरैन}} | [[बहरैन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बहरैन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बहारीन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५ | {{country|बेल्जियम}} | [[बेल्जियम राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बेल्जियम राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बेल्जियम क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९१ | २००५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६ | {{country|बेलीझ}} | [[बेलीझ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बेलीझ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बेलीझ नॅशनल क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ७ | {{country|बर्म्युडा}} | [[बर्म्युडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बर्म्युडा महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • [[बर्म्युडा राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[बर्म्युडा क्रिकेट बोर्ड]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ८ | {{country|भूतान}} | [[भूतान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[भूतान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[भूतान क्रिकेट परिषद बोर्ड]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९ | {{country|बोत्स्वाना}} | [[बोत्स्वाना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बोत्स्वाना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २००५ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १० | {{country|ब्राझील}} | [[ब्राझिल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ब्राझिल राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ब्राझिलियन क्रिकेट कॉन्फेडरेशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ११ | {{country|बल्गेरिया}} | [[बल्गेरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बल्गेरिया महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[बल्गेरियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | १२ | {{country|कंबोडिया}} | [[कंबोडिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कंबोडिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कंबोडिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २०२२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | १३ | {{country|कामेरून}} | [[कामेरून राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कामेरून राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कॅमेरून क्रिकेट फेडरेशन]] | २००७ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १४ | {{country|कॅनडा}} | [[कॅनडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कॅनडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[कॅनडा १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट कॅनडा]] | लागू नाही | १९६८ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १५ | {{country|केमन द्वीपसमूह}} | [[केमन द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[केमन द्वीपसमूह महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[केमन द्वीपसमूह क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९७ | २००२ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १६ | {{country|चिली}} | [[चिले राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[चिले राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[चिली क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १७ | {{country|चीन}} | [[चीन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[चीन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[चीनी क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | १८ | {{country|कूक द्वीपसमूह}} | [[कूक द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कूक द्वीपसमूह राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कुक द्वीपसमूह क्रिकेट असोसिएशन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | १९ | {{country|कोस्टा रिका}} | [[कोस्टा रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कोस्टा रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कोस्टा रिका क्रिकेट फेडरेशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २० | {{country|क्रोएशिया}} | [[क्रोएशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रोएशियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००१ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २१ | {{country|सायप्रस}} | [[सायप्रस राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सायप्रस क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९९ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २२ | {{country|चेक प्रजासत्ताक}} | [[चेक प्रजासत्ताक राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[चेक क्रिकेट युनियन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २३ | {{country|डेन्मार्क}} | [[डेन्मार्क राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[डेन्मार्क राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[डेन्मार्क राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[डॅनिश क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २४ | {{country|एस्टोनिया}} | [[एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[एस्टोनिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[एस्टोनियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २५ | {{country|इस्वाटिनी}} | [[इस्वाटिनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इस्वाटिनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्वातीनी क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | २६ | {{country|फॉकलंड द्वीपसमूह}} | [[फॉकलंड द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[फॉकलंड क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २७ | {{country|फिजी}} | [[फिजी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिजी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[फिजी राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट फिजी]] | लागू नाही | १९६५ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | २८ | {{country|फिनलंड}} | [[फिनलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिनलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट फिनलंड]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २९ | {{country|फ्रान्स}} | [[फ्रान्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फ्रान्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[असोसिएशन फ्रांस क्रिकेट]] | १९८७ | १९९८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३० | {{country|गांबिया}} | [[गांबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[गांबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[गॅम्बिया क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ३१ | {{country|जर्मनी}} | [[जर्मनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जर्मनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[जर्मन क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९१ | १९९९ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३२ | {{country|घाना}} | [[घाना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[घाना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[घाना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ३३ | {{country|जिब्राल्टर}} | [[जिब्राल्टर राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[जिब्राल्टर क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६९ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३४ | {{country|ग्रीस}} | [[ग्रीस राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ग्रीस राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[हेलेनिक क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३५ | {{country|गर्न्सी}} | [[गर्न्सी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[गर्न्सी महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[ग्वेर्नसे क्रिकेट बोर्ड]] | २००५ | २००८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३६ | {{country|हाँग काँग}} | [[हाँग काँग राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[हाँग काँग राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[हाँग काँग राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट हाँग काँग]] | लागू नाही | १९६९ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ३७ | {{country|हंगेरी}} | [[हंगेरी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[हंगेरियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २०१२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३८ | {{country|इंडोनेशिया}} | [[इंडोनेशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इंडोनेशिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट इंडोनेशिया]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]]/[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ३९ | {{country|इराण}} | [[इराण राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इराण महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्लामिक रिपब्लिक ऑफ इराण क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४० | {{country|आइल ऑफ मान}} | [[आईल ऑफ मान क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आईल ऑफ मान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[आयल ऑफ मॅन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४१ | {{country|इस्रायल}} | [[इस्रायल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्रायल क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४२ | {{country|इटली}} | [[इटली राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इटली राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इटालियन क्रिकेट फेडरेशन]] | १९८४ | १९९५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४३ | {{country|कोत द'ईवोआर}} | [[आयवरी कोस्ट राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[आयव्हरी कोस्ट क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४४ | {{country|जपान}} | [[जपान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जपान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[जपान राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[जपान क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८९ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]]/[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ४५ | {{country|जर्सी}} | [[जर्सी क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जर्सी महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[जर्सी क्रिकेट बोर्ड]] | २००५ | २००७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४६ | {{country|केन्या}} | [[केन्या राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[केन्या राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[केन्या राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट केन्या]] | लागू नाही | १९८१ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४७ | {{country|कुवेत}} | [[कुवेत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कुवेत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[कुवेत राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट कुवेत]] | १९९८ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४८ | {{country|लेसोथो}} | [[लेसोथो राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[लेसोथो राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[लेसोथो क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४९ | {{country|लक्झेंबर्ग}} | [[लक्झेंबर्ग राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[लक्झेंबर्ग क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ५० | {{country|मलावी}} | [[मलावी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मलावी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट मलावी]] | १९९८ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५१ | {{country|मलेशिया}} | [[मलेशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मलेशिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[मलेशिया १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[मलेशियन क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५२ | {{country|मालदीव}} | [[मालदीव राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मालदीव राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[मालदीव क्रिकेट बोर्ड]] | १९९८ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५३ | {{country|माली}} | [[माली राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[माली राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मालियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००५ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५४ | {{country|माल्टा}} | [[माल्टा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[माल्टा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[माल्टा क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ५५ | {{country|मॉरिशस}} | [[मॉरिशस क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मॉरिशस क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२६ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५६ | {{country|मेक्सिको}} | [[मेक्सिको राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मेक्सिको राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मेक्सिको क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ५७ | {{country|मंगोलिया}} | [[मंगोलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मंगोलिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २०२१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५८ | {{country|मोझांबिक}} | [[मोझांबिक राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मोझांबिक राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[मोझांबिकन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५९ | {{country|म्यानमार}} | [[म्यानमार राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[म्यानमार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[म्यानमार क्रिकेट फेडरेशन]] | २००६ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६० | {{country|नामिबिया}} | [[नामिबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नामिबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नामिबिया राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट नामिबिया]] | लागू नाही | १९९२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ६१ | {{country|नेपाळ}} | [[नेपाळ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नेपाळ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नेपाळ राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८८ | १९९६ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६२ | {{country|नेदरलँड्स}} | [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[रॉयल डच क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६३ | {{country|नायजेरिया}} | [[नायजेरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नायजेरिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नायजेरिया राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २००२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ६४ | {{country|नॉर्वे}} | [[नॉर्वे राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नॉर्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[नॉर्वेजियन क्रिकेट बोर्ड]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६५ | {{country|ओमान}} | [[ओमान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ओमान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[ओमान क्रिकेट]] | २००० | २०१४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६६ | {{country|पनामा}} | [[पनामा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पनामा क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ६७ | {{country|पापुआ न्यू गिनी}} | [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट पीएनजी]] | लागू नाही | १९७३ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ६८ | {{country|पेरू}} | [[पेरू राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पेरू राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पेरू क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ६९ | {{country|फिलिपिन्स}} | [[फिलिपिन्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिलिपिन्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[फिलिपाइन्स क्रिकेट असोसिएशन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ७० | {{country|पोर्तुगाल}} | [[पोर्तुगाल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पोर्तुगीज क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९६ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७१ | {{country|कतार}} | [[कतार राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कतार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[कतार क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९९ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७२ | {{country|रोमेनिया}} | [[रोमेनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[रोमेनिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट रोमानिया]] | २०१३ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७३ | {{country|रवांडा}} | [[ऱ्वांडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऱ्वांडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[रवांडा क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ७४ | {{country|सेंट हेलेना}} | [[सेंट हेलेना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सेंट हेलेना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ७५ | {{country|सामोआ}} | [[सामोआ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सामो‌आ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सामोआ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटना]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ७६ | {{country|सौदी अरेबिया}} | [[सौदी अरेबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सौदी अरेबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सौदी अरेबिया क्रिकेट फेडरेशन]] | २००३ | २०१६ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७७ | {{country|स्कॉटलंड}} | [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट स्कॉटलंड]] | लागू नाही | १९९४ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७८ | {{country|सर्बिया}} | [[सर्बिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सर्बिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सर्बियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २०१५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७९ | {{country|सेशेल्स}} | [[सेशेल्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सेशेल्स क्रिकेट असोसिएशन]] | २०१० | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ८० | {{country|सियेरा लिओन}} | [[सियेरा लिओन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सियेरा लिओन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सिएरा लिओन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ८१ | {{country|सिंगापूर}} | [[सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सिंगापूर राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सिंगापूर क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८२ | {{country|स्लोव्हेनिया}} | [[स्लोव्हेनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[स्लोव्हेनियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८३ | {{country|दक्षिण कोरिया}} | [[दक्षिण कोरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[दक्षिण कोरिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कोरिया क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ८४ | {{country|स्पेन}} | [[स्पेन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्पेन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट स्पेन]] | १९९२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८५ | {{country|सुरिनाम}} | [[सुरिनाम राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सुरीनाम क्रिकेट बोर्ड]] | २००२ | २०११ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ८६ | {{country|स्वीडन}} | [[स्वीडन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्वीडन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[स्वीडिश क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९७ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८७ | {{country|स्वित्झर्लंड}} | [[स्वित्झर्लंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट स्वित्झर्लंड]] | १९८५{{efn|स्वित्झर्लंडला १९८५ मध्ये सदस्यत्व देण्यात आले होते, परंतु २०१२ मध्ये त्याला आयसीसीमधून वगळण्यात आले.<ref>{{cite news |url=https://www.cricketswitzerland.ch/news/2012/2012-icc-expel-switzerland/ |title=ICC expel Switzerland |publisher=Cricket Switzerland |date=२०१२ |access-date=२२ जुलै २०२० |archive-date=२२ जुलै २०२० |archive-url=https://web.archive.org/web/20200722114058/https://www.cricketswitzerland.ch/news/2012/2012-icc-expel-switzerland/ |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cricketcountry.com/articles/when-switzerland-became-first-country-to-have-icc-affiliate-status-revoked-149260 |title=When Switzerland became the first country to have its ICC affiliate status revoked |publisher=Cricket Country |date=२६ जून २०१६ |access-date=२२ जुलै २०२०}}</ref> त्यानंतर जुलै २०२१ मध्ये स्वित्झर्लंडला पुन्हा सदस्यत्व देण्यात आले.<ref name="ICC-July21">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/2190752 |title=Get to know the ICC's three newest Members |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१८ जुलै २०२१ |archive-date=१८ जुलै २०२१ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718123143/https://www.icc-cricket.com/news/2190752 |url-status=live}}</ref>}} | २०२१ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८८ | {{country|ताजिकिस्तान}} | [[ताजिकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ताजिकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ताजिकिस्तान क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८९ | {{country|टांझानिया}} | [[टांझानिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[टांझानिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[टांझानिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २००१ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ९० | {{country|थायलंड}} | [[थायलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[थायलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट असोसिएशन ऑफ थायलंड]] | १९९५ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९१ | {{country|पूर्व तिमोर}} | [[पूर्व तिमोर क्रिकेट संघ|पुरुष]] • महिला • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | पूर्व तिमोर क्रिकेट महासंघ | लागू नाही | २०२५ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ९२ | {{country|तुर्की}} | [[तुर्की राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[तुर्की राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट तुर्की]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ९३ | {{country|टर्क्स आणि कैकास द्वीपसमूह}} | [[टर्क आणि कैकोस द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[तुर्क आणि कैकोस क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ९४ | {{country|युगांडा}} | [[युगांडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[युगांडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[युगांडा राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[युगांडा क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९९८ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ९५ | {{country|संयुक्त अरब अमिराती}} | [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[अमिराती क्रिकेट बोर्ड]] | १९८९ | १९९० | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९६ | {{country|अमेरिका}} | [[युनायटेड स्टेट्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[अमेरिका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[यूएसए क्रिकेट]] | लागू नाही | १९६५{{efn|अमेरिकेला १९६५ मध्ये [[युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका क्रिकेट असोसिएशन]]च्या प्रशासनाखाली सहयोगी सदस्यत्व देण्यात आले होते. त्या संस्थेला सप्टेंबर २०१७ मध्ये आयसीसीमधून वगळण्यात आले. यूएसए क्रिकेटला जानेवारी २०१९ मध्ये सदस्यत्व देण्यात आले.}}<br />२०१९ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ९७ | {{country|उझबेकिस्तान}} | [[उझबेकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[उझबेकिस्तान क्रिकेट महासंघ]] | लागू नाही | २०२२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९८ | {{country|व्हानुआतू}} | [[व्हानुआतू राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[व्हानुआतू राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[वानुआटू क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९५ | २००९ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ९९ | {{country|झांबिया}} | [[झांबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[झांबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[झांबिया क्रिकेट युनियन]] | लागू नाही | २०२५ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |} {{cob}} ==स्थान== [[Image:ICC Dubai 1.jpg|thumb|200px|right|[[दुबई]] मधील आयसीसी कार्यालय]] त्याच्या निर्मितीपासून, आयसीसीचे [[लॉर्ड्स क्रिकेट ग्राउंड]] हे त्याचे घर होते आणि १९९३ मध्ये त्याचे कार्यालय मैदानाच्या नर्सरीच्या शेवटी असलेल्या "क्लॉक टॉवर" इमारतीत हलवले. एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटच्या विश्वचषकाच्या हक्कांचे व्यावसायिक शोषण करून स्वतंत्रपणे चालवल्या जाणाऱ्या आयसीसीला सुरुवातीला निधी दिला गेला. सर्व सदस्य देशांचे युनायटेड किंगडमसोबत दुहेरी-कर करार नसल्यामुळे, आयसीसी डेव्हलपमेंट (इंटरनॅशनल) प्रा.लि, यूके बाहेर आयडीआय म्हणून ओळखले जाते. हे जानेवारी १९९४ मध्ये स्थापित केले गेले आणि मोनॅको येथे आधारित होते. बाकी नव्वदच्या दशकात आयडीआयचा कारभार हा माफक कारभार होता. परंतु २००१ ते २००८ पर्यंतच्या सर्व आयसीसी इव्हेंट्सच्या अधिकारांच्या बंडलच्या वाटाघाटीमुळे, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट आणि आयसीसी सदस्य देशांना उपलब्ध महसूल मोठ्या प्रमाणात वाढला. यामुळे मोनॅकोमध्ये आयडीआयद्वारे नियुक्त व्यावसायिक कर्मचाऱ्यांच्या संख्येत वाढ झाली. लॉर्ड्सवर राहिलेल्या कौन्सिलच्या क्रिकेट प्रशासकांना मोनॅकोमधील त्यांच्या व्यावसायिक सहकाऱ्यांपासून वेगळे करण्यात आले याचाही तोटा झाला. परिषदेने त्यांच्या व्यावसायिक उत्पन्नाचे करापासून संरक्षण करताना त्यांचे सर्व कर्मचारी एकाच कार्यालयात एकत्र आणण्याचे मार्ग शोधण्याचा निर्णय घेतला. लॉर्ड्स येथे राहण्याच्या पर्यायाची चौकशी करण्यात आली आणि स्पोर्ट इंग्लंडच्या माध्यमातून ब्रिटिश सरकारला विनंती करण्यात आली की, आयसीसीला त्यांचे सर्व कर्मचारी (व्यावसायिक बाबींवर काम करणाऱ्यांसह) लंडनमध्ये ठेवण्याची परवानगी द्यावी - परंतु त्याच्या व्यावसायिक उत्पन्नावर कॉर्पोरेशन कर यूकेला पैसे देण्यापासून विशेष सूट देण्यात यावी. ब्रिटिश सरकार एक उदाहरण तयार करण्यास तयार नव्हते आणि ही विनंती मान्य करणार नाही. परिणामी, आयसीसीने इतर ठिकाणांची तपासणी केली आणि अखेरीस [[संयुक्त अरब अमिराती]]मधील [[दुबई]] शहरात स्थायिक झाले. ब्रिटिश व्हर्जिन आयलंडमध्येही आयसीसी नोंदणीकृत आहे. ऑगस्ट २००५ मध्ये, आयसीसीने त्यांची कार्यालये दुबईला हलवली आणि त्यानंतर लॉर्ड्स आणि मोनॅको येथील कार्यालये बंद केली. आयसीसीच्या कार्यकारी मंडळाने बाजूने ११-१ मत दिल्यानंतर दुबईला हलविण्यात आले.<ref>{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/cricket/4326601.stm | work=BBC News | title=Cricket chiefs move base to Dubai | date=7 March 2005}}</ref> आयसीसीच्या दुबईला जाण्याचा मुख्य चालक त्याच्या मुख्य कर्मचाऱ्यांना एकाच कर-कार्यक्षम ठिकाणी एकत्र आणण्याची इच्छा होती, तर दुय्यम कारण म्हणजे आयसीसीच्या जवळ कार्यालये हलवण्याची इच्छा. लॉर्ड्स हे तार्किक ठिकाण होते जेव्हा आयसीसीचे व्यवस्थापन मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब (एमसीसी) द्वारे केले जात होते (१९९३ पर्यंत अशी परिस्थिती होती). परंतु जागतिक क्रिकेटमध्ये भारत आणि पाकिस्तानच्या वाढत्या सामर्थ्याने ब्रिटिश खाजगी सदस्यांच्या क्लबने (एमसीसी) आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटवर सतत नियंत्रण ठेवणे अनाक्रोनिक आणि टिकाऊ बनवले आहे. १९९३ मध्ये झालेल्या बदलांचा आणि सुधारणांचा थेट परिणाम म्हणजे लॉर्ड्सपासून अधिक तटस्थ ठिकाणी जाणे.<ref>{{cite web|url=http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/GD23Df05.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20050422140355/http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/GD23Df05.html|url-status=unfit|archive-date=22 April 2005|title= Cricket's home moves closer to the money|work=[[एशिया टाइम्स ऑनलाइन]]| date=23 April 2005|access-date=18 August 2017}}</ref> ==उत्पन्नाची निर्मिती== आयसीसी आयोजीत केलेल्या स्पर्धांमधून उत्पन्न मिळवते, प्रामुख्याने [[क्रिकेट विश्वचषक]], आणि त्या उत्पन्नातील बहुतांश भाग ते सदस्यांना वितरीत करते. २००७ आणि २०१५ दरम्यान वर्ल्ड कपचे प्रायोजकत्व आणि दूरचित्रवाणी अधिकार यूएस$१.६ अब्जाहून अधिक कमावले, जे आतापर्यंत आयसीसीचे मुख्य उत्पन्नाचे स्रोत होते.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/current/story/271994.html |title=ICC rights go to ESPN-Star|publisher=[[ईएसपीएन]] | work=[[क्रिकइन्फो]]|date= 9 December 2006|access-date=8 May 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/276853.html |title=ICC set to cash in on sponsorship rights |publisher=[[ईएसपीएन]] | work=[[क्रिकइन्फो]] |date= 18 January 2007|access-date=8 May 2011}}</ref> ३१ डिसेंबर २००७ पर्यंतच्या नऊ महिन्यांच्या लेखा कालावधीत आयसीसीचे परिचालन उत्पन्न $१२.६६ दशलक्ष होते, मुख्यत्वे सदस्य सदस्यता आणि प्रायोजकत्वातून. याउलट, इव्हेंटचे उत्पन्न यूएस$२८५.८७ दशलक्ष होते, ज्यात २००७ विश्वचषकातील $२३९ दशलक्ष समाविष्ट होते. या कालावधीत $६.६९५ दशलक्ष गुंतवणुकीचे उत्पन्न देखील होते. २०२२ मध्ये आयसीसीने निव्वळ उत्पन्न म्हणून यूएस$२०८,३७५,००० उत्पन्न केले.<ref>[https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2023/05/10/87728b20-b1ea-469d-871b-f42d5bfee10f/ICC-Consolidated-Financial-Statements-2022.pdf THE INTERNATIONAL CRICKET COUNCIL LIMITED AND ITS SUBSIDIARIES, CONSOLIDATED FINANCIAL STATEMENTS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230517210125/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2023/05/10/87728b20-b1ea-469d-871b-f42d5bfee10f/ICC-Consolidated-Financial-Statements-2022.pdf |date=2023-05-17 }} 31 December 2022</ref> आयसीसीकडे द्विपक्षीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामन्यांमधून ([[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]], [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] आणि [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]]) कोणतेही उत्पन्न नाही, जे बहुतेक आंतरराष्ट्रीय खेळाचे वेळापत्रक बनवतात, कारण ते त्याच्या सदस्यांच्या मालकीचे आणि चालवतात. विश्वचषकातील कमाई वाढवण्यासाठी त्याने इतर नवीन कार्यक्रम तयार करण्याचा प्रयत्न केला आहे. यामध्ये २००५ मध्ये ऑस्ट्रेलियामध्ये खेळलेल्या [[आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] आणि [[आयसीसी सुपर सीरिज]]चा समावेश आहे. मात्र, या स्पर्धांना आयसीसीच्या अपेक्षेप्रमाणे यश मिळालेले नाही. सुपर सिरीजला मोठ्या प्रमाणावर अपयश म्हणून पाहिले गेले आणि त्याची पुनरावृत्ती होण्याची अपेक्षा नाही आणि भारताने २००६ मध्ये चॅम्पियन्स ट्रॉफी रद्द करण्याची मागणी केली.<ref>{{cite news| url=http://www.theage.com.au/news/cricket/biggest-player-in-the-game-flexes-muscle/2006/01/06/1136387626870.html | location=Melbourne | work=[[The Age]] | title=Biggest player in the game flexes muscle | date=7 January 2006}}</ref> चॅम्पियन्स ट्रॉफी २००४ इव्हेंटचा उल्लेख विस्डेन २००५ मध्ये संपादकाने "टूर्नामेंटचा टर्की" आणि "फियास्को" म्हणून केला होता; २००६ च्या कार्यक्रमाला नवीन स्वरूपामुळे मोठे यश म्हणून पाहिले जात असले तरी.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/267074.html |title=ICC President thanks India for "outstanding" ICC Champions Trophy | author=Murgatroyd, Brian / ICC|publisher=ESPN | work=Cricinfo |date= 6 November 2006|access-date=18 August 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/267074.html |title=When the cricket did all the talking |publisher=ESPN | work=Cricinfo |date= 7 November 2006|access-date=18 August 2017}}</ref> [[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२००७ मध्ये]] पहिल्यांदा खेळला गेलेला [[आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०]] यशस्वी ठरला. आयसीसीची सध्याची योजना दरवर्षी आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा आयोजित करणे आहे, ज्यामध्ये सम संख्येच्या वर्षांत खेळला जाणारा ट्वेंटी-२० विश्वचषक, [[उन्हाळी ऑलिम्पिक खेळ|ऑलिम्पिक खेळांच्या]] आदल्या वर्षी होणारा विश्वचषक आणि सायकलच्या उर्वरित वर्षात आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी आयोजित केली जाईल. हे चक्र [[२०१० आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२०१०]] मध्ये सुरू झाले, [[२००९ आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२००९]] स्पर्धेच्या एका वर्षानंतर. ==स्पर्धा आणि विजेते== {{हेसुद्धा पाहा|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} ===आयसीसी स्पर्धा=== [[File:ICC Cricket World Cup Trophy.jpg|thumb|[[क्रिकेट विश्वचषक]] ट्रॉफी]] {|class="wikitable" style="text-align:left;" style="font-size: 90%" !स्पर्धा !स्वरूप !{{tooltip|स्पर्धा|आयोजित झालेल्या आवृत्त्यांची संख्या}} !सद्य विजेता !सर्वाधिक विजेतेपदे !पहिली !शेवटची !पुढील |- ! colspan=8|पुरुष |- |[[क्रिकेट विश्वचषक]]<ref name="WC">{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/list-of-all-the-odi-world-cup-winners-till-date-1746182528-1|title=World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२ मार्च २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260302042038/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/list-of-all-the-odi-world-cup-winners-till-date-1746182528-1|url-status=live}}</ref> |[[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]] |१३ |{{Cr|AUS}} |{{Cr|AUS}} (६) |[[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]] |[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] |[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]] |- |[[आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|चॅम्पियन्स चषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-series-results/icc-champions-trophy-icc-knockout-44|title=Series results For ICC Champions Trophy (ICC Knock Out)|work=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१ जून २०२५|archive-date=२८ फेब्रुवारी २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250228133226/https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-series-results/icc-champions-trophy-icc-knockout-44|url-status=live}}</ref> |[[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]] |८{{efn|name=CT|१९९८ आणि २००० मधील पहिल्या दोन आवृत्त्यांमध्ये ही स्पर्धा आयसीसी नॉकआउट ट्रॉफी म्हणून ओळखली जात होती.}} |{{Cr|IND}} |{{Cr|IND}} (३) |[[१९९८ विल्स आंतरराष्ट्रीय चषक|१९९८]] |[[२०२५ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२०२५]] |[[२०२९ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२०२९]] |- |[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|टी२० विश्वचषक]]<ref name="WC"/> |[[आंतरराष्ट्रीय टी२०|टी२०आ]] |१०{{efn|name=T20WC|२००७ ते २०१६ या कालावधीत ही स्पर्धा आयसीसी वर्ल्ड टी२० म्हणून ओळखली जात होती आणि २०१८ मध्ये तिचे नाव पुरुष टी२० विश्वचषक असे करण्यात आले.}} |{{Cr|IND}} |{{Cr|IND}} (३) |[[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००७]] |[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]] |[[२०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२८]] |- |[[आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/world-test-championship-winners-list-1741691620-1|title=World Test Championship Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=१७ फेब्रुवारी २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260217163735/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/world-test-championship-winners-list-1741691620-1|url-status=live}}</ref> |[[कसोटी क्रिकेट|कसोटी]] |३ |{{Cr|RSA}} |{{Cr|AUS}} (१), {{Cr|NZL}} (१), {{Cr|RSA}} (१) |[[२०१९-२०२१ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२१]] |[[२०२३-२०२५ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२५]] |[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२७]] |- ! colspan=8|महिला |- |[[महिला क्रिकेट विश्वचषक|क्रिकेट विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-odi-world-cup-winners-list-1973-to-2025-1820002973-1|title=Women's ODI World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=८ मार्च २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308192019/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-odi-world-cup-winners-list-1973-to-2025-1820002973-1|url-status=live}}</ref> |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|मएदिआ]] |१३ |{{Crw|IND}} |{{Crw|AUS}} (७) |[[१९७३ महिला क्रिकेट विश्वचषक|१९७३]] |[[२०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषक|२०२५]] |[[२०२९ महिला क्रिकेट विश्वचषक|२०२९]] |- |[[आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|टी२० विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-t20-world-cup-winners-list-1729340572-1|title=Women's T20I World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२ मार्च २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260302232404/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-t20-world-cup-winners-list-1729340572-1|url-status=live}}</ref> |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |१०{{efn|name=WT20WC|२००९ ते २०१८ या कालावधीत ही स्पर्धा आयसीसी महिला वर्ल्ड टी२० म्हणून ओळखली जात होती आणि २०२० मध्ये तिचे नाव महिला टी२० विश्वचषक असे करण्यात आले.}} |{{Crw|AUS}} |{{Crw|AUS}} (७) |[[२००९ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२००९]] |[[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६]] |[[आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२८]] |- |[[आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक|चॅम्पियन्स चषक]]<ref>{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/icc-womens-champions-trophy-sri-lanka-ftp-2627995-2024-11-04|title=ICC introduces Women's Champions Trophy, Sri Lanka to host first edition in 2027|date=४ नोव्हेंबर २०२४|access-date=१ जून २०२५|work=[[India Today]]|archive-date=२५ जुलै २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250725045700/https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/icc-womens-champions-trophy-sri-lanka-ftp-2627995-2024-11-04|url-status=live}}</ref> |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |{{n/a}} |{{n/a}} |{{n/a}} |{{n/a}} |{{n/a}} |[[२०२७ आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक|२०२७]] |- ! colspan=8|१९ वर्षांखालील |- |[[१९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक|१९ वर्षांखालील पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/under-19-world-cup-winners-list-1820006147-1|title=U19 Men's World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२८ फेब्रुवारी २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260228183718/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/under-19-world-cup-winners-list-1820006147-1|url-status=live}}</ref> |[[मर्यादित षटकांचे क्रिकेट|युवा एकदिवसीय]] |१६ |{{Cr19|IND}} |{{Cr19|IND}} (६) |[[१९८८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक|१९८८]] |[[२०२६ १९-वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]] |[[२०२८ १९ वर्षांखालील पुरुष क्रिकेट विश्वचषक|२०२८]] |- |[[१९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://sports.ndtv.com/webstories/sports/u19-womens-t20-world-cup-winners-full-list-32199|title=U19 Women's T20 World Cup Winners|work=[[NDTV]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२३ मे २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250523151014/https://sports.ndtv.com/webstories/sports/u19-womens-t20-world-cup-winners-full-list-32199|url-status=live}}</ref> |[[मर्यादित षटकांचे क्रिकेट|युवा टी२०आ]] |२ |{{Crw19|IND}} |{{Crw19|IND}} (२) |[[२०२३ आयसीसी १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक|२०२३]] |[[२०२५ आयसीसी १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक|२०२५]] |[[२०२७ आयसीसी १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक|२०२७]] |} ===पात्रता स्पर्धा=== आयसीसी विविध आंतरराष्ट्रीय प्रमुख स्पर्धांसाठी पात्रता स्पर्धांचे आयोजन करते. {|class="wikitable" style="text-align:left;" style="font-size: 90%" |+ !स्वरूप !एकदिवसीय !टी२०आ |- |पुरुष |[[आयसीसी विश्वचषक पात्रता सामने]] |[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा]] |- | rowspan="2" |महिला |[[महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] | rowspan="2" |[[महिला टी२० विश्वचषक पात्रता]] |- |[[आयसीसी महिला चॅम्पियनशिप]] |} [[पदोन्नती आणि पदावनती]] असलेली दोन-स्तरीय लीग प्रणाली अस्तित्वात आहे, ज्यामध्ये सर्वोत्तम कामगिरी करणारे संघ [[आयसीसी विश्वचषक पात्रता सामने|क्रिकेट विश्वचषक पात्रता स्पर्धेसाठी]] पात्र ठरतात.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/new-qualification-pathway-for-14-team-2027-mens-odi-world-cup-approved-1289712|title=Qualification pathway for 14-team 2027 men's ODI World Cup approved|date=२० ऑक्टोबर २०१८|access-date=१ जून २०२५|work=[[क्रिकइन्फो]]|archive-date=१५ ऑगस्ट २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815181527/https://www.espncricinfo.com/story/new-qualification-pathway-for-14-team-2027-mens-odi-world-cup-approved-1289712|url-status=live}}</ref> यापूर्वी ही तीन-स्तरीय प्रणाली होती आणि [[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग]] हा तिचा सर्वोच्च स्तर होता. २०२७ विश्वचषकाच्या पात्रता प्रक्रियेसाठी ही सुपर लीग रद्द करण्यात आली.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/new-qualification-pathway-for-icc-mens-cricket-world-cup-approved|title=New qualification pathway for ICC Men's Cricket World Cup approved|date=२० ऑक्टोबर २०१८|access-date=१ जून २०२५|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]}}</ref> {|class="wikitable" style="text-align:left;" style="font-size: 90%" !स्तर !लीग !संघ !सद्य आवृत्ती |- |१ |[[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] |८ |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २|२०२४-२०२६]] |- |२ |[[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग]] |१२ |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग|२०२४-२०२६]] |} == नियम आणि नियमन == आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळण्याच्या परिस्थिती, गोलंदाजी पुनरावलोकने आणि इतर आयसीसी नियमांचे निरीक्षण करते. आयसीसी कडे क्रिकेटच्या कायद्यांचा कॉपीराइट नाही: फक्त [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब|एमसीसी]] [[क्रिकेटचे कायदे|कायदे]] बदलू शकतात, जरी हे सहसा खेळाच्या जागतिक प्रशासकीय मंडळाशी सल्लामसलत करून केले जाते.{{Citation needed|date=September 2021}} आयसीसी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटसाठी खेळण्याच्या परिस्थितीचा एक संच राखते ज्यात कायद्यांमध्ये किरकोळ सुधारणा केल्या जातात. त्यांच्याकडे एक "आचारसंहिता" देखील आहे ज्याचे आंतरराष्ट्रीय सामन्यांमधील संघ आणि खेळाडूंनी पालन करणे आवश्यक आहे. या संहितेचे उल्लंघन झाल्यास आयसीसी प्रतिबंध लागू करू शकते, सामान्यतः दंड. २००८ मध्ये आयसीसीने खेळाडूंवर १९ दंड ठोठावले होते. आयसीसी ने खेळण्याच्या स्थितीतील बदलांची घोषणा केली.<ref>{{Cite web |title=ICC announces changes to Playing Conditions |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/3345813 |access-date=2023-07-04 |website=www.icc-cricket.com |language=en}}</ref> ==पंच आणि सामनाधिकारी== आयसीसी आंतरराष्ट्रीय [[पंच (क्रिकेट)|पंच]] आणि सामनाधिकारी नियुक्त करते जे सर्व मंजूर कसोटी सामने, एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय आणि ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय सामन्यात काम करतात. आयसीसी पंचांचे तीन पॅनेल चालवते: [[आयसीसी पंचांचे एलिट पॅनेल|एलिट पॅनेल]], [[पंच आणि सामनाधिकारी आंतरराष्ट्रीय पॅनेल|आंतरराष्ट्रीय पॅनेल]], [[आयसीसी असोसिएट्स आणि एफिलिएट्स अंपायर पॅनल|सहयोगी आणि संलग्न पॅनेल]]. मार्च २०१२ पर्यंत, एलिट पॅनेलमध्ये बारा पंचांचा समावेश होता. सिद्धांतानुसार, एलिट पॅनेलचे दोन पंच प्रत्येक कसोटी सामन्यात अंपायर करतात, तर एक एलिट पॅनेल अंपायर आंतरराष्ट्रीय पॅनेलच्या एका पंचासह एकदिवसीय सामन्यांमध्ये उभा असतो. सरावात, आंतरराष्ट्रीय पॅनेलचे सदस्य अधूनमधून कसोटी सामन्यांमध्ये उभे राहतात, कारण ते कसोटी स्तरावर सामना करू शकतात की नाही आणि त्यांना एलिट पॅनेलमध्ये स्थान मिळावे की नाही हे पाहण्याची ही एक उत्तम चांगली संधी मानली जाते. एलिट पॅनेलचे सदस्य हे आयसीसीचे पूर्ण-वेळ कर्मचारी आहेत, जरी ते अजूनही, अगदी अधूनमधून, त्यांच्या राहत्या देशात [[प्रथम श्रेणी क्रिकेट]] पंच करतात. एलिट अंपायर्ससाठी सरासरी वार्षिक कामकाजाचे वेळापत्रक ८-१० कसोटी सामने आणि १०-१५ एकदिवसीय, संभाव्य ऑन-फिल्ड वर्कलोड प्रति वर्ष ७५ दिवस, तसेच प्रवास आणि तयारीचा वेळ आहे.<ref>{{cite web|title=Match officials|url=http://www.icc-cricket.com/about/42/match-officials|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131003001326/http://www.icc-cricket.com/about/42/match-officials|archive-date=3 October 2013}}</ref> आंतरराष्ट्रीय पॅनेल हे दहा कसोटी खेळणाऱ्या क्रिकेट बोर्डांपैकी प्रत्येकी नामनिर्देशित अधिकाऱ्यांचे बनलेले आहे. पॅनेलचे सदस्य त्यांच्या मायदेशातील एकदिवसीय सामन्यांमध्ये काम करतात आणि एलिट पॅनेलला क्रिकेट कॅलेंडरमधील सर्वोच्च वेळेत मदत करतात जेव्हा त्यांना परदेशी वनडे आणि कसोटी सामन्यांसाठी नियुक्त केले जाऊ शकते. आंतरराष्ट्रीय पॅनेलचे सदस्य परदेशातील अंपायरिंग असाइनमेंट जसे की आयसीसी अंडर १९ क्रिकेट विश्वचषक त्यांच्या परदेशातील परिस्थितीबद्दलचे ज्ञान आणि समज सुधारण्यासाठी आणि त्यांना एलिट पॅनेलमध्ये संभाव्य पदोन्नतीसाठी तयार करण्यात मदत करण्यासाठी देखील करतात. यातील काही पंच क्रिकेट विश्वचषकातही काम करतात. प्रत्येक कसोटी क्रिकेट बोर्ड एका "थर्ड अंपायर" ची नियुक्ती करते ज्याला काही ठराविक ऑन-फिल्ड निर्णयांचे त्वरित दूरचित्रवाणी रिप्लेद्वारे पुनरावलोकन करण्यासाठी बोलावले जाऊ शकते. सर्व तिसरे पंच हे त्यांच्या स्वतःच्या देशात प्रथम श्रेणीचे पंच आहेत, आणि या भूमिकेला आंतरराष्ट्रीय पॅनेल आणि नंतर एलिट पॅनेलमध्ये एक पाऊल म्हणून पाहिले जाते.<ref>{{cite web|title=Emirates International Panel of ICC Umpires|url=http://www.icc-cricket.com/about/88/match-officials/emirates-international-panel-of-icc-umpires|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304044124/http://www.icc-cricket.com/about/88/match-officials/emirates-international-panel-of-icc-umpires|archive-date=4 March 2016}}</ref> जून २००६ मध्ये आयसीसी सहयोगी आणि संलग्न आंतरराष्ट्रीय पंच पॅनेलची स्थापना करण्यात आली. २००५ मध्ये तयार करण्यात आलेल्या आयसीसी असोसिएट आणि एफिलिएट इंटरनॅशनल अंपायर्स पॅनेलला मागे टाकले आणि पाच आयसीसी डेव्हलपमेंट प्रोग्राम प्रादेशिक पंच पॅनेलमधून प्रत्येक निवडीसह, नॉन-टेस्ट न खेळणाऱ्या सदस्यांमधील पंचांसाठी शिखर म्हणून काम करते. असोसिएट आणि एफिलिएट इंटरनॅशनल अंपायर पॅनलचे सदस्य आयसीसी असोसिएट सदस्य, आयसीसी इंटरकॉन्टिनेंटल कप सामने आणि इतर सहयोगी आणि संलग्न स्पर्धांचा समावेश असलेल्या एकदिवसीय सामन्यांसाठी नियुक्तीसाठी पात्र आहेत. आयसीसी अंडर-१९ क्रिकेट विश्वचषकासह इतर आयसीसी स्पर्धांसाठीही उच्च कामगिरी करणाऱ्या पंचांचा विचार केला जाऊ शकतो आणि त्यांना आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी आणि आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेत सहभागी होण्यासाठी आमंत्रित केले जाऊ शकते.<ref>{{cite web|title=ICC Associate and Affiliate International Umpires Panel|url=http://www.icc-cricket.com/about/89/match-officials/icc-associate-and-affiliate-international-umpires-panel|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160602070629/http://www.icc-cricket.com/about/89/match-officials/icc-associate-and-affiliate-international-umpires-panel|archive-date=2 June 2016}}</ref> एक [[आयसीसी मॅच रेफरींचे एलिट पॅनेल]] देखील आहे जे सर्व कसोटी आणि एकदिवसीय सामन्यांमध्ये आयसीसीचे स्वतंत्र प्रतिनिधी म्हणून काम करतात. जानेवारी २००९ पर्यंत, त्याचे ६ सदस्य होते, ते सर्व अत्यंत अनुभवी माजी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू होते. पंचांना खेळाडू किंवा अधिकाऱ्यांची तक्रार करण्याचा अधिकार नसतो (जे पंचांना करावे लागते), परंतु ते आयसीसीच्या आचारसंहितेनुसार सुनावणी घेण्यास आणि सामन्यांमध्ये आवश्यकतेनुसार दंड आकारण्यासाठी, अधिकृत फटकारण्यापर्यंत जबाबदार असतात. निर्णयांवर अपील केले जाऊ शकते, परंतु बहुतेक प्रकरणांमध्ये मूळ निर्णय कायम ठेवला जातो. बीसीसीआयच्या विरोधामुळे पंचांच्या निर्णय पुनरावलोकन प्रणालीच्या सार्वत्रिक वापरावर - जून २०१२ पर्यंत - क्रिकेट खेळणाऱ्या राष्ट्रांमध्ये एकमत साधण्यात परिषद अपयशी ठरली. खेळणाऱ्या देशांच्या परस्पर कराराच्या अधीन राहून ते लागू केले जाईल.<ref>{{cite news| url= http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-27/top-stories/32440276_1_drs-ball-tracking-icc-executive-board| archive-url= https://archive.today/20130126142440/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-27/top-stories/32440276_1_drs-ball-tracking-icc-executive-board| url-status= dead| archive-date= 26 January 2013| title= No decision yet on universal application of DRS|work=[[टाइम्स ऑफ इंडिया]] |date=27 June 2012}}</ref> जुलै २०१२ मध्ये, आयसीसीने डीआरएस तंत्रज्ञानाच्या वापराबाबतची शंका दूर करण्यासाठी बीसीसीआयला संगणक दृष्टी आणि तंत्रज्ञानातील तज्ञ एड रोस्टेन यांनी केलेले बॉल ट्रॅकिंग संशोधन दाखवण्यासाठी एक शिष्टमंडळ पाठवण्याचा निर्णय घेतला.<ref>{{cite news| url= http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-10/top-stories/32617106_1_expert-in-computer-vision-icc-management-decision-review-system| archive-url= https://archive.today/20130126182508/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-10/top-stories/32617106_1_expert-in-computer-vision-icc-management-decision-review-system| url-status= dead| archive-date= 26 January 2013| title= Research on DRS to be shown to BCCI| date= 10 July 2012 |work=[[टाइम्स ऑफ इंडिया]]}}</ref><ref>{{cite web|title=Ireland and Afghanistan ICC newest full members amid wide-ranging governance reform|url=https://www.icc-cricket.com/news/422449|website=icc-cricket.com|publisher=ICC|access-date=22 June 2017}}</ref> ==प्रादेशिक संस्था== या प्रादेशिक संस्था क्रिकेट खेळाचे आयोजन, प्रचार आणि विकास करण्याचे उद्दिष्ट ठेवतात: * [[आशियाई क्रिकेट परिषद]] * [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] * [[आयसीसी युरोप]] * [[आयसीसी अमेरिका]] * [[आयसीसी पूर्व आशिया-पॅसिफिक]] आयसीसी प्रादेशिक संस्था जे आशिया आणि आफ्रिकेच्या प्रादेशिक संस्थांमध्ये समाविष्ट नसलेल्या प्रदेशांची काळजी घेतात: * [[आयसीसी आशिया]] * [[आयसीसी आफ्रिका]] युरोपसाठी प्रादेशिक संस्था अस्थापित झाली ज्यानंतर आयसीसीने कामकाज हाती घेतले: * [[युरोपियन क्रिकेट परिषद]] आफ्रिकन क्रिकेट असोसिएशनच्या निर्मितीनंतर आणखी दोन प्रादेशिक संस्थांची स्थापना करण्यात आली: * [[पूर्व आणि मध्य आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] * [[पश्चिम आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] ==क्रमवारी आणि पुरस्कार== {{Main|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} === क्रमवारी === आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळाच्या तिन्ही फॉरमॅटसाठी संघ क्रमवारी प्रकाशित करते आणि वेळोवेळी तेच अपडेट करते. '''पुरुष''' * [[आयसीसी पुरुषांची कसोटी संघ क्रमवारी]] * [[आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी]] * [[आयसीसी पुरुषांची टी२०आ संघ क्रमवारी]] '''महिला''' * [[आयसीसी महिला एकदिवसीय आणि टी२०आ संघ क्रमवारी]] आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळाडूंची क्रमवारी ही आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटपटूंच्या अलीकडील कामगिरीवर आधारित रँकिंगची व्यापकपणे अनुसरण केलेली प्रणाली आहे. '''पुरुष''' * [[आयसीसी पुरुष खेळाडूंची क्रमवारी]] '''महिला''' * [[आयसीसी महिला खेळाडूंची क्रमवारी]] === पुरस्कार === {{Main|आयसीसी पुरस्कार}} आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने मागील १२ महिन्यांतील सर्वोत्तम आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडूंना ओळखण्यासाठी आणि त्यांचा सन्मान करण्यासाठी '''आयसीसी पुरस्कारां'''ची स्थापना केली आहे. उद्घाटन आयसीसी पुरस्कार सोहळा ७ सप्टेंबर २००४ रोजी लंडनमध्ये आयोजित करण्यात आला होता.<ref>{{Cite web|date=2004-06-29|title=World's best players and teams to be honoured at cricket's 'Oscars'|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/23129979/world-best-players-teams-honoured-cricket-oscars|access-date=2021-06-03|website=ESPN.com|language=en}}</ref> २०२० मध्ये, आयसीसीने मागील १० वर्षांतील सर्वोत्कृष्ट कामगिरी आणि कामगिरीचा सन्मान करण्यासाठी '''[[दशकातील आयसीसी पुरस्कार]]''' या एका खास कार्यक्रमाची घोषणा केली.<ref>{{Cite web|title=ICC Awards of the Decade announced|url=https://www.icc-cricket.com/news/1908769|access-date=2021-06-03|website=www.icc-cricket.com|language=en}}</ref> ==भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा== आयसीसीला देखील अव्वल क्रिकेटपटूंचा समावेश असलेल्या ड्रग्ज आणि लाचखोरी प्रकरणांचा सामना करावा लागला आहे. कायदेशीर आणि बेकायदेशीर बुकमेकिंग मार्केटशी संबंधित क्रिकेटपटूंच्या भ्रष्टाचाराच्या घोटाळ्यांनंतर, आयसीसीने २००० मध्ये लंडनच्या मेट्रोपॉलिटन पोलिसांचे निवृत्त आयुक्त, लॉर्ड कांडन यांच्या नेतृत्वाखाली भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा युनिट (एसीएसयू) स्थापन केले. दक्षिण आफ्रिकेचा माजी कर्णधार हान्सी क्रोन्ये यांनी ज्या भ्रष्टाचाराची तक्रार नोंदवली आहे त्यामध्ये एक भारतीय सट्टेबाजाकडून कमी कामगिरी केल्याबद्दल किंवा ठराविक सामन्यांचे निकाल पूर्वनिर्धारित असल्याची खात्री करण्यासाठी भरीव रक्कम स्वीकारली होती. त्याचप्रमाणे, माजी भारतीय कर्णधार मोहम्मद अझरुद्दीन आणि अजय जडेजा यांची चौकशी करण्यात आली, मॅच फिक्सिंगमध्ये दोषी आढळले आणि क्रिकेट खेळण्यावर (अनुक्रमे आजीवन आणि पाच वर्षांसाठी) बंदी घालण्यात आली. एसीएसयू क्रिकेटमधील भ्रष्टाचाराच्या कोणत्याही अहवालाचे परीक्षण आणि तपासणी करणे सुरू ठेवते आणि प्रोटोकॉल सादर केले गेले आहेत, जे उदाहरणार्थ ड्रेसिंग रूममध्ये मोबाईल टेलिफोन वापरण्यास मनाई करतात. २००७ क्रिकेट विश्वचषकापूर्वी, आयसीसीचे मुख्य कार्यकारी माल्कम स्पीड यांनी कोणत्याही भ्रष्टाचाराविरुद्ध चेतावणी दिली आणि आयसीसी त्याविरुद्ध सतर्क आणि असहिष्णु असेल असे सांगितले.<ref>{{cite news |url=http://www.jamaica-star.com/thestar/20070213/sports/sports3.html |work=The Jamaica Star |title=Speed warns against corruption during World Cup |date=13 February 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090201121545/http://www.jamaica-star.com/thestar/20070213/sports/sports3.html |archive-date=1 February 2009 }}</ref> २०१० च्या पाकिस्तानच्या इंग्लंड दौऱ्यादरम्यान झालेल्या घोटाळ्यानंतर, ३ पाकिस्तानी खेळाडू, मोहम्मद अमीर, मोहम्मद आसिफ आणि सलमान बट स्पॉट-फिक्सिंगमध्ये दोषी आढळले आणि त्यांच्यावर अनुक्रमे ५ वर्षे, ७ वर्षे आणि १० वर्षांची बंदी घालण्यात आली. ३ नोव्हेंबर २०११ रोजी, बटला ३० महिने, आसिफला एक वर्ष, अमीरला सहा महिने आणि लाच देणारा स्पोर्ट्स एजंट मजीदला दोन वर्षे आठ महिने तुरुंगवासाची शिक्षा सुनावण्यात आली.<ref>{{cite news|title=Pakistan cricketers and agent jailed for betting scam|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-15573463|access-date=3 November 2011|newspaper=BBC News |date=3 November 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/sport/2011/nov/03/pakistan-spot-fixing-jail-terms|title=Pakistan spot-fixing players and agent sentenced to lengthy jail terms|date=3 November 2011|work=The Guardian |location=UK|access-date=3 November 2011}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/cricket/international/pakistan/8863611/Pakistan-spot-fixing-scandal-convictions-of-Salman-Butt-Mohammad-Asif-and-Mohammad-Amir-just-one-step-on-a-long-road.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/cricket/international/pakistan/8863611/Pakistan-spot-fixing-scandal-convictions-of-Salman-Butt-Mohammad-Asif-and-Mohammad-Amir-just-one-step-on-a-long-road.html |archive-date=11 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live|title=Pakistan spot-fixing scandal: convictions of Salman Butt, Mohammad Asif and Mohammad Amir just one step on a long road |date=3 November 2011|work=The Daily Telegraph |location=UK|access-date=3 November 2011|last1=Kelso |first1=Paul }}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/cricket/cricketers-jailed-for-matchfixing-6256508.html|title=Cricketers jailed for match-fixing |date=3 November 2011|work=The Independent |location=UK|access-date=3 November 2011}}</ref> २०१९ मध्ये, अल जझीराने केलेल्या तपासणीत श्रीलंका, भारत, इंग्लंड, ऑस्ट्रेलिया आणि इतर क्रिकेट खेळणाऱ्या राष्ट्रांमध्ये मॅच फिक्सिंग झाल्याचे उघड झाले.<ref>{{Cite web|title=Cricket match-fixers suspended amid calls for police probe|url=https://www.ajiunit.com/article/match-fixer-suspended/|access-date=2021-09-06|website=अल जझीरा Investigative Unit|language=en-US}}</ref> या अहवालाच्या अनुषंगाने आयसीसीने चौकशी सुरू केली. ==ग्लोबल क्रिकेट अकादमी== {{main|आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]] (जीसीए) [[संयुक्त अरब अमिराती]]मधील [[दुबई स्पोर्ट्स सिटी]] येथे आहे. जीसीएच्या सुविधांमध्ये प्रत्येकी १० टर्फ पिचसह दोन ओव्हल, आउटडोअर टर्फ आणि सिंथेटिक सराव सुविधा, हॉक आय तंत्रज्ञानासह इनडोअर सराव सुविधा आणि क्रिकेट-विशिष्ट व्यायामशाळा यांचा समावेश आहे. रॉड मार्श यांची अकादमीचे कोचिंग संचालक म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे. उद्घाटन, मूलतः २००८ साठी नियोजित, २०१० मध्ये झाले. ==आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड प्रोग्राम== {{main|आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड प्रोग्राम}} आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड नावाचा एक साप्ताहिक कार्यक्रम दूरचित्रवाणीवर प्रसारित करते. स्पोर्ट्सब्रँडने त्याची निर्मिती केली आहे. हा एक साप्ताहिक ३० मिनिटांचा कार्यक्रम आहे जो क्रिकेटच्या ताज्या बातम्या, सर्व कसोटी आणि एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामन्यांसह अलीकडील क्रिकेट क्रिया, तसेच मैदानाबाहेरील वैशिष्ट्ये आणि मुलाखती प्रदान करतो. ==टीका== २०१५ मध्ये, सॅम कॉलिन्स आणि जॅरोड किम्बर यांनी आयसीसीच्या अंतर्गत संस्थेवर डेथ ऑफ ए जेंटलमन हा डॉक्युमेंटरी बनवला, त्यात म्हणले होते की श्रीमंत सदस्य देश (विशेषतः भारत, इंग्लंड आणि ऑस्ट्रेलिया) आयसीसीला "गुंडगिरी" करत आहेत आणि संस्थेला व इतर सदस्यांना हानी पोहोचवत आहेत.<ref>{{cite news|last=Miller |first=Andrew |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/story/975353.html|title=Cricket documentary ''Death of a Gentleman'' scoops prestigious Sports Journalists Association award|date=22 February 2016|work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|access-date=21 September 2020}}</ref> ==हे सुद्धा पहा== {{Portal|क्रिकेट}} * [[क्रिकेट अधिकाऱ्यांची संघटना]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी]] * [[फेडरेशन ऑफ इंटरनॅशनल क्रिकेटर्स असोसिएशन]] * [[क्रिकेटची आंतरराष्ट्रीय रचना]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या अध्यक्षांची यादी]] <small>(२०१४ पासून पद विसर्जित)</small> ==संदर्भ== {{notelist}} {{reflist}} ==बाह्य दुवे== *[https://kaplonathletic.com/content/19/introducing-crictos-your-gateway-iconic-cricket-moments-icc फॅनक्रेझसह आयसीसी क्रिक्टोस लाँच] * {{Official website|https://www.icc-cricket.com/}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघ}} {{प्राधिकरण नियंत्रण}} {{पोर्टल बार|क्रिकेट|खेळ}} [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद| ]] [[वर्ग:क्रिकेट प्रशासन|*]] [[वर्ग:दुबई स्थित संस्था]] [[वर्ग:१९०९ मध्ये स्थापन झालेल्या क्रीडा संस्था]] [[वर्ग:आयओसी मान्यताप्राप्त आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघांची संघटना]] 06668d6s5xf3xu1y5tlu1r78k3wsx3d 2709257 2709256 2026-09-11T13:49:10Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — शहराचे अचूक नाव ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#शहराचे अचूक नाव|अधिक माहिती]]) 2709257 wikitext text/x-wiki {{Infobox organisation | image = ICC logo (2026).svg | caption = | abbreviation = आयसीसी | former_name = {{ubl| | इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स | (१९०९-१९६५) | आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स | (१९६५-१९८७) }} | formation = {{Start date and age|1909|6|15|df=y}} | founding_location = [[लंडन]], [[युनायटेड किंग्डम]] | headquarters = {{ubl| | [[लंडन]], [[युनायटेड किंग्डम]] | (१९०९-२००५) | [[दुबई]], [[संयुक्त अरब अमिराती]] | (२००५-वर्तमान) }} | type = [[आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघांची यादी|आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघ]] | num_members = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|१११ सदस्य]]<ref name="Members">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/about/members |title=ICC Members |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=३१ ऑक्टोबर २०१७ |archive-date=६ सप्टेंबर २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230906121413/https://www.icc-cricket.com/about/members |url-status=live}}</ref> | num_members_year = २०२६ | language = [[इंग्लिश भाषा|इंग्रजी]] | leader_title = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अध्यक्ष|अध्यक्ष]] | leader_name = [[जय शाह]]<ref>{{cite news |title=Jay Shah begins tenure as ICC Chair |url=https://www.icc-cricket.com/news/jay-shah-begins-tenure-as-icc-chair |date=१ डिसेंबर २०२४ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=७ जून २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250607044120/https://www.icc-cricket.com/news/jay-shah-begins-tenure-as-icc-chair |url-status=live}}</ref> | leader_title2 = उपाध्यक्ष | leader_name2 = इम्रान ख्वाजा | leader_title3 = सीईओ | leader_name3 = संजोग गुप्ता<ref>{{cite news |title=ICC announces Sanjog Gupta as new Chief Executive Officer |url=https://www.icc-cricket.com/news/icc-announces-sanjog-gupta-as-new-chief-executive-officer |date=१ डिसेंबर २०२५ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |archive-date=७ जुलै २०२५ |access-date=८ जुलै २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250707145033/https://www.icc-cricket.com/news/icc-announces-sanjog-gupta-as-new-chief-executive-officer |url-status=live}}</ref> | leader_title4 = महाव्यवस्थापक | leader_name4 = [[वसीम खान]]<ref>{{cite news |url=https://www.icc-cricket.com/news/wasim-khan-appointed-as-icc-general-manager-of-cricket |title=Wasim Khan appointed as ICC General Manager of Cricket |date=२२ नोव्हेंबर २०२२ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=७ डिसेंबर २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251207052121/https://www.icc-cricket.com/news/wasim-khan-appointed-as-icc-general-manager-of-cricket |url-status=live}}</ref> | budget = | budget_year = | revenue = ७५६.३ दशलक्ष [[अमेरिकन डॉलर]]<ref name="E4M2025">{{cite web |url=https://www.exchange4media.com/media-others-news/india-centric-icc-revenue-cycle-reports-543-million-surplus-in-2025-154667.html |title=India-centric ICC revenue cycle reports $543 million surplus in 2025 |publisher=Exchange4Media |access-date=३० जुलै २०२६}}</ref> | revenue_year = २०२५ | disbursements = | expenses = २१३ दशलक्ष [[अमेरिकन डॉलर]]<ref name="E4M2025"/> | expenses_year = २०२५ | awards = [[आयसीसी पुरस्कार]] | website = {{URL|https://icc-cricket.com/index}} }} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद साइडबार}} '''आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद''' ('''आयसीसी''') ही [[क्रिकेट]]ची जागतिक [[खेळांच्या प्रशासकीय संघटना|प्रशासकीय संस्था]] आहे. ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिकेच्या प्रतिनिधींनी १९०९ मध्ये "इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स" म्हणून त्याची स्थापना केली. त्याचे १९६५ मध्ये ''आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स'' असे नामकरण करण्यात आले आणि १९८७ मध्ये त्याचे सध्याचे नाव स्वीकारले गेले. आयसीसी चे मुख्यालय [[दुबई]], [[संयुक्त अरब अमिराती]] येथे आहे. आयसीसी मध्ये सध्या १०८ सदस्य राष्ट्रे आहेत: १२ [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]] खेळणारे [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी#पूर्ण सदस्य|पूर्ण सदस्य]] आणि ९६ [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी#सहयोगी सदस्य|सहयोगी सदस्य]].<ref name="members">{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/members|title=ICC Members|publisher=ICC|access-date=31 October 2017}}</ref> आयसीसी क्रिकेटच्या प्रमुख आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा, विशेषतः [[क्रिकेट विश्वचषक]], [[टी-२० विश्वचषक]] आणि [[आयसीसी विश्व कसोटी चॅम्पियनशिप]] यांच्या संघटना आणि प्रशासनासाठी जबाबदार आहे. हे सर्व मंजूर [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]], [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] आणि [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]] सामन्यांमध्ये [[पंच (क्रिकेट)|पंच]] आणि सामनाधिकारी यांची नियुक्ती करते. आयसीसी आचारसंहिता जारी करते, जे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटसाठी शिस्तीचे व्यावसायिक मानके सेट करते<ref>{{cite web|url=http://www.icc-cricket.com/icc/rules/code-of-conduct-for-players-and-officials.pdf |title=International Cricket Council – ICC Events, ICC Cricket Rankings, Live Cricket Scores |publisher=Icc-cricket.com |access-date=8 May 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070712131901/http://www.icc-cricket.com/icc/rules/code-of-conduct-for-players-and-officials.pdf |archive-date=12 July 2007 }}</ref> आणि भ्रष्टाचार आणि [[मॅच फिक्सिंग]]विरुद्ध त्याच्या [[आयसीसी भ्रष्टाचार विरोधी आणि सुरक्षा युनिट|भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा युनिटद्वारे]] कारवाईचे समन्वय साधते. आयसीसी सदस्य देशांमधील द्विपक्षीय सामन्यांवर नियंत्रण ठेवत नाही (ज्यात जागतिक कसोटी चॅम्पियनशिप फायनलच्या बाहेरील सर्व [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]] समाविष्ट आहेत) आणि ते सदस्य देशांमधील देशांतर्गत क्रिकेटवरही नियंत्रण ठेवत नाही. [[क्रिकेटचे कायदे|खेळाचे कायदे]] आयसीसी बनवत नाही किंवा बदलत नाही, जे १७८८ पासून [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब]]च्या शासनाखाली राहिले आहेत.<ref>{{Cite web|url=https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/|title=Laws|website=www.lords.org|language=en|access-date=12 July 2018|archive-date=2017-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20170630062008/https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/|url-status=dead}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अध्यक्ष|अध्यक्ष]] संचालक मंडळाचे प्रमुख असतात आणि २६ जून २०१४ रोजी, [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ|बीसीसीआय]]चे माजी अध्यक्ष [[नारायणस्वामी श्रीनिवासन]] यांना परिषदेचे पहिले अध्यक्ष म्हणून घोषित करण्यात आले.<ref>{{cite web|title=Srinivasan elected as the new Chairman of ICC from July 2014 onwards|url=http://www.jagranjosh.com/current-affairs/srinivasan-elected-as-the-new-chairman-of-icc-from-july-2014-onwards-1392007635-1|website=Jagran Prakashan|date=10 February 2014|access-date=18 August 2017|archive-date=2015-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402233930/http://www.jagranjosh.com/current-affairs/srinivasan-elected-as-the-new-chairman-of-icc-from-july-2014-onwards-1392007635-1|url-status=dead}}</ref> २०१४ मध्ये अध्यक्षपदाच्या स्थापनेनंतर आणि आयसीसीच्या घटनेत केलेल्या इतर बदलांनंतर आयसीसी अध्यक्षाची भूमिका मोठ्या प्रमाणात मानद स्थान बनली. असा दावा करण्यात आला आहे की २०१४ च्या बदलांमुळे इंग्लंड, भारत आणि ऑस्ट्रेलिया या 'बिग थ्री' राष्ट्रांना नियंत्रण देण्यात आले आहे.<ref name="Kamal Quits">{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/cricket/32144906|title=Mustafa Kamal quits as ICC president after World Cup snub|publisher=BBC Sport|date=1 April 2015|access-date=1 April 2015}}</ref> शेवटचे आयसीसी अध्यक्ष [[झहीर अब्बास]] होते,<ref name="Abbas">{{cite news|url=http://gulfnews.com/sport/cricket/pakistan/zaheer-abbas-appointed-icc-president-1.1540472 |title=Zaheer Abbas Appointed ICC President |work=[[गल्फ न्यूज]] |date=25 June 2015 |access-date=25 June 2015}}</ref> त्यांची नियुक्ती जून २०१५ मध्ये [[मुस्तफा कमाल (राजकारणी)|मुस्तफा कमाल]] यांनी एप्रिल २०१५ मध्ये राजीनामा दिल्यानंतर करण्यात आली होती. एप्रिल २०१६ मध्ये जेव्हा आयसीसी अध्यक्षपद रद्द करण्यात आले, ऑक्टोबर २०१५ मध्ये श्रीनिवासन यांची जागा घेणारे [[शशांक मनोहर]] हे आयसीसीचे पहिले स्वतंत्र निवडलेले अध्यक्ष बनले.<ref>{{Cite web|title=ICC Office Bearers|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/icc-office-bearers|access-date=2020-09-07|website=www.icc-cricket.com}}</ref> ==इतिहास== === १९०९-१९६३ - इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स === ३० नोव्हेंबर १९०७ रोजी, दक्षिण आफ्रिकन क्रिकेट असोसिएशनचे अध्यक्ष [[अबे बेली]] यांनी [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब]]चे (एमसीसी, इंग्लंड) सचिव, [[फ्रान्सिस लेसी]] यांना पत्र लिहिले. बेली यांनी 'इम्पीरियल क्रिकेट बोर्ड' स्थापन करण्याची सूचना केली. पत्रात त्यांनी सुचवले आहे की ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिका या तिन्ही सदस्यांच्या द्विपक्षीय आंतरराष्ट्रीय सामन्यांना नियंत्रित करणारे नियम आणि कायदे तयार करण्यासाठी बोर्ड जबाबदार असेल. बेलीला दक्षिण आफ्रिकेत सहभागी देशांमधील त्रिकोणी कसोटी मालिका आयोजित करायची होती. मात्र, ऑस्ट्रेलियाने ही ऑफर नाकारली. तरीही बेलीने आशा सोडली नाही. १९०९ मध्ये ऑस्ट्रेलियाच्या इंग्लंड दौऱ्यात त्यांना तीन सदस्यांना एकत्र आणण्याची संधी मिळाली. सतत लॉबिंग आणि प्रयत्नांनंतर, बेलीला यश मिळाले.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1909-1963|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=10 July 2018}}</ref> १५ जून १९०९ रोजी, [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|इंग्लंड]], [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] आणि [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिकेचे]] प्रतिनिधी [[लॉर्ड्स]] येथे भेटले आणि ''इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स''ची स्थापना केली. महिनाभरानंतर तिन्ही सदस्यांची दुसरी बैठक झाली. राष्ट्रांमध्ये नियमांवर एकमत झाले आणि पहिली तिरंगी कसोटी मालिका १९१२ मध्ये इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.<ref name=":0"/> १९२६ मध्ये, [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीज]], [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघ|न्यू झीलंड]] आणि [[भारतीय क्रिकेट संघ|भारत]] पूर्ण सदस्य म्हणून निवडले गेले आणि कसोटी खेळणाऱ्या देशांची संख्या दुप्पट होऊन सहा झाली. १९४७ मध्ये [[पाकिस्तान]]च्या स्थापनेनंतर, पाच वर्षांनंतर १९५२ मध्ये त्याला देण्यात आला, तो सातवा कसोटी खेळणारा देश बनला. मे १९६१ मध्ये दक्षिण आफ्रिकेने राष्ट्रकुल सोडले आणि त्यामुळे सदस्यत्व गमावले.<ref name=":0"/> === १९६४-१९८८ – आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स === १९६४ मध्ये, आयसीसीने कसोटी न खेळणाऱ्या देशांचा समावेश करण्याचे मान्य केले. पुढील वर्षी, आयसीसीने त्याचे नाव बदलून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स ठेवले. [[यूएस]], [[सिलोन]] आणि [[फिजी]] यांना सहयोगी, सदस्यांचा एक नवीन वर्ग म्हणून प्रवेश देण्यात आला.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1964-1988|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=12 July 2018}}</ref> १९६८ मध्ये, [[डेन्मार्क]], [[बरमुडा]], [[नेदरलँड]] आणि [[पूर्व आफ्रिका]] यांना सहयोगी म्हणून प्रवेश देण्यात आला, तर दक्षिण आफ्रिकेने अद्याप आयसीसी मध्ये पुन्हा सामील होण्यासाठी अर्ज केला नव्हता. १९६९ मध्ये आयसीसीच्या मूलभूत नियमांमध्ये सुधारणा करण्यात आली. १९७१ च्या बैठकीत विश्वचषक आयोजित करण्याची कल्पना मांडण्यात आली. १९७३ च्या बैठकीत, १९७५ मध्ये इंग्लंडमध्ये विश्वचषक खेळवण्याचा निर्णय घेण्यात आला. सहा कसोटी खेळणारे देश आणि [[पूर्व आफ्रिका]] आणि [[श्रीलंका]] यांना भाग घेण्यासाठी आमंत्रित केले होते.<ref name=":1" /> या कालावधीत नवीन सदस्य वारंवार जोडले गेले: १९७४ मध्ये, [[इस्रायल]] आणि [[सिंगापूर]] यांना सहयोगी म्हणून प्रवेश देण्यात आला. १९७६ मध्ये [[पश्चिम आफ्रिका|पश्चिम आफ्रिकेला]] सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. १९७७ मध्ये [[बांगलादेश]]ला सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. १९७८ मध्ये [[पापुआ न्यू गिनी]]ला सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेने]] पुन्हा सामील होण्यासाठी अर्ज केला, परंतु त्यांचा अर्ज फेटाळण्यात आला. १९८१ मध्ये, [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंकेला]] पूर्ण सदस्य म्हणून पदोन्नती देण्यात आली आणि त्यांनी १९८२ मध्ये त्यांची पहिली कसोटी खेळली. १९८४ मध्ये, तृतीय श्रेणी सदस्यत्व (संलग्न) सुरू करण्यात आले. [[इटली]] हा असा पहिला सदस्य होता, त्यानंतर १९८५ मध्ये [[स्वित्झर्लंड]]चा क्रमांक लागतो. १९८७ मध्ये [[बहामास]] आणि [[फ्रान्स]], त्यानंतर १९८८ मध्ये [[नेपाळ]]ला प्रवेश देण्यात आला. === १९८९-आतापर्यंत – आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद === जुलै १९८९ च्या बैठकीत, आयसीसी ने स्वतःचे नाव बदलून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद असे ठेवले आणि एमसीसी अध्यक्षाची आयसीसीचे अध्यक्ष होण्याची परंपरा आपोआप संपुष्टात आली.<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1989-present|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=23 July 2018}}</ref> १९९० मध्ये, [[यूएई]] सहयोगी म्हणून सामील झाले. १९९१ मध्ये, आयसीसी इतिहासात प्रथमच, मीटिंग [[इंग्लंड]]पासून दूर, [[मेलबर्न]], ऑस्ट्रेलिया येथे आयोजित करण्यात आली होती. [[दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णभेद|वर्णभेद]] संपल्यानंतर जुलैमध्ये [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेची]] आयसीसीचे पूर्ण सदस्य म्हणून पुन्हा निवड झाली. १९९२ मध्ये, [[झिम्बाब्वे क्रिकेट|झिम्बाब्वे]]ला नववा पूर्ण सदस्य म्हणून प्रवेश देण्यात आला. [[नामिबिया]] सहयोगी सदस्य म्हणून सामील झाले. [[ऑस्ट्रिया]], [[बेल्जियम]], [[ब्रुनेई]] आणि [[स्पेन]] हे सर्व सलग्न म्हणून सामील झाले. १९९३ मध्ये, आयसीसीचे ''मुख्य कार्यकारी पद'' तयार करण्यात आले; ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट बोर्डाचे [[डेव्हिड रिचर्ड्स (क्रिकेट प्रशासक)|डेव्हिड रिचर्ड्स]] हे या पदावर नियुक्त झालेले पहिले व्यक्ती होते. जुलैमध्ये, बार्बाडोस येथील [[क्लाइड वॉलकॉट|सर क्लाइड वॉलकॉट]], पहिले गैर-ब्रिटिश अध्यक्ष म्हणून निवडून आले. नवीन तंत्रज्ञानाच्या उदयामुळे व्हिडिओ प्लेबॅक सुविधांनी सुसज्ज असलेल्या [[तिसरा पंच (क्रिकेट)|थर्ड अंपायर]]ची ओळख झाली. १९९५ पर्यंत, कसोटी सामन्यांमध्ये रन-आऊट आणि स्टंपिंगसाठी टीव्ही रिप्ले उपलब्ध करून देण्यात आले होते, ज्यामध्ये तिसऱ्या पंचाने अनुक्रमे लाल आणि हिरव्या दिव्यासह सिग्नल आउट किंवा नॉट आउट करणे आवश्यक होते. पुढच्या वर्षी, चेंडू सीमा ओलांडला की नाही हे निर्धारित करण्यासाठी कॅमेरे वापरण्यात आले. १९९७ मध्ये झेल स्वच्छतेबाबतचे निर्णय थर्ड अंपायरकडे पाठवले जाऊ शकतात. या वर्षी [[डकवर्थ-लुईस पद्धत]], पावसाने प्रभावित झालेल्या एकदिवसीय सामन्यांमध्ये लक्ष्य समायोजित करण्याचा एक मार्ग देखील पाहिला. २००० मध्ये, [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड|बांगलादेश]]ला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे दहावे पूर्ण सदस्य म्हणून प्रवेश देण्यात आला. २००५ मध्ये, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद दुबई येथे नवीन मुख्यालयात स्थलांतरित झाली. २०१७ मध्ये, [[द ओव्हल]] येथील आयसीसी पूर्ण परिषदेच्या बैठकीत एकमताने मतदान केल्यानंतर [[अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड|अफगाणिस्तान]] आणि [[क्रिकेट आयर्लंड|आयर्लंड]] यांना आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अकरावे आणि बारावे पूर्ण सदस्य म्हणून स्वीकारण्यात आले. संलग्न सदस्यत्व देखील रद्द करण्यात आले, सर्व विद्यमान संलग्न सदस्य सहयोगी सदस्य बनले. २०१८ मध्ये, सर्व महिला टी-२० सामने महिलांच्या [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]] दर्जासाठी उंचावले गेले. २०१९ मध्ये, पुरुषांचे सर्व टी-२० सामने [[ट्वेन्टी-२० आंतरराष्ट्रीय]] दर्जाकडे नेण्यात आले. जुलै २०२२ मध्ये, [[कंबोडिया]], [[आयव्हरी कोस्ट]], आणि [[उझबेकिस्तान]] यांना आयसीसीद्वारे सहयोगी सदस्य दर्जा देण्यात आला.<ref>{{cite news |title=Three new countries receive ICC Membership status |url=https://www.icc-cricket.com/news/2690683#:~:text=The%20ICC%20awarded%20three%20new,108%20countries%2C%20including%2096%20Associates. |access-date=27 July 2022 |work=www.icc-cricket.com |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Kumar |first1=Manoj |title=Cambodia, Uzbekistan and Cote D'Ivoire receive membership status from ICC |url=https://www.crictracker.com/cambodia-uzbekistan-and-cote-divoire-receive-membership-status-from-icc/ |access-date=27 July 2022 |work=CricTracker |date=27 July 2022 |language=en}}</ref> १२ जून २०२३ रोजी, ऑस्ट्रेलियाने भारताविरुद्ध आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप विजेतेपद जिंकल्यानंतर, ओव्हल येथे अंतिम सामन्यात २०९ धावांनी, ऑस्ट्रेलियाने सर्व प्रमुख आयसीसीट्रॉफी जिंकणारा पहिला संघ बनून इतिहास रचला.{{Citation needed|date=August 2023}} == सदस्य == {{मुख्य|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी}} ===प्रादेशिक संलग्नता=== [[File:International Cricket Council members by region.svg|thumb|alt=प्रदेशानुसार आयसीसी सदस्य|आयसीसीचे प्रदेश: {{legend|#007effff|[[आशिया क्रिकेट समिती]] (एसीसी)}} {{legend|#2bff00ff|[[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] (एसीए)}} {{legend|#66ccffff|[[आयसीसी युरोप]]}} {{legend|#7b0041ff|[[आयसीसी अमेरिका]]}} {{legend|#ffff00ff|[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत]]}}]] आयसीसीच्या सदस्यांची संबंधित प्रादेशिक संस्थांद्वारे प्रशासित पाच प्रदेशांमध्ये विभागणी करण्यात आली आहे:<ref name="Str">{{cite report |url=https://saca.org.za/wp-content/uploads/2013/04/01-Structure-and-Contacts_2012_USB.pdf |title=ICC Structure |work=Cricket South Africa |date=१ एप्रिल २०१३ |access-date=१ जून २०२५}}</ref> * [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] * [[आशिया क्रिकेट समिती]] * [[आयसीसी अमेरिका]] * [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत]] * [[आयसीसी युरोप]] १९९७ मध्ये विलीन होऊन आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशनची स्थापना होण्यापूर्वी [[पूर्व आणि मध्य आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] आणि [[पश्चिम आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] या आफ्रिकेतील क्रिकेटचे व्यवस्थापन करत होत्या.<ref>{{cite news |url=https://i.imgci.com/link_to_database/ARCHIVE/CRICKET_NEWS/1998/OCT/ACA_HISTORY_01OCT1998.html |first=Cois |last=du Plooy |title=History of the Africa Cricket Association |date=१ ऑक्टोबर १९९८ |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२९ सप्टेंबर २०२२ |archive-date=२० जुलै २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230720134830/https://i.imgci.com/link_to_database/ARCHIVE/CRICKET_NEWS/1998/OCT/ACA_HISTORY_01OCT1998.html |url-status=live}}</ref> [[युरोप क्रिकेट समिती]] ही युनायटेड किंग्डम वगळता युरोपमधील क्रिकेटचे व्यवस्थापन करत होती. २००८ मध्ये तिची जागा आयसीसी युरोपने घेतली आणि नंतर २०१० मध्ये ती विसर्जित करण्यात आली.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/european-programme-for-2010-announced-616520 |title=European programme for 2010 announced |work=[[क्रिकइन्फो]] |author=Martin Williamson |date=२५ फेब्रुवारी २०१३ |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=६ डिसेंबर २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206130832/https://www.espncricinfo.com/story/european-programme-for-2010-announced-616520 |url-status=live}}</ref> === पूर्ण सदस्य === [[File:International Cricket Council members (by status) Current.svg|thumb|सदस्यत्वाच्या दर्जानुसार सध्याचे आयसीसी सदस्य:<br /> {{Color box|#ff0000|border=darkgray}} पूर्ण सदस्य<br /> {{Color box|#ff6600|border=darkgray}} [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]] दर्जा असलेले सहयोगी सदस्य<br /> {{Color box|#ff9900|border=darkgray}} सहयोगी सदस्य<br /> {{Color box|#333333|border=darkgray}} माजी किंवा निलंबित सदस्य<br /> {{Color box|#cccccc|border=darkgray}} सदस्य नसलेले]] पूर्ण सदस्यांमध्ये आयसीसीमध्ये पूर्ण मतदान हक्क असलेल्या आणि अधिकृत कसोटी सामने खेळणाऱ्या संघांच्या १२ प्रशासकीय संस्थांचा समावेश होतो.<ref name="Members"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश ! संघ ! प्रशासकीय संस्था ! पूर्ण सदस्यत्वापासून ! कसोटी दर्जापासून ! प्रदेश |- | १ | {{flag|इंग्लंड}} | [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इंग्लंड महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[इंग्लंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[इंग्लंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] | १५ जून १९०९ | १५ मार्च १८७७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २ | {{flag|ऑस्ट्रेलिया}} | [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[ऑस्ट्रेलिया १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[ऑस्ट्रेलिया १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया]] | १५ जून १९०९ | १५ मार्च १८७७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ३ | {{flag|दक्षिण आफ्रिका}} | [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट दक्षिण आफ्रिका]] | १५ जून १९०९ | १२ मार्च १८८९ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४ | {{cr|WIN}} | [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[वेस्ट इंडीज राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[वेस्ट इंडीज १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[वेस्ट इंडीज १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]] | ३१ मे १९२६ | २३ जून १९२८ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ५ | {{flag|न्यू झीलंड}} | [[न्यू झीलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[न्यू झीलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[न्यू झीलंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[न्यू झीलंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[न्यू झीलंड क्रिकेट]] | ३१ मे १९२६ | १० जानेवारी १९३० | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ६ | {{flag|भारत}} | [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[भारत १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[भारत १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]] | ३१ मे १९२६ | २५ जून १९३२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७ | {{flag|पाकिस्तान}} | [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[पाकिस्तान १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[पाकिस्तान १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] | २८ जुलै १९५२ | १६ ऑक्टोबर १९५२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८ | {{flag|श्रीलंका}} | [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[श्रीलंका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[श्रीलंका १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[श्रीलंका क्रिकेट]] | २१ जुलै १९८१ | २१ जुलै १९८१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९ | {{flag|झिम्बाब्वे}} | [[झिम्बाब्वे राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[झिम्बाब्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[झिम्बाब्वे क्रिकेट]] | ६ जुलै १९९२ | १८ ऑक्टोबर १९९२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १० | {{flag|बांगलादेश}} | [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[बांगलादेश १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[बांगलादेश १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड]] | २६ जून २००० | १० नोव्हेंबर २००० | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ११ | {{flag|आयर्लंड}} | [[आयर्लंड क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[आयर्लंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[आयर्लंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट आयर्लंड]] | २२ जून २०१७ | ११ मे २०१८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | १२ | {{flag|अफगाणिस्तान|२०१३}} | [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[अफगाणिस्तान १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] | [[अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] | २२ जून २०१७ | १४ जून २०१८ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |} === सहयोगी सदस्य === सहयोगी सदस्यांमध्ये अशा देशांतील ९९ प्रशासकीय संस्थांचा समावेश होतो, जिथे क्रिकेट सुस्थापित आणि संघटित आहे, परंतु त्यांना पूर्ण सदस्यत्व देण्यात आलेले नाही.<ref name="Members"/> यांपैकी आठ सहयोगी संघांना एकदिवसीय दर्जा आहे आणि त्यांचा [[आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी|आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी]]त समावेश आहे.<ref name="Members"/><ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |title=Team rankings, Men ODIs |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=१७ फेब्रुवारी २०२६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260217055817/https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |url-status=live}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश ! प्रशासकीय संस्था ! सहयोगी सदस्यत्वापासून ! एकदिवसीय दर्जापासून ! प्रदेश |- | १ | {{country|नेदरलँड्स}} | [[रॉयल डच क्रिकेट असोसिएशन]] | style="text-align:center;" | १९६६ | style="text-align:center;" | २०१८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २ | {{country|कॅनडा}} | [[क्रिकेट कॅनडा]] | style="text-align:center;" | १९६८ | style="text-align:center;" | २०२३ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ३ | {{country|संयुक्त अरब अमिराती}} | [[अमिराती क्रिकेट बोर्ड]] | style="text-align:center;" | १९९० | style="text-align:center;" | २०१४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४ | {{country|नामिबिया}} | [[क्रिकेट नामिबिया]] | style="text-align:center;" | १९९२ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५ | {{country|स्कॉटलंड}} | [[क्रिकेट स्कॉटलंड]] | style="text-align:center;" | १९९४ | style="text-align:center;" | २००५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६ | {{country|नेपाळ}} | [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन]] | style="text-align:center;" | १९९६ | style="text-align:center;" | २०१८ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७ | {{country|ओमान}} | [[ओमान क्रिकेट]] | style="text-align:center;" | २०१४ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८ | {{country|अमेरिका}} | [[यूएसए क्रिकेट]] | style="text-align:center;" | २०१९ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |} {{collapse top|सहयोगी देश}} {| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश<ref name="Members"/> ! संघ ! प्रशासकीय संस्था ! संलग्न सदस्यत्व{{efn|देशाला संलग्न सदस्यत्व मिळाल्याचे वर्ष. हा सहयोगी सदस्यत्वापेक्षा खालचा सदस्यत्वाचा स्तर होता. नंतर हे दोन्ही स्तर एकत्र करण्यात आले.}} ! सहयोगी सदस्यत्व ! प्रदेश |- | १ | {{country|आर्जेन्टिना}} | [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[अर्जेंटिना क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २ | {{country|ऑस्ट्रिया}} | [[ऑस्ट्रिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऑस्ट्रिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ऑस्ट्रियन क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३ | {{country|बहामास}} | [[बहामास राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बहामास क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ४ | {{country|बहरैन}} | [[बहरैन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बहरैन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बहारीन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५ | {{country|बेल्जियम}} | [[बेल्जियम राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बेल्जियम राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बेल्जियम क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९१ | २००५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६ | {{country|बेलीझ}} | [[बेलीझ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बेलीझ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बेलीझ नॅशनल क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ७ | {{country|बर्म्युडा}} | [[बर्म्युडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बर्म्युडा महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • [[बर्म्युडा राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[बर्म्युडा क्रिकेट बोर्ड]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ८ | {{country|भूतान}} | [[भूतान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[भूतान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[भूतान क्रिकेट परिषद बोर्ड]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९ | {{country|बोत्स्वाना}} | [[बोत्स्वाना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बोत्स्वाना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २००५ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १० | {{country|ब्राझील}} | [[ब्राझिल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ब्राझिल राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ब्राझिलियन क्रिकेट कॉन्फेडरेशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ११ | {{country|बल्गेरिया}} | [[बल्गेरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बल्गेरिया महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[बल्गेरियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | १२ | {{country|कंबोडिया}} | [[कंबोडिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कंबोडिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कंबोडिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २०२२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | १३ | {{country|कामेरून}} | [[कामेरून राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कामेरून राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कॅमेरून क्रिकेट फेडरेशन]] | २००७ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १४ | {{country|कॅनडा}} | [[कॅनडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कॅनडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[कॅनडा १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट कॅनडा]] | लागू नाही | १९६८ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १५ | {{country|केमन द्वीपसमूह}} | [[केमन द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[केमन द्वीपसमूह महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[केमन द्वीपसमूह क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९७ | २००२ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १६ | {{country|चिली}} | [[चिले राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[चिले राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[चिली क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १७ | {{country|चीन}} | [[चीन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[चीन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[चीनी क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | १८ | {{country|कूक द्वीपसमूह}} | [[कूक द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कूक द्वीपसमूह राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कुक द्वीपसमूह क्रिकेट असोसिएशन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | १९ | {{country|कोस्टा रिका}} | [[कोस्टा रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कोस्टा रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कोस्टा रिका क्रिकेट फेडरेशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २० | {{country|क्रोएशिया}} | [[क्रोएशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रोएशियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००१ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २१ | {{country|सायप्रस}} | [[सायप्रस राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सायप्रस क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९९ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २२ | {{country|चेक प्रजासत्ताक}} | [[चेक प्रजासत्ताक राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[चेक क्रिकेट युनियन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २३ | {{country|डेन्मार्क}} | [[डेन्मार्क राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[डेन्मार्क राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[डेन्मार्क राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[डॅनिश क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २४ | {{country|एस्टोनिया}} | [[एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[एस्टोनिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[एस्टोनियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २५ | {{country|इस्वाटिनी}} | [[इस्वाटिनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इस्वाटिनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्वातीनी क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | २६ | {{country|फॉकलंड द्वीपसमूह}} | [[फॉकलंड द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[फॉकलंड क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २७ | {{country|फिजी}} | [[फिजी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिजी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[फिजी राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट फिजी]] | लागू नाही | १९६५ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | २८ | {{country|फिनलंड}} | [[फिनलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिनलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट फिनलंड]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २९ | {{country|फ्रान्स}} | [[फ्रान्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फ्रान्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[असोसिएशन फ्रांस क्रिकेट]] | १९८७ | १९९८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३० | {{country|गांबिया}} | [[गांबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[गांबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[गॅम्बिया क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ३१ | {{country|जर्मनी}} | [[जर्मनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जर्मनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[जर्मन क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९१ | १९९९ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३२ | {{country|घाना}} | [[घाना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[घाना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[घाना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ३३ | {{country|जिब्राल्टर}} | [[जिब्राल्टर राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[जिब्राल्टर क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६९ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३४ | {{country|ग्रीस}} | [[ग्रीस राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ग्रीस राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[हेलेनिक क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३५ | {{country|गर्न्सी}} | [[गर्न्सी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[गर्न्सी महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[ग्वेर्नसे क्रिकेट बोर्ड]] | २००५ | २००८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३६ | {{country|हाँग काँग}} | [[हाँग काँग राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[हाँग काँग राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[हाँग काँग राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट हाँग काँग]] | लागू नाही | १९६९ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ३७ | {{country|हंगेरी}} | [[हंगेरी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[हंगेरियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २०१२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३८ | {{country|इंडोनेशिया}} | [[इंडोनेशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इंडोनेशिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट इंडोनेशिया]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]]/[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ३९ | {{country|इराण}} | [[इराण राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इराण महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्लामिक रिपब्लिक ऑफ इराण क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४० | {{country|आइल ऑफ मान}} | [[आईल ऑफ मान क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आईल ऑफ मान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[आयल ऑफ मॅन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४१ | {{country|इस्रायल}} | [[इस्रायल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्रायल क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४२ | {{country|इटली}} | [[इटली राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इटली राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इटालियन क्रिकेट फेडरेशन]] | १९८४ | १९९५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४३ | {{country|कोत द'ईवोआर}} | [[आयवरी कोस्ट राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[आयव्हरी कोस्ट क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४४ | {{country|जपान}} | [[जपान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जपान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[जपान राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[जपान क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८९ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]]/[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ४५ | {{country|जर्सी}} | [[जर्सी क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जर्सी महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[जर्सी क्रिकेट बोर्ड]] | २००५ | २००७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४६ | {{country|केन्या}} | [[केन्या राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[केन्या राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[केन्या राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट केन्या]] | लागू नाही | १९८१ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४७ | {{country|कुवेत}} | [[कुवेत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कुवेत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[कुवेत राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट कुवेत]] | १९९८ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४८ | {{country|लेसोथो}} | [[लेसोथो राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[लेसोथो राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[लेसोथो क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४९ | {{country|लक्झेंबर्ग}} | [[लक्झेंबर्ग राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[लक्झेंबर्ग क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ५० | {{country|मलावी}} | [[मलावी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मलावी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट मलावी]] | १९९८ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५१ | {{country|मलेशिया}} | [[मलेशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मलेशिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[मलेशिया १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[मलेशियन क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५२ | {{country|मालदीव}} | [[मालदीव राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मालदीव राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[मालदीव क्रिकेट बोर्ड]] | १९९८ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५३ | {{country|माली}} | [[माली राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[माली राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मालियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००५ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५४ | {{country|माल्टा}} | [[माल्टा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[माल्टा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[माल्टा क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ५५ | {{country|मॉरिशस}} | [[मॉरिशस क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मॉरिशस क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२६ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५६ | {{country|मेक्सिको}} | [[मेक्सिको राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मेक्सिको राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मेक्सिको क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ५७ | {{country|मंगोलिया}} | [[मंगोलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मंगोलिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २०२१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५८ | {{country|मोझांबिक}} | [[मोझांबिक राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मोझांबिक राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[मोझांबिकन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५९ | {{country|म्यानमार}} | [[म्यानमार राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[म्यानमार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[म्यानमार क्रिकेट फेडरेशन]] | २००६ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६० | {{country|नामिबिया}} | [[नामिबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नामिबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नामिबिया राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट नामिबिया]] | लागू नाही | १९९२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ६१ | {{country|नेपाळ}} | [[नेपाळ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नेपाळ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नेपाळ राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८८ | १९९६ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६२ | {{country|नेदरलँड्स}} | [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[रॉयल डच क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६३ | {{country|नायजेरिया}} | [[नायजेरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नायजेरिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नायजेरिया राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २००२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ६४ | {{country|नॉर्वे}} | [[नॉर्वे राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नॉर्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[नॉर्वेजियन क्रिकेट बोर्ड]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६५ | {{country|ओमान}} | [[ओमान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ओमान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[ओमान क्रिकेट]] | २००० | २०१४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६६ | {{country|पनामा}} | [[पनामा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पनामा क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ६७ | {{country|पापुआ न्यू गिनी}} | [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट पीएनजी]] | लागू नाही | १९७३ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ६८ | {{country|पेरू}} | [[पेरू राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पेरू राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पेरू क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ६९ | {{country|फिलिपिन्स}} | [[फिलिपिन्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिलिपिन्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[फिलिपाइन्स क्रिकेट असोसिएशन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ७० | {{country|पोर्तुगाल}} | [[पोर्तुगाल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पोर्तुगीज क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९६ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७१ | {{country|कतार}} | [[कतार राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कतार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[कतार क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९९ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७२ | {{country|रोमेनिया}} | [[रोमेनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[रोमेनिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट रोमानिया]] | २०१३ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७३ | {{country|रवांडा}} | [[ऱ्वांडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऱ्वांडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[रवांडा क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ७४ | {{country|सेंट हेलेना}} | [[सेंट हेलेना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सेंट हेलेना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ७५ | {{country|सामोआ}} | [[सामोआ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सामो‌आ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सामोआ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटना]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ७६ | {{country|सौदी अरेबिया}} | [[सौदी अरेबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सौदी अरेबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सौदी अरेबिया क्रिकेट फेडरेशन]] | २००३ | २०१६ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७७ | {{country|स्कॉटलंड}} | [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट स्कॉटलंड]] | लागू नाही | १९९४ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७८ | {{country|सर्बिया}} | [[सर्बिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सर्बिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सर्बियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २०१५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७९ | {{country|सेशेल्स}} | [[सेशेल्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सेशेल्स क्रिकेट असोसिएशन]] | २०१० | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ८० | {{country|सियेरा लिओन}} | [[सियेरा लिओन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सियेरा लिओन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सिएरा लिओन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ८१ | {{country|सिंगापूर}} | [[सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सिंगापूर राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सिंगापूर क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८२ | {{country|स्लोव्हेनिया}} | [[स्लोव्हेनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[स्लोव्हेनियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८३ | {{country|दक्षिण कोरिया}} | [[दक्षिण कोरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[दक्षिण कोरिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कोरिया क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ८४ | {{country|स्पेन}} | [[स्पेन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्पेन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट स्पेन]] | १९९२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८५ | {{country|सुरिनाम}} | [[सुरिनाम राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सुरीनाम क्रिकेट बोर्ड]] | २००२ | २०११ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ८६ | {{country|स्वीडन}} | [[स्वीडन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्वीडन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[स्वीडिश क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९७ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८७ | {{country|स्वित्झर्लंड}} | [[स्वित्झर्लंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट स्वित्झर्लंड]] | १९८५{{efn|स्वित्झर्लंडला १९८५ मध्ये सदस्यत्व देण्यात आले होते, परंतु २०१२ मध्ये त्याला आयसीसीमधून वगळण्यात आले.<ref>{{cite news |url=https://www.cricketswitzerland.ch/news/2012/2012-icc-expel-switzerland/ |title=ICC expel Switzerland |publisher=Cricket Switzerland |date=२०१२ |access-date=२२ जुलै २०२० |archive-date=२२ जुलै २०२० |archive-url=https://web.archive.org/web/20200722114058/https://www.cricketswitzerland.ch/news/2012/2012-icc-expel-switzerland/ |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cricketcountry.com/articles/when-switzerland-became-first-country-to-have-icc-affiliate-status-revoked-149260 |title=When Switzerland became the first country to have its ICC affiliate status revoked |publisher=Cricket Country |date=२६ जून २०१६ |access-date=२२ जुलै २०२०}}</ref> त्यानंतर जुलै २०२१ मध्ये स्वित्झर्लंडला पुन्हा सदस्यत्व देण्यात आले.<ref name="ICC-July21">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/2190752 |title=Get to know the ICC's three newest Members |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१८ जुलै २०२१ |archive-date=१८ जुलै २०२१ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718123143/https://www.icc-cricket.com/news/2190752 |url-status=live}}</ref>}} | २०२१ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८८ | {{country|ताजिकिस्तान}} | [[ताजिकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ताजिकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ताजिकिस्तान क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८९ | {{country|टांझानिया}} | [[टांझानिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[टांझानिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[टांझानिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २००१ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ९० | {{country|थायलंड}} | [[थायलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[थायलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट असोसिएशन ऑफ थायलंड]] | १९९५ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९१ | {{country|पूर्व तिमोर}} | [[पूर्व तिमोर क्रिकेट संघ|पुरुष]] • महिला • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | पूर्व तिमोर क्रिकेट महासंघ | लागू नाही | २०२५ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ९२ | {{country|तुर्की}} | [[तुर्की राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[तुर्की राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट तुर्की]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ९३ | {{country|टर्क्स आणि कैकास द्वीपसमूह}} | [[टर्क आणि कैकोस द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[तुर्क आणि कैकोस क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ९४ | {{country|युगांडा}} | [[युगांडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[युगांडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[युगांडा राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[युगांडा क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९९८ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ९५ | {{country|संयुक्त अरब अमिराती}} | [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[अमिराती क्रिकेट बोर्ड]] | १९८९ | १९९० | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९६ | {{country|अमेरिका}} | [[युनायटेड स्टेट्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[अमेरिका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[यूएसए क्रिकेट]] | लागू नाही | १९६५{{efn|अमेरिकेला १९६५ मध्ये [[युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका क्रिकेट असोसिएशन]]च्या प्रशासनाखाली सहयोगी सदस्यत्व देण्यात आले होते. त्या संस्थेला सप्टेंबर २०१७ मध्ये आयसीसीमधून वगळण्यात आले. यूएसए क्रिकेटला जानेवारी २०१९ मध्ये सदस्यत्व देण्यात आले.}}<br />२०१९ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ९७ | {{country|उझबेकिस्तान}} | [[उझबेकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[उझबेकिस्तान क्रिकेट महासंघ]] | लागू नाही | २०२२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९८ | {{country|व्हानुआतू}} | [[व्हानुआतू राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[व्हानुआतू राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[वानुआटू क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९५ | २००९ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ९९ | {{country|झांबिया}} | [[झांबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[झांबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[झांबिया क्रिकेट युनियन]] | लागू नाही | २०२५ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |} {{cob}} ==स्थान== [[Image:ICC Dubai 1.jpg|thumb|200px|right|[[दुबई]] मधील आयसीसी कार्यालय]] त्याच्या निर्मितीपासून, आयसीसीचे [[लॉर्ड्स क्रिकेट ग्राउंड]] हे त्याचे घर होते आणि १९९३ मध्ये त्याचे कार्यालय मैदानाच्या नर्सरीच्या शेवटी असलेल्या "क्लॉक टॉवर" इमारतीत हलवले. एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटच्या विश्वचषकाच्या हक्कांचे व्यावसायिक शोषण करून स्वतंत्रपणे चालवल्या जाणाऱ्या आयसीसीला सुरुवातीला निधी दिला गेला. सर्व सदस्य देशांचे युनायटेड किंगडमसोबत दुहेरी-कर करार नसल्यामुळे, आयसीसी डेव्हलपमेंट (इंटरनॅशनल) प्रा.लि, यूके बाहेर आयडीआय म्हणून ओळखले जाते. हे जानेवारी १९९४ मध्ये स्थापित केले गेले आणि मोनॅको येथे आधारित होते. बाकी नव्वदच्या दशकात आयडीआयचा कारभार हा माफक कारभार होता. परंतु २००१ ते २००८ पर्यंतच्या सर्व आयसीसी इव्हेंट्सच्या अधिकारांच्या बंडलच्या वाटाघाटीमुळे, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट आणि आयसीसी सदस्य देशांना उपलब्ध महसूल मोठ्या प्रमाणात वाढला. यामुळे मोनॅकोमध्ये आयडीआयद्वारे नियुक्त व्यावसायिक कर्मचाऱ्यांच्या संख्येत वाढ झाली. लॉर्ड्सवर राहिलेल्या कौन्सिलच्या क्रिकेट प्रशासकांना मोनॅकोमधील त्यांच्या व्यावसायिक सहकाऱ्यांपासून वेगळे करण्यात आले याचाही तोटा झाला. परिषदेने त्यांच्या व्यावसायिक उत्पन्नाचे करापासून संरक्षण करताना त्यांचे सर्व कर्मचारी एकाच कार्यालयात एकत्र आणण्याचे मार्ग शोधण्याचा निर्णय घेतला. लॉर्ड्स येथे राहण्याच्या पर्यायाची चौकशी करण्यात आली आणि स्पोर्ट इंग्लंडच्या माध्यमातून ब्रिटिश सरकारला विनंती करण्यात आली की, आयसीसीला त्यांचे सर्व कर्मचारी (व्यावसायिक बाबींवर काम करणाऱ्यांसह) लंडनमध्ये ठेवण्याची परवानगी द्यावी - परंतु त्याच्या व्यावसायिक उत्पन्नावर कॉर्पोरेशन कर यूकेला पैसे देण्यापासून विशेष सूट देण्यात यावी. ब्रिटिश सरकार एक उदाहरण तयार करण्यास तयार नव्हते आणि ही विनंती मान्य करणार नाही. परिणामी, आयसीसीने इतर ठिकाणांची तपासणी केली आणि अखेरीस [[संयुक्त अरब अमिराती]]मधील [[दुबई]] शहरात स्थायिक झाले. ब्रिटिश व्हर्जिन आयलंडमध्येही आयसीसी नोंदणीकृत आहे. ऑगस्ट २००५ मध्ये, आयसीसीने त्यांची कार्यालये दुबईला हलवली आणि त्यानंतर लॉर्ड्स आणि मोनॅको येथील कार्यालये बंद केली. आयसीसीच्या कार्यकारी मंडळाने बाजूने ११-१ मत दिल्यानंतर दुबईला हलविण्यात आले.<ref>{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/cricket/4326601.stm | work=BBC News | title=Cricket chiefs move base to Dubai | date=7 March 2005}}</ref> आयसीसीच्या दुबईला जाण्याचा मुख्य चालक त्याच्या मुख्य कर्मचाऱ्यांना एकाच कर-कार्यक्षम ठिकाणी एकत्र आणण्याची इच्छा होती, तर दुय्यम कारण म्हणजे आयसीसीच्या जवळ कार्यालये हलवण्याची इच्छा. लॉर्ड्स हे तार्किक ठिकाण होते जेव्हा आयसीसीचे व्यवस्थापन मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब (एमसीसी) द्वारे केले जात होते (१९९३ पर्यंत अशी परिस्थिती होती). परंतु जागतिक क्रिकेटमध्ये भारत आणि पाकिस्तानच्या वाढत्या सामर्थ्याने ब्रिटिश खाजगी सदस्यांच्या क्लबने (एमसीसी) आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटवर सतत नियंत्रण ठेवणे अनाक्रोनिक आणि टिकाऊ बनवले आहे. १९९३ मध्ये झालेल्या बदलांचा आणि सुधारणांचा थेट परिणाम म्हणजे लॉर्ड्सपासून अधिक तटस्थ ठिकाणी जाणे.<ref>{{cite web|url=http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/GD23Df05.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20050422140355/http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/GD23Df05.html|url-status=unfit|archive-date=22 April 2005|title= Cricket's home moves closer to the money|work=[[एशिया टाइम्स ऑनलाइन]]| date=23 April 2005|access-date=18 August 2017}}</ref> ==उत्पन्नाची निर्मिती== आयसीसी आयोजीत केलेल्या स्पर्धांमधून उत्पन्न मिळवते, प्रामुख्याने [[क्रिकेट विश्वचषक]], आणि त्या उत्पन्नातील बहुतांश भाग ते सदस्यांना वितरीत करते. २००७ आणि २०१५ दरम्यान वर्ल्ड कपचे प्रायोजकत्व आणि दूरचित्रवाणी अधिकार यूएस$१.६ अब्जाहून अधिक कमावले, जे आतापर्यंत आयसीसीचे मुख्य उत्पन्नाचे स्रोत होते.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/current/story/271994.html |title=ICC rights go to ESPN-Star|publisher=[[ईएसपीएन]] | work=[[क्रिकइन्फो]]|date= 9 December 2006|access-date=8 May 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/276853.html |title=ICC set to cash in on sponsorship rights |publisher=[[ईएसपीएन]] | work=[[क्रिकइन्फो]] |date= 18 January 2007|access-date=8 May 2011}}</ref> ३१ डिसेंबर २००७ पर्यंतच्या नऊ महिन्यांच्या लेखा कालावधीत आयसीसीचे परिचालन उत्पन्न $१२.६६ दशलक्ष होते, मुख्यत्वे सदस्य सदस्यता आणि प्रायोजकत्वातून. याउलट, इव्हेंटचे उत्पन्न यूएस$२८५.८७ दशलक्ष होते, ज्यात २००७ विश्वचषकातील $२३९ दशलक्ष समाविष्ट होते. या कालावधीत $६.६९५ दशलक्ष गुंतवणुकीचे उत्पन्न देखील होते. २०२२ मध्ये आयसीसीने निव्वळ उत्पन्न म्हणून यूएस$२०८,३७५,००० उत्पन्न केले.<ref>[https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2023/05/10/87728b20-b1ea-469d-871b-f42d5bfee10f/ICC-Consolidated-Financial-Statements-2022.pdf THE INTERNATIONAL CRICKET COUNCIL LIMITED AND ITS SUBSIDIARIES, CONSOLIDATED FINANCIAL STATEMENTS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230517210125/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2023/05/10/87728b20-b1ea-469d-871b-f42d5bfee10f/ICC-Consolidated-Financial-Statements-2022.pdf |date=2023-05-17 }} 31 December 2022</ref> आयसीसीकडे द्विपक्षीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामन्यांमधून ([[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]], [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] आणि [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]]) कोणतेही उत्पन्न नाही, जे बहुतेक आंतरराष्ट्रीय खेळाचे वेळापत्रक बनवतात, कारण ते त्याच्या सदस्यांच्या मालकीचे आणि चालवतात. विश्वचषकातील कमाई वाढवण्यासाठी त्याने इतर नवीन कार्यक्रम तयार करण्याचा प्रयत्न केला आहे. यामध्ये २००५ मध्ये ऑस्ट्रेलियामध्ये खेळलेल्या [[आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] आणि [[आयसीसी सुपर सीरिज]]चा समावेश आहे. मात्र, या स्पर्धांना आयसीसीच्या अपेक्षेप्रमाणे यश मिळालेले नाही. सुपर सिरीजला मोठ्या प्रमाणावर अपयश म्हणून पाहिले गेले आणि त्याची पुनरावृत्ती होण्याची अपेक्षा नाही आणि भारताने २००६ मध्ये चॅम्पियन्स ट्रॉफी रद्द करण्याची मागणी केली.<ref>{{cite news| url=http://www.theage.com.au/news/cricket/biggest-player-in-the-game-flexes-muscle/2006/01/06/1136387626870.html | location=Melbourne | work=[[The Age]] | title=Biggest player in the game flexes muscle | date=7 January 2006}}</ref> चॅम्पियन्स ट्रॉफी २००४ इव्हेंटचा उल्लेख विस्डेन २००५ मध्ये संपादकाने "टूर्नामेंटचा टर्की" आणि "फियास्को" म्हणून केला होता; २००६ च्या कार्यक्रमाला नवीन स्वरूपामुळे मोठे यश म्हणून पाहिले जात असले तरी.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/267074.html |title=ICC President thanks India for "outstanding" ICC Champions Trophy | author=Murgatroyd, Brian / ICC|publisher=ESPN | work=Cricinfo |date= 6 November 2006|access-date=18 August 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/267074.html |title=When the cricket did all the talking |publisher=ESPN | work=Cricinfo |date= 7 November 2006|access-date=18 August 2017}}</ref> [[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२००७ मध्ये]] पहिल्यांदा खेळला गेलेला [[आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०]] यशस्वी ठरला. आयसीसीची सध्याची योजना दरवर्षी आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा आयोजित करणे आहे, ज्यामध्ये सम संख्येच्या वर्षांत खेळला जाणारा ट्वेंटी-२० विश्वचषक, [[उन्हाळी ऑलिम्पिक खेळ|ऑलिम्पिक खेळांच्या]] आदल्या वर्षी होणारा विश्वचषक आणि सायकलच्या उर्वरित वर्षात आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी आयोजित केली जाईल. हे चक्र [[२०१० आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२०१०]] मध्ये सुरू झाले, [[२००९ आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२००९]] स्पर्धेच्या एका वर्षानंतर. ==स्पर्धा आणि विजेते== {{हेसुद्धा पाहा|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} ===आयसीसी स्पर्धा=== [[File:ICC Cricket World Cup Trophy.jpg|thumb|[[क्रिकेट विश्वचषक]] ट्रॉफी]] {|class="wikitable" style="text-align:left;" style="font-size: 90%" !स्पर्धा !स्वरूप !{{tooltip|स्पर्धा|आयोजित झालेल्या आवृत्त्यांची संख्या}} !सद्य विजेता !सर्वाधिक विजेतेपदे !पहिली !शेवटची !पुढील |- ! colspan=8|पुरुष |- |[[क्रिकेट विश्वचषक]]<ref name="WC">{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/list-of-all-the-odi-world-cup-winners-till-date-1746182528-1|title=World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२ मार्च २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260302042038/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/list-of-all-the-odi-world-cup-winners-till-date-1746182528-1|url-status=live}}</ref> |[[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]] |१३ |{{Cr|AUS}} |{{Cr|AUS}} (६) |[[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]] |[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] |[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]] |- |[[आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|चॅम्पियन्स चषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-series-results/icc-champions-trophy-icc-knockout-44|title=Series results For ICC Champions Trophy (ICC Knock Out)|work=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१ जून २०२५|archive-date=२८ फेब्रुवारी २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250228133226/https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-series-results/icc-champions-trophy-icc-knockout-44|url-status=live}}</ref> |[[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]] |८{{efn|name=CT|१९९८ आणि २००० मधील पहिल्या दोन आवृत्त्यांमध्ये ही स्पर्धा आयसीसी नॉकआउट ट्रॉफी म्हणून ओळखली जात होती.}} |{{Cr|IND}} |{{Cr|IND}} (३) |[[१९९८ विल्स आंतरराष्ट्रीय चषक|१९९८]] |[[२०२५ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२०२५]] |[[२०२९ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२०२९]] |- |[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|टी२० विश्वचषक]]<ref name="WC"/> |[[आंतरराष्ट्रीय टी२०|टी२०आ]] |१०{{efn|name=T20WC|२००७ ते २०१६ या कालावधीत ही स्पर्धा आयसीसी वर्ल्ड टी२० म्हणून ओळखली जात होती आणि २०१८ मध्ये तिचे नाव पुरुष टी२० विश्वचषक असे करण्यात आले.}} |{{Cr|IND}} |{{Cr|IND}} (३) |[[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००७]] |[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]] |[[२०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२८]] |- |[[आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/world-test-championship-winners-list-1741691620-1|title=World Test Championship Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=१७ फेब्रुवारी २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260217163735/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/world-test-championship-winners-list-1741691620-1|url-status=live}}</ref> |[[कसोटी क्रिकेट|कसोटी]] |३ |{{Cr|RSA}} |{{Cr|AUS}} (१), {{Cr|NZL}} (१), {{Cr|RSA}} (१) |[[२०१९-२०२१ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२१]] |[[२०२३-२०२५ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२५]] |[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२७]] |- ! colspan=8|महिला |- |[[महिला क्रिकेट विश्वचषक|क्रिकेट विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-odi-world-cup-winners-list-1973-to-2025-1820002973-1|title=Women's ODI World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=८ मार्च २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308192019/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-odi-world-cup-winners-list-1973-to-2025-1820002973-1|url-status=live}}</ref> |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|मएदिआ]] |१३ |{{Crw|IND}} |{{Crw|AUS}} (७) |[[१९७३ महिला क्रिकेट विश्वचषक|१९७३]] |[[२०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषक|२०२५]] |[[२०२९ महिला क्रिकेट विश्वचषक|२०२९]] |- |[[आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|टी२० विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-t20-world-cup-winners-list-1729340572-1|title=Women's T20I World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२ मार्च २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260302232404/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-t20-world-cup-winners-list-1729340572-1|url-status=live}}</ref> |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |१०{{efn|name=WT20WC|२००९ ते २०१८ या कालावधीत ही स्पर्धा आयसीसी महिला वर्ल्ड टी२० म्हणून ओळखली जात होती आणि २०२० मध्ये तिचे नाव महिला टी२० विश्वचषक असे करण्यात आले.}} |{{Crw|AUS}} |{{Crw|AUS}} (७) |[[२००९ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२००९]] |[[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६]] |[[आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२८]] |- |[[आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक|चॅम्पियन्स चषक]]<ref>{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/icc-womens-champions-trophy-sri-lanka-ftp-2627995-2024-11-04|title=ICC introduces Women's Champions Trophy, Sri Lanka to host first edition in 2027|date=४ नोव्हेंबर २०२४|access-date=१ जून २०२५|work=[[India Today]]|archive-date=२५ जुलै २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250725045700/https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/icc-womens-champions-trophy-sri-lanka-ftp-2627995-2024-11-04|url-status=live}}</ref> |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |{{n/a}} |{{n/a}} |{{n/a}} |{{n/a}} |{{n/a}} |[[२०२७ आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक|२०२७]] |- ! colspan=8|१९ वर्षांखालील |- |[[१९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक|१९ वर्षांखालील पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/under-19-world-cup-winners-list-1820006147-1|title=U19 Men's World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२८ फेब्रुवारी २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260228183718/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/under-19-world-cup-winners-list-1820006147-1|url-status=live}}</ref> |[[मर्यादित षटकांचे क्रिकेट|युवा एकदिवसीय]] |१६ |{{Cr19|IND}} |{{Cr19|IND}} (६) |[[१९८८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक|१९८८]] |[[२०२६ १९-वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]] |[[२०२८ १९ वर्षांखालील पुरुष क्रिकेट विश्वचषक|२०२८]] |- |[[१९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://sports.ndtv.com/webstories/sports/u19-womens-t20-world-cup-winners-full-list-32199|title=U19 Women's T20 World Cup Winners|work=[[NDTV]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२३ मे २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250523151014/https://sports.ndtv.com/webstories/sports/u19-womens-t20-world-cup-winners-full-list-32199|url-status=live}}</ref> |[[मर्यादित षटकांचे क्रिकेट|युवा टी२०आ]] |२ |{{Crw19|IND}} |{{Crw19|IND}} (२) |[[२०२३ आयसीसी १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक|२०२३]] |[[२०२५ आयसीसी १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक|२०२५]] |[[२०२७ आयसीसी १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक|२०२७]] |} ===पात्रता स्पर्धा=== आयसीसी विविध आंतरराष्ट्रीय प्रमुख स्पर्धांसाठी पात्रता स्पर्धांचे आयोजन करते. {|class="wikitable" style="text-align:left;" style="font-size: 90%" |+ !स्वरूप !एकदिवसीय !टी२०आ |- |पुरुष |[[आयसीसी विश्वचषक पात्रता सामने]] |[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा]] |- | rowspan="2" |महिला |[[महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] | rowspan="2" |[[महिला टी२० विश्वचषक पात्रता]] |- |[[आयसीसी महिला चॅम्पियनशिप]] |} [[पदोन्नती आणि पदावनती]] असलेली दोन-स्तरीय लीग प्रणाली अस्तित्वात आहे, ज्यामध्ये सर्वोत्तम कामगिरी करणारे संघ [[आयसीसी विश्वचषक पात्रता सामने|क्रिकेट विश्वचषक पात्रता स्पर्धेसाठी]] पात्र ठरतात.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/new-qualification-pathway-for-14-team-2027-mens-odi-world-cup-approved-1289712|title=Qualification pathway for 14-team 2027 men's ODI World Cup approved|date=२० ऑक्टोबर २०१८|access-date=१ जून २०२५|work=[[क्रिकइन्फो]]|archive-date=१५ ऑगस्ट २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815181527/https://www.espncricinfo.com/story/new-qualification-pathway-for-14-team-2027-mens-odi-world-cup-approved-1289712|url-status=live}}</ref> यापूर्वी ही तीन-स्तरीय प्रणाली होती आणि [[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग]] हा तिचा सर्वोच्च स्तर होता. २०२७ विश्वचषकाच्या पात्रता प्रक्रियेसाठी ही सुपर लीग रद्द करण्यात आली.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/new-qualification-pathway-for-icc-mens-cricket-world-cup-approved|title=New qualification pathway for ICC Men's Cricket World Cup approved|date=२० ऑक्टोबर २०१८|access-date=१ जून २०२५|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]}}</ref> {|class="wikitable" style="text-align:left;" style="font-size: 90%" !स्तर !लीग !संघ !सद्य आवृत्ती |- |१ |[[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] |८ |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २|२०२४-२०२६]] |- |२ |[[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग]] |१२ |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग|२०२४-२०२६]] |} == नियम आणि नियमन == आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळण्याच्या परिस्थिती, गोलंदाजी पुनरावलोकने आणि इतर आयसीसी नियमांचे निरीक्षण करते. आयसीसी कडे क्रिकेटच्या कायद्यांचा कॉपीराइट नाही: फक्त [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब|एमसीसी]] [[क्रिकेटचे कायदे|कायदे]] बदलू शकतात, जरी हे सहसा खेळाच्या जागतिक प्रशासकीय मंडळाशी सल्लामसलत करून केले जाते.{{Citation needed|date=September 2021}} आयसीसी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटसाठी खेळण्याच्या परिस्थितीचा एक संच राखते ज्यात कायद्यांमध्ये किरकोळ सुधारणा केल्या जातात. त्यांच्याकडे एक "आचारसंहिता" देखील आहे ज्याचे आंतरराष्ट्रीय सामन्यांमधील संघ आणि खेळाडूंनी पालन करणे आवश्यक आहे. या संहितेचे उल्लंघन झाल्यास आयसीसी प्रतिबंध लागू करू शकते, सामान्यतः दंड. २००८ मध्ये आयसीसीने खेळाडूंवर १९ दंड ठोठावले होते. आयसीसी ने खेळण्याच्या स्थितीतील बदलांची घोषणा केली.<ref>{{Cite web |title=ICC announces changes to Playing Conditions |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/3345813 |access-date=2023-07-04 |website=www.icc-cricket.com |language=en}}</ref> ==पंच आणि सामनाधिकारी== आयसीसी आंतरराष्ट्रीय [[पंच (क्रिकेट)|पंच]] आणि सामनाधिकारी नियुक्त करते जे सर्व मंजूर कसोटी सामने, एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय आणि ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय सामन्यात काम करतात. आयसीसी पंचांचे तीन पॅनेल चालवते: [[आयसीसी पंचांचे एलिट पॅनेल|एलिट पॅनेल]], [[पंच आणि सामनाधिकारी आंतरराष्ट्रीय पॅनेल|आंतरराष्ट्रीय पॅनेल]], [[आयसीसी असोसिएट्स आणि एफिलिएट्स अंपायर पॅनल|सहयोगी आणि संलग्न पॅनेल]]. मार्च २०१२ पर्यंत, एलिट पॅनेलमध्ये बारा पंचांचा समावेश होता. सिद्धांतानुसार, एलिट पॅनेलचे दोन पंच प्रत्येक कसोटी सामन्यात अंपायर करतात, तर एक एलिट पॅनेल अंपायर आंतरराष्ट्रीय पॅनेलच्या एका पंचासह एकदिवसीय सामन्यांमध्ये उभा असतो. सरावात, आंतरराष्ट्रीय पॅनेलचे सदस्य अधूनमधून कसोटी सामन्यांमध्ये उभे राहतात, कारण ते कसोटी स्तरावर सामना करू शकतात की नाही आणि त्यांना एलिट पॅनेलमध्ये स्थान मिळावे की नाही हे पाहण्याची ही एक उत्तम चांगली संधी मानली जाते. एलिट पॅनेलचे सदस्य हे आयसीसीचे पूर्ण-वेळ कर्मचारी आहेत, जरी ते अजूनही, अगदी अधूनमधून, त्यांच्या राहत्या देशात [[प्रथम श्रेणी क्रिकेट]] पंच करतात. एलिट अंपायर्ससाठी सरासरी वार्षिक कामकाजाचे वेळापत्रक ८-१० कसोटी सामने आणि १०-१५ एकदिवसीय, संभाव्य ऑन-फिल्ड वर्कलोड प्रति वर्ष ७५ दिवस, तसेच प्रवास आणि तयारीचा वेळ आहे.<ref>{{cite web|title=Match officials|url=http://www.icc-cricket.com/about/42/match-officials|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131003001326/http://www.icc-cricket.com/about/42/match-officials|archive-date=3 October 2013}}</ref> आंतरराष्ट्रीय पॅनेल हे दहा कसोटी खेळणाऱ्या क्रिकेट बोर्डांपैकी प्रत्येकी नामनिर्देशित अधिकाऱ्यांचे बनलेले आहे. पॅनेलचे सदस्य त्यांच्या मायदेशातील एकदिवसीय सामन्यांमध्ये काम करतात आणि एलिट पॅनेलला क्रिकेट कॅलेंडरमधील सर्वोच्च वेळेत मदत करतात जेव्हा त्यांना परदेशी वनडे आणि कसोटी सामन्यांसाठी नियुक्त केले जाऊ शकते. आंतरराष्ट्रीय पॅनेलचे सदस्य परदेशातील अंपायरिंग असाइनमेंट जसे की आयसीसी अंडर १९ क्रिकेट विश्वचषक त्यांच्या परदेशातील परिस्थितीबद्दलचे ज्ञान आणि समज सुधारण्यासाठी आणि त्यांना एलिट पॅनेलमध्ये संभाव्य पदोन्नतीसाठी तयार करण्यात मदत करण्यासाठी देखील करतात. यातील काही पंच क्रिकेट विश्वचषकातही काम करतात. प्रत्येक कसोटी क्रिकेट बोर्ड एका "थर्ड अंपायर" ची नियुक्ती करते ज्याला काही ठराविक ऑन-फिल्ड निर्णयांचे त्वरित दूरचित्रवाणी रिप्लेद्वारे पुनरावलोकन करण्यासाठी बोलावले जाऊ शकते. सर्व तिसरे पंच हे त्यांच्या स्वतःच्या देशात प्रथम श्रेणीचे पंच आहेत, आणि या भूमिकेला आंतरराष्ट्रीय पॅनेल आणि नंतर एलिट पॅनेलमध्ये एक पाऊल म्हणून पाहिले जाते.<ref>{{cite web|title=Emirates International Panel of ICC Umpires|url=http://www.icc-cricket.com/about/88/match-officials/emirates-international-panel-of-icc-umpires|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304044124/http://www.icc-cricket.com/about/88/match-officials/emirates-international-panel-of-icc-umpires|archive-date=4 March 2016}}</ref> जून २००६ मध्ये आयसीसी सहयोगी आणि संलग्न आंतरराष्ट्रीय पंच पॅनेलची स्थापना करण्यात आली. २००५ मध्ये तयार करण्यात आलेल्या आयसीसी असोसिएट आणि एफिलिएट इंटरनॅशनल अंपायर्स पॅनेलला मागे टाकले आणि पाच आयसीसी डेव्हलपमेंट प्रोग्राम प्रादेशिक पंच पॅनेलमधून प्रत्येक निवडीसह, नॉन-टेस्ट न खेळणाऱ्या सदस्यांमधील पंचांसाठी शिखर म्हणून काम करते. असोसिएट आणि एफिलिएट इंटरनॅशनल अंपायर पॅनलचे सदस्य आयसीसी असोसिएट सदस्य, आयसीसी इंटरकॉन्टिनेंटल कप सामने आणि इतर सहयोगी आणि संलग्न स्पर्धांचा समावेश असलेल्या एकदिवसीय सामन्यांसाठी नियुक्तीसाठी पात्र आहेत. आयसीसी अंडर-१९ क्रिकेट विश्वचषकासह इतर आयसीसी स्पर्धांसाठीही उच्च कामगिरी करणाऱ्या पंचांचा विचार केला जाऊ शकतो आणि त्यांना आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी आणि आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेत सहभागी होण्यासाठी आमंत्रित केले जाऊ शकते.<ref>{{cite web|title=ICC Associate and Affiliate International Umpires Panel|url=http://www.icc-cricket.com/about/89/match-officials/icc-associate-and-affiliate-international-umpires-panel|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160602070629/http://www.icc-cricket.com/about/89/match-officials/icc-associate-and-affiliate-international-umpires-panel|archive-date=2 June 2016}}</ref> एक [[आयसीसी मॅच रेफरींचे एलिट पॅनेल]] देखील आहे जे सर्व कसोटी आणि एकदिवसीय सामन्यांमध्ये आयसीसीचे स्वतंत्र प्रतिनिधी म्हणून काम करतात. जानेवारी २००९ पर्यंत, त्याचे ६ सदस्य होते, ते सर्व अत्यंत अनुभवी माजी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू होते. पंचांना खेळाडू किंवा अधिकाऱ्यांची तक्रार करण्याचा अधिकार नसतो (जे पंचांना करावे लागते), परंतु ते आयसीसीच्या आचारसंहितेनुसार सुनावणी घेण्यास आणि सामन्यांमध्ये आवश्यकतेनुसार दंड आकारण्यासाठी, अधिकृत फटकारण्यापर्यंत जबाबदार असतात. निर्णयांवर अपील केले जाऊ शकते, परंतु बहुतेक प्रकरणांमध्ये मूळ निर्णय कायम ठेवला जातो. बीसीसीआयच्या विरोधामुळे पंचांच्या निर्णय पुनरावलोकन प्रणालीच्या सार्वत्रिक वापरावर - जून २०१२ पर्यंत - क्रिकेट खेळणाऱ्या राष्ट्रांमध्ये एकमत साधण्यात परिषद अपयशी ठरली. खेळणाऱ्या देशांच्या परस्पर कराराच्या अधीन राहून ते लागू केले जाईल.<ref>{{cite news| url= http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-27/top-stories/32440276_1_drs-ball-tracking-icc-executive-board| archive-url= https://archive.today/20130126142440/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-27/top-stories/32440276_1_drs-ball-tracking-icc-executive-board| url-status= dead| archive-date= 26 January 2013| title= No decision yet on universal application of DRS|work=[[टाइम्स ऑफ इंडिया]] |date=27 June 2012}}</ref> जुलै २०१२ मध्ये, आयसीसीने डीआरएस तंत्रज्ञानाच्या वापराबाबतची शंका दूर करण्यासाठी बीसीसीआयला संगणक दृष्टी आणि तंत्रज्ञानातील तज्ञ एड रोस्टेन यांनी केलेले बॉल ट्रॅकिंग संशोधन दाखवण्यासाठी एक शिष्टमंडळ पाठवण्याचा निर्णय घेतला.<ref>{{cite news| url= http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-10/top-stories/32617106_1_expert-in-computer-vision-icc-management-decision-review-system| archive-url= https://archive.today/20130126182508/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-10/top-stories/32617106_1_expert-in-computer-vision-icc-management-decision-review-system| url-status= dead| archive-date= 26 January 2013| title= Research on DRS to be shown to BCCI| date= 10 July 2012 |work=[[टाइम्स ऑफ इंडिया]]}}</ref><ref>{{cite web|title=Ireland and Afghanistan ICC newest full members amid wide-ranging governance reform|url=https://www.icc-cricket.com/news/422449|website=icc-cricket.com|publisher=ICC|access-date=22 June 2017}}</ref> ==प्रादेशिक संस्था== या प्रादेशिक संस्था क्रिकेट खेळाचे आयोजन, प्रचार आणि विकास करण्याचे उद्दिष्ट ठेवतात: * [[आशियाई क्रिकेट परिषद]] * [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] * [[आयसीसी युरोप]] * [[आयसीसी अमेरिका]] * [[आयसीसी पूर्व आशिया-पॅसिफिक]] आयसीसी प्रादेशिक संस्था जे आशिया आणि आफ्रिकेच्या प्रादेशिक संस्थांमध्ये समाविष्ट नसलेल्या प्रदेशांची काळजी घेतात: * [[आयसीसी आशिया]] * [[आयसीसी आफ्रिका]] युरोपसाठी प्रादेशिक संस्था अस्थापित झाली ज्यानंतर आयसीसीने कामकाज हाती घेतले: * [[युरोपियन क्रिकेट परिषद]] आफ्रिकन क्रिकेट असोसिएशनच्या निर्मितीनंतर आणखी दोन प्रादेशिक संस्थांची स्थापना करण्यात आली: * [[पूर्व आणि मध्य आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] * [[पश्चिम आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] ==क्रमवारी आणि पुरस्कार== {{Main|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} === क्रमवारी === आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळाच्या तिन्ही फॉरमॅटसाठी संघ क्रमवारी प्रकाशित करते आणि वेळोवेळी तेच अपडेट करते. '''पुरुष''' * [[आयसीसी पुरुषांची कसोटी संघ क्रमवारी]] * [[आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी]] * [[आयसीसी पुरुषांची टी२०आ संघ क्रमवारी]] '''महिला''' * [[आयसीसी महिला एकदिवसीय आणि टी२०आ संघ क्रमवारी]] आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळाडूंची क्रमवारी ही आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटपटूंच्या अलीकडील कामगिरीवर आधारित रँकिंगची व्यापकपणे अनुसरण केलेली प्रणाली आहे. '''पुरुष''' * [[आयसीसी पुरुष खेळाडूंची क्रमवारी]] '''महिला''' * [[आयसीसी महिला खेळाडूंची क्रमवारी]] === पुरस्कार === {{Main|आयसीसी पुरस्कार}} आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने मागील १२ महिन्यांतील सर्वोत्तम आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडूंना ओळखण्यासाठी आणि त्यांचा सन्मान करण्यासाठी '''आयसीसी पुरस्कारां'''ची स्थापना केली आहे. उद्घाटन आयसीसी पुरस्कार सोहळा ७ सप्टेंबर २००४ रोजी लंडनमध्ये आयोजित करण्यात आला होता.<ref>{{Cite web|date=2004-06-29|title=World's best players and teams to be honoured at cricket's 'Oscars'|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/23129979/world-best-players-teams-honoured-cricket-oscars|access-date=2021-06-03|website=ESPN.com|language=en}}</ref> २०२० मध्ये, आयसीसीने मागील १० वर्षांतील सर्वोत्कृष्ट कामगिरी आणि कामगिरीचा सन्मान करण्यासाठी '''[[दशकातील आयसीसी पुरस्कार]]''' या एका खास कार्यक्रमाची घोषणा केली.<ref>{{Cite web|title=ICC Awards of the Decade announced|url=https://www.icc-cricket.com/news/1908769|access-date=2021-06-03|website=www.icc-cricket.com|language=en}}</ref> ==भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा== आयसीसीला देखील अव्वल क्रिकेटपटूंचा समावेश असलेल्या ड्रग्ज आणि लाचखोरी प्रकरणांचा सामना करावा लागला आहे. कायदेशीर आणि बेकायदेशीर बुकमेकिंग मार्केटशी संबंधित क्रिकेटपटूंच्या भ्रष्टाचाराच्या घोटाळ्यांनंतर, आयसीसीने २००० मध्ये लंडनच्या मेट्रोपॉलिटन पोलिसांचे निवृत्त आयुक्त, लॉर्ड कांडन यांच्या नेतृत्वाखाली भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा युनिट (एसीएसयू) स्थापन केले. दक्षिण आफ्रिकेचा माजी कर्णधार हान्सी क्रोन्ये यांनी ज्या भ्रष्टाचाराची तक्रार नोंदवली आहे त्यामध्ये एक भारतीय सट्टेबाजाकडून कमी कामगिरी केल्याबद्दल किंवा ठराविक सामन्यांचे निकाल पूर्वनिर्धारित असल्याची खात्री करण्यासाठी भरीव रक्कम स्वीकारली होती. त्याचप्रमाणे, माजी भारतीय कर्णधार मोहम्मद अझरुद्दीन आणि अजय जडेजा यांची चौकशी करण्यात आली, मॅच फिक्सिंगमध्ये दोषी आढळले आणि क्रिकेट खेळण्यावर (अनुक्रमे आजीवन आणि पाच वर्षांसाठी) बंदी घालण्यात आली. एसीएसयू क्रिकेटमधील भ्रष्टाचाराच्या कोणत्याही अहवालाचे परीक्षण आणि तपासणी करणे सुरू ठेवते आणि प्रोटोकॉल सादर केले गेले आहेत, जे उदाहरणार्थ ड्रेसिंग रूममध्ये मोबाईल टेलिफोन वापरण्यास मनाई करतात. २००७ क्रिकेट विश्वचषकापूर्वी, आयसीसीचे मुख्य कार्यकारी माल्कम स्पीड यांनी कोणत्याही भ्रष्टाचाराविरुद्ध चेतावणी दिली आणि आयसीसी त्याविरुद्ध सतर्क आणि असहिष्णु असेल असे सांगितले.<ref>{{cite news |url=http://www.jamaica-star.com/thestar/20070213/sports/sports3.html |work=The Jamaica Star |title=Speed warns against corruption during World Cup |date=13 February 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090201121545/http://www.jamaica-star.com/thestar/20070213/sports/sports3.html |archive-date=1 February 2009 }}</ref> २०१० च्या पाकिस्तानच्या इंग्लंड दौऱ्यादरम्यान झालेल्या घोटाळ्यानंतर, ३ पाकिस्तानी खेळाडू, मोहम्मद अमीर, मोहम्मद आसिफ आणि सलमान बट स्पॉट-फिक्सिंगमध्ये दोषी आढळले आणि त्यांच्यावर अनुक्रमे ५ वर्षे, ७ वर्षे आणि १० वर्षांची बंदी घालण्यात आली. ३ नोव्हेंबर २०११ रोजी, बटला ३० महिने, आसिफला एक वर्ष, अमीरला सहा महिने आणि लाच देणारा स्पोर्ट्स एजंट मजीदला दोन वर्षे आठ महिने तुरुंगवासाची शिक्षा सुनावण्यात आली.<ref>{{cite news|title=Pakistan cricketers and agent jailed for betting scam|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-15573463|access-date=3 November 2011|newspaper=BBC News |date=3 November 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/sport/2011/nov/03/pakistan-spot-fixing-jail-terms|title=Pakistan spot-fixing players and agent sentenced to lengthy jail terms|date=3 November 2011|work=The Guardian |location=UK|access-date=3 November 2011}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/cricket/international/pakistan/8863611/Pakistan-spot-fixing-scandal-convictions-of-Salman-Butt-Mohammad-Asif-and-Mohammad-Amir-just-one-step-on-a-long-road.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/cricket/international/pakistan/8863611/Pakistan-spot-fixing-scandal-convictions-of-Salman-Butt-Mohammad-Asif-and-Mohammad-Amir-just-one-step-on-a-long-road.html |archive-date=11 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live|title=Pakistan spot-fixing scandal: convictions of Salman Butt, Mohammad Asif and Mohammad Amir just one step on a long road |date=3 November 2011|work=The Daily Telegraph |location=UK|access-date=3 November 2011|last1=Kelso |first1=Paul }}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/cricket/cricketers-jailed-for-matchfixing-6256508.html|title=Cricketers jailed for match-fixing |date=3 November 2011|work=The Independent |location=UK|access-date=3 November 2011}}</ref> २०१९ मध्ये, अल जझीराने केलेल्या तपासणीत श्रीलंका, भारत, इंग्लंड, ऑस्ट्रेलिया आणि इतर क्रिकेट खेळणाऱ्या राष्ट्रांमध्ये मॅच फिक्सिंग झाल्याचे उघड झाले.<ref>{{Cite web|title=Cricket match-fixers suspended amid calls for police probe|url=https://www.ajiunit.com/article/match-fixer-suspended/|access-date=2021-09-06|website=अल जझीरा Investigative Unit|language=en-US}}</ref> या अहवालाच्या अनुषंगाने आयसीसीने चौकशी सुरू केली. ==ग्लोबल क्रिकेट अकादमी== {{main|आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]] (जीसीए) [[संयुक्त अरब अमिराती]]मधील [[दुबई स्पोर्ट्स सिटी]] येथे आहे. जीसीएच्या सुविधांमध्ये प्रत्येकी १० टर्फ पिचसह दोन ओव्हल, आउटडोअर टर्फ आणि सिंथेटिक सराव सुविधा, हॉक आय तंत्रज्ञानासह इनडोअर सराव सुविधा आणि क्रिकेट-विशिष्ट व्यायामशाळा यांचा समावेश आहे. रॉड मार्श यांची अकादमीचे कोचिंग संचालक म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे. उद्घाटन, मूलतः २००८ साठी नियोजित, २०१० मध्ये झाले. ==आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड प्रोग्राम== {{main|आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड प्रोग्राम}} आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड नावाचा एक साप्ताहिक कार्यक्रम दूरचित्रवाणीवर प्रसारित करते. स्पोर्ट्सब्रँडने त्याची निर्मिती केली आहे. हा एक साप्ताहिक ३० मिनिटांचा कार्यक्रम आहे जो क्रिकेटच्या ताज्या बातम्या, सर्व कसोटी आणि एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामन्यांसह अलीकडील क्रिकेट क्रिया, तसेच मैदानाबाहेरील वैशिष्ट्ये आणि मुलाखती प्रदान करतो. ==टीका== २०१५ मध्ये, सॅम कॉलिन्स आणि जॅरोड किम्बर यांनी आयसीसीच्या अंतर्गत संस्थेवर डेथ ऑफ ए जेंटलमन हा डॉक्युमेंटरी बनवला, त्यात म्हणले होते की श्रीमंत सदस्य देश (विशेषतः भारत, इंग्लंड आणि ऑस्ट्रेलिया) आयसीसीला "गुंडगिरी" करत आहेत आणि संस्थेला व इतर सदस्यांना हानी पोहोचवत आहेत.<ref>{{cite news|last=Miller |first=Andrew |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/story/975353.html|title=Cricket documentary ''Death of a Gentleman'' scoops prestigious Sports Journalists Association award|date=22 February 2016|work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|access-date=21 September 2020}}</ref> ==हे सुद्धा पहा== {{Portal|क्रिकेट}} * [[क्रिकेट अधिकाऱ्यांची संघटना]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी]] * [[फेडरेशन ऑफ इंटरनॅशनल क्रिकेटर्स असोसिएशन]] * [[क्रिकेटची आंतरराष्ट्रीय रचना]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या अध्यक्षांची यादी]] <small>(२०१४ पासून पद विसर्जित)</small> ==संदर्भ== {{notelist}} {{reflist}} ==बाह्य दुवे== *[https://kaplonathletic.com/content/19/introducing-crictos-your-gateway-iconic-cricket-moments-icc फॅनक्रेझसह आयसीसी क्रिक्टोस लाँच] * {{Official website|https://www.icc-cricket.com/}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघ}} {{प्राधिकरण नियंत्रण}} {{पोर्टल बार|क्रिकेट|खेळ}} [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद| ]] [[वर्ग:क्रिकेट प्रशासन|*]] [[वर्ग:दुबई स्थित संस्था]] [[वर्ग:१९०९ मध्ये स्थापन झालेल्या क्रीडा संस्था]] [[वर्ग:आयओसी मान्यताप्राप्त आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघांची संघटना]] 929j54uzrnreeozmj0i55csy1udu7it 2709258 2709257 2026-09-11T13:50:24Z Ganesh591 62733 /* सदस्य */ 2709258 wikitext text/x-wiki {{Infobox organisation | image = ICC logo (2026).svg | caption = | abbreviation = आयसीसी | former_name = {{ubl| | इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स | (१९०९-१९६५) | आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स | (१९६५-१९८७) }} | formation = {{Start date and age|1909|6|15|df=y}} | founding_location = [[लंडन]], [[युनायटेड किंग्डम]] | headquarters = {{ubl| | [[लंडन]], [[युनायटेड किंग्डम]] | (१९०९-२००५) | [[दुबई]], [[संयुक्त अरब अमिराती]] | (२००५-वर्तमान) }} | type = [[आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघांची यादी|आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघ]] | num_members = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|१११ सदस्य]]<ref name="Members">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/about/members |title=ICC Members |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=३१ ऑक्टोबर २०१७ |archive-date=६ सप्टेंबर २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230906121413/https://www.icc-cricket.com/about/members |url-status=live}}</ref> | num_members_year = २०२६ | language = [[इंग्लिश भाषा|इंग्रजी]] | leader_title = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अध्यक्ष|अध्यक्ष]] | leader_name = [[जय शाह]]<ref>{{cite news |title=Jay Shah begins tenure as ICC Chair |url=https://www.icc-cricket.com/news/jay-shah-begins-tenure-as-icc-chair |date=१ डिसेंबर २०२४ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=७ जून २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250607044120/https://www.icc-cricket.com/news/jay-shah-begins-tenure-as-icc-chair |url-status=live}}</ref> | leader_title2 = उपाध्यक्ष | leader_name2 = इम्रान ख्वाजा | leader_title3 = सीईओ | leader_name3 = संजोग गुप्ता<ref>{{cite news |title=ICC announces Sanjog Gupta as new Chief Executive Officer |url=https://www.icc-cricket.com/news/icc-announces-sanjog-gupta-as-new-chief-executive-officer |date=१ डिसेंबर २०२५ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |archive-date=७ जुलै २०२५ |access-date=८ जुलै २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250707145033/https://www.icc-cricket.com/news/icc-announces-sanjog-gupta-as-new-chief-executive-officer |url-status=live}}</ref> | leader_title4 = महाव्यवस्थापक | leader_name4 = [[वसीम खान]]<ref>{{cite news |url=https://www.icc-cricket.com/news/wasim-khan-appointed-as-icc-general-manager-of-cricket |title=Wasim Khan appointed as ICC General Manager of Cricket |date=२२ नोव्हेंबर २०२२ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=७ डिसेंबर २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251207052121/https://www.icc-cricket.com/news/wasim-khan-appointed-as-icc-general-manager-of-cricket |url-status=live}}</ref> | budget = | budget_year = | revenue = ७५६.३ दशलक्ष [[अमेरिकन डॉलर]]<ref name="E4M2025">{{cite web |url=https://www.exchange4media.com/media-others-news/india-centric-icc-revenue-cycle-reports-543-million-surplus-in-2025-154667.html |title=India-centric ICC revenue cycle reports $543 million surplus in 2025 |publisher=Exchange4Media |access-date=३० जुलै २०२६}}</ref> | revenue_year = २०२५ | disbursements = | expenses = २१३ दशलक्ष [[अमेरिकन डॉलर]]<ref name="E4M2025"/> | expenses_year = २०२५ | awards = [[आयसीसी पुरस्कार]] | website = {{URL|https://icc-cricket.com/index}} }} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद साइडबार}} '''आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद''' ('''आयसीसी''') ही [[क्रिकेट]]ची जागतिक [[खेळांच्या प्रशासकीय संघटना|प्रशासकीय संस्था]] आहे. ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिकेच्या प्रतिनिधींनी १९०९ मध्ये "इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स" म्हणून त्याची स्थापना केली. त्याचे १९६५ मध्ये ''आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स'' असे नामकरण करण्यात आले आणि १९८७ मध्ये त्याचे सध्याचे नाव स्वीकारले गेले. आयसीसी चे मुख्यालय [[दुबई]], [[संयुक्त अरब अमिराती]] येथे आहे. आयसीसी मध्ये सध्या १०८ सदस्य राष्ट्रे आहेत: १२ [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]] खेळणारे [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी#पूर्ण सदस्य|पूर्ण सदस्य]] आणि ९६ [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी#सहयोगी सदस्य|सहयोगी सदस्य]].<ref name="members">{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/members|title=ICC Members|publisher=ICC|access-date=31 October 2017}}</ref> आयसीसी क्रिकेटच्या प्रमुख आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा, विशेषतः [[क्रिकेट विश्वचषक]], [[टी-२० विश्वचषक]] आणि [[आयसीसी विश्व कसोटी चॅम्पियनशिप]] यांच्या संघटना आणि प्रशासनासाठी जबाबदार आहे. हे सर्व मंजूर [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]], [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] आणि [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]] सामन्यांमध्ये [[पंच (क्रिकेट)|पंच]] आणि सामनाधिकारी यांची नियुक्ती करते. आयसीसी आचारसंहिता जारी करते, जे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटसाठी शिस्तीचे व्यावसायिक मानके सेट करते<ref>{{cite web|url=http://www.icc-cricket.com/icc/rules/code-of-conduct-for-players-and-officials.pdf |title=International Cricket Council – ICC Events, ICC Cricket Rankings, Live Cricket Scores |publisher=Icc-cricket.com |access-date=8 May 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070712131901/http://www.icc-cricket.com/icc/rules/code-of-conduct-for-players-and-officials.pdf |archive-date=12 July 2007 }}</ref> आणि भ्रष्टाचार आणि [[मॅच फिक्सिंग]]विरुद्ध त्याच्या [[आयसीसी भ्रष्टाचार विरोधी आणि सुरक्षा युनिट|भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा युनिटद्वारे]] कारवाईचे समन्वय साधते. आयसीसी सदस्य देशांमधील द्विपक्षीय सामन्यांवर नियंत्रण ठेवत नाही (ज्यात जागतिक कसोटी चॅम्पियनशिप फायनलच्या बाहेरील सर्व [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]] समाविष्ट आहेत) आणि ते सदस्य देशांमधील देशांतर्गत क्रिकेटवरही नियंत्रण ठेवत नाही. [[क्रिकेटचे कायदे|खेळाचे कायदे]] आयसीसी बनवत नाही किंवा बदलत नाही, जे १७८८ पासून [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब]]च्या शासनाखाली राहिले आहेत.<ref>{{Cite web|url=https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/|title=Laws|website=www.lords.org|language=en|access-date=12 July 2018|archive-date=2017-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20170630062008/https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/|url-status=dead}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अध्यक्ष|अध्यक्ष]] संचालक मंडळाचे प्रमुख असतात आणि २६ जून २०१४ रोजी, [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ|बीसीसीआय]]चे माजी अध्यक्ष [[नारायणस्वामी श्रीनिवासन]] यांना परिषदेचे पहिले अध्यक्ष म्हणून घोषित करण्यात आले.<ref>{{cite web|title=Srinivasan elected as the new Chairman of ICC from July 2014 onwards|url=http://www.jagranjosh.com/current-affairs/srinivasan-elected-as-the-new-chairman-of-icc-from-july-2014-onwards-1392007635-1|website=Jagran Prakashan|date=10 February 2014|access-date=18 August 2017|archive-date=2015-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402233930/http://www.jagranjosh.com/current-affairs/srinivasan-elected-as-the-new-chairman-of-icc-from-july-2014-onwards-1392007635-1|url-status=dead}}</ref> २०१४ मध्ये अध्यक्षपदाच्या स्थापनेनंतर आणि आयसीसीच्या घटनेत केलेल्या इतर बदलांनंतर आयसीसी अध्यक्षाची भूमिका मोठ्या प्रमाणात मानद स्थान बनली. असा दावा करण्यात आला आहे की २०१४ च्या बदलांमुळे इंग्लंड, भारत आणि ऑस्ट्रेलिया या 'बिग थ्री' राष्ट्रांना नियंत्रण देण्यात आले आहे.<ref name="Kamal Quits">{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/cricket/32144906|title=Mustafa Kamal quits as ICC president after World Cup snub|publisher=BBC Sport|date=1 April 2015|access-date=1 April 2015}}</ref> शेवटचे आयसीसी अध्यक्ष [[झहीर अब्बास]] होते,<ref name="Abbas">{{cite news|url=http://gulfnews.com/sport/cricket/pakistan/zaheer-abbas-appointed-icc-president-1.1540472 |title=Zaheer Abbas Appointed ICC President |work=[[गल्फ न्यूज]] |date=25 June 2015 |access-date=25 June 2015}}</ref> त्यांची नियुक्ती जून २०१५ मध्ये [[मुस्तफा कमाल (राजकारणी)|मुस्तफा कमाल]] यांनी एप्रिल २०१५ मध्ये राजीनामा दिल्यानंतर करण्यात आली होती. एप्रिल २०१६ मध्ये जेव्हा आयसीसी अध्यक्षपद रद्द करण्यात आले, ऑक्टोबर २०१५ मध्ये श्रीनिवासन यांची जागा घेणारे [[शशांक मनोहर]] हे आयसीसीचे पहिले स्वतंत्र निवडलेले अध्यक्ष बनले.<ref>{{Cite web|title=ICC Office Bearers|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/icc-office-bearers|access-date=2020-09-07|website=www.icc-cricket.com}}</ref> ==इतिहास== === १९०९-१९६३ - इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स === ३० नोव्हेंबर १९०७ रोजी, दक्षिण आफ्रिकन क्रिकेट असोसिएशनचे अध्यक्ष [[अबे बेली]] यांनी [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब]]चे (एमसीसी, इंग्लंड) सचिव, [[फ्रान्सिस लेसी]] यांना पत्र लिहिले. बेली यांनी 'इम्पीरियल क्रिकेट बोर्ड' स्थापन करण्याची सूचना केली. पत्रात त्यांनी सुचवले आहे की ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिका या तिन्ही सदस्यांच्या द्विपक्षीय आंतरराष्ट्रीय सामन्यांना नियंत्रित करणारे नियम आणि कायदे तयार करण्यासाठी बोर्ड जबाबदार असेल. बेलीला दक्षिण आफ्रिकेत सहभागी देशांमधील त्रिकोणी कसोटी मालिका आयोजित करायची होती. मात्र, ऑस्ट्रेलियाने ही ऑफर नाकारली. तरीही बेलीने आशा सोडली नाही. १९०९ मध्ये ऑस्ट्रेलियाच्या इंग्लंड दौऱ्यात त्यांना तीन सदस्यांना एकत्र आणण्याची संधी मिळाली. सतत लॉबिंग आणि प्रयत्नांनंतर, बेलीला यश मिळाले.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1909-1963|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=10 July 2018}}</ref> १५ जून १९०९ रोजी, [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|इंग्लंड]], [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] आणि [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिकेचे]] प्रतिनिधी [[लॉर्ड्स]] येथे भेटले आणि ''इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स''ची स्थापना केली. महिनाभरानंतर तिन्ही सदस्यांची दुसरी बैठक झाली. राष्ट्रांमध्ये नियमांवर एकमत झाले आणि पहिली तिरंगी कसोटी मालिका १९१२ मध्ये इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.<ref name=":0"/> १९२६ मध्ये, [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीज]], [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघ|न्यू झीलंड]] आणि [[भारतीय क्रिकेट संघ|भारत]] पूर्ण सदस्य म्हणून निवडले गेले आणि कसोटी खेळणाऱ्या देशांची संख्या दुप्पट होऊन सहा झाली. १९४७ मध्ये [[पाकिस्तान]]च्या स्थापनेनंतर, पाच वर्षांनंतर १९५२ मध्ये त्याला देण्यात आला, तो सातवा कसोटी खेळणारा देश बनला. मे १९६१ मध्ये दक्षिण आफ्रिकेने राष्ट्रकुल सोडले आणि त्यामुळे सदस्यत्व गमावले.<ref name=":0"/> === १९६४-१९८८ – आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स === १९६४ मध्ये, आयसीसीने कसोटी न खेळणाऱ्या देशांचा समावेश करण्याचे मान्य केले. पुढील वर्षी, आयसीसीने त्याचे नाव बदलून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स ठेवले. [[यूएस]], [[सिलोन]] आणि [[फिजी]] यांना सहयोगी, सदस्यांचा एक नवीन वर्ग म्हणून प्रवेश देण्यात आला.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1964-1988|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=12 July 2018}}</ref> १९६८ मध्ये, [[डेन्मार्क]], [[बरमुडा]], [[नेदरलँड]] आणि [[पूर्व आफ्रिका]] यांना सहयोगी म्हणून प्रवेश देण्यात आला, तर दक्षिण आफ्रिकेने अद्याप आयसीसी मध्ये पुन्हा सामील होण्यासाठी अर्ज केला नव्हता. १९६९ मध्ये आयसीसीच्या मूलभूत नियमांमध्ये सुधारणा करण्यात आली. १९७१ च्या बैठकीत विश्वचषक आयोजित करण्याची कल्पना मांडण्यात आली. १९७३ च्या बैठकीत, १९७५ मध्ये इंग्लंडमध्ये विश्वचषक खेळवण्याचा निर्णय घेण्यात आला. सहा कसोटी खेळणारे देश आणि [[पूर्व आफ्रिका]] आणि [[श्रीलंका]] यांना भाग घेण्यासाठी आमंत्रित केले होते.<ref name=":1" /> या कालावधीत नवीन सदस्य वारंवार जोडले गेले: १९७४ मध्ये, [[इस्रायल]] आणि [[सिंगापूर]] यांना सहयोगी म्हणून प्रवेश देण्यात आला. १९७६ मध्ये [[पश्चिम आफ्रिका|पश्चिम आफ्रिकेला]] सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. १९७७ मध्ये [[बांगलादेश]]ला सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. १९७८ मध्ये [[पापुआ न्यू गिनी]]ला सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेने]] पुन्हा सामील होण्यासाठी अर्ज केला, परंतु त्यांचा अर्ज फेटाळण्यात आला. १९८१ मध्ये, [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंकेला]] पूर्ण सदस्य म्हणून पदोन्नती देण्यात आली आणि त्यांनी १९८२ मध्ये त्यांची पहिली कसोटी खेळली. १९८४ मध्ये, तृतीय श्रेणी सदस्यत्व (संलग्न) सुरू करण्यात आले. [[इटली]] हा असा पहिला सदस्य होता, त्यानंतर १९८५ मध्ये [[स्वित्झर्लंड]]चा क्रमांक लागतो. १९८७ मध्ये [[बहामास]] आणि [[फ्रान्स]], त्यानंतर १९८८ मध्ये [[नेपाळ]]ला प्रवेश देण्यात आला. === १९८९-आतापर्यंत – आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद === जुलै १९८९ च्या बैठकीत, आयसीसी ने स्वतःचे नाव बदलून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद असे ठेवले आणि एमसीसी अध्यक्षाची आयसीसीचे अध्यक्ष होण्याची परंपरा आपोआप संपुष्टात आली.<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1989-present|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=23 July 2018}}</ref> १९९० मध्ये, [[यूएई]] सहयोगी म्हणून सामील झाले. १९९१ मध्ये, आयसीसी इतिहासात प्रथमच, मीटिंग [[इंग्लंड]]पासून दूर, [[मेलबर्न]], ऑस्ट्रेलिया येथे आयोजित करण्यात आली होती. [[दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णभेद|वर्णभेद]] संपल्यानंतर जुलैमध्ये [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेची]] आयसीसीचे पूर्ण सदस्य म्हणून पुन्हा निवड झाली. १९९२ मध्ये, [[झिम्बाब्वे क्रिकेट|झिम्बाब्वे]]ला नववा पूर्ण सदस्य म्हणून प्रवेश देण्यात आला. [[नामिबिया]] सहयोगी सदस्य म्हणून सामील झाले. [[ऑस्ट्रिया]], [[बेल्जियम]], [[ब्रुनेई]] आणि [[स्पेन]] हे सर्व सलग्न म्हणून सामील झाले. १९९३ मध्ये, आयसीसीचे ''मुख्य कार्यकारी पद'' तयार करण्यात आले; ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट बोर्डाचे [[डेव्हिड रिचर्ड्स (क्रिकेट प्रशासक)|डेव्हिड रिचर्ड्स]] हे या पदावर नियुक्त झालेले पहिले व्यक्ती होते. जुलैमध्ये, बार्बाडोस येथील [[क्लाइड वॉलकॉट|सर क्लाइड वॉलकॉट]], पहिले गैर-ब्रिटिश अध्यक्ष म्हणून निवडून आले. नवीन तंत्रज्ञानाच्या उदयामुळे व्हिडिओ प्लेबॅक सुविधांनी सुसज्ज असलेल्या [[तिसरा पंच (क्रिकेट)|थर्ड अंपायर]]ची ओळख झाली. १९९५ पर्यंत, कसोटी सामन्यांमध्ये रन-आऊट आणि स्टंपिंगसाठी टीव्ही रिप्ले उपलब्ध करून देण्यात आले होते, ज्यामध्ये तिसऱ्या पंचाने अनुक्रमे लाल आणि हिरव्या दिव्यासह सिग्नल आउट किंवा नॉट आउट करणे आवश्यक होते. पुढच्या वर्षी, चेंडू सीमा ओलांडला की नाही हे निर्धारित करण्यासाठी कॅमेरे वापरण्यात आले. १९९७ मध्ये झेल स्वच्छतेबाबतचे निर्णय थर्ड अंपायरकडे पाठवले जाऊ शकतात. या वर्षी [[डकवर्थ-लुईस पद्धत]], पावसाने प्रभावित झालेल्या एकदिवसीय सामन्यांमध्ये लक्ष्य समायोजित करण्याचा एक मार्ग देखील पाहिला. २००० मध्ये, [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड|बांगलादेश]]ला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे दहावे पूर्ण सदस्य म्हणून प्रवेश देण्यात आला. २००५ मध्ये, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद दुबई येथे नवीन मुख्यालयात स्थलांतरित झाली. २०१७ मध्ये, [[द ओव्हल]] येथील आयसीसी पूर्ण परिषदेच्या बैठकीत एकमताने मतदान केल्यानंतर [[अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड|अफगाणिस्तान]] आणि [[क्रिकेट आयर्लंड|आयर्लंड]] यांना आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अकरावे आणि बारावे पूर्ण सदस्य म्हणून स्वीकारण्यात आले. संलग्न सदस्यत्व देखील रद्द करण्यात आले, सर्व विद्यमान संलग्न सदस्य सहयोगी सदस्य बनले. २०१८ मध्ये, सर्व महिला टी-२० सामने महिलांच्या [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]] दर्जासाठी उंचावले गेले. २०१९ मध्ये, पुरुषांचे सर्व टी-२० सामने [[ट्वेन्टी-२० आंतरराष्ट्रीय]] दर्जाकडे नेण्यात आले. जुलै २०२२ मध्ये, [[कंबोडिया]], [[आयव्हरी कोस्ट]], आणि [[उझबेकिस्तान]] यांना आयसीसीद्वारे सहयोगी सदस्य दर्जा देण्यात आला.<ref>{{cite news |title=Three new countries receive ICC Membership status |url=https://www.icc-cricket.com/news/2690683#:~:text=The%20ICC%20awarded%20three%20new,108%20countries%2C%20including%2096%20Associates. |access-date=27 July 2022 |work=www.icc-cricket.com |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Kumar |first1=Manoj |title=Cambodia, Uzbekistan and Cote D'Ivoire receive membership status from ICC |url=https://www.crictracker.com/cambodia-uzbekistan-and-cote-divoire-receive-membership-status-from-icc/ |access-date=27 July 2022 |work=CricTracker |date=27 July 2022 |language=en}}</ref> १२ जून २०२३ रोजी, ऑस्ट्रेलियाने भारताविरुद्ध आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप विजेतेपद जिंकल्यानंतर, ओव्हल येथे अंतिम सामन्यात २०९ धावांनी, ऑस्ट्रेलियाने सर्व प्रमुख आयसीसीट्रॉफी जिंकणारा पहिला संघ बनून इतिहास रचला.{{Citation needed|date=August 2023}} == सदस्य == {{मुख्य|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी}} ===प्रादेशिक संलग्नता=== [[File:International Cricket Council members by region.svg|thumb|alt=प्रदेशानुसार आयसीसी सदस्य|आयसीसीचे प्रदेश: {{legend|#007effff|[[आशिया क्रिकेट समिती]] (एसीसी)}} {{legend|#2bff00ff|[[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] (एसीए)}} {{legend|#66ccffff|[[आयसीसी युरोप]]}} {{legend|#7b0041ff|[[आयसीसी अमेरिका]]}} {{legend|#ffff00ff|[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत]]}}]] आयसीसीच्या सदस्यांची संबंधित प्रादेशिक संस्थांद्वारे प्रशासित पाच प्रदेशांमध्ये विभागणी करण्यात आली आहे:<ref name="Str">{{cite report |url=https://saca.org.za/wp-content/uploads/2013/04/01-Structure-and-Contacts_2012_USB.pdf |title=ICC Structure |work=Cricket South Africa |date=१ एप्रिल २०१३ |access-date=१ जून २०२५}}</ref> * [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] * [[आशिया क्रिकेट समिती]] * [[आयसीसी अमेरिका]] * [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत]] * [[आयसीसी युरोप]] १९९७ मध्ये विलीन होऊन आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशनची स्थापना होण्यापूर्वी [[पूर्व आणि मध्य आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] आणि [[पश्चिम आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] या आफ्रिकेतील क्रिकेटचे व्यवस्थापन करत होत्या.<ref>{{cite news |url=https://i.imgci.com/link_to_database/ARCHIVE/CRICKET_NEWS/1998/OCT/ACA_HISTORY_01OCT1998.html |first=Cois |last=du Plooy |title=History of the Africa Cricket Association |date=१ ऑक्टोबर १९९८ |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२९ सप्टेंबर २०२२ |archive-date=२० जुलै २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230720134830/https://i.imgci.com/link_to_database/ARCHIVE/CRICKET_NEWS/1998/OCT/ACA_HISTORY_01OCT1998.html |url-status=live}}</ref> [[युरोप क्रिकेट समिती]] ही युनायटेड किंग्डम वगळता युरोपमधील क्रिकेटचे व्यवस्थापन करत होती. २००८ मध्ये तिची जागा आयसीसी युरोपने घेतली आणि नंतर २०१० मध्ये ती विसर्जित करण्यात आली.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/european-programme-for-2010-announced-616520 |title=European programme for 2010 announced |work=[[क्रिकइन्फो]] |author=Martin Williamson |date=२५ फेब्रुवारी २०१३ |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=६ डिसेंबर २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206130832/https://www.espncricinfo.com/story/european-programme-for-2010-announced-616520 |url-status=live}}</ref> === पूर्ण सदस्य === [[File:International Cricket Council members (by status) Current.svg|thumb|सदस्यत्वाच्या दर्जानुसार सध्याचे आयसीसी सदस्य:<br /> {{Color box|#ff0000|border=darkgray}} पूर्ण सदस्य<br /> {{Color box|#ff6600|border=darkgray}} [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]] दर्जा असलेले सहयोगी सदस्य<br /> {{Color box|#ff9900|border=darkgray}} सहयोगी सदस्य<br /> {{Color box|#333333|border=darkgray}} माजी किंवा निलंबित सदस्य<br /> {{Color box|#cccccc|border=darkgray}} सदस्य नसलेले]] पूर्ण सदस्यांमध्ये आयसीसीमध्ये पूर्ण मतदान हक्क असलेल्या आणि अधिकृत कसोटी सामने खेळणाऱ्या संघांच्या १२ प्रशासकीय संस्थांचा समावेश होतो.<ref name="Members"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश ! संघ ! प्रशासकीय संस्था ! पूर्ण सदस्यत्वापासून ! कसोटी दर्जापासून ! प्रदेश |- | १ | {{flag|इंग्लंड}} | [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इंग्लंड महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[इंग्लंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[इंग्लंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] | १५ जून १९०९ | १५ मार्च १८७७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २ | {{flag|ऑस्ट्रेलिया}} | [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[ऑस्ट्रेलिया १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[ऑस्ट्रेलिया १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया]] | १५ जून १९०९ | १५ मार्च १८७७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ३ | {{flag|दक्षिण आफ्रिका}} | [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट दक्षिण आफ्रिका]] | १५ जून १९०९ | १२ मार्च १८८९ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४ | {{cr|WIN}} | [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[वेस्ट इंडीज राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[वेस्ट इंडीज १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[वेस्ट इंडीज १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]] | ३१ मे १९२६ | २३ जून १९२८ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ५ | {{flag|न्यू झीलंड}} | [[न्यू झीलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[न्यू झीलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[न्यूझीलंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[न्यू झीलंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[न्यू झीलंड क्रिकेट]] | ३१ मे १९२६ | १० जानेवारी १९३० | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ६ | {{flag|भारत}} | [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[भारत १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[भारत १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]] | ३१ मे १९२६ | २५ जून १९३२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७ | {{flag|पाकिस्तान}} | [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[पाकिस्तान १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[पाकिस्तान १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] | २८ जुलै १९५२ | १६ ऑक्टोबर १९५२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८ | {{flag|श्रीलंका}} | [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[श्रीलंका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[श्रीलंका १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[श्रीलंका क्रिकेट]] | २१ जुलै १९८१ | २१ जुलै १९८१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९ | {{flag|झिम्बाब्वे}} | [[झिम्बाब्वे राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[झिम्बाब्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[झिम्बाब्वे क्रिकेट]] | ६ जुलै १९९२ | १८ ऑक्टोबर १९९२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १० | {{flag|बांगलादेश}} | [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[बांगलादेश १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[बांगलादेश १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड]] | २६ जून २००० | १० नोव्हेंबर २००० | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ११ | {{flag|आयर्लंड}} | [[आयर्लंड क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[आयर्लंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[आयर्लंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट आयर्लंड]] | २२ जून २०१७ | ११ मे २०१८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | १२ | {{flag|अफगाणिस्तान|२०१३}} | [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[अफगाणिस्तान १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] | [[अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] | २२ जून २०१७ | १४ जून २०१८ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |} === सहयोगी सदस्य === सहयोगी सदस्यांमध्ये अशा देशांतील ९९ प्रशासकीय संस्थांचा समावेश होतो, जिथे क्रिकेट सुस्थापित आणि संघटित आहे, परंतु त्यांना पूर्ण सदस्यत्व देण्यात आलेले नाही.<ref name="Members"/> यांपैकी आठ सहयोगी संघांना एकदिवसीय दर्जा आहे आणि त्यांचा [[आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी|आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी]]त समावेश आहे.<ref name="Members"/><ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |title=Team rankings, Men ODIs |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=१७ फेब्रुवारी २०२६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260217055817/https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |url-status=live}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश ! प्रशासकीय संस्था ! सहयोगी सदस्यत्वापासून ! एकदिवसीय दर्जापासून ! प्रदेश |- | १ | {{country|नेदरलँड्स}} | [[रॉयल डच क्रिकेट असोसिएशन]] | style="text-align:center;" | १९६६ | style="text-align:center;" | २०१८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २ | {{country|कॅनडा}} | [[क्रिकेट कॅनडा]] | style="text-align:center;" | १९६८ | style="text-align:center;" | २०२३ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ३ | {{country|संयुक्त अरब अमिराती}} | [[अमिराती क्रिकेट बोर्ड]] | style="text-align:center;" | १९९० | style="text-align:center;" | २०१४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४ | {{country|नामिबिया}} | [[क्रिकेट नामिबिया]] | style="text-align:center;" | १९९२ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५ | {{country|स्कॉटलंड}} | [[क्रिकेट स्कॉटलंड]] | style="text-align:center;" | १९९४ | style="text-align:center;" | २००५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६ | {{country|नेपाळ}} | [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन]] | style="text-align:center;" | १९९६ | style="text-align:center;" | २०१८ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७ | {{country|ओमान}} | [[ओमान क्रिकेट]] | style="text-align:center;" | २०१४ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८ | {{country|अमेरिका}} | [[यूएसए क्रिकेट]] | style="text-align:center;" | २०१९ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |} {{collapse top|सहयोगी देश}} {| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश<ref name="Members"/> ! संघ ! प्रशासकीय संस्था ! संलग्न सदस्यत्व{{efn|देशाला संलग्न सदस्यत्व मिळाल्याचे वर्ष. हा सहयोगी सदस्यत्वापेक्षा खालचा सदस्यत्वाचा स्तर होता. नंतर हे दोन्ही स्तर एकत्र करण्यात आले.}} ! सहयोगी सदस्यत्व ! प्रदेश |- | १ | {{country|आर्जेन्टिना}} | [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[अर्जेंटिना क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २ | {{country|ऑस्ट्रिया}} | [[ऑस्ट्रिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऑस्ट्रिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ऑस्ट्रियन क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३ | {{country|बहामास}} | [[बहामास राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बहामास क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ४ | {{country|बहरैन}} | [[बहरैन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बहरैन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बहारीन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५ | {{country|बेल्जियम}} | [[बेल्जियम राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बेल्जियम राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बेल्जियम क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९१ | २००५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६ | {{country|बेलीझ}} | [[बेलीझ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बेलीझ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बेलीझ नॅशनल क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ७ | {{country|बर्म्युडा}} | [[बर्म्युडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बर्म्युडा महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • [[बर्म्युडा राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[बर्म्युडा क्रिकेट बोर्ड]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ८ | {{country|भूतान}} | [[भूतान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[भूतान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[भूतान क्रिकेट परिषद बोर्ड]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९ | {{country|बोत्स्वाना}} | [[बोत्स्वाना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बोत्स्वाना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २००५ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १० | {{country|ब्राझील}} | [[ब्राझिल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ब्राझिल राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ब्राझिलियन क्रिकेट कॉन्फेडरेशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ११ | {{country|बल्गेरिया}} | [[बल्गेरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बल्गेरिया महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[बल्गेरियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | १२ | {{country|कंबोडिया}} | [[कंबोडिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कंबोडिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कंबोडिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २०२२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | १३ | {{country|कामेरून}} | [[कामेरून राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कामेरून राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कॅमेरून क्रिकेट फेडरेशन]] | २००७ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १४ | {{country|कॅनडा}} | [[कॅनडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कॅनडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[कॅनडा १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट कॅनडा]] | लागू नाही | १९६८ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १५ | {{country|केमन द्वीपसमूह}} | [[केमन द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[केमन द्वीपसमूह महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[केमन द्वीपसमूह क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९७ | २००२ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १६ | {{country|चिली}} | [[चिले राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[चिले राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[चिली क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १७ | {{country|चीन}} | [[चीन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[चीन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[चीनी क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | १८ | {{country|कूक द्वीपसमूह}} | [[कूक द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कूक द्वीपसमूह राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कुक द्वीपसमूह क्रिकेट असोसिएशन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | १९ | {{country|कोस्टा रिका}} | [[कोस्टा रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कोस्टा रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कोस्टा रिका क्रिकेट फेडरेशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २० | {{country|क्रोएशिया}} | [[क्रोएशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रोएशियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००१ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २१ | {{country|सायप्रस}} | [[सायप्रस राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सायप्रस क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९९ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २२ | {{country|चेक प्रजासत्ताक}} | [[चेक प्रजासत्ताक राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[चेक क्रिकेट युनियन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २३ | {{country|डेन्मार्क}} | [[डेन्मार्क राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[डेन्मार्क राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[डेन्मार्क राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[डॅनिश क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २४ | {{country|एस्टोनिया}} | [[एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[एस्टोनिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[एस्टोनियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २५ | {{country|इस्वाटिनी}} | [[इस्वाटिनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इस्वाटिनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्वातीनी क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | २६ | {{country|फॉकलंड द्वीपसमूह}} | [[फॉकलंड द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[फॉकलंड क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २७ | {{country|फिजी}} | [[फिजी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिजी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[फिजी राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट फिजी]] | लागू नाही | १९६५ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | २८ | {{country|फिनलंड}} | [[फिनलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिनलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट फिनलंड]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २९ | {{country|फ्रान्स}} | [[फ्रान्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फ्रान्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[असोसिएशन फ्रांस क्रिकेट]] | १९८७ | १९९८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३० | {{country|गांबिया}} | [[गांबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[गांबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[गॅम्बिया क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ३१ | {{country|जर्मनी}} | [[जर्मनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जर्मनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[जर्मन क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९१ | १९९९ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३२ | {{country|घाना}} | [[घाना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[घाना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[घाना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ३३ | {{country|जिब्राल्टर}} | [[जिब्राल्टर राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[जिब्राल्टर क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६९ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३४ | {{country|ग्रीस}} | [[ग्रीस राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ग्रीस राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[हेलेनिक क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३५ | {{country|गर्न्सी}} | [[गर्न्सी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[गर्न्सी महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[ग्वेर्नसे क्रिकेट बोर्ड]] | २००५ | २००८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३६ | {{country|हाँग काँग}} | [[हाँग काँग राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[हाँग काँग राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[हाँग काँग राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट हाँग काँग]] | लागू नाही | १९६९ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ३७ | {{country|हंगेरी}} | [[हंगेरी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[हंगेरियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २०१२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३८ | {{country|इंडोनेशिया}} | [[इंडोनेशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इंडोनेशिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट इंडोनेशिया]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]]/[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ३९ | {{country|इराण}} | [[इराण राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इराण महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्लामिक रिपब्लिक ऑफ इराण क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४० | {{country|आइल ऑफ मान}} | [[आईल ऑफ मान क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आईल ऑफ मान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[आयल ऑफ मॅन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४१ | {{country|इस्रायल}} | [[इस्रायल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्रायल क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४२ | {{country|इटली}} | [[इटली राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इटली राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इटालियन क्रिकेट फेडरेशन]] | १९८४ | १९९५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४३ | {{country|कोत द'ईवोआर}} | [[आयवरी कोस्ट राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[आयव्हरी कोस्ट क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४४ | {{country|जपान}} | [[जपान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जपान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[जपान राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[जपान क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८९ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]]/[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ४५ | {{country|जर्सी}} | [[जर्सी क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जर्सी महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[जर्सी क्रिकेट बोर्ड]] | २००५ | २००७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४६ | {{country|केन्या}} | [[केन्या राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[केन्या राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[केन्या राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट केन्या]] | लागू नाही | १९८१ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४७ | {{country|कुवेत}} | [[कुवेत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कुवेत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[कुवेत राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट कुवेत]] | १९९८ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४८ | {{country|लेसोथो}} | [[लेसोथो राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[लेसोथो राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[लेसोथो क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४९ | {{country|लक्झेंबर्ग}} | [[लक्झेंबर्ग राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[लक्झेंबर्ग क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ५० | {{country|मलावी}} | [[मलावी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मलावी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट मलावी]] | १९९८ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५१ | {{country|मलेशिया}} | [[मलेशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मलेशिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[मलेशिया १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[मलेशियन क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५२ | {{country|मालदीव}} | [[मालदीव राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मालदीव राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[मालदीव क्रिकेट बोर्ड]] | १९९८ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५३ | {{country|माली}} | [[माली राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[माली राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मालियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००५ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५४ | {{country|माल्टा}} | [[माल्टा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[माल्टा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[माल्टा क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ५५ | {{country|मॉरिशस}} | [[मॉरिशस क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मॉरिशस क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२६ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५६ | {{country|मेक्सिको}} | [[मेक्सिको राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मेक्सिको राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मेक्सिको क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ५७ | {{country|मंगोलिया}} | [[मंगोलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मंगोलिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २०२१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५८ | {{country|मोझांबिक}} | [[मोझांबिक राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मोझांबिक राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[मोझांबिकन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५९ | {{country|म्यानमार}} | [[म्यानमार राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[म्यानमार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[म्यानमार क्रिकेट फेडरेशन]] | २००६ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६० | {{country|नामिबिया}} | [[नामिबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नामिबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नामिबिया राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट नामिबिया]] | लागू नाही | १९९२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ६१ | {{country|नेपाळ}} | [[नेपाळ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नेपाळ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नेपाळ राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८८ | १९९६ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६२ | {{country|नेदरलँड्स}} | [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[रॉयल डच क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६३ | {{country|नायजेरिया}} | [[नायजेरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नायजेरिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नायजेरिया राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २००२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ६४ | {{country|नॉर्वे}} | [[नॉर्वे राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नॉर्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[नॉर्वेजियन क्रिकेट बोर्ड]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६५ | {{country|ओमान}} | [[ओमान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ओमान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[ओमान क्रिकेट]] | २००० | २०१४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६६ | {{country|पनामा}} | [[पनामा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पनामा क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ६७ | {{country|पापुआ न्यू गिनी}} | [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट पीएनजी]] | लागू नाही | १९७३ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ६८ | {{country|पेरू}} | [[पेरू राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पेरू राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पेरू क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ६९ | {{country|फिलिपिन्स}} | [[फिलिपिन्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिलिपिन्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[फिलिपाइन्स क्रिकेट असोसिएशन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ७० | {{country|पोर्तुगाल}} | [[पोर्तुगाल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पोर्तुगीज क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९६ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७१ | {{country|कतार}} | [[कतार राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कतार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[कतार क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९९ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७२ | {{country|रोमेनिया}} | [[रोमेनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[रोमेनिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट रोमानिया]] | २०१३ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७३ | {{country|रवांडा}} | [[ऱ्वांडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऱ्वांडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[रवांडा क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ७४ | {{country|सेंट हेलेना}} | [[सेंट हेलेना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सेंट हेलेना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ७५ | {{country|सामोआ}} | [[सामोआ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सामो‌आ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सामोआ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटना]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ७६ | {{country|सौदी अरेबिया}} | [[सौदी अरेबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सौदी अरेबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सौदी अरेबिया क्रिकेट फेडरेशन]] | २००३ | २०१६ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७७ | {{country|स्कॉटलंड}} | [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट स्कॉटलंड]] | लागू नाही | १९९४ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७८ | {{country|सर्बिया}} | [[सर्बिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सर्बिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सर्बियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २०१५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७९ | {{country|सेशेल्स}} | [[सेशेल्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सेशेल्स क्रिकेट असोसिएशन]] | २०१० | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ८० | {{country|सियेरा लिओन}} | [[सियेरा लिओन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सियेरा लिओन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सिएरा लिओन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ८१ | {{country|सिंगापूर}} | [[सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सिंगापूर राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सिंगापूर क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८२ | {{country|स्लोव्हेनिया}} | [[स्लोव्हेनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[स्लोव्हेनियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८३ | {{country|दक्षिण कोरिया}} | [[दक्षिण कोरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[दक्षिण कोरिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कोरिया क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ८४ | {{country|स्पेन}} | [[स्पेन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्पेन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट स्पेन]] | १९९२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८५ | {{country|सुरिनाम}} | [[सुरिनाम राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सुरीनाम क्रिकेट बोर्ड]] | २००२ | २०११ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ८६ | {{country|स्वीडन}} | [[स्वीडन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्वीडन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[स्वीडिश क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९७ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८७ | {{country|स्वित्झर्लंड}} | [[स्वित्झर्लंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट स्वित्झर्लंड]] | १९८५{{efn|स्वित्झर्लंडला १९८५ मध्ये सदस्यत्व देण्यात आले होते, परंतु २०१२ मध्ये त्याला आयसीसीमधून वगळण्यात आले.<ref>{{cite news |url=https://www.cricketswitzerland.ch/news/2012/2012-icc-expel-switzerland/ |title=ICC expel Switzerland |publisher=Cricket Switzerland |date=२०१२ |access-date=२२ जुलै २०२० |archive-date=२२ जुलै २०२० |archive-url=https://web.archive.org/web/20200722114058/https://www.cricketswitzerland.ch/news/2012/2012-icc-expel-switzerland/ |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cricketcountry.com/articles/when-switzerland-became-first-country-to-have-icc-affiliate-status-revoked-149260 |title=When Switzerland became the first country to have its ICC affiliate status revoked |publisher=Cricket Country |date=२६ जून २०१६ |access-date=२२ जुलै २०२०}}</ref> त्यानंतर जुलै २०२१ मध्ये स्वित्झर्लंडला पुन्हा सदस्यत्व देण्यात आले.<ref name="ICC-July21">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/2190752 |title=Get to know the ICC's three newest Members |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१८ जुलै २०२१ |archive-date=१८ जुलै २०२१ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718123143/https://www.icc-cricket.com/news/2190752 |url-status=live}}</ref>}} | २०२१ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८८ | {{country|ताजिकिस्तान}} | [[ताजिकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ताजिकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ताजिकिस्तान क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८९ | {{country|टांझानिया}} | [[टांझानिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[टांझानिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[टांझानिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २००१ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ९० | {{country|थायलंड}} | [[थायलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[थायलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट असोसिएशन ऑफ थायलंड]] | १९९५ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९१ | {{country|पूर्व तिमोर}} | [[पूर्व तिमोर क्रिकेट संघ|पुरुष]] • महिला • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | पूर्व तिमोर क्रिकेट महासंघ | लागू नाही | २०२५ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ९२ | {{country|तुर्की}} | [[तुर्की राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[तुर्की राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट तुर्की]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ९३ | {{country|टर्क्स आणि कैकास द्वीपसमूह}} | [[टर्क आणि कैकोस द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[तुर्क आणि कैकोस क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ९४ | {{country|युगांडा}} | [[युगांडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[युगांडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[युगांडा राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[युगांडा क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९९८ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ९५ | {{country|संयुक्त अरब अमिराती}} | [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[अमिराती क्रिकेट बोर्ड]] | १९८९ | १९९० | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९६ | {{country|अमेरिका}} | [[युनायटेड स्टेट्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[अमेरिका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[यूएसए क्रिकेट]] | लागू नाही | १९६५{{efn|अमेरिकेला १९६५ मध्ये [[युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका क्रिकेट असोसिएशन]]च्या प्रशासनाखाली सहयोगी सदस्यत्व देण्यात आले होते. त्या संस्थेला सप्टेंबर २०१७ मध्ये आयसीसीमधून वगळण्यात आले. यूएसए क्रिकेटला जानेवारी २०१९ मध्ये सदस्यत्व देण्यात आले.}}<br />२०१९ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ९७ | {{country|उझबेकिस्तान}} | [[उझबेकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[उझबेकिस्तान क्रिकेट महासंघ]] | लागू नाही | २०२२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९८ | {{country|व्हानुआतू}} | [[व्हानुआतू राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[व्हानुआतू राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[वानुआटू क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९५ | २००९ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ९९ | {{country|झांबिया}} | [[झांबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[झांबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[झांबिया क्रिकेट युनियन]] | लागू नाही | २०२५ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |} {{cob}} ==स्थान== [[Image:ICC Dubai 1.jpg|thumb|200px|right|[[दुबई]] मधील आयसीसी कार्यालय]] त्याच्या निर्मितीपासून, आयसीसीचे [[लॉर्ड्स क्रिकेट ग्राउंड]] हे त्याचे घर होते आणि १९९३ मध्ये त्याचे कार्यालय मैदानाच्या नर्सरीच्या शेवटी असलेल्या "क्लॉक टॉवर" इमारतीत हलवले. एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटच्या विश्वचषकाच्या हक्कांचे व्यावसायिक शोषण करून स्वतंत्रपणे चालवल्या जाणाऱ्या आयसीसीला सुरुवातीला निधी दिला गेला. सर्व सदस्य देशांचे युनायटेड किंगडमसोबत दुहेरी-कर करार नसल्यामुळे, आयसीसी डेव्हलपमेंट (इंटरनॅशनल) प्रा.लि, यूके बाहेर आयडीआय म्हणून ओळखले जाते. हे जानेवारी १९९४ मध्ये स्थापित केले गेले आणि मोनॅको येथे आधारित होते. बाकी नव्वदच्या दशकात आयडीआयचा कारभार हा माफक कारभार होता. परंतु २००१ ते २००८ पर्यंतच्या सर्व आयसीसी इव्हेंट्सच्या अधिकारांच्या बंडलच्या वाटाघाटीमुळे, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट आणि आयसीसी सदस्य देशांना उपलब्ध महसूल मोठ्या प्रमाणात वाढला. यामुळे मोनॅकोमध्ये आयडीआयद्वारे नियुक्त व्यावसायिक कर्मचाऱ्यांच्या संख्येत वाढ झाली. लॉर्ड्सवर राहिलेल्या कौन्सिलच्या क्रिकेट प्रशासकांना मोनॅकोमधील त्यांच्या व्यावसायिक सहकाऱ्यांपासून वेगळे करण्यात आले याचाही तोटा झाला. परिषदेने त्यांच्या व्यावसायिक उत्पन्नाचे करापासून संरक्षण करताना त्यांचे सर्व कर्मचारी एकाच कार्यालयात एकत्र आणण्याचे मार्ग शोधण्याचा निर्णय घेतला. लॉर्ड्स येथे राहण्याच्या पर्यायाची चौकशी करण्यात आली आणि स्पोर्ट इंग्लंडच्या माध्यमातून ब्रिटिश सरकारला विनंती करण्यात आली की, आयसीसीला त्यांचे सर्व कर्मचारी (व्यावसायिक बाबींवर काम करणाऱ्यांसह) लंडनमध्ये ठेवण्याची परवानगी द्यावी - परंतु त्याच्या व्यावसायिक उत्पन्नावर कॉर्पोरेशन कर यूकेला पैसे देण्यापासून विशेष सूट देण्यात यावी. ब्रिटिश सरकार एक उदाहरण तयार करण्यास तयार नव्हते आणि ही विनंती मान्य करणार नाही. परिणामी, आयसीसीने इतर ठिकाणांची तपासणी केली आणि अखेरीस [[संयुक्त अरब अमिराती]]मधील [[दुबई]] शहरात स्थायिक झाले. ब्रिटिश व्हर्जिन आयलंडमध्येही आयसीसी नोंदणीकृत आहे. ऑगस्ट २००५ मध्ये, आयसीसीने त्यांची कार्यालये दुबईला हलवली आणि त्यानंतर लॉर्ड्स आणि मोनॅको येथील कार्यालये बंद केली. आयसीसीच्या कार्यकारी मंडळाने बाजूने ११-१ मत दिल्यानंतर दुबईला हलविण्यात आले.<ref>{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/cricket/4326601.stm | work=BBC News | title=Cricket chiefs move base to Dubai | date=7 March 2005}}</ref> आयसीसीच्या दुबईला जाण्याचा मुख्य चालक त्याच्या मुख्य कर्मचाऱ्यांना एकाच कर-कार्यक्षम ठिकाणी एकत्र आणण्याची इच्छा होती, तर दुय्यम कारण म्हणजे आयसीसीच्या जवळ कार्यालये हलवण्याची इच्छा. लॉर्ड्स हे तार्किक ठिकाण होते जेव्हा आयसीसीचे व्यवस्थापन मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब (एमसीसी) द्वारे केले जात होते (१९९३ पर्यंत अशी परिस्थिती होती). परंतु जागतिक क्रिकेटमध्ये भारत आणि पाकिस्तानच्या वाढत्या सामर्थ्याने ब्रिटिश खाजगी सदस्यांच्या क्लबने (एमसीसी) आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटवर सतत नियंत्रण ठेवणे अनाक्रोनिक आणि टिकाऊ बनवले आहे. १९९३ मध्ये झालेल्या बदलांचा आणि सुधारणांचा थेट परिणाम म्हणजे लॉर्ड्सपासून अधिक तटस्थ ठिकाणी जाणे.<ref>{{cite web|url=http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/GD23Df05.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20050422140355/http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/GD23Df05.html|url-status=unfit|archive-date=22 April 2005|title= Cricket's home moves closer to the money|work=[[एशिया टाइम्स ऑनलाइन]]| date=23 April 2005|access-date=18 August 2017}}</ref> ==उत्पन्नाची निर्मिती== आयसीसी आयोजीत केलेल्या स्पर्धांमधून उत्पन्न मिळवते, प्रामुख्याने [[क्रिकेट विश्वचषक]], आणि त्या उत्पन्नातील बहुतांश भाग ते सदस्यांना वितरीत करते. २००७ आणि २०१५ दरम्यान वर्ल्ड कपचे प्रायोजकत्व आणि दूरचित्रवाणी अधिकार यूएस$१.६ अब्जाहून अधिक कमावले, जे आतापर्यंत आयसीसीचे मुख्य उत्पन्नाचे स्रोत होते.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/current/story/271994.html |title=ICC rights go to ESPN-Star|publisher=[[ईएसपीएन]] | work=[[क्रिकइन्फो]]|date= 9 December 2006|access-date=8 May 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/276853.html |title=ICC set to cash in on sponsorship rights |publisher=[[ईएसपीएन]] | work=[[क्रिकइन्फो]] |date= 18 January 2007|access-date=8 May 2011}}</ref> ३१ डिसेंबर २००७ पर्यंतच्या नऊ महिन्यांच्या लेखा कालावधीत आयसीसीचे परिचालन उत्पन्न $१२.६६ दशलक्ष होते, मुख्यत्वे सदस्य सदस्यता आणि प्रायोजकत्वातून. याउलट, इव्हेंटचे उत्पन्न यूएस$२८५.८७ दशलक्ष होते, ज्यात २००७ विश्वचषकातील $२३९ दशलक्ष समाविष्ट होते. या कालावधीत $६.६९५ दशलक्ष गुंतवणुकीचे उत्पन्न देखील होते. २०२२ मध्ये आयसीसीने निव्वळ उत्पन्न म्हणून यूएस$२०८,३७५,००० उत्पन्न केले.<ref>[https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2023/05/10/87728b20-b1ea-469d-871b-f42d5bfee10f/ICC-Consolidated-Financial-Statements-2022.pdf THE INTERNATIONAL CRICKET COUNCIL LIMITED AND ITS SUBSIDIARIES, CONSOLIDATED FINANCIAL STATEMENTS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230517210125/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2023/05/10/87728b20-b1ea-469d-871b-f42d5bfee10f/ICC-Consolidated-Financial-Statements-2022.pdf |date=2023-05-17 }} 31 December 2022</ref> आयसीसीकडे द्विपक्षीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामन्यांमधून ([[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]], [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] आणि [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]]) कोणतेही उत्पन्न नाही, जे बहुतेक आंतरराष्ट्रीय खेळाचे वेळापत्रक बनवतात, कारण ते त्याच्या सदस्यांच्या मालकीचे आणि चालवतात. विश्वचषकातील कमाई वाढवण्यासाठी त्याने इतर नवीन कार्यक्रम तयार करण्याचा प्रयत्न केला आहे. यामध्ये २००५ मध्ये ऑस्ट्रेलियामध्ये खेळलेल्या [[आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] आणि [[आयसीसी सुपर सीरिज]]चा समावेश आहे. मात्र, या स्पर्धांना आयसीसीच्या अपेक्षेप्रमाणे यश मिळालेले नाही. सुपर सिरीजला मोठ्या प्रमाणावर अपयश म्हणून पाहिले गेले आणि त्याची पुनरावृत्ती होण्याची अपेक्षा नाही आणि भारताने २००६ मध्ये चॅम्पियन्स ट्रॉफी रद्द करण्याची मागणी केली.<ref>{{cite news| url=http://www.theage.com.au/news/cricket/biggest-player-in-the-game-flexes-muscle/2006/01/06/1136387626870.html | location=Melbourne | work=[[The Age]] | title=Biggest player in the game flexes muscle | date=7 January 2006}}</ref> चॅम्पियन्स ट्रॉफी २००४ इव्हेंटचा उल्लेख विस्डेन २००५ मध्ये संपादकाने "टूर्नामेंटचा टर्की" आणि "फियास्को" म्हणून केला होता; २००६ च्या कार्यक्रमाला नवीन स्वरूपामुळे मोठे यश म्हणून पाहिले जात असले तरी.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/267074.html |title=ICC President thanks India for "outstanding" ICC Champions Trophy | author=Murgatroyd, Brian / ICC|publisher=ESPN | work=Cricinfo |date= 6 November 2006|access-date=18 August 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/267074.html |title=When the cricket did all the talking |publisher=ESPN | work=Cricinfo |date= 7 November 2006|access-date=18 August 2017}}</ref> [[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२००७ मध्ये]] पहिल्यांदा खेळला गेलेला [[आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०]] यशस्वी ठरला. आयसीसीची सध्याची योजना दरवर्षी आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा आयोजित करणे आहे, ज्यामध्ये सम संख्येच्या वर्षांत खेळला जाणारा ट्वेंटी-२० विश्वचषक, [[उन्हाळी ऑलिम्पिक खेळ|ऑलिम्पिक खेळांच्या]] आदल्या वर्षी होणारा विश्वचषक आणि सायकलच्या उर्वरित वर्षात आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी आयोजित केली जाईल. हे चक्र [[२०१० आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२०१०]] मध्ये सुरू झाले, [[२००९ आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२००९]] स्पर्धेच्या एका वर्षानंतर. ==स्पर्धा आणि विजेते== {{हेसुद्धा पाहा|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} ===आयसीसी स्पर्धा=== [[File:ICC Cricket World Cup Trophy.jpg|thumb|[[क्रिकेट विश्वचषक]] ट्रॉफी]] {|class="wikitable" style="text-align:left;" style="font-size: 90%" !स्पर्धा !स्वरूप !{{tooltip|स्पर्धा|आयोजित झालेल्या आवृत्त्यांची संख्या}} !सद्य विजेता !सर्वाधिक विजेतेपदे !पहिली !शेवटची !पुढील |- ! colspan=8|पुरुष |- |[[क्रिकेट विश्वचषक]]<ref name="WC">{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/list-of-all-the-odi-world-cup-winners-till-date-1746182528-1|title=World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२ मार्च २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260302042038/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/list-of-all-the-odi-world-cup-winners-till-date-1746182528-1|url-status=live}}</ref> |[[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]] |१३ |{{Cr|AUS}} |{{Cr|AUS}} (६) |[[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]] |[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] |[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]] |- |[[आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|चॅम्पियन्स चषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-series-results/icc-champions-trophy-icc-knockout-44|title=Series results For ICC Champions Trophy (ICC Knock Out)|work=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१ जून २०२५|archive-date=२८ फेब्रुवारी २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250228133226/https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-series-results/icc-champions-trophy-icc-knockout-44|url-status=live}}</ref> |[[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]] |८{{efn|name=CT|१९९८ आणि २००० मधील पहिल्या दोन आवृत्त्यांमध्ये ही स्पर्धा आयसीसी नॉकआउट ट्रॉफी म्हणून ओळखली जात होती.}} |{{Cr|IND}} |{{Cr|IND}} (३) |[[१९९८ विल्स आंतरराष्ट्रीय चषक|१९९८]] |[[२०२५ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२०२५]] |[[२०२९ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२०२९]] |- |[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|टी२० विश्वचषक]]<ref name="WC"/> |[[आंतरराष्ट्रीय टी२०|टी२०आ]] |१०{{efn|name=T20WC|२००७ ते २०१६ या कालावधीत ही स्पर्धा आयसीसी वर्ल्ड टी२० म्हणून ओळखली जात होती आणि २०१८ मध्ये तिचे नाव पुरुष टी२० विश्वचषक असे करण्यात आले.}} |{{Cr|IND}} |{{Cr|IND}} (३) |[[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००७]] |[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]] |[[२०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२८]] |- |[[आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/world-test-championship-winners-list-1741691620-1|title=World Test Championship Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=१७ फेब्रुवारी २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260217163735/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/world-test-championship-winners-list-1741691620-1|url-status=live}}</ref> |[[कसोटी क्रिकेट|कसोटी]] |३ |{{Cr|RSA}} |{{Cr|AUS}} (१), {{Cr|NZL}} (१), {{Cr|RSA}} (१) |[[२०१९-२०२१ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२१]] |[[२०२३-२०२५ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२५]] |[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२७]] |- ! colspan=8|महिला |- |[[महिला क्रिकेट विश्वचषक|क्रिकेट विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-odi-world-cup-winners-list-1973-to-2025-1820002973-1|title=Women's ODI World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=८ मार्च २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308192019/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-odi-world-cup-winners-list-1973-to-2025-1820002973-1|url-status=live}}</ref> |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|मएदिआ]] |१३ |{{Crw|IND}} |{{Crw|AUS}} (७) |[[१९७३ महिला क्रिकेट विश्वचषक|१९७३]] |[[२०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषक|२०२५]] |[[२०२९ महिला क्रिकेट विश्वचषक|२०२९]] |- |[[आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|टी२० विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-t20-world-cup-winners-list-1729340572-1|title=Women's T20I World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२ मार्च २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260302232404/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-t20-world-cup-winners-list-1729340572-1|url-status=live}}</ref> |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |१०{{efn|name=WT20WC|२००९ ते २०१८ या कालावधीत ही स्पर्धा आयसीसी महिला वर्ल्ड टी२० म्हणून ओळखली जात होती आणि २०२० मध्ये तिचे नाव महिला टी२० विश्वचषक असे करण्यात आले.}} |{{Crw|AUS}} |{{Crw|AUS}} (७) |[[२००९ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२००९]] |[[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६]] |[[आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२८]] |- |[[आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक|चॅम्पियन्स चषक]]<ref>{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/icc-womens-champions-trophy-sri-lanka-ftp-2627995-2024-11-04|title=ICC introduces Women's Champions Trophy, Sri Lanka to host first edition in 2027|date=४ नोव्हेंबर २०२४|access-date=१ जून २०२५|work=[[India Today]]|archive-date=२५ जुलै २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250725045700/https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/icc-womens-champions-trophy-sri-lanka-ftp-2627995-2024-11-04|url-status=live}}</ref> |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |{{n/a}} |{{n/a}} |{{n/a}} |{{n/a}} |{{n/a}} |[[२०२७ आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक|२०२७]] |- ! colspan=8|१९ वर्षांखालील |- |[[१९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक|१९ वर्षांखालील पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/under-19-world-cup-winners-list-1820006147-1|title=U19 Men's World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२८ फेब्रुवारी २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260228183718/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/under-19-world-cup-winners-list-1820006147-1|url-status=live}}</ref> |[[मर्यादित षटकांचे क्रिकेट|युवा एकदिवसीय]] |१६ |{{Cr19|IND}} |{{Cr19|IND}} (६) |[[१९८८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक|१९८८]] |[[२०२६ १९-वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]] |[[२०२८ १९ वर्षांखालील पुरुष क्रिकेट विश्वचषक|२०२८]] |- |[[१९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://sports.ndtv.com/webstories/sports/u19-womens-t20-world-cup-winners-full-list-32199|title=U19 Women's T20 World Cup Winners|work=[[NDTV]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२३ मे २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250523151014/https://sports.ndtv.com/webstories/sports/u19-womens-t20-world-cup-winners-full-list-32199|url-status=live}}</ref> |[[मर्यादित षटकांचे क्रिकेट|युवा टी२०आ]] |२ |{{Crw19|IND}} |{{Crw19|IND}} (२) |[[२०२३ आयसीसी १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक|२०२३]] |[[२०२५ आयसीसी १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक|२०२५]] |[[२०२७ आयसीसी १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक|२०२७]] |} ===पात्रता स्पर्धा=== आयसीसी विविध आंतरराष्ट्रीय प्रमुख स्पर्धांसाठी पात्रता स्पर्धांचे आयोजन करते. {|class="wikitable" style="text-align:left;" style="font-size: 90%" |+ !स्वरूप !एकदिवसीय !टी२०आ |- |पुरुष |[[आयसीसी विश्वचषक पात्रता सामने]] |[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा]] |- | rowspan="2" |महिला |[[महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] | rowspan="2" |[[महिला टी२० विश्वचषक पात्रता]] |- |[[आयसीसी महिला चॅम्पियनशिप]] |} [[पदोन्नती आणि पदावनती]] असलेली दोन-स्तरीय लीग प्रणाली अस्तित्वात आहे, ज्यामध्ये सर्वोत्तम कामगिरी करणारे संघ [[आयसीसी विश्वचषक पात्रता सामने|क्रिकेट विश्वचषक पात्रता स्पर्धेसाठी]] पात्र ठरतात.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/new-qualification-pathway-for-14-team-2027-mens-odi-world-cup-approved-1289712|title=Qualification pathway for 14-team 2027 men's ODI World Cup approved|date=२० ऑक्टोबर २०१८|access-date=१ जून २०२५|work=[[क्रिकइन्फो]]|archive-date=१५ ऑगस्ट २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815181527/https://www.espncricinfo.com/story/new-qualification-pathway-for-14-team-2027-mens-odi-world-cup-approved-1289712|url-status=live}}</ref> यापूर्वी ही तीन-स्तरीय प्रणाली होती आणि [[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग]] हा तिचा सर्वोच्च स्तर होता. २०२७ विश्वचषकाच्या पात्रता प्रक्रियेसाठी ही सुपर लीग रद्द करण्यात आली.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/new-qualification-pathway-for-icc-mens-cricket-world-cup-approved|title=New qualification pathway for ICC Men's Cricket World Cup approved|date=२० ऑक्टोबर २०१८|access-date=१ जून २०२५|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]}}</ref> {|class="wikitable" style="text-align:left;" style="font-size: 90%" !स्तर !लीग !संघ !सद्य आवृत्ती |- |१ |[[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] |८ |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २|२०२४-२०२६]] |- |२ |[[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग]] |१२ |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग|२०२४-२०२६]] |} == नियम आणि नियमन == आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळण्याच्या परिस्थिती, गोलंदाजी पुनरावलोकने आणि इतर आयसीसी नियमांचे निरीक्षण करते. आयसीसी कडे क्रिकेटच्या कायद्यांचा कॉपीराइट नाही: फक्त [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब|एमसीसी]] [[क्रिकेटचे कायदे|कायदे]] बदलू शकतात, जरी हे सहसा खेळाच्या जागतिक प्रशासकीय मंडळाशी सल्लामसलत करून केले जाते.{{Citation needed|date=September 2021}} आयसीसी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटसाठी खेळण्याच्या परिस्थितीचा एक संच राखते ज्यात कायद्यांमध्ये किरकोळ सुधारणा केल्या जातात. त्यांच्याकडे एक "आचारसंहिता" देखील आहे ज्याचे आंतरराष्ट्रीय सामन्यांमधील संघ आणि खेळाडूंनी पालन करणे आवश्यक आहे. या संहितेचे उल्लंघन झाल्यास आयसीसी प्रतिबंध लागू करू शकते, सामान्यतः दंड. २००८ मध्ये आयसीसीने खेळाडूंवर १९ दंड ठोठावले होते. आयसीसी ने खेळण्याच्या स्थितीतील बदलांची घोषणा केली.<ref>{{Cite web |title=ICC announces changes to Playing Conditions |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/3345813 |access-date=2023-07-04 |website=www.icc-cricket.com |language=en}}</ref> ==पंच आणि सामनाधिकारी== आयसीसी आंतरराष्ट्रीय [[पंच (क्रिकेट)|पंच]] आणि सामनाधिकारी नियुक्त करते जे सर्व मंजूर कसोटी सामने, एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय आणि ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय सामन्यात काम करतात. आयसीसी पंचांचे तीन पॅनेल चालवते: [[आयसीसी पंचांचे एलिट पॅनेल|एलिट पॅनेल]], [[पंच आणि सामनाधिकारी आंतरराष्ट्रीय पॅनेल|आंतरराष्ट्रीय पॅनेल]], [[आयसीसी असोसिएट्स आणि एफिलिएट्स अंपायर पॅनल|सहयोगी आणि संलग्न पॅनेल]]. मार्च २०१२ पर्यंत, एलिट पॅनेलमध्ये बारा पंचांचा समावेश होता. सिद्धांतानुसार, एलिट पॅनेलचे दोन पंच प्रत्येक कसोटी सामन्यात अंपायर करतात, तर एक एलिट पॅनेल अंपायर आंतरराष्ट्रीय पॅनेलच्या एका पंचासह एकदिवसीय सामन्यांमध्ये उभा असतो. सरावात, आंतरराष्ट्रीय पॅनेलचे सदस्य अधूनमधून कसोटी सामन्यांमध्ये उभे राहतात, कारण ते कसोटी स्तरावर सामना करू शकतात की नाही आणि त्यांना एलिट पॅनेलमध्ये स्थान मिळावे की नाही हे पाहण्याची ही एक उत्तम चांगली संधी मानली जाते. एलिट पॅनेलचे सदस्य हे आयसीसीचे पूर्ण-वेळ कर्मचारी आहेत, जरी ते अजूनही, अगदी अधूनमधून, त्यांच्या राहत्या देशात [[प्रथम श्रेणी क्रिकेट]] पंच करतात. एलिट अंपायर्ससाठी सरासरी वार्षिक कामकाजाचे वेळापत्रक ८-१० कसोटी सामने आणि १०-१५ एकदिवसीय, संभाव्य ऑन-फिल्ड वर्कलोड प्रति वर्ष ७५ दिवस, तसेच प्रवास आणि तयारीचा वेळ आहे.<ref>{{cite web|title=Match officials|url=http://www.icc-cricket.com/about/42/match-officials|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131003001326/http://www.icc-cricket.com/about/42/match-officials|archive-date=3 October 2013}}</ref> आंतरराष्ट्रीय पॅनेल हे दहा कसोटी खेळणाऱ्या क्रिकेट बोर्डांपैकी प्रत्येकी नामनिर्देशित अधिकाऱ्यांचे बनलेले आहे. पॅनेलचे सदस्य त्यांच्या मायदेशातील एकदिवसीय सामन्यांमध्ये काम करतात आणि एलिट पॅनेलला क्रिकेट कॅलेंडरमधील सर्वोच्च वेळेत मदत करतात जेव्हा त्यांना परदेशी वनडे आणि कसोटी सामन्यांसाठी नियुक्त केले जाऊ शकते. आंतरराष्ट्रीय पॅनेलचे सदस्य परदेशातील अंपायरिंग असाइनमेंट जसे की आयसीसी अंडर १९ क्रिकेट विश्वचषक त्यांच्या परदेशातील परिस्थितीबद्दलचे ज्ञान आणि समज सुधारण्यासाठी आणि त्यांना एलिट पॅनेलमध्ये संभाव्य पदोन्नतीसाठी तयार करण्यात मदत करण्यासाठी देखील करतात. यातील काही पंच क्रिकेट विश्वचषकातही काम करतात. प्रत्येक कसोटी क्रिकेट बोर्ड एका "थर्ड अंपायर" ची नियुक्ती करते ज्याला काही ठराविक ऑन-फिल्ड निर्णयांचे त्वरित दूरचित्रवाणी रिप्लेद्वारे पुनरावलोकन करण्यासाठी बोलावले जाऊ शकते. सर्व तिसरे पंच हे त्यांच्या स्वतःच्या देशात प्रथम श्रेणीचे पंच आहेत, आणि या भूमिकेला आंतरराष्ट्रीय पॅनेल आणि नंतर एलिट पॅनेलमध्ये एक पाऊल म्हणून पाहिले जाते.<ref>{{cite web|title=Emirates International Panel of ICC Umpires|url=http://www.icc-cricket.com/about/88/match-officials/emirates-international-panel-of-icc-umpires|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304044124/http://www.icc-cricket.com/about/88/match-officials/emirates-international-panel-of-icc-umpires|archive-date=4 March 2016}}</ref> जून २००६ मध्ये आयसीसी सहयोगी आणि संलग्न आंतरराष्ट्रीय पंच पॅनेलची स्थापना करण्यात आली. २००५ मध्ये तयार करण्यात आलेल्या आयसीसी असोसिएट आणि एफिलिएट इंटरनॅशनल अंपायर्स पॅनेलला मागे टाकले आणि पाच आयसीसी डेव्हलपमेंट प्रोग्राम प्रादेशिक पंच पॅनेलमधून प्रत्येक निवडीसह, नॉन-टेस्ट न खेळणाऱ्या सदस्यांमधील पंचांसाठी शिखर म्हणून काम करते. असोसिएट आणि एफिलिएट इंटरनॅशनल अंपायर पॅनलचे सदस्य आयसीसी असोसिएट सदस्य, आयसीसी इंटरकॉन्टिनेंटल कप सामने आणि इतर सहयोगी आणि संलग्न स्पर्धांचा समावेश असलेल्या एकदिवसीय सामन्यांसाठी नियुक्तीसाठी पात्र आहेत. आयसीसी अंडर-१९ क्रिकेट विश्वचषकासह इतर आयसीसी स्पर्धांसाठीही उच्च कामगिरी करणाऱ्या पंचांचा विचार केला जाऊ शकतो आणि त्यांना आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी आणि आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेत सहभागी होण्यासाठी आमंत्रित केले जाऊ शकते.<ref>{{cite web|title=ICC Associate and Affiliate International Umpires Panel|url=http://www.icc-cricket.com/about/89/match-officials/icc-associate-and-affiliate-international-umpires-panel|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160602070629/http://www.icc-cricket.com/about/89/match-officials/icc-associate-and-affiliate-international-umpires-panel|archive-date=2 June 2016}}</ref> एक [[आयसीसी मॅच रेफरींचे एलिट पॅनेल]] देखील आहे जे सर्व कसोटी आणि एकदिवसीय सामन्यांमध्ये आयसीसीचे स्वतंत्र प्रतिनिधी म्हणून काम करतात. जानेवारी २००९ पर्यंत, त्याचे ६ सदस्य होते, ते सर्व अत्यंत अनुभवी माजी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू होते. पंचांना खेळाडू किंवा अधिकाऱ्यांची तक्रार करण्याचा अधिकार नसतो (जे पंचांना करावे लागते), परंतु ते आयसीसीच्या आचारसंहितेनुसार सुनावणी घेण्यास आणि सामन्यांमध्ये आवश्यकतेनुसार दंड आकारण्यासाठी, अधिकृत फटकारण्यापर्यंत जबाबदार असतात. निर्णयांवर अपील केले जाऊ शकते, परंतु बहुतेक प्रकरणांमध्ये मूळ निर्णय कायम ठेवला जातो. बीसीसीआयच्या विरोधामुळे पंचांच्या निर्णय पुनरावलोकन प्रणालीच्या सार्वत्रिक वापरावर - जून २०१२ पर्यंत - क्रिकेट खेळणाऱ्या राष्ट्रांमध्ये एकमत साधण्यात परिषद अपयशी ठरली. खेळणाऱ्या देशांच्या परस्पर कराराच्या अधीन राहून ते लागू केले जाईल.<ref>{{cite news| url= http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-27/top-stories/32440276_1_drs-ball-tracking-icc-executive-board| archive-url= https://archive.today/20130126142440/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-27/top-stories/32440276_1_drs-ball-tracking-icc-executive-board| url-status= dead| archive-date= 26 January 2013| title= No decision yet on universal application of DRS|work=[[टाइम्स ऑफ इंडिया]] |date=27 June 2012}}</ref> जुलै २०१२ मध्ये, आयसीसीने डीआरएस तंत्रज्ञानाच्या वापराबाबतची शंका दूर करण्यासाठी बीसीसीआयला संगणक दृष्टी आणि तंत्रज्ञानातील तज्ञ एड रोस्टेन यांनी केलेले बॉल ट्रॅकिंग संशोधन दाखवण्यासाठी एक शिष्टमंडळ पाठवण्याचा निर्णय घेतला.<ref>{{cite news| url= http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-10/top-stories/32617106_1_expert-in-computer-vision-icc-management-decision-review-system| archive-url= https://archive.today/20130126182508/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-10/top-stories/32617106_1_expert-in-computer-vision-icc-management-decision-review-system| url-status= dead| archive-date= 26 January 2013| title= Research on DRS to be shown to BCCI| date= 10 July 2012 |work=[[टाइम्स ऑफ इंडिया]]}}</ref><ref>{{cite web|title=Ireland and Afghanistan ICC newest full members amid wide-ranging governance reform|url=https://www.icc-cricket.com/news/422449|website=icc-cricket.com|publisher=ICC|access-date=22 June 2017}}</ref> ==प्रादेशिक संस्था== या प्रादेशिक संस्था क्रिकेट खेळाचे आयोजन, प्रचार आणि विकास करण्याचे उद्दिष्ट ठेवतात: * [[आशियाई क्रिकेट परिषद]] * [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] * [[आयसीसी युरोप]] * [[आयसीसी अमेरिका]] * [[आयसीसी पूर्व आशिया-पॅसिफिक]] आयसीसी प्रादेशिक संस्था जे आशिया आणि आफ्रिकेच्या प्रादेशिक संस्थांमध्ये समाविष्ट नसलेल्या प्रदेशांची काळजी घेतात: * [[आयसीसी आशिया]] * [[आयसीसी आफ्रिका]] युरोपसाठी प्रादेशिक संस्था अस्थापित झाली ज्यानंतर आयसीसीने कामकाज हाती घेतले: * [[युरोपियन क्रिकेट परिषद]] आफ्रिकन क्रिकेट असोसिएशनच्या निर्मितीनंतर आणखी दोन प्रादेशिक संस्थांची स्थापना करण्यात आली: * [[पूर्व आणि मध्य आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] * [[पश्चिम आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] ==क्रमवारी आणि पुरस्कार== {{Main|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} === क्रमवारी === आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळाच्या तिन्ही फॉरमॅटसाठी संघ क्रमवारी प्रकाशित करते आणि वेळोवेळी तेच अपडेट करते. '''पुरुष''' * [[आयसीसी पुरुषांची कसोटी संघ क्रमवारी]] * [[आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी]] * [[आयसीसी पुरुषांची टी२०आ संघ क्रमवारी]] '''महिला''' * [[आयसीसी महिला एकदिवसीय आणि टी२०आ संघ क्रमवारी]] आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळाडूंची क्रमवारी ही आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटपटूंच्या अलीकडील कामगिरीवर आधारित रँकिंगची व्यापकपणे अनुसरण केलेली प्रणाली आहे. '''पुरुष''' * [[आयसीसी पुरुष खेळाडूंची क्रमवारी]] '''महिला''' * [[आयसीसी महिला खेळाडूंची क्रमवारी]] === पुरस्कार === {{Main|आयसीसी पुरस्कार}} आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने मागील १२ महिन्यांतील सर्वोत्तम आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडूंना ओळखण्यासाठी आणि त्यांचा सन्मान करण्यासाठी '''आयसीसी पुरस्कारां'''ची स्थापना केली आहे. उद्घाटन आयसीसी पुरस्कार सोहळा ७ सप्टेंबर २००४ रोजी लंडनमध्ये आयोजित करण्यात आला होता.<ref>{{Cite web|date=2004-06-29|title=World's best players and teams to be honoured at cricket's 'Oscars'|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/23129979/world-best-players-teams-honoured-cricket-oscars|access-date=2021-06-03|website=ESPN.com|language=en}}</ref> २०२० मध्ये, आयसीसीने मागील १० वर्षांतील सर्वोत्कृष्ट कामगिरी आणि कामगिरीचा सन्मान करण्यासाठी '''[[दशकातील आयसीसी पुरस्कार]]''' या एका खास कार्यक्रमाची घोषणा केली.<ref>{{Cite web|title=ICC Awards of the Decade announced|url=https://www.icc-cricket.com/news/1908769|access-date=2021-06-03|website=www.icc-cricket.com|language=en}}</ref> ==भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा== आयसीसीला देखील अव्वल क्रिकेटपटूंचा समावेश असलेल्या ड्रग्ज आणि लाचखोरी प्रकरणांचा सामना करावा लागला आहे. कायदेशीर आणि बेकायदेशीर बुकमेकिंग मार्केटशी संबंधित क्रिकेटपटूंच्या भ्रष्टाचाराच्या घोटाळ्यांनंतर, आयसीसीने २००० मध्ये लंडनच्या मेट्रोपॉलिटन पोलिसांचे निवृत्त आयुक्त, लॉर्ड कांडन यांच्या नेतृत्वाखाली भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा युनिट (एसीएसयू) स्थापन केले. दक्षिण आफ्रिकेचा माजी कर्णधार हान्सी क्रोन्ये यांनी ज्या भ्रष्टाचाराची तक्रार नोंदवली आहे त्यामध्ये एक भारतीय सट्टेबाजाकडून कमी कामगिरी केल्याबद्दल किंवा ठराविक सामन्यांचे निकाल पूर्वनिर्धारित असल्याची खात्री करण्यासाठी भरीव रक्कम स्वीकारली होती. त्याचप्रमाणे, माजी भारतीय कर्णधार मोहम्मद अझरुद्दीन आणि अजय जडेजा यांची चौकशी करण्यात आली, मॅच फिक्सिंगमध्ये दोषी आढळले आणि क्रिकेट खेळण्यावर (अनुक्रमे आजीवन आणि पाच वर्षांसाठी) बंदी घालण्यात आली. एसीएसयू क्रिकेटमधील भ्रष्टाचाराच्या कोणत्याही अहवालाचे परीक्षण आणि तपासणी करणे सुरू ठेवते आणि प्रोटोकॉल सादर केले गेले आहेत, जे उदाहरणार्थ ड्रेसिंग रूममध्ये मोबाईल टेलिफोन वापरण्यास मनाई करतात. २००७ क्रिकेट विश्वचषकापूर्वी, आयसीसीचे मुख्य कार्यकारी माल्कम स्पीड यांनी कोणत्याही भ्रष्टाचाराविरुद्ध चेतावणी दिली आणि आयसीसी त्याविरुद्ध सतर्क आणि असहिष्णु असेल असे सांगितले.<ref>{{cite news |url=http://www.jamaica-star.com/thestar/20070213/sports/sports3.html |work=The Jamaica Star |title=Speed warns against corruption during World Cup |date=13 February 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090201121545/http://www.jamaica-star.com/thestar/20070213/sports/sports3.html |archive-date=1 February 2009 }}</ref> २०१० च्या पाकिस्तानच्या इंग्लंड दौऱ्यादरम्यान झालेल्या घोटाळ्यानंतर, ३ पाकिस्तानी खेळाडू, मोहम्मद अमीर, मोहम्मद आसिफ आणि सलमान बट स्पॉट-फिक्सिंगमध्ये दोषी आढळले आणि त्यांच्यावर अनुक्रमे ५ वर्षे, ७ वर्षे आणि १० वर्षांची बंदी घालण्यात आली. ३ नोव्हेंबर २०११ रोजी, बटला ३० महिने, आसिफला एक वर्ष, अमीरला सहा महिने आणि लाच देणारा स्पोर्ट्स एजंट मजीदला दोन वर्षे आठ महिने तुरुंगवासाची शिक्षा सुनावण्यात आली.<ref>{{cite news|title=Pakistan cricketers and agent jailed for betting scam|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-15573463|access-date=3 November 2011|newspaper=BBC News |date=3 November 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/sport/2011/nov/03/pakistan-spot-fixing-jail-terms|title=Pakistan spot-fixing players and agent sentenced to lengthy jail terms|date=3 November 2011|work=The Guardian |location=UK|access-date=3 November 2011}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/cricket/international/pakistan/8863611/Pakistan-spot-fixing-scandal-convictions-of-Salman-Butt-Mohammad-Asif-and-Mohammad-Amir-just-one-step-on-a-long-road.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/cricket/international/pakistan/8863611/Pakistan-spot-fixing-scandal-convictions-of-Salman-Butt-Mohammad-Asif-and-Mohammad-Amir-just-one-step-on-a-long-road.html |archive-date=11 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live|title=Pakistan spot-fixing scandal: convictions of Salman Butt, Mohammad Asif and Mohammad Amir just one step on a long road |date=3 November 2011|work=The Daily Telegraph |location=UK|access-date=3 November 2011|last1=Kelso |first1=Paul }}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/cricket/cricketers-jailed-for-matchfixing-6256508.html|title=Cricketers jailed for match-fixing |date=3 November 2011|work=The Independent |location=UK|access-date=3 November 2011}}</ref> २०१९ मध्ये, अल जझीराने केलेल्या तपासणीत श्रीलंका, भारत, इंग्लंड, ऑस्ट्रेलिया आणि इतर क्रिकेट खेळणाऱ्या राष्ट्रांमध्ये मॅच फिक्सिंग झाल्याचे उघड झाले.<ref>{{Cite web|title=Cricket match-fixers suspended amid calls for police probe|url=https://www.ajiunit.com/article/match-fixer-suspended/|access-date=2021-09-06|website=अल जझीरा Investigative Unit|language=en-US}}</ref> या अहवालाच्या अनुषंगाने आयसीसीने चौकशी सुरू केली. ==ग्लोबल क्रिकेट अकादमी== {{main|आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]] (जीसीए) [[संयुक्त अरब अमिराती]]मधील [[दुबई स्पोर्ट्स सिटी]] येथे आहे. जीसीएच्या सुविधांमध्ये प्रत्येकी १० टर्फ पिचसह दोन ओव्हल, आउटडोअर टर्फ आणि सिंथेटिक सराव सुविधा, हॉक आय तंत्रज्ञानासह इनडोअर सराव सुविधा आणि क्रिकेट-विशिष्ट व्यायामशाळा यांचा समावेश आहे. रॉड मार्श यांची अकादमीचे कोचिंग संचालक म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे. उद्घाटन, मूलतः २००८ साठी नियोजित, २०१० मध्ये झाले. ==आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड प्रोग्राम== {{main|आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड प्रोग्राम}} आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड नावाचा एक साप्ताहिक कार्यक्रम दूरचित्रवाणीवर प्रसारित करते. स्पोर्ट्सब्रँडने त्याची निर्मिती केली आहे. हा एक साप्ताहिक ३० मिनिटांचा कार्यक्रम आहे जो क्रिकेटच्या ताज्या बातम्या, सर्व कसोटी आणि एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामन्यांसह अलीकडील क्रिकेट क्रिया, तसेच मैदानाबाहेरील वैशिष्ट्ये आणि मुलाखती प्रदान करतो. ==टीका== २०१५ मध्ये, सॅम कॉलिन्स आणि जॅरोड किम्बर यांनी आयसीसीच्या अंतर्गत संस्थेवर डेथ ऑफ ए जेंटलमन हा डॉक्युमेंटरी बनवला, त्यात म्हणले होते की श्रीमंत सदस्य देश (विशेषतः भारत, इंग्लंड आणि ऑस्ट्रेलिया) आयसीसीला "गुंडगिरी" करत आहेत आणि संस्थेला व इतर सदस्यांना हानी पोहोचवत आहेत.<ref>{{cite news|last=Miller |first=Andrew |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/story/975353.html|title=Cricket documentary ''Death of a Gentleman'' scoops prestigious Sports Journalists Association award|date=22 February 2016|work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|access-date=21 September 2020}}</ref> ==हे सुद्धा पहा== {{Portal|क्रिकेट}} * [[क्रिकेट अधिकाऱ्यांची संघटना]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी]] * [[फेडरेशन ऑफ इंटरनॅशनल क्रिकेटर्स असोसिएशन]] * [[क्रिकेटची आंतरराष्ट्रीय रचना]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या अध्यक्षांची यादी]] <small>(२०१४ पासून पद विसर्जित)</small> ==संदर्भ== {{notelist}} {{reflist}} ==बाह्य दुवे== *[https://kaplonathletic.com/content/19/introducing-crictos-your-gateway-iconic-cricket-moments-icc फॅनक्रेझसह आयसीसी क्रिक्टोस लाँच] * {{Official website|https://www.icc-cricket.com/}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघ}} {{प्राधिकरण नियंत्रण}} {{पोर्टल बार|क्रिकेट|खेळ}} [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद| ]] [[वर्ग:क्रिकेट प्रशासन|*]] [[वर्ग:दुबई स्थित संस्था]] [[वर्ग:१९०९ मध्ये स्थापन झालेल्या क्रीडा संस्था]] [[वर्ग:आयओसी मान्यताप्राप्त आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघांची संघटना]] 06668d6s5xf3xu1y5tlu1r78k3wsx3d 2709259 2709258 2026-09-11T13:50:30Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — शहराचे अचूक नाव ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#शहराचे अचूक नाव|अधिक माहिती]]) 2709259 wikitext text/x-wiki {{Infobox organisation | image = ICC logo (2026).svg | caption = | abbreviation = आयसीसी | former_name = {{ubl| | इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स | (१९०९-१९६५) | आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स | (१९६५-१९८७) }} | formation = {{Start date and age|1909|6|15|df=y}} | founding_location = [[लंडन]], [[युनायटेड किंग्डम]] | headquarters = {{ubl| | [[लंडन]], [[युनायटेड किंग्डम]] | (१९०९-२००५) | [[दुबई]], [[संयुक्त अरब अमिराती]] | (२००५-वर्तमान) }} | type = [[आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघांची यादी|आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघ]] | num_members = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|१११ सदस्य]]<ref name="Members">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/about/members |title=ICC Members |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=३१ ऑक्टोबर २०१७ |archive-date=६ सप्टेंबर २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230906121413/https://www.icc-cricket.com/about/members |url-status=live}}</ref> | num_members_year = २०२६ | language = [[इंग्लिश भाषा|इंग्रजी]] | leader_title = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अध्यक्ष|अध्यक्ष]] | leader_name = [[जय शाह]]<ref>{{cite news |title=Jay Shah begins tenure as ICC Chair |url=https://www.icc-cricket.com/news/jay-shah-begins-tenure-as-icc-chair |date=१ डिसेंबर २०२४ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=७ जून २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250607044120/https://www.icc-cricket.com/news/jay-shah-begins-tenure-as-icc-chair |url-status=live}}</ref> | leader_title2 = उपाध्यक्ष | leader_name2 = इम्रान ख्वाजा | leader_title3 = सीईओ | leader_name3 = संजोग गुप्ता<ref>{{cite news |title=ICC announces Sanjog Gupta as new Chief Executive Officer |url=https://www.icc-cricket.com/news/icc-announces-sanjog-gupta-as-new-chief-executive-officer |date=१ डिसेंबर २०२५ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |archive-date=७ जुलै २०२५ |access-date=८ जुलै २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250707145033/https://www.icc-cricket.com/news/icc-announces-sanjog-gupta-as-new-chief-executive-officer |url-status=live}}</ref> | leader_title4 = महाव्यवस्थापक | leader_name4 = [[वसीम खान]]<ref>{{cite news |url=https://www.icc-cricket.com/news/wasim-khan-appointed-as-icc-general-manager-of-cricket |title=Wasim Khan appointed as ICC General Manager of Cricket |date=२२ नोव्हेंबर २०२२ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=७ डिसेंबर २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251207052121/https://www.icc-cricket.com/news/wasim-khan-appointed-as-icc-general-manager-of-cricket |url-status=live}}</ref> | budget = | budget_year = | revenue = ७५६.३ दशलक्ष [[अमेरिकन डॉलर]]<ref name="E4M2025">{{cite web |url=https://www.exchange4media.com/media-others-news/india-centric-icc-revenue-cycle-reports-543-million-surplus-in-2025-154667.html |title=India-centric ICC revenue cycle reports $543 million surplus in 2025 |publisher=Exchange4Media |access-date=३० जुलै २०२६}}</ref> | revenue_year = २०२५ | disbursements = | expenses = २१३ दशलक्ष [[अमेरिकन डॉलर]]<ref name="E4M2025"/> | expenses_year = २०२५ | awards = [[आयसीसी पुरस्कार]] | website = {{URL|https://icc-cricket.com/index}} }} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद साइडबार}} '''आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद''' ('''आयसीसी''') ही [[क्रिकेट]]ची जागतिक [[खेळांच्या प्रशासकीय संघटना|प्रशासकीय संस्था]] आहे. ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिकेच्या प्रतिनिधींनी १९०९ मध्ये "इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स" म्हणून त्याची स्थापना केली. त्याचे १९६५ मध्ये ''आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स'' असे नामकरण करण्यात आले आणि १९८७ मध्ये त्याचे सध्याचे नाव स्वीकारले गेले. आयसीसी चे मुख्यालय [[दुबई]], [[संयुक्त अरब अमिराती]] येथे आहे. आयसीसी मध्ये सध्या १०८ सदस्य राष्ट्रे आहेत: १२ [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]] खेळणारे [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी#पूर्ण सदस्य|पूर्ण सदस्य]] आणि ९६ [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी#सहयोगी सदस्य|सहयोगी सदस्य]].<ref name="members">{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/members|title=ICC Members|publisher=ICC|access-date=31 October 2017}}</ref> आयसीसी क्रिकेटच्या प्रमुख आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा, विशेषतः [[क्रिकेट विश्वचषक]], [[टी-२० विश्वचषक]] आणि [[आयसीसी विश्व कसोटी चॅम्पियनशिप]] यांच्या संघटना आणि प्रशासनासाठी जबाबदार आहे. हे सर्व मंजूर [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]], [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] आणि [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]] सामन्यांमध्ये [[पंच (क्रिकेट)|पंच]] आणि सामनाधिकारी यांची नियुक्ती करते. आयसीसी आचारसंहिता जारी करते, जे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटसाठी शिस्तीचे व्यावसायिक मानके सेट करते<ref>{{cite web|url=http://www.icc-cricket.com/icc/rules/code-of-conduct-for-players-and-officials.pdf |title=International Cricket Council – ICC Events, ICC Cricket Rankings, Live Cricket Scores |publisher=Icc-cricket.com |access-date=8 May 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070712131901/http://www.icc-cricket.com/icc/rules/code-of-conduct-for-players-and-officials.pdf |archive-date=12 July 2007 }}</ref> आणि भ्रष्टाचार आणि [[मॅच फिक्सिंग]]विरुद्ध त्याच्या [[आयसीसी भ्रष्टाचार विरोधी आणि सुरक्षा युनिट|भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा युनिटद्वारे]] कारवाईचे समन्वय साधते. आयसीसी सदस्य देशांमधील द्विपक्षीय सामन्यांवर नियंत्रण ठेवत नाही (ज्यात जागतिक कसोटी चॅम्पियनशिप फायनलच्या बाहेरील सर्व [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]] समाविष्ट आहेत) आणि ते सदस्य देशांमधील देशांतर्गत क्रिकेटवरही नियंत्रण ठेवत नाही. [[क्रिकेटचे कायदे|खेळाचे कायदे]] आयसीसी बनवत नाही किंवा बदलत नाही, जे १७८८ पासून [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब]]च्या शासनाखाली राहिले आहेत.<ref>{{Cite web|url=https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/|title=Laws|website=www.lords.org|language=en|access-date=12 July 2018|archive-date=2017-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20170630062008/https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/|url-status=dead}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अध्यक्ष|अध्यक्ष]] संचालक मंडळाचे प्रमुख असतात आणि २६ जून २०१४ रोजी, [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ|बीसीसीआय]]चे माजी अध्यक्ष [[नारायणस्वामी श्रीनिवासन]] यांना परिषदेचे पहिले अध्यक्ष म्हणून घोषित करण्यात आले.<ref>{{cite web|title=Srinivasan elected as the new Chairman of ICC from July 2014 onwards|url=http://www.jagranjosh.com/current-affairs/srinivasan-elected-as-the-new-chairman-of-icc-from-july-2014-onwards-1392007635-1|website=Jagran Prakashan|date=10 February 2014|access-date=18 August 2017|archive-date=2015-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402233930/http://www.jagranjosh.com/current-affairs/srinivasan-elected-as-the-new-chairman-of-icc-from-july-2014-onwards-1392007635-1|url-status=dead}}</ref> २०१४ मध्ये अध्यक्षपदाच्या स्थापनेनंतर आणि आयसीसीच्या घटनेत केलेल्या इतर बदलांनंतर आयसीसी अध्यक्षाची भूमिका मोठ्या प्रमाणात मानद स्थान बनली. असा दावा करण्यात आला आहे की २०१४ च्या बदलांमुळे इंग्लंड, भारत आणि ऑस्ट्रेलिया या 'बिग थ्री' राष्ट्रांना नियंत्रण देण्यात आले आहे.<ref name="Kamal Quits">{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/cricket/32144906|title=Mustafa Kamal quits as ICC president after World Cup snub|publisher=BBC Sport|date=1 April 2015|access-date=1 April 2015}}</ref> शेवटचे आयसीसी अध्यक्ष [[झहीर अब्बास]] होते,<ref name="Abbas">{{cite news|url=http://gulfnews.com/sport/cricket/pakistan/zaheer-abbas-appointed-icc-president-1.1540472 |title=Zaheer Abbas Appointed ICC President |work=[[गल्फ न्यूज]] |date=25 June 2015 |access-date=25 June 2015}}</ref> त्यांची नियुक्ती जून २०१५ मध्ये [[मुस्तफा कमाल (राजकारणी)|मुस्तफा कमाल]] यांनी एप्रिल २०१५ मध्ये राजीनामा दिल्यानंतर करण्यात आली होती. एप्रिल २०१६ मध्ये जेव्हा आयसीसी अध्यक्षपद रद्द करण्यात आले, ऑक्टोबर २०१५ मध्ये श्रीनिवासन यांची जागा घेणारे [[शशांक मनोहर]] हे आयसीसीचे पहिले स्वतंत्र निवडलेले अध्यक्ष बनले.<ref>{{Cite web|title=ICC Office Bearers|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/icc-office-bearers|access-date=2020-09-07|website=www.icc-cricket.com}}</ref> ==इतिहास== === १९०९-१९६३ - इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स === ३० नोव्हेंबर १९०७ रोजी, दक्षिण आफ्रिकन क्रिकेट असोसिएशनचे अध्यक्ष [[अबे बेली]] यांनी [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब]]चे (एमसीसी, इंग्लंड) सचिव, [[फ्रान्सिस लेसी]] यांना पत्र लिहिले. बेली यांनी 'इम्पीरियल क्रिकेट बोर्ड' स्थापन करण्याची सूचना केली. पत्रात त्यांनी सुचवले आहे की ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिका या तिन्ही सदस्यांच्या द्विपक्षीय आंतरराष्ट्रीय सामन्यांना नियंत्रित करणारे नियम आणि कायदे तयार करण्यासाठी बोर्ड जबाबदार असेल. बेलीला दक्षिण आफ्रिकेत सहभागी देशांमधील त्रिकोणी कसोटी मालिका आयोजित करायची होती. मात्र, ऑस्ट्रेलियाने ही ऑफर नाकारली. तरीही बेलीने आशा सोडली नाही. १९०९ मध्ये ऑस्ट्रेलियाच्या इंग्लंड दौऱ्यात त्यांना तीन सदस्यांना एकत्र आणण्याची संधी मिळाली. सतत लॉबिंग आणि प्रयत्नांनंतर, बेलीला यश मिळाले.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1909-1963|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=10 July 2018}}</ref> १५ जून १९०९ रोजी, [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|इंग्लंड]], [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] आणि [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिकेचे]] प्रतिनिधी [[लॉर्ड्स]] येथे भेटले आणि ''इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स''ची स्थापना केली. महिनाभरानंतर तिन्ही सदस्यांची दुसरी बैठक झाली. राष्ट्रांमध्ये नियमांवर एकमत झाले आणि पहिली तिरंगी कसोटी मालिका १९१२ मध्ये इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.<ref name=":0"/> १९२६ मध्ये, [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीज]], [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघ|न्यू झीलंड]] आणि [[भारतीय क्रिकेट संघ|भारत]] पूर्ण सदस्य म्हणून निवडले गेले आणि कसोटी खेळणाऱ्या देशांची संख्या दुप्पट होऊन सहा झाली. १९४७ मध्ये [[पाकिस्तान]]च्या स्थापनेनंतर, पाच वर्षांनंतर १९५२ मध्ये त्याला देण्यात आला, तो सातवा कसोटी खेळणारा देश बनला. मे १९६१ मध्ये दक्षिण आफ्रिकेने राष्ट्रकुल सोडले आणि त्यामुळे सदस्यत्व गमावले.<ref name=":0"/> === १९६४-१९८८ – आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स === १९६४ मध्ये, आयसीसीने कसोटी न खेळणाऱ्या देशांचा समावेश करण्याचे मान्य केले. पुढील वर्षी, आयसीसीने त्याचे नाव बदलून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स ठेवले. [[यूएस]], [[सिलोन]] आणि [[फिजी]] यांना सहयोगी, सदस्यांचा एक नवीन वर्ग म्हणून प्रवेश देण्यात आला.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1964-1988|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=12 July 2018}}</ref> १९६८ मध्ये, [[डेन्मार्क]], [[बरमुडा]], [[नेदरलँड]] आणि [[पूर्व आफ्रिका]] यांना सहयोगी म्हणून प्रवेश देण्यात आला, तर दक्षिण आफ्रिकेने अद्याप आयसीसी मध्ये पुन्हा सामील होण्यासाठी अर्ज केला नव्हता. १९६९ मध्ये आयसीसीच्या मूलभूत नियमांमध्ये सुधारणा करण्यात आली. १९७१ च्या बैठकीत विश्वचषक आयोजित करण्याची कल्पना मांडण्यात आली. १९७३ च्या बैठकीत, १९७५ मध्ये इंग्लंडमध्ये विश्वचषक खेळवण्याचा निर्णय घेण्यात आला. सहा कसोटी खेळणारे देश आणि [[पूर्व आफ्रिका]] आणि [[श्रीलंका]] यांना भाग घेण्यासाठी आमंत्रित केले होते.<ref name=":1" /> या कालावधीत नवीन सदस्य वारंवार जोडले गेले: १९७४ मध्ये, [[इस्रायल]] आणि [[सिंगापूर]] यांना सहयोगी म्हणून प्रवेश देण्यात आला. १९७६ मध्ये [[पश्चिम आफ्रिका|पश्चिम आफ्रिकेला]] सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. १९७७ मध्ये [[बांगलादेश]]ला सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. १९७८ मध्ये [[पापुआ न्यू गिनी]]ला सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेने]] पुन्हा सामील होण्यासाठी अर्ज केला, परंतु त्यांचा अर्ज फेटाळण्यात आला. १९८१ मध्ये, [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंकेला]] पूर्ण सदस्य म्हणून पदोन्नती देण्यात आली आणि त्यांनी १९८२ मध्ये त्यांची पहिली कसोटी खेळली. १९८४ मध्ये, तृतीय श्रेणी सदस्यत्व (संलग्न) सुरू करण्यात आले. [[इटली]] हा असा पहिला सदस्य होता, त्यानंतर १९८५ मध्ये [[स्वित्झर्लंड]]चा क्रमांक लागतो. १९८७ मध्ये [[बहामास]] आणि [[फ्रान्स]], त्यानंतर १९८८ मध्ये [[नेपाळ]]ला प्रवेश देण्यात आला. === १९८९-आतापर्यंत – आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद === जुलै १९८९ च्या बैठकीत, आयसीसी ने स्वतःचे नाव बदलून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद असे ठेवले आणि एमसीसी अध्यक्षाची आयसीसीचे अध्यक्ष होण्याची परंपरा आपोआप संपुष्टात आली.<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1989-present|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=23 July 2018}}</ref> १९९० मध्ये, [[यूएई]] सहयोगी म्हणून सामील झाले. १९९१ मध्ये, आयसीसी इतिहासात प्रथमच, मीटिंग [[इंग्लंड]]पासून दूर, [[मेलबर्न]], ऑस्ट्रेलिया येथे आयोजित करण्यात आली होती. [[दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णभेद|वर्णभेद]] संपल्यानंतर जुलैमध्ये [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेची]] आयसीसीचे पूर्ण सदस्य म्हणून पुन्हा निवड झाली. १९९२ मध्ये, [[झिम्बाब्वे क्रिकेट|झिम्बाब्वे]]ला नववा पूर्ण सदस्य म्हणून प्रवेश देण्यात आला. [[नामिबिया]] सहयोगी सदस्य म्हणून सामील झाले. [[ऑस्ट्रिया]], [[बेल्जियम]], [[ब्रुनेई]] आणि [[स्पेन]] हे सर्व सलग्न म्हणून सामील झाले. १९९३ मध्ये, आयसीसीचे ''मुख्य कार्यकारी पद'' तयार करण्यात आले; ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट बोर्डाचे [[डेव्हिड रिचर्ड्स (क्रिकेट प्रशासक)|डेव्हिड रिचर्ड्स]] हे या पदावर नियुक्त झालेले पहिले व्यक्ती होते. जुलैमध्ये, बार्बाडोस येथील [[क्लाइड वॉलकॉट|सर क्लाइड वॉलकॉट]], पहिले गैर-ब्रिटिश अध्यक्ष म्हणून निवडून आले. नवीन तंत्रज्ञानाच्या उदयामुळे व्हिडिओ प्लेबॅक सुविधांनी सुसज्ज असलेल्या [[तिसरा पंच (क्रिकेट)|थर्ड अंपायर]]ची ओळख झाली. १९९५ पर्यंत, कसोटी सामन्यांमध्ये रन-आऊट आणि स्टंपिंगसाठी टीव्ही रिप्ले उपलब्ध करून देण्यात आले होते, ज्यामध्ये तिसऱ्या पंचाने अनुक्रमे लाल आणि हिरव्या दिव्यासह सिग्नल आउट किंवा नॉट आउट करणे आवश्यक होते. पुढच्या वर्षी, चेंडू सीमा ओलांडला की नाही हे निर्धारित करण्यासाठी कॅमेरे वापरण्यात आले. १९९७ मध्ये झेल स्वच्छतेबाबतचे निर्णय थर्ड अंपायरकडे पाठवले जाऊ शकतात. या वर्षी [[डकवर्थ-लुईस पद्धत]], पावसाने प्रभावित झालेल्या एकदिवसीय सामन्यांमध्ये लक्ष्य समायोजित करण्याचा एक मार्ग देखील पाहिला. २००० मध्ये, [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड|बांगलादेश]]ला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे दहावे पूर्ण सदस्य म्हणून प्रवेश देण्यात आला. २००५ मध्ये, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद दुबई येथे नवीन मुख्यालयात स्थलांतरित झाली. २०१७ मध्ये, [[द ओव्हल]] येथील आयसीसी पूर्ण परिषदेच्या बैठकीत एकमताने मतदान केल्यानंतर [[अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड|अफगाणिस्तान]] आणि [[क्रिकेट आयर्लंड|आयर्लंड]] यांना आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अकरावे आणि बारावे पूर्ण सदस्य म्हणून स्वीकारण्यात आले. संलग्न सदस्यत्व देखील रद्द करण्यात आले, सर्व विद्यमान संलग्न सदस्य सहयोगी सदस्य बनले. २०१८ मध्ये, सर्व महिला टी-२० सामने महिलांच्या [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]] दर्जासाठी उंचावले गेले. २०१९ मध्ये, पुरुषांचे सर्व टी-२० सामने [[ट्वेन्टी-२० आंतरराष्ट्रीय]] दर्जाकडे नेण्यात आले. जुलै २०२२ मध्ये, [[कंबोडिया]], [[आयव्हरी कोस्ट]], आणि [[उझबेकिस्तान]] यांना आयसीसीद्वारे सहयोगी सदस्य दर्जा देण्यात आला.<ref>{{cite news |title=Three new countries receive ICC Membership status |url=https://www.icc-cricket.com/news/2690683#:~:text=The%20ICC%20awarded%20three%20new,108%20countries%2C%20including%2096%20Associates. |access-date=27 July 2022 |work=www.icc-cricket.com |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Kumar |first1=Manoj |title=Cambodia, Uzbekistan and Cote D'Ivoire receive membership status from ICC |url=https://www.crictracker.com/cambodia-uzbekistan-and-cote-divoire-receive-membership-status-from-icc/ |access-date=27 July 2022 |work=CricTracker |date=27 July 2022 |language=en}}</ref> १२ जून २०२३ रोजी, ऑस्ट्रेलियाने भारताविरुद्ध आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप विजेतेपद जिंकल्यानंतर, ओव्हल येथे अंतिम सामन्यात २०९ धावांनी, ऑस्ट्रेलियाने सर्व प्रमुख आयसीसीट्रॉफी जिंकणारा पहिला संघ बनून इतिहास रचला.{{Citation needed|date=August 2023}} == सदस्य == {{मुख्य|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी}} ===प्रादेशिक संलग्नता=== [[File:International Cricket Council members by region.svg|thumb|alt=प्रदेशानुसार आयसीसी सदस्य|आयसीसीचे प्रदेश: {{legend|#007effff|[[आशिया क्रिकेट समिती]] (एसीसी)}} {{legend|#2bff00ff|[[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] (एसीए)}} {{legend|#66ccffff|[[आयसीसी युरोप]]}} {{legend|#7b0041ff|[[आयसीसी अमेरिका]]}} {{legend|#ffff00ff|[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत]]}}]] आयसीसीच्या सदस्यांची संबंधित प्रादेशिक संस्थांद्वारे प्रशासित पाच प्रदेशांमध्ये विभागणी करण्यात आली आहे:<ref name="Str">{{cite report |url=https://saca.org.za/wp-content/uploads/2013/04/01-Structure-and-Contacts_2012_USB.pdf |title=ICC Structure |work=Cricket South Africa |date=१ एप्रिल २०१३ |access-date=१ जून २०२५}}</ref> * [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] * [[आशिया क्रिकेट समिती]] * [[आयसीसी अमेरिका]] * [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत]] * [[आयसीसी युरोप]] १९९७ मध्ये विलीन होऊन आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशनची स्थापना होण्यापूर्वी [[पूर्व आणि मध्य आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] आणि [[पश्चिम आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] या आफ्रिकेतील क्रिकेटचे व्यवस्थापन करत होत्या.<ref>{{cite news |url=https://i.imgci.com/link_to_database/ARCHIVE/CRICKET_NEWS/1998/OCT/ACA_HISTORY_01OCT1998.html |first=Cois |last=du Plooy |title=History of the Africa Cricket Association |date=१ ऑक्टोबर १९९८ |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२९ सप्टेंबर २०२२ |archive-date=२० जुलै २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230720134830/https://i.imgci.com/link_to_database/ARCHIVE/CRICKET_NEWS/1998/OCT/ACA_HISTORY_01OCT1998.html |url-status=live}}</ref> [[युरोप क्रिकेट समिती]] ही युनायटेड किंग्डम वगळता युरोपमधील क्रिकेटचे व्यवस्थापन करत होती. २००८ मध्ये तिची जागा आयसीसी युरोपने घेतली आणि नंतर २०१० मध्ये ती विसर्जित करण्यात आली.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/european-programme-for-2010-announced-616520 |title=European programme for 2010 announced |work=[[क्रिकइन्फो]] |author=Martin Williamson |date=२५ फेब्रुवारी २०१३ |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=६ डिसेंबर २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206130832/https://www.espncricinfo.com/story/european-programme-for-2010-announced-616520 |url-status=live}}</ref> === पूर्ण सदस्य === [[File:International Cricket Council members (by status) Current.svg|thumb|सदस्यत्वाच्या दर्जानुसार सध्याचे आयसीसी सदस्य:<br /> {{Color box|#ff0000|border=darkgray}} पूर्ण सदस्य<br /> {{Color box|#ff6600|border=darkgray}} [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]] दर्जा असलेले सहयोगी सदस्य<br /> {{Color box|#ff9900|border=darkgray}} सहयोगी सदस्य<br /> {{Color box|#333333|border=darkgray}} माजी किंवा निलंबित सदस्य<br /> {{Color box|#cccccc|border=darkgray}} सदस्य नसलेले]] पूर्ण सदस्यांमध्ये आयसीसीमध्ये पूर्ण मतदान हक्क असलेल्या आणि अधिकृत कसोटी सामने खेळणाऱ्या संघांच्या १२ प्रशासकीय संस्थांचा समावेश होतो.<ref name="Members"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश ! संघ ! प्रशासकीय संस्था ! पूर्ण सदस्यत्वापासून ! कसोटी दर्जापासून ! प्रदेश |- | १ | {{flag|इंग्लंड}} | [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इंग्लंड महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[इंग्लंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[इंग्लंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] | १५ जून १९०९ | १५ मार्च १८७७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २ | {{flag|ऑस्ट्रेलिया}} | [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[ऑस्ट्रेलिया १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[ऑस्ट्रेलिया १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया]] | १५ जून १९०९ | १५ मार्च १८७७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ३ | {{flag|दक्षिण आफ्रिका}} | [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट दक्षिण आफ्रिका]] | १५ जून १९०९ | १२ मार्च १८८९ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४ | {{cr|WIN}} | [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[वेस्ट इंडीज राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[वेस्ट इंडीज १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[वेस्ट इंडीज १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]] | ३१ मे १९२६ | २३ जून १९२८ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ५ | {{flag|न्यू झीलंड}} | [[न्यू झीलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[न्यू झीलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[न्यू झीलंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[न्यू झीलंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[न्यू झीलंड क्रिकेट]] | ३१ मे १९२६ | १० जानेवारी १९३० | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ६ | {{flag|भारत}} | [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[भारत १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[भारत १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]] | ३१ मे १९२६ | २५ जून १९३२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७ | {{flag|पाकिस्तान}} | [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[पाकिस्तान १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[पाकिस्तान १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] | २८ जुलै १९५२ | १६ ऑक्टोबर १९५२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८ | {{flag|श्रीलंका}} | [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[श्रीलंका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[श्रीलंका १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[श्रीलंका क्रिकेट]] | २१ जुलै १९८१ | २१ जुलै १९८१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९ | {{flag|झिम्बाब्वे}} | [[झिम्बाब्वे राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[झिम्बाब्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[झिम्बाब्वे क्रिकेट]] | ६ जुलै १९९२ | १८ ऑक्टोबर १९९२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १० | {{flag|बांगलादेश}} | [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[बांगलादेश १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[बांगलादेश १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड]] | २६ जून २००० | १० नोव्हेंबर २००० | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ११ | {{flag|आयर्लंड}} | [[आयर्लंड क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[आयर्लंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[आयर्लंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट आयर्लंड]] | २२ जून २०१७ | ११ मे २०१८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | १२ | {{flag|अफगाणिस्तान|२०१३}} | [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[अफगाणिस्तान १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] | [[अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] | २२ जून २०१७ | १४ जून २०१८ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |} === सहयोगी सदस्य === सहयोगी सदस्यांमध्ये अशा देशांतील ९९ प्रशासकीय संस्थांचा समावेश होतो, जिथे क्रिकेट सुस्थापित आणि संघटित आहे, परंतु त्यांना पूर्ण सदस्यत्व देण्यात आलेले नाही.<ref name="Members"/> यांपैकी आठ सहयोगी संघांना एकदिवसीय दर्जा आहे आणि त्यांचा [[आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी|आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी]]त समावेश आहे.<ref name="Members"/><ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |title=Team rankings, Men ODIs |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=१७ फेब्रुवारी २०२६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260217055817/https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |url-status=live}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश ! प्रशासकीय संस्था ! सहयोगी सदस्यत्वापासून ! एकदिवसीय दर्जापासून ! प्रदेश |- | १ | {{country|नेदरलँड्स}} | [[रॉयल डच क्रिकेट असोसिएशन]] | style="text-align:center;" | १९६६ | style="text-align:center;" | २०१८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २ | {{country|कॅनडा}} | [[क्रिकेट कॅनडा]] | style="text-align:center;" | १९६८ | style="text-align:center;" | २०२३ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ३ | {{country|संयुक्त अरब अमिराती}} | [[अमिराती क्रिकेट बोर्ड]] | style="text-align:center;" | १९९० | style="text-align:center;" | २०१४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४ | {{country|नामिबिया}} | [[क्रिकेट नामिबिया]] | style="text-align:center;" | १९९२ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५ | {{country|स्कॉटलंड}} | [[क्रिकेट स्कॉटलंड]] | style="text-align:center;" | १९९४ | style="text-align:center;" | २००५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६ | {{country|नेपाळ}} | [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन]] | style="text-align:center;" | १९९६ | style="text-align:center;" | २०१८ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७ | {{country|ओमान}} | [[ओमान क्रिकेट]] | style="text-align:center;" | २०१४ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८ | {{country|अमेरिका}} | [[यूएसए क्रिकेट]] | style="text-align:center;" | २०१९ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |} {{collapse top|सहयोगी देश}} {| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश<ref name="Members"/> ! संघ ! प्रशासकीय संस्था ! संलग्न सदस्यत्व{{efn|देशाला संलग्न सदस्यत्व मिळाल्याचे वर्ष. हा सहयोगी सदस्यत्वापेक्षा खालचा सदस्यत्वाचा स्तर होता. नंतर हे दोन्ही स्तर एकत्र करण्यात आले.}} ! सहयोगी सदस्यत्व ! प्रदेश |- | १ | {{country|आर्जेन्टिना}} | [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[अर्जेंटिना क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २ | {{country|ऑस्ट्रिया}} | [[ऑस्ट्रिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऑस्ट्रिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ऑस्ट्रियन क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३ | {{country|बहामास}} | [[बहामास राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बहामास क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ४ | {{country|बहरैन}} | [[बहरैन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बहरैन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बहारीन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५ | {{country|बेल्जियम}} | [[बेल्जियम राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बेल्जियम राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बेल्जियम क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९१ | २००५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६ | {{country|बेलीझ}} | [[बेलीझ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बेलीझ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बेलीझ नॅशनल क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ७ | {{country|बर्म्युडा}} | [[बर्म्युडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बर्म्युडा महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • [[बर्म्युडा राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[बर्म्युडा क्रिकेट बोर्ड]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ८ | {{country|भूतान}} | [[भूतान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[भूतान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[भूतान क्रिकेट परिषद बोर्ड]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९ | {{country|बोत्स्वाना}} | [[बोत्स्वाना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बोत्स्वाना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २००५ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १० | {{country|ब्राझील}} | [[ब्राझिल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ब्राझिल राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ब्राझिलियन क्रिकेट कॉन्फेडरेशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ११ | {{country|बल्गेरिया}} | [[बल्गेरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बल्गेरिया महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[बल्गेरियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | १२ | {{country|कंबोडिया}} | [[कंबोडिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कंबोडिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कंबोडिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २०२२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | १३ | {{country|कामेरून}} | [[कामेरून राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कामेरून राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कॅमेरून क्रिकेट फेडरेशन]] | २००७ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १४ | {{country|कॅनडा}} | [[कॅनडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कॅनडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[कॅनडा १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट कॅनडा]] | लागू नाही | १९६८ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १५ | {{country|केमन द्वीपसमूह}} | [[केमन द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[केमन द्वीपसमूह महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[केमन द्वीपसमूह क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९७ | २००२ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १६ | {{country|चिली}} | [[चिले राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[चिले राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[चिली क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १७ | {{country|चीन}} | [[चीन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[चीन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[चीनी क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | १८ | {{country|कूक द्वीपसमूह}} | [[कूक द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कूक द्वीपसमूह राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कुक द्वीपसमूह क्रिकेट असोसिएशन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | १९ | {{country|कोस्टा रिका}} | [[कोस्टा रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कोस्टा रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कोस्टा रिका क्रिकेट फेडरेशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २० | {{country|क्रोएशिया}} | [[क्रोएशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रोएशियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००१ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २१ | {{country|सायप्रस}} | [[सायप्रस राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सायप्रस क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९९ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २२ | {{country|चेक प्रजासत्ताक}} | [[चेक प्रजासत्ताक राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[चेक क्रिकेट युनियन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २३ | {{country|डेन्मार्क}} | [[डेन्मार्क राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[डेन्मार्क राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[डेन्मार्क राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[डॅनिश क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २४ | {{country|एस्टोनिया}} | [[एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[एस्टोनिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[एस्टोनियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २५ | {{country|इस्वाटिनी}} | [[इस्वाटिनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इस्वाटिनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्वातीनी क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | २६ | {{country|फॉकलंड द्वीपसमूह}} | [[फॉकलंड द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[फॉकलंड क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २७ | {{country|फिजी}} | [[फिजी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिजी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[फिजी राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट फिजी]] | लागू नाही | १९६५ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | २८ | {{country|फिनलंड}} | [[फिनलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिनलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट फिनलंड]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २९ | {{country|फ्रान्स}} | [[फ्रान्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फ्रान्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[असोसिएशन फ्रांस क्रिकेट]] | १९८७ | १९९८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३० | {{country|गांबिया}} | [[गांबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[गांबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[गॅम्बिया क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ३१ | {{country|जर्मनी}} | [[जर्मनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जर्मनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[जर्मन क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९१ | १९९९ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३२ | {{country|घाना}} | [[घाना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[घाना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[घाना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ३३ | {{country|जिब्राल्टर}} | [[जिब्राल्टर राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[जिब्राल्टर क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६९ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३४ | {{country|ग्रीस}} | [[ग्रीस राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ग्रीस राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[हेलेनिक क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३५ | {{country|गर्न्सी}} | [[गर्न्सी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[गर्न्सी महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[ग्वेर्नसे क्रिकेट बोर्ड]] | २००५ | २००८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३६ | {{country|हाँग काँग}} | [[हाँग काँग राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[हाँग काँग राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[हाँग काँग राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट हाँग काँग]] | लागू नाही | १९६९ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ३७ | {{country|हंगेरी}} | [[हंगेरी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[हंगेरियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २०१२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३८ | {{country|इंडोनेशिया}} | [[इंडोनेशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इंडोनेशिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट इंडोनेशिया]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]]/[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ३९ | {{country|इराण}} | [[इराण राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इराण महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्लामिक रिपब्लिक ऑफ इराण क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४० | {{country|आइल ऑफ मान}} | [[आईल ऑफ मान क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आईल ऑफ मान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[आयल ऑफ मॅन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४१ | {{country|इस्रायल}} | [[इस्रायल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्रायल क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४२ | {{country|इटली}} | [[इटली राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इटली राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इटालियन क्रिकेट फेडरेशन]] | १९८४ | १९९५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४३ | {{country|कोत द'ईवोआर}} | [[आयवरी कोस्ट राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[आयव्हरी कोस्ट क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४४ | {{country|जपान}} | [[जपान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जपान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[जपान राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[जपान क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८९ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]]/[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ४५ | {{country|जर्सी}} | [[जर्सी क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जर्सी महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[जर्सी क्रिकेट बोर्ड]] | २००५ | २००७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४६ | {{country|केन्या}} | [[केन्या राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[केन्या राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[केन्या राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट केन्या]] | लागू नाही | १९८१ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४७ | {{country|कुवेत}} | [[कुवेत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कुवेत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[कुवेत राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट कुवेत]] | १९९८ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४८ | {{country|लेसोथो}} | [[लेसोथो राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[लेसोथो राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[लेसोथो क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४९ | {{country|लक्झेंबर्ग}} | [[लक्झेंबर्ग राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[लक्झेंबर्ग क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ५० | {{country|मलावी}} | [[मलावी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मलावी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट मलावी]] | १९९८ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५१ | {{country|मलेशिया}} | [[मलेशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मलेशिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[मलेशिया १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[मलेशियन क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५२ | {{country|मालदीव}} | [[मालदीव राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मालदीव राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[मालदीव क्रिकेट बोर्ड]] | १९९८ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५३ | {{country|माली}} | [[माली राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[माली राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मालियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००५ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५४ | {{country|माल्टा}} | [[माल्टा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[माल्टा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[माल्टा क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ५५ | {{country|मॉरिशस}} | [[मॉरिशस क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मॉरिशस क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२६ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५६ | {{country|मेक्सिको}} | [[मेक्सिको राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मेक्सिको राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मेक्सिको क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ५७ | {{country|मंगोलिया}} | [[मंगोलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मंगोलिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २०२१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५८ | {{country|मोझांबिक}} | [[मोझांबिक राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मोझांबिक राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[मोझांबिकन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५९ | {{country|म्यानमार}} | [[म्यानमार राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[म्यानमार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[म्यानमार क्रिकेट फेडरेशन]] | २००६ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६० | {{country|नामिबिया}} | [[नामिबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नामिबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नामिबिया राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट नामिबिया]] | लागू नाही | १९९२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ६१ | {{country|नेपाळ}} | [[नेपाळ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नेपाळ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नेपाळ राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८८ | १९९६ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६२ | {{country|नेदरलँड्स}} | [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[रॉयल डच क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६३ | {{country|नायजेरिया}} | [[नायजेरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नायजेरिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नायजेरिया राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २००२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ६४ | {{country|नॉर्वे}} | [[नॉर्वे राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नॉर्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[नॉर्वेजियन क्रिकेट बोर्ड]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६५ | {{country|ओमान}} | [[ओमान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ओमान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[ओमान क्रिकेट]] | २००० | २०१४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६६ | {{country|पनामा}} | [[पनामा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पनामा क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ६७ | {{country|पापुआ न्यू गिनी}} | [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट पीएनजी]] | लागू नाही | १९७३ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ६८ | {{country|पेरू}} | [[पेरू राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पेरू राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पेरू क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ६९ | {{country|फिलिपिन्स}} | [[फिलिपिन्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिलिपिन्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[फिलिपाइन्स क्रिकेट असोसिएशन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ७० | {{country|पोर्तुगाल}} | [[पोर्तुगाल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पोर्तुगीज क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९६ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७१ | {{country|कतार}} | [[कतार राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कतार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[कतार क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९९ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७२ | {{country|रोमेनिया}} | [[रोमेनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[रोमेनिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट रोमानिया]] | २०१३ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७३ | {{country|रवांडा}} | [[ऱ्वांडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऱ्वांडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[रवांडा क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ७४ | {{country|सेंट हेलेना}} | [[सेंट हेलेना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सेंट हेलेना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ७५ | {{country|सामोआ}} | [[सामोआ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सामो‌आ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सामोआ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटना]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ७६ | {{country|सौदी अरेबिया}} | [[सौदी अरेबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सौदी अरेबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सौदी अरेबिया क्रिकेट फेडरेशन]] | २००३ | २०१६ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७७ | {{country|स्कॉटलंड}} | [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट स्कॉटलंड]] | लागू नाही | १९९४ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७८ | {{country|सर्बिया}} | [[सर्बिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सर्बिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सर्बियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २०१५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७९ | {{country|सेशेल्स}} | [[सेशेल्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सेशेल्स क्रिकेट असोसिएशन]] | २०१० | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ८० | {{country|सियेरा लिओन}} | [[सियेरा लिओन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सियेरा लिओन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सिएरा लिओन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ८१ | {{country|सिंगापूर}} | [[सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सिंगापूर राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सिंगापूर क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८२ | {{country|स्लोव्हेनिया}} | [[स्लोव्हेनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[स्लोव्हेनियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८३ | {{country|दक्षिण कोरिया}} | [[दक्षिण कोरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[दक्षिण कोरिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कोरिया क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ८४ | {{country|स्पेन}} | [[स्पेन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्पेन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट स्पेन]] | १९९२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८५ | {{country|सुरिनाम}} | [[सुरिनाम राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सुरीनाम क्रिकेट बोर्ड]] | २००२ | २०११ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ८६ | {{country|स्वीडन}} | [[स्वीडन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्वीडन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[स्वीडिश क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९७ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८७ | {{country|स्वित्झर्लंड}} | [[स्वित्झर्लंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट स्वित्झर्लंड]] | १९८५{{efn|स्वित्झर्लंडला १९८५ मध्ये सदस्यत्व देण्यात आले होते, परंतु २०१२ मध्ये त्याला आयसीसीमधून वगळण्यात आले.<ref>{{cite news |url=https://www.cricketswitzerland.ch/news/2012/2012-icc-expel-switzerland/ |title=ICC expel Switzerland |publisher=Cricket Switzerland |date=२०१२ |access-date=२२ जुलै २०२० |archive-date=२२ जुलै २०२० |archive-url=https://web.archive.org/web/20200722114058/https://www.cricketswitzerland.ch/news/2012/2012-icc-expel-switzerland/ |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cricketcountry.com/articles/when-switzerland-became-first-country-to-have-icc-affiliate-status-revoked-149260 |title=When Switzerland became the first country to have its ICC affiliate status revoked |publisher=Cricket Country |date=२६ जून २०१६ |access-date=२२ जुलै २०२०}}</ref> त्यानंतर जुलै २०२१ मध्ये स्वित्झर्लंडला पुन्हा सदस्यत्व देण्यात आले.<ref name="ICC-July21">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/2190752 |title=Get to know the ICC's three newest Members |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१८ जुलै २०२१ |archive-date=१८ जुलै २०२१ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718123143/https://www.icc-cricket.com/news/2190752 |url-status=live}}</ref>}} | २०२१ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८८ | {{country|ताजिकिस्तान}} | [[ताजिकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ताजिकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ताजिकिस्तान क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८९ | {{country|टांझानिया}} | [[टांझानिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[टांझानिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[टांझानिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २००१ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ९० | {{country|थायलंड}} | [[थायलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[थायलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट असोसिएशन ऑफ थायलंड]] | १९९५ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९१ | {{country|पूर्व तिमोर}} | [[पूर्व तिमोर क्रिकेट संघ|पुरुष]] • महिला • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | पूर्व तिमोर क्रिकेट महासंघ | लागू नाही | २०२५ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ९२ | {{country|तुर्की}} | [[तुर्की राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[तुर्की राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट तुर्की]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ९३ | {{country|टर्क्स आणि कैकास द्वीपसमूह}} | [[टर्क आणि कैकोस द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[तुर्क आणि कैकोस क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ९४ | {{country|युगांडा}} | [[युगांडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[युगांडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[युगांडा राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[युगांडा क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९९८ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ९५ | {{country|संयुक्त अरब अमिराती}} | [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[अमिराती क्रिकेट बोर्ड]] | १९८९ | १९९० | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९६ | {{country|अमेरिका}} | [[युनायटेड स्टेट्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[अमेरिका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[यूएसए क्रिकेट]] | लागू नाही | १९६५{{efn|अमेरिकेला १९६५ मध्ये [[युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका क्रिकेट असोसिएशन]]च्या प्रशासनाखाली सहयोगी सदस्यत्व देण्यात आले होते. त्या संस्थेला सप्टेंबर २०१७ मध्ये आयसीसीमधून वगळण्यात आले. यूएसए क्रिकेटला जानेवारी २०१९ मध्ये सदस्यत्व देण्यात आले.}}<br />२०१९ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ९७ | {{country|उझबेकिस्तान}} | [[उझबेकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[उझबेकिस्तान क्रिकेट महासंघ]] | लागू नाही | २०२२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९८ | {{country|व्हानुआतू}} | [[व्हानुआतू राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[व्हानुआतू राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[वानुआटू क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९५ | २००९ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ९९ | {{country|झांबिया}} | [[झांबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[झांबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[झांबिया क्रिकेट युनियन]] | लागू नाही | २०२५ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |} {{cob}} ==स्थान== [[Image:ICC Dubai 1.jpg|thumb|200px|right|[[दुबई]] मधील आयसीसी कार्यालय]] त्याच्या निर्मितीपासून, आयसीसीचे [[लॉर्ड्स क्रिकेट ग्राउंड]] हे त्याचे घर होते आणि १९९३ मध्ये त्याचे कार्यालय मैदानाच्या नर्सरीच्या शेवटी असलेल्या "क्लॉक टॉवर" इमारतीत हलवले. एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटच्या विश्वचषकाच्या हक्कांचे व्यावसायिक शोषण करून स्वतंत्रपणे चालवल्या जाणाऱ्या आयसीसीला सुरुवातीला निधी दिला गेला. सर्व सदस्य देशांचे युनायटेड किंगडमसोबत दुहेरी-कर करार नसल्यामुळे, आयसीसी डेव्हलपमेंट (इंटरनॅशनल) प्रा.लि, यूके बाहेर आयडीआय म्हणून ओळखले जाते. हे जानेवारी १९९४ मध्ये स्थापित केले गेले आणि मोनॅको येथे आधारित होते. बाकी नव्वदच्या दशकात आयडीआयचा कारभार हा माफक कारभार होता. परंतु २००१ ते २००८ पर्यंतच्या सर्व आयसीसी इव्हेंट्सच्या अधिकारांच्या बंडलच्या वाटाघाटीमुळे, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट आणि आयसीसी सदस्य देशांना उपलब्ध महसूल मोठ्या प्रमाणात वाढला. यामुळे मोनॅकोमध्ये आयडीआयद्वारे नियुक्त व्यावसायिक कर्मचाऱ्यांच्या संख्येत वाढ झाली. लॉर्ड्सवर राहिलेल्या कौन्सिलच्या क्रिकेट प्रशासकांना मोनॅकोमधील त्यांच्या व्यावसायिक सहकाऱ्यांपासून वेगळे करण्यात आले याचाही तोटा झाला. परिषदेने त्यांच्या व्यावसायिक उत्पन्नाचे करापासून संरक्षण करताना त्यांचे सर्व कर्मचारी एकाच कार्यालयात एकत्र आणण्याचे मार्ग शोधण्याचा निर्णय घेतला. लॉर्ड्स येथे राहण्याच्या पर्यायाची चौकशी करण्यात आली आणि स्पोर्ट इंग्लंडच्या माध्यमातून ब्रिटिश सरकारला विनंती करण्यात आली की, आयसीसीला त्यांचे सर्व कर्मचारी (व्यावसायिक बाबींवर काम करणाऱ्यांसह) लंडनमध्ये ठेवण्याची परवानगी द्यावी - परंतु त्याच्या व्यावसायिक उत्पन्नावर कॉर्पोरेशन कर यूकेला पैसे देण्यापासून विशेष सूट देण्यात यावी. ब्रिटिश सरकार एक उदाहरण तयार करण्यास तयार नव्हते आणि ही विनंती मान्य करणार नाही. परिणामी, आयसीसीने इतर ठिकाणांची तपासणी केली आणि अखेरीस [[संयुक्त अरब अमिराती]]मधील [[दुबई]] शहरात स्थायिक झाले. ब्रिटिश व्हर्जिन आयलंडमध्येही आयसीसी नोंदणीकृत आहे. ऑगस्ट २००५ मध्ये, आयसीसीने त्यांची कार्यालये दुबईला हलवली आणि त्यानंतर लॉर्ड्स आणि मोनॅको येथील कार्यालये बंद केली. आयसीसीच्या कार्यकारी मंडळाने बाजूने ११-१ मत दिल्यानंतर दुबईला हलविण्यात आले.<ref>{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/cricket/4326601.stm | work=BBC News | title=Cricket chiefs move base to Dubai | date=7 March 2005}}</ref> आयसीसीच्या दुबईला जाण्याचा मुख्य चालक त्याच्या मुख्य कर्मचाऱ्यांना एकाच कर-कार्यक्षम ठिकाणी एकत्र आणण्याची इच्छा होती, तर दुय्यम कारण म्हणजे आयसीसीच्या जवळ कार्यालये हलवण्याची इच्छा. लॉर्ड्स हे तार्किक ठिकाण होते जेव्हा आयसीसीचे व्यवस्थापन मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब (एमसीसी) द्वारे केले जात होते (१९९३ पर्यंत अशी परिस्थिती होती). परंतु जागतिक क्रिकेटमध्ये भारत आणि पाकिस्तानच्या वाढत्या सामर्थ्याने ब्रिटिश खाजगी सदस्यांच्या क्लबने (एमसीसी) आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटवर सतत नियंत्रण ठेवणे अनाक्रोनिक आणि टिकाऊ बनवले आहे. १९९३ मध्ये झालेल्या बदलांचा आणि सुधारणांचा थेट परिणाम म्हणजे लॉर्ड्सपासून अधिक तटस्थ ठिकाणी जाणे.<ref>{{cite web|url=http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/GD23Df05.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20050422140355/http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/GD23Df05.html|url-status=unfit|archive-date=22 April 2005|title= Cricket's home moves closer to the money|work=[[एशिया टाइम्स ऑनलाइन]]| date=23 April 2005|access-date=18 August 2017}}</ref> ==उत्पन्नाची निर्मिती== आयसीसी आयोजीत केलेल्या स्पर्धांमधून उत्पन्न मिळवते, प्रामुख्याने [[क्रिकेट विश्वचषक]], आणि त्या उत्पन्नातील बहुतांश भाग ते सदस्यांना वितरीत करते. २००७ आणि २०१५ दरम्यान वर्ल्ड कपचे प्रायोजकत्व आणि दूरचित्रवाणी अधिकार यूएस$१.६ अब्जाहून अधिक कमावले, जे आतापर्यंत आयसीसीचे मुख्य उत्पन्नाचे स्रोत होते.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/current/story/271994.html |title=ICC rights go to ESPN-Star|publisher=[[ईएसपीएन]] | work=[[क्रिकइन्फो]]|date= 9 December 2006|access-date=8 May 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/276853.html |title=ICC set to cash in on sponsorship rights |publisher=[[ईएसपीएन]] | work=[[क्रिकइन्फो]] |date= 18 January 2007|access-date=8 May 2011}}</ref> ३१ डिसेंबर २००७ पर्यंतच्या नऊ महिन्यांच्या लेखा कालावधीत आयसीसीचे परिचालन उत्पन्न $१२.६६ दशलक्ष होते, मुख्यत्वे सदस्य सदस्यता आणि प्रायोजकत्वातून. याउलट, इव्हेंटचे उत्पन्न यूएस$२८५.८७ दशलक्ष होते, ज्यात २००७ विश्वचषकातील $२३९ दशलक्ष समाविष्ट होते. या कालावधीत $६.६९५ दशलक्ष गुंतवणुकीचे उत्पन्न देखील होते. २०२२ मध्ये आयसीसीने निव्वळ उत्पन्न म्हणून यूएस$२०८,३७५,००० उत्पन्न केले.<ref>[https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2023/05/10/87728b20-b1ea-469d-871b-f42d5bfee10f/ICC-Consolidated-Financial-Statements-2022.pdf THE INTERNATIONAL CRICKET COUNCIL LIMITED AND ITS SUBSIDIARIES, CONSOLIDATED FINANCIAL STATEMENTS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230517210125/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2023/05/10/87728b20-b1ea-469d-871b-f42d5bfee10f/ICC-Consolidated-Financial-Statements-2022.pdf |date=2023-05-17 }} 31 December 2022</ref> आयसीसीकडे द्विपक्षीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामन्यांमधून ([[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]], [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] आणि [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]]) कोणतेही उत्पन्न नाही, जे बहुतेक आंतरराष्ट्रीय खेळाचे वेळापत्रक बनवतात, कारण ते त्याच्या सदस्यांच्या मालकीचे आणि चालवतात. विश्वचषकातील कमाई वाढवण्यासाठी त्याने इतर नवीन कार्यक्रम तयार करण्याचा प्रयत्न केला आहे. यामध्ये २००५ मध्ये ऑस्ट्रेलियामध्ये खेळलेल्या [[आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] आणि [[आयसीसी सुपर सीरिज]]चा समावेश आहे. मात्र, या स्पर्धांना आयसीसीच्या अपेक्षेप्रमाणे यश मिळालेले नाही. सुपर सिरीजला मोठ्या प्रमाणावर अपयश म्हणून पाहिले गेले आणि त्याची पुनरावृत्ती होण्याची अपेक्षा नाही आणि भारताने २००६ मध्ये चॅम्पियन्स ट्रॉफी रद्द करण्याची मागणी केली.<ref>{{cite news| url=http://www.theage.com.au/news/cricket/biggest-player-in-the-game-flexes-muscle/2006/01/06/1136387626870.html | location=Melbourne | work=[[The Age]] | title=Biggest player in the game flexes muscle | date=7 January 2006}}</ref> चॅम्पियन्स ट्रॉफी २००४ इव्हेंटचा उल्लेख विस्डेन २००५ मध्ये संपादकाने "टूर्नामेंटचा टर्की" आणि "फियास्को" म्हणून केला होता; २००६ च्या कार्यक्रमाला नवीन स्वरूपामुळे मोठे यश म्हणून पाहिले जात असले तरी.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/267074.html |title=ICC President thanks India for "outstanding" ICC Champions Trophy | author=Murgatroyd, Brian / ICC|publisher=ESPN | work=Cricinfo |date= 6 November 2006|access-date=18 August 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/267074.html |title=When the cricket did all the talking |publisher=ESPN | work=Cricinfo |date= 7 November 2006|access-date=18 August 2017}}</ref> [[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२००७ मध्ये]] पहिल्यांदा खेळला गेलेला [[आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०]] यशस्वी ठरला. आयसीसीची सध्याची योजना दरवर्षी आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा आयोजित करणे आहे, ज्यामध्ये सम संख्येच्या वर्षांत खेळला जाणारा ट्वेंटी-२० विश्वचषक, [[उन्हाळी ऑलिम्पिक खेळ|ऑलिम्पिक खेळांच्या]] आदल्या वर्षी होणारा विश्वचषक आणि सायकलच्या उर्वरित वर्षात आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी आयोजित केली जाईल. हे चक्र [[२०१० आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२०१०]] मध्ये सुरू झाले, [[२००९ आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२००९]] स्पर्धेच्या एका वर्षानंतर. ==स्पर्धा आणि विजेते== {{हेसुद्धा पाहा|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} ===आयसीसी स्पर्धा=== [[File:ICC Cricket World Cup Trophy.jpg|thumb|[[क्रिकेट विश्वचषक]] ट्रॉफी]] {|class="wikitable" style="text-align:left;" style="font-size: 90%" !स्पर्धा !स्वरूप !{{tooltip|स्पर्धा|आयोजित झालेल्या आवृत्त्यांची संख्या}} !सद्य विजेता !सर्वाधिक विजेतेपदे !पहिली !शेवटची !पुढील |- ! colspan=8|पुरुष |- |[[क्रिकेट विश्वचषक]]<ref name="WC">{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/list-of-all-the-odi-world-cup-winners-till-date-1746182528-1|title=World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२ मार्च २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260302042038/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/list-of-all-the-odi-world-cup-winners-till-date-1746182528-1|url-status=live}}</ref> |[[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]] |१३ |{{Cr|AUS}} |{{Cr|AUS}} (६) |[[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]] |[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] |[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]] |- |[[आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|चॅम्पियन्स चषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-series-results/icc-champions-trophy-icc-knockout-44|title=Series results For ICC Champions Trophy (ICC Knock Out)|work=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१ जून २०२५|archive-date=२८ फेब्रुवारी २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250228133226/https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-series-results/icc-champions-trophy-icc-knockout-44|url-status=live}}</ref> |[[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]] |८{{efn|name=CT|१९९८ आणि २००० मधील पहिल्या दोन आवृत्त्यांमध्ये ही स्पर्धा आयसीसी नॉकआउट ट्रॉफी म्हणून ओळखली जात होती.}} |{{Cr|IND}} |{{Cr|IND}} (३) |[[१९९८ विल्स आंतरराष्ट्रीय चषक|१९९८]] |[[२०२५ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२०२५]] |[[२०२९ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२०२९]] |- |[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|टी२० विश्वचषक]]<ref name="WC"/> |[[आंतरराष्ट्रीय टी२०|टी२०आ]] |१०{{efn|name=T20WC|२००७ ते २०१६ या कालावधीत ही स्पर्धा आयसीसी वर्ल्ड टी२० म्हणून ओळखली जात होती आणि २०१८ मध्ये तिचे नाव पुरुष टी२० विश्वचषक असे करण्यात आले.}} |{{Cr|IND}} |{{Cr|IND}} (३) |[[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००७]] |[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]] |[[२०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२८]] |- |[[आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/world-test-championship-winners-list-1741691620-1|title=World Test Championship Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=१७ फेब्रुवारी २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260217163735/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/world-test-championship-winners-list-1741691620-1|url-status=live}}</ref> |[[कसोटी क्रिकेट|कसोटी]] |३ |{{Cr|RSA}} |{{Cr|AUS}} (१), {{Cr|NZL}} (१), {{Cr|RSA}} (१) |[[२०१९-२०२१ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२१]] |[[२०२३-२०२५ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२५]] |[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२७]] |- ! colspan=8|महिला |- |[[महिला क्रिकेट विश्वचषक|क्रिकेट विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-odi-world-cup-winners-list-1973-to-2025-1820002973-1|title=Women's ODI World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=८ मार्च २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308192019/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-odi-world-cup-winners-list-1973-to-2025-1820002973-1|url-status=live}}</ref> |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|मएदिआ]] |१३ |{{Crw|IND}} |{{Crw|AUS}} (७) |[[१९७३ महिला क्रिकेट विश्वचषक|१९७३]] |[[२०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषक|२०२५]] |[[२०२९ महिला क्रिकेट विश्वचषक|२०२९]] |- |[[आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|टी२० विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-t20-world-cup-winners-list-1729340572-1|title=Women's T20I World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२ मार्च २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260302232404/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-t20-world-cup-winners-list-1729340572-1|url-status=live}}</ref> |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |१०{{efn|name=WT20WC|२००९ ते २०१८ या कालावधीत ही स्पर्धा आयसीसी महिला वर्ल्ड टी२० म्हणून ओळखली जात होती आणि २०२० मध्ये तिचे नाव महिला टी२० विश्वचषक असे करण्यात आले.}} |{{Crw|AUS}} |{{Crw|AUS}} (७) |[[२००९ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२००९]] |[[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६]] |[[आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२८]] |- |[[आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक|चॅम्पियन्स चषक]]<ref>{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/icc-womens-champions-trophy-sri-lanka-ftp-2627995-2024-11-04|title=ICC introduces Women's Champions Trophy, Sri Lanka to host first edition in 2027|date=४ नोव्हेंबर २०२४|access-date=१ जून २०२५|work=[[India Today]]|archive-date=२५ जुलै २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250725045700/https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/icc-womens-champions-trophy-sri-lanka-ftp-2627995-2024-11-04|url-status=live}}</ref> |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |{{n/a}} |{{n/a}} |{{n/a}} |{{n/a}} |{{n/a}} |[[२०२७ आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक|२०२७]] |- ! colspan=8|१९ वर्षांखालील |- |[[१९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक|१९ वर्षांखालील पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/under-19-world-cup-winners-list-1820006147-1|title=U19 Men's World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२८ फेब्रुवारी २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260228183718/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/under-19-world-cup-winners-list-1820006147-1|url-status=live}}</ref> |[[मर्यादित षटकांचे क्रिकेट|युवा एकदिवसीय]] |१६ |{{Cr19|IND}} |{{Cr19|IND}} (६) |[[१९८८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक|१९८८]] |[[२०२६ १९-वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]] |[[२०२८ १९ वर्षांखालील पुरुष क्रिकेट विश्वचषक|२०२८]] |- |[[१९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://sports.ndtv.com/webstories/sports/u19-womens-t20-world-cup-winners-full-list-32199|title=U19 Women's T20 World Cup Winners|work=[[NDTV]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२३ मे २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250523151014/https://sports.ndtv.com/webstories/sports/u19-womens-t20-world-cup-winners-full-list-32199|url-status=live}}</ref> |[[मर्यादित षटकांचे क्रिकेट|युवा टी२०आ]] |२ |{{Crw19|IND}} |{{Crw19|IND}} (२) |[[२०२३ आयसीसी १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक|२०२३]] |[[२०२५ आयसीसी १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक|२०२५]] |[[२०२७ आयसीसी १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक|२०२७]] |} ===पात्रता स्पर्धा=== आयसीसी विविध आंतरराष्ट्रीय प्रमुख स्पर्धांसाठी पात्रता स्पर्धांचे आयोजन करते. {|class="wikitable" style="text-align:left;" style="font-size: 90%" |+ !स्वरूप !एकदिवसीय !टी२०आ |- |पुरुष |[[आयसीसी विश्वचषक पात्रता सामने]] |[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा]] |- | rowspan="2" |महिला |[[महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] | rowspan="2" |[[महिला टी२० विश्वचषक पात्रता]] |- |[[आयसीसी महिला चॅम्पियनशिप]] |} [[पदोन्नती आणि पदावनती]] असलेली दोन-स्तरीय लीग प्रणाली अस्तित्वात आहे, ज्यामध्ये सर्वोत्तम कामगिरी करणारे संघ [[आयसीसी विश्वचषक पात्रता सामने|क्रिकेट विश्वचषक पात्रता स्पर्धेसाठी]] पात्र ठरतात.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/new-qualification-pathway-for-14-team-2027-mens-odi-world-cup-approved-1289712|title=Qualification pathway for 14-team 2027 men's ODI World Cup approved|date=२० ऑक्टोबर २०१८|access-date=१ जून २०२५|work=[[क्रिकइन्फो]]|archive-date=१५ ऑगस्ट २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815181527/https://www.espncricinfo.com/story/new-qualification-pathway-for-14-team-2027-mens-odi-world-cup-approved-1289712|url-status=live}}</ref> यापूर्वी ही तीन-स्तरीय प्रणाली होती आणि [[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग]] हा तिचा सर्वोच्च स्तर होता. २०२७ विश्वचषकाच्या पात्रता प्रक्रियेसाठी ही सुपर लीग रद्द करण्यात आली.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/new-qualification-pathway-for-icc-mens-cricket-world-cup-approved|title=New qualification pathway for ICC Men's Cricket World Cup approved|date=२० ऑक्टोबर २०१८|access-date=१ जून २०२५|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]}}</ref> {|class="wikitable" style="text-align:left;" style="font-size: 90%" !स्तर !लीग !संघ !सद्य आवृत्ती |- |१ |[[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] |८ |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २|२०२४-२०२६]] |- |२ |[[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग]] |१२ |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग|२०२४-२०२६]] |} == नियम आणि नियमन == आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळण्याच्या परिस्थिती, गोलंदाजी पुनरावलोकने आणि इतर आयसीसी नियमांचे निरीक्षण करते. आयसीसी कडे क्रिकेटच्या कायद्यांचा कॉपीराइट नाही: फक्त [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब|एमसीसी]] [[क्रिकेटचे कायदे|कायदे]] बदलू शकतात, जरी हे सहसा खेळाच्या जागतिक प्रशासकीय मंडळाशी सल्लामसलत करून केले जाते.{{Citation needed|date=September 2021}} आयसीसी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटसाठी खेळण्याच्या परिस्थितीचा एक संच राखते ज्यात कायद्यांमध्ये किरकोळ सुधारणा केल्या जातात. त्यांच्याकडे एक "आचारसंहिता" देखील आहे ज्याचे आंतरराष्ट्रीय सामन्यांमधील संघ आणि खेळाडूंनी पालन करणे आवश्यक आहे. या संहितेचे उल्लंघन झाल्यास आयसीसी प्रतिबंध लागू करू शकते, सामान्यतः दंड. २००८ मध्ये आयसीसीने खेळाडूंवर १९ दंड ठोठावले होते. आयसीसी ने खेळण्याच्या स्थितीतील बदलांची घोषणा केली.<ref>{{Cite web |title=ICC announces changes to Playing Conditions |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/3345813 |access-date=2023-07-04 |website=www.icc-cricket.com |language=en}}</ref> ==पंच आणि सामनाधिकारी== आयसीसी आंतरराष्ट्रीय [[पंच (क्रिकेट)|पंच]] आणि सामनाधिकारी नियुक्त करते जे सर्व मंजूर कसोटी सामने, एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय आणि ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय सामन्यात काम करतात. आयसीसी पंचांचे तीन पॅनेल चालवते: [[आयसीसी पंचांचे एलिट पॅनेल|एलिट पॅनेल]], [[पंच आणि सामनाधिकारी आंतरराष्ट्रीय पॅनेल|आंतरराष्ट्रीय पॅनेल]], [[आयसीसी असोसिएट्स आणि एफिलिएट्स अंपायर पॅनल|सहयोगी आणि संलग्न पॅनेल]]. मार्च २०१२ पर्यंत, एलिट पॅनेलमध्ये बारा पंचांचा समावेश होता. सिद्धांतानुसार, एलिट पॅनेलचे दोन पंच प्रत्येक कसोटी सामन्यात अंपायर करतात, तर एक एलिट पॅनेल अंपायर आंतरराष्ट्रीय पॅनेलच्या एका पंचासह एकदिवसीय सामन्यांमध्ये उभा असतो. सरावात, आंतरराष्ट्रीय पॅनेलचे सदस्य अधूनमधून कसोटी सामन्यांमध्ये उभे राहतात, कारण ते कसोटी स्तरावर सामना करू शकतात की नाही आणि त्यांना एलिट पॅनेलमध्ये स्थान मिळावे की नाही हे पाहण्याची ही एक उत्तम चांगली संधी मानली जाते. एलिट पॅनेलचे सदस्य हे आयसीसीचे पूर्ण-वेळ कर्मचारी आहेत, जरी ते अजूनही, अगदी अधूनमधून, त्यांच्या राहत्या देशात [[प्रथम श्रेणी क्रिकेट]] पंच करतात. एलिट अंपायर्ससाठी सरासरी वार्षिक कामकाजाचे वेळापत्रक ८-१० कसोटी सामने आणि १०-१५ एकदिवसीय, संभाव्य ऑन-फिल्ड वर्कलोड प्रति वर्ष ७५ दिवस, तसेच प्रवास आणि तयारीचा वेळ आहे.<ref>{{cite web|title=Match officials|url=http://www.icc-cricket.com/about/42/match-officials|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131003001326/http://www.icc-cricket.com/about/42/match-officials|archive-date=3 October 2013}}</ref> आंतरराष्ट्रीय पॅनेल हे दहा कसोटी खेळणाऱ्या क्रिकेट बोर्डांपैकी प्रत्येकी नामनिर्देशित अधिकाऱ्यांचे बनलेले आहे. पॅनेलचे सदस्य त्यांच्या मायदेशातील एकदिवसीय सामन्यांमध्ये काम करतात आणि एलिट पॅनेलला क्रिकेट कॅलेंडरमधील सर्वोच्च वेळेत मदत करतात जेव्हा त्यांना परदेशी वनडे आणि कसोटी सामन्यांसाठी नियुक्त केले जाऊ शकते. आंतरराष्ट्रीय पॅनेलचे सदस्य परदेशातील अंपायरिंग असाइनमेंट जसे की आयसीसी अंडर १९ क्रिकेट विश्वचषक त्यांच्या परदेशातील परिस्थितीबद्दलचे ज्ञान आणि समज सुधारण्यासाठी आणि त्यांना एलिट पॅनेलमध्ये संभाव्य पदोन्नतीसाठी तयार करण्यात मदत करण्यासाठी देखील करतात. यातील काही पंच क्रिकेट विश्वचषकातही काम करतात. प्रत्येक कसोटी क्रिकेट बोर्ड एका "थर्ड अंपायर" ची नियुक्ती करते ज्याला काही ठराविक ऑन-फिल्ड निर्णयांचे त्वरित दूरचित्रवाणी रिप्लेद्वारे पुनरावलोकन करण्यासाठी बोलावले जाऊ शकते. सर्व तिसरे पंच हे त्यांच्या स्वतःच्या देशात प्रथम श्रेणीचे पंच आहेत, आणि या भूमिकेला आंतरराष्ट्रीय पॅनेल आणि नंतर एलिट पॅनेलमध्ये एक पाऊल म्हणून पाहिले जाते.<ref>{{cite web|title=Emirates International Panel of ICC Umpires|url=http://www.icc-cricket.com/about/88/match-officials/emirates-international-panel-of-icc-umpires|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304044124/http://www.icc-cricket.com/about/88/match-officials/emirates-international-panel-of-icc-umpires|archive-date=4 March 2016}}</ref> जून २००६ मध्ये आयसीसी सहयोगी आणि संलग्न आंतरराष्ट्रीय पंच पॅनेलची स्थापना करण्यात आली. २००५ मध्ये तयार करण्यात आलेल्या आयसीसी असोसिएट आणि एफिलिएट इंटरनॅशनल अंपायर्स पॅनेलला मागे टाकले आणि पाच आयसीसी डेव्हलपमेंट प्रोग्राम प्रादेशिक पंच पॅनेलमधून प्रत्येक निवडीसह, नॉन-टेस्ट न खेळणाऱ्या सदस्यांमधील पंचांसाठी शिखर म्हणून काम करते. असोसिएट आणि एफिलिएट इंटरनॅशनल अंपायर पॅनलचे सदस्य आयसीसी असोसिएट सदस्य, आयसीसी इंटरकॉन्टिनेंटल कप सामने आणि इतर सहयोगी आणि संलग्न स्पर्धांचा समावेश असलेल्या एकदिवसीय सामन्यांसाठी नियुक्तीसाठी पात्र आहेत. आयसीसी अंडर-१९ क्रिकेट विश्वचषकासह इतर आयसीसी स्पर्धांसाठीही उच्च कामगिरी करणाऱ्या पंचांचा विचार केला जाऊ शकतो आणि त्यांना आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी आणि आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेत सहभागी होण्यासाठी आमंत्रित केले जाऊ शकते.<ref>{{cite web|title=ICC Associate and Affiliate International Umpires Panel|url=http://www.icc-cricket.com/about/89/match-officials/icc-associate-and-affiliate-international-umpires-panel|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160602070629/http://www.icc-cricket.com/about/89/match-officials/icc-associate-and-affiliate-international-umpires-panel|archive-date=2 June 2016}}</ref> एक [[आयसीसी मॅच रेफरींचे एलिट पॅनेल]] देखील आहे जे सर्व कसोटी आणि एकदिवसीय सामन्यांमध्ये आयसीसीचे स्वतंत्र प्रतिनिधी म्हणून काम करतात. जानेवारी २००९ पर्यंत, त्याचे ६ सदस्य होते, ते सर्व अत्यंत अनुभवी माजी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू होते. पंचांना खेळाडू किंवा अधिकाऱ्यांची तक्रार करण्याचा अधिकार नसतो (जे पंचांना करावे लागते), परंतु ते आयसीसीच्या आचारसंहितेनुसार सुनावणी घेण्यास आणि सामन्यांमध्ये आवश्यकतेनुसार दंड आकारण्यासाठी, अधिकृत फटकारण्यापर्यंत जबाबदार असतात. निर्णयांवर अपील केले जाऊ शकते, परंतु बहुतेक प्रकरणांमध्ये मूळ निर्णय कायम ठेवला जातो. बीसीसीआयच्या विरोधामुळे पंचांच्या निर्णय पुनरावलोकन प्रणालीच्या सार्वत्रिक वापरावर - जून २०१२ पर्यंत - क्रिकेट खेळणाऱ्या राष्ट्रांमध्ये एकमत साधण्यात परिषद अपयशी ठरली. खेळणाऱ्या देशांच्या परस्पर कराराच्या अधीन राहून ते लागू केले जाईल.<ref>{{cite news| url= http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-27/top-stories/32440276_1_drs-ball-tracking-icc-executive-board| archive-url= https://archive.today/20130126142440/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-27/top-stories/32440276_1_drs-ball-tracking-icc-executive-board| url-status= dead| archive-date= 26 January 2013| title= No decision yet on universal application of DRS|work=[[टाइम्स ऑफ इंडिया]] |date=27 June 2012}}</ref> जुलै २०१२ मध्ये, आयसीसीने डीआरएस तंत्रज्ञानाच्या वापराबाबतची शंका दूर करण्यासाठी बीसीसीआयला संगणक दृष्टी आणि तंत्रज्ञानातील तज्ञ एड रोस्टेन यांनी केलेले बॉल ट्रॅकिंग संशोधन दाखवण्यासाठी एक शिष्टमंडळ पाठवण्याचा निर्णय घेतला.<ref>{{cite news| url= http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-10/top-stories/32617106_1_expert-in-computer-vision-icc-management-decision-review-system| archive-url= https://archive.today/20130126182508/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-10/top-stories/32617106_1_expert-in-computer-vision-icc-management-decision-review-system| url-status= dead| archive-date= 26 January 2013| title= Research on DRS to be shown to BCCI| date= 10 July 2012 |work=[[टाइम्स ऑफ इंडिया]]}}</ref><ref>{{cite web|title=Ireland and Afghanistan ICC newest full members amid wide-ranging governance reform|url=https://www.icc-cricket.com/news/422449|website=icc-cricket.com|publisher=ICC|access-date=22 June 2017}}</ref> ==प्रादेशिक संस्था== या प्रादेशिक संस्था क्रिकेट खेळाचे आयोजन, प्रचार आणि विकास करण्याचे उद्दिष्ट ठेवतात: * [[आशियाई क्रिकेट परिषद]] * [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] * [[आयसीसी युरोप]] * [[आयसीसी अमेरिका]] * [[आयसीसी पूर्व आशिया-पॅसिफिक]] आयसीसी प्रादेशिक संस्था जे आशिया आणि आफ्रिकेच्या प्रादेशिक संस्थांमध्ये समाविष्ट नसलेल्या प्रदेशांची काळजी घेतात: * [[आयसीसी आशिया]] * [[आयसीसी आफ्रिका]] युरोपसाठी प्रादेशिक संस्था अस्थापित झाली ज्यानंतर आयसीसीने कामकाज हाती घेतले: * [[युरोपियन क्रिकेट परिषद]] आफ्रिकन क्रिकेट असोसिएशनच्या निर्मितीनंतर आणखी दोन प्रादेशिक संस्थांची स्थापना करण्यात आली: * [[पूर्व आणि मध्य आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] * [[पश्चिम आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] ==क्रमवारी आणि पुरस्कार== {{Main|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} === क्रमवारी === आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळाच्या तिन्ही फॉरमॅटसाठी संघ क्रमवारी प्रकाशित करते आणि वेळोवेळी तेच अपडेट करते. '''पुरुष''' * [[आयसीसी पुरुषांची कसोटी संघ क्रमवारी]] * [[आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी]] * [[आयसीसी पुरुषांची टी२०आ संघ क्रमवारी]] '''महिला''' * [[आयसीसी महिला एकदिवसीय आणि टी२०आ संघ क्रमवारी]] आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळाडूंची क्रमवारी ही आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटपटूंच्या अलीकडील कामगिरीवर आधारित रँकिंगची व्यापकपणे अनुसरण केलेली प्रणाली आहे. '''पुरुष''' * [[आयसीसी पुरुष खेळाडूंची क्रमवारी]] '''महिला''' * [[आयसीसी महिला खेळाडूंची क्रमवारी]] === पुरस्कार === {{Main|आयसीसी पुरस्कार}} आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने मागील १२ महिन्यांतील सर्वोत्तम आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडूंना ओळखण्यासाठी आणि त्यांचा सन्मान करण्यासाठी '''आयसीसी पुरस्कारां'''ची स्थापना केली आहे. उद्घाटन आयसीसी पुरस्कार सोहळा ७ सप्टेंबर २००४ रोजी लंडनमध्ये आयोजित करण्यात आला होता.<ref>{{Cite web|date=2004-06-29|title=World's best players and teams to be honoured at cricket's 'Oscars'|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/23129979/world-best-players-teams-honoured-cricket-oscars|access-date=2021-06-03|website=ESPN.com|language=en}}</ref> २०२० मध्ये, आयसीसीने मागील १० वर्षांतील सर्वोत्कृष्ट कामगिरी आणि कामगिरीचा सन्मान करण्यासाठी '''[[दशकातील आयसीसी पुरस्कार]]''' या एका खास कार्यक्रमाची घोषणा केली.<ref>{{Cite web|title=ICC Awards of the Decade announced|url=https://www.icc-cricket.com/news/1908769|access-date=2021-06-03|website=www.icc-cricket.com|language=en}}</ref> ==भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा== आयसीसीला देखील अव्वल क्रिकेटपटूंचा समावेश असलेल्या ड्रग्ज आणि लाचखोरी प्रकरणांचा सामना करावा लागला आहे. कायदेशीर आणि बेकायदेशीर बुकमेकिंग मार्केटशी संबंधित क्रिकेटपटूंच्या भ्रष्टाचाराच्या घोटाळ्यांनंतर, आयसीसीने २००० मध्ये लंडनच्या मेट्रोपॉलिटन पोलिसांचे निवृत्त आयुक्त, लॉर्ड कांडन यांच्या नेतृत्वाखाली भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा युनिट (एसीएसयू) स्थापन केले. दक्षिण आफ्रिकेचा माजी कर्णधार हान्सी क्रोन्ये यांनी ज्या भ्रष्टाचाराची तक्रार नोंदवली आहे त्यामध्ये एक भारतीय सट्टेबाजाकडून कमी कामगिरी केल्याबद्दल किंवा ठराविक सामन्यांचे निकाल पूर्वनिर्धारित असल्याची खात्री करण्यासाठी भरीव रक्कम स्वीकारली होती. त्याचप्रमाणे, माजी भारतीय कर्णधार मोहम्मद अझरुद्दीन आणि अजय जडेजा यांची चौकशी करण्यात आली, मॅच फिक्सिंगमध्ये दोषी आढळले आणि क्रिकेट खेळण्यावर (अनुक्रमे आजीवन आणि पाच वर्षांसाठी) बंदी घालण्यात आली. एसीएसयू क्रिकेटमधील भ्रष्टाचाराच्या कोणत्याही अहवालाचे परीक्षण आणि तपासणी करणे सुरू ठेवते आणि प्रोटोकॉल सादर केले गेले आहेत, जे उदाहरणार्थ ड्रेसिंग रूममध्ये मोबाईल टेलिफोन वापरण्यास मनाई करतात. २००७ क्रिकेट विश्वचषकापूर्वी, आयसीसीचे मुख्य कार्यकारी माल्कम स्पीड यांनी कोणत्याही भ्रष्टाचाराविरुद्ध चेतावणी दिली आणि आयसीसी त्याविरुद्ध सतर्क आणि असहिष्णु असेल असे सांगितले.<ref>{{cite news |url=http://www.jamaica-star.com/thestar/20070213/sports/sports3.html |work=The Jamaica Star |title=Speed warns against corruption during World Cup |date=13 February 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090201121545/http://www.jamaica-star.com/thestar/20070213/sports/sports3.html |archive-date=1 February 2009 }}</ref> २०१० च्या पाकिस्तानच्या इंग्लंड दौऱ्यादरम्यान झालेल्या घोटाळ्यानंतर, ३ पाकिस्तानी खेळाडू, मोहम्मद अमीर, मोहम्मद आसिफ आणि सलमान बट स्पॉट-फिक्सिंगमध्ये दोषी आढळले आणि त्यांच्यावर अनुक्रमे ५ वर्षे, ७ वर्षे आणि १० वर्षांची बंदी घालण्यात आली. ३ नोव्हेंबर २०११ रोजी, बटला ३० महिने, आसिफला एक वर्ष, अमीरला सहा महिने आणि लाच देणारा स्पोर्ट्स एजंट मजीदला दोन वर्षे आठ महिने तुरुंगवासाची शिक्षा सुनावण्यात आली.<ref>{{cite news|title=Pakistan cricketers and agent jailed for betting scam|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-15573463|access-date=3 November 2011|newspaper=BBC News |date=3 November 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/sport/2011/nov/03/pakistan-spot-fixing-jail-terms|title=Pakistan spot-fixing players and agent sentenced to lengthy jail terms|date=3 November 2011|work=The Guardian |location=UK|access-date=3 November 2011}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/cricket/international/pakistan/8863611/Pakistan-spot-fixing-scandal-convictions-of-Salman-Butt-Mohammad-Asif-and-Mohammad-Amir-just-one-step-on-a-long-road.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/cricket/international/pakistan/8863611/Pakistan-spot-fixing-scandal-convictions-of-Salman-Butt-Mohammad-Asif-and-Mohammad-Amir-just-one-step-on-a-long-road.html |archive-date=11 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live|title=Pakistan spot-fixing scandal: convictions of Salman Butt, Mohammad Asif and Mohammad Amir just one step on a long road |date=3 November 2011|work=The Daily Telegraph |location=UK|access-date=3 November 2011|last1=Kelso |first1=Paul }}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/cricket/cricketers-jailed-for-matchfixing-6256508.html|title=Cricketers jailed for match-fixing |date=3 November 2011|work=The Independent |location=UK|access-date=3 November 2011}}</ref> २०१९ मध्ये, अल जझीराने केलेल्या तपासणीत श्रीलंका, भारत, इंग्लंड, ऑस्ट्रेलिया आणि इतर क्रिकेट खेळणाऱ्या राष्ट्रांमध्ये मॅच फिक्सिंग झाल्याचे उघड झाले.<ref>{{Cite web|title=Cricket match-fixers suspended amid calls for police probe|url=https://www.ajiunit.com/article/match-fixer-suspended/|access-date=2021-09-06|website=अल जझीरा Investigative Unit|language=en-US}}</ref> या अहवालाच्या अनुषंगाने आयसीसीने चौकशी सुरू केली. ==ग्लोबल क्रिकेट अकादमी== {{main|आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]] (जीसीए) [[संयुक्त अरब अमिराती]]मधील [[दुबई स्पोर्ट्स सिटी]] येथे आहे. जीसीएच्या सुविधांमध्ये प्रत्येकी १० टर्फ पिचसह दोन ओव्हल, आउटडोअर टर्फ आणि सिंथेटिक सराव सुविधा, हॉक आय तंत्रज्ञानासह इनडोअर सराव सुविधा आणि क्रिकेट-विशिष्ट व्यायामशाळा यांचा समावेश आहे. रॉड मार्श यांची अकादमीचे कोचिंग संचालक म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे. उद्घाटन, मूलतः २००८ साठी नियोजित, २०१० मध्ये झाले. ==आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड प्रोग्राम== {{main|आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड प्रोग्राम}} आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड नावाचा एक साप्ताहिक कार्यक्रम दूरचित्रवाणीवर प्रसारित करते. स्पोर्ट्सब्रँडने त्याची निर्मिती केली आहे. हा एक साप्ताहिक ३० मिनिटांचा कार्यक्रम आहे जो क्रिकेटच्या ताज्या बातम्या, सर्व कसोटी आणि एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामन्यांसह अलीकडील क्रिकेट क्रिया, तसेच मैदानाबाहेरील वैशिष्ट्ये आणि मुलाखती प्रदान करतो. ==टीका== २०१५ मध्ये, सॅम कॉलिन्स आणि जॅरोड किम्बर यांनी आयसीसीच्या अंतर्गत संस्थेवर डेथ ऑफ ए जेंटलमन हा डॉक्युमेंटरी बनवला, त्यात म्हणले होते की श्रीमंत सदस्य देश (विशेषतः भारत, इंग्लंड आणि ऑस्ट्रेलिया) आयसीसीला "गुंडगिरी" करत आहेत आणि संस्थेला व इतर सदस्यांना हानी पोहोचवत आहेत.<ref>{{cite news|last=Miller |first=Andrew |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/story/975353.html|title=Cricket documentary ''Death of a Gentleman'' scoops prestigious Sports Journalists Association award|date=22 February 2016|work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|access-date=21 September 2020}}</ref> ==हे सुद्धा पहा== {{Portal|क्रिकेट}} * [[क्रिकेट अधिकाऱ्यांची संघटना]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी]] * [[फेडरेशन ऑफ इंटरनॅशनल क्रिकेटर्स असोसिएशन]] * [[क्रिकेटची आंतरराष्ट्रीय रचना]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या अध्यक्षांची यादी]] <small>(२०१४ पासून पद विसर्जित)</small> ==संदर्भ== {{notelist}} {{reflist}} ==बाह्य दुवे== *[https://kaplonathletic.com/content/19/introducing-crictos-your-gateway-iconic-cricket-moments-icc फॅनक्रेझसह आयसीसी क्रिक्टोस लाँच] * {{Official website|https://www.icc-cricket.com/}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघ}} {{प्राधिकरण नियंत्रण}} {{पोर्टल बार|क्रिकेट|खेळ}} [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद| ]] [[वर्ग:क्रिकेट प्रशासन|*]] [[वर्ग:दुबई स्थित संस्था]] [[वर्ग:१९०९ मध्ये स्थापन झालेल्या क्रीडा संस्था]] [[वर्ग:आयओसी मान्यताप्राप्त आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघांची संघटना]] 929j54uzrnreeozmj0i55csy1udu7it 2709260 2709259 2026-09-11T13:51:27Z Ganesh591 62733 /* पूर्ण सदस्य */ 2709260 wikitext text/x-wiki {{Infobox organisation | image = ICC logo (2026).svg | caption = | abbreviation = आयसीसी | former_name = {{ubl| | इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स | (१९०९-१९६५) | आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स | (१९६५-१९८७) }} | formation = {{Start date and age|1909|6|15|df=y}} | founding_location = [[लंडन]], [[युनायटेड किंग्डम]] | headquarters = {{ubl| | [[लंडन]], [[युनायटेड किंग्डम]] | (१९०९-२००५) | [[दुबई]], [[संयुक्त अरब अमिराती]] | (२००५-वर्तमान) }} | type = [[आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघांची यादी|आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघ]] | num_members = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|१११ सदस्य]]<ref name="Members">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/about/members |title=ICC Members |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=३१ ऑक्टोबर २०१७ |archive-date=६ सप्टेंबर २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230906121413/https://www.icc-cricket.com/about/members |url-status=live}}</ref> | num_members_year = २०२६ | language = [[इंग्लिश भाषा|इंग्रजी]] | leader_title = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अध्यक्ष|अध्यक्ष]] | leader_name = [[जय शाह]]<ref>{{cite news |title=Jay Shah begins tenure as ICC Chair |url=https://www.icc-cricket.com/news/jay-shah-begins-tenure-as-icc-chair |date=१ डिसेंबर २०२४ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=७ जून २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250607044120/https://www.icc-cricket.com/news/jay-shah-begins-tenure-as-icc-chair |url-status=live}}</ref> | leader_title2 = उपाध्यक्ष | leader_name2 = इम्रान ख्वाजा | leader_title3 = सीईओ | leader_name3 = संजोग गुप्ता<ref>{{cite news |title=ICC announces Sanjog Gupta as new Chief Executive Officer |url=https://www.icc-cricket.com/news/icc-announces-sanjog-gupta-as-new-chief-executive-officer |date=१ डिसेंबर २०२५ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |archive-date=७ जुलै २०२५ |access-date=८ जुलै २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250707145033/https://www.icc-cricket.com/news/icc-announces-sanjog-gupta-as-new-chief-executive-officer |url-status=live}}</ref> | leader_title4 = महाव्यवस्थापक | leader_name4 = [[वसीम खान]]<ref>{{cite news |url=https://www.icc-cricket.com/news/wasim-khan-appointed-as-icc-general-manager-of-cricket |title=Wasim Khan appointed as ICC General Manager of Cricket |date=२२ नोव्हेंबर २०२२ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=७ डिसेंबर २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251207052121/https://www.icc-cricket.com/news/wasim-khan-appointed-as-icc-general-manager-of-cricket |url-status=live}}</ref> | budget = | budget_year = | revenue = ७५६.३ दशलक्ष [[अमेरिकन डॉलर]]<ref name="E4M2025">{{cite web |url=https://www.exchange4media.com/media-others-news/india-centric-icc-revenue-cycle-reports-543-million-surplus-in-2025-154667.html |title=India-centric ICC revenue cycle reports $543 million surplus in 2025 |publisher=Exchange4Media |access-date=३० जुलै २०२६}}</ref> | revenue_year = २०२५ | disbursements = | expenses = २१३ दशलक्ष [[अमेरिकन डॉलर]]<ref name="E4M2025"/> | expenses_year = २०२५ | awards = [[आयसीसी पुरस्कार]] | website = {{URL|https://icc-cricket.com/index}} }} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद साइडबार}} '''आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद''' ('''आयसीसी''') ही [[क्रिकेट]]ची जागतिक [[खेळांच्या प्रशासकीय संघटना|प्रशासकीय संस्था]] आहे. ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिकेच्या प्रतिनिधींनी १९०९ मध्ये "इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स" म्हणून त्याची स्थापना केली. त्याचे १९६५ मध्ये ''आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स'' असे नामकरण करण्यात आले आणि १९८७ मध्ये त्याचे सध्याचे नाव स्वीकारले गेले. आयसीसी चे मुख्यालय [[दुबई]], [[संयुक्त अरब अमिराती]] येथे आहे. आयसीसी मध्ये सध्या १०८ सदस्य राष्ट्रे आहेत: १२ [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]] खेळणारे [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी#पूर्ण सदस्य|पूर्ण सदस्य]] आणि ९६ [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी#सहयोगी सदस्य|सहयोगी सदस्य]].<ref name="members">{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/members|title=ICC Members|publisher=ICC|access-date=31 October 2017}}</ref> आयसीसी क्रिकेटच्या प्रमुख आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा, विशेषतः [[क्रिकेट विश्वचषक]], [[टी-२० विश्वचषक]] आणि [[आयसीसी विश्व कसोटी चॅम्पियनशिप]] यांच्या संघटना आणि प्रशासनासाठी जबाबदार आहे. हे सर्व मंजूर [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]], [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] आणि [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]] सामन्यांमध्ये [[पंच (क्रिकेट)|पंच]] आणि सामनाधिकारी यांची नियुक्ती करते. आयसीसी आचारसंहिता जारी करते, जे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटसाठी शिस्तीचे व्यावसायिक मानके सेट करते<ref>{{cite web|url=http://www.icc-cricket.com/icc/rules/code-of-conduct-for-players-and-officials.pdf |title=International Cricket Council – ICC Events, ICC Cricket Rankings, Live Cricket Scores |publisher=Icc-cricket.com |access-date=8 May 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070712131901/http://www.icc-cricket.com/icc/rules/code-of-conduct-for-players-and-officials.pdf |archive-date=12 July 2007 }}</ref> आणि भ्रष्टाचार आणि [[मॅच फिक्सिंग]]विरुद्ध त्याच्या [[आयसीसी भ्रष्टाचार विरोधी आणि सुरक्षा युनिट|भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा युनिटद्वारे]] कारवाईचे समन्वय साधते. आयसीसी सदस्य देशांमधील द्विपक्षीय सामन्यांवर नियंत्रण ठेवत नाही (ज्यात जागतिक कसोटी चॅम्पियनशिप फायनलच्या बाहेरील सर्व [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]] समाविष्ट आहेत) आणि ते सदस्य देशांमधील देशांतर्गत क्रिकेटवरही नियंत्रण ठेवत नाही. [[क्रिकेटचे कायदे|खेळाचे कायदे]] आयसीसी बनवत नाही किंवा बदलत नाही, जे १७८८ पासून [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब]]च्या शासनाखाली राहिले आहेत.<ref>{{Cite web|url=https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/|title=Laws|website=www.lords.org|language=en|access-date=12 July 2018|archive-date=2017-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20170630062008/https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/|url-status=dead}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अध्यक्ष|अध्यक्ष]] संचालक मंडळाचे प्रमुख असतात आणि २६ जून २०१४ रोजी, [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ|बीसीसीआय]]चे माजी अध्यक्ष [[नारायणस्वामी श्रीनिवासन]] यांना परिषदेचे पहिले अध्यक्ष म्हणून घोषित करण्यात आले.<ref>{{cite web|title=Srinivasan elected as the new Chairman of ICC from July 2014 onwards|url=http://www.jagranjosh.com/current-affairs/srinivasan-elected-as-the-new-chairman-of-icc-from-july-2014-onwards-1392007635-1|website=Jagran Prakashan|date=10 February 2014|access-date=18 August 2017|archive-date=2015-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402233930/http://www.jagranjosh.com/current-affairs/srinivasan-elected-as-the-new-chairman-of-icc-from-july-2014-onwards-1392007635-1|url-status=dead}}</ref> २०१४ मध्ये अध्यक्षपदाच्या स्थापनेनंतर आणि आयसीसीच्या घटनेत केलेल्या इतर बदलांनंतर आयसीसी अध्यक्षाची भूमिका मोठ्या प्रमाणात मानद स्थान बनली. असा दावा करण्यात आला आहे की २०१४ च्या बदलांमुळे इंग्लंड, भारत आणि ऑस्ट्रेलिया या 'बिग थ्री' राष्ट्रांना नियंत्रण देण्यात आले आहे.<ref name="Kamal Quits">{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/cricket/32144906|title=Mustafa Kamal quits as ICC president after World Cup snub|publisher=BBC Sport|date=1 April 2015|access-date=1 April 2015}}</ref> शेवटचे आयसीसी अध्यक्ष [[झहीर अब्बास]] होते,<ref name="Abbas">{{cite news|url=http://gulfnews.com/sport/cricket/pakistan/zaheer-abbas-appointed-icc-president-1.1540472 |title=Zaheer Abbas Appointed ICC President |work=[[गल्फ न्यूज]] |date=25 June 2015 |access-date=25 June 2015}}</ref> त्यांची नियुक्ती जून २०१५ मध्ये [[मुस्तफा कमाल (राजकारणी)|मुस्तफा कमाल]] यांनी एप्रिल २०१५ मध्ये राजीनामा दिल्यानंतर करण्यात आली होती. एप्रिल २०१६ मध्ये जेव्हा आयसीसी अध्यक्षपद रद्द करण्यात आले, ऑक्टोबर २०१५ मध्ये श्रीनिवासन यांची जागा घेणारे [[शशांक मनोहर]] हे आयसीसीचे पहिले स्वतंत्र निवडलेले अध्यक्ष बनले.<ref>{{Cite web|title=ICC Office Bearers|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/icc-office-bearers|access-date=2020-09-07|website=www.icc-cricket.com}}</ref> ==इतिहास== === १९०९-१९६३ - इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स === ३० नोव्हेंबर १९०७ रोजी, दक्षिण आफ्रिकन क्रिकेट असोसिएशनचे अध्यक्ष [[अबे बेली]] यांनी [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब]]चे (एमसीसी, इंग्लंड) सचिव, [[फ्रान्सिस लेसी]] यांना पत्र लिहिले. बेली यांनी 'इम्पीरियल क्रिकेट बोर्ड' स्थापन करण्याची सूचना केली. पत्रात त्यांनी सुचवले आहे की ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिका या तिन्ही सदस्यांच्या द्विपक्षीय आंतरराष्ट्रीय सामन्यांना नियंत्रित करणारे नियम आणि कायदे तयार करण्यासाठी बोर्ड जबाबदार असेल. बेलीला दक्षिण आफ्रिकेत सहभागी देशांमधील त्रिकोणी कसोटी मालिका आयोजित करायची होती. मात्र, ऑस्ट्रेलियाने ही ऑफर नाकारली. तरीही बेलीने आशा सोडली नाही. १९०९ मध्ये ऑस्ट्रेलियाच्या इंग्लंड दौऱ्यात त्यांना तीन सदस्यांना एकत्र आणण्याची संधी मिळाली. सतत लॉबिंग आणि प्रयत्नांनंतर, बेलीला यश मिळाले.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1909-1963|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=10 July 2018}}</ref> १५ जून १९०९ रोजी, [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|इंग्लंड]], [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] आणि [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिकेचे]] प्रतिनिधी [[लॉर्ड्स]] येथे भेटले आणि ''इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स''ची स्थापना केली. महिनाभरानंतर तिन्ही सदस्यांची दुसरी बैठक झाली. राष्ट्रांमध्ये नियमांवर एकमत झाले आणि पहिली तिरंगी कसोटी मालिका १९१२ मध्ये इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.<ref name=":0"/> १९२६ मध्ये, [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीज]], [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघ|न्यू झीलंड]] आणि [[भारतीय क्रिकेट संघ|भारत]] पूर्ण सदस्य म्हणून निवडले गेले आणि कसोटी खेळणाऱ्या देशांची संख्या दुप्पट होऊन सहा झाली. १९४७ मध्ये [[पाकिस्तान]]च्या स्थापनेनंतर, पाच वर्षांनंतर १९५२ मध्ये त्याला देण्यात आला, तो सातवा कसोटी खेळणारा देश बनला. मे १९६१ मध्ये दक्षिण आफ्रिकेने राष्ट्रकुल सोडले आणि त्यामुळे सदस्यत्व गमावले.<ref name=":0"/> === १९६४-१९८८ – आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स === १९६४ मध्ये, आयसीसीने कसोटी न खेळणाऱ्या देशांचा समावेश करण्याचे मान्य केले. पुढील वर्षी, आयसीसीने त्याचे नाव बदलून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स ठेवले. [[यूएस]], [[सिलोन]] आणि [[फिजी]] यांना सहयोगी, सदस्यांचा एक नवीन वर्ग म्हणून प्रवेश देण्यात आला.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1964-1988|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=12 July 2018}}</ref> १९६८ मध्ये, [[डेन्मार्क]], [[बरमुडा]], [[नेदरलँड]] आणि [[पूर्व आफ्रिका]] यांना सहयोगी म्हणून प्रवेश देण्यात आला, तर दक्षिण आफ्रिकेने अद्याप आयसीसी मध्ये पुन्हा सामील होण्यासाठी अर्ज केला नव्हता. १९६९ मध्ये आयसीसीच्या मूलभूत नियमांमध्ये सुधारणा करण्यात आली. १९७१ च्या बैठकीत विश्वचषक आयोजित करण्याची कल्पना मांडण्यात आली. १९७३ च्या बैठकीत, १९७५ मध्ये इंग्लंडमध्ये विश्वचषक खेळवण्याचा निर्णय घेण्यात आला. सहा कसोटी खेळणारे देश आणि [[पूर्व आफ्रिका]] आणि [[श्रीलंका]] यांना भाग घेण्यासाठी आमंत्रित केले होते.<ref name=":1" /> या कालावधीत नवीन सदस्य वारंवार जोडले गेले: १९७४ मध्ये, [[इस्रायल]] आणि [[सिंगापूर]] यांना सहयोगी म्हणून प्रवेश देण्यात आला. १९७६ मध्ये [[पश्चिम आफ्रिका|पश्चिम आफ्रिकेला]] सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. १९७७ मध्ये [[बांगलादेश]]ला सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. १९७८ मध्ये [[पापुआ न्यू गिनी]]ला सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेने]] पुन्हा सामील होण्यासाठी अर्ज केला, परंतु त्यांचा अर्ज फेटाळण्यात आला. १९८१ मध्ये, [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंकेला]] पूर्ण सदस्य म्हणून पदोन्नती देण्यात आली आणि त्यांनी १९८२ मध्ये त्यांची पहिली कसोटी खेळली. १९८४ मध्ये, तृतीय श्रेणी सदस्यत्व (संलग्न) सुरू करण्यात आले. [[इटली]] हा असा पहिला सदस्य होता, त्यानंतर १९८५ मध्ये [[स्वित्झर्लंड]]चा क्रमांक लागतो. १९८७ मध्ये [[बहामास]] आणि [[फ्रान्स]], त्यानंतर १९८८ मध्ये [[नेपाळ]]ला प्रवेश देण्यात आला. === १९८९-आतापर्यंत – आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद === जुलै १९८९ च्या बैठकीत, आयसीसी ने स्वतःचे नाव बदलून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद असे ठेवले आणि एमसीसी अध्यक्षाची आयसीसीचे अध्यक्ष होण्याची परंपरा आपोआप संपुष्टात आली.<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1989-present|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=23 July 2018}}</ref> १९९० मध्ये, [[यूएई]] सहयोगी म्हणून सामील झाले. १९९१ मध्ये, आयसीसी इतिहासात प्रथमच, मीटिंग [[इंग्लंड]]पासून दूर, [[मेलबर्न]], ऑस्ट्रेलिया येथे आयोजित करण्यात आली होती. [[दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णभेद|वर्णभेद]] संपल्यानंतर जुलैमध्ये [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेची]] आयसीसीचे पूर्ण सदस्य म्हणून पुन्हा निवड झाली. १९९२ मध्ये, [[झिम्बाब्वे क्रिकेट|झिम्बाब्वे]]ला नववा पूर्ण सदस्य म्हणून प्रवेश देण्यात आला. [[नामिबिया]] सहयोगी सदस्य म्हणून सामील झाले. [[ऑस्ट्रिया]], [[बेल्जियम]], [[ब्रुनेई]] आणि [[स्पेन]] हे सर्व सलग्न म्हणून सामील झाले. १९९३ मध्ये, आयसीसीचे ''मुख्य कार्यकारी पद'' तयार करण्यात आले; ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट बोर्डाचे [[डेव्हिड रिचर्ड्स (क्रिकेट प्रशासक)|डेव्हिड रिचर्ड्स]] हे या पदावर नियुक्त झालेले पहिले व्यक्ती होते. जुलैमध्ये, बार्बाडोस येथील [[क्लाइड वॉलकॉट|सर क्लाइड वॉलकॉट]], पहिले गैर-ब्रिटिश अध्यक्ष म्हणून निवडून आले. नवीन तंत्रज्ञानाच्या उदयामुळे व्हिडिओ प्लेबॅक सुविधांनी सुसज्ज असलेल्या [[तिसरा पंच (क्रिकेट)|थर्ड अंपायर]]ची ओळख झाली. १९९५ पर्यंत, कसोटी सामन्यांमध्ये रन-आऊट आणि स्टंपिंगसाठी टीव्ही रिप्ले उपलब्ध करून देण्यात आले होते, ज्यामध्ये तिसऱ्या पंचाने अनुक्रमे लाल आणि हिरव्या दिव्यासह सिग्नल आउट किंवा नॉट आउट करणे आवश्यक होते. पुढच्या वर्षी, चेंडू सीमा ओलांडला की नाही हे निर्धारित करण्यासाठी कॅमेरे वापरण्यात आले. १९९७ मध्ये झेल स्वच्छतेबाबतचे निर्णय थर्ड अंपायरकडे पाठवले जाऊ शकतात. या वर्षी [[डकवर्थ-लुईस पद्धत]], पावसाने प्रभावित झालेल्या एकदिवसीय सामन्यांमध्ये लक्ष्य समायोजित करण्याचा एक मार्ग देखील पाहिला. २००० मध्ये, [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड|बांगलादेश]]ला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे दहावे पूर्ण सदस्य म्हणून प्रवेश देण्यात आला. २००५ मध्ये, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद दुबई येथे नवीन मुख्यालयात स्थलांतरित झाली. २०१७ मध्ये, [[द ओव्हल]] येथील आयसीसी पूर्ण परिषदेच्या बैठकीत एकमताने मतदान केल्यानंतर [[अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड|अफगाणिस्तान]] आणि [[क्रिकेट आयर्लंड|आयर्लंड]] यांना आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अकरावे आणि बारावे पूर्ण सदस्य म्हणून स्वीकारण्यात आले. संलग्न सदस्यत्व देखील रद्द करण्यात आले, सर्व विद्यमान संलग्न सदस्य सहयोगी सदस्य बनले. २०१८ मध्ये, सर्व महिला टी-२० सामने महिलांच्या [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]] दर्जासाठी उंचावले गेले. २०१९ मध्ये, पुरुषांचे सर्व टी-२० सामने [[ट्वेन्टी-२० आंतरराष्ट्रीय]] दर्जाकडे नेण्यात आले. जुलै २०२२ मध्ये, [[कंबोडिया]], [[आयव्हरी कोस्ट]], आणि [[उझबेकिस्तान]] यांना आयसीसीद्वारे सहयोगी सदस्य दर्जा देण्यात आला.<ref>{{cite news |title=Three new countries receive ICC Membership status |url=https://www.icc-cricket.com/news/2690683#:~:text=The%20ICC%20awarded%20three%20new,108%20countries%2C%20including%2096%20Associates. |access-date=27 July 2022 |work=www.icc-cricket.com |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Kumar |first1=Manoj |title=Cambodia, Uzbekistan and Cote D'Ivoire receive membership status from ICC |url=https://www.crictracker.com/cambodia-uzbekistan-and-cote-divoire-receive-membership-status-from-icc/ |access-date=27 July 2022 |work=CricTracker |date=27 July 2022 |language=en}}</ref> १२ जून २०२३ रोजी, ऑस्ट्रेलियाने भारताविरुद्ध आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप विजेतेपद जिंकल्यानंतर, ओव्हल येथे अंतिम सामन्यात २०९ धावांनी, ऑस्ट्रेलियाने सर्व प्रमुख आयसीसीट्रॉफी जिंकणारा पहिला संघ बनून इतिहास रचला.{{Citation needed|date=August 2023}} == सदस्य == {{मुख्य|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी}} ===प्रादेशिक संलग्नता=== [[File:International Cricket Council members by region.svg|thumb|alt=प्रदेशानुसार आयसीसी सदस्य|आयसीसीचे प्रदेश: {{legend|#007effff|[[आशिया क्रिकेट समिती]] (एसीसी)}} {{legend|#2bff00ff|[[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] (एसीए)}} {{legend|#66ccffff|[[आयसीसी युरोप]]}} {{legend|#7b0041ff|[[आयसीसी अमेरिका]]}} {{legend|#ffff00ff|[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत]]}}]] आयसीसीच्या सदस्यांची संबंधित प्रादेशिक संस्थांद्वारे प्रशासित पाच प्रदेशांमध्ये विभागणी करण्यात आली आहे:<ref name="Str">{{cite report |url=https://saca.org.za/wp-content/uploads/2013/04/01-Structure-and-Contacts_2012_USB.pdf |title=ICC Structure |work=Cricket South Africa |date=१ एप्रिल २०१३ |access-date=१ जून २०२५}}</ref> * [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] * [[आशिया क्रिकेट समिती]] * [[आयसीसी अमेरिका]] * [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत]] * [[आयसीसी युरोप]] १९९७ मध्ये विलीन होऊन आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशनची स्थापना होण्यापूर्वी [[पूर्व आणि मध्य आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] आणि [[पश्चिम आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] या आफ्रिकेतील क्रिकेटचे व्यवस्थापन करत होत्या.<ref>{{cite news |url=https://i.imgci.com/link_to_database/ARCHIVE/CRICKET_NEWS/1998/OCT/ACA_HISTORY_01OCT1998.html |first=Cois |last=du Plooy |title=History of the Africa Cricket Association |date=१ ऑक्टोबर १९९८ |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२९ सप्टेंबर २०२२ |archive-date=२० जुलै २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230720134830/https://i.imgci.com/link_to_database/ARCHIVE/CRICKET_NEWS/1998/OCT/ACA_HISTORY_01OCT1998.html |url-status=live}}</ref> [[युरोप क्रिकेट समिती]] ही युनायटेड किंग्डम वगळता युरोपमधील क्रिकेटचे व्यवस्थापन करत होती. २००८ मध्ये तिची जागा आयसीसी युरोपने घेतली आणि नंतर २०१० मध्ये ती विसर्जित करण्यात आली.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/european-programme-for-2010-announced-616520 |title=European programme for 2010 announced |work=[[क्रिकइन्फो]] |author=Martin Williamson |date=२५ फेब्रुवारी २०१३ |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=६ डिसेंबर २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206130832/https://www.espncricinfo.com/story/european-programme-for-2010-announced-616520 |url-status=live}}</ref> === पूर्ण सदस्य === [[File:International Cricket Council members (by status) Current.svg|thumb|सदस्यत्वाच्या दर्जानुसार सध्याचे आयसीसी सदस्य:<br /> {{Color box|#ff0000|border=darkgray}} पूर्ण सदस्य<br /> {{Color box|#ff6600|border=darkgray}} [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]] दर्जा असलेले सहयोगी सदस्य<br /> {{Color box|#ff9900|border=darkgray}} सहयोगी सदस्य<br /> {{Color box|#333333|border=darkgray}} माजी किंवा निलंबित सदस्य<br /> {{Color box|#cccccc|border=darkgray}} सदस्य नसलेले]] पूर्ण सदस्यांमध्ये आयसीसीमध्ये पूर्ण मतदान हक्क असलेल्या आणि अधिकृत कसोटी सामने खेळणाऱ्या संघांच्या १२ प्रशासकीय संस्थांचा समावेश होतो.<ref name="Members"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश ! संघ ! प्रशासकीय संस्था ! पूर्ण सदस्यत्वापासून ! कसोटी दर्जापासून ! प्रदेश |- | १ | {{flag|इंग्लंड}} | [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इंग्लंड महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[इंग्लंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[इंग्लंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] | १५ जून १९०९ | १५ मार्च १८७७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २ | {{flag|ऑस्ट्रेलिया}} | [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[ऑस्ट्रेलिया १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[ऑस्ट्रेलिया १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया]] | १५ जून १९०९ | १५ मार्च १८७७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ३ | {{flag|दक्षिण आफ्रिका}} | [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट दक्षिण आफ्रिका]] | १५ जून १९०९ | १२ मार्च १८८९ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४ | {{cr|WIN}} | [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[वेस्ट इंडीज राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[वेस्ट इंडीज १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[वेस्ट इंडीज १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]] | ३१ मे १९२६ | २३ जून १९२८ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ५ | {{flag|न्यू झीलंड}} | [[न्यू झीलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[न्यू झीलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[न्यूझीलंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[न्यू झीलंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[न्यू झीलंड क्रिकेट]] | ३१ मे १९२६ | १० जानेवारी १९३० | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ६ | {{flag|भारत}} | [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[भारत १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[भारत १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]] | ३१ मे १९२६ | २५ जून १९३२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७ | {{flag|पाकिस्तान}} | [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[पाकिस्तान १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[पाकिस्तान १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] | २८ जुलै १९५२ | १६ ऑक्टोबर १९५२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८ | {{flag|श्रीलंका}} | [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[श्रीलंका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[श्रीलंका १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[श्रीलंका क्रिकेट]] | २१ जुलै १९८१ | २१ जुलै १९८१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९ | {{flag|झिम्बाब्वे}} | [[झिम्बाब्वे राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[झिम्बाब्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[झिम्बाब्वे क्रिकेट]] | ६ जुलै १९९२ | १८ ऑक्टोबर १९९२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १० | {{flag|बांगलादेश}} | [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[बांगलादेश १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[बांगलादेश १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड]] | २६ जून २००० | १० नोव्हेंबर २००० | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ११ | {{flag|आयर्लंड}} | [[आयर्लंड क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[आयर्लंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[आयर्लंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट आयर्लंड]] | २२ जून २०१७ | ११ मे २०१८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | १२ | {{flag|अफगाणिस्तान|२०१३}} | [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[अफगाणिस्तान १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] | [[अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] | २२ जून २०१७ | १४ जून २०१८ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |} === सहयोगी सदस्य === सहयोगी सदस्यांमध्ये अशा देशांतील ९९ प्रशासकीय संस्थांचा समावेश होतो, जिथे क्रिकेट सुस्थापित आणि संघटित आहे, परंतु त्यांना पूर्ण सदस्यत्व देण्यात आलेले नाही.<ref name="Members"/> यांपैकी आठ सहयोगी संघांना एकदिवसीय दर्जा आहे आणि त्यांचा [[आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी|आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी]]त समावेश आहे.<ref name="Members"/><ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |title=Team rankings, Men ODIs |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=१७ फेब्रुवारी २०२६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260217055817/https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |url-status=live}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश ! प्रशासकीय संस्था ! सहयोगी सदस्यत्वापासून ! एकदिवसीय दर्जापासून ! प्रदेश |- | १ | {{country|नेदरलँड्स}} | [[रॉयल डच क्रिकेट असोसिएशन]] | style="text-align:center;" | १९६६ | style="text-align:center;" | २०१८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २ | {{country|कॅनडा}} | [[क्रिकेट कॅनडा]] | style="text-align:center;" | १९६८ | style="text-align:center;" | २०२३ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ३ | {{country|संयुक्त अरब अमिराती}} | [[अमिराती क्रिकेट बोर्ड]] | style="text-align:center;" | १९९० | style="text-align:center;" | २०१४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४ | {{country|नामिबिया}} | [[क्रिकेट नामिबिया]] | style="text-align:center;" | १९९२ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५ | {{country|स्कॉटलंड}} | [[क्रिकेट स्कॉटलंड]] | style="text-align:center;" | १९९४ | style="text-align:center;" | २००५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६ | {{country|नेपाळ}} | [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन]] | style="text-align:center;" | १९९६ | style="text-align:center;" | २०१८ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७ | {{country|ओमान}} | [[ओमान क्रिकेट]] | style="text-align:center;" | २०१४ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८ | {{country|अमेरिका}} | [[यूएसए क्रिकेट]] | style="text-align:center;" | २०१९ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |} {{collapse top|सहयोगी देश}} {| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश<ref name="Members"/> ! संघ ! प्रशासकीय संस्था ! संलग्न सदस्यत्व{{efn|देशाला संलग्न सदस्यत्व मिळाल्याचे वर्ष. हा सहयोगी सदस्यत्वापेक्षा खालचा सदस्यत्वाचा स्तर होता. नंतर हे दोन्ही स्तर एकत्र करण्यात आले.}} ! सहयोगी सदस्यत्व ! प्रदेश |- | १ | {{country|आर्जेन्टिना}} | [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[अर्जेंटिना क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २ | {{country|ऑस्ट्रिया}} | [[ऑस्ट्रिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऑस्ट्रिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ऑस्ट्रियन क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३ | {{country|बहामास}} | [[बहामास राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बहामास क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ४ | {{country|बहरैन}} | [[बहरैन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बहरैन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बहारीन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५ | {{country|बेल्जियम}} | [[बेल्जियम राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बेल्जियम राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बेल्जियम क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९१ | २००५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६ | {{country|बेलीझ}} | [[बेलीझ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बेलीझ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बेलीझ नॅशनल क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ७ | {{country|बर्म्युडा}} | [[बर्म्युडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बर्म्युडा महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • [[बर्म्युडा राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[बर्म्युडा क्रिकेट बोर्ड]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ८ | {{country|भूतान}} | [[भूतान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[भूतान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[भूतान क्रिकेट परिषद बोर्ड]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९ | {{country|बोत्स्वाना}} | [[बोत्स्वाना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बोत्स्वाना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २००५ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १० | {{country|ब्राझील}} | [[ब्राझिल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ब्राझिल राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ब्राझिलियन क्रिकेट कॉन्फेडरेशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ११ | {{country|बल्गेरिया}} | [[बल्गेरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बल्गेरिया महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[बल्गेरियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | १२ | {{country|कंबोडिया}} | [[कंबोडिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कंबोडिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कंबोडिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २०२२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | १३ | {{country|कामेरून}} | [[कामेरून राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कामेरून राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कॅमेरून क्रिकेट फेडरेशन]] | २००७ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १४ | {{country|कॅनडा}} | [[कॅनडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कॅनडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[कॅनडा १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट कॅनडा]] | लागू नाही | १९६८ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १५ | {{country|केमन द्वीपसमूह}} | [[केमन द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[केमन द्वीपसमूह महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[केमन द्वीपसमूह क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९७ | २००२ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १६ | {{country|चिली}} | [[चिले राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[चिले राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[चिली क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १७ | {{country|चीन}} | [[चीन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[चीन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[चीनी क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | १८ | {{country|कूक द्वीपसमूह}} | [[कूक द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कूक द्वीपसमूह राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कुक द्वीपसमूह क्रिकेट असोसिएशन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | १९ | {{country|कोस्टा रिका}} | [[कोस्टा रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कोस्टा रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कोस्टा रिका क्रिकेट फेडरेशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २० | {{country|क्रोएशिया}} | [[क्रोएशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रोएशियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००१ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २१ | {{country|सायप्रस}} | [[सायप्रस राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सायप्रस क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९९ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २२ | {{country|चेक प्रजासत्ताक}} | [[चेक प्रजासत्ताक राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[चेक क्रिकेट युनियन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २३ | {{country|डेन्मार्क}} | [[डेन्मार्क राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[डेन्मार्क राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[डेन्मार्क राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[डॅनिश क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २४ | {{country|एस्टोनिया}} | [[एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[एस्टोनिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[एस्टोनियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २५ | {{country|इस्वाटिनी}} | [[इस्वाटिनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इस्वाटिनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्वातीनी क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | २६ | {{country|फॉकलंड द्वीपसमूह}} | [[फॉकलंड द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[फॉकलंड क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २७ | {{country|फिजी}} | [[फिजी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिजी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[फिजी राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट फिजी]] | लागू नाही | १९६५ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | २८ | {{country|फिनलंड}} | [[फिनलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिनलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट फिनलंड]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २९ | {{country|फ्रान्स}} | [[फ्रान्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फ्रान्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[असोसिएशन फ्रांस क्रिकेट]] | १९८७ | १९९८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३० | {{country|गांबिया}} | [[गांबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[गांबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[गॅम्बिया क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ३१ | {{country|जर्मनी}} | [[जर्मनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जर्मनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[जर्मन क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९१ | १९९९ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३२ | {{country|घाना}} | [[घाना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[घाना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[घाना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ३३ | {{country|जिब्राल्टर}} | [[जिब्राल्टर राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[जिब्राल्टर क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६९ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३४ | {{country|ग्रीस}} | [[ग्रीस राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ग्रीस राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[हेलेनिक क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३५ | {{country|गर्न्सी}} | [[गर्न्सी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[गर्न्सी महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[ग्वेर्नसे क्रिकेट बोर्ड]] | २००५ | २००८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३६ | {{country|हाँग काँग}} | [[हाँग काँग राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[हाँग काँग राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[हाँग काँग राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट हाँग काँग]] | लागू नाही | १९६९ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ३७ | {{country|हंगेरी}} | [[हंगेरी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[हंगेरियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २०१२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३८ | {{country|इंडोनेशिया}} | [[इंडोनेशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इंडोनेशिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट इंडोनेशिया]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]]/[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ३९ | {{country|इराण}} | [[इराण राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इराण महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्लामिक रिपब्लिक ऑफ इराण क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४० | {{country|आइल ऑफ मान}} | [[आईल ऑफ मान क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आईल ऑफ मान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[आयल ऑफ मॅन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४१ | {{country|इस्रायल}} | [[इस्रायल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्रायल क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४२ | {{country|इटली}} | [[इटली राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इटली राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इटालियन क्रिकेट फेडरेशन]] | १९८४ | १९९५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४३ | {{country|कोत द'ईवोआर}} | [[आयवरी कोस्ट राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[आयव्हरी कोस्ट क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४४ | {{country|जपान}} | [[जपान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जपान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[जपान राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[जपान क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८९ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]]/[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ४५ | {{country|जर्सी}} | [[जर्सी क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जर्सी महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[जर्सी क्रिकेट बोर्ड]] | २००५ | २००७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४६ | {{country|केन्या}} | [[केन्या राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[केन्या राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[केन्या राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट केन्या]] | लागू नाही | १९८१ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४७ | {{country|कुवेत}} | [[कुवेत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कुवेत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[कुवेत राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट कुवेत]] | १९९८ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४८ | {{country|लेसोथो}} | [[लेसोथो राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[लेसोथो राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[लेसोथो क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४९ | {{country|लक्झेंबर्ग}} | [[लक्झेंबर्ग राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[लक्झेंबर्ग क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ५० | {{country|मलावी}} | [[मलावी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मलावी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट मलावी]] | १९९८ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५१ | {{country|मलेशिया}} | [[मलेशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मलेशिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[मलेशिया १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[मलेशियन क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५२ | {{country|मालदीव}} | [[मालदीव राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मालदीव राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[मालदीव क्रिकेट बोर्ड]] | १९९८ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५३ | {{country|माली}} | [[माली राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[माली राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मालियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००५ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५४ | {{country|माल्टा}} | [[माल्टा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[माल्टा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[माल्टा क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ५५ | {{country|मॉरिशस}} | [[मॉरिशस क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मॉरिशस क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२६ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५६ | {{country|मेक्सिको}} | [[मेक्सिको राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मेक्सिको राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मेक्सिको क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ५७ | {{country|मंगोलिया}} | [[मंगोलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मंगोलिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २०२१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५८ | {{country|मोझांबिक}} | [[मोझांबिक राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मोझांबिक राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[मोझांबिकन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५९ | {{country|म्यानमार}} | [[म्यानमार राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[म्यानमार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[म्यानमार क्रिकेट फेडरेशन]] | २००६ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६० | {{country|नामिबिया}} | [[नामिबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नामिबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नामिबिया राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट नामिबिया]] | लागू नाही | १९९२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ६१ | {{country|नेपाळ}} | [[नेपाळ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नेपाळ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नेपाळ राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८८ | १९९६ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६२ | {{country|नेदरलँड्स}} | [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[रॉयल डच क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६३ | {{country|नायजेरिया}} | [[नायजेरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नायजेरिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नायजेरिया राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २००२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ६४ | {{country|नॉर्वे}} | [[नॉर्वे राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नॉर्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[नॉर्वेजियन क्रिकेट बोर्ड]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६५ | {{country|ओमान}} | [[ओमान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ओमान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[ओमान क्रिकेट]] | २००० | २०१४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६६ | {{country|पनामा}} | [[पनामा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पनामा क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ६७ | {{country|पापुआ न्यू गिनी}} | [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट पीएनजी]] | लागू नाही | १९७३ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ६८ | {{country|पेरू}} | [[पेरू राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पेरू राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पेरू क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ६९ | {{country|फिलिपिन्स}} | [[फिलिपिन्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिलिपिन्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[फिलिपाइन्स क्रिकेट असोसिएशन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ७० | {{country|पोर्तुगाल}} | [[पोर्तुगाल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पोर्तुगीज क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९६ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७१ | {{country|कतार}} | [[कतार राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कतार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[कतार क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९९ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७२ | {{country|रोमेनिया}} | [[रोमेनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[रोमेनिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट रोमानिया]] | २०१३ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७३ | {{country|रवांडा}} | [[ऱ्वांडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऱ्वांडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[रवांडा क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ७४ | {{country|सेंट हेलेना}} | [[सेंट हेलेना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सेंट हेलेना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ७५ | {{country|सामोआ}} | [[सामोआ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सामो‌आ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सामोआ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटना]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ७६ | {{country|सौदी अरेबिया}} | [[सौदी अरेबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सौदी अरेबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सौदी अरेबिया क्रिकेट फेडरेशन]] | २००३ | २०१६ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७७ | {{country|स्कॉटलंड}} | [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट स्कॉटलंड]] | लागू नाही | १९९४ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७८ | {{country|सर्बिया}} | [[सर्बिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सर्बिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सर्बियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २०१५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७९ | {{country|सेशेल्स}} | [[सेशेल्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सेशेल्स क्रिकेट असोसिएशन]] | २०१० | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ८० | {{country|सियेरा लिओन}} | [[सियेरा लिओन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सियेरा लिओन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सिएरा लिओन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ८१ | {{country|सिंगापूर}} | [[सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सिंगापूर राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सिंगापूर क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८२ | {{country|स्लोव्हेनिया}} | [[स्लोव्हेनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[स्लोव्हेनियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८३ | {{country|दक्षिण कोरिया}} | [[दक्षिण कोरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[दक्षिण कोरिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कोरिया क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ८४ | {{country|स्पेन}} | [[स्पेन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्पेन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट स्पेन]] | १९९२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८५ | {{country|सुरिनाम}} | [[सुरिनाम राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सुरीनाम क्रिकेट बोर्ड]] | २००२ | २०११ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ८६ | {{country|स्वीडन}} | [[स्वीडन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्वीडन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[स्वीडिश क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९७ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८७ | {{country|स्वित्झर्लंड}} | [[स्वित्झर्लंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट स्वित्झर्लंड]] | १९८५{{efn|स्वित्झर्लंडला १९८५ मध्ये सदस्यत्व देण्यात आले होते, परंतु २०१२ मध्ये त्याला आयसीसीमधून वगळण्यात आले.<ref>{{cite news |url=https://www.cricketswitzerland.ch/news/2012/2012-icc-expel-switzerland/ |title=ICC expel Switzerland |publisher=Cricket Switzerland |date=२०१२ |access-date=२२ जुलै २०२० |archive-date=२२ जुलै २०२० |archive-url=https://web.archive.org/web/20200722114058/https://www.cricketswitzerland.ch/news/2012/2012-icc-expel-switzerland/ |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cricketcountry.com/articles/when-switzerland-became-first-country-to-have-icc-affiliate-status-revoked-149260 |title=When Switzerland became the first country to have its ICC affiliate status revoked |publisher=Cricket Country |date=२६ जून २०१६ |access-date=२२ जुलै २०२०}}</ref> त्यानंतर जुलै २०२१ मध्ये स्वित्झर्लंडला पुन्हा सदस्यत्व देण्यात आले.<ref name="ICC-July21">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/2190752 |title=Get to know the ICC's three newest Members |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१८ जुलै २०२१ |archive-date=१८ जुलै २०२१ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718123143/https://www.icc-cricket.com/news/2190752 |url-status=live}}</ref>}} | २०२१ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८८ | {{country|ताजिकिस्तान}} | [[ताजिकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ताजिकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ताजिकिस्तान क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८९ | {{country|टांझानिया}} | [[टांझानिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[टांझानिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[टांझानिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २००१ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ९० | {{country|थायलंड}} | [[थायलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[थायलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट असोसिएशन ऑफ थायलंड]] | १९९५ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९१ | {{country|पूर्व तिमोर}} | [[पूर्व तिमोर क्रिकेट संघ|पुरुष]] • महिला • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | पूर्व तिमोर क्रिकेट महासंघ | लागू नाही | २०२५ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ९२ | {{country|तुर्की}} | [[तुर्की राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[तुर्की राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट तुर्की]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ९३ | {{country|टर्क्स आणि कैकास द्वीपसमूह}} | [[टर्क आणि कैकोस द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[तुर्क आणि कैकोस क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ९४ | {{country|युगांडा}} | [[युगांडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[युगांडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[युगांडा राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[युगांडा क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९९८ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ९५ | {{country|संयुक्त अरब अमिराती}} | [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[अमिराती क्रिकेट बोर्ड]] | १९८९ | १९९० | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९६ | {{country|अमेरिका}} | [[युनायटेड स्टेट्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[अमेरिका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[यूएसए क्रिकेट]] | लागू नाही | १९६५{{efn|अमेरिकेला १९६५ मध्ये [[युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका क्रिकेट असोसिएशन]]च्या प्रशासनाखाली सहयोगी सदस्यत्व देण्यात आले होते. त्या संस्थेला सप्टेंबर २०१७ मध्ये आयसीसीमधून वगळण्यात आले. यूएसए क्रिकेटला जानेवारी २०१९ मध्ये सदस्यत्व देण्यात आले.}}<br />२०१९ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ९७ | {{country|उझबेकिस्तान}} | [[उझबेकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[उझबेकिस्तान क्रिकेट महासंघ]] | लागू नाही | २०२२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९८ | {{country|व्हानुआतू}} | [[व्हानुआतू राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[व्हानुआतू राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[वानुआटू क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९५ | २००९ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ९९ | {{country|झांबिया}} | [[झांबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[झांबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[झांबिया क्रिकेट युनियन]] | लागू नाही | २०२५ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |} {{cob}} ==स्थान== [[Image:ICC Dubai 1.jpg|thumb|200px|right|[[दुबई]] मधील आयसीसी कार्यालय]] त्याच्या निर्मितीपासून, आयसीसीचे [[लॉर्ड्स क्रिकेट ग्राउंड]] हे त्याचे घर होते आणि १९९३ मध्ये त्याचे कार्यालय मैदानाच्या नर्सरीच्या शेवटी असलेल्या "क्लॉक टॉवर" इमारतीत हलवले. एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटच्या विश्वचषकाच्या हक्कांचे व्यावसायिक शोषण करून स्वतंत्रपणे चालवल्या जाणाऱ्या आयसीसीला सुरुवातीला निधी दिला गेला. सर्व सदस्य देशांचे युनायटेड किंगडमसोबत दुहेरी-कर करार नसल्यामुळे, आयसीसी डेव्हलपमेंट (इंटरनॅशनल) प्रा.लि, यूके बाहेर आयडीआय म्हणून ओळखले जाते. हे जानेवारी १९९४ मध्ये स्थापित केले गेले आणि मोनॅको येथे आधारित होते. बाकी नव्वदच्या दशकात आयडीआयचा कारभार हा माफक कारभार होता. परंतु २००१ ते २००८ पर्यंतच्या सर्व आयसीसी इव्हेंट्सच्या अधिकारांच्या बंडलच्या वाटाघाटीमुळे, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट आणि आयसीसी सदस्य देशांना उपलब्ध महसूल मोठ्या प्रमाणात वाढला. यामुळे मोनॅकोमध्ये आयडीआयद्वारे नियुक्त व्यावसायिक कर्मचाऱ्यांच्या संख्येत वाढ झाली. लॉर्ड्सवर राहिलेल्या कौन्सिलच्या क्रिकेट प्रशासकांना मोनॅकोमधील त्यांच्या व्यावसायिक सहकाऱ्यांपासून वेगळे करण्यात आले याचाही तोटा झाला. परिषदेने त्यांच्या व्यावसायिक उत्पन्नाचे करापासून संरक्षण करताना त्यांचे सर्व कर्मचारी एकाच कार्यालयात एकत्र आणण्याचे मार्ग शोधण्याचा निर्णय घेतला. लॉर्ड्स येथे राहण्याच्या पर्यायाची चौकशी करण्यात आली आणि स्पोर्ट इंग्लंडच्या माध्यमातून ब्रिटिश सरकारला विनंती करण्यात आली की, आयसीसीला त्यांचे सर्व कर्मचारी (व्यावसायिक बाबींवर काम करणाऱ्यांसह) लंडनमध्ये ठेवण्याची परवानगी द्यावी - परंतु त्याच्या व्यावसायिक उत्पन्नावर कॉर्पोरेशन कर यूकेला पैसे देण्यापासून विशेष सूट देण्यात यावी. ब्रिटिश सरकार एक उदाहरण तयार करण्यास तयार नव्हते आणि ही विनंती मान्य करणार नाही. परिणामी, आयसीसीने इतर ठिकाणांची तपासणी केली आणि अखेरीस [[संयुक्त अरब अमिराती]]मधील [[दुबई]] शहरात स्थायिक झाले. ब्रिटिश व्हर्जिन आयलंडमध्येही आयसीसी नोंदणीकृत आहे. ऑगस्ट २००५ मध्ये, आयसीसीने त्यांची कार्यालये दुबईला हलवली आणि त्यानंतर लॉर्ड्स आणि मोनॅको येथील कार्यालये बंद केली. आयसीसीच्या कार्यकारी मंडळाने बाजूने ११-१ मत दिल्यानंतर दुबईला हलविण्यात आले.<ref>{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/cricket/4326601.stm | work=BBC News | title=Cricket chiefs move base to Dubai | date=7 March 2005}}</ref> आयसीसीच्या दुबईला जाण्याचा मुख्य चालक त्याच्या मुख्य कर्मचाऱ्यांना एकाच कर-कार्यक्षम ठिकाणी एकत्र आणण्याची इच्छा होती, तर दुय्यम कारण म्हणजे आयसीसीच्या जवळ कार्यालये हलवण्याची इच्छा. लॉर्ड्स हे तार्किक ठिकाण होते जेव्हा आयसीसीचे व्यवस्थापन मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब (एमसीसी) द्वारे केले जात होते (१९९३ पर्यंत अशी परिस्थिती होती). परंतु जागतिक क्रिकेटमध्ये भारत आणि पाकिस्तानच्या वाढत्या सामर्थ्याने ब्रिटिश खाजगी सदस्यांच्या क्लबने (एमसीसी) आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटवर सतत नियंत्रण ठेवणे अनाक्रोनिक आणि टिकाऊ बनवले आहे. १९९३ मध्ये झालेल्या बदलांचा आणि सुधारणांचा थेट परिणाम म्हणजे लॉर्ड्सपासून अधिक तटस्थ ठिकाणी जाणे.<ref>{{cite web|url=http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/GD23Df05.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20050422140355/http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/GD23Df05.html|url-status=unfit|archive-date=22 April 2005|title= Cricket's home moves closer to the money|work=[[एशिया टाइम्स ऑनलाइन]]| date=23 April 2005|access-date=18 August 2017}}</ref> ==उत्पन्नाची निर्मिती== आयसीसी आयोजीत केलेल्या स्पर्धांमधून उत्पन्न मिळवते, प्रामुख्याने [[क्रिकेट विश्वचषक]], आणि त्या उत्पन्नातील बहुतांश भाग ते सदस्यांना वितरीत करते. २००७ आणि २०१५ दरम्यान वर्ल्ड कपचे प्रायोजकत्व आणि दूरचित्रवाणी अधिकार यूएस$१.६ अब्जाहून अधिक कमावले, जे आतापर्यंत आयसीसीचे मुख्य उत्पन्नाचे स्रोत होते.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/current/story/271994.html |title=ICC rights go to ESPN-Star|publisher=[[ईएसपीएन]] | work=[[क्रिकइन्फो]]|date= 9 December 2006|access-date=8 May 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/276853.html |title=ICC set to cash in on sponsorship rights |publisher=[[ईएसपीएन]] | work=[[क्रिकइन्फो]] |date= 18 January 2007|access-date=8 May 2011}}</ref> ३१ डिसेंबर २००७ पर्यंतच्या नऊ महिन्यांच्या लेखा कालावधीत आयसीसीचे परिचालन उत्पन्न $१२.६६ दशलक्ष होते, मुख्यत्वे सदस्य सदस्यता आणि प्रायोजकत्वातून. याउलट, इव्हेंटचे उत्पन्न यूएस$२८५.८७ दशलक्ष होते, ज्यात २००७ विश्वचषकातील $२३९ दशलक्ष समाविष्ट होते. या कालावधीत $६.६९५ दशलक्ष गुंतवणुकीचे उत्पन्न देखील होते. २०२२ मध्ये आयसीसीने निव्वळ उत्पन्न म्हणून यूएस$२०८,३७५,००० उत्पन्न केले.<ref>[https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2023/05/10/87728b20-b1ea-469d-871b-f42d5bfee10f/ICC-Consolidated-Financial-Statements-2022.pdf THE INTERNATIONAL CRICKET COUNCIL LIMITED AND ITS SUBSIDIARIES, CONSOLIDATED FINANCIAL STATEMENTS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230517210125/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2023/05/10/87728b20-b1ea-469d-871b-f42d5bfee10f/ICC-Consolidated-Financial-Statements-2022.pdf |date=2023-05-17 }} 31 December 2022</ref> आयसीसीकडे द्विपक्षीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामन्यांमधून ([[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]], [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] आणि [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]]) कोणतेही उत्पन्न नाही, जे बहुतेक आंतरराष्ट्रीय खेळाचे वेळापत्रक बनवतात, कारण ते त्याच्या सदस्यांच्या मालकीचे आणि चालवतात. विश्वचषकातील कमाई वाढवण्यासाठी त्याने इतर नवीन कार्यक्रम तयार करण्याचा प्रयत्न केला आहे. यामध्ये २००५ मध्ये ऑस्ट्रेलियामध्ये खेळलेल्या [[आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] आणि [[आयसीसी सुपर सीरिज]]चा समावेश आहे. मात्र, या स्पर्धांना आयसीसीच्या अपेक्षेप्रमाणे यश मिळालेले नाही. सुपर सिरीजला मोठ्या प्रमाणावर अपयश म्हणून पाहिले गेले आणि त्याची पुनरावृत्ती होण्याची अपेक्षा नाही आणि भारताने २००६ मध्ये चॅम्पियन्स ट्रॉफी रद्द करण्याची मागणी केली.<ref>{{cite news| url=http://www.theage.com.au/news/cricket/biggest-player-in-the-game-flexes-muscle/2006/01/06/1136387626870.html | location=Melbourne | work=[[The Age]] | title=Biggest player in the game flexes muscle | date=7 January 2006}}</ref> चॅम्पियन्स ट्रॉफी २००४ इव्हेंटचा उल्लेख विस्डेन २००५ मध्ये संपादकाने "टूर्नामेंटचा टर्की" आणि "फियास्को" म्हणून केला होता; २००६ च्या कार्यक्रमाला नवीन स्वरूपामुळे मोठे यश म्हणून पाहिले जात असले तरी.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/267074.html |title=ICC President thanks India for "outstanding" ICC Champions Trophy | author=Murgatroyd, Brian / ICC|publisher=ESPN | work=Cricinfo |date= 6 November 2006|access-date=18 August 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/267074.html |title=When the cricket did all the talking |publisher=ESPN | work=Cricinfo |date= 7 November 2006|access-date=18 August 2017}}</ref> [[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२००७ मध्ये]] पहिल्यांदा खेळला गेलेला [[आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०]] यशस्वी ठरला. आयसीसीची सध्याची योजना दरवर्षी आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा आयोजित करणे आहे, ज्यामध्ये सम संख्येच्या वर्षांत खेळला जाणारा ट्वेंटी-२० विश्वचषक, [[उन्हाळी ऑलिम्पिक खेळ|ऑलिम्पिक खेळांच्या]] आदल्या वर्षी होणारा विश्वचषक आणि सायकलच्या उर्वरित वर्षात आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी आयोजित केली जाईल. हे चक्र [[२०१० आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२०१०]] मध्ये सुरू झाले, [[२००९ आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२००९]] स्पर्धेच्या एका वर्षानंतर. ==स्पर्धा आणि विजेते== {{हेसुद्धा पाहा|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} ===आयसीसी स्पर्धा=== [[File:ICC Cricket World Cup Trophy.jpg|thumb|[[क्रिकेट विश्वचषक]] ट्रॉफी]] {|class="wikitable" style="text-align:left;" style="font-size: 90%" !स्पर्धा !स्वरूप !{{tooltip|स्पर्धा|आयोजित झालेल्या आवृत्त्यांची संख्या}} !सद्य विजेता !सर्वाधिक विजेतेपदे !पहिली !शेवटची !पुढील |- ! colspan=8|पुरुष |- |[[क्रिकेट विश्वचषक]]<ref name="WC">{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/list-of-all-the-odi-world-cup-winners-till-date-1746182528-1|title=World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२ मार्च २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260302042038/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/list-of-all-the-odi-world-cup-winners-till-date-1746182528-1|url-status=live}}</ref> |[[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]] |१३ |{{Cr|AUS}} |{{Cr|AUS}} (६) |[[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]] |[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] |[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]] |- |[[आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|चॅम्पियन्स चषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-series-results/icc-champions-trophy-icc-knockout-44|title=Series results For ICC Champions Trophy (ICC Knock Out)|work=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१ जून २०२५|archive-date=२८ फेब्रुवारी २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250228133226/https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-series-results/icc-champions-trophy-icc-knockout-44|url-status=live}}</ref> |[[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]] |८{{efn|name=CT|१९९८ आणि २००० मधील पहिल्या दोन आवृत्त्यांमध्ये ही स्पर्धा आयसीसी नॉकआउट ट्रॉफी म्हणून ओळखली जात होती.}} |{{Cr|IND}} |{{Cr|IND}} (३) |[[१९९८ विल्स आंतरराष्ट्रीय चषक|१९९८]] |[[२०२५ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२०२५]] |[[२०२९ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२०२९]] |- |[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|टी२० विश्वचषक]]<ref name="WC"/> |[[आंतरराष्ट्रीय टी२०|टी२०आ]] |१०{{efn|name=T20WC|२००७ ते २०१६ या कालावधीत ही स्पर्धा आयसीसी वर्ल्ड टी२० म्हणून ओळखली जात होती आणि २०१८ मध्ये तिचे नाव पुरुष टी२० विश्वचषक असे करण्यात आले.}} |{{Cr|IND}} |{{Cr|IND}} (३) |[[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००७]] |[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]] |[[२०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२८]] |- |[[आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/world-test-championship-winners-list-1741691620-1|title=World Test Championship Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=१७ फेब्रुवारी २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260217163735/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/world-test-championship-winners-list-1741691620-1|url-status=live}}</ref> |[[कसोटी क्रिकेट|कसोटी]] |३ |{{Cr|RSA}} |{{Cr|AUS}} (१), {{Cr|NZL}} (१), {{Cr|RSA}} (१) |[[२०१९-२०२१ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२१]] |[[२०२३-२०२५ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२५]] |[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२७]] |- ! colspan=8|महिला |- |[[महिला क्रिकेट विश्वचषक|क्रिकेट विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-odi-world-cup-winners-list-1973-to-2025-1820002973-1|title=Women's ODI World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=८ मार्च २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308192019/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-odi-world-cup-winners-list-1973-to-2025-1820002973-1|url-status=live}}</ref> |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|मएदिआ]] |१३ |{{Crw|IND}} |{{Crw|AUS}} (७) |[[१९७३ महिला क्रिकेट विश्वचषक|१९७३]] |[[२०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषक|२०२५]] |[[२०२९ महिला क्रिकेट विश्वचषक|२०२९]] |- |[[आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|टी२० विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-t20-world-cup-winners-list-1729340572-1|title=Women's T20I World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२ मार्च २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260302232404/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-t20-world-cup-winners-list-1729340572-1|url-status=live}}</ref> |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |१०{{efn|name=WT20WC|२००९ ते २०१८ या कालावधीत ही स्पर्धा आयसीसी महिला वर्ल्ड टी२० म्हणून ओळखली जात होती आणि २०२० मध्ये तिचे नाव महिला टी२० विश्वचषक असे करण्यात आले.}} |{{Crw|AUS}} |{{Crw|AUS}} (७) |[[२००९ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२००९]] |[[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६]] |[[आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२८]] |- |[[आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक|चॅम्पियन्स चषक]]<ref>{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/icc-womens-champions-trophy-sri-lanka-ftp-2627995-2024-11-04|title=ICC introduces Women's Champions Trophy, Sri Lanka to host first edition in 2027|date=४ नोव्हेंबर २०२४|access-date=१ जून २०२५|work=[[India Today]]|archive-date=२५ जुलै २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250725045700/https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/icc-womens-champions-trophy-sri-lanka-ftp-2627995-2024-11-04|url-status=live}}</ref> |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |{{n/a}} |{{n/a}} |{{n/a}} |{{n/a}} |{{n/a}} |[[२०२७ आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक|२०२७]] |- ! colspan=8|१९ वर्षांखालील |- |[[१९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक|१९ वर्षांखालील पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/under-19-world-cup-winners-list-1820006147-1|title=U19 Men's World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२८ फेब्रुवारी २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260228183718/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/under-19-world-cup-winners-list-1820006147-1|url-status=live}}</ref> |[[मर्यादित षटकांचे क्रिकेट|युवा एकदिवसीय]] |१६ |{{Cr19|IND}} |{{Cr19|IND}} (६) |[[१९८८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक|१९८८]] |[[२०२६ १९-वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]] |[[२०२८ १९ वर्षांखालील पुरुष क्रिकेट विश्वचषक|२०२८]] |- |[[१९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://sports.ndtv.com/webstories/sports/u19-womens-t20-world-cup-winners-full-list-32199|title=U19 Women's T20 World Cup Winners|work=[[NDTV]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२३ मे २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250523151014/https://sports.ndtv.com/webstories/sports/u19-womens-t20-world-cup-winners-full-list-32199|url-status=live}}</ref> |[[मर्यादित षटकांचे क्रिकेट|युवा टी२०आ]] |२ |{{Crw19|IND}} |{{Crw19|IND}} (२) |[[२०२३ आयसीसी १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक|२०२३]] |[[२०२५ आयसीसी १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक|२०२५]] |[[२०२७ आयसीसी १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक|२०२७]] |} ===पात्रता स्पर्धा=== आयसीसी विविध आंतरराष्ट्रीय प्रमुख स्पर्धांसाठी पात्रता स्पर्धांचे आयोजन करते. {|class="wikitable" style="text-align:left;" style="font-size: 90%" |+ !स्वरूप !एकदिवसीय !टी२०आ |- |पुरुष |[[आयसीसी विश्वचषक पात्रता सामने]] |[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा]] |- | rowspan="2" |महिला |[[महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] | rowspan="2" |[[महिला टी२० विश्वचषक पात्रता]] |- |[[आयसीसी महिला चॅम्पियनशिप]] |} [[पदोन्नती आणि पदावनती]] असलेली दोन-स्तरीय लीग प्रणाली अस्तित्वात आहे, ज्यामध्ये सर्वोत्तम कामगिरी करणारे संघ [[आयसीसी विश्वचषक पात्रता सामने|क्रिकेट विश्वचषक पात्रता स्पर्धेसाठी]] पात्र ठरतात.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/new-qualification-pathway-for-14-team-2027-mens-odi-world-cup-approved-1289712|title=Qualification pathway for 14-team 2027 men's ODI World Cup approved|date=२० ऑक्टोबर २०१८|access-date=१ जून २०२५|work=[[क्रिकइन्फो]]|archive-date=१५ ऑगस्ट २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815181527/https://www.espncricinfo.com/story/new-qualification-pathway-for-14-team-2027-mens-odi-world-cup-approved-1289712|url-status=live}}</ref> यापूर्वी ही तीन-स्तरीय प्रणाली होती आणि [[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग]] हा तिचा सर्वोच्च स्तर होता. २०२७ विश्वचषकाच्या पात्रता प्रक्रियेसाठी ही सुपर लीग रद्द करण्यात आली.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/new-qualification-pathway-for-icc-mens-cricket-world-cup-approved|title=New qualification pathway for ICC Men's Cricket World Cup approved|date=२० ऑक्टोबर २०१८|access-date=१ जून २०२५|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]}}</ref> {|class="wikitable" style="text-align:left;" style="font-size: 90%" !स्तर !लीग !संघ !सद्य आवृत्ती |- |१ |[[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] |८ |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २|२०२४-२०२६]] |- |२ |[[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग]] |१२ |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग|२०२४-२०२६]] |} == नियम आणि नियमन == आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळण्याच्या परिस्थिती, गोलंदाजी पुनरावलोकने आणि इतर आयसीसी नियमांचे निरीक्षण करते. आयसीसी कडे क्रिकेटच्या कायद्यांचा कॉपीराइट नाही: फक्त [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब|एमसीसी]] [[क्रिकेटचे कायदे|कायदे]] बदलू शकतात, जरी हे सहसा खेळाच्या जागतिक प्रशासकीय मंडळाशी सल्लामसलत करून केले जाते.{{Citation needed|date=September 2021}} आयसीसी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटसाठी खेळण्याच्या परिस्थितीचा एक संच राखते ज्यात कायद्यांमध्ये किरकोळ सुधारणा केल्या जातात. त्यांच्याकडे एक "आचारसंहिता" देखील आहे ज्याचे आंतरराष्ट्रीय सामन्यांमधील संघ आणि खेळाडूंनी पालन करणे आवश्यक आहे. या संहितेचे उल्लंघन झाल्यास आयसीसी प्रतिबंध लागू करू शकते, सामान्यतः दंड. २००८ मध्ये आयसीसीने खेळाडूंवर १९ दंड ठोठावले होते. आयसीसी ने खेळण्याच्या स्थितीतील बदलांची घोषणा केली.<ref>{{Cite web |title=ICC announces changes to Playing Conditions |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/3345813 |access-date=2023-07-04 |website=www.icc-cricket.com |language=en}}</ref> ==पंच आणि सामनाधिकारी== आयसीसी आंतरराष्ट्रीय [[पंच (क्रिकेट)|पंच]] आणि सामनाधिकारी नियुक्त करते जे सर्व मंजूर कसोटी सामने, एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय आणि ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय सामन्यात काम करतात. आयसीसी पंचांचे तीन पॅनेल चालवते: [[आयसीसी पंचांचे एलिट पॅनेल|एलिट पॅनेल]], [[पंच आणि सामनाधिकारी आंतरराष्ट्रीय पॅनेल|आंतरराष्ट्रीय पॅनेल]], [[आयसीसी असोसिएट्स आणि एफिलिएट्स अंपायर पॅनल|सहयोगी आणि संलग्न पॅनेल]]. मार्च २०१२ पर्यंत, एलिट पॅनेलमध्ये बारा पंचांचा समावेश होता. सिद्धांतानुसार, एलिट पॅनेलचे दोन पंच प्रत्येक कसोटी सामन्यात अंपायर करतात, तर एक एलिट पॅनेल अंपायर आंतरराष्ट्रीय पॅनेलच्या एका पंचासह एकदिवसीय सामन्यांमध्ये उभा असतो. सरावात, आंतरराष्ट्रीय पॅनेलचे सदस्य अधूनमधून कसोटी सामन्यांमध्ये उभे राहतात, कारण ते कसोटी स्तरावर सामना करू शकतात की नाही आणि त्यांना एलिट पॅनेलमध्ये स्थान मिळावे की नाही हे पाहण्याची ही एक उत्तम चांगली संधी मानली जाते. एलिट पॅनेलचे सदस्य हे आयसीसीचे पूर्ण-वेळ कर्मचारी आहेत, जरी ते अजूनही, अगदी अधूनमधून, त्यांच्या राहत्या देशात [[प्रथम श्रेणी क्रिकेट]] पंच करतात. एलिट अंपायर्ससाठी सरासरी वार्षिक कामकाजाचे वेळापत्रक ८-१० कसोटी सामने आणि १०-१५ एकदिवसीय, संभाव्य ऑन-फिल्ड वर्कलोड प्रति वर्ष ७५ दिवस, तसेच प्रवास आणि तयारीचा वेळ आहे.<ref>{{cite web|title=Match officials|url=http://www.icc-cricket.com/about/42/match-officials|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131003001326/http://www.icc-cricket.com/about/42/match-officials|archive-date=3 October 2013}}</ref> आंतरराष्ट्रीय पॅनेल हे दहा कसोटी खेळणाऱ्या क्रिकेट बोर्डांपैकी प्रत्येकी नामनिर्देशित अधिकाऱ्यांचे बनलेले आहे. पॅनेलचे सदस्य त्यांच्या मायदेशातील एकदिवसीय सामन्यांमध्ये काम करतात आणि एलिट पॅनेलला क्रिकेट कॅलेंडरमधील सर्वोच्च वेळेत मदत करतात जेव्हा त्यांना परदेशी वनडे आणि कसोटी सामन्यांसाठी नियुक्त केले जाऊ शकते. आंतरराष्ट्रीय पॅनेलचे सदस्य परदेशातील अंपायरिंग असाइनमेंट जसे की आयसीसी अंडर १९ क्रिकेट विश्वचषक त्यांच्या परदेशातील परिस्थितीबद्दलचे ज्ञान आणि समज सुधारण्यासाठी आणि त्यांना एलिट पॅनेलमध्ये संभाव्य पदोन्नतीसाठी तयार करण्यात मदत करण्यासाठी देखील करतात. यातील काही पंच क्रिकेट विश्वचषकातही काम करतात. प्रत्येक कसोटी क्रिकेट बोर्ड एका "थर्ड अंपायर" ची नियुक्ती करते ज्याला काही ठराविक ऑन-फिल्ड निर्णयांचे त्वरित दूरचित्रवाणी रिप्लेद्वारे पुनरावलोकन करण्यासाठी बोलावले जाऊ शकते. सर्व तिसरे पंच हे त्यांच्या स्वतःच्या देशात प्रथम श्रेणीचे पंच आहेत, आणि या भूमिकेला आंतरराष्ट्रीय पॅनेल आणि नंतर एलिट पॅनेलमध्ये एक पाऊल म्हणून पाहिले जाते.<ref>{{cite web|title=Emirates International Panel of ICC Umpires|url=http://www.icc-cricket.com/about/88/match-officials/emirates-international-panel-of-icc-umpires|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304044124/http://www.icc-cricket.com/about/88/match-officials/emirates-international-panel-of-icc-umpires|archive-date=4 March 2016}}</ref> जून २००६ मध्ये आयसीसी सहयोगी आणि संलग्न आंतरराष्ट्रीय पंच पॅनेलची स्थापना करण्यात आली. २००५ मध्ये तयार करण्यात आलेल्या आयसीसी असोसिएट आणि एफिलिएट इंटरनॅशनल अंपायर्स पॅनेलला मागे टाकले आणि पाच आयसीसी डेव्हलपमेंट प्रोग्राम प्रादेशिक पंच पॅनेलमधून प्रत्येक निवडीसह, नॉन-टेस्ट न खेळणाऱ्या सदस्यांमधील पंचांसाठी शिखर म्हणून काम करते. असोसिएट आणि एफिलिएट इंटरनॅशनल अंपायर पॅनलचे सदस्य आयसीसी असोसिएट सदस्य, आयसीसी इंटरकॉन्टिनेंटल कप सामने आणि इतर सहयोगी आणि संलग्न स्पर्धांचा समावेश असलेल्या एकदिवसीय सामन्यांसाठी नियुक्तीसाठी पात्र आहेत. आयसीसी अंडर-१९ क्रिकेट विश्वचषकासह इतर आयसीसी स्पर्धांसाठीही उच्च कामगिरी करणाऱ्या पंचांचा विचार केला जाऊ शकतो आणि त्यांना आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी आणि आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेत सहभागी होण्यासाठी आमंत्रित केले जाऊ शकते.<ref>{{cite web|title=ICC Associate and Affiliate International Umpires Panel|url=http://www.icc-cricket.com/about/89/match-officials/icc-associate-and-affiliate-international-umpires-panel|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160602070629/http://www.icc-cricket.com/about/89/match-officials/icc-associate-and-affiliate-international-umpires-panel|archive-date=2 June 2016}}</ref> एक [[आयसीसी मॅच रेफरींचे एलिट पॅनेल]] देखील आहे जे सर्व कसोटी आणि एकदिवसीय सामन्यांमध्ये आयसीसीचे स्वतंत्र प्रतिनिधी म्हणून काम करतात. जानेवारी २००९ पर्यंत, त्याचे ६ सदस्य होते, ते सर्व अत्यंत अनुभवी माजी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू होते. पंचांना खेळाडू किंवा अधिकाऱ्यांची तक्रार करण्याचा अधिकार नसतो (जे पंचांना करावे लागते), परंतु ते आयसीसीच्या आचारसंहितेनुसार सुनावणी घेण्यास आणि सामन्यांमध्ये आवश्यकतेनुसार दंड आकारण्यासाठी, अधिकृत फटकारण्यापर्यंत जबाबदार असतात. निर्णयांवर अपील केले जाऊ शकते, परंतु बहुतेक प्रकरणांमध्ये मूळ निर्णय कायम ठेवला जातो. बीसीसीआयच्या विरोधामुळे पंचांच्या निर्णय पुनरावलोकन प्रणालीच्या सार्वत्रिक वापरावर - जून २०१२ पर्यंत - क्रिकेट खेळणाऱ्या राष्ट्रांमध्ये एकमत साधण्यात परिषद अपयशी ठरली. खेळणाऱ्या देशांच्या परस्पर कराराच्या अधीन राहून ते लागू केले जाईल.<ref>{{cite news| url= http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-27/top-stories/32440276_1_drs-ball-tracking-icc-executive-board| archive-url= https://archive.today/20130126142440/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-27/top-stories/32440276_1_drs-ball-tracking-icc-executive-board| url-status= dead| archive-date= 26 January 2013| title= No decision yet on universal application of DRS|work=[[टाइम्स ऑफ इंडिया]] |date=27 June 2012}}</ref> जुलै २०१२ मध्ये, आयसीसीने डीआरएस तंत्रज्ञानाच्या वापराबाबतची शंका दूर करण्यासाठी बीसीसीआयला संगणक दृष्टी आणि तंत्रज्ञानातील तज्ञ एड रोस्टेन यांनी केलेले बॉल ट्रॅकिंग संशोधन दाखवण्यासाठी एक शिष्टमंडळ पाठवण्याचा निर्णय घेतला.<ref>{{cite news| url= http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-10/top-stories/32617106_1_expert-in-computer-vision-icc-management-decision-review-system| archive-url= https://archive.today/20130126182508/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-10/top-stories/32617106_1_expert-in-computer-vision-icc-management-decision-review-system| url-status= dead| archive-date= 26 January 2013| title= Research on DRS to be shown to BCCI| date= 10 July 2012 |work=[[टाइम्स ऑफ इंडिया]]}}</ref><ref>{{cite web|title=Ireland and Afghanistan ICC newest full members amid wide-ranging governance reform|url=https://www.icc-cricket.com/news/422449|website=icc-cricket.com|publisher=ICC|access-date=22 June 2017}}</ref> ==प्रादेशिक संस्था== या प्रादेशिक संस्था क्रिकेट खेळाचे आयोजन, प्रचार आणि विकास करण्याचे उद्दिष्ट ठेवतात: * [[आशियाई क्रिकेट परिषद]] * [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] * [[आयसीसी युरोप]] * [[आयसीसी अमेरिका]] * [[आयसीसी पूर्व आशिया-पॅसिफिक]] आयसीसी प्रादेशिक संस्था जे आशिया आणि आफ्रिकेच्या प्रादेशिक संस्थांमध्ये समाविष्ट नसलेल्या प्रदेशांची काळजी घेतात: * [[आयसीसी आशिया]] * [[आयसीसी आफ्रिका]] युरोपसाठी प्रादेशिक संस्था अस्थापित झाली ज्यानंतर आयसीसीने कामकाज हाती घेतले: * [[युरोपियन क्रिकेट परिषद]] आफ्रिकन क्रिकेट असोसिएशनच्या निर्मितीनंतर आणखी दोन प्रादेशिक संस्थांची स्थापना करण्यात आली: * [[पूर्व आणि मध्य आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] * [[पश्चिम आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] ==क्रमवारी आणि पुरस्कार== {{Main|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} === क्रमवारी === आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळाच्या तिन्ही फॉरमॅटसाठी संघ क्रमवारी प्रकाशित करते आणि वेळोवेळी तेच अपडेट करते. '''पुरुष''' * [[आयसीसी पुरुषांची कसोटी संघ क्रमवारी]] * [[आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी]] * [[आयसीसी पुरुषांची टी२०आ संघ क्रमवारी]] '''महिला''' * [[आयसीसी महिला एकदिवसीय आणि टी२०आ संघ क्रमवारी]] आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळाडूंची क्रमवारी ही आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटपटूंच्या अलीकडील कामगिरीवर आधारित रँकिंगची व्यापकपणे अनुसरण केलेली प्रणाली आहे. '''पुरुष''' * [[आयसीसी पुरुष खेळाडूंची क्रमवारी]] '''महिला''' * [[आयसीसी महिला खेळाडूंची क्रमवारी]] === पुरस्कार === {{Main|आयसीसी पुरस्कार}} आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने मागील १२ महिन्यांतील सर्वोत्तम आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडूंना ओळखण्यासाठी आणि त्यांचा सन्मान करण्यासाठी '''आयसीसी पुरस्कारां'''ची स्थापना केली आहे. उद्घाटन आयसीसी पुरस्कार सोहळा ७ सप्टेंबर २००४ रोजी लंडनमध्ये आयोजित करण्यात आला होता.<ref>{{Cite web|date=2004-06-29|title=World's best players and teams to be honoured at cricket's 'Oscars'|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/23129979/world-best-players-teams-honoured-cricket-oscars|access-date=2021-06-03|website=ESPN.com|language=en}}</ref> २०२० मध्ये, आयसीसीने मागील १० वर्षांतील सर्वोत्कृष्ट कामगिरी आणि कामगिरीचा सन्मान करण्यासाठी '''[[दशकातील आयसीसी पुरस्कार]]''' या एका खास कार्यक्रमाची घोषणा केली.<ref>{{Cite web|title=ICC Awards of the Decade announced|url=https://www.icc-cricket.com/news/1908769|access-date=2021-06-03|website=www.icc-cricket.com|language=en}}</ref> ==भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा== आयसीसीला देखील अव्वल क्रिकेटपटूंचा समावेश असलेल्या ड्रग्ज आणि लाचखोरी प्रकरणांचा सामना करावा लागला आहे. कायदेशीर आणि बेकायदेशीर बुकमेकिंग मार्केटशी संबंधित क्रिकेटपटूंच्या भ्रष्टाचाराच्या घोटाळ्यांनंतर, आयसीसीने २००० मध्ये लंडनच्या मेट्रोपॉलिटन पोलिसांचे निवृत्त आयुक्त, लॉर्ड कांडन यांच्या नेतृत्वाखाली भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा युनिट (एसीएसयू) स्थापन केले. दक्षिण आफ्रिकेचा माजी कर्णधार हान्सी क्रोन्ये यांनी ज्या भ्रष्टाचाराची तक्रार नोंदवली आहे त्यामध्ये एक भारतीय सट्टेबाजाकडून कमी कामगिरी केल्याबद्दल किंवा ठराविक सामन्यांचे निकाल पूर्वनिर्धारित असल्याची खात्री करण्यासाठी भरीव रक्कम स्वीकारली होती. त्याचप्रमाणे, माजी भारतीय कर्णधार मोहम्मद अझरुद्दीन आणि अजय जडेजा यांची चौकशी करण्यात आली, मॅच फिक्सिंगमध्ये दोषी आढळले आणि क्रिकेट खेळण्यावर (अनुक्रमे आजीवन आणि पाच वर्षांसाठी) बंदी घालण्यात आली. एसीएसयू क्रिकेटमधील भ्रष्टाचाराच्या कोणत्याही अहवालाचे परीक्षण आणि तपासणी करणे सुरू ठेवते आणि प्रोटोकॉल सादर केले गेले आहेत, जे उदाहरणार्थ ड्रेसिंग रूममध्ये मोबाईल टेलिफोन वापरण्यास मनाई करतात. २००७ क्रिकेट विश्वचषकापूर्वी, आयसीसीचे मुख्य कार्यकारी माल्कम स्पीड यांनी कोणत्याही भ्रष्टाचाराविरुद्ध चेतावणी दिली आणि आयसीसी त्याविरुद्ध सतर्क आणि असहिष्णु असेल असे सांगितले.<ref>{{cite news |url=http://www.jamaica-star.com/thestar/20070213/sports/sports3.html |work=The Jamaica Star |title=Speed warns against corruption during World Cup |date=13 February 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090201121545/http://www.jamaica-star.com/thestar/20070213/sports/sports3.html |archive-date=1 February 2009 }}</ref> २०१० च्या पाकिस्तानच्या इंग्लंड दौऱ्यादरम्यान झालेल्या घोटाळ्यानंतर, ३ पाकिस्तानी खेळाडू, मोहम्मद अमीर, मोहम्मद आसिफ आणि सलमान बट स्पॉट-फिक्सिंगमध्ये दोषी आढळले आणि त्यांच्यावर अनुक्रमे ५ वर्षे, ७ वर्षे आणि १० वर्षांची बंदी घालण्यात आली. ३ नोव्हेंबर २०११ रोजी, बटला ३० महिने, आसिफला एक वर्ष, अमीरला सहा महिने आणि लाच देणारा स्पोर्ट्स एजंट मजीदला दोन वर्षे आठ महिने तुरुंगवासाची शिक्षा सुनावण्यात आली.<ref>{{cite news|title=Pakistan cricketers and agent jailed for betting scam|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-15573463|access-date=3 November 2011|newspaper=BBC News |date=3 November 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/sport/2011/nov/03/pakistan-spot-fixing-jail-terms|title=Pakistan spot-fixing players and agent sentenced to lengthy jail terms|date=3 November 2011|work=The Guardian |location=UK|access-date=3 November 2011}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/cricket/international/pakistan/8863611/Pakistan-spot-fixing-scandal-convictions-of-Salman-Butt-Mohammad-Asif-and-Mohammad-Amir-just-one-step-on-a-long-road.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/cricket/international/pakistan/8863611/Pakistan-spot-fixing-scandal-convictions-of-Salman-Butt-Mohammad-Asif-and-Mohammad-Amir-just-one-step-on-a-long-road.html |archive-date=11 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live|title=Pakistan spot-fixing scandal: convictions of Salman Butt, Mohammad Asif and Mohammad Amir just one step on a long road |date=3 November 2011|work=The Daily Telegraph |location=UK|access-date=3 November 2011|last1=Kelso |first1=Paul }}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/cricket/cricketers-jailed-for-matchfixing-6256508.html|title=Cricketers jailed for match-fixing |date=3 November 2011|work=The Independent |location=UK|access-date=3 November 2011}}</ref> २०१९ मध्ये, अल जझीराने केलेल्या तपासणीत श्रीलंका, भारत, इंग्लंड, ऑस्ट्रेलिया आणि इतर क्रिकेट खेळणाऱ्या राष्ट्रांमध्ये मॅच फिक्सिंग झाल्याचे उघड झाले.<ref>{{Cite web|title=Cricket match-fixers suspended amid calls for police probe|url=https://www.ajiunit.com/article/match-fixer-suspended/|access-date=2021-09-06|website=अल जझीरा Investigative Unit|language=en-US}}</ref> या अहवालाच्या अनुषंगाने आयसीसीने चौकशी सुरू केली. ==ग्लोबल क्रिकेट अकादमी== {{main|आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]] (जीसीए) [[संयुक्त अरब अमिराती]]मधील [[दुबई स्पोर्ट्स सिटी]] येथे आहे. जीसीएच्या सुविधांमध्ये प्रत्येकी १० टर्फ पिचसह दोन ओव्हल, आउटडोअर टर्फ आणि सिंथेटिक सराव सुविधा, हॉक आय तंत्रज्ञानासह इनडोअर सराव सुविधा आणि क्रिकेट-विशिष्ट व्यायामशाळा यांचा समावेश आहे. रॉड मार्श यांची अकादमीचे कोचिंग संचालक म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे. उद्घाटन, मूलतः २००८ साठी नियोजित, २०१० मध्ये झाले. ==आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड प्रोग्राम== {{main|आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड प्रोग्राम}} आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड नावाचा एक साप्ताहिक कार्यक्रम दूरचित्रवाणीवर प्रसारित करते. स्पोर्ट्सब्रँडने त्याची निर्मिती केली आहे. हा एक साप्ताहिक ३० मिनिटांचा कार्यक्रम आहे जो क्रिकेटच्या ताज्या बातम्या, सर्व कसोटी आणि एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामन्यांसह अलीकडील क्रिकेट क्रिया, तसेच मैदानाबाहेरील वैशिष्ट्ये आणि मुलाखती प्रदान करतो. ==टीका== २०१५ मध्ये, सॅम कॉलिन्स आणि जॅरोड किम्बर यांनी आयसीसीच्या अंतर्गत संस्थेवर डेथ ऑफ ए जेंटलमन हा डॉक्युमेंटरी बनवला, त्यात म्हणले होते की श्रीमंत सदस्य देश (विशेषतः भारत, इंग्लंड आणि ऑस्ट्रेलिया) आयसीसीला "गुंडगिरी" करत आहेत आणि संस्थेला व इतर सदस्यांना हानी पोहोचवत आहेत.<ref>{{cite news|last=Miller |first=Andrew |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/story/975353.html|title=Cricket documentary ''Death of a Gentleman'' scoops prestigious Sports Journalists Association award|date=22 February 2016|work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|access-date=21 September 2020}}</ref> ==हे सुद्धा पहा== {{Portal|क्रिकेट}} * [[क्रिकेट अधिकाऱ्यांची संघटना]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी]] * [[फेडरेशन ऑफ इंटरनॅशनल क्रिकेटर्स असोसिएशन]] * [[क्रिकेटची आंतरराष्ट्रीय रचना]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या अध्यक्षांची यादी]] <small>(२०१४ पासून पद विसर्जित)</small> ==संदर्भ== {{notelist}} {{reflist}} ==बाह्य दुवे== *[https://kaplonathletic.com/content/19/introducing-crictos-your-gateway-iconic-cricket-moments-icc फॅनक्रेझसह आयसीसी क्रिक्टोस लाँच] * {{Official website|https://www.icc-cricket.com/}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघ}} {{प्राधिकरण नियंत्रण}} {{पोर्टल बार|क्रिकेट|खेळ}} [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद| ]] [[वर्ग:क्रिकेट प्रशासन|*]] [[वर्ग:दुबई स्थित संस्था]] [[वर्ग:१९०९ मध्ये स्थापन झालेल्या क्रीडा संस्था]] [[वर्ग:आयओसी मान्यताप्राप्त आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघांची संघटना]] 06668d6s5xf3xu1y5tlu1r78k3wsx3d 2709261 2709260 2026-09-11T13:51:31Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — शहराचे अचूक नाव ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#शहराचे अचूक नाव|अधिक माहिती]]) 2709261 wikitext text/x-wiki {{Infobox organisation | image = ICC logo (2026).svg | caption = | abbreviation = आयसीसी | former_name = {{ubl| | इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स | (१९०९-१९६५) | आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स | (१९६५-१९८७) }} | formation = {{Start date and age|1909|6|15|df=y}} | founding_location = [[लंडन]], [[युनायटेड किंग्डम]] | headquarters = {{ubl| | [[लंडन]], [[युनायटेड किंग्डम]] | (१९०९-२००५) | [[दुबई]], [[संयुक्त अरब अमिराती]] | (२००५-वर्तमान) }} | type = [[आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघांची यादी|आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघ]] | num_members = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|१११ सदस्य]]<ref name="Members">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/about/members |title=ICC Members |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=३१ ऑक्टोबर २०१७ |archive-date=६ सप्टेंबर २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230906121413/https://www.icc-cricket.com/about/members |url-status=live}}</ref> | num_members_year = २०२६ | language = [[इंग्लिश भाषा|इंग्रजी]] | leader_title = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अध्यक्ष|अध्यक्ष]] | leader_name = [[जय शाह]]<ref>{{cite news |title=Jay Shah begins tenure as ICC Chair |url=https://www.icc-cricket.com/news/jay-shah-begins-tenure-as-icc-chair |date=१ डिसेंबर २०२४ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=७ जून २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250607044120/https://www.icc-cricket.com/news/jay-shah-begins-tenure-as-icc-chair |url-status=live}}</ref> | leader_title2 = उपाध्यक्ष | leader_name2 = इम्रान ख्वाजा | leader_title3 = सीईओ | leader_name3 = संजोग गुप्ता<ref>{{cite news |title=ICC announces Sanjog Gupta as new Chief Executive Officer |url=https://www.icc-cricket.com/news/icc-announces-sanjog-gupta-as-new-chief-executive-officer |date=१ डिसेंबर २०२५ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |archive-date=७ जुलै २०२५ |access-date=८ जुलै २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250707145033/https://www.icc-cricket.com/news/icc-announces-sanjog-gupta-as-new-chief-executive-officer |url-status=live}}</ref> | leader_title4 = महाव्यवस्थापक | leader_name4 = [[वसीम खान]]<ref>{{cite news |url=https://www.icc-cricket.com/news/wasim-khan-appointed-as-icc-general-manager-of-cricket |title=Wasim Khan appointed as ICC General Manager of Cricket |date=२२ नोव्हेंबर २०२२ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=७ डिसेंबर २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251207052121/https://www.icc-cricket.com/news/wasim-khan-appointed-as-icc-general-manager-of-cricket |url-status=live}}</ref> | budget = | budget_year = | revenue = ७५६.३ दशलक्ष [[अमेरिकन डॉलर]]<ref name="E4M2025">{{cite web |url=https://www.exchange4media.com/media-others-news/india-centric-icc-revenue-cycle-reports-543-million-surplus-in-2025-154667.html |title=India-centric ICC revenue cycle reports $543 million surplus in 2025 |publisher=Exchange4Media |access-date=३० जुलै २०२६}}</ref> | revenue_year = २०२५ | disbursements = | expenses = २१३ दशलक्ष [[अमेरिकन डॉलर]]<ref name="E4M2025"/> | expenses_year = २०२५ | awards = [[आयसीसी पुरस्कार]] | website = {{URL|https://icc-cricket.com/index}} }} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद साइडबार}} '''आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद''' ('''आयसीसी''') ही [[क्रिकेट]]ची जागतिक [[खेळांच्या प्रशासकीय संघटना|प्रशासकीय संस्था]] आहे. ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिकेच्या प्रतिनिधींनी १९०९ मध्ये "इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स" म्हणून त्याची स्थापना केली. त्याचे १९६५ मध्ये ''आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स'' असे नामकरण करण्यात आले आणि १९८७ मध्ये त्याचे सध्याचे नाव स्वीकारले गेले. आयसीसी चे मुख्यालय [[दुबई]], [[संयुक्त अरब अमिराती]] येथे आहे. आयसीसी मध्ये सध्या १०८ सदस्य राष्ट्रे आहेत: १२ [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]] खेळणारे [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी#पूर्ण सदस्य|पूर्ण सदस्य]] आणि ९६ [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी#सहयोगी सदस्य|सहयोगी सदस्य]].<ref name="members">{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/members|title=ICC Members|publisher=ICC|access-date=31 October 2017}}</ref> आयसीसी क्रिकेटच्या प्रमुख आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा, विशेषतः [[क्रिकेट विश्वचषक]], [[टी-२० विश्वचषक]] आणि [[आयसीसी विश्व कसोटी चॅम्पियनशिप]] यांच्या संघटना आणि प्रशासनासाठी जबाबदार आहे. हे सर्व मंजूर [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]], [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] आणि [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]] सामन्यांमध्ये [[पंच (क्रिकेट)|पंच]] आणि सामनाधिकारी यांची नियुक्ती करते. आयसीसी आचारसंहिता जारी करते, जे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटसाठी शिस्तीचे व्यावसायिक मानके सेट करते<ref>{{cite web|url=http://www.icc-cricket.com/icc/rules/code-of-conduct-for-players-and-officials.pdf |title=International Cricket Council – ICC Events, ICC Cricket Rankings, Live Cricket Scores |publisher=Icc-cricket.com |access-date=8 May 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070712131901/http://www.icc-cricket.com/icc/rules/code-of-conduct-for-players-and-officials.pdf |archive-date=12 July 2007 }}</ref> आणि भ्रष्टाचार आणि [[मॅच फिक्सिंग]]विरुद्ध त्याच्या [[आयसीसी भ्रष्टाचार विरोधी आणि सुरक्षा युनिट|भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा युनिटद्वारे]] कारवाईचे समन्वय साधते. आयसीसी सदस्य देशांमधील द्विपक्षीय सामन्यांवर नियंत्रण ठेवत नाही (ज्यात जागतिक कसोटी चॅम्पियनशिप फायनलच्या बाहेरील सर्व [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]] समाविष्ट आहेत) आणि ते सदस्य देशांमधील देशांतर्गत क्रिकेटवरही नियंत्रण ठेवत नाही. [[क्रिकेटचे कायदे|खेळाचे कायदे]] आयसीसी बनवत नाही किंवा बदलत नाही, जे १७८८ पासून [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब]]च्या शासनाखाली राहिले आहेत.<ref>{{Cite web|url=https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/|title=Laws|website=www.lords.org|language=en|access-date=12 July 2018|archive-date=2017-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20170630062008/https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/|url-status=dead}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अध्यक्ष|अध्यक्ष]] संचालक मंडळाचे प्रमुख असतात आणि २६ जून २०१४ रोजी, [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ|बीसीसीआय]]चे माजी अध्यक्ष [[नारायणस्वामी श्रीनिवासन]] यांना परिषदेचे पहिले अध्यक्ष म्हणून घोषित करण्यात आले.<ref>{{cite web|title=Srinivasan elected as the new Chairman of ICC from July 2014 onwards|url=http://www.jagranjosh.com/current-affairs/srinivasan-elected-as-the-new-chairman-of-icc-from-july-2014-onwards-1392007635-1|website=Jagran Prakashan|date=10 February 2014|access-date=18 August 2017|archive-date=2015-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402233930/http://www.jagranjosh.com/current-affairs/srinivasan-elected-as-the-new-chairman-of-icc-from-july-2014-onwards-1392007635-1|url-status=dead}}</ref> २०१४ मध्ये अध्यक्षपदाच्या स्थापनेनंतर आणि आयसीसीच्या घटनेत केलेल्या इतर बदलांनंतर आयसीसी अध्यक्षाची भूमिका मोठ्या प्रमाणात मानद स्थान बनली. असा दावा करण्यात आला आहे की २०१४ च्या बदलांमुळे इंग्लंड, भारत आणि ऑस्ट्रेलिया या 'बिग थ्री' राष्ट्रांना नियंत्रण देण्यात आले आहे.<ref name="Kamal Quits">{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/cricket/32144906|title=Mustafa Kamal quits as ICC president after World Cup snub|publisher=BBC Sport|date=1 April 2015|access-date=1 April 2015}}</ref> शेवटचे आयसीसी अध्यक्ष [[झहीर अब्बास]] होते,<ref name="Abbas">{{cite news|url=http://gulfnews.com/sport/cricket/pakistan/zaheer-abbas-appointed-icc-president-1.1540472 |title=Zaheer Abbas Appointed ICC President |work=[[गल्फ न्यूज]] |date=25 June 2015 |access-date=25 June 2015}}</ref> त्यांची नियुक्ती जून २०१५ मध्ये [[मुस्तफा कमाल (राजकारणी)|मुस्तफा कमाल]] यांनी एप्रिल २०१५ मध्ये राजीनामा दिल्यानंतर करण्यात आली होती. एप्रिल २०१६ मध्ये जेव्हा आयसीसी अध्यक्षपद रद्द करण्यात आले, ऑक्टोबर २०१५ मध्ये श्रीनिवासन यांची जागा घेणारे [[शशांक मनोहर]] हे आयसीसीचे पहिले स्वतंत्र निवडलेले अध्यक्ष बनले.<ref>{{Cite web|title=ICC Office Bearers|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/icc-office-bearers|access-date=2020-09-07|website=www.icc-cricket.com}}</ref> ==इतिहास== === १९०९-१९६३ - इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स === ३० नोव्हेंबर १९०७ रोजी, दक्षिण आफ्रिकन क्रिकेट असोसिएशनचे अध्यक्ष [[अबे बेली]] यांनी [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब]]चे (एमसीसी, इंग्लंड) सचिव, [[फ्रान्सिस लेसी]] यांना पत्र लिहिले. बेली यांनी 'इम्पीरियल क्रिकेट बोर्ड' स्थापन करण्याची सूचना केली. पत्रात त्यांनी सुचवले आहे की ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिका या तिन्ही सदस्यांच्या द्विपक्षीय आंतरराष्ट्रीय सामन्यांना नियंत्रित करणारे नियम आणि कायदे तयार करण्यासाठी बोर्ड जबाबदार असेल. बेलीला दक्षिण आफ्रिकेत सहभागी देशांमधील त्रिकोणी कसोटी मालिका आयोजित करायची होती. मात्र, ऑस्ट्रेलियाने ही ऑफर नाकारली. तरीही बेलीने आशा सोडली नाही. १९०९ मध्ये ऑस्ट्रेलियाच्या इंग्लंड दौऱ्यात त्यांना तीन सदस्यांना एकत्र आणण्याची संधी मिळाली. सतत लॉबिंग आणि प्रयत्नांनंतर, बेलीला यश मिळाले.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1909-1963|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=10 July 2018}}</ref> १५ जून १९०९ रोजी, [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|इंग्लंड]], [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] आणि [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिकेचे]] प्रतिनिधी [[लॉर्ड्स]] येथे भेटले आणि ''इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स''ची स्थापना केली. महिनाभरानंतर तिन्ही सदस्यांची दुसरी बैठक झाली. राष्ट्रांमध्ये नियमांवर एकमत झाले आणि पहिली तिरंगी कसोटी मालिका १९१२ मध्ये इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.<ref name=":0"/> १९२६ मध्ये, [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीज]], [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघ|न्यू झीलंड]] आणि [[भारतीय क्रिकेट संघ|भारत]] पूर्ण सदस्य म्हणून निवडले गेले आणि कसोटी खेळणाऱ्या देशांची संख्या दुप्पट होऊन सहा झाली. १९४७ मध्ये [[पाकिस्तान]]च्या स्थापनेनंतर, पाच वर्षांनंतर १९५२ मध्ये त्याला देण्यात आला, तो सातवा कसोटी खेळणारा देश बनला. मे १९६१ मध्ये दक्षिण आफ्रिकेने राष्ट्रकुल सोडले आणि त्यामुळे सदस्यत्व गमावले.<ref name=":0"/> === १९६४-१९८८ – आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स === १९६४ मध्ये, आयसीसीने कसोटी न खेळणाऱ्या देशांचा समावेश करण्याचे मान्य केले. पुढील वर्षी, आयसीसीने त्याचे नाव बदलून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स ठेवले. [[यूएस]], [[सिलोन]] आणि [[फिजी]] यांना सहयोगी, सदस्यांचा एक नवीन वर्ग म्हणून प्रवेश देण्यात आला.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1964-1988|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=12 July 2018}}</ref> १९६८ मध्ये, [[डेन्मार्क]], [[बरमुडा]], [[नेदरलँड]] आणि [[पूर्व आफ्रिका]] यांना सहयोगी म्हणून प्रवेश देण्यात आला, तर दक्षिण आफ्रिकेने अद्याप आयसीसी मध्ये पुन्हा सामील होण्यासाठी अर्ज केला नव्हता. १९६९ मध्ये आयसीसीच्या मूलभूत नियमांमध्ये सुधारणा करण्यात आली. १९७१ च्या बैठकीत विश्वचषक आयोजित करण्याची कल्पना मांडण्यात आली. १९७३ च्या बैठकीत, १९७५ मध्ये इंग्लंडमध्ये विश्वचषक खेळवण्याचा निर्णय घेण्यात आला. सहा कसोटी खेळणारे देश आणि [[पूर्व आफ्रिका]] आणि [[श्रीलंका]] यांना भाग घेण्यासाठी आमंत्रित केले होते.<ref name=":1" /> या कालावधीत नवीन सदस्य वारंवार जोडले गेले: १९७४ मध्ये, [[इस्रायल]] आणि [[सिंगापूर]] यांना सहयोगी म्हणून प्रवेश देण्यात आला. १९७६ मध्ये [[पश्चिम आफ्रिका|पश्चिम आफ्रिकेला]] सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. १९७७ मध्ये [[बांगलादेश]]ला सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. १९७८ मध्ये [[पापुआ न्यू गिनी]]ला सहयोगी म्हणून प्रवेश मिळाला. [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेने]] पुन्हा सामील होण्यासाठी अर्ज केला, परंतु त्यांचा अर्ज फेटाळण्यात आला. १९८१ मध्ये, [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंकेला]] पूर्ण सदस्य म्हणून पदोन्नती देण्यात आली आणि त्यांनी १९८२ मध्ये त्यांची पहिली कसोटी खेळली. १९८४ मध्ये, तृतीय श्रेणी सदस्यत्व (संलग्न) सुरू करण्यात आले. [[इटली]] हा असा पहिला सदस्य होता, त्यानंतर १९८५ मध्ये [[स्वित्झर्लंड]]चा क्रमांक लागतो. १९८७ मध्ये [[बहामास]] आणि [[फ्रान्स]], त्यानंतर १९८८ मध्ये [[नेपाळ]]ला प्रवेश देण्यात आला. === १९८९-आतापर्यंत – आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद === जुलै १९८९ च्या बैठकीत, आयसीसी ने स्वतःचे नाव बदलून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद असे ठेवले आणि एमसीसी अध्यक्षाची आयसीसीचे अध्यक्ष होण्याची परंपरा आपोआप संपुष्टात आली.<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1989-present|title=International Cricket Council|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=23 July 2018}}</ref> १९९० मध्ये, [[यूएई]] सहयोगी म्हणून सामील झाले. १९९१ मध्ये, आयसीसी इतिहासात प्रथमच, मीटिंग [[इंग्लंड]]पासून दूर, [[मेलबर्न]], ऑस्ट्रेलिया येथे आयोजित करण्यात आली होती. [[दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णभेद|वर्णभेद]] संपल्यानंतर जुलैमध्ये [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेची]] आयसीसीचे पूर्ण सदस्य म्हणून पुन्हा निवड झाली. १९९२ मध्ये, [[झिम्बाब्वे क्रिकेट|झिम्बाब्वे]]ला नववा पूर्ण सदस्य म्हणून प्रवेश देण्यात आला. [[नामिबिया]] सहयोगी सदस्य म्हणून सामील झाले. [[ऑस्ट्रिया]], [[बेल्जियम]], [[ब्रुनेई]] आणि [[स्पेन]] हे सर्व सलग्न म्हणून सामील झाले. १९९३ मध्ये, आयसीसीचे ''मुख्य कार्यकारी पद'' तयार करण्यात आले; ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट बोर्डाचे [[डेव्हिड रिचर्ड्स (क्रिकेट प्रशासक)|डेव्हिड रिचर्ड्स]] हे या पदावर नियुक्त झालेले पहिले व्यक्ती होते. जुलैमध्ये, बार्बाडोस येथील [[क्लाइड वॉलकॉट|सर क्लाइड वॉलकॉट]], पहिले गैर-ब्रिटिश अध्यक्ष म्हणून निवडून आले. नवीन तंत्रज्ञानाच्या उदयामुळे व्हिडिओ प्लेबॅक सुविधांनी सुसज्ज असलेल्या [[तिसरा पंच (क्रिकेट)|थर्ड अंपायर]]ची ओळख झाली. १९९५ पर्यंत, कसोटी सामन्यांमध्ये रन-आऊट आणि स्टंपिंगसाठी टीव्ही रिप्ले उपलब्ध करून देण्यात आले होते, ज्यामध्ये तिसऱ्या पंचाने अनुक्रमे लाल आणि हिरव्या दिव्यासह सिग्नल आउट किंवा नॉट आउट करणे आवश्यक होते. पुढच्या वर्षी, चेंडू सीमा ओलांडला की नाही हे निर्धारित करण्यासाठी कॅमेरे वापरण्यात आले. १९९७ मध्ये झेल स्वच्छतेबाबतचे निर्णय थर्ड अंपायरकडे पाठवले जाऊ शकतात. या वर्षी [[डकवर्थ-लुईस पद्धत]], पावसाने प्रभावित झालेल्या एकदिवसीय सामन्यांमध्ये लक्ष्य समायोजित करण्याचा एक मार्ग देखील पाहिला. २००० मध्ये, [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड|बांगलादेश]]ला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे दहावे पूर्ण सदस्य म्हणून प्रवेश देण्यात आला. २००५ मध्ये, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद दुबई येथे नवीन मुख्यालयात स्थलांतरित झाली. २०१७ मध्ये, [[द ओव्हल]] येथील आयसीसी पूर्ण परिषदेच्या बैठकीत एकमताने मतदान केल्यानंतर [[अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड|अफगाणिस्तान]] आणि [[क्रिकेट आयर्लंड|आयर्लंड]] यांना आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अकरावे आणि बारावे पूर्ण सदस्य म्हणून स्वीकारण्यात आले. संलग्न सदस्यत्व देखील रद्द करण्यात आले, सर्व विद्यमान संलग्न सदस्य सहयोगी सदस्य बनले. २०१८ मध्ये, सर्व महिला टी-२० सामने महिलांच्या [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]] दर्जासाठी उंचावले गेले. २०१९ मध्ये, पुरुषांचे सर्व टी-२० सामने [[ट्वेन्टी-२० आंतरराष्ट्रीय]] दर्जाकडे नेण्यात आले. जुलै २०२२ मध्ये, [[कंबोडिया]], [[आयव्हरी कोस्ट]], आणि [[उझबेकिस्तान]] यांना आयसीसीद्वारे सहयोगी सदस्य दर्जा देण्यात आला.<ref>{{cite news |title=Three new countries receive ICC Membership status |url=https://www.icc-cricket.com/news/2690683#:~:text=The%20ICC%20awarded%20three%20new,108%20countries%2C%20including%2096%20Associates. |access-date=27 July 2022 |work=www.icc-cricket.com |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Kumar |first1=Manoj |title=Cambodia, Uzbekistan and Cote D'Ivoire receive membership status from ICC |url=https://www.crictracker.com/cambodia-uzbekistan-and-cote-divoire-receive-membership-status-from-icc/ |access-date=27 July 2022 |work=CricTracker |date=27 July 2022 |language=en}}</ref> १२ जून २०२३ रोजी, ऑस्ट्रेलियाने भारताविरुद्ध आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप विजेतेपद जिंकल्यानंतर, ओव्हल येथे अंतिम सामन्यात २०९ धावांनी, ऑस्ट्रेलियाने सर्व प्रमुख आयसीसीट्रॉफी जिंकणारा पहिला संघ बनून इतिहास रचला.{{Citation needed|date=August 2023}} == सदस्य == {{मुख्य|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी}} ===प्रादेशिक संलग्नता=== [[File:International Cricket Council members by region.svg|thumb|alt=प्रदेशानुसार आयसीसी सदस्य|आयसीसीचे प्रदेश: {{legend|#007effff|[[आशिया क्रिकेट समिती]] (एसीसी)}} {{legend|#2bff00ff|[[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] (एसीए)}} {{legend|#66ccffff|[[आयसीसी युरोप]]}} {{legend|#7b0041ff|[[आयसीसी अमेरिका]]}} {{legend|#ffff00ff|[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत]]}}]] आयसीसीच्या सदस्यांची संबंधित प्रादेशिक संस्थांद्वारे प्रशासित पाच प्रदेशांमध्ये विभागणी करण्यात आली आहे:<ref name="Str">{{cite report |url=https://saca.org.za/wp-content/uploads/2013/04/01-Structure-and-Contacts_2012_USB.pdf |title=ICC Structure |work=Cricket South Africa |date=१ एप्रिल २०१३ |access-date=१ जून २०२५}}</ref> * [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] * [[आशिया क्रिकेट समिती]] * [[आयसीसी अमेरिका]] * [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत]] * [[आयसीसी युरोप]] १९९७ मध्ये विलीन होऊन आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशनची स्थापना होण्यापूर्वी [[पूर्व आणि मध्य आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] आणि [[पश्चिम आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] या आफ्रिकेतील क्रिकेटचे व्यवस्थापन करत होत्या.<ref>{{cite news |url=https://i.imgci.com/link_to_database/ARCHIVE/CRICKET_NEWS/1998/OCT/ACA_HISTORY_01OCT1998.html |first=Cois |last=du Plooy |title=History of the Africa Cricket Association |date=१ ऑक्टोबर १९९८ |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२९ सप्टेंबर २०२२ |archive-date=२० जुलै २०२३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230720134830/https://i.imgci.com/link_to_database/ARCHIVE/CRICKET_NEWS/1998/OCT/ACA_HISTORY_01OCT1998.html |url-status=live}}</ref> [[युरोप क्रिकेट समिती]] ही युनायटेड किंग्डम वगळता युरोपमधील क्रिकेटचे व्यवस्थापन करत होती. २००८ मध्ये तिची जागा आयसीसी युरोपने घेतली आणि नंतर २०१० मध्ये ती विसर्जित करण्यात आली.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/european-programme-for-2010-announced-616520 |title=European programme for 2010 announced |work=[[क्रिकइन्फो]] |author=Martin Williamson |date=२५ फेब्रुवारी २०१३ |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=६ डिसेंबर २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206130832/https://www.espncricinfo.com/story/european-programme-for-2010-announced-616520 |url-status=live}}</ref> === पूर्ण सदस्य === [[File:International Cricket Council members (by status) Current.svg|thumb|सदस्यत्वाच्या दर्जानुसार सध्याचे आयसीसी सदस्य:<br /> {{Color box|#ff0000|border=darkgray}} पूर्ण सदस्य<br /> {{Color box|#ff6600|border=darkgray}} [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]] दर्जा असलेले सहयोगी सदस्य<br /> {{Color box|#ff9900|border=darkgray}} सहयोगी सदस्य<br /> {{Color box|#333333|border=darkgray}} माजी किंवा निलंबित सदस्य<br /> {{Color box|#cccccc|border=darkgray}} सदस्य नसलेले]] पूर्ण सदस्यांमध्ये आयसीसीमध्ये पूर्ण मतदान हक्क असलेल्या आणि अधिकृत कसोटी सामने खेळणाऱ्या संघांच्या १२ प्रशासकीय संस्थांचा समावेश होतो.<ref name="Members"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश ! संघ ! प्रशासकीय संस्था ! पूर्ण सदस्यत्वापासून ! कसोटी दर्जापासून ! प्रदेश |- | १ | {{flag|इंग्लंड}} | [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इंग्लंड महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[इंग्लंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[इंग्लंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] | १५ जून १९०९ | १५ मार्च १८७७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २ | {{flag|ऑस्ट्रेलिया}} | [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[ऑस्ट्रेलिया १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[ऑस्ट्रेलिया १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया]] | १५ जून १९०९ | १५ मार्च १८७७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ३ | {{flag|दक्षिण आफ्रिका}} | [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट दक्षिण आफ्रिका]] | १५ जून १९०९ | १२ मार्च १८८९ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४ | {{cr|WIN}} | [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[वेस्ट इंडीज राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[वेस्ट इंडीज १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[वेस्ट इंडीज १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]] | ३१ मे १९२६ | २३ जून १९२८ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ५ | {{flag|न्यू झीलंड}} | [[न्यू झीलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[न्यू झीलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[न्यू झीलंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[न्यू झीलंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[न्यू झीलंड क्रिकेट]] | ३१ मे १९२६ | १० जानेवारी १९३० | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ६ | {{flag|भारत}} | [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[भारत १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[भारत १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]] | ३१ मे १९२६ | २५ जून १९३२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७ | {{flag|पाकिस्तान}} | [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[पाकिस्तान १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[पाकिस्तान १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] | २८ जुलै १९५२ | १६ ऑक्टोबर १९५२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८ | {{flag|श्रीलंका}} | [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[श्रीलंका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[श्रीलंका १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[श्रीलंका क्रिकेट]] | २१ जुलै १९८१ | २१ जुलै १९८१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९ | {{flag|झिम्बाब्वे}} | [[झिम्बाब्वे राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[झिम्बाब्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[झिम्बाब्वे क्रिकेट]] | ६ जुलै १९९२ | १८ ऑक्टोबर १९९२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १० | {{flag|बांगलादेश}} | [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[बांगलादेश १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[बांगलादेश १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड]] | २६ जून २००० | १० नोव्हेंबर २००० | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ११ | {{flag|आयर्लंड}} | [[आयर्लंड क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[आयर्लंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] • [[आयर्लंड १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील महिला]] | [[क्रिकेट आयर्लंड]] | २२ जून २०१७ | ११ मे २०१८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | १२ | {{flag|अफगाणिस्तान|२०१३}} | [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[अफगाणिस्तान १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील पुरुष]] | [[अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] | २२ जून २०१७ | १४ जून २०१८ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |} === सहयोगी सदस्य === सहयोगी सदस्यांमध्ये अशा देशांतील ९९ प्रशासकीय संस्थांचा समावेश होतो, जिथे क्रिकेट सुस्थापित आणि संघटित आहे, परंतु त्यांना पूर्ण सदस्यत्व देण्यात आलेले नाही.<ref name="Members"/> यांपैकी आठ सहयोगी संघांना एकदिवसीय दर्जा आहे आणि त्यांचा [[आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी|आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी]]त समावेश आहे.<ref name="Members"/><ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |title=Team rankings, Men ODIs |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१ जून २०२५ |archive-date=१७ फेब्रुवारी २०२६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260217055817/https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |url-status=live}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश ! प्रशासकीय संस्था ! सहयोगी सदस्यत्वापासून ! एकदिवसीय दर्जापासून ! प्रदेश |- | १ | {{country|नेदरलँड्स}} | [[रॉयल डच क्रिकेट असोसिएशन]] | style="text-align:center;" | १९६६ | style="text-align:center;" | २०१८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २ | {{country|कॅनडा}} | [[क्रिकेट कॅनडा]] | style="text-align:center;" | १९६८ | style="text-align:center;" | २०२३ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ३ | {{country|संयुक्त अरब अमिराती}} | [[अमिराती क्रिकेट बोर्ड]] | style="text-align:center;" | १९९० | style="text-align:center;" | २०१४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४ | {{country|नामिबिया}} | [[क्रिकेट नामिबिया]] | style="text-align:center;" | १९९२ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५ | {{country|स्कॉटलंड}} | [[क्रिकेट स्कॉटलंड]] | style="text-align:center;" | १९९४ | style="text-align:center;" | २००५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६ | {{country|नेपाळ}} | [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन]] | style="text-align:center;" | १९९६ | style="text-align:center;" | २०१८ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७ | {{country|ओमान}} | [[ओमान क्रिकेट]] | style="text-align:center;" | २०१४ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८ | {{country|अमेरिका}} | [[यूएसए क्रिकेट]] | style="text-align:center;" | २०१९ | style="text-align:center;" | २०१९ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |} {{collapse top|सहयोगी देश}} {| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="text-align:left; font-size:90%;" ! क्र. ! देश<ref name="Members"/> ! संघ ! प्रशासकीय संस्था ! संलग्न सदस्यत्व{{efn|देशाला संलग्न सदस्यत्व मिळाल्याचे वर्ष. हा सहयोगी सदस्यत्वापेक्षा खालचा सदस्यत्वाचा स्तर होता. नंतर हे दोन्ही स्तर एकत्र करण्यात आले.}} ! सहयोगी सदस्यत्व ! प्रदेश |- | १ | {{country|आर्जेन्टिना}} | [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[अर्जेंटिना क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २ | {{country|ऑस्ट्रिया}} | [[ऑस्ट्रिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऑस्ट्रिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ऑस्ट्रियन क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३ | {{country|बहामास}} | [[बहामास राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बहामास क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ४ | {{country|बहरैन}} | [[बहरैन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बहरैन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बहारीन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५ | {{country|बेल्जियम}} | [[बेल्जियम राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बेल्जियम राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बेल्जियम क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९१ | २००५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६ | {{country|बेलीझ}} | [[बेलीझ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बेलीझ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बेलीझ नॅशनल क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ७ | {{country|बर्म्युडा}} | [[बर्म्युडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बर्म्युडा महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • [[बर्म्युडा राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[बर्म्युडा क्रिकेट बोर्ड]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ८ | {{country|भूतान}} | [[भूतान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[भूतान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[भूतान क्रिकेट परिषद बोर्ड]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९ | {{country|बोत्स्वाना}} | [[बोत्स्वाना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बोत्स्वाना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २००५ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १० | {{country|ब्राझील}} | [[ब्राझिल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ब्राझिल राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ब्राझिलियन क्रिकेट कॉन्फेडरेशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ११ | {{country|बल्गेरिया}} | [[बल्गेरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[बल्गेरिया महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[बल्गेरियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | १२ | {{country|कंबोडिया}} | [[कंबोडिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कंबोडिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कंबोडिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २०२२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | १३ | {{country|कामेरून}} | [[कामेरून राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कामेरून राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कॅमेरून क्रिकेट फेडरेशन]] | २००७ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | १४ | {{country|कॅनडा}} | [[कॅनडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कॅनडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[कॅनडा १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट कॅनडा]] | लागू नाही | १९६८ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १५ | {{country|केमन द्वीपसमूह}} | [[केमन द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[केमन द्वीपसमूह महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[केमन द्वीपसमूह क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९७ | २००२ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १६ | {{country|चिली}} | [[चिले राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[चिले राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[चिली क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | १७ | {{country|चीन}} | [[चीन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[चीन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[चीनी क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | १८ | {{country|कूक द्वीपसमूह}} | [[कूक द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कूक द्वीपसमूह राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कुक द्वीपसमूह क्रिकेट असोसिएशन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | १९ | {{country|कोस्टा रिका}} | [[कोस्टा रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कोस्टा रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कोस्टा रिका क्रिकेट फेडरेशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २० | {{country|क्रोएशिया}} | [[क्रोएशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रोएशियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००१ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २१ | {{country|सायप्रस}} | [[सायप्रस राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सायप्रस क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९९ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २२ | {{country|चेक प्रजासत्ताक}} | [[चेक प्रजासत्ताक राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[चेक क्रिकेट युनियन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २३ | {{country|डेन्मार्क}} | [[डेन्मार्क राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[डेन्मार्क राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[डेन्मार्क राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[डॅनिश क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २४ | {{country|एस्टोनिया}} | [[एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[एस्टोनिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[एस्टोनियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २५ | {{country|इस्वाटिनी}} | [[इस्वाटिनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इस्वाटिनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्वातीनी क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | २६ | {{country|फॉकलंड द्वीपसमूह}} | [[फॉकलंड द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[फॉकलंड क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | २७ | {{country|फिजी}} | [[फिजी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिजी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[फिजी राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट फिजी]] | लागू नाही | १९६५ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | २८ | {{country|फिनलंड}} | [[फिनलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिनलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट फिनलंड]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | २९ | {{country|फ्रान्स}} | [[फ्रान्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फ्रान्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[असोसिएशन फ्रांस क्रिकेट]] | १९८७ | १९९८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३० | {{country|गांबिया}} | [[गांबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[गांबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[गॅम्बिया क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ३१ | {{country|जर्मनी}} | [[जर्मनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जर्मनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[जर्मन क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९१ | १९९९ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३२ | {{country|घाना}} | [[घाना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[घाना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[घाना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ३३ | {{country|जिब्राल्टर}} | [[जिब्राल्टर राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[जिब्राल्टर क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६९ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३४ | {{country|ग्रीस}} | [[ग्रीस राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ग्रीस राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[हेलेनिक क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३५ | {{country|गर्न्सी}} | [[गर्न्सी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[गर्न्सी महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[ग्वेर्नसे क्रिकेट बोर्ड]] | २००५ | २००८ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३६ | {{country|हाँग काँग}} | [[हाँग काँग राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[हाँग काँग राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[हाँग काँग राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट हाँग काँग]] | लागू नाही | १९६९ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ३७ | {{country|हंगेरी}} | [[हंगेरी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[हंगेरियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २०१२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ३८ | {{country|इंडोनेशिया}} | [[इंडोनेशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इंडोनेशिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट इंडोनेशिया]] | २००१ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]]/[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ३९ | {{country|इराण}} | [[इराण राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इराण महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्लामिक रिपब्लिक ऑफ इराण क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४० | {{country|आइल ऑफ मान}} | [[आईल ऑफ मान क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[आईल ऑफ मान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[आयल ऑफ मॅन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४१ | {{country|इस्रायल}} | [[इस्रायल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इस्रायल क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४२ | {{country|इटली}} | [[इटली राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[इटली राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[इटालियन क्रिकेट फेडरेशन]] | १९८४ | १९९५ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४३ | {{country|कोत द'ईवोआर}} | [[आयवरी कोस्ट राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[आयव्हरी कोस्ट क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४४ | {{country|जपान}} | [[जपान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जपान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[जपान राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[जपान क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८९ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]]/[[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ४५ | {{country|जर्सी}} | [[जर्सी क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[जर्सी महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[जर्सी क्रिकेट बोर्ड]] | २००५ | २००७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ४६ | {{country|केन्या}} | [[केन्या राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[केन्या राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[केन्या राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट केन्या]] | लागू नाही | १९८१ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४७ | {{country|कुवेत}} | [[कुवेत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कुवेत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[कुवेत राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट कुवेत]] | १९९८ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ४८ | {{country|लेसोथो}} | [[लेसोथो राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[लेसोथो राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[लेसोथो क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ४९ | {{country|लक्झेंबर्ग}} | [[लक्झेंबर्ग राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[लक्झेंबर्ग क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ५० | {{country|मलावी}} | [[मलावी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मलावी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट मलावी]] | १९९८ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५१ | {{country|मलेशिया}} | [[मलेशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मलेशिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[मलेशिया १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[मलेशियन क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५२ | {{country|मालदीव}} | [[मालदीव राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मालदीव राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[मालदीव क्रिकेट बोर्ड]] | १९९८ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५३ | {{country|माली}} | [[माली राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[माली राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मालियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २००५ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५४ | {{country|माल्टा}} | [[माल्टा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[माल्टा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[माल्टा क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ५५ | {{country|मॉरिशस}} | [[मॉरिशस क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मॉरिशस क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२६ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५६ | {{country|मेक्सिको}} | [[मेक्सिको राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मेक्सिको राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मेक्सिको क्रिकेट असोसिएशन]] | २००४ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ५७ | {{country|मंगोलिया}} | [[मंगोलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[मंगोलिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २०२१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ५८ | {{country|मोझांबिक}} | [[मोझांबिक राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[मोझांबिक राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[मोझांबिकन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ५९ | {{country|म्यानमार}} | [[म्यानमार राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[म्यानमार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[म्यानमार क्रिकेट फेडरेशन]] | २००६ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६० | {{country|नामिबिया}} | [[नामिबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नामिबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नामिबिया राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट नामिबिया]] | लागू नाही | १९९२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ६१ | {{country|नेपाळ}} | [[नेपाळ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नेपाळ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नेपाळ राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन]] | १९८८ | १९९६ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६२ | {{country|नेदरलँड्स}} | [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[रॉयल डच क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९६६ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६३ | {{country|नायजेरिया}} | [[नायजेरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नायजेरिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[नायजेरिया राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २००२ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ६४ | {{country|नॉर्वे}} | [[नॉर्वे राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[नॉर्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[नॉर्वेजियन क्रिकेट बोर्ड]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ६५ | {{country|ओमान}} | [[ओमान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ओमान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[ओमान क्रिकेट]] | २००० | २०१४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ६६ | {{country|पनामा}} | [[पनामा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पनामा क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ६७ | {{country|पापुआ न्यू गिनी}} | [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट पीएनजी]] | लागू नाही | १९७३ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ६८ | {{country|पेरू}} | [[पेरू राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[पेरू राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पेरू क्रिकेट असोसिएशन]] | २००७ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ६९ | {{country|फिलिपिन्स}} | [[फिलिपिन्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[फिलिपिन्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[फिलिपाइन्स क्रिकेट असोसिएशन]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ७० | {{country|पोर्तुगाल}} | [[पोर्तुगाल राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[पोर्तुगीज क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९६ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७१ | {{country|कतार}} | [[कतार राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[कतार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[कतार क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९९ | २०१७ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७२ | {{country|रोमेनिया}} | [[रोमेनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[रोमेनिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट रोमानिया]] | २०१३ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७३ | {{country|रवांडा}} | [[ऱ्वांडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ऱ्वांडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[रवांडा क्रिकेट असोसिएशन]] | २००३ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ७४ | {{country|सेंट हेलेना}} | [[सेंट हेलेना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सेंट हेलेना क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ७५ | {{country|सामोआ}} | [[सामोआ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सामो‌आ राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सामोआ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटना]] | २००० | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ७६ | {{country|सौदी अरेबिया}} | [[सौदी अरेबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सौदी अरेबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सौदी अरेबिया क्रिकेट फेडरेशन]] | २००३ | २०१६ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ७७ | {{country|स्कॉटलंड}} | [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[क्रिकेट स्कॉटलंड]] | लागू नाही | १९९४ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७८ | {{country|सर्बिया}} | [[सर्बिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सर्बिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सर्बियन क्रिकेट फेडरेशन]] | २०१५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ७९ | {{country|सेशेल्स}} | [[सेशेल्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सेशेल्स क्रिकेट असोसिएशन]] | २०१० | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ८० | {{country|सियेरा लिओन}} | [[सियेरा लिओन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सियेरा लिओन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सिएरा लिओन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ८१ | {{country|सिंगापूर}} | [[सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[सिंगापूर राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[सिंगापूर क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९७४ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८२ | {{country|स्लोव्हेनिया}} | [[स्लोव्हेनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[स्लोव्हेनियन क्रिकेट असोसिएशन]] | २००५ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८३ | {{country|दक्षिण कोरिया}} | [[दक्षिण कोरिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[दक्षिण कोरिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[कोरिया क्रिकेट असोसिएशन]] | २००१ | २०१७ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ८४ | {{country|स्पेन}} | [[स्पेन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्पेन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट स्पेन]] | १९९२ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८५ | {{country|सुरिनाम}} | [[सुरिनाम राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[सुरीनाम क्रिकेट बोर्ड]] | २००२ | २०११ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ८६ | {{country|स्वीडन}} | [[स्वीडन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[स्वीडन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[स्वीडिश क्रिकेट फेडरेशन]] | १९९७ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८७ | {{country|स्वित्झर्लंड}} | [[स्वित्झर्लंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट स्वित्झर्लंड]] | १९८५{{efn|स्वित्झर्लंडला १९८५ मध्ये सदस्यत्व देण्यात आले होते, परंतु २०१२ मध्ये त्याला आयसीसीमधून वगळण्यात आले.<ref>{{cite news |url=https://www.cricketswitzerland.ch/news/2012/2012-icc-expel-switzerland/ |title=ICC expel Switzerland |publisher=Cricket Switzerland |date=२०१२ |access-date=२२ जुलै २०२० |archive-date=२२ जुलै २०२० |archive-url=https://web.archive.org/web/20200722114058/https://www.cricketswitzerland.ch/news/2012/2012-icc-expel-switzerland/ |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cricketcountry.com/articles/when-switzerland-became-first-country-to-have-icc-affiliate-status-revoked-149260 |title=When Switzerland became the first country to have its ICC affiliate status revoked |publisher=Cricket Country |date=२६ जून २०१६ |access-date=२२ जुलै २०२०}}</ref> त्यानंतर जुलै २०२१ मध्ये स्वित्झर्लंडला पुन्हा सदस्यत्व देण्यात आले.<ref name="ICC-July21">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/2190752 |title=Get to know the ICC's three newest Members |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद |access-date=१८ जुलै २०२१ |archive-date=१८ जुलै २०२१ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718123143/https://www.icc-cricket.com/news/2190752 |url-status=live}}</ref>}} | २०२१ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ८८ | {{country|ताजिकिस्तान}} | [[ताजिकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[ताजिकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[ताजिकिस्तान क्रिकेट फेडरेशन]] | लागू नाही | २०२१ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ८९ | {{country|टांझानिया}} | [[टांझानिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[टांझानिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[टांझानिया क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | २००१ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ९० | {{country|थायलंड}} | [[थायलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[थायलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[क्रिकेट असोसिएशन ऑफ थायलंड]] | १९९५ | २००५ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९१ | {{country|पूर्व तिमोर}} | [[पूर्व तिमोर क्रिकेट संघ|पुरुष]] • महिला • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | पूर्व तिमोर क्रिकेट महासंघ | लागू नाही | २०२५ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ९२ | {{country|तुर्की}} | [[तुर्की राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[तुर्की राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[क्रिकेट तुर्की]] | २००८ | २०१७ | [[आयसीसी युरोप|युरोप]] |- | ९३ | {{country|टर्क्स आणि कैकास द्वीपसमूह}} | [[टर्क आणि कैकोस द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[तुर्क आणि कैकोस क्रिकेट असोसिएशन]] | २००२ | २०१७ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ९४ | {{country|युगांडा}} | [[युगांडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[युगांडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[युगांडा राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[युगांडा क्रिकेट असोसिएशन]] | लागू नाही | १९९८ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |- | ९५ | {{country|संयुक्त अरब अमिराती}} | [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[अमिराती क्रिकेट बोर्ड]] | १९८९ | १९९० | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९६ | {{country|अमेरिका}} | [[युनायटेड स्टेट्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • [[अमेरिका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|१९ वर्षांखालील]] | [[यूएसए क्रिकेट]] | लागू नाही | १९६५{{efn|अमेरिकेला १९६५ मध्ये [[युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका क्रिकेट असोसिएशन]]च्या प्रशासनाखाली सहयोगी सदस्यत्व देण्यात आले होते. त्या संस्थेला सप्टेंबर २०१७ मध्ये आयसीसीमधून वगळण्यात आले. यूएसए क्रिकेटला जानेवारी २०१९ मध्ये सदस्यत्व देण्यात आले.}}<br />२०१९ | [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] |- | ९७ | {{country|उझबेकिस्तान}} | [[उझबेकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • <span style="color:#A0A0A0;">महिला</span> • <span style="color:#A0A0A0;">१९ वर्षांखालील</span> | [[उझबेकिस्तान क्रिकेट महासंघ]] | लागू नाही | २०२२ | [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] |- | ९८ | {{country|व्हानुआतू}} | [[व्हानुआतू राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[व्हानुआतू राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[वानुआटू क्रिकेट असोसिएशन]] | १९९५ | २००९ | [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] |- | ९९ | {{country|झांबिया}} | [[झांबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पुरुष]] • [[झांबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|महिला]] • {{color|#A0A0A0|१९ वर्षांखालील}} | [[झांबिया क्रिकेट युनियन]] | लागू नाही | २०२५ | [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] |} {{cob}} ==स्थान== [[Image:ICC Dubai 1.jpg|thumb|200px|right|[[दुबई]] मधील आयसीसी कार्यालय]] त्याच्या निर्मितीपासून, आयसीसीचे [[लॉर्ड्स क्रिकेट ग्राउंड]] हे त्याचे घर होते आणि १९९३ मध्ये त्याचे कार्यालय मैदानाच्या नर्सरीच्या शेवटी असलेल्या "क्लॉक टॉवर" इमारतीत हलवले. एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटच्या विश्वचषकाच्या हक्कांचे व्यावसायिक शोषण करून स्वतंत्रपणे चालवल्या जाणाऱ्या आयसीसीला सुरुवातीला निधी दिला गेला. सर्व सदस्य देशांचे युनायटेड किंगडमसोबत दुहेरी-कर करार नसल्यामुळे, आयसीसी डेव्हलपमेंट (इंटरनॅशनल) प्रा.लि, यूके बाहेर आयडीआय म्हणून ओळखले जाते. हे जानेवारी १९९४ मध्ये स्थापित केले गेले आणि मोनॅको येथे आधारित होते. बाकी नव्वदच्या दशकात आयडीआयचा कारभार हा माफक कारभार होता. परंतु २००१ ते २००८ पर्यंतच्या सर्व आयसीसी इव्हेंट्सच्या अधिकारांच्या बंडलच्या वाटाघाटीमुळे, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट आणि आयसीसी सदस्य देशांना उपलब्ध महसूल मोठ्या प्रमाणात वाढला. यामुळे मोनॅकोमध्ये आयडीआयद्वारे नियुक्त व्यावसायिक कर्मचाऱ्यांच्या संख्येत वाढ झाली. लॉर्ड्सवर राहिलेल्या कौन्सिलच्या क्रिकेट प्रशासकांना मोनॅकोमधील त्यांच्या व्यावसायिक सहकाऱ्यांपासून वेगळे करण्यात आले याचाही तोटा झाला. परिषदेने त्यांच्या व्यावसायिक उत्पन्नाचे करापासून संरक्षण करताना त्यांचे सर्व कर्मचारी एकाच कार्यालयात एकत्र आणण्याचे मार्ग शोधण्याचा निर्णय घेतला. लॉर्ड्स येथे राहण्याच्या पर्यायाची चौकशी करण्यात आली आणि स्पोर्ट इंग्लंडच्या माध्यमातून ब्रिटिश सरकारला विनंती करण्यात आली की, आयसीसीला त्यांचे सर्व कर्मचारी (व्यावसायिक बाबींवर काम करणाऱ्यांसह) लंडनमध्ये ठेवण्याची परवानगी द्यावी - परंतु त्याच्या व्यावसायिक उत्पन्नावर कॉर्पोरेशन कर यूकेला पैसे देण्यापासून विशेष सूट देण्यात यावी. ब्रिटिश सरकार एक उदाहरण तयार करण्यास तयार नव्हते आणि ही विनंती मान्य करणार नाही. परिणामी, आयसीसीने इतर ठिकाणांची तपासणी केली आणि अखेरीस [[संयुक्त अरब अमिराती]]मधील [[दुबई]] शहरात स्थायिक झाले. ब्रिटिश व्हर्जिन आयलंडमध्येही आयसीसी नोंदणीकृत आहे. ऑगस्ट २००५ मध्ये, आयसीसीने त्यांची कार्यालये दुबईला हलवली आणि त्यानंतर लॉर्ड्स आणि मोनॅको येथील कार्यालये बंद केली. आयसीसीच्या कार्यकारी मंडळाने बाजूने ११-१ मत दिल्यानंतर दुबईला हलविण्यात आले.<ref>{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/cricket/4326601.stm | work=BBC News | title=Cricket chiefs move base to Dubai | date=7 March 2005}}</ref> आयसीसीच्या दुबईला जाण्याचा मुख्य चालक त्याच्या मुख्य कर्मचाऱ्यांना एकाच कर-कार्यक्षम ठिकाणी एकत्र आणण्याची इच्छा होती, तर दुय्यम कारण म्हणजे आयसीसीच्या जवळ कार्यालये हलवण्याची इच्छा. लॉर्ड्स हे तार्किक ठिकाण होते जेव्हा आयसीसीचे व्यवस्थापन मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब (एमसीसी) द्वारे केले जात होते (१९९३ पर्यंत अशी परिस्थिती होती). परंतु जागतिक क्रिकेटमध्ये भारत आणि पाकिस्तानच्या वाढत्या सामर्थ्याने ब्रिटिश खाजगी सदस्यांच्या क्लबने (एमसीसी) आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटवर सतत नियंत्रण ठेवणे अनाक्रोनिक आणि टिकाऊ बनवले आहे. १९९३ मध्ये झालेल्या बदलांचा आणि सुधारणांचा थेट परिणाम म्हणजे लॉर्ड्सपासून अधिक तटस्थ ठिकाणी जाणे.<ref>{{cite web|url=http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/GD23Df05.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20050422140355/http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/GD23Df05.html|url-status=unfit|archive-date=22 April 2005|title= Cricket's home moves closer to the money|work=[[एशिया टाइम्स ऑनलाइन]]| date=23 April 2005|access-date=18 August 2017}}</ref> ==उत्पन्नाची निर्मिती== आयसीसी आयोजीत केलेल्या स्पर्धांमधून उत्पन्न मिळवते, प्रामुख्याने [[क्रिकेट विश्वचषक]], आणि त्या उत्पन्नातील बहुतांश भाग ते सदस्यांना वितरीत करते. २००७ आणि २०१५ दरम्यान वर्ल्ड कपचे प्रायोजकत्व आणि दूरचित्रवाणी अधिकार यूएस$१.६ अब्जाहून अधिक कमावले, जे आतापर्यंत आयसीसीचे मुख्य उत्पन्नाचे स्रोत होते.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/current/story/271994.html |title=ICC rights go to ESPN-Star|publisher=[[ईएसपीएन]] | work=[[क्रिकइन्फो]]|date= 9 December 2006|access-date=8 May 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/276853.html |title=ICC set to cash in on sponsorship rights |publisher=[[ईएसपीएन]] | work=[[क्रिकइन्फो]] |date= 18 January 2007|access-date=8 May 2011}}</ref> ३१ डिसेंबर २००७ पर्यंतच्या नऊ महिन्यांच्या लेखा कालावधीत आयसीसीचे परिचालन उत्पन्न $१२.६६ दशलक्ष होते, मुख्यत्वे सदस्य सदस्यता आणि प्रायोजकत्वातून. याउलट, इव्हेंटचे उत्पन्न यूएस$२८५.८७ दशलक्ष होते, ज्यात २००७ विश्वचषकातील $२३९ दशलक्ष समाविष्ट होते. या कालावधीत $६.६९५ दशलक्ष गुंतवणुकीचे उत्पन्न देखील होते. २०२२ मध्ये आयसीसीने निव्वळ उत्पन्न म्हणून यूएस$२०८,३७५,००० उत्पन्न केले.<ref>[https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2023/05/10/87728b20-b1ea-469d-871b-f42d5bfee10f/ICC-Consolidated-Financial-Statements-2022.pdf THE INTERNATIONAL CRICKET COUNCIL LIMITED AND ITS SUBSIDIARIES, CONSOLIDATED FINANCIAL STATEMENTS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230517210125/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2023/05/10/87728b20-b1ea-469d-871b-f42d5bfee10f/ICC-Consolidated-Financial-Statements-2022.pdf |date=2023-05-17 }} 31 December 2022</ref> आयसीसीकडे द्विपक्षीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामन्यांमधून ([[कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामने]], [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] आणि [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]]) कोणतेही उत्पन्न नाही, जे बहुतेक आंतरराष्ट्रीय खेळाचे वेळापत्रक बनवतात, कारण ते त्याच्या सदस्यांच्या मालकीचे आणि चालवतात. विश्वचषकातील कमाई वाढवण्यासाठी त्याने इतर नवीन कार्यक्रम तयार करण्याचा प्रयत्न केला आहे. यामध्ये २००५ मध्ये ऑस्ट्रेलियामध्ये खेळलेल्या [[आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] आणि [[आयसीसी सुपर सीरिज]]चा समावेश आहे. मात्र, या स्पर्धांना आयसीसीच्या अपेक्षेप्रमाणे यश मिळालेले नाही. सुपर सिरीजला मोठ्या प्रमाणावर अपयश म्हणून पाहिले गेले आणि त्याची पुनरावृत्ती होण्याची अपेक्षा नाही आणि भारताने २००६ मध्ये चॅम्पियन्स ट्रॉफी रद्द करण्याची मागणी केली.<ref>{{cite news| url=http://www.theage.com.au/news/cricket/biggest-player-in-the-game-flexes-muscle/2006/01/06/1136387626870.html | location=Melbourne | work=[[The Age]] | title=Biggest player in the game flexes muscle | date=7 January 2006}}</ref> चॅम्पियन्स ट्रॉफी २००४ इव्हेंटचा उल्लेख विस्डेन २००५ मध्ये संपादकाने "टूर्नामेंटचा टर्की" आणि "फियास्को" म्हणून केला होता; २००६ च्या कार्यक्रमाला नवीन स्वरूपामुळे मोठे यश म्हणून पाहिले जात असले तरी.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/267074.html |title=ICC President thanks India for "outstanding" ICC Champions Trophy | author=Murgatroyd, Brian / ICC|publisher=ESPN | work=Cricinfo |date= 6 November 2006|access-date=18 August 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/267074.html |title=When the cricket did all the talking |publisher=ESPN | work=Cricinfo |date= 7 November 2006|access-date=18 August 2017}}</ref> [[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२००७ मध्ये]] पहिल्यांदा खेळला गेलेला [[आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०]] यशस्वी ठरला. आयसीसीची सध्याची योजना दरवर्षी आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा आयोजित करणे आहे, ज्यामध्ये सम संख्येच्या वर्षांत खेळला जाणारा ट्वेंटी-२० विश्वचषक, [[उन्हाळी ऑलिम्पिक खेळ|ऑलिम्पिक खेळांच्या]] आदल्या वर्षी होणारा विश्वचषक आणि सायकलच्या उर्वरित वर्षात आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी आयोजित केली जाईल. हे चक्र [[२०१० आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२०१०]] मध्ये सुरू झाले, [[२००९ आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२०|२००९]] स्पर्धेच्या एका वर्षानंतर. ==स्पर्धा आणि विजेते== {{हेसुद्धा पाहा|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} ===आयसीसी स्पर्धा=== [[File:ICC Cricket World Cup Trophy.jpg|thumb|[[क्रिकेट विश्वचषक]] ट्रॉफी]] {|class="wikitable" style="text-align:left;" style="font-size: 90%" !स्पर्धा !स्वरूप !{{tooltip|स्पर्धा|आयोजित झालेल्या आवृत्त्यांची संख्या}} !सद्य विजेता !सर्वाधिक विजेतेपदे !पहिली !शेवटची !पुढील |- ! colspan=8|पुरुष |- |[[क्रिकेट विश्वचषक]]<ref name="WC">{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/list-of-all-the-odi-world-cup-winners-till-date-1746182528-1|title=World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२ मार्च २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260302042038/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/list-of-all-the-odi-world-cup-winners-till-date-1746182528-1|url-status=live}}</ref> |[[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]] |१३ |{{Cr|AUS}} |{{Cr|AUS}} (६) |[[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]] |[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] |[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]] |- |[[आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|चॅम्पियन्स चषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-series-results/icc-champions-trophy-icc-knockout-44|title=Series results For ICC Champions Trophy (ICC Knock Out)|work=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१ जून २०२५|archive-date=२८ फेब्रुवारी २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250228133226/https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-series-results/icc-champions-trophy-icc-knockout-44|url-status=live}}</ref> |[[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|एकदिवसीय]] |८{{efn|name=CT|१९९८ आणि २००० मधील पहिल्या दोन आवृत्त्यांमध्ये ही स्पर्धा आयसीसी नॉकआउट ट्रॉफी म्हणून ओळखली जात होती.}} |{{Cr|IND}} |{{Cr|IND}} (३) |[[१९९८ विल्स आंतरराष्ट्रीय चषक|१९९८]] |[[२०२५ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२०२५]] |[[२०२९ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२०२९]] |- |[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|टी२० विश्वचषक]]<ref name="WC"/> |[[आंतरराष्ट्रीय टी२०|टी२०आ]] |१०{{efn|name=T20WC|२००७ ते २०१६ या कालावधीत ही स्पर्धा आयसीसी वर्ल्ड टी२० म्हणून ओळखली जात होती आणि २०१८ मध्ये तिचे नाव पुरुष टी२० विश्वचषक असे करण्यात आले.}} |{{Cr|IND}} |{{Cr|IND}} (३) |[[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००७]] |[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]] |[[२०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२८]] |- |[[आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/world-test-championship-winners-list-1741691620-1|title=World Test Championship Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=१७ फेब्रुवारी २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260217163735/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/world-test-championship-winners-list-1741691620-1|url-status=live}}</ref> |[[कसोटी क्रिकेट|कसोटी]] |३ |{{Cr|RSA}} |{{Cr|AUS}} (१), {{Cr|NZL}} (१), {{Cr|RSA}} (१) |[[२०१९-२०२१ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२१]] |[[२०२३-२०२५ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२५]] |[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२७]] |- ! colspan=8|महिला |- |[[महिला क्रिकेट विश्वचषक|क्रिकेट विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-odi-world-cup-winners-list-1973-to-2025-1820002973-1|title=Women's ODI World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=८ मार्च २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308192019/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-odi-world-cup-winners-list-1973-to-2025-1820002973-1|url-status=live}}</ref> |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|मएदिआ]] |१३ |{{Crw|IND}} |{{Crw|AUS}} (७) |[[१९७३ महिला क्रिकेट विश्वचषक|१९७३]] |[[२०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषक|२०२५]] |[[२०२९ महिला क्रिकेट विश्वचषक|२०२९]] |- |[[आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|टी२० विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-t20-world-cup-winners-list-1729340572-1|title=Women's T20I World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२ मार्च २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260302232404/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/icc-womens-t20-world-cup-winners-list-1729340572-1|url-status=live}}</ref> |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |१०{{efn|name=WT20WC|२००९ ते २०१८ या कालावधीत ही स्पर्धा आयसीसी महिला वर्ल्ड टी२० म्हणून ओळखली जात होती आणि २०२० मध्ये तिचे नाव महिला टी२० विश्वचषक असे करण्यात आले.}} |{{Crw|AUS}} |{{Crw|AUS}} (७) |[[२००९ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२००९]] |[[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६]] |[[आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२८]] |- |[[आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक|चॅम्पियन्स चषक]]<ref>{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/icc-womens-champions-trophy-sri-lanka-ftp-2627995-2024-11-04|title=ICC introduces Women's Champions Trophy, Sri Lanka to host first edition in 2027|date=४ नोव्हेंबर २०२४|access-date=१ जून २०२५|work=[[India Today]]|archive-date=२५ जुलै २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250725045700/https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/icc-womens-champions-trophy-sri-lanka-ftp-2627995-2024-11-04|url-status=live}}</ref> |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |{{n/a}} |{{n/a}} |{{n/a}} |{{n/a}} |{{n/a}} |[[२०२७ आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक|२०२७]] |- ! colspan=8|१९ वर्षांखालील |- |[[१९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक|१९ वर्षांखालील पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/under-19-world-cup-winners-list-1820006147-1|title=U19 Men's World Cup Winners|work=[[Jagran Josh]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२८ फेब्रुवारी २०२६|archive-url=https://web.archive.org/web/20260228183718/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/under-19-world-cup-winners-list-1820006147-1|url-status=live}}</ref> |[[मर्यादित षटकांचे क्रिकेट|युवा एकदिवसीय]] |१६ |{{Cr19|IND}} |{{Cr19|IND}} (६) |[[१९८८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक|१९८८]] |[[२०२६ १९-वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]] |[[२०२८ १९ वर्षांखालील पुरुष क्रिकेट विश्वचषक|२०२८]] |- |[[१९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक]]<ref>{{cite web|url=https://sports.ndtv.com/webstories/sports/u19-womens-t20-world-cup-winners-full-list-32199|title=U19 Women's T20 World Cup Winners|work=[[NDTV]]|access-date=१ मार्च २०२६|archive-date=२३ मे २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250523151014/https://sports.ndtv.com/webstories/sports/u19-womens-t20-world-cup-winners-full-list-32199|url-status=live}}</ref> |[[मर्यादित षटकांचे क्रिकेट|युवा टी२०आ]] |२ |{{Crw19|IND}} |{{Crw19|IND}} (२) |[[२०२३ आयसीसी १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक|२०२३]] |[[२०२५ आयसीसी १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक|२०२५]] |[[२०२७ आयसीसी १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक|२०२७]] |} ===पात्रता स्पर्धा=== आयसीसी विविध आंतरराष्ट्रीय प्रमुख स्पर्धांसाठी पात्रता स्पर्धांचे आयोजन करते. {|class="wikitable" style="text-align:left;" style="font-size: 90%" |+ !स्वरूप !एकदिवसीय !टी२०आ |- |पुरुष |[[आयसीसी विश्वचषक पात्रता सामने]] |[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा]] |- | rowspan="2" |महिला |[[महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] | rowspan="2" |[[महिला टी२० विश्वचषक पात्रता]] |- |[[आयसीसी महिला चॅम्पियनशिप]] |} [[पदोन्नती आणि पदावनती]] असलेली दोन-स्तरीय लीग प्रणाली अस्तित्वात आहे, ज्यामध्ये सर्वोत्तम कामगिरी करणारे संघ [[आयसीसी विश्वचषक पात्रता सामने|क्रिकेट विश्वचषक पात्रता स्पर्धेसाठी]] पात्र ठरतात.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/new-qualification-pathway-for-14-team-2027-mens-odi-world-cup-approved-1289712|title=Qualification pathway for 14-team 2027 men's ODI World Cup approved|date=२० ऑक्टोबर २०१८|access-date=१ जून २०२५|work=[[क्रिकइन्फो]]|archive-date=१५ ऑगस्ट २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815181527/https://www.espncricinfo.com/story/new-qualification-pathway-for-14-team-2027-mens-odi-world-cup-approved-1289712|url-status=live}}</ref> यापूर्वी ही तीन-स्तरीय प्रणाली होती आणि [[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग]] हा तिचा सर्वोच्च स्तर होता. २०२७ विश्वचषकाच्या पात्रता प्रक्रियेसाठी ही सुपर लीग रद्द करण्यात आली.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/new-qualification-pathway-for-icc-mens-cricket-world-cup-approved|title=New qualification pathway for ICC Men's Cricket World Cup approved|date=२० ऑक्टोबर २०१८|access-date=१ जून २०२५|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]}}</ref> {|class="wikitable" style="text-align:left;" style="font-size: 90%" !स्तर !लीग !संघ !सद्य आवृत्ती |- |१ |[[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] |८ |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २|२०२४-२०२६]] |- |२ |[[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग]] |१२ |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग|२०२४-२०२६]] |} == नियम आणि नियमन == आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळण्याच्या परिस्थिती, गोलंदाजी पुनरावलोकने आणि इतर आयसीसी नियमांचे निरीक्षण करते. आयसीसी कडे क्रिकेटच्या कायद्यांचा कॉपीराइट नाही: फक्त [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब|एमसीसी]] [[क्रिकेटचे कायदे|कायदे]] बदलू शकतात, जरी हे सहसा खेळाच्या जागतिक प्रशासकीय मंडळाशी सल्लामसलत करून केले जाते.{{Citation needed|date=September 2021}} आयसीसी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटसाठी खेळण्याच्या परिस्थितीचा एक संच राखते ज्यात कायद्यांमध्ये किरकोळ सुधारणा केल्या जातात. त्यांच्याकडे एक "आचारसंहिता" देखील आहे ज्याचे आंतरराष्ट्रीय सामन्यांमधील संघ आणि खेळाडूंनी पालन करणे आवश्यक आहे. या संहितेचे उल्लंघन झाल्यास आयसीसी प्रतिबंध लागू करू शकते, सामान्यतः दंड. २००८ मध्ये आयसीसीने खेळाडूंवर १९ दंड ठोठावले होते. आयसीसी ने खेळण्याच्या स्थितीतील बदलांची घोषणा केली.<ref>{{Cite web |title=ICC announces changes to Playing Conditions |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/3345813 |access-date=2023-07-04 |website=www.icc-cricket.com |language=en}}</ref> ==पंच आणि सामनाधिकारी== आयसीसी आंतरराष्ट्रीय [[पंच (क्रिकेट)|पंच]] आणि सामनाधिकारी नियुक्त करते जे सर्व मंजूर कसोटी सामने, एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय आणि ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय सामन्यात काम करतात. आयसीसी पंचांचे तीन पॅनेल चालवते: [[आयसीसी पंचांचे एलिट पॅनेल|एलिट पॅनेल]], [[पंच आणि सामनाधिकारी आंतरराष्ट्रीय पॅनेल|आंतरराष्ट्रीय पॅनेल]], [[आयसीसी असोसिएट्स आणि एफिलिएट्स अंपायर पॅनल|सहयोगी आणि संलग्न पॅनेल]]. मार्च २०१२ पर्यंत, एलिट पॅनेलमध्ये बारा पंचांचा समावेश होता. सिद्धांतानुसार, एलिट पॅनेलचे दोन पंच प्रत्येक कसोटी सामन्यात अंपायर करतात, तर एक एलिट पॅनेल अंपायर आंतरराष्ट्रीय पॅनेलच्या एका पंचासह एकदिवसीय सामन्यांमध्ये उभा असतो. सरावात, आंतरराष्ट्रीय पॅनेलचे सदस्य अधूनमधून कसोटी सामन्यांमध्ये उभे राहतात, कारण ते कसोटी स्तरावर सामना करू शकतात की नाही आणि त्यांना एलिट पॅनेलमध्ये स्थान मिळावे की नाही हे पाहण्याची ही एक उत्तम चांगली संधी मानली जाते. एलिट पॅनेलचे सदस्य हे आयसीसीचे पूर्ण-वेळ कर्मचारी आहेत, जरी ते अजूनही, अगदी अधूनमधून, त्यांच्या राहत्या देशात [[प्रथम श्रेणी क्रिकेट]] पंच करतात. एलिट अंपायर्ससाठी सरासरी वार्षिक कामकाजाचे वेळापत्रक ८-१० कसोटी सामने आणि १०-१५ एकदिवसीय, संभाव्य ऑन-फिल्ड वर्कलोड प्रति वर्ष ७५ दिवस, तसेच प्रवास आणि तयारीचा वेळ आहे.<ref>{{cite web|title=Match officials|url=http://www.icc-cricket.com/about/42/match-officials|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131003001326/http://www.icc-cricket.com/about/42/match-officials|archive-date=3 October 2013}}</ref> आंतरराष्ट्रीय पॅनेल हे दहा कसोटी खेळणाऱ्या क्रिकेट बोर्डांपैकी प्रत्येकी नामनिर्देशित अधिकाऱ्यांचे बनलेले आहे. पॅनेलचे सदस्य त्यांच्या मायदेशातील एकदिवसीय सामन्यांमध्ये काम करतात आणि एलिट पॅनेलला क्रिकेट कॅलेंडरमधील सर्वोच्च वेळेत मदत करतात जेव्हा त्यांना परदेशी वनडे आणि कसोटी सामन्यांसाठी नियुक्त केले जाऊ शकते. आंतरराष्ट्रीय पॅनेलचे सदस्य परदेशातील अंपायरिंग असाइनमेंट जसे की आयसीसी अंडर १९ क्रिकेट विश्वचषक त्यांच्या परदेशातील परिस्थितीबद्दलचे ज्ञान आणि समज सुधारण्यासाठी आणि त्यांना एलिट पॅनेलमध्ये संभाव्य पदोन्नतीसाठी तयार करण्यात मदत करण्यासाठी देखील करतात. यातील काही पंच क्रिकेट विश्वचषकातही काम करतात. प्रत्येक कसोटी क्रिकेट बोर्ड एका "थर्ड अंपायर" ची नियुक्ती करते ज्याला काही ठराविक ऑन-फिल्ड निर्णयांचे त्वरित दूरचित्रवाणी रिप्लेद्वारे पुनरावलोकन करण्यासाठी बोलावले जाऊ शकते. सर्व तिसरे पंच हे त्यांच्या स्वतःच्या देशात प्रथम श्रेणीचे पंच आहेत, आणि या भूमिकेला आंतरराष्ट्रीय पॅनेल आणि नंतर एलिट पॅनेलमध्ये एक पाऊल म्हणून पाहिले जाते.<ref>{{cite web|title=Emirates International Panel of ICC Umpires|url=http://www.icc-cricket.com/about/88/match-officials/emirates-international-panel-of-icc-umpires|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304044124/http://www.icc-cricket.com/about/88/match-officials/emirates-international-panel-of-icc-umpires|archive-date=4 March 2016}}</ref> जून २००६ मध्ये आयसीसी सहयोगी आणि संलग्न आंतरराष्ट्रीय पंच पॅनेलची स्थापना करण्यात आली. २००५ मध्ये तयार करण्यात आलेल्या आयसीसी असोसिएट आणि एफिलिएट इंटरनॅशनल अंपायर्स पॅनेलला मागे टाकले आणि पाच आयसीसी डेव्हलपमेंट प्रोग्राम प्रादेशिक पंच पॅनेलमधून प्रत्येक निवडीसह, नॉन-टेस्ट न खेळणाऱ्या सदस्यांमधील पंचांसाठी शिखर म्हणून काम करते. असोसिएट आणि एफिलिएट इंटरनॅशनल अंपायर पॅनलचे सदस्य आयसीसी असोसिएट सदस्य, आयसीसी इंटरकॉन्टिनेंटल कप सामने आणि इतर सहयोगी आणि संलग्न स्पर्धांचा समावेश असलेल्या एकदिवसीय सामन्यांसाठी नियुक्तीसाठी पात्र आहेत. आयसीसी अंडर-१९ क्रिकेट विश्वचषकासह इतर आयसीसी स्पर्धांसाठीही उच्च कामगिरी करणाऱ्या पंचांचा विचार केला जाऊ शकतो आणि त्यांना आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी आणि आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेत सहभागी होण्यासाठी आमंत्रित केले जाऊ शकते.<ref>{{cite web|title=ICC Associate and Affiliate International Umpires Panel|url=http://www.icc-cricket.com/about/89/match-officials/icc-associate-and-affiliate-international-umpires-panel|publisher=www.icc-cricket.com|access-date=18 November 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160602070629/http://www.icc-cricket.com/about/89/match-officials/icc-associate-and-affiliate-international-umpires-panel|archive-date=2 June 2016}}</ref> एक [[आयसीसी मॅच रेफरींचे एलिट पॅनेल]] देखील आहे जे सर्व कसोटी आणि एकदिवसीय सामन्यांमध्ये आयसीसीचे स्वतंत्र प्रतिनिधी म्हणून काम करतात. जानेवारी २००९ पर्यंत, त्याचे ६ सदस्य होते, ते सर्व अत्यंत अनुभवी माजी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू होते. पंचांना खेळाडू किंवा अधिकाऱ्यांची तक्रार करण्याचा अधिकार नसतो (जे पंचांना करावे लागते), परंतु ते आयसीसीच्या आचारसंहितेनुसार सुनावणी घेण्यास आणि सामन्यांमध्ये आवश्यकतेनुसार दंड आकारण्यासाठी, अधिकृत फटकारण्यापर्यंत जबाबदार असतात. निर्णयांवर अपील केले जाऊ शकते, परंतु बहुतेक प्रकरणांमध्ये मूळ निर्णय कायम ठेवला जातो. बीसीसीआयच्या विरोधामुळे पंचांच्या निर्णय पुनरावलोकन प्रणालीच्या सार्वत्रिक वापरावर - जून २०१२ पर्यंत - क्रिकेट खेळणाऱ्या राष्ट्रांमध्ये एकमत साधण्यात परिषद अपयशी ठरली. खेळणाऱ्या देशांच्या परस्पर कराराच्या अधीन राहून ते लागू केले जाईल.<ref>{{cite news| url= http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-27/top-stories/32440276_1_drs-ball-tracking-icc-executive-board| archive-url= https://archive.today/20130126142440/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-27/top-stories/32440276_1_drs-ball-tracking-icc-executive-board| url-status= dead| archive-date= 26 January 2013| title= No decision yet on universal application of DRS|work=[[टाइम्स ऑफ इंडिया]] |date=27 June 2012}}</ref> जुलै २०१२ मध्ये, आयसीसीने डीआरएस तंत्रज्ञानाच्या वापराबाबतची शंका दूर करण्यासाठी बीसीसीआयला संगणक दृष्टी आणि तंत्रज्ञानातील तज्ञ एड रोस्टेन यांनी केलेले बॉल ट्रॅकिंग संशोधन दाखवण्यासाठी एक शिष्टमंडळ पाठवण्याचा निर्णय घेतला.<ref>{{cite news| url= http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-10/top-stories/32617106_1_expert-in-computer-vision-icc-management-decision-review-system| archive-url= https://archive.today/20130126182508/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-10/top-stories/32617106_1_expert-in-computer-vision-icc-management-decision-review-system| url-status= dead| archive-date= 26 January 2013| title= Research on DRS to be shown to BCCI| date= 10 July 2012 |work=[[टाइम्स ऑफ इंडिया]]}}</ref><ref>{{cite web|title=Ireland and Afghanistan ICC newest full members amid wide-ranging governance reform|url=https://www.icc-cricket.com/news/422449|website=icc-cricket.com|publisher=ICC|access-date=22 June 2017}}</ref> ==प्रादेशिक संस्था== या प्रादेशिक संस्था क्रिकेट खेळाचे आयोजन, प्रचार आणि विकास करण्याचे उद्दिष्ट ठेवतात: * [[आशियाई क्रिकेट परिषद]] * [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन]] * [[आयसीसी युरोप]] * [[आयसीसी अमेरिका]] * [[आयसीसी पूर्व आशिया-पॅसिफिक]] आयसीसी प्रादेशिक संस्था जे आशिया आणि आफ्रिकेच्या प्रादेशिक संस्थांमध्ये समाविष्ट नसलेल्या प्रदेशांची काळजी घेतात: * [[आयसीसी आशिया]] * [[आयसीसी आफ्रिका]] युरोपसाठी प्रादेशिक संस्था अस्थापित झाली ज्यानंतर आयसीसीने कामकाज हाती घेतले: * [[युरोपियन क्रिकेट परिषद]] आफ्रिकन क्रिकेट असोसिएशनच्या निर्मितीनंतर आणखी दोन प्रादेशिक संस्थांची स्थापना करण्यात आली: * [[पूर्व आणि मध्य आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] * [[पश्चिम आफ्रिका क्रिकेट परिषद]] ==क्रमवारी आणि पुरस्कार== {{Main|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} === क्रमवारी === आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळाच्या तिन्ही फॉरमॅटसाठी संघ क्रमवारी प्रकाशित करते आणि वेळोवेळी तेच अपडेट करते. '''पुरुष''' * [[आयसीसी पुरुषांची कसोटी संघ क्रमवारी]] * [[आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी]] * [[आयसीसी पुरुषांची टी२०आ संघ क्रमवारी]] '''महिला''' * [[आयसीसी महिला एकदिवसीय आणि टी२०आ संघ क्रमवारी]] आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद खेळाडूंची क्रमवारी ही आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटपटूंच्या अलीकडील कामगिरीवर आधारित रँकिंगची व्यापकपणे अनुसरण केलेली प्रणाली आहे. '''पुरुष''' * [[आयसीसी पुरुष खेळाडूंची क्रमवारी]] '''महिला''' * [[आयसीसी महिला खेळाडूंची क्रमवारी]] === पुरस्कार === {{Main|आयसीसी पुरस्कार}} आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने मागील १२ महिन्यांतील सर्वोत्तम आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडूंना ओळखण्यासाठी आणि त्यांचा सन्मान करण्यासाठी '''आयसीसी पुरस्कारां'''ची स्थापना केली आहे. उद्घाटन आयसीसी पुरस्कार सोहळा ७ सप्टेंबर २००४ रोजी लंडनमध्ये आयोजित करण्यात आला होता.<ref>{{Cite web|date=2004-06-29|title=World's best players and teams to be honoured at cricket's 'Oscars'|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/23129979/world-best-players-teams-honoured-cricket-oscars|access-date=2021-06-03|website=ESPN.com|language=en}}</ref> २०२० मध्ये, आयसीसीने मागील १० वर्षांतील सर्वोत्कृष्ट कामगिरी आणि कामगिरीचा सन्मान करण्यासाठी '''[[दशकातील आयसीसी पुरस्कार]]''' या एका खास कार्यक्रमाची घोषणा केली.<ref>{{Cite web|title=ICC Awards of the Decade announced|url=https://www.icc-cricket.com/news/1908769|access-date=2021-06-03|website=www.icc-cricket.com|language=en}}</ref> ==भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा== आयसीसीला देखील अव्वल क्रिकेटपटूंचा समावेश असलेल्या ड्रग्ज आणि लाचखोरी प्रकरणांचा सामना करावा लागला आहे. कायदेशीर आणि बेकायदेशीर बुकमेकिंग मार्केटशी संबंधित क्रिकेटपटूंच्या भ्रष्टाचाराच्या घोटाळ्यांनंतर, आयसीसीने २००० मध्ये लंडनच्या मेट्रोपॉलिटन पोलिसांचे निवृत्त आयुक्त, लॉर्ड कांडन यांच्या नेतृत्वाखाली भ्रष्टाचारविरोधी आणि सुरक्षा युनिट (एसीएसयू) स्थापन केले. दक्षिण आफ्रिकेचा माजी कर्णधार हान्सी क्रोन्ये यांनी ज्या भ्रष्टाचाराची तक्रार नोंदवली आहे त्यामध्ये एक भारतीय सट्टेबाजाकडून कमी कामगिरी केल्याबद्दल किंवा ठराविक सामन्यांचे निकाल पूर्वनिर्धारित असल्याची खात्री करण्यासाठी भरीव रक्कम स्वीकारली होती. त्याचप्रमाणे, माजी भारतीय कर्णधार मोहम्मद अझरुद्दीन आणि अजय जडेजा यांची चौकशी करण्यात आली, मॅच फिक्सिंगमध्ये दोषी आढळले आणि क्रिकेट खेळण्यावर (अनुक्रमे आजीवन आणि पाच वर्षांसाठी) बंदी घालण्यात आली. एसीएसयू क्रिकेटमधील भ्रष्टाचाराच्या कोणत्याही अहवालाचे परीक्षण आणि तपासणी करणे सुरू ठेवते आणि प्रोटोकॉल सादर केले गेले आहेत, जे उदाहरणार्थ ड्रेसिंग रूममध्ये मोबाईल टेलिफोन वापरण्यास मनाई करतात. २००७ क्रिकेट विश्वचषकापूर्वी, आयसीसीचे मुख्य कार्यकारी माल्कम स्पीड यांनी कोणत्याही भ्रष्टाचाराविरुद्ध चेतावणी दिली आणि आयसीसी त्याविरुद्ध सतर्क आणि असहिष्णु असेल असे सांगितले.<ref>{{cite news |url=http://www.jamaica-star.com/thestar/20070213/sports/sports3.html |work=The Jamaica Star |title=Speed warns against corruption during World Cup |date=13 February 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090201121545/http://www.jamaica-star.com/thestar/20070213/sports/sports3.html |archive-date=1 February 2009 }}</ref> २०१० च्या पाकिस्तानच्या इंग्लंड दौऱ्यादरम्यान झालेल्या घोटाळ्यानंतर, ३ पाकिस्तानी खेळाडू, मोहम्मद अमीर, मोहम्मद आसिफ आणि सलमान बट स्पॉट-फिक्सिंगमध्ये दोषी आढळले आणि त्यांच्यावर अनुक्रमे ५ वर्षे, ७ वर्षे आणि १० वर्षांची बंदी घालण्यात आली. ३ नोव्हेंबर २०११ रोजी, बटला ३० महिने, आसिफला एक वर्ष, अमीरला सहा महिने आणि लाच देणारा स्पोर्ट्स एजंट मजीदला दोन वर्षे आठ महिने तुरुंगवासाची शिक्षा सुनावण्यात आली.<ref>{{cite news|title=Pakistan cricketers and agent jailed for betting scam|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-15573463|access-date=3 November 2011|newspaper=BBC News |date=3 November 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/sport/2011/nov/03/pakistan-spot-fixing-jail-terms|title=Pakistan spot-fixing players and agent sentenced to lengthy jail terms|date=3 November 2011|work=The Guardian |location=UK|access-date=3 November 2011}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/cricket/international/pakistan/8863611/Pakistan-spot-fixing-scandal-convictions-of-Salman-Butt-Mohammad-Asif-and-Mohammad-Amir-just-one-step-on-a-long-road.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/cricket/international/pakistan/8863611/Pakistan-spot-fixing-scandal-convictions-of-Salman-Butt-Mohammad-Asif-and-Mohammad-Amir-just-one-step-on-a-long-road.html |archive-date=11 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live|title=Pakistan spot-fixing scandal: convictions of Salman Butt, Mohammad Asif and Mohammad Amir just one step on a long road |date=3 November 2011|work=The Daily Telegraph |location=UK|access-date=3 November 2011|last1=Kelso |first1=Paul }}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/cricket/cricketers-jailed-for-matchfixing-6256508.html|title=Cricketers jailed for match-fixing |date=3 November 2011|work=The Independent |location=UK|access-date=3 November 2011}}</ref> २०१९ मध्ये, अल जझीराने केलेल्या तपासणीत श्रीलंका, भारत, इंग्लंड, ऑस्ट्रेलिया आणि इतर क्रिकेट खेळणाऱ्या राष्ट्रांमध्ये मॅच फिक्सिंग झाल्याचे उघड झाले.<ref>{{Cite web|title=Cricket match-fixers suspended amid calls for police probe|url=https://www.ajiunit.com/article/match-fixer-suspended/|access-date=2021-09-06|website=अल जझीरा Investigative Unit|language=en-US}}</ref> या अहवालाच्या अनुषंगाने आयसीसीने चौकशी सुरू केली. ==ग्लोबल क्रिकेट अकादमी== {{main|आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]] (जीसीए) [[संयुक्त अरब अमिराती]]मधील [[दुबई स्पोर्ट्स सिटी]] येथे आहे. जीसीएच्या सुविधांमध्ये प्रत्येकी १० टर्फ पिचसह दोन ओव्हल, आउटडोअर टर्फ आणि सिंथेटिक सराव सुविधा, हॉक आय तंत्रज्ञानासह इनडोअर सराव सुविधा आणि क्रिकेट-विशिष्ट व्यायामशाळा यांचा समावेश आहे. रॉड मार्श यांची अकादमीचे कोचिंग संचालक म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे. उद्घाटन, मूलतः २००८ साठी नियोजित, २०१० मध्ये झाले. ==आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड प्रोग्राम== {{main|आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड प्रोग्राम}} आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड नावाचा एक साप्ताहिक कार्यक्रम दूरचित्रवाणीवर प्रसारित करते. स्पोर्ट्सब्रँडने त्याची निर्मिती केली आहे. हा एक साप्ताहिक ३० मिनिटांचा कार्यक्रम आहे जो क्रिकेटच्या ताज्या बातम्या, सर्व कसोटी आणि एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामन्यांसह अलीकडील क्रिकेट क्रिया, तसेच मैदानाबाहेरील वैशिष्ट्ये आणि मुलाखती प्रदान करतो. ==टीका== २०१५ मध्ये, सॅम कॉलिन्स आणि जॅरोड किम्बर यांनी आयसीसीच्या अंतर्गत संस्थेवर डेथ ऑफ ए जेंटलमन हा डॉक्युमेंटरी बनवला, त्यात म्हणले होते की श्रीमंत सदस्य देश (विशेषतः भारत, इंग्लंड आणि ऑस्ट्रेलिया) आयसीसीला "गुंडगिरी" करत आहेत आणि संस्थेला व इतर सदस्यांना हानी पोहोचवत आहेत.<ref>{{cite news|last=Miller |first=Andrew |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/story/975353.html|title=Cricket documentary ''Death of a Gentleman'' scoops prestigious Sports Journalists Association award|date=22 February 2016|work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|access-date=21 September 2020}}</ref> ==हे सुद्धा पहा== {{Portal|क्रिकेट}} * [[क्रिकेट अधिकाऱ्यांची संघटना]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी]] * [[फेडरेशन ऑफ इंटरनॅशनल क्रिकेटर्स असोसिएशन]] * [[क्रिकेटची आंतरराष्ट्रीय रचना]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या अध्यक्षांची यादी]] <small>(२०१४ पासून पद विसर्जित)</small> ==संदर्भ== {{notelist}} {{reflist}} ==बाह्य दुवे== *[https://kaplonathletic.com/content/19/introducing-crictos-your-gateway-iconic-cricket-moments-icc फॅनक्रेझसह आयसीसी क्रिक्टोस लाँच] * {{Official website|https://www.icc-cricket.com/}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघ}} {{प्राधिकरण नियंत्रण}} {{पोर्टल बार|क्रिकेट|खेळ}} [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद| ]] [[वर्ग:क्रिकेट प्रशासन|*]] [[वर्ग:दुबई स्थित संस्था]] [[वर्ग:१९०९ मध्ये स्थापन झालेल्या क्रीडा संस्था]] [[वर्ग:आयओसी मान्यताप्राप्त आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघांची संघटना]] 929j54uzrnreeozmj0i55csy1udu7it 0 213785 2709223 2344936 2026-09-11T13:09:39Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709223 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Jogeshwari_Caves_inside.jpg|thumb|right|250px|{{लेखनाव}}]] '''जोगेश्वरी लेणी''' हे भारतातील [[जोगेश्वरी]]च्या [[मुंबई उपनगर]]ात असलेल्या भारतातील सर्वात जुन्या [[हिंदू]] आणि [[बौद्ध]] गुंफांचे मंदिर आहे. येथील लेणी इ.स. ५२० ते ५५० दरम्यानच्या काळात बनली असावीत. या लेणी [[महायान]] [[बौद्ध वास्तुकला|बौद्ध वास्तुकलेतील]] शेवटच्या टप्प्याशी संबंधित आहेत. [[इतिहासकार]] व [[विद्वान]] [[वॉल्टर स्पिंक]] यांच्या मते, जोगेश्वरी ही भारतातील सर्वात जुनी हिंदू लेणी आहेत आणि (एकूण लांबीच्या दृष्टीने) सर्वात मोठी आहेत.<ref name="SpinkStudies1967">{{स्रोत पुस्तक|author1=Walter M. Spink|author2=University of Michigan. Center for South and Southeast Asian Studies|title=Ajanta to Ellora|url=https://books.google.com/books?id=PwsNAQAAIAAJ|accessdate=19 April 2012|year=1967|publisher=Marg Publications}}</ref> ही लेणी वेस्टर्न एक्सप्रेस महामार्गालगत असून अतिक्रमणाने वेढलेली आहेत. लेण्यांच्या जागेत एक अनधिकृत [[मंदिर]]बांधले आहे. गुहेच्या प्रवेशद्वारावर सांडपाणी आहे. या गुहांच्या जागेच्या मुख्य सभागृहामध्ये लांबट पायऱ्यांच्या प्रवासाद्वारे प्रवेश होतो. गुहेत बरेच खांब आहेत आणि शेवटी एक लिंगम आहे. दत्तात्रेयाची, हनुमानाची मूर्ती, आणि गणेश रांग आणि द्वारपालाचे अवशेष आहेत. या गुहेत देवी जोगेश्वरी (योगेश्वरी) नावाची एक मूर्ती आहे, तिच्यामुळे या लेण्यांना आणि पर्यायाने उपनगरालाच जोगेश्वरी हे नाव पडले आहे. काही मराठी लोकही या देवीला कुलदेवी मानतात आणि [[गुजरात]]चे काही स्थलांतरित गट देवीची पूजाही करतात. ==चित्रदालन == <gallery> Image:Jogeshwari_Caves_carving.jpg|कोरीव शिल्प Image:Jogeshwari_Caves_entrance.jpg|प्रवेशद्वार Image:Ganapati Mandir JogCaves.jpg|गणेश मंदिर Image:Hanuman Mandir JogCaves.jpg|हनुमान मंदिर </gallery> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == {{कॉमन्स वर्ग|Jogeshwari Caves|{{लेखनाव}}}} [http://www.indtravel.com/mumbai/atour.html Travel destinations around Mumbai] *[http://www.crit.org.in/projects/caves Suburban caves] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050414064919/http://www.crit.org.in/projects/caves/ |date=2005-04-14 }} {{भारतीय बौद्ध लेणी}} {{महाराष्ट्रातील लेणी}} {{मुंबईतील प्रेक्षणीय स्थळे}} [[वर्ग:महाराष्ट्रातील लेणी]] [[वर्ग:बौद्ध लेणी]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील हिंदू मंदिरे]] [[वर्ग:मुंबई उपनगर जिल्हा]] [[वर्ग:मुंबईचा इतिहास]] [[वर्ग:मुंबईतील प्रेक्षणीय स्थळे]] [[वर्ग:जोगेश्वरी]] 7ikdj8hbodq6yd05mjv8jgq56yfy9r7 0 215252 2709262 2704283 2026-09-11T17:55:20Z ~2026-49417-53 187312 2709262 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Dr. Babasaheb Ambedkar .jpg|thumb|right|डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]] खालील गोष्टींना/संस्थांना [[बाबासाहेब आंबेडकर]] यांचे नाव दिलेले आहे. {{यादी विस्तार}} ==डॉ . बाबासाहेब आंबेडकर उद्यान , पणजी, गोवा== * [[आंबेडकर स्मारक उद्यान (लखनौ)|आंबेडकर स्मारक उद्यान]], लखनौ, उत्तर प्रदेश * भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर उद्यान, [[सावंतवाडी]], [[सिंधुदुर्ग]] * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर स्टेडियम, बारामती, जि. [[पुणे जिल्हा|पुणे]] * डाॅ. बाबासाहेब आंबेडकर जन्म शताब्दी उद्यान, सिद्धार्थ काॅलनी, [[चेंबूर]], [[मुंबई]] ४०० ०७१. * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर उद्यान, ऑर्डनन्स फॅक्टरी, [[भुसावळ]]. *डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर उद्यान, न्यू बुधवार पेठ, [[सोलापूर]]. *डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर उद्यान,[[नेरूळ]] [[नवी मुंबई]] *भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर उद्यान,गौतमनगर मौजे - सुरेगांव ता.कोपरगांव जिल्हा -[[अहिल्यानगर]] 423602 *भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर वस्तिगृह [[कोपरगाव]] *भिमनगर माजलगाव,जिल्हा बिड. *भारतरत्न डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर चैत्य स्मारक, मोहोळ ता.मोहोळ, जि.सोलापुर, ४१३२१३. ==गावे, शहरे व स्थळे == * [[आंबेडकर नगर जिल्हा]], [[उत्तर प्रदेश]]. * [[डॉ. आंबेडकर नगर]] (महू), [[मध्य प्रदेश]]. * डॉ बाबासाहेब आंबेडकर नगर, [[नागपूर]]. *[[आंबेडकर नगर (जोधपूर)]] * डॉ. आंबेडकर नगर, [[दक्षिण दिल्ली जिल्हा|दक्षिण दिल्ली]]<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.onefivenine.com/india/villages/South-Delhi/South-Delhi/Dr.-Ambedkar-Nagar|title=Dr. Ambedkar Nagar, South Delhi|website=www.onefivenine.com|access-date=2018-05-14}}</ref> * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर नगर, माणगाव, [[सिंधुदुर्ग]]. * भिमनगर, [[सुरत]]. * भिमनगर, धुळे. * विश्वभुषण डाॕ.बाबासाहेब आंबेडकर नगर, नरव्हाळ, ता.जि.धुळे. * विश्वरत्न डाॕ.बाबासाहेब आंबेडकर चौक दोंडाईचा, जिल्हा धुळे. * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर इंटरनेशनल एअरपोर्ट नागपूर. * महान विद्याविषारद डाॕ.बाबासाहेब आंबेडकर नगर, साक्री, जिल्हा धुळे. * भिमनगर, ठाणे, महाराष्ट्र. * भिमनगर, [[धाराशिव]], महाराष्ट्र. * [[भिमनगर (कोरेगाव)]] * [[भिमनगर (सटाणा)]] * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मार्ग, किवळे, [[देहू रोड]], [[पुणे]]. * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर नगर, [[देहू रोड]], [[पुणे]] * डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर तळवट खेड गाव [[रत्‍नागिरी जिल्हा|जिल्हा रत्‍नागिरी]] ==कारखाने== * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर सहकारी साखर कारखाना, केशेगाव<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.loksatta.com/vruthanta-news/national-level-award-for-dr-ambedkar-factory-21464/|title=डॉ. आंबेडकर कारखान्यास देशपातळीवरील पुरस्कार जाहीर|date=2012-12-07|work=Loksatta|access-date=2018-05-14|language=mr-IN}}</ref> ==ग्रंथालय/वाचनालय== * भारतरत्न डॉ बाबासाहेब आंबेडकर सार्वजनिक वाचनालय, नागपूर * महान समाजसुधारक डाॕ.बाबासाहेब आंबेडकर सार्वाजनिक वाचनालय, चाळीसगाव, [[जळगाव जिल्हा]] * डॉ बी आर आंबेडकर सेंट्रल लायब्ररी, [[जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठ]], नवी दिल्ली * विश्वरत्न डाॕ.बाबासाहेब आंबेडकर सभागृह वाचनालय लुंबिनी बुद्ध विहार परिसर,[[धुळे]] == चित्रपट == {| class="wikitable sortable" |+ डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्यासंबंधी चित्रपट, नाटक, संस्था |- ! width="5%" | वर्ष ! width="25%" | चित्रपट ! width="6%" | भाषा ! width="15%" | दिग्दर्शक/निर्माता ! width="43%" | टीप ! width="6% | IMDB |- valign="top" | १९९० | '''[[भीम गर्जना]]''' | [[मराठी]] | | <ref name="auto">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://m.youtube.com/results?q=ambedkar+movies&sm=3|title=ambedkar movies - YouTube|website=m.youtube.com}}</ref> | |- valign="top" | १९९१ | '''[[बालक आंबेडकर (चित्रपट)|बालक आंबेडकर]]''' | [[कन्नड भाषा|कन्नड]] | | हिंदी भाषेतही डब <ref name="auto"/> | |- valign="top" | १९९३ | '''[[युगपुरुष डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर (चित्रपट)|युगपुरुष डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]]''' | मराठी | | <ref name="auto"/> | |- valign="top" | २००० | '''[[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर (चित्रपट)|डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]]''' | [[इंग्रजी]] | [[जब्बार पटेल]] | | |- valign="top" | २००५ | '''[[डॉ. बी.आर. आंबेडकर (चित्रपट)|डॉ. बी.आर. आंबेडकर]]''' | [[कन्नड]] | | | |- valign="top" | २०१० | '''[[रमाबाई भिमराव आंबेडकर (रमाई)]]''' | मूळ मराठी (हिंदीत डब) | | _{डॉ. आंबेडकरांच्या पत्नी रमाबाईंवर आधारित चित्रपट} | |- valign="top" | २०१० | '''[[शूद्रा: द राइझिंग]]''' | हिंदी | संजीव जायस्वाल | _{[[शूद्र]]ांच्या जीवनावर प्रकाश टाकणारा हा इ.स. २०१० चित्रपट बाबासाहेबांना समर्पित केला गेलेला आहे.} | |- valign="top" | २०१६ | '''[[रमाबाई (चित्रपट)|रमाबाई]]''' | कन्नड | | _{डॉ. आंबेडकरांच्या पत्नी रमाबाईंवर आधारित दुसरा चित्रपट} | |- valign="top" | २०१६ | '''[[बोले इंडिया जय भीम]]''' | मराठी (हिंदीतही डब) | | _{डॉ. आंबेडकरांचे कट्टर अनुयायी एन.एस. हरदास यांच्यावरील चित्रपट} | |- valign="top" | २०२१ | '''[[जय भीम (चित्रपट)|जय भीम]]''' | तमिळ (हिंदीतही डब) | | _{२०१३ मधील एका सत्य घटनेवर आधारित, ज्योतिका आणि सूर्या सिवकुमार निर्मित} | |} ==मालिका== * [[डॉ. आंबेडकर (मालिका)|डॉ. आंबेडकर]] — [[दूरदर्शन]] वाहिनीवरील एक हिंदी मालिका<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.youtube.com/watch?v=xVpRtkeggp4|title=Special feature on Dr. B. R. Ambedkar - Part - 01|via=www.youtube.com}}</ref> * [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर: महामानवाची गौरवगाथा]] — [[स्टार प्रवाह]] वाहिनीवर एक मराठी मालिका * [[एक महानायक: डॉ. बी.आर. आंबेडकर]] : — [[अँड टीव्ही]] वाहिनीवर एक हिंदी मालिका ==चौक व रस्ते/महामार्ग == * डॉ. बी.आर. आंबेडकर मार्ग, [[न्यू जर्सी]] शहर, [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिका]]<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://velivada.com/2015/05/28/in-new-jersey-city-usa-dr-b-r-ambedkar-avenue-road-named-after-dr-ambedkar-photos/|title=In New Jersey City, USA - Dr. B. R. Ambedkar avenue, road named after Dr. Ambedkar [Photos]|दिनांक=2015-05-28|संकेतस्थळ=Velivada|भाषा=en-US|ॲक्सेसदिनांक=2018-12-30|archive-date=2019-07-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20190722074548/http://velivada.com/2015/05/28/in-new-jersey-city-usa-dr-b-r-ambedkar-avenue-road-named-after-dr-ambedkar-photos/|url-status=dead}}</ref> * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर चौक, [[जाफ्राबाद तालुका|जाफ्राबाद]], [[जालना जिल्हा]]. * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मार्ग, [[सांगली]]. * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मार्ग, ढवळी. * विश्वरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मार्ग, पी.टी.मधाळे नगर, शिगाव. * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर रस्ता, खडकी, निगडी पुणे कॅंप, पुणे. * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर रोड, ठाणे. * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर नगर, मालेगाव, जिल्हा. वाशीम. * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर नगर, जिल्हा अकोला. * विश्वरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मार्ग, अंबड, जिल्हा जालना. * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर चौक, सिल्लोड, जिल्हा. औंरंगाबाद. *'''डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर चौक, सोलापूर.''' *डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर रोड, दादर, मुंबई. (पूर्व द्रुतगती मार्ग) * डाॕ.बाबासाहेब आंबेडकर नगर, नरव्हाळ, जि. धुळे * डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर चौक, शेंदुर्जना (मोरे) मंगरुळपीर जि.वाशिम * भारतरत्न डाॕ.बाबासाहेब आंबेडकर रोड,धुळे. * डाॕ.बाबासाहेब आंबेडकर संदेशभूमी स्थळ,धुळे. * बोधिसत्व डाॕ.बाबासाहेब आंबेडकर स्मृतीयात्रा लळींग किल्ले,जिल्हा धुळे. * विश्वरत्न डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर चौक, बोईसर, जिल्हा पालघर. * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर चौक, इंदिरा नगर, ठाणे. * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर रोड, बंडगार्डन, पुणे. * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर चौक, कॅम्प वडवळ, पुणे. ==दवाखाने== * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर रुग्णालय व अनुसंधान केंद्र - नागपूर, महाराष्ट्र * डॉ बाबासाहेब आंबेडकर कॅन्टोमेंट जनरल हॉस्पिटल [[देहू रोड]], पुणे महाराष्ट्र. == नाटके == * मी डॉक्टर आंबेडकर बोलतोय ( मराठी नाटक) , लेखक दिग्दर्शक आणि निर्माते :- सिद्धार्थ सिताराम मोरे , मुख्य कलाकार :-सुप्रिया सिद्धार्थ आणि सिद्धार्थ मोरे * युगपुरुष ( मराठी नाटक) , लेखक दिग्दर्शक आणि निर्माते :- सिद्धार्थ सिताराम मोरे , मुख्य कलाकार :-सुप्रिया सिद्धार्थ आणि सिद्धार्थ मोरे * चलो बुद्ध कि ओर... (हिंदी नाटक) , लेखक दिग्दर्शक आणि निर्माते :- सिद्धार्थ सिताराम मोरे , मुख्य कलाकार :-सुप्रिया सिद्धार्थ आणि सिद्धार्थ मोरे * रमाई (मराठी नाटक) , लेखक दिग्दर्शक आणि निर्माते :- सिद्धार्थ सिताराम मोरे , मुख्य कलाकार :-सुप्रिया सिद्धार्थ * नवी कहाणी... (हिंदी आणि मराठी नाटक) , लेखक दिग्दर्शक आणि निर्माते :- सिद्धार्थ सिताराम मोरे , मुख्य कलाकार :-सुप्रिया सिद्धार्थ आणि सिद्धार्थ मोरे * गांधी आणि आंबेडकर (मराठी नाटक), लेखक : प्रेमानंद गज्वी * ''वादळ निळ्या क्रांतीचे'' (नाटक, लेखक - प्रा. रामनाथ चव्हाण) * ''डॉ. आंबेडकर आणि गांधीजी'' - नाटक<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://m.youtube.com/results?q=ambedkars%20holy%20sites&sm=3|title=ambedkars holy sites - YouTube|website=m.youtube.com|language=mr|access-date=2018-05-14}}</ref> * ''प्रतिकार'' - नाटक<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://m.youtube.com/results?q=ambedkar+movies&sm=3|title=ambedkar movies - YouTube|website=m.youtube.com|language=mr|access-date=2018-05-14}}</ref> ==पक्ष, संस्था व संघटना == *आंबेडकराईट मुव्हमेंट ऑफ कल्चर अँड लिटरेचर<ref>{{स्रोत बातमी|url=http://m.lokmat.com/nagpur/ambedkar-lifetime-achievement-award-tarachandra-khandekar/|title=ताराचंद्र खांडेकर यांना आंबेडकर जीवनगौरव पुरस्कार जाहीर|date=2018-01-27|work=Lokmat|access-date=2018-05-14|language=mr}}</ref> * आंबेडकर मक्कल ईयाक्कम * [[आंबेडकर राष्ट्रीय काँग्रेस]] * [[आंबेडकर समाज पक्ष]] * [[आंबेडकराईट पार्टी ऑफ इंडिया]] * भारतीय आंबेडकरी पक्ष * बहुजन समाज पक्ष (आंबेडकर) * भीमशक्ति नवयुवक मंडळ, मालेगांव, जिल्हा. वाशीम * [[भीम आर्मी]] * भीम सेना * [[आंबेडकर स्टुडंट्स असोसिएशन]] * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर नॅशनल स्टुडंट फेडरेशन<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://dbansf.wordpress.com/|title=Dr. Babasaheb Ambedkar National Student's Federation|website=Dr. Babasaheb Ambedkar National Student's Federation|language=en-US|access-date=2018-05-14}}</ref> * [[आंबेडकर असोसिएशन ऑफ नॉर्थ अमेरिका]] * [[आंबेडकर इंटरनॅशनल सेंटर]] * [[आंबेडकर टाइम्स]] * [[डॉ. आंबेडकर इंटरनॅशनल मिशन]]<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.aimjapan.org/?page_id=145|title=Establishment|website=Ambedkar International Mission, Japan|language=en-US|access-date=2018-05-14|archive-date=2018-02-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20180220172112/http://www.aimjapan.org/?page_id=145|url-status=dead}}</ref> * [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर इंटरनॅशनल असोसिएशन फॉर एज्युकेशन (जपान)]] * [[जय भीम नेटवर्क (हंगेरी)]] ==प्रतिष्ठान== * डॉ. आंबेडकर प्रतिष्ठान, [[दिल्ली]] * बोधिसत्व प्रतिष्ठान महाराष्ट्र राज्य, परभणी == पुतळे == ===विदेशातील पुतळे === भारताबाहेरील काही प्रमुख ठिकाणच्या डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या पुतळ्यांची यादी खालीलप्रमाणे: {| class="wikitable sortable" |- ! नाव !! प्रकार !! स्थान !! वर्ष !! चित्र !! उंची |- | डॉ. आंबेडकर पुतळा || अर्धाकृती || [[कोलंबिया विद्यापीठ]], अमेरिका || १९९१ || <!--[[File:|100px]]--> || |- | डॉ. आंबेडकर पुतळा || अर्धाकृती || [[लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्स]], यु.के. || १९९४ || || |- | डॉ. आंबेडकर पुतळा || पूर्णाकृती || बुद्ध विहार, ओल्वरहाम्पटॉन, [[ग्रेट ब्रिटन]] || १४ ऑक्टो. २०००<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.geograph.org.uk/photo/3348115|title=Geograph:: Statue of Dr Ambedkar at the Buddha... (C) Roger Kidd|संकेतस्थळ=www.geograph.org.uk|भाषा=en|ॲक्सेसदिनांक=2018-12-30}}</ref>|| || |- | डॉ. आंबेडकर पुतळा || अर्धाकृती || सायमन फ्रेसर विद्यापीठ, [[कॅनडा]] || २००४<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://timesofindia.indiatimes.com/india/cult-of-bhim-spreading-across-world/articleshow/64361330.cms|title=Cult of Bhim spreading across world - टाइम्स ऑफ इंडिया|संकेतस्थळ=द टाइम्स ऑफ इंडिया|ॲक्सेसदिनांक=2018-12-30}}</ref>|| || |- | [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर पुतळा, कोयासन विद्यापीठ|डॉ. आंबेडकर पुतळा]] || पूर्णाकृती || [[कोयासन विद्यापीठ]], [[जपान]] || १० सप्टें. २०१५<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.business-standard.com/article/pti-stories/dr-ambedkar-s-statue-unveiled-at-koyasan-university-in-japan-115091001246_1.html|title=Dr Ambedkar's statue unveiled at Koyasan University in Japan|last=India|first=Press Trust of|date=2015-09-10|work=Business Standard India|access-date=2018-12-30}}</ref>|||| |- | डॉ. आंबेडकर पुतळे || अर्धाकृती || [[डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर स्मारक]], [[लंडन]] || १४ नोव्हेंबर २०१५ || [[चित्र:Bust of Ambedkar at Dr. Bhimrao Ramji Ambedkar Memorial, in London.jpg|100px]] || |- | डॉ. आंबेडकर पुतळे || पूर्णाकृती || [[डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर स्मारक]], [[लंडन]] || || || |- | डॉ. आंबेडकर पुतळा || अर्धाकृती || [[यॉर्क विद्यापीठ]], [[टोराँटो]], [[कॅनडा]] || ४ डिसेंबर २०१५ || || |- | डॉ. आंबेडकर पुतळा || अर्धाकृती || [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]]|| १४ एप्रिल २०१६<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.loksatta.com/mumbai-news/statue-of-dr-ambedkar-unveiled-at-new-york-1227532/|title=डॉ. आंबेडकर यांचा अर्धपुतळा न्यूयॉर्कमध्ये|दिनांक=2016-04-15|संकेतस्थळ=Loksatta|भाषा=mr-IN|ॲक्सेसदिनांक=2018-12-30}}</ref>|| || ३.२५ फुट |- | डॉ. आंबेडकर पुतळा || अर्धाकृती || [[डॉ. आंबेडकर हायस्कूल (हंगेरी)]]|| १४ एप्रिल २०१६ || || |- | डॉ. आंबेडकर पुतळा || अर्धाकृती || [[सिडनी विद्यापीठ]], [[ऑस्ट्रेलिया]] || १४ जुलै २०१६ || || |- | डॉ. आंबेडकर पुतळा || अर्धाकृती || [[ब्रॅंडीज विद्यापीठ]], [[बॉस्टन]], अमेरिका || २९ एप्रिल २०१७<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://velivada.com/2017/05/01/photos-dr-ambedkar-statue-installed-at-the-brandeis-university-boston-usa/|संकेतस्थळ=velivada.com|ॲक्सेसदिनांक=2018-12-30|title=संग्रहित प्रत|archive-date=2018-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20181220183053/http://velivada.com/2017/05/01/photos-dr-ambedkar-statue-installed-at-the-brandeis-university-boston-usa/|url-status=dead}}</ref>|| || |- | डॉ. आंबेडकर पुतळा || अर्धाकृती || [[युनिव्हर्सिटी ऑफ मेलबर्न]], [[ऑस्ट्रेलिया]] || ३०/३१ मार्च २०१८ || || |- | डॉ. आंबेडकर पुतळा || अर्धाकृती || [[युनिवर्सिटी ऑफ ऎसाच्युसेट्स ॲमहर्स्ट]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिका]]|| ५ मे २०१८<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://indianewengland.com/2018/05/dr-b-r-ambedkars-bust-unveiled-at-university-of-massachusetts-amherst/|title=Dr. B.R. Ambedkar’s bust unveiled at University of Massachusetts-Amherst|last=Engl|पहिले नाव=India New|last2=News|दिनांक=2018-05-09|संकेतस्थळ=INDIA New England News|भाषा=en-US|ॲक्सेसदिनांक=2018-12-30|archive-date=2019-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20190215014908/http://indianewengland.com/2018/05/dr-b-r-ambedkars-bust-unveiled-at-university-of-massachusetts-amherst/|url-status=dead}}</ref>|| || |- | डॉ. आंबेडकरांचे पुतळे || पूर्णाकृती || [[दक्षिण आफ्रिका]] || २०१९ || || |} ---- ===भारतातील पुतळे === * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर पुतळा ( इर्विन चौक ) सध्या (संविधान चौक), अमरावती * [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर पुतळा (बिंदू चौक)]], स्थापना:९ डिसेंबर १९५०. * संविधान चौक, नागपूर, महाराष्ट्र. ---- * [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर पुतळा (भारतीय संसद)]], [[दिल्ली]], २ एप्रिल १९६७ (१५ फूट उंची). [[चित्र:Statue of Dr. Babasaheb Ambedkar in front of Indian Parliament perennially directing its proceedings against social reaction!.jpg|100px]] --- * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर पुतळा, [[चवदार तळे]], [[महाड]]. [[चित्र:Statue of DR. B.R. Ambedkar at Chavdar Tale Mahad.jpg|centre|100px]] ---- * [[समतेचा पुतळा]], इंदू मिल, [[मुंबई]] ३५० फूट (निर्मिती बाकी आहे). * [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर पुतळा (लेह)]], [[लडाख]]. * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर पुतळा, [[तिरुवनंतपुरम]] २००५<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.yentha.com/news/view/4/statues-at-trivandrum-bhimrao-ramji-ambedkar-14-april-1891-6-december-1956|title=Statues Of Trivandrum : Bhimrao Ramji Ambedkar - Trivandrum News {{!}} Yentha.com|last=yentha.com|website=www.yentha.com|language=en|access-date=2018-05-14}}{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर, पुतळा, [[ठाणे रेल्वे स्थानक]] * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर पुतळा, कोर्टनाका, [[ठाणे]]. * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर पुतळा, [[भीम जन्मभूमी]], [[डॉ. आंबेडकर नगर]], [[मध्य प्रदेश]]. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर पुतळा, [[चेंबूर]], मुंबई == पुरस्कार व पारितोषिके == {{मुख्य|डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावे दिले जाणारे पुरस्कार}} * भारतरत्न डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर पुरस्कार * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर आदर्श पत्रकार * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर ज्ञानपिपासू विद्यार्थी पुरस्कार ==पुस्तके== {{मुख्य|डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्यावरील पुस्तके}} * [[बोल महामानवाचे]] * [[आंबेडकर अँड बुद्धिझम]] ==बौद्ध विहारे== * डॉ. आंबेडकर बुद्ध विहार, राजाजीपुरम, [[लखनौ]] (उत्तर प्रदेश)<ref>{{स्रोत बातमी|url=http://www.elistindia.com/drambedkarbuddhaviharrajajipur|title=Dr Ambedkar Buddha Vihar, Rajajipuram, Lucknow, Up - NEAR F-1014, RAJAJIPURAM, LUCKNOW, U.P. INDIA., Lucknow - Photos - Phone Number - Email - Buddhist Temple - eListIndia.com|work=eListIndia.com|access-date=2018-05-14|language=en-US}}{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * डॉ. आंबेडकर बौद्ध विहार, [[ललितपूर]] (उत्तर प्रदेश)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://navayan.com/buddhavihar.php?city=lalitpur&name=dr-ambedkar-buddha-vihar&id=695|title=Dr Ambedkar Buddha Vihar,, Lalitpur|website=NavayanDotCom|access-date=2018-05-14}}</ref> * बोधिसत्व डॉ. आंबेडकर बुद्ध विहार, [[गोंदिया]] ==मंडळे== * भीमज्योत मित्र मंडळ (डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर नगर भांबर्डे, [[मुळशी तालुका]], जिल्हा- पुणे) * भिमशक्ती तरुण मित्र मंडळ (डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर नगर, कोतन,तालुका-पाटोदा,जिल्हा-बीड) * नागसेन पंचशील मंडळ शेंदूरजना (मोरे) तालुका. मंगरुळपीर जि.वाशिम == योजना == * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कृषी स्वावलंबन योजना (जानेवारी २०१७)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://m.lokmat.com/bhandara/dr-ambedkar-agriculture-swavalamban-scheme-beneficial-farmers/|title=http://m.lokmat.com/bhandara/dr-ambedkar-agriculture-swavalamban-scheme-beneficial-farmers/|website=m.lokmat.com|access-date=2018-05-14}}</ref> * [[भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर स्वाधार योजना]] (मार्च २०१७)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://sjsa.maharashtra.gov.in/en/%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%A8-%E0%A4%A1%E0%A5%89-%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A5%87%E0%A4%AC-%E0%A4%86%E0%A4%82%E0%A4%AC%E0%A5%87%E0%A4%A1%E0%A4%95%E0%A4%B0-%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%B0-%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%9C%E0%A4%A8%E0%A4%BE|title=भारतरत्न डॉ बाबासाहेब आंबेडकर स्वाधार योजना {{!}} Social Justice & Special Assistance Department|संकेतस्थळ=sjsa.maharashtra.gov.in|ॲक्सेसदिनांक=2018-12-30}}</ref> * [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जीवन प्रकाश योजना]] (१४ एप्रिल २०२१ – ६ डिसेंबर २०२१) ==वसतिगृहे== === महाराष्ट्रातील वसतिगृहे<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://sjsa.maharashtra.gov.in/mr/hostels-mr|title=वसतिगृहे {{!}} सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागाच्या|संकेतस्थळ=sjsa.maharashtra.gov.in|ॲक्सेसदिनांक=2018-12-30}}</ref> === ;अहिल्यानगर जिल्हा * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, श्रीगोंदा * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, शेवगाव * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, संगमनेर * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, जामखेड * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, पाथर्डी * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, अहमदनगर <br> '''सोलापूर जिल्हा''' * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, सोलापूर ;अकोला जिल्हा * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, अकोला * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, अक्कोट ;अमरावती जिल्हा * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, चंदुर रेल्वे * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, दर्यापूर * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, परतवाडा * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, धार्नी * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, नांदगाव * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, खांडेश्वर ;छत्रपती संभाजीनगर जिल्हा * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, [[छत्रपती संभाजीनगर]] * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, [[पैठण]] * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, वैजापूर * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, [[छत्रपती संभाजीनगर|नवे छत्रपती संभाजीनगर]] ;बीड जिल्हा * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, बीड * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, गेवराई * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, परळी वैजनाथ * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, अंबाजोगाई ;भंडारा जिल्हा * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, भंडारा * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, तुमसर ;बुलढाणा जिल्हा * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, [[चिखली (बुलढाणा)|चिखली]] * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, [[बुलढाणा]] * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, [[जळगाव जामोद तालुका|जळगाव जामोद]] * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, [[देउळगाव राजा तालुका|देऊळगाव राजा]] * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, [[शेगाव]] * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, [[मेहकर]] * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, [[नांदुरा तालुका|नांदुरा]] * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, [[खामगाव तालुका|खामगाव]] ;गोदिंया जिल्हा * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, गोंदिया ;हिंगोली जिल्हा * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, वसमत * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, कळमनुरी * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, हिंगोली ;जळगाव जिल्हा * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, जळगाव (जूने) * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, बोधवाड * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, मुक्ताईनगर, जळगाव * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, अमलनेर, जळगाव * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, भुसावळ, जळगाव ;जालना जिल्हा * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, अंबड * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, जालना * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, घनसावंगी ;कोल्हापूर जिल्हा * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, गढीनगेलाई * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, चांदगड * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, आज्रा * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, हातकनंगळे * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, शिरोळ * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, कोल्हापूर * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, मोरगोट्टी * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, कागळ * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, राधानगरी * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, गारगोटी ;लातूर जिल्हा * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, लातूर ;मुंबई जिल्हा * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, वरळी, मुंबई ;नागपूर जिल्हा * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, गड्डीगोदाम, नागपूर * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, भवन नगर, नागपूर * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, राजनगर, नागपूर * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, उमरेड ;नांदेड जिल्हा * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, नांदेड * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, धर्माबाद * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, गांधीनगर, बिलोले * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, उमरी * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, नायगाव * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, हदगाव * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, अर्धापुर ;नाशिक जिल्हा * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, नाशिक * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, लासलगाव * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, मालेगाव ;धाराशिव जिल्हा * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, तुळजापूर * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, नळदुर्ग, पुळजापूर * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, कालम्ब * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, उस्मानाबाद * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, परांडा * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, लोहरा ;परभणी जिल्हा * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, परभणी ;पुणे जिल्हा * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, [[सासवड]], पुणे * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, [[भोर]], पुणे * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, हादासपूर, पुणे * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, परमनी * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, [[इंदापूर]], जि. पुणे. • डॉ बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह,कोरेगाव पार्क, [[विश्रांतवाडी]], जि.पुणे. ;सांगली जिल्हा * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, सांगली * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, [[तासगाव]] * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, जाट * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, शिरला * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, सुत्तगिरी (ता. वडाळा) ;सातारा जिल्हा * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, कराड * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, दहीवाडी * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, रामपूर पठाण * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, फलटण * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, [[खटाव तालुका|खाटव]] * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, कोरेगाव * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, सातारा ;सिंधुदुर्ग जिल्हा * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, मालवण * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, [[कणकवली]] * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, वेंगुर्ला ;वर्धा जिल्हा * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, फुलगाव * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, आर्वी * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, हिंगणघाट * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, सेवाग्राम ;वाशिम जिल्हा * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, करंजा ;यवतमाळ जिल्हा * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, यवतमाळ * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, पुसद * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, वणी * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मागासवर्गीय मुलांचे शासकीय वसतिगृह, उमरखेड == विमानतळे == * [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]], [[नागपूर]] * [[डॉ. भीमराव आंबेडकर विमानतळ]], [[मेरठ]], [[उत्तर प्रदेश]] == विद्यापीठे व शैक्षणिक संस्थाने== # [[डॉ. बी.आर. आंबेडकर मुक्त विद्यापीठ]], [[तेलंगणा]] # [[बाबासाहेब भीमराव आंबेडकर बिहार विद्यापीठ]], [[मुझफ्फरपूर]] # [[डॉ. बी.आर. आंबेडकर विद्यापीठ दिल्ली]] # डॉ. बी.आर. आंबेडकर राष्ट्रीय विधी विद्यापीठ — [[सोनीपत]], [[हरियाणा]] # [[डॉ. बी.आर. आंबेडकर सामाजिक शास्त्र विद्यापीठ]], [[डॉ. आंबेडकर नगर]], [[मध्य प्रदेश]] # [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ]], [[छत्रपती संभाजीनगर]], [[महाराष्ट्र]] # [[डॉ. बी.आर. आंबेडकर विद्यापीठ (श्रीकाकुलम)]], [[आंध्र प्रदेश]] # [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर तंत्रशास्त्र विद्यापीठ]], [[लोणेरे]], [[महाराष्ट्र]] # [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मुक्त विद्यापीठ]], [[गुजरात]] # [[डॉ. बी.आर. आंबेडकर राष्ट्रीय तंत्रज्ञान संस्था (जालंधर)]], [[पंजाब]] # [[तमिळनाडू डॉ. आंबेडकर विधी विद्यापीठ]], [[चेन्नई]] # [[बाबासाहेब भीमराव आंबेडकर विद्यापीठ]], [[लखनौ]], [[उत्तर प्रदेश]] # [[डॉ. भीमराव आंबेडकर विद्यापीठ]], [[आग्रा]], [[उत्तर प्रदेश]] # डॉ. भीमराव आंबेडकर विधी विद्यापीठ, [[जयपूर]], [[राजस्थान]]<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://university-nic.in/state-universities/admission-2018-19-2/|title=Dr. Bhimrao Ambedkar Law University,Rajasthan Admission 2019–20|दिनांक=2018-12-10|संकेतस्थळ=Govt University Info.|भाषा=en-US|ॲक्सेसदिनांक=2018-12-30|archive-date=2018-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20180828170257/http://university-nic.in/state-universities/admission-2018-19-2/|url-status=dead}}</ref> == शाळा व महाविद्यालये== ===भारताबाहेरील=== * [[डॉ. आंबेडकर हायस्कूल (हंगेरी)]] ===ओडिसा=== * Dr. Ambedkar Memorial +2 Residential College, Rourkela (DAMRC) *Dr. Ambedkar Memorial Industrial Institute of Safety (DAMIIS) * Dr. Ambedkar Memorial Institute of Information Technology & Management Sciences (DAMITS), Jagda * Dr. Ambedkar Memorial Institute of Medical Technology (DAMIMT) * Dr. Ambedkar Memorial Institute of Training Centre (DAMITC) ===पश्चिम बंगाल=== * डॉ. बी.आर. महाविद्यालय, बेताई (प. बंगाल)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.brambedkarcollegebetai.in/|title=Dr. B.R. Ambedkar College, Betai|website=www.brambedkarcollegebetai.in|access-date=2018-05-14|archive-date=2018-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20180610121248/http://brambedkarcollegebetai.in/|url-status=dead}}</ref> ===बिहार=== * डॉ. बी.आर. आंबेडकर एज्युकेशन महाविद्यालय, भालुआ (बिहार)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.drbracoe.com/|title=DR. B.R. AMBEDKAR COLLEGE OF EDUCATION – DR. B.R. AMBEDKAR COLLEGE OF EDUCATION}}</ref> ===उत्तर प्रदेश === * डॉ. बी.आर. आंबेडकर डेंटल महाविद्यालय, पटना<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://ambedkardental.co.in/|title=Dr. B.R. AMBEDKAR INSTITUTE OF DENTAL SCIENCES & HOSPITAL|website=ambedkardental.co.in|language=en-US|access-date=2018-05-14|archive-date=2018-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20180517171647/http://ambedkardental.co.in/|url-status=dead}}</ref> === कर्नाटक=== * डॉ. आंबेडकर बीबीएम महाविद्यालय, [[शिमोगा]], [[कर्नाटक]] <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.icbse.com/colleges/dr-ambedkar-b-b-m-college-shimoga/11824/2|title=Dr. Ambedkar B.B.M. College, Shimoga. Shimoga - Karnataka|website=iCBSE|language=en|access-date=2018-05-14}}</ref> ===दिल्ली=== * डॉ. भीमराव आंबेडकर महाविद्यालय, नवी दिल्ली<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://collegedunia.com/college/617-dr-bhim-rao-ambedkar-college-new-delhi/gallery|title=Dr. Bhim Rao Ambedkar College, New Delhi|website=Collegedunia|access-date=2018-05-14}}</ref> ===महाराष्ट्र=== * [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर स्मृती विधी महाविद्यालय (धुळे)]] * [[डॉ. आंबेडकर कला, वाणिज्य व विज्ञान महाविद्यालय (चंद्रपूर)]]<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.dacchanda.ac.in/|title=Dr.Ambedkar College|website=www.dacchanda.ac.in|language=en|access-date=2018-05-14|archive-date=2018-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20180609105656/http://www.dacchanda.ac.in/|url-status=dead}}</ref> * डॉ. आंबेडकर समाजसेवा महाविद्यालय, वर्धा<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://dracsw.com/|title=Dr. Ambedkar University Nagpur|website=dracsw.com|access-date=2018-05-14|archive-date=2018-01-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20180118040732/http://dracsw.com/|url-status=dead}}</ref> * [[डॉ. आंबेडकर महाविद्यालय (नागपूर)]]<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://dacn.in/|title=Dr. Ambedkar College, Nagpur|website=dacn.in|language=en|access-date=2018-05-14}}</ref> * डॉ. आंबेडकर महाविद्यालय, [[वडाळा]] <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.ambedkarcollege.net/default.aspx|title=Dr. Ambedkar College Wadala {{!}} Home|website=www.ambedkarcollege.net|access-date=2018-05-14|archive-date=2018-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20180606053644/http://www.ambedkarcollege.net/Default.aspx|url-status=dead}}</ref> * डॉ. आंबेडकर विधी महाविद्यालय, मुंबई <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://ambedkarlawcollege.in/ |title=संग्रहित प्रत |access-date=2017-10-02 |archive-date=2017-10-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171005154216/http://ambedkarlawcollege.in/ |url-status=dead }}</ref> * डॉ. आंबेडकर विधी महाविद्यालय, औरंगाबाद<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://targetstudy.com/institute/27521/dr-ambedkar-law-college/|title=Dr. Ambedkar Law College, Aurangabad, Maharashtra {{!}} About College {{!}} Courses Offered {{!}} Contact Details|last=targetstudy.com|website=targetstudy.com|access-date=2018-05-14}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://m.prokerala.com/education/dr-ambedkar-college-of-law-aurangabad-39660.html|title=Dr. Ambedkar College Of Law,aurangabad, Maharashtra|website=m.prokerala.com|language=en|access-date=2018-05-14}}{{मृत दुवा|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालय, गोंदिया * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर महाविद्यालय, वडगाव, [[कोल्हापूर जिल्हा]] * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कला व वाणिज्य महाविद्यालय, औरगांबाद (स्थापना १९६०)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://m.prokerala.com/education/dr-babasaheb-ambedkar-college-of-arts-and-commerce-aurangabad-39529.html|title=Dr. Babasaheb Ambedkar College Of Arts And Commerce,aurangabad, Maharashtra|website=m.prokerala.com|language=en|access-date=2018-05-14}}{{मृत दुवा|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://education-india.in/Education/Colleges/College_Details.php?CollegeId=4 |title=संग्रहित प्रत |access-date=2020-03-13 |archive-date=2020-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716104937/http://education-india.in/Education/Colleges/College_Details.php?CollegeId=4 |url-status=dead }}</ref> * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर महाविद्यालय, [[महाड]]<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://drbacmahad.org/pcs/ |title=डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर महाविद्यालय, महाड, रायगड |access-date=2017-10-02 |archive-date=2017-10-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171005015632/http://drbacmahad.org/pcs/ |url-status=dead }}</ref> * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर महाविद्यालय, पेठ वडगाव (ता. हातकणंगले, जि. कोल्हापूर) * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर महाविद्यालय, [[चेंबूर]], मुंबई<ref name="auto1">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.dbacollege.in/|title=!! Dr Babasaheb Ambedkar College Of Arts, Science and Commerce !!|website=www.dbacollege.in|access-date=2017-10-02|archive-date=2017-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20170928124315/http://www.dbacollege.in/|url-status=dead}}</ref> * [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर विधी महाविद्यालय, नागपूर]] * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर अभियांत्रिकी व संशोधन महाविद्यालय, मुंबई<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://dbacer.edu.in/|title=DBACER {{!}} Engineering College in Nagpur, Maharashtra|website=dbacer.edu.in|language=en|access-date=2018-05-14|archive-date=2018-05-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20180508192731/http://dbacer.edu.in/|url-status=dead}}</ref> * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर महाविद्यालय, मुंबई <ref name="auto1"/> * भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर महाविद्यालय, पुणे <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://bcud.unipune.ac.in/utilities/college_search/CAAP014140_ENG/Pune_University_College|title=Bharatratn Dr. Babasaheb Ambedkar Mahavidyalay|website=bcud.unipune.ac.in|access-date=2018-05-14}}</ref> * डाॅ. बाबासाहेब आंबेडकर जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा, माणगाव, ता. कुडाळ, जि. सिंधुदुर्ग * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर स्मारक समिती सावली - रमाबाई आंबेडकर विद्यालय तथा कनिष्ठ महाविद्यालय ==शैक्षणिक संस्था== # [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संशोधन व प्रशिक्षण संस्था]], [[पुणे]] ([[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संशोधन व प्रशिक्षण संस्था|बार्टी]]) ==सभागृहे व भवने== * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर सांस्कृतिक भवन, पुणे<ref>https://www.pmc.gov.in/en/dr-babasaheb-ambedkar-sanskrutik-bhavan</ref> ==संमेलने== * [[आंबेडकरी साहित्य संमेलन]] * [[आंबेडकरी युवा साहित्य संमेलन]] * [[आंबेडकरी वैचारिक साहित्य संमेलन]] * [[आंबेडकरी साहित्य व संस्कृती संवर्धन महामंडळ]] * [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर विचारवेध साहित्य संमेलन]] * [[कृषी साहित्य संमेलन|फुले-आंबेडकरी कृषी साहित्य संमेलन]] * [[फुले आंबेडकर विचार प्रसार साहित्य संमेलन]] * [[फुले-आंबेडकर साहित्य संमेलन]] * फुले-आंबेडकरी विचारधारा परिषद साहित्य संमेलन * [[फुले-शाहू-आंबेडकर राष्ट्रीय साहित्य संमेलन]] * [[मार्क्स, गांधी, आंबेडकर विचारमंथन संमेलन]] * वैदर्भीय आंबेडकरी साहित्य संमेलन * बोधिसत्त्व विचार जागर साहित्य संमेलन - बोधिसत्त्व विचार जागर साहित्य मंच सावंतवाडी, सिंधुदुर्ग,महाराष्ट्र ==वास्तू स्मारके == # [[मुक्तिभूमी|भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर स्मारक मुक्तिभूमी]] — येवला, महाराष्ट्र # [[डॉ. आंबेडकर आंतरराष्ट्रीय केंद्र]] — दिल्ली #[[भीम जन्मभूमी]] — डॉ. आंबेडकर नगर, महू, मध्यप्रदेश #[[भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर स्मारक (ऐरोली)|भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर स्मारक]] — ऐरोली, नवी मुंबई #[[आंबेडकर स्मारक उद्यान (लखनौ)|आंबेडकर स्मारक उद्यान]] — लखनौ, [[उत्तर प्रदेश]] #[[चैत्यभूमी|डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर महापरिनिर्वाण स्मारक]] — [[चैत्यभूमी|चैत्यभूमी,]] दादर, मुंबई, महाराष्ट्र #[[दीक्षाभूमी|डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर धम्मदीक्षा स्मारक]] [[दीक्षाभूमी]] — नागपूर, महाराष्ट्र #[[भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर राष्ट्रीय स्मारक (महाड)|भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर राष्ट्रीय स्मारक]] — [[महाड]], रायगड जिल्हा, महाराष्ट्र #[[डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर स्मारक]] — [[लंडन]] #[[डॉ. आंबेडकर राष्ट्रीय स्मारक]] — दिल्ली #[[विश्वभूषण भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर स्मारक (आंबडवे)|विश्वभूषण भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर स्मारक]], मंडणगड, जि. रत्‍नागिरी, महाराष्ट्र #[[संकल्प भूमी|डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संकल्प भूमी]] — [[वडोदरा]], [[गुजरात]] ==स्थानके== ;रेल्वे स्थानक (स्टेशन), बस स्टॅंड, रिक्षा स्टॅंड व इतर स्थानके * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर बस स्टॉप, पुणे == स्टेडियम == ===महाराष्ट्र=== * [[भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर स्टेडियम (बारामती)]] * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर स्टेडियम, सांगली * डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर स्टेडियम, नाशिक ===दिल्ली=== * डॉ. आंबेडकर स्टेडियम, नवी दिल्ली ===कर्नाटक=== * डॉ. आंबेडकर स्टेडियम, कर्नाटक '''उत्तरप्रदेश''' डॉ. भीमराव आंबेडकर स्पोर्ट्स स्टेडियम, [[सहारनपूर]] '''उत्तराखंड''' डॉ. बी आर आंबेडकर स्टेडियम, देहरादून '''तेलंगणा''' डॉ. बी आर आंबेडकर स्टेडियम, [[करीमनगर]] '''हरयाणा''' डॉ. भीमराव आंबेडकर खेळ परिसर, बडली रोड, आर्यनगर, बहादूरगड == इतर== * [[नवयान|भीमयान बौद्ध धम्म]] (नवयान) * [[जय भीम]] * [[रेडिओ जय भीम]] ==हे सुद्धा पहा == * [[विकिपीडिया:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संबंधित लेखांची सूची]] * [[आंबेडकर कुटुंब]] * [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचा जीवनक्रम]] * [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांवरील पुस्तके]] * [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांची ग्रंथसंपदा व इतर लेखन]] * [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे विचार]] * [[द ग्रेटेस्ट इंडियन]] ==संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == {{कॉमन्स वर्ग|Things named after B. R. Ambedkar|{{लेखनाव}}}} {{डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर}} [[वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर|*]] [[वर्ग:व्यक्तींच्या नावावर असलेल्या गोष्टींच्या याद्या|आंबेडकर]] [[वर्ग:स्मारके]] [[वर्ग:याद्या]] [[वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावे असलेल्या गोष्टी| ]] ag3agap6hy1p7y9ttfrkd0e46ia1e6e 0 219410 2709239 2193635 2026-09-11T13:17:17Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709239 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Mahim Creek 2.jpg|इवलेसे|माहीमची खाडी]] '''माहीमची खाडी''' ही [[मुंबई]] शहरातील [[अरबी समुद्र|अरबी समुद्रावरील]] खाडी आहे. मुंबईमधून वाहणारी [[मिठी नदी]] या खाडीद्वारे [[माहीम]]जवळ समुद्रास मिळते. ही खाडी [[खारफुटी|खारफुटींची]] झाुडपाांनी (स्थानिक भाषेत-तिवटाच्या झाडांनी) वेढलेली आहे. [[धारावी]]च्या वसाहतीतून येणारे सांडपाणी खाडीत सोडल्याने खाडी प्रदूषित झाली आहे, आणि त्याचा प्रभाव ह्या खारफुटीवर पडत आहे व ती झाडे नामशेष होण्याचा मार्गावर आहेत. ==इतिहास== माहीम हा मुंबई मधील एक बेट कोळीवाडा आहे. माहीमला आणि [[वांद्रे|वांद्र्याला]] एकत्र जोडण्यासाठी माहीम कॉजवे (कोळीवाडा) नावाचा एक पूल आहे. हा पूल सन १८४१ आणि १८४६ मध्ये सर [[जमशेटजी जीजीभॉय]] यांच्या पत्नी [[लेडी जीजीभॉय]] यांच्या नावे लोकांसाठी दान करण्यात आला, त्यावेळी त्याचा खर्च अंदाजे रु १,५७,०००/- इतका आला होता. [[वर्ग:मुंबई]] [[वर्ग:माहिम]] 9g68p1q4a6p2i0k10rf504cr17fqbwa 0 230259 2709183 2214825 2026-09-11T12:29:27Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2709183 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र|इतर_नाव=|जवळचे_शहर=[[बीड]]|लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=|लोकसंख्या_वर्ष=|अधिकृत_भाषा=[[मराठी]]|पिन_कोड=|एसटीडी_कोड=|आरटीओ_कोड=|संकेतस्थळ=|राज्य_नाव=महाराष्ट्र|प्रकार=गाव|स्थानिक_नाव=पटोदा}} '''पाटोदा तालुका''' हे [[बीड जिल्हा|बीड जिल्ह्यातील]] [[पाटोदा तालुका|पाटोदा तालुक्याचे]] मुख्यालय आहे. [[वर्ग:बीड जिल्हा]] [[वर्ग:बीड जिल्ह्यातील गावे]] o43u5libj1wp3dmo1x3ltmp8snxi0g4 2709184 2709183 2026-09-11T12:29:36Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2709184 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र|इतर_नाव=|जवळचे_शहर=[[बीड]]|लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=|लोकसंख्या_वर्ष=|अधिकृत_भाषा=[[मराठी]]|पिन_कोड=|एसटीडी_कोड=|आरटीओ_कोड=|संकेतस्थळ=|राज्य_नाव=महाराष्ट्र|प्रकार=गाव|स्थानिक_नाव=पटोदा}} '''पाटोदा''' हे [[बीड जिल्हा|बीड जिल्ह्यातील]] [[पाटोदा तालुका|पाटोदा तालुक्याचे]] मुख्यालय आहे. [[वर्ग:बीड जिल्हा]] [[वर्ग:बीड जिल्ह्यातील गावे]] ttswye5regonddqzf54qc9irvb4eude 0 255487 2709179 2608820 2026-09-11T12:17:32Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2709179 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पदाधिकारी |चित्र= |नाव=भास्कर पेरे पाटील |राज्य=महाराष्ट्र |पद=पाटोदा गावचे माजी सरपंच |सन्मानवाचक पूर्वप्रत्यय= |देश=[[भारत]] |अपत्ये=५ |राष्ट्रीयत्व=[[भारतीय]] |सन्मानवाचक प्रत्यय= |निवास=पाटोदा, [[छत्रपती संभाजी नगर]],[[महाराष्ट्र]] |कार्यरत= }} '''भास्कर पेरे पाटील''' हे [[पाटोदा (छत्रपती संभाजीनगर) |पाटोदा]] गावचे माजी सरपंच आहेत.<ref>https://marathi.abplive.com/news/mumbai/villages-will-develop-if-government-officials-work-sincerely-says-sarpanch-bhaskar-pere-patil-771450</ref>ते सरपंच असताना पाटोदा गावाला महाराष्टातील सर्वोत्कृष्ट गावचा पुरस्कार मिळाला. त्यांना आदर्श सरपंच म्हणून ओळखले जाते. त्यांनी गावच्या विकासाची अनेक कामे केली. == जीवन == भास्कर पेरे पाटील यांना त्यांच्या कार्यासाठी मराठवाडा विद्यापीठाकडून आणि अमरावतीच्या राष्ट्र संत तुकडोजी महाराज संस्थानाकडून जीवन गौरव पुरस्कार मिळाला आहे.{{संदर्भ}} == कारकीर्द == पेरे सरपंच असताना पाटोदा गावाला दोनवेळा राष्ट्रपती पुरस्कार मिळालेला आहे, प्रथम राष्ट्रपती [[ए.पी.जे.अब्दुल कलाम]] आणि दुसऱ्या वेळेला राष्ट्रपती [[प्रतिभा पाटील]] यांच्या हातून. महाराष्ट्र सरकारजढूनही पुरस्कार मिळाला.{{संदर्भ}} पाटोदा गाव शंभर टक्के उघड्यावर शौच्यमुक्त आहे. पेरे यांच्या कारकिर्दीत गावामध्ये झाडे लावली गेली आणि गावाला हरित केले गेले. भास्कर पेरे पाटील पाटोदा ग्रामपंचायतींमध्ये वेगवेगळ्या पदांवर राहिलेले आहेत जसे सरपंच, उपसरपंच आणि सदस्य. ते गाव कसे असावे, ग्रामस्वच्छता, स्वच्छ पिण्याचे पाणी अश्या अनेक विषयांबद्दल मार्गदर्शनसुद्धा करतात.{{संदर्भ}} == सन्मान == * जीवन गौरव पुरस्कार [[मराठवाडा विद्यापीठ|डॉ बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठाद्वारे.]] * जीवन गौरव पुरस्कार राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज अमरावती संस्थानद्वारा. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT: पेरे पाटील, भास्कर}} [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:महाराष्ट्र]] r6mnz77w9c09uqra6b5d5acg9i7j2uo 2709180 2709179 2026-09-11T12:19:44Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2709180 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पदाधिकारी |चित्र= |नाव=भास्कर पेरे पाटील |राज्य=महाराष्ट्र |पद=पाटोदा गावचे माजी सरपंच |सन्मानवाचक पूर्वप्रत्यय= |देश=[[भारत]] |अपत्ये=५ |राष्ट्रीयत्व=[[भारतीय]] |सन्मानवाचक प्रत्यय= |निवास=पाटोदा, [[छत्रपती संभाजी नगर]],[[महाराष्ट्र]] |कार्यरत= }} '''भास्कर पेरे पाटील''' हे [[पाटोदा (छत्रपती संभाजीनगर) |पाटोदा]] गावचे माजी सरपंच आहेत.<ref name="एबीपी">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://marathi.abplive.com/news/mumbai/villages-will-develop-if-government-officials-work-sincerely-says-sarpanch-bhaskar-pere-patil-771450 |title=शासकीय अधिकाऱ्यांनी मनापासून काम केलं तर गावांचा विकास होईल : सरपंच भास्कर पेरे पाटील |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=एबीपी माझा |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=११ सप्टेंबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref>ते सरपंच असताना पाटोदा गावाला महाराष्टातील सर्वोत्कृष्ट गावचा पुरस्कार मिळाला. त्यांना आदर्श सरपंच म्हणून ओळखले जाते. त्यांनी गावच्या विकासाची अनेक कामे केली. == जीवन == भास्कर पेरे पाटील यांना त्यांच्या कार्यासाठी मराठवाडा विद्यापीठाकडून आणि अमरावतीच्या राष्ट्र संत तुकडोजी महाराज संस्थानाकडून जीवन गौरव पुरस्कार मिळाला आहे.{{संदर्भ}} == कारकीर्द == पेरे सरपंच असताना पाटोदा गावाला दोनवेळा राष्ट्रपती पुरस्कार मिळालेला आहे, प्रथम राष्ट्रपती [[ए.पी.जे.अब्दुल कलाम]] आणि दुसऱ्या वेळेला राष्ट्रपती [[प्रतिभा पाटील]] यांच्या हातून. महाराष्ट्र सरकारजढूनही पुरस्कार मिळाला.{{संदर्भ}} पाटोदा गाव शंभर टक्के उघड्यावर शौच्यमुक्त आहे. पेरे यांच्या कारकिर्दीत गावामध्ये झाडे लावली गेली आणि गावाला हरित केले गेले. भास्कर पेरे पाटील पाटोदा ग्रामपंचायतींमध्ये वेगवेगळ्या पदांवर राहिलेले आहेत जसे सरपंच, उपसरपंच आणि सदस्य. ते गाव कसे असावे, ग्रामस्वच्छता, स्वच्छ पिण्याचे पाणी अश्या अनेक विषयांबद्दल मार्गदर्शनसुद्धा करतात.{{संदर्भ}} == सन्मान == * जीवन गौरव पुरस्कार [[मराठवाडा विद्यापीठ|डॉ बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठाद्वारे.]] * जीवन गौरव पुरस्कार राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज अमरावती संस्थानद्वारा. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT: पेरे पाटील, भास्कर}} [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:महाराष्ट्र]] 8ie13lm2tcy648h6irpo4qhouusvjcn 2709181 2709180 2026-09-11T12:20:31Z संतोष गोरे 135680 /* कारकीर्द */ 2709181 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पदाधिकारी |चित्र= |नाव=भास्कर पेरे पाटील |राज्य=महाराष्ट्र |पद=पाटोदा गावचे माजी सरपंच |सन्मानवाचक पूर्वप्रत्यय= |देश=[[भारत]] |अपत्ये=५ |राष्ट्रीयत्व=[[भारतीय]] |सन्मानवाचक प्रत्यय= |निवास=पाटोदा, [[छत्रपती संभाजी नगर]],[[महाराष्ट्र]] |कार्यरत= }} '''भास्कर पेरे पाटील''' हे [[पाटोदा (छत्रपती संभाजीनगर) |पाटोदा]] गावचे माजी सरपंच आहेत.<ref name="एबीपी">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://marathi.abplive.com/news/mumbai/villages-will-develop-if-government-officials-work-sincerely-says-sarpanch-bhaskar-pere-patil-771450 |title=शासकीय अधिकाऱ्यांनी मनापासून काम केलं तर गावांचा विकास होईल : सरपंच भास्कर पेरे पाटील |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=एबीपी माझा |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=११ सप्टेंबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref>ते सरपंच असताना पाटोदा गावाला महाराष्टातील सर्वोत्कृष्ट गावचा पुरस्कार मिळाला. त्यांना आदर्श सरपंच म्हणून ओळखले जाते. त्यांनी गावच्या विकासाची अनेक कामे केली. == जीवन == भास्कर पेरे पाटील यांना त्यांच्या कार्यासाठी मराठवाडा विद्यापीठाकडून आणि अमरावतीच्या राष्ट्र संत तुकडोजी महाराज संस्थानाकडून जीवन गौरव पुरस्कार मिळाला आहे.{{संदर्भ}} == कारकीर्द == पेरे सरपंच असताना पाटोदा गावाला दोनवेळा राष्ट्रपती पुरस्कार मिळालेला आहे, प्रथम राष्ट्रपती [[ए.पी.जे. अब्दुल कलाम]] आणि दुसऱ्या वेळेला राष्ट्रपती [[प्रतिभा पाटील]] यांच्या हातून. महाराष्ट्र सरकारजढूनही पुरस्कार मिळाला. पाटोदा गाव शंभर टक्के उघड्यावर शौच्यमुक्त आहे. पेरे यांच्या कारकिर्दीत गावामध्ये झाडे लावली गेली आणि गावाला हरित केले गेले.<ref name="एबीपी" /> भास्कर पेरे पाटील पाटोदा ग्रामपंचायतींमध्ये वेगवेगळ्या पदांवर राहिलेले आहेत जसे सरपंच, उपसरपंच आणि सदस्य. ते गाव कसे असावे, ग्रामस्वच्छता, स्वच्छ पिण्याचे पाणी अश्या अनेक विषयांबद्दल मार्गदर्शनसुद्धा करतात.<ref name="एबीपी" /> == सन्मान == * जीवन गौरव पुरस्कार [[मराठवाडा विद्यापीठ|डॉ बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठाद्वारे.]] * जीवन गौरव पुरस्कार राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज अमरावती संस्थानद्वारा. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT: पेरे पाटील, भास्कर}} [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:महाराष्ट्र]] t1z7taztp9zwg74ol99ya03mzeoknbz 0 258737 2709220 2042933 2026-09-11T13:06:20Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709220 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} [[चित्र:Polluted_Malad_Creek_at_Lokhandwala,Mumbai_(4588707292).jpg|इवलेसे| मालाड खाडीतील प्रदूषण ]] '''मालाड खाडी''' किंवा '''मारवे खाडी''' ही वायव्य [[मुंबई|मुंबईतील]] [[खाडी]] आहे. [[मालाड|मालाडच्या]] पश्चिमेस [[ओशिवारा नदी|ओशिवरा नदी]] त्यात ओसरते. या खांदेरीच्या पश्चिमेस मध बेट आहे, आणि पूर्वेस [[वेसावे|वर्सोवा (वेसावे)]] आहे. पूर्वी याभोवती {{Convert|1000|acre|km2|adj=on}} क्षेत्रफळात [[खारफुटी|खारफुटीचे]] वन होते. परंतु मालाड मधील जमिनीच्या किमती वाढल्यामुळे आता हे वन कमी होऊन {{Convert|400|acre|km2}} एवढ्याच जागेत उरले आहे. मालाड खाडी ५ किमी लांबीची आहे. <ref name="exp">{{स्रोत बातमी|last=Menezes|first=Nadia|url=http://cities.expressindia.com/fullstory.php?newsid=120642|title=Malad's mangrove massacre|date=10 March 2005|work=Indian Express|access-date=2009-04-10}}</ref> मालाड सांडपाणी प्रकल्प कचऱ्याला खाडीत सोडण्यापूर्वी प्राथमिक उपचार देते आणि २०१७ मध्ये शहरातील "सर्वात वाईट" प्रदूषण करणारे यंत्रसंच मानले जात असे. <ref>http://www.afternoonvoice.com/mumbai-seas-pollution-levels-continue-extremely-high.html</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मुंबई]] [[वर्ग:मालाड]] 0zircgi8n7m7guzscuo2nzwg3tzwm1k 0 278826 2709293 2669827 2026-09-12T05:12:04Z अभय नातू 206 पुनर्लेखन 2709293 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार=गाव |इतर_नाव= |स्थानिक_नाव=अंत्री खुर्द |आकाशदेखावा= |आकाशदेखावा_शीर्षक= |शोधक_स्थान=right |अक्षांश= |रेखांश= |उंची= |राज्य_नाव=[[महाराष्ट्र]] |जवळचे_शहर=[[शिराळा]] |जिल्हा=[[सांगली जिल्हा|सांगली]] |अधिकृत_भाषा=[[मराठी भाषा|मराठी]] |नेता_पद=[[सरपंच]] |नेता_नाव= |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=<ref name="Census2011">{{cite web |title=Antri Khurd Population - Sangli, Maharashtra |url=https://www.census2011.co.in/data/village/568688-antri-khurd-maharashtra.html |website=Census 2011 India |access-date=11 September 2026}}</ref> |लोकसंख्या_क्रमांक= |लोकसंख्या_वर्ष=२०११ |लोकसंख्या_एकूण=१४१६ |लोकसंख्या_घनता= |लिंग_गुणोत्तर= |क्षेत्रफळ_आकारमान= |क्षेत्रफळ_एकूण=३.४५ कि.मी.² |एसटीडी_कोड=०२३४५ |पिन_कोड=४१५४०५ |आरटीओ_कोड=MH 10 |संकेतस्थळ= |कोरे_शीर्षक_१=[[बोलीभाषा]] |कोरे_उत्तर_१=मराठी |तळटिपा= }} '''अंत्री खुर्द''' हे [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[सांगली जिल्हा|सांगली जिल्ह्यातील]] [[शिराळा तालुका|शिराळा तालुक्यातील]] एक गाव आहे. हे गाव शिराळा शहरापासून उत्तरेस सुमारे ७ किलोमीटर अंतरावर वसलेले आहे.<ref name="DistGazetteer">{{cite book |title=Sangli District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |year=1969 |url=https://cultural.maharashtra.gov.in/ }}</ref> == धार्मिक महत्त्व == अंत्री खुर्द येथे श्री स्वयंभू गणेशाचे मंदिर आहे. हे मंदिर 'क' वर्ग तीर्थक्षेत्र दर्जा प्राप्त देवस्थान आहे.<ref name="MaharashtraTourism">{{cite web |title=List of Pilgrimage Sites in Maharashtra |url=https://www.maharashtratourism.gov.in/ |website=Maharashtra Tourism Development Corporation |access-date=11 September 2026}}</ref> येथील गणेशमूर्ती ही एकाच शिळेत स्वयंभू स्वरूपात प्रकट झालेली आहे अशी धार्मिक श्रद्धा आहे. या गावात गेल्या पाच दशकांपासून अधिक काळ 'एक गाव एक गणपती' ही संकल्पना राबवली जाते. [[इ.स. १९७२]] पासून ही परंपरा सलगपणे पाळली जात आहे. गणेशोत्सवादरम्यान भाद्रपद शुद्ध त्रयोदशीला सामूहिक महाप्रसादाचे आयोजन केले जाते. गावातील इतर धार्मिक स्थळांमध्ये ग्रामदैवत श्री ज्योतिबा मंदिर, मारुती मंदिर, यल्लम्मा मंदिर आणि विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिर यांचा समावेश होतो. == भौगोलिक स्थान आणि हवामान == अंत्री खुर्द शहराच्या उत्तरेस मानकरवाडी, पूर्वेस अंत्री बुद्रुक व तडवळे, दक्षिणेस रिळे व मोरेवाडी आणि पश्चिमेस वाकूर्डे खुर्द या गावांच्या सीमा आहेत.<ref name="Census2011" /> येथील हवामान प्रामुख्याने उष्ण व कोरडे आहे. नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी दरम्यान हिवाळा असतो, तर जून ते ऑक्टोबर दरम्यान मान्सूनचा पाऊस पडतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान सुमारे ७०० मि.मी. इतके नोंदवले जाते. == लोकजीवन आणि अर्थव्यवस्था == २०११ च्या जनगणनेनुसार अंत्री खुर्दची लोकसंख्या १,४१६ इतकी होती.<ref name="Census2011" /> गावातील प्रमुख व्यवसाय शेती आणि पशुपालन हा आहे. मर्यादित बागायती क्षेत्रामुळे रोजगाराच्या शोधात स्थानिक लोकसंख्या [[मुंबई]] आणि [[पुणे]] या शहरांकडे स्थलांतरित झालेली दिसून येते. गावात कृषी उत्पन्न तसेच स्थानिक व्यापार हे उपजीविकेचे मुख्य साधन आहे. == प्रेक्षणीय स्थळे == * श्री स्वयंभू गणेश मंदिर * श्री ज्योतिबा मंदिर * मारुती मंदिर * यल्लम्मा मंदिर * विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिर == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:शिराळा तालुक्यातील गावे]] [[वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे]] dnxzlk6f3etqlbwd4mh07toc6lnabun 2709294 2709293 2026-09-12T05:12:32Z अभय नातू 206 साचा 2709294 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार=गाव |इतर_नाव= |स्थानिक_नाव=अंत्री खुर्द |आकाशदेखावा= |आकाशदेखावा_शीर्षक= |शोधक_स्थान=right |अक्षांश= |रेखांश= |उंची= |राज्य_नाव=[[महाराष्ट्र]] |जवळचे_शहर=[[शिराळा]] |जिल्हा=[[सांगली जिल्हा|सांगली]] |अधिकृत_भाषा=[[मराठी भाषा|मराठी]] |नेता_पद=[[सरपंच]] |नेता_नाव= |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=<ref name="Census2011">{{cite web |title=Antri Khurd Population - Sangli, Maharashtra |url=https://www.census2011.co.in/data/village/568688-antri-khurd-maharashtra.html |website=Census 2011 India |access-date=11 September 2026}}</ref> |लोकसंख्या_क्रमांक= |लोकसंख्या_वर्ष=२०११ |लोकसंख्या_एकूण=1316 |लोकसंख्या_घनता= |लिंग_गुणोत्तर= |क्षेत्रफळ_आकारमान= |क्षेत्रफळ_एकूण=३.४५ कि.मी.² |एसटीडी_कोड=०२३४५ |पिन_कोड=४१५४०५ |आरटीओ_कोड=MH 10 |संकेतस्थळ= |कोरे_शीर्षक_१=[[बोलीभाषा]] |कोरे_उत्तर_१=मराठी |तळटिपा= }} '''अंत्री खुर्द''' हे [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[सांगली जिल्हा|सांगली जिल्ह्यातील]] [[शिराळा तालुका|शिराळा तालुक्यातील]] एक गाव आहे. हे गाव शिराळा शहरापासून उत्तरेस सुमारे ७ किलोमीटर अंतरावर वसलेले आहे.<ref name="DistGazetteer">{{cite book |title=Sangli District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |year=1969 |url=https://cultural.maharashtra.gov.in/ }}</ref> == धार्मिक महत्त्व == अंत्री खुर्द येथे श्री स्वयंभू गणेशाचे मंदिर आहे. हे मंदिर 'क' वर्ग तीर्थक्षेत्र दर्जा प्राप्त देवस्थान आहे.<ref name="MaharashtraTourism">{{cite web |title=List of Pilgrimage Sites in Maharashtra |url=https://www.maharashtratourism.gov.in/ |website=Maharashtra Tourism Development Corporation |access-date=11 September 2026}}</ref> येथील गणेशमूर्ती ही एकाच शिळेत स्वयंभू स्वरूपात प्रकट झालेली आहे अशी धार्मिक श्रद्धा आहे. या गावात गेल्या पाच दशकांपासून अधिक काळ 'एक गाव एक गणपती' ही संकल्पना राबवली जाते. [[इ.स. १९७२]] पासून ही परंपरा सलगपणे पाळली जात आहे. गणेशोत्सवादरम्यान भाद्रपद शुद्ध त्रयोदशीला सामूहिक महाप्रसादाचे आयोजन केले जाते. गावातील इतर धार्मिक स्थळांमध्ये ग्रामदैवत श्री ज्योतिबा मंदिर, मारुती मंदिर, यल्लम्मा मंदिर आणि विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिर यांचा समावेश होतो. == भौगोलिक स्थान आणि हवामान == अंत्री खुर्द शहराच्या उत्तरेस मानकरवाडी, पूर्वेस अंत्री बुद्रुक व तडवळे, दक्षिणेस रिळे व मोरेवाडी आणि पश्चिमेस वाकूर्डे खुर्द या गावांच्या सीमा आहेत.<ref name="Census2011" /> येथील हवामान प्रामुख्याने उष्ण व कोरडे आहे. नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी दरम्यान हिवाळा असतो, तर जून ते ऑक्टोबर दरम्यान मान्सूनचा पाऊस पडतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान सुमारे ७०० मि.मी. इतके नोंदवले जाते. == लोकजीवन आणि अर्थव्यवस्था == २०११ च्या जनगणनेनुसार अंत्री खुर्दची लोकसंख्या १,४१६ इतकी होती.<ref name="Census2011" /> गावातील प्रमुख व्यवसाय शेती आणि पशुपालन हा आहे. मर्यादित बागायती क्षेत्रामुळे रोजगाराच्या शोधात स्थानिक लोकसंख्या [[मुंबई]] आणि [[पुणे]] या शहरांकडे स्थलांतरित झालेली दिसून येते. गावात कृषी उत्पन्न तसेच स्थानिक व्यापार हे उपजीविकेचे मुख्य साधन आहे. == प्रेक्षणीय स्थळे == * श्री स्वयंभू गणेश मंदिर * श्री ज्योतिबा मंदिर * मारुती मंदिर * यल्लम्मा मंदिर * विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिर == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:शिराळा तालुक्यातील गावे]] [[वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे]] 3yhhbtw9rlkt5jgx3lojzq6mx1nkxdr 2709295 2709294 2026-09-12T05:12:58Z अभय नातू 206 साचा 2709295 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार=गाव |इतर_नाव= |स्थानिक_नाव=अंत्री खुर्द |आकाशदेखावा= |आकाशदेखावा_शीर्षक= |शोधक_स्थान=right |अक्षांश= |रेखांश= |उंची= |राज्य_नाव=महाराष्ट्र |जवळचे_शहर=[[शिराळा]] |जिल्हा=[[सांगली जिल्हा|सांगली]] |अधिकृत_भाषा=[[मराठी भाषा|मराठी]] |नेता_पद=[[सरपंच]] |नेता_नाव= |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=<ref name="Census2011">{{cite web |title=Antri Khurd Population - Sangli, Maharashtra |url=https://www.census2011.co.in/data/village/568688-antri-khurd-maharashtra.html |website=Census 2011 India |access-date=11 September 2026}}</ref> |लोकसंख्या_क्रमांक= |लोकसंख्या_वर्ष=२०११ |लोकसंख्या_एकूण=1316 |लोकसंख्या_घनता= |लिंग_गुणोत्तर= |क्षेत्रफळ_आकारमान= |क्षेत्रफळ_एकूण=३.४५ कि.मी.² |एसटीडी_कोड=०२३४५ |पिन_कोड=४१५४०५ |आरटीओ_कोड=MH 10 |संकेतस्थळ= |कोरे_शीर्षक_१=[[बोलीभाषा]] |कोरे_उत्तर_१=मराठी |तळटिपा= }} '''अंत्री खुर्द''' हे [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[सांगली जिल्हा|सांगली जिल्ह्यातील]] [[शिराळा तालुका|शिराळा तालुक्यातील]] एक गाव आहे. हे गाव शिराळा शहरापासून उत्तरेस सुमारे ७ किलोमीटर अंतरावर वसलेले आहे.<ref name="DistGazetteer">{{cite book |title=Sangli District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |year=1969 |url=https://cultural.maharashtra.gov.in/ }}</ref> == धार्मिक महत्त्व == अंत्री खुर्द येथे श्री स्वयंभू गणेशाचे मंदिर आहे. हे मंदिर 'क' वर्ग तीर्थक्षेत्र दर्जा प्राप्त देवस्थान आहे.<ref name="MaharashtraTourism">{{cite web |title=List of Pilgrimage Sites in Maharashtra |url=https://www.maharashtratourism.gov.in/ |website=Maharashtra Tourism Development Corporation |access-date=11 September 2026}}</ref> येथील गणेशमूर्ती ही एकाच शिळेत स्वयंभू स्वरूपात प्रकट झालेली आहे अशी धार्मिक श्रद्धा आहे. या गावात गेल्या पाच दशकांपासून अधिक काळ 'एक गाव एक गणपती' ही संकल्पना राबवली जाते. [[इ.स. १९७२]] पासून ही परंपरा सलगपणे पाळली जात आहे. गणेशोत्सवादरम्यान भाद्रपद शुद्ध त्रयोदशीला सामूहिक महाप्रसादाचे आयोजन केले जाते. गावातील इतर धार्मिक स्थळांमध्ये ग्रामदैवत श्री ज्योतिबा मंदिर, मारुती मंदिर, यल्लम्मा मंदिर आणि विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिर यांचा समावेश होतो. == भौगोलिक स्थान आणि हवामान == अंत्री खुर्द शहराच्या उत्तरेस मानकरवाडी, पूर्वेस अंत्री बुद्रुक व तडवळे, दक्षिणेस रिळे व मोरेवाडी आणि पश्चिमेस वाकूर्डे खुर्द या गावांच्या सीमा आहेत.<ref name="Census2011" /> येथील हवामान प्रामुख्याने उष्ण व कोरडे आहे. नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी दरम्यान हिवाळा असतो, तर जून ते ऑक्टोबर दरम्यान मान्सूनचा पाऊस पडतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान सुमारे ७०० मि.मी. इतके नोंदवले जाते. == लोकजीवन आणि अर्थव्यवस्था == २०११ च्या जनगणनेनुसार अंत्री खुर्दची लोकसंख्या १,४१६ इतकी होती.<ref name="Census2011" /> गावातील प्रमुख व्यवसाय शेती आणि पशुपालन हा आहे. मर्यादित बागायती क्षेत्रामुळे रोजगाराच्या शोधात स्थानिक लोकसंख्या [[मुंबई]] आणि [[पुणे]] या शहरांकडे स्थलांतरित झालेली दिसून येते. गावात कृषी उत्पन्न तसेच स्थानिक व्यापार हे उपजीविकेचे मुख्य साधन आहे. == प्रेक्षणीय स्थळे == * श्री स्वयंभू गणेश मंदिर * श्री ज्योतिबा मंदिर * मारुती मंदिर * यल्लम्मा मंदिर * विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिर == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:शिराळा तालुक्यातील गावे]] [[वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे]] aav83ao5u7rvmpvpozc0lfw7e9iubp2 0 279042 2709291 2709065 2026-09-12T04:29:59Z ~2026-41910-22 185743 /* झी मराठी भाग २ */ 2709291 wikitext text/x-wiki '''मनोरंजनाचा अधिकमास''' अंतर्गत [[झी मराठी]], [[कलर्स मराठी]], [[स्टार प्रवाह]] वाहिन्यांतर्फे दरवर्षी कोणत्याही महिन्याच्या दर रविवारी मालिकांचे प्रक्षेपण करण्यात येते. = [[झी मराठी]] भाग १ = == मे २०१३ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ |- | [[तू तिथे मी]] | * सोम-शनि संध्या. ७ वाजता * दर रविवारी दुपारी १ वाजता |- | [[राधा ही बावरी]] | * सोम-शनि संध्या. ७.३० वाजता * दर रविवारी दुपारी १.३० वाजता |- | [[उंच माझा झोका]] | * सोम-शनि रात्री ८ वाजता * दर रविवारी दुपारी २ वाजता |- | [[मला सासू हवी]] | * सोम-शनि रात्री ८.३० वाजता * दर रविवारी दुपारी २.३० वाजता |} == मे २०१४ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! माहिती |- | [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] | संध्या. ६.३० वाजता | rowspan="2"| |- | [[तू तिथे मी]] / [[जय मल्हार]] | संध्या. ७ वाजता |- | [[जावई विकत घेणे आहे]] | संध्या. ७.३० वाजता | १८ मे सोडून |- | [[होणार सून मी ह्या घरची]] | रात्री ८ वाजता | rowspan="3"| |- | [[जुळून येती रेशीमगाठी]] | रात्री ८.३० वाजता |- | [[एका लग्नाची तिसरी गोष्ट]] | रात्री ९ वाजता |} == मे २०१६ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! माहिती |- | [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] | संध्या. ६.३० वाजता | rowspan="6"| २९ मे सोडून |- | [[जय मल्हार]] | संध्या. ७ वाजता |- | [[नांदा सौख्य भरे]] | संध्या. ७.३० वाजता |- | [[पसंत आहे मुलगी (मालिका)|पसंत आहे मुलगी]] | रात्री ८ वाजता |- | [[माझे पती सौभाग्यवती]] | रात्री ८.३० वाजता |- | [[काहे दिया परदेस]] | रात्री ९ वाजता |} == मे २०१७ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ |- | [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] | संध्या. ६.३० वाजता |- | [[लागिरं झालं जी]] | संध्या. ७ वाजता |- | [[तुझ्यात जीव रंगला]] | संध्या. ७.३० वाजता |- | [[माझ्या नवऱ्याची बायको]] | रात्री ८ वाजता |- | [[खुलता कळी खुलेना]] | रात्री ८.३० वाजता |- | [[काहे दिया परदेस]] | रात्री ९ वाजता |} == मे २०१८ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ |- | [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] | संध्या. ६.३० वाजता |- | [[लागिरं झालं जी]] | संध्या. ७ वाजता |- | [[तुझ्यात जीव रंगला]] | संध्या. ७.३० वाजता |- | [[माझ्या नवऱ्याची बायको]] | रात्री ८ वाजता |- | [[तुझं माझं ब्रेकअप]] | रात्री ८.३० वाजता |- | [[स्वराज्यरक्षक संभाजी]] | रात्री ९ वाजता |} == ऑक्टोबर २०२० == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ |- | [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] | संध्या. ६.३० वाजता |- | [[लाडाची मी लेक गं!]] | संध्या. ७ वाजता |- | [[तुझ्यात जीव रंगला]] | संध्या. ७.३० वाजता |- | [[माझ्या नवऱ्याची बायको]] | रात्री ८ वाजता |- | [[अग्गंबाई सासूबाई]] | रात्री ८.३० वाजता |- | [[माझा होशील ना]] | रात्री ९ वाजता |} == मे २०२२ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! माहिती |- | [[महा मिनिस्टर]] | संध्या. ६ वाजता | rowspan="6"| २९ मे सोडून |- | [[मन झालं बाजिंद]] | संध्या. ७ वाजता |- | [[मन उडु उडु झालं]] | संध्या. ७.३० वाजता |- | [[तू तेव्हा तशी]] | रात्री ८ वाजता |- | [[माझी तुझी रेशीमगाठ]] | रात्री ८.३० वाजता |- | [[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]] | रात्री ९ वाजता |} == सप्टेंबर २०२२ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ |- | [[अप्पी आमची कलेक्टर]] | संध्या. ७ वाजता |- | [[तू चाल पुढं]] | संध्या. ७.३० वाजता |- | [[तू तेव्हा तशी]] | रात्री ८ वाजता |- | [[माझी तुझी रेशीमगाठ]] / [[दार उघड बये (मालिका)|दार उघड बये]] | रात्री ८.३० वाजता |- | [[नवा गडी नवं राज्य]] | रात्री ९ वाजता |} = [[झी मराठी]] भाग २ = == १८ मार्च ते २३ जून २०२४ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! माहिती |- | [[अप्पी आमची कलेक्टर]] | संध्या. ७ वाजता | rowspan="4"| ७ एप्रिल आणि १६ जून सोडून |- | [[पारू (मालिका)|पारू]] | संध्या. ७.३० वाजता |- | [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]] | रात्री ८ वाजता |- | [[सारं काही तिच्यासाठी]] | रात्री ८.३० वाजता |- | [[शिवा (मालिका)|शिवा]] | रात्री ९ वाजता | rowspan="3"| ७ एप्रिल आणि २२-२३ जून सोडून |- | [[पुन्हा कर्तव्य आहे]] | रात्री ९.३० वाजता |- | [[नवरी मिळे हिटलरला]] | रात्री १० वाजता |- | [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]] | रात्री १०.३० वाजता | ७ एप्रिल सोडून |} == २४ जून ते २२ सप्टेंबर २०२४ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! माहिती |- | [[सारं काही तिच्यासाठी]] | संध्या. ६.३० वाजता | २८ जुलै, १८ आणि २५ ऑगस्ट, १५-२२ सप्टेंबर सोडून |- | [[अप्पी आमची कलेक्टर]] | संध्या. ७ वाजता | २८ जुलै, २५ ऑगस्ट आणि १५ सप्टेंबर सोडून |- | [[पारू (मालिका)|पारू]] | संध्या. ७.३० वाजता | २८ जुलै, १८ आणि २५ ऑगस्ट, ८ आणि १५ सप्टेंबर सोडून |- | [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]] | रात्री ८ वाजता | २८ जुलै, १८ आणि २५ ऑगस्ट, १५ सप्टेंबर सोडून |- | [[लाखात एक आमचा दादा]] | रात्री ८.३० वाजता | २४-३० जून, १-६ आणि २८ जुलै, १८ आणि २५ ऑगस्ट, १५ सप्टेंबर सोडून |- | [[नवरी मिळे हिटलरला]] | रात्री १० वाजता | २८ जुलै, १८ आणि २५ ऑगस्ट, ७-८, १४-१५, २१-२२ सप्टेंबर सोडून |- | [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]] | रात्री १०.३० वाजता | २८ जुलै, १८ आणि २५ ऑगस्ट, १५ सप्टेंबर सोडून |} == २३ सप्टेंबर ते २२ डिसेंबर २०२४ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! माहिती |- | [[सावळ्याची जणू सावली]] | संध्या. ७ वाजता | २०, २६-२७ ऑक्टोबर आणि ३ नोव्हेंबर सोडून |- | [[पारू (मालिका)|पारू]] | संध्या. ७.३० वाजता | rowspan="3"| २६-२७ ऑक्टोबर आणि ३ नोव्हेंबर सोडून |- | [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]] | रात्री ८ वाजता |- | [[लाखात एक आमचा दादा]] | रात्री ८.३० वाजता |- | [[शिवा (मालिका)|शिवा]] | रात्री ९ वाजता | २६-२७ ऑक्टोबर, ३ नोव्हेंबर आणि २२ डिसेंबर सोडून |- | [[पुन्हा कर्तव्य आहे]] | रात्री ९.३० वाजता | rowspan="2"| २८-२९ सप्टेंबर, ५-६, १२-१३, १९-२०, २६-२७ ऑक्टोबर आणि ३ नोव्हेंबर सोडून |- | [[नवरी मिळे हिटलरला]] | रात्री १० वाजता |} == २३ डिसेंबर २०२४ ते १६ मार्च २०२५ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! माहिती |- | [[सावळ्याची जणू सावली]] | संध्या. ७ वाजता | १२ जानेवारी, १६ फेब्रुवारी, ८ आणि १५-१६ मार्च सोडून |- | [[पारू (मालिका)|पारू]] | संध्या. ७.३० वाजता | rowspan="2"| १२ जानेवारी, २ आणि १६ फेब्रुवारी, ८ आणि १५-१६ मार्च सोडून |- | [[लक्ष्मी निवास]] | रात्री ८ ते ९ (एक तास) |- | [[शिवा (मालिका)|शिवा]] | रात्री ९ वाजता | rowspan="2"| १२ जानेवारी, १६ फेब्रुवारी, ८ आणि १५-१६ मार्च सोडून |- | [[लाखात एक आमचा दादा]] | रात्री ९.३० वाजता |- | [[नवरी मिळे हिटलरला]] | रात्री १० वाजता | १२ जानेवारी, २ आणि १६ फेब्रुवारी, ८ आणि १५-१६ मार्च सोडून |} == १७ मार्च ते १३ एप्रिल २०२५ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! माहिती |- | [[सावळ्याची जणू सावली]] | संध्या. ७ वाजता | ३० मार्च आणि १३ एप्रिल सोडून |- | [[पारू (मालिका)|पारू]] | संध्या. ७.३० वाजता | ३० मार्च सोडून |- | [[लक्ष्मी निवास]] | रात्री ८ ते ९ (एक तास) | ३० मार्च आणि १३ एप्रिल सोडून |- | [[शिवा (मालिका)|शिवा]] | रात्री ९ वाजता | ३० मार्च सोडून |- | [[चल भावा सिटीत]] | रात्री ९.३० वाजता | |} == १४ एप्रिल ते ३१ मे २०२५ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! माहिती |- | [[लाखात एक आमचा दादा]] | दुपारी १२ आणि संध्या. ६.३० | rowspan="2"| |- | [[सावळ्याची जणू सावली]] | दुपारी १२.३० आणि संध्या. ७ |- | [[पारू (मालिका)|पारू]] | दुपारी १ आणि संध्या. ७.३० | १८ मे सोडून |- | [[लक्ष्मी निवास]] | दुपारी १.३० आणि रात्री ८ | |- | [[शिवा (मालिका)|शिवा]] | दुपारी २.३० आणि रात्री ९ | १८ मे सोडून |- | [[चल भावा सिटीत]] | रात्री ९.३० वाजता | |- | [[तुला जपणार आहे]] | दुपारी ३ आणि रात्री १०.३० | १८ आणि २५ मे सोडून |} == जून २०२५ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! माहिती |- | [[लाखात एक आमचा दादा]] | संध्या. ६.३० वाजता | rowspan="2"| १ आणि २८ जून सोडून |- | [[सावळ्याची जणू सावली]] | संध्या. ७ वाजता |- | [[पारू (मालिका)|पारू]] | संध्या. ७.३० वाजता | rowspan="4"| १, ८ आणि २८ जून सोडून |- | [[लक्ष्मी निवास]] | रात्री ८ वाजता |- | [[शिवा (मालिका)|शिवा]] | रात्री ९ वाजता |- | [[देवमाणूस - मधला अध्याय]] | रात्री १० वाजता |} == जुलै २०२५ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! माहिती |- | [[लाखात एक आमचा दादा]] | संध्या. ६.३० वाजता | फक्त ६ जुलै |- | [[सावळ्याची जणू सावली]] | संध्या. ७ वाजता | १३ जुलै सोडून |- | [[पारू (मालिका)|पारू]] | संध्या. ७.३० वाजता | rowspan="2"| २० जुलै सोडून |- | [[लक्ष्मी निवास]] | रात्री ८ वाजता |- | [[कमळी (मालिका)|कमळी]] | रात्री ९ वाजता | rowspan="2"| २६-२७ जुलै सोडून |- | [[शिवा (मालिका)|शिवा]] | रात्री ९.३० वाजता |- | [[देवमाणूस - मधला अध्याय]] | रात्री १० वाजता | |} == ऑगस्ट २०२५ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! माहिती |- | [[लक्ष्मी निवास]] | रात्री ८ वाजता | ३, १७ आणि ३१ ऑगस्ट सोडून |- | [[देवमाणूस - मधला अध्याय]] | रात्री १० वाजता | ३०-३१ ऑगस्ट सोडून |} == १ सप्टेंबर ते ४ ऑक्टोबर २०२५ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! माहिती |- | [[लाखात एक आमचा दादा]] | संध्या. ६ वाजता | rowspan="2"| |- | [[सावळ्याची जणू सावली]] | संध्या. ६.३० वाजता |- | [[पारू (मालिका)|पारू]] | संध्या. ७ वाजता | २१ आणि २८ सप्टेंबर सोडून |- | [[वीण दोघांतली ही तुटेना]] | संध्या. ७.३० वाजता | rowspan="2"| २८ सप्टेंबर सोडून |- | [[लक्ष्मी निवास]] | रात्री ८ वाजता |- | [[कमळी (मालिका)|कमळी]] | रात्री ९ वाजता | |- | [[तुला जपणार आहे]] | रात्री १०.३० वाजता | २८ सप्टेंबर सोडून |} == ५ ऑक्टोबर ते १४ डिसेंबर २०२५ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! माहिती |- | [[सावळ्याची जणू सावली]] | संध्या. ६.३० वाजता | ११-१२ ऑक्टोबर आणि ३० नोव्हेंबर सोडून |- | [[पारू (मालिका)|पारू]] | संध्या. ७ वाजता | rowspan="4"| ५, ११-१२ ऑक्टोबर सोडून |- | [[वीण दोघांतली ही तुटेना]] | संध्या. ७.३० वाजता |- | [[लक्ष्मी निवास]] | रात्री ८ वाजता |- | [[कमळी (मालिका)|कमळी]] | रात्री ९ वाजता |- | [[तुला जपणार आहे]] | रात्री १०.३० वाजता | ११ ऑक्टोबर, १६, २३, ३० नोव्हेंबर आणि ७, १४ डिसेंबर सोडून |} == १५ डिसेंबर २०२५ ते १८ जानेवारी २०२६ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! माहिती |- | [[सावळ्याची जणू सावली]] | संध्या. ६.३० वाजता | २१ डिसेंबर सोडून |- | [[पारू (मालिका)|पारू]] | संध्या. ७ वाजता | २१, २८ डिसेंबर, ३-४-५ आणि १८ जानेवारी सोडून |- | [[वीण दोघांतली ही तुटेना]] | संध्या. ७.३० वाजता | २१, २८ डिसेंबर आणि १८ जानेवारी सोडून |- | [[लक्ष्मी निवास]] | रात्री ८ वाजता | २१, २८ डिसेंबर आणि ५ जानेवारी सोडून |- | [[कमळी (मालिका)|कमळी]] | रात्री ९ वाजता | २८ डिसेंबर आणि १८ जानेवारी सोडून |- | [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]] | रात्री ९.३० वाजता | |- | [[देवमाणूस - मधला अध्याय]] | रात्री १० वाजता | ११ आणि १८ जानेवारी सोडून |} == १९ जानेवारी ते १५ मार्च २०२६ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! माहिती |- | [[सावळ्याची जणू सावली]] | संध्या. ६.३० वाजता | ८ आणि १४ मार्च सोडून |- | [[शुभ श्रावणी]] | संध्या. ७ वाजता | rowspan="2"| १४ मार्च सोडून |- | [[वीण दोघांतली ही तुटेना]] | संध्या. ७.३० वाजता |- | [[लक्ष्मी निवास]] | रात्री ८ वाजता | rowspan="3"| १४ फेब्रुवारी आणि १४ मार्च सोडून |- | [[कमळी (मालिका)|कमळी]] | रात्री ९ वाजता |- | [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]] | रात्री ९.३० वाजता |- | [[देवमाणूस - मधला अध्याय]] | रात्री १० वाजता | १५ फेब्रुवारी आणि १४ मार्च सोडून |} == १६ मार्च ते १२ एप्रिल २०२६ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! माहिती |- | [[सावळ्याची जणू सावली]] | संध्या. ६.३० वाजता | २२ मार्च सोडून |- | [[शुभ श्रावणी]] | संध्या. ७ वाजता | ५ आणि १२ एप्रिल सोडून |- | [[वीण दोघांतली ही तुटेना]] | संध्या. ७.३० वाजता | rowspan="2"| २२ मार्च, ५ आणि १२ एप्रिल सोडून |- | [[लक्ष्मी निवास]] | रात्री ८ वाजता |- | [[सनई चौघडे (मालिका)|सनई चौघडे]] | रात्री ८.३० वाजता | २२ मार्च सोडून |- | [[कमळी (मालिका)|कमळी]] | रात्री ९ वाजता | |- | [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]] | रात्री ९.३० वाजता | २२ मार्च, ५ आणि १२ एप्रिल सोडून |- | [[देवमाणूस - मधला अध्याय]] | रात्री १० वाजता | ५ आणि १२ एप्रिल सोडून |} == १३ एप्रिल ते १७ मे २०२६ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! माहिती |- | [[शुभ श्रावणी]] | संध्या. ६.३० वाजता | rowspan="4"| |- | [[वीण दोघांतली ही तुटेना]] | संध्या. ७.१५ वाजता |- | [[दीप ज्योती (मालिका)|दीप ज्योती]] | रात्री ८ वाजता |- | [[सनई चौघडे (मालिका)|सनई चौघडे]] | रात्री ८.३० वाजता |- | [[कमळी (मालिका)|कमळी]] | रात्री ९ वाजता | १० मे सोडून |- | [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]] | रात्री ९.३० वाजता | rowspan="2"| ३ मे सोडून |- | [[देवमाणूस - मधला अध्याय]] | रात्री १०.१५ वाजता |} == १८ मे ते १४ जून २०२६ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! माहिती |- | [[सावळ्याची जणू सावली]] | दुपारी १ वाजता | rowspan="2"| ३१ मे सोडून |- | [[लक्ष्मी निवास]] | दुपारी १.३० वाजता |- | [[शुभ श्रावणी]] | संध्या. ६.३० वाजता | rowspan="2"| २४, ३१ मे सोडून |- | [[वीण दोघांतली ही तुटेना]] | संध्या. ७.१५ वाजता |- | [[दीप ज्योती (मालिका)|दीप ज्योती]] | रात्री ८ वाजता | ३१ मे सोडून |- | [[सनई चौघडे (मालिका)|सनई चौघडे]] | रात्री ८.३० वाजता | rowspan="4"| २४ मे सोडून |- | [[कमळी (मालिका)|कमळी]] | रात्री ९ वाजता |- | [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]] | रात्री ९.३० वाजता |- | [[देवमाणूस - मधला अध्याय]] | रात्री १०.१५ वाजता |} == १५ जून ते १६ ऑगस्ट २०२६ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! माहिती |- | [[सावळ्याची जणू सावली]] | दुपारी १ वाजता | rowspan="2"| २६ जुलै सोडून |- | [[लक्ष्मी निवास]] | दुपारी १.३० वाजता |- | [[कृष्णाईच्या लेकी]] | संध्या. ७ वाजता | २१, २८ जून आणि ९ ऑगस्ट सोडून |- | [[वीण दोघांतली ही तुटेना]] | संध्या. ७.३० वाजता | २१ जून सोडून |- | [[दीप ज्योती (मालिका)|दीप ज्योती]] | रात्री ८ वाजता | rowspan="2"| २१ आणि २८ जून सोडून |- | [[सनई चौघडे (मालिका)|सनई चौघडे]] | रात्री ८.३० वाजता |- | [[कमळी (मालिका)|कमळी]] | रात्री ९ वाजता | rowspan="3"| २१ जून सोडून |- | [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]] | रात्री ९.३० वाजता |- | [[देवमाणूस - मधला अध्याय]] | रात्री १० वाजता |} == १७ ऑगस्ट ते २७ सप्टेंबर २०२६ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! माहिती |- | [[सावळ्याची जणू सावली]] | दुपारी १ वाजता | rowspan="2"| ६ सप्टेंबर सोडून |- | [[लक्ष्मी निवास]] | दुपारी १.३० वाजता |- | [[कृष्णाईच्या लेकी]] | संध्या. ७ वाजता | ३० ऑगस्ट, १३ आणि २० सप्टेंबर सोडून |- | [[वीण दोघांतली ही तुटेना]] | संध्या. ७.३० वाजता | ३० ऑगस्ट आणि २० सप्टेंबर सोडून |- | [[दीप ज्योती (मालिका)|दीप ज्योती]] | रात्री ८ वाजता | ३० ऑगस्ट, ७, १३ आणि २० सप्टेंबर सोडून |- | [[सनई चौघडे (मालिका)|सनई चौघडे]] | रात्री ८.३० वाजता | ३० ऑगस्ट, ७ आणि २० सप्टेंबर सोडून |- | [[कमळी (मालिका)|कमळी]] | रात्री ९ वाजता | ३० ऑगस्ट, ७ आणि २० सप्टेंबर सोडून |} = [[कलर्स मराठी]] = == ऑगस्ट २०२१ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ |- | [[राजा राणीची गं जोडी]] | संध्या. ७ वाजता |- | [[बाळूमामाच्या नावानं चांगभलं]] | संध्या. ७.३० वाजता |- | [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]] | रात्री ८ वाजता |- | बायको अशी हव्वी | रात्री ८.३० वाजता |- | [[सुंदरा मनामध्ये भरली]] | रात्री ९ वाजता |- | [[जीव माझा गुंतला]] | रात्री ९.३० वाजता |} == ऑक्टोबर २०२१ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ |- | सोन्याची पावलं | संध्या. ६.३० वाजता |- | [[राजा राणीची गं जोडी]] | संध्या. ७ वाजता |- | [[बाळूमामाच्या नावानं चांगभलं]] | संध्या. ७.३० वाजता |- | [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]] | रात्री ८ वाजता |- | [[जीव माझा गुंतला]] | रात्री ८.३० वाजता |- | [[सुंदरा मनामध्ये भरली]] | रात्री ९ वाजता |} == नोव्हें-डिसें २०२१ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! नोंदी |- | सोन्याची पावलं | संध्या. ६.३० वाजता | rowspan="6"| ७ नोव्हेंबर आणि २६ डिसेंबर सोडून |- | [[राजा राणीची गं जोडी]] | संध्या. ७ वाजता |- | [[बाळूमामाच्या नावानं चांगभलं]] | संध्या. ७.३० वाजता |- | [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]] | रात्री ८ वाजता |- | [[जीव माझा गुंतला]] | रात्री ८.३० वाजता |- | [[सुंदरा मनामध्ये भरली]] | रात्री ९ वाजता |} == जाने-फेब्रु २०२२ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! नोंदी |- | सोन्याची पावलं | संध्या. ६.३० वाजता | rowspan="8"| २ जानेवारी आणि २७ फेब्रुवारी सोडून |- | [[राजा राणीची गं जोडी]] | संध्या. ७ वाजता |- | [[बाळूमामाच्या नावानं चांगभलं]] | संध्या. ७.३० वाजता |- | [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]] | रात्री ८ वाजता |- | [[जीव माझा गुंतला]] | रात्री ८.३० वाजता |- | [[सुंदरा मनामध्ये भरली]] | रात्री ९ वाजता |- | तुझ्या रूपाचं चांदणं | रात्री ९.३० वाजता |- | आई मायेचं कवच | रात्री १० वाजता |} == जून-१७ जुलै २०२२ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! नोंदी |- | [[राजा राणीची गं जोडी]] | संध्या. ६.३० वाजता | rowspan="6"| |- | योगयोगेश्वर जय शंकर | संध्या. ७ वाजता |- | [[बाळूमामाच्या नावानं चांगभलं]] | संध्या. ७.३० वाजता |- | [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]] | रात्री ८ वाजता |- | [[जीव माझा गुंतला]] | रात्री ८.३० वाजता |- | [[सुंदरा मनामध्ये भरली]] | रात्री ९ वाजता |- | [[भाग्य दिले तू मला]] | रात्री ९.३० वाजता | rowspan="3"| जुलै सोडून |- | आई मायेचं कवच | रात्री १० वाजता |- | लेक माझी दुर्गा | रात्री १०.३० वाजता |} == जून २०२३ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ |- | [[जीव माझा गुंतला]] | संध्या. ६.३० वाजता |- | योगयोगेश्वर जय शंकर | संध्या. ७ वाजता |- | [[बाळूमामाच्या नावानं चांगभलं]] | संध्या. ७.३० वाजता |- | [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]] | रात्री ८ वाजता |- | [[काव्यांजली - सखी सावली]] | रात्री ८.३० वाजता |- | [[रमा राघव]] | रात्री ९ वाजता |- | [[भाग्य दिले तू मला]] | रात्री ९.३० वाजता |- | पिरतीचा वणवा उरी पेटला | रात्री १० वाजता |- | [[सुंदरा मनामध्ये भरली]] | रात्री १०.३० वाजता |} == जुलै-१३ ऑगस्ट २०२३ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! नोंदी |- | [[जीव माझा गुंतला]] | संध्या. ६.३० वाजता | rowspan="8"| ३० जुलै सोडून |- | योगयोगेश्वर जय शंकर | संध्या. ७ वाजता |- | [[बाळूमामाच्या नावानं चांगभलं]] | संध्या. ७.३० वाजता |- | [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]] | रात्री ८ वाजता |- | [[काव्यांजली - सखी सावली]] | रात्री ८.३० वाजता |- | पिरतीचा वणवा उरी पेटला | रात्री १० वाजता |- | [[कस्तुरी (मालिका)|कस्तुरी]] | रात्री १०.३० वाजता |- | [[सुंदरा मनामध्ये भरली]] | रात्री ११ वाजता |} == ऑक्टोबर २०२३ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! नोंदी |- | सिंधुताई माझी माई | संध्या. ७ वाजता | rowspan="4"| १ ऑक्टोबर सोडून |- | [[बाळूमामाच्या नावानं चांगभलं]] | संध्या. ७.३० वाजता |- | [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]] | रात्री ८ वाजता |- | [[काव्यांजली - सखी सावली]] | रात्री ८.३० वाजता |} == ८ एप्रिल ते ९ जून २०२४ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! नोंदी |- | इंद्रायणी | संध्या. ७ वाजता | rowspan="4"| ५ मे सोडून |- | [[बाळूमामाच्या नावानं चांगभलं]] | संध्या. ७.३० वाजता |- | [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]] | रात्री ८ वाजता |- | [[काव्यांजली - सखी सावली]] / [[अबीर गुलाल (मालिका)|अबीर गुलाल]] | रात्री ८.३० वाजता |- | [[रमा राघव]] | रात्री ९ वाजता | फक्त १४ आणि २१ एप्रिल |- | पिरतीचा वणवा उरी पेटला | रात्री १० वाजता | १४, २१ एप्रिल आणि ५ मे सोडून |} == १० जून ते २८ जुलै २०२४ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! नोंदी |- | [[बाळूमामाच्या नावानं चांगभलं]] | संध्या. ६.३० वाजता | rowspan="5"| २१ जुलै सोडून |- | इंद्रायणी | संध्या. ७ वाजता |- | [[अंतरपाट (मालिका)|अंतरपाट]] | संध्या. ७.३० वाजता |- | [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]] | रात्री ८ वाजता |- | [[अबीर गुलाल (मालिका)|अबीर गुलाल]] | रात्री ८.३० वाजता |- | पिरतीचा वणवा उरी पेटला | रात्री १० वाजता | २१ आणि २८ जुलै सोडून |} == २९ जुलै ते ५ ऑक्टोबर २०२४ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ |- | सुख कळले | संध्या. ६.३० वाजता |- | इंद्रायणी | संध्या. ७ वाजता |- | [[अंतरपाट (मालिका)|अंतरपाट]] / दुर्गा | संध्या. ७.३० वाजता |- | [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]] | रात्री ८ वाजता |- | [[अबीर गुलाल (मालिका)|अबीर गुलाल]] | रात्री ८.३० वाजता |} == ७ ऑक्टोबर २०२४ ते ९ फेब्रुवारी २०२५ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ |- | इंद्रायणी | संध्या. ७ वाजता |- | दुर्गा / पिंगा गं पोरी पिंगा | संध्या. ७.३० वाजता |- | [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]] | रात्री ८ वाजता |- | [[अबीर गुलाल (मालिका)|अबीर गुलाल]] / अशोक मा.मा. | रात्री ८.३० वाजता |- | आई तुळजाभवानी | रात्री ९ वाजता |- | लय आवडतेस तू मला | रात्री ९.३० वाजता |} == १३ एप्रिल ते २५ मे २०२५ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! नोंदी |- | इंद्रायणी | दुपारी १ आणि संध्या. ७ | rowspan="2"| |- | पिंगा गं पोरी पिंगा | दुपारी १.३० आणि संध्या. ७.३० |- | [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]] | दुपारी २ आणि रात्री ८ | १८ मे सोडून |- | अशोक मा.मा. | दुपारी २.३० आणि रात्री ८.३० | |- | आई तुळजाभवानी | दुपारी ३ आणि रात्री ९ | १८ मे सोडून |- | लय आवडतेस तू मला | दुपारी ३.३० आणि रात्री ९.३० | |} == १ जून २०२५ ते १० जानेवारी २०२६ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ |- | इंद्रायणी | दुपारी १ आणि संध्या. ७ |- | पिंगा गं पोरी पिंगा | दुपारी १.३० आणि संध्या. ७.३० |- | [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]] | दुपारी २ आणि रात्री ८ |- | अशोक मा.मा. | दुपारी २.३० आणि रात्री ८.३० |- | आई तुळजाभवानी | दुपारी ३ आणि रात्री ९ |} == ११ जानेवारी ते १ मार्च २०२६ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ |- | इंद्रायणी | संध्या. ६.३० वाजता |- | आई तुळजाभवानी | संध्या. ७ वाजता |- | [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]] | संध्या. ७.३० वाजता |- | [[बिग बॉस मराठी ६]] | रात्री ८ वाजता |- | पिंगा गं पोरी पिंगा | रात्री ११ वाजता |} == २ ते २२ मार्च २०२६ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ |- | आई तुळजाभवानी | संध्या. ७ वाजता |- | [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]] | संध्या. ७.३० वाजता |- | [[बिग बॉस मराठी ६]] | रात्री ८ वाजता |- | पिंगा गं पोरी पिंगा | रात्री ११ वाजता |} == २३ मार्च ते १९ एप्रिल २०२६ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ |- | आई तुळजाभवानी | संध्या. ६ वाजता |- | [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]] | संध्या. ६.३० वाजता |- | मी जिंकून घेईन सारं | संध्या. ७ वाजता |- | मोहिनी - प्रेमाची फिल्मी कहाणी | संध्या. ७.३० वाजता |- | [[बिग बॉस मराठी ६]] | रात्री ८ वाजता |} == २० एप्रिल २०२६ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ |- | मी जिंकून घेईन सारं | संध्या. ७ वाजता |- | मोहिनी - प्रेमाची फिल्मी कहाणी | संध्या. ७.३० वाजता |- | [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]] | रात्री ८ वाजता |- | आई तुळजाभवानी | रात्री ८.४५ वाजता |} = [[स्टार प्रवाह]] = == ऑगस्ट-सप्टेंबर २०१९ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! टिपा |- | विठूमाऊली | संध्या. ७ वाजता | rowspan="2"| ४ ऑगस्ट ते ८ सप्टेंबर |- | श्री गुरुदेव दत्त | संध्या. ७.३० वाजता |} == जाने-फेब्रुवारी २०२० == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! टिपा |- | विठूमाऊली | संध्या. ७ वाजता | rowspan="4"| १९ जानेवारी ते ९ फेब्रुवारी |- | [[आई कुठे काय करते!]] | संध्या. ७.३० वाजता |- | [[प्रेमाचा गेम सेम टू सेम]] | रात्री ८ वाजता |- | [[मोलकरीण बाई - मोठी तिची सावली]] | रात्री ८.३० वाजता |} == एप्रिल-मे २०२२ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! टिपा |- | [[स्वाभिमान - शोध अस्तित्वाचा]] | संध्या. ६.३० वाजता | rowspan="5"| ३ एप्रिल आणि १ मे सोडून |- | [[सहकुटुंब सहपरिवार]] | संध्या. ७ वाजता |- | [[आई कुठे काय करते!]] | संध्या. ७.३० वाजता |- | [[रंग माझा वेगळा]] | रात्री ८ वाजता |- | [[फुलाला सुगंध मातीचा]] | रात्री ८.३० वाजता |} == मार्च २०२५ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! टिपा |- | [[साधी माणसं]] | दुपारी १ वाजता | rowspan="4"| फक्त २३ आणि ३० मार्च |- | [[मुरांबा (मालिका)|मुरांबा]] | दुपारी १.३० वाजता |- | [[शुभविवाह (मालिका)|शुभविवाह]] | दुपारी २ वाजता |- | आई आणि बाबा रिटायर होत आहेत! | दुपारी २.३० वाजता |- | [[प्रेमाची गोष्ट (मालिका)|प्रेमाची गोष्ट]] | संध्या. ६.३० वाजता | rowspan="2"| १६ मार्च सोडून |- | [[लग्नानंतर होईलच प्रेम]] | संध्या. ७ वाजता |- | [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]] | संध्या. ७.३० वाजता | rowspan="2"| |- | [[ठरलं तर मग!]] | रात्री ८.१५ वाजता |} == एप्रिल-मे २०२५ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! टिपा |- | [[प्रेमाची गोष्ट (मालिका)|प्रेमाची गोष्ट]] | दुपारी १ वाजता | rowspan="2"| १३ एप्रिल, १८ मे सोडून |- | [[मुरांबा (मालिका)|मुरांबा]] | दुपारी १.३० वाजता |- | [[शुभविवाह (मालिका)|शुभविवाह]] | दुपारी २ वाजता | १८ मे सोडून |- | आई आणि बाबा रिटायर होत आहेत! | दुपारी २.३० वाजता | १३ एप्रिल, १८ मे सोडून |- | [[साधी माणसं]] | संध्या. ६.३० वाजता | rowspan="5"| १८ मे सोडून |- | [[लग्नानंतर होईलच प्रेम]] | संध्या. ७ वाजता |- | [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]] | संध्या. ७.३० वाजता |- | कोण होतीस तू, काय झालीस तू! | रात्री ८ वाजता |- | [[ठरलं तर मग!]] | रात्री ८.३० वाजता |- | येड लागलं प्रेमाचं | रात्री १० वाजता | २० एप्रिल सोडून |- | [[तू ही रे माझा मितवा]] | रात्री १०.३० वाजता | १८ मे सोडून |- | [[अबोली (मालिका)|अबोली]] | रात्री ११ वाजता | |} == १ जून ते २६ ऑक्टोबर २०२५ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! टिपा |- | [[साधी माणसं]] | दुपारी १२ आणि संध्या. ६.३० | rowspan="8"| ८ जून, २४ ऑगस्ट आणि १२ ऑक्टोबर सोडून |- | [[लग्नानंतर होईलच प्रेम]] | दुपारी १२.३० आणि संध्या. ७ |- | [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]] | दुपारी १ आणि संध्या. ७.३० |- | कोण होतीस तू, काय झालीस तू! | दुपारी १.३० आणि रात्री ८ |- | [[ठरलं तर मग!]] | दुपारी २ आणि रात्री ८.३० |- | येड लागलं प्रेमाचं | दुपारी २.३० आणि रात्री १० |- | [[तू ही रे माझा मितवा]] | दुपारी ३ आणि रात्री १०.३० |- | [[अबोली (मालिका)|अबोली]] | दुपारी ३.३० आणि रात्री ११ |} == २७ ऑक्टोबर ते १६ नोव्हेंबर २०२५ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ |- | [[साधी माणसं]] | दुपारी १२ आणि संध्या. ६.३० |- | [[लग्नानंतर होईलच प्रेम]] | दुपारी १२.३० आणि संध्या. ७ |- | [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]] | दुपारी १ आणि संध्या. ७.३० |- | [[तू ही रे माझा मितवा]] | दुपारी १.३० आणि रात्री ८ |- | [[ठरलं तर मग!]] | दुपारी २ आणि रात्री ८.३० |- | येड लागलं प्रेमाचं | दुपारी २.३० आणि रात्री १० |- | काजळमाया | दुपारी ३ आणि रात्री १०.३० |- | कोण होतीस तू, काय झालीस तू! | दुपारी ३.३० आणि रात्री ११ |} == १७ नोव्हेंबर २०२५ ते ११ जानेवारी २०२६ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! टिपा |- | [[साधी माणसं]] | दुपारी १२ आणि संध्या. ६.३० | rowspan="5"| |- | [[लग्नानंतर होईलच प्रेम]] | दुपारी १२.३० आणि संध्या. ७ |- | [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]] | दुपारी १ आणि संध्या. ७.३० |- | [[तू ही रे माझा मितवा]] | दुपारी १.३० आणि रात्री ८ |- | [[ठरलं तर मग!]] | दुपारी २ आणि रात्री ८.३० |- | येड लागलं प्रेमाचं | दुपारी २.३० आणि रात्री १० | २८ डिसेंबर आणि ४ जानेवारी सोडून |- | कोण होतीस तू, काय झालीस तू! | दुपारी ३ आणि रात्री १०.३० | |- | काजळमाया | दुपारी ३.३० आणि रात्री ११ | २३, ३० नोव्हेंबर आणि ३१ डिसेंबर सोडून |} == १२ जानेवारी ते १५ फेब्रुवारी २०२६ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ |- | [[साधी माणसं]] | दुपारी १२ आणि संध्या. ६.३० |- | [[लग्नानंतर होईलच प्रेम]] | दुपारी १२.३० आणि संध्या. ७ |- | [[मी सावित्रीबाई जोतीराव फुले]] | दुपारी १ आणि संध्या. ७.३० |- | [[तू ही रे माझा मितवा]] | दुपारी १.३० आणि रात्री ८ |- | [[ठरलं तर मग!]] | दुपारी २ आणि रात्री ८.३० |- | तुझ्या सोबतीने | दुपारी २.३० आणि रात्री १० |- | [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]] | दुपारी ३ आणि रात्री १०.३० |- | येड लागलं प्रेमाचं | दुपारी ३.३० आणि रात्री ११ |} == १६ फेब्रुवारी ते २६ एप्रिल २०२६ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! टिपा |- | [[हळद रुसली कुंकू हसलं (मालिका)|हळद रुसली कुंकू हसलं]] | दुपारी १ वाजता | १५, २२, २९ मार्च आणि ५, १२ एप्रिल सोडून |- | [[मुरांबा (मालिका)|मुरांबा]] | दुपारी १.३० वाजता | २२, २९ मार्च आणि ५, १२ एप्रिल सोडून |- | लपंडाव | दुपारी २ वाजता | १५, २९ मार्च आणि ५, १२ एप्रिल सोडून |- | नशीबवान | दुपारी २.३० वाजता | १५, २२, २९ मार्च आणि ५, १२, २६ एप्रिल सोडून |- | [[साधी माणसं]] / तुझ्या सोबतीने | संध्या. ६.३० वाजता | १५ आणि २२ मार्च सोडून |- | [[लग्नानंतर होईलच प्रेम]] | संध्या. ७ वाजता | rowspan="2"| २२ मार्च सोडून |- | [[मी सावित्रीबाई जोतीराव फुले]] | संध्या. ७.३० वाजता |- | [[तू ही रे माझा मितवा]] | रात्री ८ वाजता | rowspan="2"| १५ आणि २२ मार्च सोडून |- | [[ठरलं तर मग!]] | रात्री ८.४५ वाजता |- | [[वचन दिले तू मला]] | रात्री १० वाजता | २१-२२ फेब्रुवारी, १५ आणि २२ मार्च सोडून |- | [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]] | रात्री १०.३० वाजता | १५ आणि २२ मार्च सोडून |- | येड लागलं प्रेमाचं | रात्री ११ वाजता | १५ मार्च सोडून |} == २७ एप्रिल ते ३१ मे २०२६ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! टिपा |- | [[हळद रुसली कुंकू हसलं (मालिका)|हळद रुसली कुंकू हसलं]] | दुपारी १ वाजता | rowspan="9"| |- | लपंडाव | दुपारी १.४५ वाजता |- | तुझ्या सोबतीने | दुपारी २.३० वाजता |- | [[मुरांबा (मालिका)|मुरांबा]] | दुपारी ३ वाजता |- | [[वचन दिले तू मला]] | संध्या. ६.३० वाजता |- | [[लग्नानंतर होईलच प्रेम]] | संध्या. ७ वाजता |- | [[मी सावित्रीबाई जोतीराव फुले]] | संध्या. ७.३० वाजता |- | [[तू ही रे माझा मितवा]] | रात्री ८ वाजता |- | [[ठरलं तर मग!]] | रात्री ८.४५ वाजता |- | आनंदी | रात्री ९.३० वाजता | २-३ मे सोडून |- | [[बाई तुझा आशीर्वाद]] | रात्री १० वाजता | ३ मे सोडून |- | [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]] | रात्री १०.४५ वाजता | rowspan="2"| |- | येड लागलं प्रेमाचं | रात्री ११.३० वाजता |} == १ जून ते २८ जून २०२६ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! टिपा |- | [[हळद रुसली कुंकू हसलं (मालिका)|हळद रुसली कुंकू हसलं]] | दुपारी १ वाजता | rowspan="8"| २१ जून सोडून |- | लपंडाव | दुपारी १.४५ वाजता |- | तुझ्या सोबतीने | दुपारी २.३० वाजता |- | [[मुरांबा (मालिका)|मुरांबा]] | दुपारी ३ वाजता |- | [[वचन दिले तू मला]] | संध्या. ६.३० वाजता |- | [[लग्नानंतर होईलच प्रेम]] | संध्या. ७ वाजता |- | [[मी सावित्रीबाई जोतीराव फुले]] / [[सुना येती घरा]] | संध्या. ७.३० वाजता |- | [[तू ही रे माझा मितवा]] | रात्री ८ वाजता |- | [[ठरलं तर मग!]] | रात्री ८.३० वाजता | |- | पाठराखीण | रात्री ९ वाजता | rowspan="2"| २१ जून सोडून |- | आनंदी | रात्री ९.३० वाजता |- | [[बाई तुझा आशीर्वाद]] | रात्री १० वाजता | rowspan="2"| |- | [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]] | रात्री १०.४५ वाजता |- | येड लागलं प्रेमाचं | रात्री ११.३० वाजता | २१ जून सोडून |} == २९ जून ते ९ ऑगस्ट २०२६ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ |- | [[वचन दिले तू मला]] | दुपारी १२ आणि संध्या. ६.३० |- | विसरु नको तू मला | दुपारी १२.३० आणि संध्या. ७ |- | [[सुना येती घरा]] | दुपारी १ आणि संध्या. ७.३० |- | [[तू ही रे माझा मितवा]] | दुपारी १.३० आणि रात्री ८ |- | [[ठरलं तर मग!]] | दुपारी २ आणि रात्री ८.३० |- | पाठराखीण | दुपारी २.३० आणि रात्री ९ |- | आनंदी | दुपारी ३ आणि रात्री ९.३० |- | [[बाई तुझा आशीर्वाद]] | दुपारी ३.३० आणि रात्री १० |- | [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]] | दुपारी ४ आणि रात्री १०.३० |- | येड लागलं प्रेमाचं | दुपारी ४.३० आणि रात्री ११ |} == १० ते ३० ऑगस्ट २०२६ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ !! टिपा |- | [[वचन दिले तू मला]] | दुपारी १ वाजता | rowspan="9"| |- | [[लग्नानंतर होईलच प्रेम]] | दुपारी १.३० वाजता |- | लपंडाव | दुपारी २ वाजता |- | तुझ्या सोबतीने | दुपारी २.३० वाजता |- | आमच्या लाडक्या नाईक बाई | संध्या. ६.३० वाजता |- | विसरु नको तू मला | संध्या. ७ वाजता |- | [[सुना येती घरा]] | संध्या. ७.३० वाजता |- | [[तू ही रे माझा मितवा]] | रात्री ८ वाजता |- | [[ठरलं तर मग!]] | रात्री ८.३० वाजता |- | पाठराखीण | रात्री ९ वाजता | rowspan="2"| २९ आणि ३० ऑगस्ट सोडून |- | आनंदी | रात्री ९.३० वाजता |- | [[बाई तुझा आशीर्वाद]] | रात्री १० वाजता | rowspan="2"| |- | [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]] | रात्री १०.३० वाजता |- | येड लागलं प्रेमाचं | रात्री ११ वाजता | फक्त १० ते १६ ऑगस्ट |} == ३१ ऑगस्ट ते २७ सप्टेंबर २०२६ == {| class="wikitable" ! मालिका !! वेळ |- | [[वचन दिले तू मला]] | दुपारी १ वाजता |- | [[लग्नानंतर होईलच प्रेम]] | दुपारी १.३० वाजता |- | लपंडाव | दुपारी २ वाजता |- | तुझ्या सोबतीने | दुपारी २.३० वाजता |- | आमच्या लाडक्या नाईक बाई | संध्या. ६.३० वाजता |- | विसरु नको तू मला | संध्या. ७ वाजता |- | [[सुना येती घरा]] | संध्या. ७.३० वाजता |- | [[तू ही रे माझा मितवा]] | रात्री ८ वाजता |- | [[ठरलं तर मग!]] | रात्री ८.३० वाजता |- | [[बाई तुझा आशीर्वाद]] | रात्री १० वाजता |- | [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]] | रात्री १०.३० वाजता |} [[वर्ग:झी मराठी]] [[वर्ग:कलर्स मराठी]] [[वर्ग:स्टार प्रवाह]] etz8acv96bjwup7yls052zj1q7avem9 0 293246 2709292 2709064 2026-09-12T04:31:22Z ~2026-41910-22 185743 /* ऑक्टोबर २०२५ ते चालू */ 2709292 wikitext text/x-wiki = एक तासांचे विशेष भाग १ = == जुलै २००९ ते जून २०१२ == {| class="wikitable sortable" ! !! [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] !! [[कुंकू (मालिका)|कुंकू]] !! [[कुलवधू (मालिका)|कुलवधू]] !! [[एकाच ह्या जन्मी जणू]] !! [[लज्जा (मालिका)|लज्जा]] !! [[आभास हा]] !! [[एका लग्नाची दुसरी गोष्ट]] !! [[शुभं करोति (मालिका)|शुभं करोति]] |- | २५ जुलै २००९ | | | रात्री ८ | | | | | |- | ६ मार्च २०१० | | संध्या. ७ | | | | | | |- | १७ एप्रिल २०१० | | संध्या. ७ | | | | | | |- | १४ ऑगस्ट २०१० | | | | | | | | रात्री ९ |- | २३ ऑक्टोबर २०१० | | | | | रात्री ८.३० | | | |- | १५ जून २०११ | संध्या. ६ | | | | | | | |- | १८ ऑक्टोबर २०११ | | | | रात्री ८ | | | | |- | ४ डिसेंबर २०११ | | | | | | संध्या. ६ | | |- | १८ डिसेंबर २०११ | | | | संध्या. ६ | | | | |- | १९ फेब्रुवारी २०१२ | संध्या. ६ | | | | | | | |- | १ ते ३ मार्च २०१२ | | | | | | | रात्री ८ | |- | २४ मार्च २०१२ | | | | | | | रात्री ८.३० | |} == जुलै २०१२ ते जून २०१४ == {| class="wikitable sortable" ! !! [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] !! [[तू तिथे मी]] !! [[जय मल्हार]] !! [[राधा ही बावरी]] !! [[उंच माझा झोका]] !! [[होणार सून मी ह्या घरची]] !! [[मला सासू हवी]] !! [[जुळून येती रेशीमगाठी]] !! [[अजूनही चांदरात आहे]] !! [[एका लग्नाची तिसरी गोष्ट]] |- | ९ सप्टेंबर २०१२ | | संध्या. ७ | | | रात्री ८ | | | | रात्री ९ | |- | २१ ऑक्टोबर २०१२ | | संध्या. ७ | | | | | रात्री ८ | | रात्री ९ | |- | १६ डिसेंबर २०१२ | | संध्या. ७ | | | | | रात्री ८ | | रात्री ९ | |- | २७ जानेवारी २०१३ | | संध्या. ७ | | | | | रात्री ८ | | | |- | ९-१६-२३ फेब्रुवारी २०१३ | | | | | | | रात्री ८.३० | | | |- | २४ फेब्रुवारी २०१३ | | संध्या. ७ | | रात्री ८ | | | रात्री ९ | | | |- | २४ मार्च २०१३ | | संध्या. ७ | | रात्री ८ | | | रात्री ९ | | | |- | २१ एप्रिल २०१३ | | संध्या. ७ | | रात्री ८ | | | रात्री ९ | | | |- | १६ जून २०१३ | | संध्या. ७ | | रात्री ८ | | | रात्री ९ | | | |- | ११ ऑगस्ट २०१३ | | संध्या. ७ | | रात्री ८ | | रात्री ९ | | | | |- | ७ सप्टेंबर २०१३ | | | | | | रात्री ८ | | | | |- | १५ सप्टेंबर २०१३ | | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | | | | दुपारी १ आणि रात्री ८ | दुपारी २ आणि रात्री ९ | | | |- | ९ ते १२ ऑक्टोबर २०१३ | | | | | | | रात्री ८.३० | | | |- | २० ऑक्टोबर २०१३ | संध्या. ६ | | | | | | | | | |- | १७ नोव्हेंबर २०१३ | | संध्या. ७ | | रात्री ८ | | | | | | रात्री ९ |- | २२ डिसेंबर २०१३ | | | | | | संध्या. ७ | | रात्री ८ | | रात्री ९ |- | २ मार्च २०१४ | | | | | | संध्या. ७ | | रात्री ८ | | रात्री ९ |- | १८ मे २०१४ | | | संध्या. ७ | | | | | | | |} == जुलै २०१४ ते जून २०१६ == {| class="wikitable sortable" ! !! [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] !! [[जय मल्हार]] !! [[जावई विकत घेणे आहे]] !! [[नांदा सौख्य भरे]] !! [[होणार सून मी ह्या घरची]] !! [[पसंत आहे मुलगी (मालिका)|पसंत आहे मुलगी]] !! [[जुळून येती रेशीमगाठी]] !! [[माझे पती सौभाग्यवती]] !! [[का रे दुरावा]] !! [[दिल दोस्ती दुनियादारी]] |- | २७ जुलै २०१४ | | | संध्या. ७ | | रात्री ८ | | रात्री ९ | | | |- | ३ ऑक्टोबर २०१४ | | संध्या. ७ | | | | | | | | |- | १२ ऑक्टोबर २०१४ | | | | | संध्या. ७ | | रात्री ८ | | रात्री ९ | |- | २० ऑक्टोबर २०१४ | | | | | रात्री ८ | | | | | |- | २२ मार्च २०१५ | संध्या. ६ | संध्या. ७ | | | रात्री ८ | | | | | रात्री ९ |- | २५ एप्रिल २०१५ | | संध्या. ७ | | | | | | | | |- | २५ मे २०१५ | | | | | रात्री ८ | | | | | |- | १९ जुलै २०१५ | संध्या. ७ | रात्री ८ | | | | | | | रात्री ९ | |- | २७ जुलै २०१५ | | | | | रात्री ८ | | | | | |- | ३० ऑगस्ट २०१५ | संध्या. ७ | | | रात्री ८ | रात्री ९ | | | | | |- | २७ सप्टेंबर २०१५ | | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | | दुपारी १ आणि रात्री ८ | | | | | दुपारी २ आणि रात्री ९ | |- | २२ ऑक्टोबर २०१५ | संध्या. ६ | | | | | | | | | |- | २५ ऑक्टोबर २०१५ | | | | संध्या. ७ | रात्री ८ | | | रात्री ९ | | |- | २९ नोव्हेंबर २०१५ | | संध्या. ७ | | | रात्री ८ | | | रात्री ९ | | |- | १४ फेब्रुवारी २०१६ | | | | संध्या. ७ | | रात्री ८ | | रात्री ९ | | |- | २७ मार्च २०१६ | | संध्या. ७ | | रात्री ८ | | | | | रात्री ९ | |- | २७ जून २०१६ | | | | | | रात्री ८ | | | | |} == जुलै २०१६ ते जून २०१७ == {| class="wikitable sortable" ! !! [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] !! [[जय मल्हार]] !! [[नांदा सौख्य भरे]] !! [[तुझ्यात जीव रंगला]] !! [[पसंत आहे मुलगी (मालिका)|पसंत आहे मुलगी]] !! [[माझ्या नवऱ्याची बायको]] !! [[खुलता कळी खुलेना]] !! [[काहे दिया परदेस]] !! [[दिल दोस्ती दोबारा]] |- | १७ जुलै २०१६ | | संध्या. ७ | | | रात्री ८ | | | रात्री ९ | |- | २१ ऑगस्ट २०१६ | संध्या. ७ | | रात्री ८ | | | | रात्री ९ | | |- | ६ सप्टेंबर २०१६ | | संध्या. ७ | | | | | | | |- | २५ सप्टेंबर २०१६ | संध्या. ७ | रात्री ८ | | | | रात्री ९ | | | |- | ८ ऑक्टोबर २०१६ | | | | | | | | रात्री ९ | |- | २५ डिसेंबर २०१६ | | | | संध्या. ७ | | रात्री ८ | रात्री ९ | | |- | १९ फेब्रुवारी २०१७ | | | | | | | | | दुपारी १२ आणि संध्या. ६ |} == जुलै २०१७ ते जून २०१९ == {| class="wikitable sortable" ! !! [[जाडूबाई जोरात]] !! [[आम्ही सारे खवय्ये]] !! [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] !! [[लागिरं झालं जी]] !! [[तुझ्यात जीव रंगला]] !! [[माझ्या नवऱ्याची बायको]] !! [[तुझं माझं ब्रेकअप]] !! [[तुला पाहते रे]] !! [[स्वराज्यरक्षक संभाजी]] !! [[जागो मोहन प्यारे]] !! [[ग्रहण (मालिका)|ग्रहण]] |- | १७ सप्टेंबर २०१७ | संध्या. ६ | | संंध्या. ७ | | | | | | | रात्री ८ | |- | २६ नोव्हेंबर २०१७ | | | संंध्या. ७ | | रात्री ८ | | रात्री ९ | | | | |- | १५ एप्रिल २०१८ | | | | | | संंध्या. ७ | | | रात्री ८ | | रात्री ९ |- | २२ जुलै २०१८ | | | | संंध्या. ७ | रात्री ८ | | | | रात्री ९ | | |- | २३ जुलै २०१८ | | दुपारी १ | | | | | | | | | |- | २ सप्टेंबर २०१८ | | | संंध्या. ७ | रात्री ८ | | रात्री ९ | | | | | |- | १३-१८ सप्टेंबर २०१८ | | दुपारी १ | | | | | | | | | |- | १०-१८ ऑक्टोबर २०१८ | | दुपारी १ | | | | | | | | | |- | २१ ऑक्टोबर २०१८ | | | | | | | | रात्री ९ | | | |- | १० नोव्हेंबर २०१८ | | | | | | | | | | रात्री ९.३० | |- | ९ डिसेंबर २०१८ | | | | | | | | रात्री ८ | रात्री ९ | | |- | ६ जानेवारी २०१९ | | | | संंध्या. ७ | रात्री ८ | रात्री ९ | | | | | |- | १९ मे २०१९ | | | | | | संध्या. ७ | | रात्री ८ | रात्री ९ | | |} == जुलै २०१९ ते जून २०२१ == {| class="wikitable sortable" ! !! [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] !! [[घेतला वसा टाकू नको]] !! [[मिसेस मुख्यमंत्री]] !! [[तुझ्यात जीव रंगला]] !! [[कारभारी लयभारी]] !! [[माझ्या नवऱ्याची बायको]] !! [[येऊ कशी तशी मी नांदायला]] !! [[अग्गंबाई सासूबाई]] !! [[स्वराज्यरक्षक संभाजी]] !! [[माझा होशील ना]] !! [[देवमाणूस]] |- | १५ ऑगस्ट २०१९ | संध्या. ६ | | | | | | | | | | |- | १३ सप्टेंबर २०१९ | संध्या. ६ | | | | | | | | | | |- | २७ ऑक्टोबर २०१९ | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | | | दुपारी १ आणि रात्री ८ | | | | | दुपारी २ आणि रात्री ९ | | |- | १५ डिसेंबर २०१९ | | | संध्या. ७ | रात्री ८ | | रात्री ९ | | | | | |- | १ नोव्हेंबर २०२० | | | | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | | दुपारी १ आणि रात्री ८ | | | | दुपारी २ आणि रात्री ९ | |- | १३ डिसेंबर २०२० | | | | | संध्या. ७ | रात्री ८ | | | | रात्री ९ | |- | १७ जानेवारी २०२१ | | | | | | | | रात्री ८ | | | रात्री ९ |- | ७ फेब्रुवारी २०२१ | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | | | | दुपारी १ आणि रात्री ८ | दुपारी २ आणि रात्री ९ | | | | | |- | २१ फेब्रुवारी २०२१ | | | | | | | रात्री ८ | रात्री ९ | | | |- | १८ एप्रिल २०२१ | | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | | | | | | | | दुपारी १ आणि रात्री ८ | |} = एक तासांचे विशेष भाग २ = == जुलै २०२१ ते एप्रिल २०२२ == {| class="wikitable sortable" ! !! [[मन झालं बाजिंद]] !! [[मन उडु उडु झालं]] !! [[येऊ कशी तशी मी नांदायला]] !! [[तू तेव्हा तशी]] !! [[माझी तुझी रेशीमगाठ]] !! [[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]] !! [[सा रे ग म प:लिटील चॅम्प्स]] !! [[किचन कल्लाकार]] !! [[देवमाणूस २]] !! [[रात्रीस खेळ चाले ३]] |- | ३१ ऑक्टोबर २०२१ | | संध्या. ७ | | | रात्री ८ | रात्री ९ | रात्री १० | | | |- | २१ नोव्हेंबर २०२१ | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | दुपारी १ आणि रात्री ८ | | | | दुपारी २ आणि रात्री ९ | | | | |- | १९ डिसेंबर २०२१ | संध्या. ७ | | रात्री ८ | | | | | | रात्री ९ | |- | २६ डिसेंबर २०२१ | | | | | | | | | रात्री ९ | रात्री १० |- | २ जानेवारी २०२२ | संध्या. ७ | | | | | | | | | |- | ९ जानेवारी २०२२ | | संध्या. ७ | | | | रात्री ८ | | रात्री ९ | रात्री १० | |- | ६ फेब्रुवारी २०२२ | | | | | रात्री ८ | रात्री ९ | | | | |- | १३ फेब्रुवारी २०२२ | | रात्री ८ | | | | रात्री ९ | | | | |- | २० फेब्रुवारी २०२२ | संध्या. ७ | | | | | रात्री ८ | | | रात्री ९ | |- | ६ मार्च २०२२ | संध्या. ७ | | | | | रात्री ८ | | | रात्री ९ | |- | २० मार्च २०२२ | | | | रात्री ८ | रात्री ९ | | | | | |- | १० एप्रिल २०२२ | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | | | दुपारी १ आणि रात्री ८ | | | | | | |- | १७ एप्रिल २०२२ | | संध्या. ७ | | रात्री ८ | | रात्री ९ | | | रात्री १० | |} == मे ते ऑक्टोबर २०२२ == {| class="wikitable sortable" ! !! [[सत्यवान सावित्री (मालिका)|सत्यवान सावित्री]] !! [[मन उडु उडु झालं]] !! [[तू तेव्हा तशी]] !! [[माझी तुझी रेशीमगाठ]] !! [[नवा गडी नवं राज्य]] !! [[चला हवा येऊ द्या]] !! [[बँड बाजा वरात]] !! [[बस बाई बस]] !! [[देवमाणूस २]] !! [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]] |- | ८ मे २०२२ | | | | | | रात्री ९.३० | | | | |- | ५ जून २०२२ | | संध्या. ७ | | | | | | | रात्री ८ | |- | १२ जून २०२२ | संध्या. ७ | | | | | | | | | |- | १९ जून २०२२ | | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | दुपारी १ आणि रात्री ८ | | | | | | | |- | २४ जुलै २०२२ | | संध्या. ७ | | रात्री ८ | | | रात्री ९ | | | |- | ३१ जुलै २०२२ | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | | दुपारी १ आणि रात्री ८ | | | | | | | |- | १४ ऑगस्ट २०२२ | | | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | दुपारी १ आणि रात्री ८ | | | | दुपारी २ आणि रात्री ९ | | |- | २५ सप्टेंबर २०२२ | | | | | रात्री ९ | | | | | |- | ९ ऑक्टोबर २०२२ | | | | | | | | | | दुपारी २ आणि रात्री ९ |} == नोव्हेंबर २०२२ ते फेब्रुवारी २०२३ == {| class="wikitable sortable" ! !! [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] !! [[माझी तुझी रेशीमगाठ]] !! [[अप्पी आमची कलेक्टर]] !! [[तू चाल पुढं]] !! [[हृदयी प्रीत जागते]] !! [[दार उघड बये (मालिका)|दार उघड बये]] !! [[नवा गडी नवं राज्य]] !! [[लोकमान्य (मालिका)|लोकमान्य]] !! [[अगं अगं सूनबाई काय म्हणता सासूबाई?]] !! [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]] |- | १३ नोव्हेंबर २०२२ | | संध्या. ७ | | | | | रात्री ८ | | | |- | २० नोव्हेंबर २०२२ | | | संध्या. ७ | | | रात्री ८ | | | | |- | २७ नोव्हेंबर २०२२ | | | | संध्या. ७ | | | | | | रात्री ८ |- | ११ डिसेंबर २०२२ | | | | | | संध्या. ७ | | | | रात्री ८ |- | १ जानेवारी २०२३ | | | | | | | रात्री ९ | | | |- | ८ जानेवारी २०२३ | | | | | | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | | | | दुपारी १ आणि रात्री ८ |- | १५ जानेवारी २०२३ | दुपारी १२ आणि संध्या. ६ | दुपारी १ आणि संध्या. ७ | दुपारी २ आणि रात्री ८ | | | | | | | |- | २२ जानेवारी २०२३ | | संध्या. ७ | | | | | | | | |- | २९ जानेवारी २०२३ | | | | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | दुपारी १ आणि रात्री ८ | | | | दुपारी २ आणि रात्री ९ | |- | ५ फेब्रुवारी २०२३ | | | | | | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | | | | |- | १२ फेब्रुवारी २०२३ | | | | | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | | | | | दुपारी १ आणि रात्री ८ |- | १९ फेब्रुवारी २०२३ | | | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | | | | | दुपारी १ आणि रात्री ८ | दुपारी २ आणि रात्री ९ | |} == मार्च ते मे २०२३ == {| class="wikitable sortable" ! !! [[यशोदा - गोष्ट श्यामच्या आईची]] !! [[लवंगी मिरची (मालिका)|लवंगी मिरची]] !! [[३६ गुणी जोडी]] !! [[अप्पी आमची कलेक्टर]] !! [[तू चाल पुढं]] !! [[दार उघड बये (मालिका)|दार उघड बये]] !! [[नवा गडी नवं राज्य]] !! [[चला हवा येऊ द्या]] !! [[लोकमान्य (मालिका)|लोकमान्य]] !! [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]] !! [[तू तेव्हा तशी]] |- | ५ मार्च २०२३ | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | | दुपारी १ आणि रात्री ८ | | | | | | | | |- | १२ मार्च २०२३ | | | | | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | दुपारी १ आणि रात्री ८ | दुपारी २ आणि रात्री ९ | | | | |- | १९ मार्च २०२३ | | | | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | | | | | दुपारी १ आणि रात्री ८ | दुपारी २ आणि रात्री ९ | |- | २६ मार्च २०२३ | | | | | | | | | | | दुपारी १२ आणि संध्या. ६ |- | २ एप्रिल २०२३ | | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | | | | दुपारी १ आणि रात्री ८ | | | | | |- | १६ एप्रिल २०२३ | | | | संध्या. ७ | | | | | रात्री ८ | रात्री ९ | |- | २३ एप्रिल २०२३ | दुपारी १२ आणि संध्या. ६ | | दुपारी १ आणि संध्या. ७ | | दुपारी २ आणि रात्री ८ | | | | | | |- | ७ मे २०२३ | संध्या. ६ | | | संध्या. ७ | | | रात्री ८ | रात्री ९ | | | |- | १४ मे २०२३ | | दुपारी १२ आणि संध्या. ६ | दुपारी १ आणि संध्या. ७ | | | दुपारी २ आणि रात्री ८ | | | | | |} == जून ते डिसेंबर २०२३ == {| class="wikitable sortable" ! !! [[३६ गुणी जोडी]] !! [[अप्पी आमची कलेक्टर]] !! [[तू चाल पुढं]] !! [[सारं काही तिच्यासाठी]] !! [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]] !! [[दार उघड बये (मालिका)|दार उघड बये]] !! [[नवा गडी नवं राज्य]] !! [[लोकमान्य (मालिका)|लोकमान्य]] !! [[लवंगी मिरची (मालिका)|लवंगी मिरची]] !! [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]] |- | ४ जून २०२३ | | दुपारी १ आणि संध्या. ७ | | | | | दुपारी २ आणि रात्री ८ | | दुपारी १२ आणि संध्या. ६ | |- | ११ जून २०२३ | | | संध्या. ७ | | रात्री ८ | | | | रात्री १० | |- | १८ जून २०२३ | | | | | | | | | रात्री १० | |- | २५ जून २०२३ | | | | | | संध्या. ७ | | | रात्री १० | रात्री ८ |- | २ जुलै २०२३ | | | | | | | | | रात्री १० | |- | ९ जुलै २०२३ | | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | | | दुपारी १ आणि रात्री ८ | | | | दुपारी २ आणि रात्री १० | |- | १६ जुलै २०२३ | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | | | | | | दुपारी १ आणि रात्री ८ | | दुपारी २ आणि रात्री १० | |- | २३ जुलै २०२३ | | | संध्या. ७ | | | रात्री ८ | | संध्या. ६ | रात्री १० | |- | ३० जुलै २०२३ | | | | | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | | | | दुपारी २ आणि रात्री १० | दुपारी १ आणि रात्री ८ |- | २० ऑगस्ट २०२३ | | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | | | दुपारी १ आणि रात्री ८ | | | | | दुपारी २ आणि रात्री १० |- | ३ सप्टेंबर २०२३ | दुपारी २ आणि रात्री १० | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | | | दुपारी १ आणि रात्री ८ | | | | | |- | १० सप्टेंबर २०२३ | | | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | | | दुपारी १ आणि रात्री ८ | | | | |- | १२ नोव्हेंबर २०२३ | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | दुपारी १ आणि रात्री ८ | | | | | दुपारी २ आणि रात्री ९ | | | |- | १९ नोव्हेंबर २०२३ | | | | | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | | | | | |- | २६ नोव्हेंबर २०२३ | | | | | | | | | | रात्री ८ |- | १७ डिसेंबर २०२३ | | संध्या. ७ | रात्री ८ | | | | | | | |- | २४ डिसेंबर २०२३ | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | | | | | | | | | दुपारी १ आणि रात्री ८ |} == जानेवारी ते डिसेंबर २०२४ == {| class="wikitable sortable" ! !! [[अप्पी आमची कलेक्टर]] !! [[सारं काही तिच्यासाठी]] !! [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]] !! [[शिवा (मालिका)|शिवा]] !! [[पुन्हा कर्तव्य आहे]] !! [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]] |- | ७ जानेवारी २०२४ | | संध्या. ७ | रात्री ८ | | | |- | २१ जानेवारी २०२४ | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | | | | | दुपारी १ आणि रात्री ८ |- | २८ जानेवारी २०२४ | | संध्या. ७ | रात्री ८ | | | |- | ४ फेब्रुवारी २०२४ | | संध्या. ७ | रात्री ८ | | | |- | २५ फेब्रुवारी २०२४ | संध्या. ७ | | | | | रात्री ८ |- | ३ मार्च २०२४ | | संध्या. ७ | रात्री ८ | | | |- | १० मार्च २०२४ | संध्या. ७ | | | | | रात्री ८ |- | २८ जुलै २०२४ | | | | संध्या. ७ | रात्री ८ | |- | १८ ऑगस्ट २०२४ | संध्या. ७ | | | रात्री ८ | रात्री १० | |- | ८ सप्टेंबर २०२४ | संध्या. ७ | | | | | |- | २२ डिसेंबर २०२४ | | | | | रात्री ९ | |} == जानेवारी ते सप्टेंबर २०२५ == {| class="wikitable sortable" ! !! [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]] !! [[लाखात एक आमचा दादा]] !! [[सावळ्याची जणू सावली]] !! [[पारू (मालिका)|पारू]] !! [[शिवा (मालिका)|शिवा]] !! [[कमळी (मालिका)|कमळी]] !! [[नवरी मिळे हिटलरला]] !! [[देवमाणूस - मधला अध्याय]] !! [[तुला जपणार आहे]] |- | २ फेब्रुवारी २०२५ | | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | दुपारी १ आणि रात्री ८ | | दुपारी २ आणि रात्री ९ | | | | |- | ३० मार्च २०२५ | दुपारी १२ आणि रात्री १० | | | | | | | | |- | ६ एप्रिल २०२५ | दुपारी १२ आणि संध्या. ६ | | | | | | दुपारी १ आणि रात्री १०.३० | | |- | १३ एप्रिल २०२५ | | | | दुपारी १२ आणि संध्या. ७.३० | दुपारी १ आणि रात्री ८.३० | | | | दुपारी २ आणि रात्री १०.३० |- | २७ एप्रिल २०२५ | दुपारी १२ | | | | | | दुपारी १ | | दुपारी २ आणि रात्री १०.३० |- | १८ मे २०२५ | | दुपारी १२ आणि संध्या. ६.३० | दुपारी १ आणि संध्या. ७.३० | | | | | | |- | २५ मे २०२५ | दुपारी १२ आणि संध्या. ६ | | | | | | दुपारी १ आणि रात्री १०.३० | | |- | ८ जून २०२५ | | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | दुपारी १ आणि रात्री ८ | | | | | | |- | १३ जुलै २०२५ | | | | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | | | | | |- | २० जुलै २०२५ | | | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | | | | | | दुपारी १ आणि रात्री ८ |- | २७ जुलै २०२५ | | | | | | | | दुपारी २ आणि रात्री १० | |- | ३ ऑगस्ट २०२५ | | | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | | | | | दुपारी १ आणि रात्री ८ | दुपारी २ आणि रात्री १० |- | १० ऑगस्ट २०२५ | | | | | | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | | | |- | २४ ऑगस्ट २०२५ | | | | | | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | | | |- | २१ सप्टेंबर २०२५ | | | संध्या. ६.३० | | | | | | |} == ऑक्टोबर २०२५ ते चालू == {| class="wikitable sortable" ! !! [[आम्ही सारे खवय्ये]] !! [[सावळ्याची जणू सावली]] !! [[शुभ श्रावणी]] !! [[वीण दोघांतली ही तुटेना]] !! [[दीप ज्योती (मालिका)|दीप ज्योती]] !! [[सनई चौघडे (मालिका)|सनई चौघडे]] !! [[कमळी (मालिका)|कमळी]] !! [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]] !! [[देवमाणूस - मधला अध्याय]] !! [[तुला जपणार आहे]] |- | १२ ऑक्टोबर २०२५ | | | | | | | | दुपारी २ | दुपारी १ | दुपारी १२ आणि रात्री १०.३० |- | १९ ऑक्टोबर २०२५ | दुपारी १२ | | | | | | | दुपारी २ | दुपारी १ | |- | २६ ऑक्टोबर २०२५ | | | | | | | | दुपारी २ | दुपारी १ | |- | २, ९, १६, २३, ३० नोव्हेंबर २०२५ | | | | | | | | दुपारी २ | दुपारी १ | |- | ७, १४ डिसेंबर २०२५ | | | | | | | | दुपारी २ | दुपारी १ | |- | २१ डिसेंबर २०२५ | | | | | | | दुपारी १२ आणि रात्री १०.३० | दुपारी २ आणि संध्या. ६ | दुपारी १ | |- | २८ डिसेंबर २०२५ | | दुपारी १२ आणि संध्या. ६ | | | | | | दुपारी २ | दुपारी १ आणि रात्री १० | |- | ३-४ जानेवारी २०२६ | | | | संध्या. ७ | | | | | | |- | ११ जानेवारी २०२६ | | | | | | | | रात्री ९.३० | | |- | १८ जानेवारी २०२६ | | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | | | | | | दुपारी २ आणि रात्री ९ | | |- | ७ फेब्रुवारी २०२६ | | | | | | | | | | रात्री १०.३० |- | १४ फेब्रुवारी २०२६ | | | रात्री ९ | | | | | | रात्री १० | |- | १५ मार्च २०२६ | दुपारी १२ | दुपारी १ | दुपारी २ | संध्या. ७ | | | रात्री ९ | रात्री १० | रात्री ११ | दुपारी ३ |- | २२ मार्च २०२६ | | | दुपारी १२ | | | | दुपारी १ | | दुपारी २ | |- | ५ एप्रिल २०२६ | | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | | | | दुपारी १ आणि रात्री ८ | दुपारी २ आणि रात्री ९ | | | दुपारी ३ आणि रात्री १० |- | १२ एप्रिल २०२६ | | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | | | | दुपारी १ आणि रात्री ८ | दुपारी २ आणि रात्री ९ | | | |- | १० मे २०२६ | | | | | | | | दुपारी १२ आणि रात्री ९ | दुपारी १ आणि रात्री १० | दुपारी २ आणि रात्री ११ |- | २४ मे २०२६ | | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | | | दुपारी २ आणि रात्री ९ | | | | | दुपारी ३ आणि रात्री १० |- | ३१ मे २०२६ | | | | | | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | दुपारी १ आणि रात्री ८ | दुपारी २ आणि रात्री ९ | दुपारी ३ आणि रात्री १० | |- | १४ जून २०२६ | | | | संध्या. ७ | | | | | | |- | ९ ऑगस्ट २०२६ | | | | संध्या. ७ | | | | | | |- | २३ ऑगस्ट २०२६ | | | | | | | | | दुपारी २.३० आणि रात्री ११ | |- | ३० ऑगस्ट २०२६ | | | | | | | | दुपारी २.३० आणि रात्री ११ | | |- | १२ सप्टेंबर २०२६ | | | | | | | | | दुपारी २.३० आणि रात्री ११ | |- | १३ सप्टेंबर २०२६ | | | | संध्या. ७ | | रात्री ८ | | | रात्री ११ | |- | १४-२५ सप्टेंबर २०२६ | | दुपारी १ | | | | | | | | |} = दोन तासांचे विशेष भाग = == जुलै २०१३ ते डिसेंबर २०१८ == {| class="wikitable sortable" ! !! [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] !! [[जय मल्हार]] !! [[नांदा सौख्य भरे]] !! [[तुझ्यात जीव रंगला]] !! [[उंच माझा झोका]] !! [[होणार सून मी ह्या घरची]] !! [[पसंत आहे मुलगी (मालिका)|पसंत आहे मुलगी]] !! [[माझ्या नवऱ्याची बायको]] !! [[काहे दिया परदेस]] !! [[स्वराज्यरक्षक संभाजी]] |- | १४ जुलै २०१३ | | | | | संध्या. ७ | | | | | |- | २० ऑक्टोबर २०१३ | | | | | | संध्या. ७ | | | | |- | ३० मार्च २०१४ | संध्या. ७ | | | | | | | | | |- | १७ ऑगस्ट २०१४ | | संध्या. ७ | | | | | | | | |- | ३ मे २०१५ | | संध्या. ७ | | | | | | | | |- | १३ डिसेंबर २०१५ | | | संध्या. ७ | | | | | | | |- | २४ जानेवारी २०१६ | | | | | | संध्या. ७ | | | | |- | १७ एप्रिल २०१६ | | | | | | | संध्या. ७ | | | |- | ९ ऑक्टोबर २०१६ | | | | | | | | | संध्या. ७ | |- | ८ जानेवारी २०१७ | | संध्या. ७ | | | | | | | | |- | १५ जानेवारी २०१७ | संध्या. ७ | | | | | | | | | |- | ५ मार्च २०१७ | | | | संध्या. ७ | | | | | | |- | ३० एप्रिल २०१७ | | संध्या. ७ | | | | | | | | |- | १३ ऑगस्ट २०१७ | संध्या. ७ | | | | | | | | | |- | २४ सप्टेंबर २०१७ | | | | | | | | | | संध्या. ७ |- | १७ डिसेंबर २०१७ | | | | | | | | | | संध्या. ७ |- | २९ जुलै २०१८ | | | | | | | | संध्या. ७ | | |- | १९ ऑगस्ट २०१८ | | | | संध्या. ७ | | | | | | |- | २१ ऑक्टोबर २०१८ | संध्या. ७ | | | | | | | | | |- | २५ नोव्हेंबर २०१८ | | | | संध्या. ७ | | | | | | |} == जानेवारी २०१९ ते सप्टेंबर २०२१ == {| class="wikitable sortable" ! !! [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] !! [[मिसेस मुख्यमंत्री]] !! [[माझ्या नवऱ्याची बायको]] !! [[येऊ कशी तशी मी नांदायला]] !! [[तुला पाहते रे]] !! [[माझा होशील ना]] !! [[चला हवा येऊ द्या]] !! [[झिंग झिंग झिंगाट]] !! [[भागो मोहन प्यारे]] !! [[देवमाणूस]] |- | १३ जानेवारी २०१९ | | | | | संध्या. ७ | | | | | |- | १० फेब्रुवारी २०१९ | संध्या. ७ | | | | | | | | | |- | २१ एप्रिल २०१९ | | | | | | | | संध्या. ७ | | |- | २२ सप्टेंबर २०१९ | | संध्या. ७ | | | | | | | | |- | २४ नोव्हेंबर २०१९ | | | | | | | | | संध्या. ७ | |- | १६ फेब्रुवारी २०२० | | | | | | | संध्या. ७ | | | |- | १४ फेब्रुवारी २०२१ | | | | | | संध्या. ७ | | | | |- | ७ मार्च २०२१ | | | संध्या. ७ | | | | | | | |- | २१ मार्च २०२१ | | | | | | | | | | संध्या. ७ |- | १८ जुलै २०२१ | संध्या. ७ | | | | | | | | | |- | १५ ऑगस्ट २०२१ | | | | | | | | | | संध्या. ७ |- | २२ ऑगस्ट २०२१ | | | | संध्या. ७ | | | | | | |} == ऑक्टोबर २०२१ ते मे २०२५ == {| class="wikitable sortable" ! !! [[मन झालं बाजिंद]] !! [[तू तेव्हा तशी]] !! [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]] !! [[माझी तुझी रेशीमगाठ]] !! [[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]] !! [[खुपते तिथे गुप्ते]] !! [[चला हवा येऊ द्या]] !! [[लोकमान्य (मालिका)|लोकमान्य]] !! [[देवमाणूस २]] |- | १७ ऑक्टोबर २०२१ | संध्या. ७ | | | | | | | | |- | २६ डिसेंबर २०२१ | | | | | दुपारी १२ आणि संध्या. ७ | | | | |- | १२ जून २०२२ | | | | रात्री ८ | | | | | |- | १७ जुलै २०२२ | | | | | | | | | संध्या. ७ |- | ६ नोव्हेंबर २०२२ | | संध्या. ७ | | | | | | | |- | २२ जानेवारी २०२३ | | | | | | | | रात्री ८ | |- | ४ जून २०२३ | | | | | | रात्री ९ | | | |- | १ ऑक्टोबर २०२३ | | | संध्या. ७ | | | | | | |- | ३१ डिसेंबर २०२३ | | | | | | | संध्या. ७ | | |} == जून २०२५ ते चालू == {| class="wikitable sortable" ! !! [[वीण दोघांतली ही तुटेना]] !! [[कमळी (मालिका)|कमळी]] !! [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]] !! [[तुला जपणार आहे]] |- | ८ जून २०२५ | | | | दुपारी २ आणि रात्री ९ |- | २८ सप्टेंबर २०२५ | | | संध्या. ७ | |- | ५ जानेवारी २०२६ | संध्या. ७ | | | |- | १४ फेब्रुवारी २०२६ | संध्या. ७ | | | |- | ३ मे २०२६ | | दुपारी १ आणि रात्री ९ | | |- | २८ जून २०२६ | संध्या. ७ | | | |- | ७ सप्टेंबर २०२६ | | | रात्री ८ | |} = विशेष भाग = == दीड तासांचे विशेष भाग == {| class="wikitable sortable" ! !! [[अप्पी आमची कलेक्टर]] !! [[जाऊ बाई गावात]] !! [[रात्रीस खेळ चाले ३]] |- | ३१ डिसेंबर २०१९ | | | रात्री १०.३० |- | २५ डिसेंबर २०२२ | संध्या. ७ | | |- | १४ जानेवारी २०२४ | | रात्री ८ | |} == अडीच तासांचे विशेष भाग == {| class="wikitable sortable" ! !! [[अग्गंबाई सासूबाई]] !! [[सा रे ग म प: लिटील चॅम्प्स]] |- | १९ जानेवारी २०२० | संध्या. ७ | |- | २४ मे २०२० | | संध्या. ७ |- | १ ऑगस्ट २०२१ | | संध्या. ७ |} == तीन तासांचे विशेष भाग == {| class="wikitable sortable" ! !! [[चला हवा येऊ द्या]] !! [[भागो मोहन प्यारे]] |- | २२ डिसेंबर २०१९ | | संध्या. ७ |- | ८ ऑगस्ट २०२१ | संध्या. ७ | |- | २७ फेब्रुवारी २०२२ | रात्री ९ | |} == महासंगम == {| class="wikitable sortable" ! दिनांक !! मालिका / कार्यक्रम !! वेळ |- | rowspan="2"| ५-११ नोव्हेंबर २०२३ | [[चला हवा येऊ द्या]] | rowspan="2"| रात्री ९ ते १०.३० |- | [[सा रे ग म प: लिटील चॅम्प्स]] |- | rowspan="2"| २०-२६ नोव्हेंबर २०२३ | [[सारं काही तिच्यासाठी]] | rowspan="2"| संध्या. ७.३० ते रात्री ८.३० |- | [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]] |- | rowspan="2"| २८ ऑक्टोबर-२ नोव्हेंबर २०२४ | [[सावळ्याची जणू सावली]] | rowspan="2"| संध्या. ७ ते रात्री ८ |- | [[पारू (मालिका)|पारू]] |- | rowspan="2"| २५-३० नोव्हेंबर २०२४ | [[लाखात एक आमचा दादा]] | rowspan="2"| रात्री ८.३० ते ९.३० |- | [[शिवा (मालिका)|शिवा]] |- | rowspan="2"| २६ जानेवारी-१ फेब्रुवारी २०२५ | [[पारू (मालिका)|पारू]] | rowspan="2"| संध्या. ७.३० ते रात्री ९ |- | [[लक्ष्मी निवास]] |- | rowspan="2"| ७-१२ एप्रिल २०२५ | [[लाखात एक आमचा दादा]] | rowspan="2"| संध्या. ६.३० ते ७.३० |- | [[सावळ्याची जणू सावली]] |- | rowspan="2"| १२-१७ मे २०२५ | [[पारू (मालिका)|पारू]] | rowspan="2"| संध्या. ७ ते रात्री ८ |- | [[सावळ्याची जणू सावली]] |- | rowspan="2"| २७ जुलै-२ ऑगस्ट २०२५ | [[पारू (मालिका)|पारू]] | rowspan="2"| संध्या. ७.३० ते रात्री ९ |- | [[लक्ष्मी निवास]] |- | rowspan="2"| १३-१९ ऑक्टोबर २०२५ | [[सावळ्याची जणू सावली]] | rowspan="2"| संध्या. ६.३० ते ७.३० |- | [[पारू (मालिका)|पारू]] |- | rowspan="2"| १०-१४ नोव्हेंबर २०२५ | [[कमळी (मालिका)|कमळी]] | rowspan="2"| रात्री ९ ते १० |- | [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]] |- | rowspan="2"| ११-१७ जानेवारी २०२६ | [[लक्ष्मी निवास]] | rowspan="2"| रात्री ८ ते ९.३० |- | [[कमळी (मालिका)|कमळी]] |- | rowspan="2"| १८-२२ मे २०२६ | [[सनई चौघडे (मालिका)|सनई चौघडे]] | rowspan="2"| रात्री ८.३० ते ९.३० |- | [[कमळी (मालिका)|कमळी]] |} [[वर्ग:झी मराठी]] [[वर्ग:याद्या]] tfdv7rpfdtphtsgd3lo13e63n3iqo25 0 293579 2709328 2262863 2026-09-12T08:58:12Z ~2026-49515-57 187326 l 2709328 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम | कार्यक्रम = अरुंधती | चित्र = | लोगो_चित्र_शीर्षक = | उपशीर्षक = | प्रकार = | निर्माता = [[एकता कपूर]] | निर्मिती संस्था = [[बालाजी टेलिफिल्म्स]] | दिग्दर्शक = | क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = | सूत्रधार = | कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]] | पंच = | आवाज = | अभिवाचक = | थीम संगीत संगीतकार = | शीर्षकगीत = | अंतिम संगीत = | संगीतकार = | देश = [[भारत]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]] | वर्ष संख्या = | एपिसोड संख्या = १६२ | कार्यकारी निर्माता = | सुपरवायझिंग निर्माता = | असोसिएट निर्माता = | सहनिर्माता = | कथा संकलन =पटकथा - स्वप्निल महालिंग (swapnil mahaling) | संकलन = | स्थळ = | कॅमेरा = | चालण्याचा वेळ = सोमवार ते शनिवार संध्या. ७.३० वाजता | वाहिनी = [[झी मराठी]] | चित्र प्रकार = | ध्वनी प्रकार = | पहिला भाग = | प्रथम प्रसारण = १० ऑक्टोबर २०११ | शेवटचे प्रसारण = १४ एप्रिल २०१२ | आधी = [[दिल्या घरी तू सुखी राहा]] | नंतर = [[उंच माझा झोका]] | सारखे = }} '''अरुंधती''' ही [[एकता कपूर]] निर्मित [[झी मराठी]] वाहिनीवरील एक मालिका आहे. या मालिकेचे प्रमुख कलाकार भक्ती देसाई आणि [[प्रसाद जवादे]] आहेत. == कथानक == अरुंधती, एक साधी शहरातील मुलगी अंध शाळेत काम करते आणि ती सर्वांच्या प्रिय आहे, तर दिग्विजय, एक यशस्वी पण एक अंध व्यवसायिक आहे. त्याची आई कामिनीने हे रहस्य सर्वांना अज्ञात ठेवून अरुंधतीशी त्याचे लग्न लावून दिले. लग्नाच्या दिवशी, दिग्विजय सहलीला जातो आणि एका अंध व्यक्तीप्रमाणे मदतीसाठी डायसवर पडतो आणि रहस्य बाहेर येते. अरुंधतीच्या मनात दिग्विजयबद्दल भावना होत्या पण गुप्त ठेवल्या गेलेल्या वस्तुस्थितीमुळे तिने विश्वासघात करण्याचा विचार केला पण नंतर ती सामना करते आणि दिग्विजयला मदत करते. नंतर त्याच्यावर शस्त्रक्रिया करून त्याला दृष्टी मिळते. तसेच, अरुंधतीला कामिनीच्या धूर्त वर्तनाची आणि संपत्ती आणि मालमत्तेची हाव याची चव चाखायला लागते. दिग्विजय अनोळखी आहे की अरुंधती सत्य सांगते पण त्याऐवजी कामिनी दोघांमध्ये गैरसमज निर्माण करते. नंतर अरुंधतीने कामिनीचा पर्दाफाश केला आणि कुटुंब घर आणि कामिनीला एकटे सोडून स्थायिक झाले. नंतर कामिनीला तिच्या चुका कळतात आणि माफी मागते. अरुंधती माफ करते पण दिग्विजय करत नाही. नंतर कामिनी शेवटी दिग्विजयला पटवते आणि नंतर हृदयविकाराच्या झटक्याने त्याचा मृत्यू होतो. == कलाकार == * भक्ती देसाई * [[प्रसाद जवादे]] * [[अश्विनी एकबोटे]] * [[रवींद्र महाजनी]] * [[विकास पाटील]] * निखिल राजेशिर्के == बाह्य दुवे == {{झी मराठी संध्या. ७.३०च्या मालिका}} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] aviqckuxs7vx35ew0vm8ytq6gvubmuo 10 301911 2709317 2677888 2026-09-12T06:29:53Z ~2026-41910-22 185743 /* */ 2709317 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = झी मराठी संध्या. ६.३०च्या मालिका | title = [[झी मराठी]] संध्या. ६.३०च्या मालिका | listclass = hlist | state = {{{state|autocollapse}}} | image = | group1 = | list1 = * [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]], * [[सावित्री (मालिका)|सावित्री]], * [[साडे माडे तीन (मालिका)|साडे माडे तीन]], * [[वारस (मालिका)|वारस]], * [[तुझ्यात जीव रंगला]], * [[माझ्या नवऱ्याची बायको]], * [[घेतला वसा टाकू नको]], * [[माझी तुझी रेशीमगाठ]], * [[३६ गुणी जोडी]], * [[अप्पी आमची कलेक्टर]], * [[सारं काही तिच्यासाठी]], * [[लाखात एक आमचा दादा]], * [[सावळ्याची जणू सावली]], * [[शुभ श्रावणी]], * [[धाकट्या सूनबाई]] }} <noinclude> {{collapsible option}} [[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] </noinclude> fqibryxs7jd97vd74xdfdrn3hs1acj3 0 305026 2709237 2676142 2026-09-11T13:16:47Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709237 wikitext text/x-wiki '''माहीम हलवा''' ही एक [[भारतातील मिठायांची यादी|भारतीय मिठाई]] आहे. [[मुंबई|मुंबईतील]] [[माहीम]] या ठिकाणाच्या नावावरून ही [[मिठाई]] ओळखली जाते. याला '''[[बर्फ|बर्फाचा]] हलवा''' किंवा '''पेपर हलवा''' म्हणून देखील ओळखले जाते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://food.ndtv.com/food-drinks/indian-sweets-bombay-ice-halwa-recipe-if-you-are-looking-for-a-cooling-dessert-2186754|title=Ever Heard of Bombay Ice Halwa? This Dessert Melts In Mouth In The First Bite|website=NDTV Food|language=en|access-date=2022-05-18}}{{मृत दुवा|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> माहीम येथील मिठाईवाले जोशी बुधाकाका यांनी तयार केल्यामुळे हे नाव देण्यात आले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://recipes.timesofindia.com/us/go-time-travelling-with-these-long-standing-eateries/articleshow/50741216.cms|title=Go time travelling with these long-standing eateries|last=Jan 27|first=Updated :|last2=2016|website=BombayTimes|access-date=2022-05-18|last3=Pt|first3=01:50}}</ref> मुंबईतील प्रसिद्ध खाद्यपदार्थांपैकी ही एक मिठाई आहेस.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=AsrsAAAAMAAJ|title=Vijitatma: Founder-pioneer Ardeshir Godrej|last=Karanjia|first=B. K.|date=2004|publisher=Viking|isbn=978-0-670-05762-7|language=en}}</ref> २०१० मध्ये या मिठाईला भौगोलिक संकेत नोंदणी मिळवण्याचा प्रयत्न झाला होता. [[चित्र:Mahim_halwa.jpg|इवलेसे|माहीम हलवा]] == इतिहास == या मिठाईचे मूळ [[मुंबई|मुंबईजवळील]] [[माहीम|माहीमच्या]] बेटावरील आहे. मोहनलाल मिठाईवाला यांनी ही मिठाई विकायला सुरुवात केली होती.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.thehansindia.com/life-style/food/bombay-ice-halwa-melts-in-mouth-in-first-bite-733069|title=Bombay Ice Halwa, melts in mouth in First Bite|last=Sagaya|first=Mary|website=The Hans India|language=en|access-date=2022-05-20}}</ref> नंतर संपूर्ण मुंबईत ही मिठाई विकली जाऊ लागली आणि नंतर देशाच्या इतर भागांमध्येदेखील माहीम हलवा लोकप्रिय झाला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://hebbarskitchen.com/bombay-ice-halwa-recipe-mahim-halwa/|title=ice halwa recipe {{!}} bombay ice halwa {{!}} mumbai halwa or mahim halwa|last=Kitchen|first=Hebbars|date=2019-01-11|website=Hebbar's Kitchen|language=en-US|access-date=2022-05-20}}</ref> मूळ चव सर्वत्र सारखीच राहते परंतु रंग आणि जाडीमध्ये वेगवेगळ्या ठिकाणी बदल असू शकतो. == साहित्य == * कॉर्न फ्लोअर * दूध * साखर * तूप * फूड कलर * ड्रायफ्रुट्स * वेलची किंवा इलायची पावडर. == हेदेखील पहा == * [[भारतातील मिठायांची यादी]] == संदर्भ == [[वर्ग:मिठाई]] [[वर्ग:माहिम]] ev88ed78xilc5rl8pkn3g23u3v62hny 0 366497 2709229 2639411 2026-09-11T13:11:07Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709229 wikitext text/x-wiki {{रेल्वे स्थानक | नाव = आरे जे.व्ही.एल.आर. | स्थानिकनाव = | स्थानिकभाषा = | प्रकार = [[मुंबई मेट्रो]] स्थानक | चित्र = Aarey JVLR metro station.jpg | चित्ररुंदी = | चित्रवर्णन = | पत्ता = | देश = [[भारत]] | उंची = | मार्ग = | जोडमार्ग = | अंतर = | इमारत = | फलाट = २ | खोली = | फलाटमजले = | मार्गिका = [[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]] | वाहनतळ = | सायकलस्टँड = | उद्घाटन = ५ ऑक्टोबर २०२४ | बंद = | पुनर्बांधणी = | विद्युतीकरण = | संकेत = | मालकी = | चालक = | विभाग = | आधीचेनाव = | प्रवासीसंख्या = | प्रवासीकालखंड = | प्रवासीसंख्याटक्केफरक = | services = {{s-rail|title=मुंबई मेट्रो}} {{s-line|system=मुंबई मेट्रो|line=3 |previous=सीप्झ|next=}} | map = {{ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)}} }} '''आरे जे.व्ही.एल.आर.''' हे [[मुंबई मेट्रो]]च्या [[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]] वरील एक स्थानक आहे. ह्या स्थानकाचे उद्घाटन ५ ऑक्टोबर २०२४ रोजी झाले. {{मुंबई मेट्रो}} [[वर्ग:ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो) स्थानके]] [[वर्ग:जोगेश्वरी]] 4mokxfyekmh3zd0altqig9dwscvljum 0 366499 2709197 2707197 2026-09-11T12:45:45Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709197 wikitext text/x-wiki {{रेल्वे स्थानक |name=|route_map={{ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)}}}} '''एम.आय.डी.सी. - अंधेरी''' हे [[मुंबई मेट्रो]]च्या [[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]] वरील एक स्थानक आहे. ह्या स्थानकाचे उद्घाटन ५ ऑक्टोबर २०२४ रोजी झाले. {{मुंबई मेट्रो}} [[वर्ग:ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो) स्थानके]] [[वर्ग:अंधेरी]] fw0emcijzr2f7yc6uub5sz4zeaplo8i 0 366504 2709198 2639627 2026-09-11T12:46:03Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709198 wikitext text/x-wiki {{रेल्वे स्थानक | नाव = वांद्रे वसाहत | स्थानिकनाव = | स्थानिकभाषा = | प्रकार = [[मुंबई मेट्रो]] स्थानक | चित्र = Bandra Colony metro station entrance B2.jpg | चित्ररुंदी = | चित्रवर्णन = | पत्ता = | देश = [[भारत]] | उंची = | मार्ग = | जोडमार्ग = | अंतर = | इमारत = | फलाट = २ | खोली = | फलाटमजले = | मार्गिका = [[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]] | वाहनतळ = | सायकलस्टँड = | उद्घाटन = ५ ऑक्टोबर २०२४ | बंद = | पुनर्बांधणी = | विद्युतीकरण = | संकेत = | मालकी = | चालक = | विभाग = | आधीचेनाव = | प्रवासीसंख्या = | प्रवासीकालखंड = | प्रवासीसंख्याटक्केफरक = | services = {{s-rail|title=मुंबई मेट्रो}} {{s-line|system=मुंबई मेट्रो|line=3 |previous=वांद्रे कुर्ला संकुल|next=सांताक्रुझ}} | map = {{ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)}} }} '''वांद्रे वसाहत''' हे [[मुंबई मेट्रो]]च्या [[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]] वरील एक स्थानक आहे. ह्या स्थानकाचे उद्घाटन ५ ऑक्टोबर २०२४ रोजी झाले. {{मुंबई मेट्रो}} [[वर्ग:ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो) स्थानके]] [[वर्ग:वांद्रे]] 8wjgt9h6kv99g36caqucasr3demr7qa 0 366505 2709199 2639628 2026-09-11T12:46:34Z Khirid Harshad 138639 /* */ 2709199 wikitext text/x-wiki {{रेल्वे स्थानक | नाव = वांद्रे कुर्ला संकुल | स्थानिकनाव = | स्थानिकभाषा = | प्रकार = [[मुंबई मेट्रो]] स्थानक | चित्र = BKC Metro Station Concourse.jpg | चित्ररुंदी = | चित्रवर्णन = | पत्ता = | देश = [[भारत]] | उंची = | मार्ग = | जोडमार्ग = | अंतर = | इमारत = | फलाट = २ | खोली = | फलाटमजले = | मार्गिका = [[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]] | वाहनतळ = | सायकलस्टँड = | उद्घाटन = ५ ऑक्टोबर २०२४ | बंद = | पुनर्बांधणी = | विद्युतीकरण = | संकेत = | मालकी = | चालक = | विभाग = | आधीचेनाव = | प्रवासीसंख्या = | प्रवासीकालखंड = | प्रवासीसंख्याटक्केफरक = | services = {{s-rail|title=मुंबई मेट्रो}} {{s-line|system=मुंबई मेट्रो|line=3 |previous=धारावी|next=वांद्रे वसाहत}} | map = {{ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)}} }} '''वांद्रे कुर्ला संकुल''' हे [[मुंबई मेट्रो]]च्या [[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]] वरील एक स्थानक आहे. ह्या स्थानकाचे उद्घाटन ५ ऑक्टोबर २०२४ रोजी झाले. {{मुंबई मेट्रो}} [[वर्ग:ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो) स्थानके]] [[वर्ग:कुर्ला]] [[वर्ग:वांद्रे]] f9csmohd01slehnfgw4pqba7q33nvxe 0 366508 2709212 2639631 2026-09-11T12:57:22Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709212 wikitext text/x-wiki {{रेल्वे स्थानक | नाव = दादर | स्थानिकनाव = | स्थानिकभाषा = | प्रकार = [[मुंबई मेट्रो]] स्थानक | चित्र = Dadar Metro Station of Aqua Line of Mumbai.jpeg | चित्ररुंदी = | चित्रवर्णन = | पत्ता = | देश = [[भारत]] | उंची = | मार्ग = | जोडमार्ग = | अंतर = | इमारत = | फलाट = २ | खोली = | फलाटमजले = | मार्गिका = [[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]] | वाहनतळ = | सायकलस्टँड = | उद्घाटन = १० मे २०२५ | बंद = | पुनर्बांधणी = | विद्युतीकरण = | संकेत = | मालकी = | चालक = | विभाग = | आधीचेनाव = | प्रवासीसंख्या = | प्रवासीकालखंड = | प्रवासीसंख्याटक्केफरक = | services = {{s-rail|title=मुंबई मेट्रो}} {{s-line|system=मुंबई मेट्रो|line=3 |previous=सिद्धिविनायक|next=शितलादेवी मंदिर}} | map = {{ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)}} }} '''दादर''' हे [[मुंबई मेट्रो]]च्या [[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]] वरील एक स्थानक आहे. ह्या स्थानकाचे उद्घाटन १० मे २०२५ रोजी झाले. {{मुंबई मेट्रो}} [[वर्ग:ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो) स्थानके]] [[वर्ग:दादर]] 655mbqcx4c6aqnxp702s01voyjhr3pj 0 366513 2709235 2697996 2026-09-11T13:15:52Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709235 wikitext text/x-wiki {{रेल्वे स्थानक | नाव = दहिसर (पूर्व) | स्थानिकनाव = | स्थानिकभाषा = | प्रकार = [[मुंबई मेट्रो]] स्थानक | चित्र = Dahisar (east) metro station platform.jpg | चित्ररुंदी = | चित्रवर्णन = | पत्ता = | देश = [[भारत]] | उंची = | मार्ग = | जोडमार्ग = | अंतर = | इमारत = | फलाट = ४ | खोली = | फलाटमजले = | मार्गिका = [[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २अ]], [[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ९]] | वाहनतळ = | सायकलस्टँड = | उद्घाटन = २ एप्रिल २०२२ (पिवळी), ८ एप्रिल २०२६ (लाल) | बंद = | पुनर्बांधणी = | विद्युतीकरण = | संकेत = | मालकी = | चालक = | विभाग = | आधीचेनाव = | प्रवासीसंख्या = | प्रवासीकालखंड = | प्रवासीसंख्याटक्केफरक = | services = {{s-rail|title=मुंबई मेट्रो}} {{s-line|system=मुंबई मेट्रो|line=2A |previous=आनंद नगर (मुंबई)|next=}} {{s-rail|title=मुंबई मेट्रो}} {{s-line|system=मुंबई मेट्रो|line=9 |previous=ओवरीपाडा|next=पांडुरंगवाडी}} | map = {{लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)}}{{पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)}} }} '''दहिसर (पूर्व)''' हे [[मुंबई मेट्रो]]च्या [[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २अ]] आणि [[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ९]] वरील एक स्थानक आहे. पिवळी मार्गिका स्थानकाचे उद्घाटन २ एप्रिल २०२२ रोजी आणि लाल मार्गिका स्थानकाचे उद्घाटन ८ एप्रिल २०२६ रोजी झाले. {{मुंबई मेट्रो}} [[वर्ग:लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो) स्थानके]] [[वर्ग:पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो) स्थानके]] [[वर्ग:दहिसर]] j87221q1nyxm3hunsmhef94xlsi2q3n 0 366688 2709202 2639679 2026-09-11T12:51:23Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709202 wikitext text/x-wiki {{रेल्वे स्थानक | नाव = राष्ट्रीय उद्यान | स्थानिकनाव = | स्थानिकभाषा = | प्रकार = [[मुंबई मेट्रो]] स्थानक | चित्र = Rashtriya Udyan metro station (Jan '23).jpg | चित्ररुंदी = | चित्रवर्णन = | पत्ता = | देश = [[भारत]] | उंची = | मार्ग = | जोडमार्ग = | अंतर = | इमारत = | फलाट = २ | खोली = | फलाटमजले = | मार्गिका = [[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ७]] | वाहनतळ = | सायकलस्टँड = | उद्घाटन = २ एप्रिल २०२२ | बंद = | पुनर्बांधणी = | विद्युतीकरण = | संकेत = | मालकी = | चालक = | विभाग = | आधीचेनाव = | प्रवासीसंख्या = | प्रवासीकालखंड = | प्रवासीसंख्याटक्केफरक = | services = {{s-rail|title=मुंबई मेट्रो}} {{s-line|system=मुंबई मेट्रो|line=7 |previous=देवीपाडा|next=ओवरीपाडा}} | map = {{लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)}} }} '''राष्ट्रीय उद्यान''' [[मुंबई मेट्रो]]च्या [[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ७]] वरील एक स्थानक आहे. ह्या स्थानकाचे उद्घाटन २ एप्रिल २०२२ रोजी झाले. {{मुंबई मेट्रो}} [[वर्ग:लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो) स्थानके]] [[वर्ग:बोरीवली]] s86c0m8355bvbsbkihoexmggh5khpps 0 366696 2709211 2639671 2026-09-11T12:56:12Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709211 wikitext text/x-wiki {{रेल्वे स्थानक | नाव = आरे | स्थानिकनाव = | स्थानिकभाषा = | प्रकार = [[मुंबई मेट्रो]] स्थानक | चित्र = Aarey metro station (Jan '23).jpg | चित्ररुंदी = | चित्रवर्णन = | पत्ता = | देश = [[भारत]] | उंची = | मार्ग = | जोडमार्ग = | अंतर = | इमारत = | फलाट = २ | खोली = | फलाटमजले = | मार्गिका = [[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ७]] | वाहनतळ = | सायकलस्टँड = | उद्घाटन = २ एप्रिल २०२२ | बंद = | पुनर्बांधणी = | विद्युतीकरण = | संकेत = | मालकी = | चालक = | विभाग = | आधीचेनाव = | प्रवासीसंख्या = | प्रवासीकालखंड = | प्रवासीसंख्याटक्केफरक = | services = {{s-rail|title=मुंबई मेट्रो}} {{s-line|system=मुंबई मेट्रो|line=7 |previous=गोरेगाव (पूर्व)|next=दिंडोशी}} | map = {{लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)}} }} '''आरे''' [[मुंबई मेट्रो]]च्या [[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ७]] वरील एक स्थानक आहे. ह्या स्थानकाचे उद्घाटन २ एप्रिल २०२२ रोजी झाले. {{मुंबई मेट्रो}} [[वर्ग:लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो) स्थानके]] [[वर्ग:गोरेगाव]] 0vxmznes3v5xk1ofrjxkctc9ipen3w7 0 366697 2709208 2639670 2026-09-11T12:53:25Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709208 wikitext text/x-wiki {{रेल्वे स्थानक | नाव = गोरेगाव (पूर्व) | स्थानिकनाव = | स्थानिकभाषा = | प्रकार = [[मुंबई मेट्रो]] स्थानक | चित्र = Goregaon (East) metro station (Jan '23).jpg | चित्ररुंदी = | चित्रवर्णन = | पत्ता = | देश = [[भारत]] | उंची = | मार्ग = | जोडमार्ग = | अंतर = | इमारत = | फलाट = २ | खोली = | फलाटमजले = | मार्गिका = [[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ७]] | वाहनतळ = | सायकलस्टँड = | उद्घाटन = २० जानेवारी २०२३ | बंद = | पुनर्बांधणी = | विद्युतीकरण = | संकेत = | मालकी = | चालक = | विभाग = | आधीचेनाव = | प्रवासीसंख्या = | प्रवासीकालखंड = | प्रवासीसंख्याटक्केफरक = | services = {{s-rail|title=मुंबई मेट्रो}} {{s-line|system=मुंबई मेट्रो|line=7 |previous=जोगेश्वरी (पूर्व)|next=आरे}} | map = {{लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)}} }} '''गोरेगाव (पूर्व)''' [[मुंबई मेट्रो]]च्या [[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ७]] वरील एक स्थानक आहे. ह्या स्थानकाचे उद्घाटन २० जानेवारी २०२३ रोजी झाले. {{मुंबई मेट्रो}} [[वर्ग:लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो) स्थानके]] [[वर्ग:गोरेगाव]] kwlxt78x51l6xekpxn6vuu0fatswpsn 0 366698 2709228 2639669 2026-09-11T13:10:47Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709228 wikitext text/x-wiki {{रेल्वे स्थानक | नाव = जोगेश्वरी (पूर्व) | स्थानिकनाव = | स्थानिकभाषा = | प्रकार = [[मुंबई मेट्रो]] स्थानक | चित्र = Jogeshwari (East) metro station (Jan '23).jpg | चित्ररुंदी = | चित्रवर्णन = | पत्ता = | देश = [[भारत]] | उंची = | मार्ग = | जोडमार्ग = | अंतर = | इमारत = | फलाट = २ | खोली = | फलाटमजले = | मार्गिका = [[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ७]] | वाहनतळ = | सायकलस्टँड = | उद्घाटन = २० जानेवारी २०२३ | बंद = | पुनर्बांधणी = | विद्युतीकरण = | संकेत = | मालकी = | चालक = | विभाग = | आधीचेनाव = | प्रवासीसंख्या = | प्रवासीकालखंड = | प्रवासीसंख्याटक्केफरक = | services = {{s-rail|title=मुंबई मेट्रो}} {{s-line|system=मुंबई मेट्रो|line=7 |previous=मोगरा|next=गोरेगाव (पूर्व)}} | map = {{लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)}} }} '''जोगेश्वरी (पूर्व)''' [[मुंबई मेट्रो]]च्या [[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ७]] वरील एक स्थानक आहे. ह्या स्थानकाचे उद्घाटन २० जानेवारी २०२३ रोजी झाले. {{मुंबई मेट्रो}} [[वर्ग:लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो) स्थानके]] [[वर्ग:जोगेश्वरी]] b9z321aotqceq2joax4ius6a13rsyq5 0 366700 2709203 2639413 2026-09-11T12:51:38Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709203 wikitext text/x-wiki {{रेल्वे स्थानक | नाव = गुंदवली | स्थानिकनाव = | स्थानिकभाषा = | प्रकार = [[मुंबई मेट्रो]] स्थानक | चित्र = Gundavali metro station entrance B.jpg | चित्ररुंदी = | चित्रवर्णन = | पत्ता = | देश = [[भारत]] | उंची = | मार्ग = | जोडमार्ग = | अंतर = | इमारत = | फलाट = २ | खोली = | फलाटमजले = | मार्गिका = [[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ७]] | वाहनतळ = | सायकलस्टँड = | उद्घाटन = २० जानेवारी २०२३ | बंद = | पुनर्बांधणी = | विद्युतीकरण = | संकेत = | मालकी = | चालक = | विभाग = | आधीचेनाव = | प्रवासीसंख्या = | प्रवासीकालखंड = | प्रवासीसंख्याटक्केफरक = | services = {{s-rail|title=मुंबई मेट्रो}} {{s-line|system=मुंबई मेट्रो|line=7 |previous=|next=मोगरा}} | map = {{लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)}} }} '''गुंदवली''' [[मुंबई मेट्रो]]च्या [[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ७]] वरील एक स्थानक आहे. ह्या स्थानकाचे उद्घाटन २० जानेवारी २०२३ रोजी झाले. {{मुंबई मेट्रो}} [[वर्ग:लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो) स्थानके]] [[वर्ग:अंधेरी]] 5uq6p6oy1g5oftkcmuvhcatdpr2nqc8 0 366785 2709200 2698004 2026-09-11T12:49:52Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709200 wikitext text/x-wiki {{रेल्वे स्थानक | नाव = बोरीवली (पश्चिम) | स्थानिकनाव = | स्थानिकभाषा = | प्रकार = [[मुंबई मेट्रो]] स्थानक | चित्र = Borivali (west) metro station.jpg | चित्ररुंदी = | चित्रवर्णन = | पत्ता = | देश = [[भारत]] | उंची = | मार्ग = | जोडमार्ग = | अंतर = | इमारत = | फलाट = २ | खोली = | फलाटमजले = | मार्गिका = [[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २अ]] | वाहनतळ = | सायकलस्टँड = | उद्घाटन = २ एप्रिल २०२२ | बंद = | पुनर्बांधणी = | विद्युतीकरण = | संकेत = | मालकी = | चालक = | विभाग = | आधीचेनाव = | प्रवासीसंख्या = | प्रवासीकालखंड = | प्रवासीसंख्याटक्केफरक = | services = {{s-rail|title=मुंबई मेट्रो}} {{s-line|system=मुंबई मेट्रो|line=2A |previous=शिंपोली|next=एकसर}} | map = {{पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)}} }} '''बोरीवली (पश्चिम)''' हे [[मुंबई मेट्रो]]च्या [[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २अ]] वरील एक स्थानक आहे. ह्या स्थानकाचे उद्घाटन २ एप्रिल २०२२ रोजी झाले. {{मुंबई मेट्रो}} [[वर्ग:पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो) स्थानके]] [[वर्ग:बोरीवली]] 1esbcaonkpqyniwvir3jdme8jqat2gf 0 366790 2709217 2698009 2026-09-11T13:04:22Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709217 wikitext text/x-wiki {{रेल्वे स्थानक | नाव = मालाड (पश्चिम) | स्थानिकनाव = | स्थानिकभाषा = | प्रकार = [[मुंबई मेट्रो]] स्थानक | चित्र = Malad (West) metro station.jpg | चित्ररुंदी = | चित्रवर्णन = | पत्ता = | देश = [[भारत]] | उंची = | मार्ग = | जोडमार्ग = | अंतर = | इमारत = | फलाट = २ | खोली = | फलाटमजले = | मार्गिका = [[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २अ]] | वाहनतळ = | सायकलस्टँड = | उद्घाटन = १९ जानेवारी २०२३ | बंद = | पुनर्बांधणी = | विद्युतीकरण = | संकेत = | मालकी = | चालक = | विभाग = | आधीचेनाव = | प्रवासीसंख्या = | प्रवासीकालखंड = | प्रवासीसंख्याटक्केफरक = | services = {{s-rail|title=मुंबई मेट्रो}} {{s-line|system=मुंबई मेट्रो|line=2A |previous=लोअर मालाड|next=वळनई-मीठ चौकी}} | map = {{पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)}} }} '''मालाड (पश्चिम)''' हे [[मुंबई मेट्रो]]च्या [[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २अ]] वरील एक स्थानक आहे. ह्या स्थानकाचे उद्घाटन १९ जानेवारी २०२३ रोजी झाले. {{मुंबई मेट्रो}} [[वर्ग:पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो) स्थानके]] [[वर्ग:मालाड]] bqnlx9ofr9z8kch1cwffli6odgwdu2j 0 366791 2709216 2698010 2026-09-11T13:04:04Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709216 wikitext text/x-wiki {{रेल्वे स्थानक | नाव = लोअर मालाड | स्थानिकनाव = | स्थानिकभाषा = | प्रकार = [[मुंबई मेट्रो]] स्थानक | चित्र = | चित्ररुंदी = | चित्रवर्णन = | पत्ता = | देश = [[भारत]] | उंची = | मार्ग = | जोडमार्ग = | अंतर = | इमारत = | फलाट = २ | खोली = | फलाटमजले = | मार्गिका = [[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २अ]] | वाहनतळ = | सायकलस्टँड = | उद्घाटन = १९ जानेवारी २०२३ | बंद = | पुनर्बांधणी = | विद्युतीकरण = | संकेत = | मालकी = | चालक = | विभाग = | आधीचेनाव = | प्रवासीसंख्या = | प्रवासीकालखंड = | प्रवासीसंख्याटक्केफरक = | services = {{s-rail|title=मुंबई मेट्रो}} {{s-line|system=मुंबई मेट्रो|line=2A |previous=बांगुर नगर|next=मालाड (पश्चिम)}} | map = {{पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)}} }} '''लोअर मालाड''' हे [[मुंबई मेट्रो]]च्या [[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २अ]] वरील एक स्थानक आहे. ह्या स्थानकाचे उद्घाटन १९ जानेवारी २०२३ रोजी झाले. {{मुंबई मेट्रो}} [[वर्ग:पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो) स्थानके]] [[वर्ग:मालाड]] em1yz0tzaiowrpsbzz8eh42po5qu39m 0 366793 2709209 2698012 2026-09-11T12:53:46Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709209 wikitext text/x-wiki {{रेल्वे स्थानक | नाव = गोरेगाव (पश्चिम) | स्थानिकनाव = | स्थानिकभाषा = | प्रकार = [[मुंबई मेट्रो]] स्थानक | चित्र = | चित्ररुंदी = | चित्रवर्णन = | पत्ता = | देश = [[भारत]] | उंची = | मार्ग = | जोडमार्ग = | अंतर = | इमारत = | फलाट = २ | खोली = | फलाटमजले = | मार्गिका = [[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २अ]] | वाहनतळ = | सायकलस्टँड = | उद्घाटन = १९ जानेवारी २०२३ | बंद = | पुनर्बांधणी = | विद्युतीकरण = | संकेत = | मालकी = | चालक = | विभाग = | आधीचेनाव = | प्रवासीसंख्या = | प्रवासीकालखंड = | प्रवासीसंख्याटक्केफरक = | services = {{s-rail|title=मुंबई मेट्रो}} {{s-line|system=मुंबई मेट्रो|line=2A |previous=ओशिवरा|next=बांगुर नगर}} | map = {{पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)}} }} '''गोरेगाव (पश्चिम)''' हे [[मुंबई मेट्रो]]च्या [[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २अ]] वरील एक स्थानक आहे. ह्या स्थानकाचे उद्घाटन १९ जानेवारी २०२३ रोजी झाले. {{मुंबई मेट्रो}} [[वर्ग:पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो) स्थानके]] [[वर्ग:गोरेगाव]] smxxvjtp6rlyw4z5xc8nvt0wyout800 0 366796 2709201 2698015 2026-09-11T12:50:18Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709201 wikitext text/x-wiki {{रेल्वे स्थानक | नाव = अंधेरी (पश्चिम) | स्थानिकनाव = | स्थानिकभाषा = | प्रकार = [[मुंबई मेट्रो]] स्थानक | चित्र = Andheri (West) metro station.jpg | चित्ररुंदी = | चित्रवर्णन = | पत्ता = | देश = [[भारत]] | उंची = | मार्ग = | जोडमार्ग = | अंतर = | इमारत = | फलाट = २ | खोली = | फलाटमजले = | मार्गिका = [[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २अ]] | वाहनतळ = | सायकलस्टँड = | उद्घाटन = १९ जानेवारी २०२३ | बंद = | पुनर्बांधणी = | विद्युतीकरण = | संकेत = | मालकी = | चालक = | विभाग = | आधीचेनाव = | प्रवासीसंख्या = | प्रवासीकालखंड = | प्रवासीसंख्याटक्केफरक = | services = {{s-rail|title=मुंबई मेट्रो}} {{s-line|system=मुंबई मेट्रो|line=2A |previous=|next=लोअर ओशिवरा}} | map = {{पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)}} }} '''अंधेरी (पश्चिम)''' हे [[मुंबई मेट्रो]]च्या [[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २अ]] वरील एक स्थानक आहे. ह्या स्थानकाचे उद्घाटन १९ जानेवारी २०२३ रोजी झाले. {{मुंबई मेट्रो}} [[वर्ग:पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो) स्थानके]] [[वर्ग:अंधेरी]] b8ojnxl09keokydysh0vmmdv9d8n0j4 0 382750 2709192 2702446 2026-09-11T12:41:17Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2709192 wikitext text/x-wiki {{रेल्वे स्थानक | नाव = चेंबूर | स्थानिकनाव = | स्थानिकभाषा = | प्रकार = [[मुंबई मेट्रो]] स्थानक | चित्र = | चित्ररुंदी = | चित्रवर्णन = | पत्ता = | देश = [[भारत]] | उंची = | मार्ग = | जोडमार्ग = | अंतर = | इमारत = | फलाट = २ | खोली = | फलाटमजले = | मार्गिका = [[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २ब]] | वाहनतळ = | सायकलस्टँड = | उद्घाटन = १३ ऑगस्ट २०२६ | बंद = | पुनर्बांधणी = | विद्युतीकरण = | संकेत = | मालकी = | चालक = | विभाग = | आधीचेनाव = | प्रवासीसंख्या = | प्रवासीकालखंड = | प्रवासीसंख्याटक्केफरक = | services = {{s-rail|title=मुंबई मेट्रो}} {{s-line|system=मुंबई मेट्रो|line=2B |previous=|next=देशभक्त ना.ग. आचार्य उद्यान - डायमंड गार्डन}} | map = {{पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)}} }} '''चेंबूर''' हे [[मुंबई मेट्रो]]च्या [[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २ब]] वरील एक स्थानक आहे. ह्या स्थानकाचे उद्घाटन १३ ऑगस्ट २०२६ रोजी झाले. {{मुंबई मेट्रो}} [[वर्ग:पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो) स्थानके]] [[वर्ग:चेंबूर]] hv4z0i47p2vwck61ian15j6175o8yvq 118 383775 2709267 2708920 2026-09-11T22:44:27Z नरेश सावे 88037 /* */ 2709267 wikitext text/x-wiki '''कबुतरे व पारवे''' या पक्ष्यांच्या वर्गात खालील [[पक्षी]] येतात. #[[मोर्निंग पारवा|शोककपोत]] ([[Mourning Dove]]). #[[युरेशियन कॉलर्ड पारवा]] ([[Eurasian Collared-Dove]]). #[[रॉक कबुतर|खडक कबुतर]] ([[Rock Pigeon]]). ==वैशिष्ट्ये== ==आढळस्थान== हे पक्षी अमेरिकेतील दक्षिण डाकोटा या राज्यात आढळतात. <ref>Backyard Birds of South Dakota - South Dakota, Wildlife Division, Department of Game, Fish and Parks.Authors: Eileen Dowd Stukel,Silka L.F.Kempema,Chad Tussing.2009 edition</ref> ==संदर्भ== [[वर्ग:पक्षी]] [[वर्ग:दक्षिण डाकोटा अमेरिका पक्षी]] 11n5d8rgr8rkho9t4j17i86iddphhg5 0 383805 2709263 2709039 2026-09-11T21:36:04Z नरेश सावे 88037 /* */ 2709263 wikitext text/x-wiki {{जीवचौकट | नाव = लाल पोटाचा सुतारपक्षी   | स्थिती = | trend = | स्थिती_प्रणाली = | स्थिती_संदर्भ = | चित्र = | चित्र_रुंदी = | regnum = [[प्राणी]] | वंश = | जात = [[पक्षी]] | वर्ग = | कुळ =Melanerpes carolinus | उपकुळ = | जातकुळी = | जीव = | बायनॉमियल = | synonyms = | आढळप्रदेश_नकाशा= | आढळप्रदेश_नकाशा_रुंदी= | आढळप्रदेश_नकाशा_title= | बायनॉमियल2 = | बायनॉमियल_अधिकारी = }} '''लाल पोटाचा सुतारपक्षी''' किंवा रेड बेलीड वुडपेकर हा अमेरिकेतील दक्षिण डाकोटा या राज्यात आढळणारा पक्षी आहे. हा [[सुतारपक्षी]] या वर्गात मोडतो. ==वर्णन== ह्या पक्ष्याचे पंख, पाठ आणि पार्श्वभाग हा काळे आणि पांढरे ठिपके असलेला असतो.त्यामुळे हा लाल डोक्याचा सुतारपक्ष्यापेक्षा वेगळा उठून दिसतो.ह्या पक्ष्याचा फक्त डोक्याचा मागील आणि वरील भाग लाल असतो.रेड हेडेड वुडपेकर पक्ष्याचा संपूर्ण डोक्याचा भाग लाल असतो. ==आढळस्थान== हा अमेरिकेतील पूर्व दक्षिण डाकोटा राज्यात वर्षभर आढळतो. ==आवाज== हा पक्षी कर्कश 'चिर्र' (chirr) असा आवाज काढतो.तसेच हा पक्षी उड्डाण करताना एक मंद 'चग' (chug) असा आवाजही ऐकू येऊ शकतो. ==खाद्य== हा पक्षी फळे, बिया, कीटक खाऊन आपली गुजराण करतो. ==घरटे== हा पक्षी पूर्ण वाढ झालेल्या वनक्षेत्रात आढळतो. ==वैशिष्ट्य== हा पक्षी पूर्ण वाढ झालेल्या झाडावर घरटे करतो.परंतु बऱ्याच वेळा आक्रमक युरोपियन स्टारलिंग पक्षी त्याला या घरातून हुसकावून काढतात. <ref>Backyard Birds of South Dakota - South Dakota, Wildlife Division, Department of Game, Fish and Parks.Authors: Eileen Dowd Stukel,Silka L.F.Kempema,Chad Tussing.2009 edition</ref> [[वर्ग:पक्षी]] [[वर्ग:विदेशी पक्षी]] [[वर्ग:दक्षिण डाकोटा अमेरिका पक्षी]] 2am38u0wt9pta5gmlaggwmffp4tpmqg 0 383817 2709187 2709172 2026-09-11T12:35:26Z अभय नातू 206 /* स्थलांतर चळवळ आणि विरोध (१९७६-१९८०) */ 2709187 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट व्यक्ती | नाव = बोरिस जॉर्जीविच पर्चाटकिन | मूळ नाव = Бори́с Гео́ргиевич Перча́ткин | चित्र = | चित्राची नोंद = | जन्मदिनांक = [[१ जुलै]] [[१९४६]] | जन्मस्थान = [[मिरगोरोड]], युक्रेनियन एस.एस.आर., [[सोव्हिएत युनियन]] | मृत्यूदिनांक = | मृत्यूस्थान = | राष्ट्रीयत्व = [[सोव्हिएत युनियन]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] | व्यवसाय = मानवाधिकार कार्यकर्ते, धार्मिक नेते | धर्म = [[ख्रिश्चन धर्म]] ([[पेंटेकोस्टल]]) | पती/पत्नी = | मुले = ६ }} '''बोरिस जॉर्जीविच पर्चाटकिन''' (रशियन: ''Бори́с Гео́ргиевич Перча́ткин''; जन्म [[१ जुलै]] [[१९४६]], [[मिरगोरोड]], युक्रेनियन एस.एस.आर., [[सोव्हिएत युनियन]]) हे सोव्हिएत आणि अमेरिकन मानवाधिकार कार्यकर्ते आणि धार्मिक नेते आहेत. ते १९७० च्या उत्तरार्धात आणि १९८० च्या सुरुवातीस [[नखोदका]] शहरातील धार्मिक स्थलांतर चळवळीच्या मुख्य आयोजकांपैकी एक होते<ref name="ostrovskaya">{{Cite book|last=Островская|first=О.П.|chapter=Судьбы участников эмиграционного движения пятидесятников на дальнем востоке в 1970-1980-х гг.|title=Владивосток – точка возвращения: прошлое и настоящее русской эмиграции. Материалы Второй международной научной конференции|url=http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|publisher=Дальневосточный юридический институт Министерства внутренних дел Российской Федерации|location=[[खबरोव्स्क]]|date=2017-06-23|pages=65–71|language=ru|isbn=978-5-9753-0229-8|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926080912/http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|archive-date=2023-09-26}}</ref>. ते १९८९ मध्ये अमेरिकेत "लॉटेनबर्ग दुरुस्ती" मंजूर करून आणणाऱ्या प्रमुख कार्यकर्त्यांपैकी एक होते, ज्या कायद्याने माजी [[सोव्हिएत युनियन]] मधील देशांतील १० लाखांहून अधिक लोकांना [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेत]] स्थलांतर करण्याची परवानगी दिली<ref name="nashaamerica">{{Cite web|url=http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|title=Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так?|website=www.nashaamerica.com|access-date=2023-09-26|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133215/http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|archive-date=2023-09-26}}</ref><ref name="romanovich">{{Cite web|url=https://spasenie.by/publ/pravozashhitnik_boris_perchatkin_smertelno_bolen/4-1-0-82|title=Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен|website=spasenie.by|author=Михаил Романович|access-date=2023-09-26}}</ref>. == जीवन == === सुरुवातीचे जीवन आणि चर्चमध्ये प्रवेश === बोरिस पर्चाटकिन यांचा जन्म एका लष्करी वैमानिकाच्या कुटुंबात झाला; बोरिस यांच्या जन्मानंतर लगेचच त्यांचे वडील बोरिस यांचा विमान अपघातात मृत्यू झाला. पहिल्या पतीच्या मृत्यूनंतर बोरिस यांच्या आईने दुसऱ्या एका लष्करी अधिकाऱ्याशी लग्न केले, ज्यांना १९५३ मध्ये सोव्हिएत युनियनमधील अशांततेदरम्यान लष्करी आदेश पाळण्यास नकार दिल्याबद्दल अटक करण्यात आली आणि [[वोरकुटा]] कामगार छावणीत २५ वर्षांच्या तुरुंगवासाची शिक्षा झाली. वयाच्या १६ व्या वर्षी बोरिस यांना नखोदका येथील पेंटेकोस्टल चर्च सापडले आणि त्यांनी बाप्तिस्मा घेतला. त्यानंतर, त्यांनी सोव्हिएत युनियनमधील विश्वासांवर होणाऱ्या अत्याचारांची माहिती गोळा करण्यास सुरुवात केली आणि रोटाप्रिंटद्वारे ती परदेशी पत्रकारांपर्यंत पोहोचवली<ref name="semenova">{{Cite web|url=https://usa.one/2020/01/boris-perchatkin-o-veruyushhix-v-sssr-immigracii-v-ssha-i-aktivizme/|title=Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США|website=usa.one|author=Виктория Семёнова|date=2020-01-03|access-date=2023-09-25}}</ref>. === स्थलांतर चळवळ आणि विरोध (१९७६-१९८०) === १९७६ मध्ये, पर्चाटकिन यांनी त्यांचे सहकारी वासिली पात्रुशेव्ह, व्ही. ए. बुर्लाचेन्को आणि व्लादिमीर स्टेपानोव्ह यांच्यासह [[मॉस्को]] मधील [[सोव्हिएत विरोधक|विरोधकांशी]] संपर्क प्रस्थापित केला आणि "स्थलांतर चळवळीचा" मार्ग निवडला. त्याच वेळी, [[मॉस्को हेलसिंकी गट]] च्या प्रतिनिधी एल. व्ही. वोरोनिना नखोदका येथे आल्या. तेव्हापासून, पर्चाटकिन यांनी [[सोव्हिएत युनियन]] मधून पेंटेकोस्टल लोकांचे निघून जाणे पद्धतशीरपणे आयोजित करण्यास सुरुवात केली<ref name="ostrovskaya"/>. स्थलांतरासाठी अर्ज करणाऱ्या विश्वासांच्या समितीचे ते सर्वात सक्रिय सदस्य होते. त्यांनी यु.एस.एस.आर. मधील विश्वासांवर होणाऱ्या अत्याचारांचा निषेध करत [[संयुक्त राष्ट्रे]], [[वर्ल्ड काउन्सिल ऑफ चर्चेस]] आणि [[हेलसिंकी करार]] वर स्वाक्षरी करणाऱ्या देशांच्या प्रमुखांना विनंत्या पाठवल्या<ref name="nashaamerica"/>. १९७७ मध्ये, निकोलाई गोरेटॉय यांच्यासह, त्यांनी अटक केलेल्या [[अलेक्झांडर गिन्झबर्ग]], [[युरी ओरलोव्ह]] आणि [[अनातोली शारांस्की]] या विरोधकांचा बचाव केला आणि पेंटेकोस्टल लोकांच्या वतीने जगातील राजकारण्यांना उघडे पत्र लिहिले<ref name="ostrovskaya"/>. त्याच वर्षी, त्यांनी इतर ख्रिश्चनांसह यु.एस.एस.आर. मधून मोफत स्थलांतराच्या हक्काची मागणी करत उपोषण केले<ref>{{Cite news|url=https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|title=Dissidents fast across USSR|newspaper=The Ukrainian Weekly|date=1977-10-09|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926074510/https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|archive-date=2023-09-26}}</ref>. [[२० डिसेंबर]] [[१९७८]] रोजी, नखोदका पोस्ट ऑफिसमधून, पर्चाटकिन यांनी [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेचे अध्यक्ष]] [[जिमी कार्टर]] यांना नवीन वर्षाची तार पाठवून धार्मिक स्वातंत्र्य आणि स्थलांतराच्या हक्काचे रक्षण करण्यासाठी मदत मागितली<ref name="ostrovskaya"/><ref name="nashaamerica"/><ref>{{Cite book|url=http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|title=АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы|author=Андрей Дементьев|publisher=Русский остров|year=2011|pages=213|isbn=987-5-93577-054-2|archive-url=https://web.archive.org/web/20230925212100/http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|archive-date=2023-09-25}}</ref>. १९७९ पासून, त्यांनी यु.एस.एस.आर. सोडू इच्छिणाऱ्या पेंटेकोस्टल लोकांच्या युनायटेड इमिग्रेशन सेंटरचे नेतृत्व केले. १९८० मध्ये त्यांची स्थलांतरासाठी सोव्हिएत पेंटेकोस्टल चर्चेसच्या काउन्सिलचे सचिव म्हणून निवड झाली<ref name="ostrovskaya"/>. १९७९ च्या शेवटी, पर्चाटकिन यांनी अमेरिका, कॅनडा, ऑस्ट्रेलिया, युनायटेड किंगडम, पश्चिम जर्मनी, फ्रान्स आणि इटलीच्या संसदांना आणि सरकारांना उद्देशून एक घोषणापत्र तयार केले, ज्यामध्ये त्यांनी वास्तविक धार्मिक परिस्थिती, चर्च नष्ट करण्याची कम्युनिस्ट पक्षाची योजना आणि धार्मिक कायद्यांचे उल्लंघन उघड केले<ref name="nashaamerica"/>. === छळ आणि अटक === सोव्हिएत सरकारने पर्चाटकिन आणि त्यांच्या कुटुंबाविरुद्ध शहरातील मुख्य वृत्तपत्रात "थोक आणि किरकोळ पाखंडी", "सोयीची श्रद्धा", "उशीर होण्यापूर्वी" यांसारखे लेख प्रकाशित करून बदनामी आणि छळाची मोहीम सुरू केली<ref name="ostrovskaya"/>. [[२१ ऑगस्ट]] [[१९८०]] रोजी, पर्चाटकिन यांना नखोदका येथे अटक करण्यात आली आणि मार्च [[१९८१]] मध्ये<ref name="dtic">{{Cite web|url=https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf|title=Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982|publisher=Defense Technical Information Center|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002220919/https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf|archive-date=2023-10-02}}</ref>, आर.एस.एफ.एस.आर. च्या फौजदारी संहितेच्या कलम १९०.१ नुसार ("सोव्हिएत राज्य आणि सामाजिक व्यवस्थेला बदनाम करणाऱ्या खोट्या गोष्टी पसरवणे"), त्यांना २ वर्षांच्या तुरुंगवासाची शिक्षा सुनावण्यात आली<ref name="dtic"/>. [[व्हॉईस ऑफ अमेरिका]] रेडिओच्या माहितीनुसार, चौकशीदरम्यान पर्चाटकिन यांच्याविरुद्ध सायकोट्रॉपिक औषधे (न्यूरोलेप्टिक्स) वापरण्यात आली होती<ref name="ostrovskaya"/>. ऑगस्ट १९८२ मध्ये, त्यांची शिक्षा पूर्ण झाल्यानंतर, त्यांनी धार्मिक स्थलांतरासाठीचा लढा पुन्हा सुरू केला. फेब्रुवारी १९८३ मध्ये त्यांना पुन्हा अटक करण्यात आली आणि आर.एस.एफ.एस.आर. च्या फौजदारी संहितेच्या कलम २१८ भाग २ (धारदार शस्त्रे बाळगणे) नुसार कामगार छावणीत १.५ वर्षांची शिक्षा सुनावण्यात आली<ref name="ostrovskaya"/>. === मुत्सद्दी उपक्रम आणि अमेरिकेत स्थलांतर === १९८७ मध्ये, पर्चाटकिन यांनी अमेरिकन काँग्रेससाठी "यु.एस.एस.आर. मधील धार्मिक परिस्थितीबद्दल" हा अहवाल तयार केला. काँग्रेसमध्ये हा अहवाल वाचल्यानंतर, पर्चाटकिन यांना अमेरिकेचे परराष्ट्र सचिव [[जॉर्ज शुल्त्झ]]<ref name="romanovich"/>, सर्वोच्च न्यायालयाचे सरन्यायाधीश [[विलियम रेह्नक्विस्ट]]<ref name="romanovich"/> आणि धार्मिक व्यवहारांचे उप परराष्ट्र सचिव यांच्याशी भेटण्यासाठी आमंत्रित करण्यात आले. मे १९८८ मध्ये, अमेरिकेचे अध्यक्ष [[रोनाल्ड रीगन]] [[मिखाईल गोर्बाचेव्ह]] यांना भेटण्यासाठी यु.एस.एस.आर. च्या अधिकृत दौऱ्यावर आले असताना, पर्चाटकिन यांचा रीगन यांच्या पत्नी — [[नॅन्सी रीगन]] यांची भेट घेणाऱ्या ४० विरोधकांच्या शिष्टमंडळात समावेश करण्यात आला होता. [[३० मे]] [[१९८८]] च्या बैठकीत, सोव्हिएत प्रोटेस्टंटचे अधिकृत प्रतिनिधी म्हणून, त्यांनी नॅन्सी रीगन यांच्याशी यु.एस.एस.आर. मधील धार्मिक स्वातंत्र्याची परिस्थिती आणि विश्वासांवर होणाऱ्या अत्याचारांबद्दल दोन तास चर्चा केली. त्यानंतर, नॅन्सी रीगन यांनी पर्चाटकिन यांना अमेरिकन काँग्रेससमोर स्वतःचा अहवाल सादर करण्यासाठी आमंत्रित केले<ref name="gura">{{Cite journal|last=Гура|first=В.О.|title=Історія та есхатологічні мотиви релігійної еміграції пізніх протестантів із СРСР 1987–2017 рр.|journal=Гілея: науковий вісник|location=[[कीव]]|year=2018|issue=135|pages=171–175|language=uk|issn=2076-1554|url=http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?C21COM=2&I21DBN=UJRN&P21DBN=UJRN&IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1&Image_file_name=PDF/gileya_2018_135_47.pdf}}</ref>. [[२६ जुलै]] [[१९८८]] रोजी, पर्चाटकिन त्यांच्या संपूर्ण कुटुंबासह [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेत]] स्थलांतरित झाले<ref name="gura"/><ref name="ostrovskaya"/>. [[४ ऑगस्ट]] [[१९८८]] रोजी, त्यांनी [[अमेरिकी काँग्रेस|अमेरिकन काँग्रेस]] मध्ये यु.एस.एस.आर. मधील विश्वासांच्या नरसंहाराबद्दल भाषण केले आणि काँग्रेस सदस्य, सिनेटर आणि स्टेट डिपार्टमेंटच्या मुत्सद्दींशी थेट चर्चा केली<ref name="ostrovskaya"/><ref name="gura"/><ref>{{Cite web|url=https://russiainphoto.ru/photos/195013/|title=Фото|language=ru|website=russiainphoto.ru|access-date=2023-09-26|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926063526/https://russiainphoto.ru/photos/195013/}}</ref>. या चर्चेतूनच<ref>{{Cite news|url=https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9|title=25-летие начала исхода|newspaper=Диаспора. Славянская общественная газета|author=Виталий Футорный|date=2013-08-11|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240508015913/https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9|archive-date=2024-05-08}}</ref> १९८९ मध्ये न्यू जर्सीचे डेमोक्रॅटिक सिनेटर [[फ्रँक लॉटेनबर्ग]] यांच्या नावावर "लॉटेनबर्ग दुरुस्ती" मंजूर करण्यात आली. या दुरुस्तीच्या पहिल्या दशकात, ३,५०,००० हून अधिक धार्मिक निर्वासित अमेरिकेत आले<ref name="gura"/><ref name="semenova"/>, आणि २०१० पर्यंत ही संख्या १० लाखांपर्यंत पोहोचली<ref name="romanovich"/>. नखोदका शहरातून पेंटेकोस्टल लोकांचे मोठ्या प्रमाणावर स्थलांतर १९८८ मध्ये सुरू झाले, जेव्हा १५२ प्रौढ (लहान मुलांशिवाय) निघून गेले. १९८९ मध्ये, नखोदका येथून आणखी ४५ पेंटेकोस्टल प्रौढ स्थलांतरित झाले<ref name="ostrovskaya"/>. === अमेरिकेतील मानवाधिकार उपक्रम === अमेरिकेत स्थायिक झाल्यानंतर, पर्चाटकिन यांनी स्वतःची वेबसाईट सुरू केली ज्यावर त्यांनी आपल्या अटकेबद्दल, तुरुंगातील वेळेबद्दल आणि स्थलांतराच्या लढ्याबद्दल माहिती प्रकाशित केली<ref name="ostrovskaya"/>. त्यांनी ARRC (अमेरिकन-रशियन रिलीफ कमिटी) या ख्रिश्चन मानवाधिकार संघटनेचीही स्थापना केली<ref name="romanovich"/><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=_YhIiVBx_5kC&pg=PA21|title=Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe|publisher=U.S. Government Printing Office|year=2007|language=en|isbn=987-0-16-077910-7}}</ref>. त्यांचे "Огненные тропы" (अग्निपथ) हे आत्मचरित्रात्मक पुस्तक अनेक वेळा पुनर्मुद्रित झाले आहे<ref name="ostrovskaya"/>. २०२५ च्या उन्हाळ्यात, बोरिस पर्चाटकिन यांनी यू.एस. स्टेट डिपार्टमेंटचे प्रतिनिधी आणि आंतरराष्ट्रीय धार्मिक स्वातंत्र्यावरील यू.एस. कमिशनसह युक्रेन आणि रशियामधील शांततावादी ख्रिश्चनांचा छळ, पर्यायी नागरी सेवेवरील बंधने, सक्तीची लष्करी भरती, मारहाण, अटक, लष्करी सेवेला नकार दिल्याने होणारा छळ आणि गुन्हेगारी खटले या मुद्द्यांवर चर्चा केली. परिणामी, पर्चाटकिन यांनी [[Uniting for Ukraine]] (U4U) कार्यक्रमाद्वारे अमेरिकेत येणाऱ्या युक्रेनियन शांततावादी ख्रिश्चनांसाठी विशेष इमिग्रेशन कोट्याची मागणी केली<ref>{{Cite web|url=https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|title=В США обсуждают защиту христиан из Украины и России|website=Slavic Sacramento|date=2025-07-15|access-date=2025-11-27|archive-date=2025-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815145842/https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/}}</ref>. == स्मरण == नोबेल पारितोषिक विजेते, शास्त्रज्ञ [[आंद्रेई सखारोव्ह]] यांनी १९८१ च्या "शास्त्रज्ञाची जबाबदारी" या आपल्या लेखात सोव्हिएत राजकीय कैद्यांमध्ये बोरिस पर्चाटकिन यांचा उल्लेख केला आहे<ref>{{Cite web|url=https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|title=Сахаров. Ответственность учёных|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002222415/https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|archive-date=2023-10-02}}</ref>. == नोंदी == {{reflist}} == बाह्य दुवे == * {{Cite journal|author=Michael Rowe|title=The Soviet pentecostal emigration movement|url=https://www.tandfonline.com/doi/epdf/10.1080/09637498308431098|journal=Religion in Communist Lands|date=2008-01-02|volume=11|issue=3|pages=337–339|language=en|doi=10.1080/09637498308431098}} * {{Cite journal|author=Catherine Wanner|title=Religion and Refugee Resettlement: Evolving Connections to Ukraine since World War II|url=https://brill.com/view/journals/css/44/1-2/article-p44_4.xml|journal=Canadian-American Slavic Studies|publisher=Brill Schöningh|date=2010-01-01|volume=44|issue=1–2|pages=44–66|language=en|issn=2210-2396|doi=10.1163/221023910X512796}} * {{Cite news|author=Special To the New York Times|title=Soviet Pentecostals Meet Illegally and Form Council|url=https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html|newspaper=The New York Times|date=1979-09-05|access-date=2025-12-18|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180310060316/https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html|archive-date=2018-03-10}} {{Authority control}} [[वर्ग:१९४६ मधील जन्म]] [[वर्ग:हयात व्यक्ती]] [[वर्ग:मानवाधिकार कार्यकर्ते]] [[वर्ग:सोव्हिएत विरोधक]] 04i89vu9aps25s8o3c6nqfar8o6sqef 2709195 2709187 2026-09-11T12:43:42Z अभय नातू 206 /* स्थलांतर चळवळ आणि विरोध (१९७६-१९८०) */ 2709195 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट व्यक्ती | नाव = बोरिस जॉर्जीविच पर्चाटकिन | मूळ नाव = Бори́с Гео́ргиевич Перча́ткин | चित्र = | चित्राची नोंद = | जन्मदिनांक = [[१ जुलै]] [[१९४६]] | जन्मस्थान = [[मिरगोरोड]], युक्रेनियन एस.एस.आर., [[सोव्हिएत युनियन]] | मृत्यूदिनांक = | मृत्यूस्थान = | राष्ट्रीयत्व = [[सोव्हिएत युनियन]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] | व्यवसाय = मानवाधिकार कार्यकर्ते, धार्मिक नेते | धर्म = [[ख्रिश्चन धर्म]] ([[पेंटेकोस्टल]]) | पती/पत्नी = | मुले = ६ }} '''बोरिस जॉर्जीविच पर्चाटकिन''' (रशियन: ''Бори́с Гео́ргиевич Перча́ткин''; जन्म [[१ जुलै]] [[१९४६]], [[मिरगोरोड]], युक्रेनियन एस.एस.आर., [[सोव्हिएत युनियन]]) हे सोव्हिएत आणि अमेरिकन मानवाधिकार कार्यकर्ते आणि धार्मिक नेते आहेत. ते १९७० च्या उत्तरार्धात आणि १९८० च्या सुरुवातीस [[नखोदका]] शहरातील धार्मिक स्थलांतर चळवळीच्या मुख्य आयोजकांपैकी एक होते<ref name="ostrovskaya">{{Cite book|last=Островская|first=О.П.|chapter=Судьбы участников эмиграционного движения пятидесятников на дальнем востоке в 1970-1980-х гг.|title=Владивосток – точка возвращения: прошлое и настоящее русской эмиграции. Материалы Второй международной научной конференции|url=http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|publisher=Дальневосточный юридический институт Министерства внутренних дел Российской Федерации|location=[[खबरोव्स्क]]|date=2017-06-23|pages=65–71|language=ru|isbn=978-5-9753-0229-8|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926080912/http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|archive-date=2023-09-26}}</ref>. ते १९८९ मध्ये अमेरिकेत "लॉटेनबर्ग दुरुस्ती" मंजूर करून आणणाऱ्या प्रमुख कार्यकर्त्यांपैकी एक होते, ज्या कायद्याने माजी [[सोव्हिएत युनियन]] मधील देशांतील १० लाखांहून अधिक लोकांना [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेत]] स्थलांतर करण्याची परवानगी दिली<ref name="nashaamerica">{{Cite web|url=http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|title=Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так?|website=www.nashaamerica.com|access-date=2023-09-26|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133215/http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|archive-date=2023-09-26}}</ref><ref name="romanovich">{{Cite web|url=https://spasenie.by/publ/pravozashhitnik_boris_perchatkin_smertelno_bolen/4-1-0-82|title=Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен|website=spasenie.by|author=Михаил Романович|access-date=2023-09-26}}</ref>. == जीवन == === सुरुवातीचे जीवन आणि चर्चमध्ये प्रवेश === बोरिस पर्चाटकिन यांचा जन्म एका लष्करी वैमानिकाच्या कुटुंबात झाला; बोरिस यांच्या जन्मानंतर लगेचच त्यांचे वडील बोरिस यांचा विमान अपघातात मृत्यू झाला. पहिल्या पतीच्या मृत्यूनंतर बोरिस यांच्या आईने दुसऱ्या एका लष्करी अधिकाऱ्याशी लग्न केले, ज्यांना १९५३ मध्ये सोव्हिएत युनियनमधील अशांततेदरम्यान लष्करी आदेश पाळण्यास नकार दिल्याबद्दल अटक करण्यात आली आणि [[वोरकुटा]] कामगार छावणीत २५ वर्षांच्या तुरुंगवासाची शिक्षा झाली. वयाच्या १६ व्या वर्षी बोरिस यांना नखोदका येथील पेंटेकोस्टल चर्च सापडले आणि त्यांनी बाप्तिस्मा घेतला. त्यानंतर, त्यांनी सोव्हिएत युनियनमधील विश्वासांवर होणाऱ्या अत्याचारांची माहिती गोळा करण्यास सुरुवात केली आणि रोटाप्रिंटद्वारे ती परदेशी पत्रकारांपर्यंत पोहोचवली<ref name="semenova">{{Cite web|url=https://usa.one/2020/01/boris-perchatkin-o-veruyushhix-v-sssr-immigracii-v-ssha-i-aktivizme/|title=Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США|website=usa.one|author=Виктория Семёнова|date=2020-01-03|access-date=2023-09-25}}</ref>. === स्थलांतर चळवळ आणि विरोध (१९७६-१९८०) === १९७६ मध्ये, पर्चाटकिन यांनी त्यांचे सहकारी वासिली पात्रुशेव्ह, व्ही. ए. बुर्लाचेन्को आणि व्लादिमीर स्टेपानोव्ह यांच्यासह [[मॉस्को]] मधील [[सोव्हिएत विरोधक|विरोधकांशी]] संपर्क प्रस्थापित केला आणि "स्थलांतर चळवळीचा" मार्ग निवडला. त्याच वेळी, [[मॉस्को हेलसिंकी गट]] च्या प्रतिनिधी एल. व्ही. वोरोनिना नखोदका येथे आल्या. तेव्हापासून, पर्चाटकिन यांनी [[सोव्हिएत युनियन]] मधून पेंटेकोस्टल लोकांचे निघून जाणे पद्धतशीरपणे आयोजित करण्यास सुरुवात केली<ref name="ostrovskaya"/>. स्थलांतरासाठी अर्ज करणाऱ्या विश्वासांच्या समितीचे ते सर्वात सक्रिय सदस्य होते. त्यांनी यु.एस.एस.आर. मधील विश्वासांवर होणाऱ्या अत्याचारांचा निषेध करत [[संयुक्त राष्ट्रे]], [[वर्ल्ड काउन्सिल ऑफ चर्चेस]] आणि [[हेलसिंकी करार]] वर स्वाक्षरी करणाऱ्या देशांच्या प्रमुखांना विनंत्या पाठवल्या<ref name="nashaamerica"/>. १९७७ मध्ये, निकोलाई गोरेटॉय यांच्यासह, त्यांनी अटक केलेल्या [[अलेक्झांडर गिन्झबर्ग]], [[युरी ओरलोव्ह]] आणि [[अनातोली शारांस्की]] या विरोधकांचा बचाव केला आणि पेंटेकोस्टल लोकांच्या वतीने जगातील राजकारण्यांना उघडे पत्र लिहिले<ref name="ostrovskaya"/>. त्याच वर्षी, त्यांनी इतर ख्रिश्चनांसह यु.एस.एस.आर. मधून मोफत स्थलांतराच्या हक्काची मागणी करत उपोषण केले<ref>{{Cite news|url=https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|title=Dissidents fast across USSR|newspaper=The Ukrainian Weekly|date=1977-10-09|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926074510/https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|archive-date=2023-09-26}}</ref>. [[२० डिसेंबर]] [[१९७८]] रोजी, नखोदका पोस्ट ऑफिसमधून, पर्चाटकिन यांनी [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेचे अध्यक्ष]] [[जिमी कार्टर]] यांना नवीन वर्षाची तार पाठवून धार्मिक स्वातंत्र्य आणि स्थलांतराच्या हक्काचे रक्षण करण्यासाठी मदत मागितली<ref name="ostrovskaya"/><ref name="nashaamerica"/><ref>{{Cite book|url=http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|title=АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы|author=Андрей Дементьев|publisher=Русский остров|year=2011|pages=213|isbn=987-5-93577-054-2|archive-url=https://web.archive.org/web/20230925212100/http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|archive-date=2023-09-25}}</ref>. १९७९ पासून, त्यांनी [[सोव्हएत संघ]] सोडू इच्छिणाऱ्या पेंटेकोस्टल लोकांच्या युनायटेड इमिग्रेशन सेंटरचे नेतृत्व केले. १९८० मध्ये त्यांची स्थलांतरासाठी सोव्हिएत पेंटेकोस्टल चर्चेसच्या काउन्सिलचे सचिव म्हणून निवड झाली<ref name="ostrovskaya"/>. १९७९ च्या शेवटी, पर्चाटकिन यांनी अमेरिका, कॅनडा, ऑस्ट्रेलिया, युनायटेड किंगडम, पश्चिम जर्मनी, फ्रान्स आणि इटलीच्या संसदांना आणि सरकारांना उद्देशून एक घोषणापत्र तयार केले, ज्यामध्ये त्यांनी वास्तविक धार्मिक परिस्थिती, चर्च नष्ट करण्याची कम्युनिस्ट पक्षाची योजना आणि धार्मिक कायद्यांचे उल्लंघन उघड केले<ref name="nashaamerica"/>. === छळ आणि अटक === सोव्हिएत सरकारने पर्चाटकिन आणि त्यांच्या कुटुंबाविरुद्ध शहरातील मुख्य वृत्तपत्रात "थोक आणि किरकोळ पाखंडी", "सोयीची श्रद्धा", "उशीर होण्यापूर्वी" यांसारखे लेख प्रकाशित करून बदनामी आणि छळाची मोहीम सुरू केली<ref name="ostrovskaya"/>. [[२१ ऑगस्ट]] [[१९८०]] रोजी, पर्चाटकिन यांना नखोदका येथे अटक करण्यात आली आणि मार्च [[१९८१]] मध्ये<ref name="dtic">{{Cite web|url=https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf|title=Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982|publisher=Defense Technical Information Center|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002220919/https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf|archive-date=2023-10-02}}</ref>, आर.एस.एफ.एस.आर. च्या फौजदारी संहितेच्या कलम १९०.१ नुसार ("सोव्हिएत राज्य आणि सामाजिक व्यवस्थेला बदनाम करणाऱ्या खोट्या गोष्टी पसरवणे"), त्यांना २ वर्षांच्या तुरुंगवासाची शिक्षा सुनावण्यात आली<ref name="dtic"/>. [[व्हॉईस ऑफ अमेरिका]] रेडिओच्या माहितीनुसार, चौकशीदरम्यान पर्चाटकिन यांच्याविरुद्ध सायकोट्रॉपिक औषधे (न्यूरोलेप्टिक्स) वापरण्यात आली होती<ref name="ostrovskaya"/>. ऑगस्ट १९८२ मध्ये, त्यांची शिक्षा पूर्ण झाल्यानंतर, त्यांनी धार्मिक स्थलांतरासाठीचा लढा पुन्हा सुरू केला. फेब्रुवारी १९८३ मध्ये त्यांना पुन्हा अटक करण्यात आली आणि आर.एस.एफ.एस.आर. च्या फौजदारी संहितेच्या कलम २१८ भाग २ (धारदार शस्त्रे बाळगणे) नुसार कामगार छावणीत १.५ वर्षांची शिक्षा सुनावण्यात आली<ref name="ostrovskaya"/>. === मुत्सद्दी उपक्रम आणि अमेरिकेत स्थलांतर === १९८७ मध्ये, पर्चाटकिन यांनी अमेरिकन काँग्रेससाठी "यु.एस.एस.आर. मधील धार्मिक परिस्थितीबद्दल" हा अहवाल तयार केला. काँग्रेसमध्ये हा अहवाल वाचल्यानंतर, पर्चाटकिन यांना अमेरिकेचे परराष्ट्र सचिव [[जॉर्ज शुल्त्झ]]<ref name="romanovich"/>, सर्वोच्च न्यायालयाचे सरन्यायाधीश [[विलियम रेह्नक्विस्ट]]<ref name="romanovich"/> आणि धार्मिक व्यवहारांचे उप परराष्ट्र सचिव यांच्याशी भेटण्यासाठी आमंत्रित करण्यात आले. मे १९८८ मध्ये, अमेरिकेचे अध्यक्ष [[रोनाल्ड रीगन]] [[मिखाईल गोर्बाचेव्ह]] यांना भेटण्यासाठी यु.एस.एस.आर. च्या अधिकृत दौऱ्यावर आले असताना, पर्चाटकिन यांचा रीगन यांच्या पत्नी — [[नॅन्सी रीगन]] यांची भेट घेणाऱ्या ४० विरोधकांच्या शिष्टमंडळात समावेश करण्यात आला होता. [[३० मे]] [[१९८८]] च्या बैठकीत, सोव्हिएत प्रोटेस्टंटचे अधिकृत प्रतिनिधी म्हणून, त्यांनी नॅन्सी रीगन यांच्याशी यु.एस.एस.आर. मधील धार्मिक स्वातंत्र्याची परिस्थिती आणि विश्वासांवर होणाऱ्या अत्याचारांबद्दल दोन तास चर्चा केली. त्यानंतर, नॅन्सी रीगन यांनी पर्चाटकिन यांना अमेरिकन काँग्रेससमोर स्वतःचा अहवाल सादर करण्यासाठी आमंत्रित केले<ref name="gura">{{Cite journal|last=Гура|first=В.О.|title=Історія та есхатологічні мотиви релігійної еміграції пізніх протестантів із СРСР 1987–2017 рр.|journal=Гілея: науковий вісник|location=[[कीव]]|year=2018|issue=135|pages=171–175|language=uk|issn=2076-1554|url=http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?C21COM=2&I21DBN=UJRN&P21DBN=UJRN&IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1&Image_file_name=PDF/gileya_2018_135_47.pdf}}</ref>. [[२६ जुलै]] [[१९८८]] रोजी, पर्चाटकिन त्यांच्या संपूर्ण कुटुंबासह [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेत]] स्थलांतरित झाले<ref name="gura"/><ref name="ostrovskaya"/>. [[४ ऑगस्ट]] [[१९८८]] रोजी, त्यांनी [[अमेरिकी काँग्रेस|अमेरिकन काँग्रेस]] मध्ये यु.एस.एस.आर. मधील विश्वासांच्या नरसंहाराबद्दल भाषण केले आणि काँग्रेस सदस्य, सिनेटर आणि स्टेट डिपार्टमेंटच्या मुत्सद्दींशी थेट चर्चा केली<ref name="ostrovskaya"/><ref name="gura"/><ref>{{Cite web|url=https://russiainphoto.ru/photos/195013/|title=Фото|language=ru|website=russiainphoto.ru|access-date=2023-09-26|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926063526/https://russiainphoto.ru/photos/195013/}}</ref>. या चर्चेतूनच<ref>{{Cite news|url=https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9|title=25-летие начала исхода|newspaper=Диаспора. Славянская общественная газета|author=Виталий Футорный|date=2013-08-11|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240508015913/https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9|archive-date=2024-05-08}}</ref> १९८९ मध्ये न्यू जर्सीचे डेमोक्रॅटिक सिनेटर [[फ्रँक लॉटेनबर्ग]] यांच्या नावावर "लॉटेनबर्ग दुरुस्ती" मंजूर करण्यात आली. या दुरुस्तीच्या पहिल्या दशकात, ३,५०,००० हून अधिक धार्मिक निर्वासित अमेरिकेत आले<ref name="gura"/><ref name="semenova"/>, आणि २०१० पर्यंत ही संख्या १० लाखांपर्यंत पोहोचली<ref name="romanovich"/>. नखोदका शहरातून पेंटेकोस्टल लोकांचे मोठ्या प्रमाणावर स्थलांतर १९८८ मध्ये सुरू झाले, जेव्हा १५२ प्रौढ (लहान मुलांशिवाय) निघून गेले. १९८९ मध्ये, नखोदका येथून आणखी ४५ पेंटेकोस्टल प्रौढ स्थलांतरित झाले<ref name="ostrovskaya"/>. === अमेरिकेतील मानवाधिकार उपक्रम === अमेरिकेत स्थायिक झाल्यानंतर, पर्चाटकिन यांनी स्वतःची वेबसाईट सुरू केली ज्यावर त्यांनी आपल्या अटकेबद्दल, तुरुंगातील वेळेबद्दल आणि स्थलांतराच्या लढ्याबद्दल माहिती प्रकाशित केली<ref name="ostrovskaya"/>. त्यांनी ARRC (अमेरिकन-रशियन रिलीफ कमिटी) या ख्रिश्चन मानवाधिकार संघटनेचीही स्थापना केली<ref name="romanovich"/><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=_YhIiVBx_5kC&pg=PA21|title=Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe|publisher=U.S. Government Printing Office|year=2007|language=en|isbn=987-0-16-077910-7}}</ref>. त्यांचे "Огненные тропы" (अग्निपथ) हे आत्मचरित्रात्मक पुस्तक अनेक वेळा पुनर्मुद्रित झाले आहे<ref name="ostrovskaya"/>. २०२५ च्या उन्हाळ्यात, बोरिस पर्चाटकिन यांनी यू.एस. स्टेट डिपार्टमेंटचे प्रतिनिधी आणि आंतरराष्ट्रीय धार्मिक स्वातंत्र्यावरील यू.एस. कमिशनसह युक्रेन आणि रशियामधील शांततावादी ख्रिश्चनांचा छळ, पर्यायी नागरी सेवेवरील बंधने, सक्तीची लष्करी भरती, मारहाण, अटक, लष्करी सेवेला नकार दिल्याने होणारा छळ आणि गुन्हेगारी खटले या मुद्द्यांवर चर्चा केली. परिणामी, पर्चाटकिन यांनी [[Uniting for Ukraine]] (U4U) कार्यक्रमाद्वारे अमेरिकेत येणाऱ्या युक्रेनियन शांततावादी ख्रिश्चनांसाठी विशेष इमिग्रेशन कोट्याची मागणी केली<ref>{{Cite web|url=https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|title=В США обсуждают защиту христиан из Украины и России|website=Slavic Sacramento|date=2025-07-15|access-date=2025-11-27|archive-date=2025-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815145842/https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/}}</ref>. == स्मरण == नोबेल पारितोषिक विजेते, शास्त्रज्ञ [[आंद्रेई सखारोव्ह]] यांनी १९८१ च्या "शास्त्रज्ञाची जबाबदारी" या आपल्या लेखात सोव्हिएत राजकीय कैद्यांमध्ये बोरिस पर्चाटकिन यांचा उल्लेख केला आहे<ref>{{Cite web|url=https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|title=Сахаров. Ответственность учёных|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002222415/https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|archive-date=2023-10-02}}</ref>. == नोंदी == {{reflist}} == बाह्य दुवे == * {{Cite journal|author=Michael Rowe|title=The Soviet pentecostal emigration movement|url=https://www.tandfonline.com/doi/epdf/10.1080/09637498308431098|journal=Religion in Communist Lands|date=2008-01-02|volume=11|issue=3|pages=337–339|language=en|doi=10.1080/09637498308431098}} * {{Cite journal|author=Catherine Wanner|title=Religion and Refugee Resettlement: Evolving Connections to Ukraine since World War II|url=https://brill.com/view/journals/css/44/1-2/article-p44_4.xml|journal=Canadian-American Slavic Studies|publisher=Brill Schöningh|date=2010-01-01|volume=44|issue=1–2|pages=44–66|language=en|issn=2210-2396|doi=10.1163/221023910X512796}} * {{Cite news|author=Special To the New York Times|title=Soviet Pentecostals Meet Illegally and Form Council|url=https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html|newspaper=The New York Times|date=1979-09-05|access-date=2025-12-18|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180310060316/https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html|archive-date=2018-03-10}} {{Authority control}} [[वर्ग:१९४६ मधील जन्म]] [[वर्ग:हयात व्यक्ती]] [[वर्ग:मानवाधिकार कार्यकर्ते]] [[वर्ग:सोव्हिएत विरोधक]] n1vesum4tnjrl4wdj0qvif1oh5lctf1 2709196 2709195 2026-09-11T12:43:58Z अभय नातू 206 साचा 2709196 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट व्यक्ती | नाव = बोरिस जॉर्जीविच पर्चाटकिन | मूळ नाव = Бори́с Гео́ргиевич Перча́ткин | चित्र = | चित्राची नोंद = | जन्मदिनांक = [[१ जुलै]] [[१९४६]] | जन्मस्थान = [[मिरगोरोड]], युक्रेनियन एस.एस.आर., [[सोव्हिएत युनियन]] | मृत्यूदिनांक = | मृत्यूस्थान = | राष्ट्रीयत्व = [[सोव्हिएत युनियन]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] | व्यवसाय = मानवाधिकार कार्यकर्ते, धार्मिक नेते | धर्म = [[ख्रिश्चन धर्म]] ([[पेंटेकोस्टल]]) | पती/पत्नी = | मुले = ६ }} {{बदल}} '''बोरिस जॉर्जीविच पर्चाटकिन''' (रशियन: ''Бори́с Гео́ргиевич Перча́ткин''; जन्म [[१ जुलै]] [[१९४६]], [[मिरगोरोड]], युक्रेनियन एस.एस.आर., [[सोव्हिएत युनियन]]) हे सोव्हिएत आणि अमेरिकन मानवाधिकार कार्यकर्ते आणि धार्मिक नेते आहेत. ते १९७० च्या उत्तरार्धात आणि १९८० च्या सुरुवातीस [[नखोदका]] शहरातील धार्मिक स्थलांतर चळवळीच्या मुख्य आयोजकांपैकी एक होते<ref name="ostrovskaya">{{Cite book|last=Островская|first=О.П.|chapter=Судьбы участников эмиграционного движения пятидесятников на дальнем востоке в 1970-1980-х гг.|title=Владивосток – точка возвращения: прошлое и настоящее русской эмиграции. Материалы Второй международной научной конференции|url=http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|publisher=Дальневосточный юридический институт Министерства внутренних дел Российской Федерации|location=[[खबरोव्स्क]]|date=2017-06-23|pages=65–71|language=ru|isbn=978-5-9753-0229-8|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926080912/http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|archive-date=2023-09-26}}</ref>. ते १९८९ मध्ये अमेरिकेत "लॉटेनबर्ग दुरुस्ती" मंजूर करून आणणाऱ्या प्रमुख कार्यकर्त्यांपैकी एक होते, ज्या कायद्याने माजी [[सोव्हिएत युनियन]] मधील देशांतील १० लाखांहून अधिक लोकांना [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेत]] स्थलांतर करण्याची परवानगी दिली<ref name="nashaamerica">{{Cite web|url=http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|title=Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так?|website=www.nashaamerica.com|access-date=2023-09-26|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133215/http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|archive-date=2023-09-26}}</ref><ref name="romanovich">{{Cite web|url=https://spasenie.by/publ/pravozashhitnik_boris_perchatkin_smertelno_bolen/4-1-0-82|title=Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен|website=spasenie.by|author=Михаил Романович|access-date=2023-09-26}}</ref>. == जीवन == === सुरुवातीचे जीवन आणि चर्चमध्ये प्रवेश === बोरिस पर्चाटकिन यांचा जन्म एका लष्करी वैमानिकाच्या कुटुंबात झाला; बोरिस यांच्या जन्मानंतर लगेचच त्यांचे वडील बोरिस यांचा विमान अपघातात मृत्यू झाला. पहिल्या पतीच्या मृत्यूनंतर बोरिस यांच्या आईने दुसऱ्या एका लष्करी अधिकाऱ्याशी लग्न केले, ज्यांना १९५३ मध्ये सोव्हिएत युनियनमधील अशांततेदरम्यान लष्करी आदेश पाळण्यास नकार दिल्याबद्दल अटक करण्यात आली आणि [[वोरकुटा]] कामगार छावणीत २५ वर्षांच्या तुरुंगवासाची शिक्षा झाली. वयाच्या १६ व्या वर्षी बोरिस यांना नखोदका येथील पेंटेकोस्टल चर्च सापडले आणि त्यांनी बाप्तिस्मा घेतला. त्यानंतर, त्यांनी सोव्हिएत युनियनमधील विश्वासांवर होणाऱ्या अत्याचारांची माहिती गोळा करण्यास सुरुवात केली आणि रोटाप्रिंटद्वारे ती परदेशी पत्रकारांपर्यंत पोहोचवली<ref name="semenova">{{Cite web|url=https://usa.one/2020/01/boris-perchatkin-o-veruyushhix-v-sssr-immigracii-v-ssha-i-aktivizme/|title=Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США|website=usa.one|author=Виктория Семёнова|date=2020-01-03|access-date=2023-09-25}}</ref>. === स्थलांतर चळवळ आणि विरोध (१९७६-१९८०) === १९७६ मध्ये, पर्चाटकिन यांनी त्यांचे सहकारी वासिली पात्रुशेव्ह, व्ही. ए. बुर्लाचेन्को आणि व्लादिमीर स्टेपानोव्ह यांच्यासह [[मॉस्को]] मधील [[सोव्हिएत विरोधक|विरोधकांशी]] संपर्क प्रस्थापित केला आणि "स्थलांतर चळवळीचा" मार्ग निवडला. त्याच वेळी, [[मॉस्को हेलसिंकी गट]] च्या प्रतिनिधी एल. व्ही. वोरोनिना नखोदका येथे आल्या. तेव्हापासून, पर्चाटकिन यांनी [[सोव्हिएत युनियन]] मधून पेंटेकोस्टल लोकांचे निघून जाणे पद्धतशीरपणे आयोजित करण्यास सुरुवात केली<ref name="ostrovskaya"/>. स्थलांतरासाठी अर्ज करणाऱ्या विश्वासांच्या समितीचे ते सर्वात सक्रिय सदस्य होते. त्यांनी यु.एस.एस.आर. मधील विश्वासांवर होणाऱ्या अत्याचारांचा निषेध करत [[संयुक्त राष्ट्रे]], [[वर्ल्ड काउन्सिल ऑफ चर्चेस]] आणि [[हेलसिंकी करार]] वर स्वाक्षरी करणाऱ्या देशांच्या प्रमुखांना विनंत्या पाठवल्या<ref name="nashaamerica"/>. १९७७ मध्ये, निकोलाई गोरेटॉय यांच्यासह, त्यांनी अटक केलेल्या [[अलेक्झांडर गिन्झबर्ग]], [[युरी ओरलोव्ह]] आणि [[अनातोली शारांस्की]] या विरोधकांचा बचाव केला आणि पेंटेकोस्टल लोकांच्या वतीने जगातील राजकारण्यांना उघडे पत्र लिहिले<ref name="ostrovskaya"/>. त्याच वर्षी, त्यांनी इतर ख्रिश्चनांसह यु.एस.एस.आर. मधून मोफत स्थलांतराच्या हक्काची मागणी करत उपोषण केले<ref>{{Cite news|url=https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|title=Dissidents fast across USSR|newspaper=The Ukrainian Weekly|date=1977-10-09|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926074510/https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|archive-date=2023-09-26}}</ref>. [[२० डिसेंबर]] [[१९७८]] रोजी, नखोदका पोस्ट ऑफिसमधून, पर्चाटकिन यांनी [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेचे अध्यक्ष]] [[जिमी कार्टर]] यांना नवीन वर्षाची तार पाठवून धार्मिक स्वातंत्र्य आणि स्थलांतराच्या हक्काचे रक्षण करण्यासाठी मदत मागितली<ref name="ostrovskaya"/><ref name="nashaamerica"/><ref>{{Cite book|url=http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|title=АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы|author=Андрей Дементьев|publisher=Русский остров|year=2011|pages=213|isbn=987-5-93577-054-2|archive-url=https://web.archive.org/web/20230925212100/http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|archive-date=2023-09-25}}</ref>. १९७९ पासून, त्यांनी [[सोव्हएत संघ]] सोडू इच्छिणाऱ्या पेंटेकोस्टल लोकांच्या युनायटेड इमिग्रेशन सेंटरचे नेतृत्व केले. १९८० मध्ये त्यांची स्थलांतरासाठी सोव्हिएत पेंटेकोस्टल चर्चेसच्या काउन्सिलचे सचिव म्हणून निवड झाली<ref name="ostrovskaya"/>. १९७९ च्या शेवटी, पर्चाटकिन यांनी अमेरिका, कॅनडा, ऑस्ट्रेलिया, युनायटेड किंगडम, पश्चिम जर्मनी, फ्रान्स आणि इटलीच्या संसदांना आणि सरकारांना उद्देशून एक घोषणापत्र तयार केले, ज्यामध्ये त्यांनी वास्तविक धार्मिक परिस्थिती, चर्च नष्ट करण्याची कम्युनिस्ट पक्षाची योजना आणि धार्मिक कायद्यांचे उल्लंघन उघड केले<ref name="nashaamerica"/>. === छळ आणि अटक === सोव्हिएत सरकारने पर्चाटकिन आणि त्यांच्या कुटुंबाविरुद्ध शहरातील मुख्य वृत्तपत्रात "थोक आणि किरकोळ पाखंडी", "सोयीची श्रद्धा", "उशीर होण्यापूर्वी" यांसारखे लेख प्रकाशित करून बदनामी आणि छळाची मोहीम सुरू केली<ref name="ostrovskaya"/>. [[२१ ऑगस्ट]] [[१९८०]] रोजी, पर्चाटकिन यांना नखोदका येथे अटक करण्यात आली आणि मार्च [[१९८१]] मध्ये<ref name="dtic">{{Cite web|url=https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf|title=Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982|publisher=Defense Technical Information Center|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002220919/https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf|archive-date=2023-10-02}}</ref>, आर.एस.एफ.एस.आर. च्या फौजदारी संहितेच्या कलम १९०.१ नुसार ("सोव्हिएत राज्य आणि सामाजिक व्यवस्थेला बदनाम करणाऱ्या खोट्या गोष्टी पसरवणे"), त्यांना २ वर्षांच्या तुरुंगवासाची शिक्षा सुनावण्यात आली<ref name="dtic"/>. [[व्हॉईस ऑफ अमेरिका]] रेडिओच्या माहितीनुसार, चौकशीदरम्यान पर्चाटकिन यांच्याविरुद्ध सायकोट्रॉपिक औषधे (न्यूरोलेप्टिक्स) वापरण्यात आली होती<ref name="ostrovskaya"/>. ऑगस्ट १९८२ मध्ये, त्यांची शिक्षा पूर्ण झाल्यानंतर, त्यांनी धार्मिक स्थलांतरासाठीचा लढा पुन्हा सुरू केला. फेब्रुवारी १९८३ मध्ये त्यांना पुन्हा अटक करण्यात आली आणि आर.एस.एफ.एस.आर. च्या फौजदारी संहितेच्या कलम २१८ भाग २ (धारदार शस्त्रे बाळगणे) नुसार कामगार छावणीत १.५ वर्षांची शिक्षा सुनावण्यात आली<ref name="ostrovskaya"/>. === मुत्सद्दी उपक्रम आणि अमेरिकेत स्थलांतर === १९८७ मध्ये, पर्चाटकिन यांनी अमेरिकन काँग्रेससाठी "यु.एस.एस.आर. मधील धार्मिक परिस्थितीबद्दल" हा अहवाल तयार केला. काँग्रेसमध्ये हा अहवाल वाचल्यानंतर, पर्चाटकिन यांना अमेरिकेचे परराष्ट्र सचिव [[जॉर्ज शुल्त्झ]]<ref name="romanovich"/>, सर्वोच्च न्यायालयाचे सरन्यायाधीश [[विलियम रेह्नक्विस्ट]]<ref name="romanovich"/> आणि धार्मिक व्यवहारांचे उप परराष्ट्र सचिव यांच्याशी भेटण्यासाठी आमंत्रित करण्यात आले. मे १९८८ मध्ये, अमेरिकेचे अध्यक्ष [[रोनाल्ड रीगन]] [[मिखाईल गोर्बाचेव्ह]] यांना भेटण्यासाठी यु.एस.एस.आर. च्या अधिकृत दौऱ्यावर आले असताना, पर्चाटकिन यांचा रीगन यांच्या पत्नी — [[नॅन्सी रीगन]] यांची भेट घेणाऱ्या ४० विरोधकांच्या शिष्टमंडळात समावेश करण्यात आला होता. [[३० मे]] [[१९८८]] च्या बैठकीत, सोव्हिएत प्रोटेस्टंटचे अधिकृत प्रतिनिधी म्हणून, त्यांनी नॅन्सी रीगन यांच्याशी यु.एस.एस.आर. मधील धार्मिक स्वातंत्र्याची परिस्थिती आणि विश्वासांवर होणाऱ्या अत्याचारांबद्दल दोन तास चर्चा केली. त्यानंतर, नॅन्सी रीगन यांनी पर्चाटकिन यांना अमेरिकन काँग्रेससमोर स्वतःचा अहवाल सादर करण्यासाठी आमंत्रित केले<ref name="gura">{{Cite journal|last=Гура|first=В.О.|title=Історія та есхатологічні мотиви релігійної еміграції пізніх протестантів із СРСР 1987–2017 рр.|journal=Гілея: науковий вісник|location=[[कीव]]|year=2018|issue=135|pages=171–175|language=uk|issn=2076-1554|url=http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?C21COM=2&I21DBN=UJRN&P21DBN=UJRN&IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1&Image_file_name=PDF/gileya_2018_135_47.pdf}}</ref>. [[२६ जुलै]] [[१९८८]] रोजी, पर्चाटकिन त्यांच्या संपूर्ण कुटुंबासह [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेत]] स्थलांतरित झाले<ref name="gura"/><ref name="ostrovskaya"/>. [[४ ऑगस्ट]] [[१९८८]] रोजी, त्यांनी [[अमेरिकी काँग्रेस|अमेरिकन काँग्रेस]] मध्ये यु.एस.एस.आर. मधील विश्वासांच्या नरसंहाराबद्दल भाषण केले आणि काँग्रेस सदस्य, सिनेटर आणि स्टेट डिपार्टमेंटच्या मुत्सद्दींशी थेट चर्चा केली<ref name="ostrovskaya"/><ref name="gura"/><ref>{{Cite web|url=https://russiainphoto.ru/photos/195013/|title=Фото|language=ru|website=russiainphoto.ru|access-date=2023-09-26|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926063526/https://russiainphoto.ru/photos/195013/}}</ref>. या चर्चेतूनच<ref>{{Cite news|url=https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9|title=25-летие начала исхода|newspaper=Диаспора. Славянская общественная газета|author=Виталий Футорный|date=2013-08-11|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240508015913/https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9|archive-date=2024-05-08}}</ref> १९८९ मध्ये न्यू जर्सीचे डेमोक्रॅटिक सिनेटर [[फ्रँक लॉटेनबर्ग]] यांच्या नावावर "लॉटेनबर्ग दुरुस्ती" मंजूर करण्यात आली. या दुरुस्तीच्या पहिल्या दशकात, ३,५०,००० हून अधिक धार्मिक निर्वासित अमेरिकेत आले<ref name="gura"/><ref name="semenova"/>, आणि २०१० पर्यंत ही संख्या १० लाखांपर्यंत पोहोचली<ref name="romanovich"/>. नखोदका शहरातून पेंटेकोस्टल लोकांचे मोठ्या प्रमाणावर स्थलांतर १९८८ मध्ये सुरू झाले, जेव्हा १५२ प्रौढ (लहान मुलांशिवाय) निघून गेले. १९८९ मध्ये, नखोदका येथून आणखी ४५ पेंटेकोस्टल प्रौढ स्थलांतरित झाले<ref name="ostrovskaya"/>. === अमेरिकेतील मानवाधिकार उपक्रम === अमेरिकेत स्थायिक झाल्यानंतर, पर्चाटकिन यांनी स्वतःची वेबसाईट सुरू केली ज्यावर त्यांनी आपल्या अटकेबद्दल, तुरुंगातील वेळेबद्दल आणि स्थलांतराच्या लढ्याबद्दल माहिती प्रकाशित केली<ref name="ostrovskaya"/>. त्यांनी ARRC (अमेरिकन-रशियन रिलीफ कमिटी) या ख्रिश्चन मानवाधिकार संघटनेचीही स्थापना केली<ref name="romanovich"/><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=_YhIiVBx_5kC&pg=PA21|title=Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe|publisher=U.S. Government Printing Office|year=2007|language=en|isbn=987-0-16-077910-7}}</ref>. त्यांचे "Огненные тропы" (अग्निपथ) हे आत्मचरित्रात्मक पुस्तक अनेक वेळा पुनर्मुद्रित झाले आहे<ref name="ostrovskaya"/>. २०२५ च्या उन्हाळ्यात, बोरिस पर्चाटकिन यांनी यू.एस. स्टेट डिपार्टमेंटचे प्रतिनिधी आणि आंतरराष्ट्रीय धार्मिक स्वातंत्र्यावरील यू.एस. कमिशनसह युक्रेन आणि रशियामधील शांततावादी ख्रिश्चनांचा छळ, पर्यायी नागरी सेवेवरील बंधने, सक्तीची लष्करी भरती, मारहाण, अटक, लष्करी सेवेला नकार दिल्याने होणारा छळ आणि गुन्हेगारी खटले या मुद्द्यांवर चर्चा केली. परिणामी, पर्चाटकिन यांनी [[Uniting for Ukraine]] (U4U) कार्यक्रमाद्वारे अमेरिकेत येणाऱ्या युक्रेनियन शांततावादी ख्रिश्चनांसाठी विशेष इमिग्रेशन कोट्याची मागणी केली<ref>{{Cite web|url=https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|title=В США обсуждают защиту христиан из Украины и России|website=Slavic Sacramento|date=2025-07-15|access-date=2025-11-27|archive-date=2025-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815145842/https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/}}</ref>. == स्मरण == नोबेल पारितोषिक विजेते, शास्त्रज्ञ [[आंद्रेई सखारोव्ह]] यांनी १९८१ च्या "शास्त्रज्ञाची जबाबदारी" या आपल्या लेखात सोव्हिएत राजकीय कैद्यांमध्ये बोरिस पर्चाटकिन यांचा उल्लेख केला आहे<ref>{{Cite web|url=https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|title=Сахаров. Ответственность учёных|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002222415/https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|archive-date=2023-10-02}}</ref>. == नोंदी == {{reflist}} == बाह्य दुवे == * {{Cite journal|author=Michael Rowe|title=The Soviet pentecostal emigration movement|url=https://www.tandfonline.com/doi/epdf/10.1080/09637498308431098|journal=Religion in Communist Lands|date=2008-01-02|volume=11|issue=3|pages=337–339|language=en|doi=10.1080/09637498308431098}} * {{Cite journal|author=Catherine Wanner|title=Religion and Refugee Resettlement: Evolving Connections to Ukraine since World War II|url=https://brill.com/view/journals/css/44/1-2/article-p44_4.xml|journal=Canadian-American Slavic Studies|publisher=Brill Schöningh|date=2010-01-01|volume=44|issue=1–2|pages=44–66|language=en|issn=2210-2396|doi=10.1163/221023910X512796}} * {{Cite news|author=Special To the New York Times|title=Soviet Pentecostals Meet Illegally and Form Council|url=https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html|newspaper=The New York Times|date=1979-09-05|access-date=2025-12-18|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180310060316/https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html|archive-date=2018-03-10}} {{Authority control}} [[वर्ग:१९४६ मधील जन्म]] [[वर्ग:हयात व्यक्ती]] [[वर्ग:मानवाधिकार कार्यकर्ते]] [[वर्ग:सोव्हिएत विरोधक]] m7fx43peoz3kcy3be47p04kuou55csn 0 383821 2709186 2026-09-11T12:34:48Z अभय नातू 206 निःसंदिग्ध शीर्षक 2709186 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[व्हॉइस ऑफ अमेरिका (रेडिओ)]] qpia6zw1wwrfiesp23lds159w2j5g4s 0 383822 2709188 2026-09-11T12:35:43Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2709188 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[रॉनल्ड रेगन]] b296seowlt5xr5tt6152hwjk9jnzhmv 14 383823 2709190 2026-09-11T12:40:38Z Khirid Harshad 138639 नवीन पान: [[वर्ग:मुंबईची उपनगरे]] 2709190 wikitext text/x-wiki [[वर्ग:मुंबईची उपनगरे]] lgg4gexgu8uy2znubdz1oqgz7foryg3 14 383824 2709205 2026-09-11T12:52:27Z Khirid Harshad 138639 नवीन पान: [[वर्ग:मुंबईची उपनगरे]] 2709205 wikitext text/x-wiki [[वर्ग:मुंबईची उपनगरे]] lgg4gexgu8uy2znubdz1oqgz7foryg3 14 383825 2709215 2026-09-11T13:03:29Z Khirid Harshad 138639 नवीन पान: [[वर्ग:मुंबईची उपनगरे]] 2709215 wikitext text/x-wiki [[वर्ग:मुंबईची उपनगरे]] lgg4gexgu8uy2znubdz1oqgz7foryg3 14 383826 2709222 2026-09-11T13:09:16Z Khirid Harshad 138639 नवीन पान: [[वर्ग:मुंबईची उपनगरे]] 2709222 wikitext text/x-wiki [[वर्ग:मुंबईची उपनगरे]] lgg4gexgu8uy2znubdz1oqgz7foryg3 0 383827 2709226 2026-09-11T13:10:28Z Dharmadhyaksha 28394 "[[:en:Special:Redirect/revision/1372083790|Tripura Tribal Areas Autonomous District Council]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2709226 wikitext text/x-wiki '''त्रिपुरा आदिवासी क्षेत्र स्वायत्त जिल्हा परिषद''' ही भारतातील [[त्रिपुरा]] राज्यातील टिपरासा -बहुल क्षेत्रांचे प्रशासन करणारी एक [[भारताचे स्वायत्त प्रशासकीय विभाग|स्वायत्त जिल्हा परिषद]] आहे. त्याची परिषद आणि विधानसभा खुमुलवंग येथे आहेत. हे त्रिपुरा राज्याच्या एकूण भौगोलिक क्षेत्राच्या ६८% आहे. ही भारतीय संविधानाच्या सहाव्या अनुसूचीअंतर्गत असलेली एक घटनात्मक संस्था आहे.<ref>[http://ttaadc.gov.in/Basic-Statistic. TTAADC basic statestics]</ref><ref>{{cite web|url=http://darpg.nic.in/darpgwebsite_cms/Document/file/sdadmin15.pdf|title=State and District Administration: Fifteenth Report|date=April 2009|publisher=Second Administrative Reforms Commission, Government of India|page=267|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160310190750/http://darpg.nic.in/darpgwebsite_cms/document/file/sdadmin15.pdf|archivedate=10 March 2016}}</ref> [[File:NE_Autonomous_divisions_of_India.svg|उजवे|इवलेसे|250x250अंश| ईशान्य भारतातील स्वायत्त जिल्हा परिषदा]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:भारतातील स्वायत्त जिल्हा परिषद]] [[वर्ग:इ.स. १९८२ मधील निर्मिती]] [[वर्ग:त्रिपुरामधील राजकारण]] c9p8hro96t5qxltb6pila27d6lex92y 2709230 2709226 2026-09-11T13:11:18Z Dharmadhyaksha 28394 2709230 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''त्रिपुरा आदिवासी क्षेत्र स्वायत्त जिल्हा परिषद''' ही भारतातील [[त्रिपुरा]] राज्यातील टिपरासा -बहुल क्षेत्रांचे प्रशासन करणारी एक [[भारताचे स्वायत्त प्रशासकीय विभाग|स्वायत्त जिल्हा परिषद]] आहे. त्याची परिषद आणि विधानसभा खुमुलवंग येथे आहेत. हे त्रिपुरा राज्याच्या एकूण भौगोलिक क्षेत्राच्या ६८% आहे. ही भारतीय संविधानाच्या सहाव्या अनुसूचीअंतर्गत असलेली एक घटनात्मक संस्था आहे.<ref>[http://ttaadc.gov.in/Basic-Statistic. TTAADC basic statestics]</ref><ref>{{cite web|url=http://darpg.nic.in/darpgwebsite_cms/Document/file/sdadmin15.pdf|title=State and District Administration: Fifteenth Report|date=April 2009|publisher=Second Administrative Reforms Commission, Government of India|page=267|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160310190750/http://darpg.nic.in/darpgwebsite_cms/document/file/sdadmin15.pdf|archivedate=10 March 2016}}</ref> [[File:NE_Autonomous_divisions_of_India.svg|उजवे|इवलेसे|250x250अंश| ईशान्य भारतातील स्वायत्त जिल्हा परिषदा]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:भारतातील स्वायत्त जिल्हा परिषद]] [[वर्ग:इ.स. १९८२ मधील निर्मिती]] [[वर्ग:त्रिपुरामधील राजकारण]] 4bu8i0jhthuw3vkqmkgegcsepx4rq2x 14 383828 2709232 2026-09-11T13:14:50Z Khirid Harshad 138639 नवीन पान: [[वर्ग:मुंबईची उपनगरे]] 2709232 wikitext text/x-wiki [[वर्ग:मुंबईची उपनगरे]] lgg4gexgu8uy2znubdz1oqgz7foryg3 14 383829 2709238 2026-09-11T13:17:01Z Khirid Harshad 138639 नवीन पान: [[वर्ग:मुंबईची उपनगरे]] 2709238 wikitext text/x-wiki [[वर्ग:मुंबईची उपनगरे]] lgg4gexgu8uy2znubdz1oqgz7foryg3 3 383830 2709248 2026-09-11T13:31:13Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2709248 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Saket1999}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १९:०१, ११ सप्टेंबर २०२६ (IST) gimg9du0mckfxe6w6fjztutgzh6pst0 0 383831 2709249 2026-09-11T13:35:04Z Dharmadhyaksha 28394 "[[:en:Special:Redirect/revision/1371640092|Bodoland Territorial Council]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2709249 wikitext text/x-wiki '''बोडोलँड प्रादेशिक परिषद''' ही बोडोलँड लिबरेशन टायगर फोर्स (बीएलटीएफ) आणि भारत सरकार व आसाम सरकार यांच्यातील सामंजस्य करारानुसार, [[भारताचे संविधान|भारतीय संविधानाच्या]] ६ व्या अनुसूचीअंतर्गत स्थापित बोडोलँड प्रादेशिक क्षेत्रासाठी एक स्वायत्त परिषद आहे. परिषदेमध्ये ४० निर्वाचित सदस्य आणि आसामच्या राज्यपालांकडून नियुक्त केलेले अतिरिक्त ६ सदस्य असतात. हा प्रदेश भारताच्या सर्वात कमी विकसित प्रदेशांमध्ये येतो. कृषी-आधारित अर्थव्यवस्था हाच लोकांच्या उपजीविकेचा एकमेव स्रोत आहे. औद्योगिकीकरण आणि रोजगाराच्या इतर संधी अपुऱ्या आहेत.<ref>{{Cite web|url=http://cdpsindia.org/btc_accord.asp|title=BTC Accord|date=1 January 2018|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20120419131353/http://cdpsindia.org/btc_accord.asp|archive-date=19 April 2012|access-date=1 January 2018}}</ref> परिषदेची स्थापना २००३ मध्ये झाली आणि पहिल्या निवडणुका २००५ मध्ये झाल्या.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.india.com/news/india/assam-btc-election-results-2020-tribal-polls-bpf-uppl-btc-uppl-bjp-congress-seats-assam-bodoland-territorial-council-4262983/|title=Assam BTC Election Results 2020: BPF, UPPL, BJP Fail to Cross Halfway Mark, Coalition Rule Likely|last=Bansal|first=Kritika|date=2020-12-13|website=India.com|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201213085436/https://www.india.com/news/india/assam-btc-election-results-2020-tribal-polls-bpf-uppl-btc-uppl-bjp-congress-seats-assam-bodoland-territorial-council-4262983/|archive-date=13 December 2020|access-date=2020-12-13}}</ref> == संदर्भ == <references /> [[वर्ग:भारतातील स्वायत्त जिल्हा परिषद]] [[वर्ग:इ.स. २००३ मधील निर्मिती]] [[वर्ग:आसाममधील राजकारण]] 1818fiu6btu8cvgdhy40sumzlkd22ei 2709250 2709249 2026-09-11T13:35:23Z Dharmadhyaksha 28394 {{माहिती संचिका}} 2709250 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''बोडोलँड प्रादेशिक परिषद''' ही बोडोलँड लिबरेशन टायगर फोर्स (बीएलटीएफ) आणि भारत सरकार व आसाम सरकार यांच्यातील सामंजस्य करारानुसार, [[भारताचे संविधान|भारतीय संविधानाच्या]] ६ व्या अनुसूचीअंतर्गत स्थापित बोडोलँड प्रादेशिक क्षेत्रासाठी एक स्वायत्त परिषद आहे. परिषदेमध्ये ४० निर्वाचित सदस्य आणि आसामच्या राज्यपालांकडून नियुक्त केलेले अतिरिक्त ६ सदस्य असतात. हा प्रदेश भारताच्या सर्वात कमी विकसित प्रदेशांमध्ये येतो. कृषी-आधारित अर्थव्यवस्था हाच लोकांच्या उपजीविकेचा एकमेव स्रोत आहे. औद्योगिकीकरण आणि रोजगाराच्या इतर संधी अपुऱ्या आहेत.<ref>{{Cite web|url=http://cdpsindia.org/btc_accord.asp|title=BTC Accord|date=1 January 2018|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20120419131353/http://cdpsindia.org/btc_accord.asp|archive-date=19 April 2012|access-date=1 January 2018}}</ref> परिषदेची स्थापना २००३ मध्ये झाली आणि पहिल्या निवडणुका २००५ मध्ये झाल्या.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.india.com/news/india/assam-btc-election-results-2020-tribal-polls-bpf-uppl-btc-uppl-bjp-congress-seats-assam-bodoland-territorial-council-4262983/|title=Assam BTC Election Results 2020: BPF, UPPL, BJP Fail to Cross Halfway Mark, Coalition Rule Likely|last=Bansal|first=Kritika|date=2020-12-13|website=India.com|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201213085436/https://www.india.com/news/india/assam-btc-election-results-2020-tribal-polls-bpf-uppl-btc-uppl-bjp-congress-seats-assam-bodoland-territorial-council-4262983/|archive-date=13 December 2020|access-date=2020-12-13}}</ref> == संदर्भ == <references /> [[वर्ग:भारतातील स्वायत्त जिल्हा परिषद]] [[वर्ग:इ.स. २००३ मधील निर्मिती]] [[वर्ग:आसाममधील राजकारण]] h3xqsghagdbiwwyw479k95ptdqfbp0o 2709251 2709250 2026-09-11T13:36:05Z Dharmadhyaksha 28394 2709251 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} [[File:NE_Autonomous_divisions_of_India.svg|उजवे|इवलेसे|350x350अंश| ईशान्य स्वायत्त विभाग]] '''बोडोलँड प्रादेशिक परिषद''' ही बोडोलँड लिबरेशन टायगर फोर्स (बीएलटीएफ) आणि भारत सरकार व आसाम सरकार यांच्यातील सामंजस्य करारानुसार, [[भारताचे संविधान|भारतीय संविधानाच्या]] ६ व्या अनुसूचीअंतर्गत स्थापित बोडोलँड प्रादेशिक क्षेत्रासाठी एक स्वायत्त परिषद आहे. परिषदेमध्ये ४० निर्वाचित सदस्य आणि आसामच्या राज्यपालांकडून नियुक्त केलेले अतिरिक्त ६ सदस्य असतात. हा प्रदेश भारताच्या सर्वात कमी विकसित प्रदेशांमध्ये येतो. कृषी-आधारित अर्थव्यवस्था हाच लोकांच्या उपजीविकेचा एकमेव स्रोत आहे. औद्योगिकीकरण आणि रोजगाराच्या इतर संधी अपुऱ्या आहेत.<ref>{{Cite web|url=http://cdpsindia.org/btc_accord.asp|title=BTC Accord|date=1 January 2018|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20120419131353/http://cdpsindia.org/btc_accord.asp|archive-date=19 April 2012|access-date=1 January 2018}}</ref> परिषदेची स्थापना २००३ मध्ये झाली आणि पहिल्या निवडणुका २००५ मध्ये झाल्या.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.india.com/news/india/assam-btc-election-results-2020-tribal-polls-bpf-uppl-btc-uppl-bjp-congress-seats-assam-bodoland-territorial-council-4262983/|title=Assam BTC Election Results 2020: BPF, UPPL, BJP Fail to Cross Halfway Mark, Coalition Rule Likely|last=Bansal|first=Kritika|date=2020-12-13|website=India.com|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201213085436/https://www.india.com/news/india/assam-btc-election-results-2020-tribal-polls-bpf-uppl-btc-uppl-bjp-congress-seats-assam-bodoland-territorial-council-4262983/|archive-date=13 December 2020|access-date=2020-12-13}}</ref> == संदर्भ == <references /> [[वर्ग:भारतातील स्वायत्त जिल्हा परिषद]] [[वर्ग:इ.स. २००३ मधील निर्मिती]] [[वर्ग:आसाममधील राजकारण]] qbh2grg7f56dppjrjs4oodxra73hh6b 0 383832 2709264 2026-09-11T22:20:38Z नरेश सावे 88037 नवीन पान: {{जीवचौकट | नाव = उत्तरीय फ्लिकर   | स्थिती = | trend = | स्थिती_प्रणाली = | स्थिती_संदर्भ = | चित्र = | चित्र_रुंदी = | regnum = [[प्राणी]] | वंश = | जात = [[पक्षी]] | वर्ग = | कुळ =Colaptes auratus | उपकुळ = | जातकुळी = | जीव = | बाय... 2709264 wikitext text/x-wiki {{जीवचौकट | नाव = उत्तरीय फ्लिकर   | स्थिती = | trend = | स्थिती_प्रणाली = | स्थिती_संदर्भ = | चित्र = | चित्र_रुंदी = | regnum = [[प्राणी]] | वंश = | जात = [[पक्षी]] | वर्ग = | कुळ =Colaptes auratus | उपकुळ = | जातकुळी = | जीव = | बायनॉमियल = | synonyms = | आढळप्रदेश_नकाशा= | आढळप्रदेश_नकाशा_रुंदी= | आढळप्रदेश_नकाशा_title= | बायनॉमियल2 = | बायनॉमियल_अधिकारी = }} '''उत्तरीय फ्लिकर''' किंवा नॉर्दन फ्लिकर हा अमेरिकेतील दक्षिण डाकोटा या राज्यात आढळणारा पक्षी आहे. हा [[सुतारपक्षी]] या वर्गात मोडतो. ==वर्णन== हा पक्षी सामान्यतः दोन रंगात आढळतो.एक लाल रंगाची पिसे असलेला तर दुसरा पिवळ्या रंगाची पिसे असलेला. हे दोन्ही प्रकारचे पक्षी दक्षिण डाकोटा राज्यात आढळतात. परंतु लाल पिसांचा पक्षी पश्चिम भागात जास्त आढळतो.हा पक्षी उडताना त्याचा पांढऱ्या रंगाचा भाग उठून दिसतो. ==आढळस्थान== हा अमेरिकेतील दक्षिण डाकोटा राज्यात वर्षभर आढळतो.हे हिवाळ्यात दक्षिणेकडे स्थलांतर करतात. पिवळ्या रंगाची पिसे असलेला पक्षी दक्षिण डाकोटा राज्यात पूर्व आणि मध्य भागात जास्त आढळतो. लाल पिसे असलेले आणि संकरित पक्षी हे मुख्यतः त्या राज्याच्या पश्चिम भागात आढळतात. ==आवाज== या पक्ष्याचा आवाज विक विक विक असा मोठ्या स्वरात असतो. ==खाद्य== हा पक्षी फळे, बिया, कीटक खाऊन आपली गुजराण करतो. ==घरटे== हा पक्षी झाडाच्या ढोलीत घरटे करतो.हा पक्षी विरळ वनक्षेत्र,वारारोधक पट्टे,आणि झाडे असलेल्या उघड्या भागात वास्तव्य करतो.हे झाडाच्या खोडामध्ये पोकळ्या करून त्यामध्ये घरटी करतात.अश्या पोकळ्यावजा घरट्यात ते अंडी घालतात व उबवतात. ==वैशिष्ट्य== इतर सुतारपक्ष्याप्रमाणे हा पक्षी झाडावर अन्न न शोधता जमिनीवर खाद्य शोधून खातो.हे पक्षी जमिनीत खणून अथवा घाणीत खोदून त्यातील मुंग्या आपल्या लांब आणि काटेरी जीभेने चाटून फस्त करतात. <ref>Backyard Birds of South Dakota - South Dakota, Wildlife Division, Department of Game, Fish and Parks.Authors: Eileen Dowd Stukel,Silka L.F.Kempema,Chad Tussing.2009 edition</ref> [[वर्ग:पक्षी]] [[वर्ग:विदेशी पक्षी]] [[वर्ग:दक्षिण डाकोटा अमेरिका पक्षी]] mmwis3mvtrw0oqfltr6su6sbl8f3h0s 2709273 2709264 2026-09-11T23:58:02Z अभय नातू 206 साचा 2709273 wikitext text/x-wiki {{जीवचौकट | नाव = नॉर्दर्न फ्लिकर   | स्थिती = | trend = | स्थिती_प्रणाली = | स्थिती_संदर्भ = | चित्र = | चित्र_रुंदी = | regnum = [[प्राणी]] | वंश = | जात = [[पक्षी]] | वर्ग = | कुळ =Colaptes auratus | उपकुळ = | जातकुळी = | जीव = | बायनॉमियल = | synonyms = | आढळप्रदेश_नकाशा= | आढळप्रदेश_नकाशा_रुंदी= | आढळप्रदेश_नकाशा_title= | बायनॉमियल2 = | बायनॉमियल_अधिकारी = }} {{बदल}} '''नॉर्दन फ्लिकर''' हा अमेरिकेतील दक्षिण डाकोटा या राज्यात आढळणारा पक्षी आहे. हा [[सुतारपक्षी]] या वर्गात मोडतो. ==वर्णन== हा पक्षी सामान्यतः दोन रंगात आढळतो.एक लाल रंगाची पिसे असलेला तर दुसरा पिवळ्या रंगाची पिसे असलेला. हे दोन्ही प्रकारचे पक्षी दक्षिण डाकोटा राज्यात आढळतात. परंतु लाल पिसांचा पक्षी पश्चिम भागात जास्त आढळतो.हा पक्षी उडताना त्याचा पांढऱ्या रंगाचा भाग उठून दिसतो. ==आढळस्थान== हा अमेरिकेतील दक्षिण डाकोटा राज्यात वर्षभर आढळतो.हे हिवाळ्यात दक्षिणेकडे स्थलांतर करतात. पिवळ्या रंगाची पिसे असलेला पक्षी दक्षिण डाकोटा राज्यात पूर्व आणि मध्य भागात जास्त आढळतो. लाल पिसे असलेले आणि संकरित पक्षी हे मुख्यतः त्या राज्याच्या पश्चिम भागात आढळतात. ==आवाज== या पक्ष्याचा आवाज विक विक विक असा मोठ्या स्वरात असतो. ==खाद्य== हा पक्षी फळे, बिया, कीटक खाऊन आपली गुजराण करतो. ==घरटे== हा पक्षी झाडाच्या ढोलीत घरटे करतो.हा पक्षी विरळ वनक्षेत्र,वारारोधक पट्टे,आणि झाडे असलेल्या उघड्या भागात वास्तव्य करतो.हे झाडाच्या खोडामध्ये पोकळ्या करून त्यामध्ये घरटी करतात.अश्या पोकळ्यावजा घरट्यात ते अंडी घालतात व उबवतात. ==वैशिष्ट्य== इतर सुतारपक्ष्याप्रमाणे हा पक्षी झाडावर अन्न न शोधता जमिनीवर खाद्य शोधून खातो.हे पक्षी जमिनीत खणून अथवा घाणीत खोदून त्यातील मुंग्या आपल्या लांब आणि काटेरी जीभेने चाटून फस्त करतात. <ref>Backyard Birds of South Dakota - South Dakota, Wildlife Division, Department of Game, Fish and Parks.Authors: Eileen Dowd Stukel,Silka L.F.Kempema,Chad Tussing.2009 edition</ref> [[वर्ग:पक्षी]] dxgsnisx069u1sl5nsapgkohc4bikmk 0 383833 2709268 2026-09-11T23:02:47Z नरेश सावे 88037 नवीन पान: '''भिंगरी पक्षी आणि राजापक्षी''' या पक्ष्यांच्या वर्गात खालील [[पक्षी]] येतात. #[[बार्न स्वॅलो|घरपाकोळी]] ([[Barn Swallow]]). #[[ट्री स्वॅलो |तरुपाकोळी]] ([[Tree Swallow]]). #[[पर्पल मार्टिन]] ([[ Purple Martin]]). #ईस्टर्न किंगब... 2709268 wikitext text/x-wiki '''भिंगरी पक्षी आणि राजापक्षी''' या पक्ष्यांच्या वर्गात खालील [[पक्षी]] येतात. #[[बार्न स्वॅलो|घरपाकोळी]] ([[Barn Swallow]]). #[[ट्री स्वॅलो |तरुपाकोळी]] ([[Tree Swallow]]). #[[पर्पल मार्टिन]] ([[ Purple Martin]]). #[[ईस्टर्न किंगबर्ड|पौर्वात्य राजापक्षी]]([[Eastern Kingbird]]). #[[वेस्टर्न किंगबर्ड |पाश्चात्य राजापक्षी]] ([[Western Kingbird]])). ==वैशिष्ट्ये== ==आढळस्थान== हे पक्षी अमेरिकेतील दक्षिण डाकोटा या राज्यात आढळतात. <ref>Backyard Birds of South Dakota - South Dakota, Wildlife Division, Department of Game, Fish and Parks.Authors: Eileen Dowd Stukel,Silka L.F.Kempema,Chad Tussing.2009 edition</ref> ==संदर्भ== [[वर्ग:पक्षी]] [[वर्ग:दक्षिण डाकोटा अमेरिका पक्षी]] [[वर्ग:विदेशी पक्षी]] axu3qmfkl8b9x1alah2sjehylf03sw3 2709269 2709268 2026-09-11T23:07:27Z नरेश सावे 88037 /* वैशिष्ट्ये */ 2709269 wikitext text/x-wiki '''भिंगरी पक्षी आणि राजापक्षी''' या पक्ष्यांच्या वर्गात खालील [[पक्षी]] येतात. #[[बार्न स्वॅलो|घरपाकोळी]] ([[Barn Swallow]]). #[[ट्री स्वॅलो |तरुपाकोळी]] ([[Tree Swallow]]). #[[पर्पल मार्टिन]] ([[ Purple Martin]]). #[[ईस्टर्न किंगबर्ड|पौर्वात्य राजापक्षी]]([[Eastern Kingbird]]). #[[वेस्टर्न किंगबर्ड |पाश्चात्य राजापक्षी]] ([[Western Kingbird]])). ==वैशिष्ट्ये== हे पक्षी साधारणपणे कीटक खातात आणि आपली घरटी झाडे किंवा उघड्या जागेत बांधतात. ==आढळस्थान== हे पक्षी अमेरिकेतील दक्षिण डाकोटा या राज्यात आढळतात. <ref>Backyard Birds of South Dakota - South Dakota, Wildlife Division, Department of Game, Fish and Parks.Authors: Eileen Dowd Stukel,Silka L.F.Kempema,Chad Tussing.2009 edition</ref> ==संदर्भ== [[वर्ग:पक्षी]] [[वर्ग:दक्षिण डाकोटा अमेरिका पक्षी]] [[वर्ग:विदेशी पक्षी]] fglrqklpe0smr3h11hzd1mj3tayggt1 2709278 2709269 2026-09-12T02:16:05Z अभय नातू 206 /* संदर्भ */ 2709278 wikitext text/x-wiki '''भिंगरी पक्षी आणि राजापक्षी''' या पक्ष्यांच्या वर्गात खालील [[पक्षी]] येतात. #[[बार्न स्वॅलो|घरपाकोळी]] ([[Barn Swallow]]). #[[ट्री स्वॅलो |तरुपाकोळी]] ([[Tree Swallow]]). #[[पर्पल मार्टिन]] ([[ Purple Martin]]). #[[ईस्टर्न किंगबर्ड|पौर्वात्य राजापक्षी]]([[Eastern Kingbird]]). #[[वेस्टर्न किंगबर्ड |पाश्चात्य राजापक्षी]] ([[Western Kingbird]])). ==वैशिष्ट्ये== हे पक्षी साधारणपणे कीटक खातात आणि आपली घरटी झाडे किंवा उघड्या जागेत बांधतात. ==आढळस्थान== हे पक्षी अमेरिकेतील दक्षिण डाकोटा या राज्यात आढळतात. <ref>Backyard Birds of South Dakota - South Dakota, Wildlife Division, Department of Game, Fish and Parks.Authors: Eileen Dowd Stukel,Silka L.F.Kempema,Chad Tussing.2009 edition</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:पक्षी]] kesabj12f0y0ca020kfkmun8jkoctbs 118 383834 2709271 2026-09-11T23:25:50Z नरेश सावे 88037 नवीन पान: '''पाकोळ्या आणि ससाणे''' या पक्ष्यांच्या वर्गात खालील पक्षी येतात. #[[चिमणी स्विफ्ट]] ([[Chimney Swift]]). #[[कॉमन नाईटहॉक]] ([[Common Nighthawk]] ==वैशिष्ट्ये== ==आढळस्थान== हे पक्षी अमेरिकेतील दक्षिण डाकोटा या राज्... 2709271 wikitext text/x-wiki '''पाकोळ्या आणि ससाणे''' या पक्ष्यांच्या वर्गात खालील पक्षी येतात. #[[चिमणी स्विफ्ट]] ([[Chimney Swift]]). #[[कॉमन नाईटहॉक]] ([[Common Nighthawk]] ==वैशिष्ट्ये== ==आढळस्थान== हे पक्षी अमेरिकेतील दक्षिण डाकोटा या राज्यात आढळतात. <ref>Backyard Birds of South Dakota - South Dakota, Wildlife Division, Department of Game, Fish and Parks.Authors: Eileen Dowd Stukel,Silka L.F.Kempema,Chad Tussing.2009 edition</ref> ==संदर्भ== [[वर्ग:पक्षी]] [[वर्ग:दक्षिण डाकोटा अमेरिका पक्षी]] [[वर्ग:विदेशी पक्षी]] la05cd6z69usqypit2d2nmq4d1j0781 2709272 2709271 2026-09-11T23:26:51Z नरेश सावे 88037 /* */ 2709272 wikitext text/x-wiki '''पाकोळ्या आणि ससाणे''' या पक्ष्यांच्या वर्गात खालील पक्षी येतात. #[[चिमणी स्विफ्ट]] ([[Chimney Swift]]). #[[कॉमन नाईटहॉक]] ([[Common Nighthawk]]). ==वैशिष्ट्ये== ==आढळस्थान== हे पक्षी अमेरिकेतील दक्षिण डाकोटा या राज्यात आढळतात. <ref>Backyard Birds of South Dakota - South Dakota, Wildlife Division, Department of Game, Fish and Parks.Authors: Eileen Dowd Stukel,Silka L.F.Kempema,Chad Tussing.2009 edition</ref> ==संदर्भ== [[वर्ग:पक्षी]] [[वर्ग:दक्षिण डाकोटा अमेरिका पक्षी]] [[वर्ग:विदेशी पक्षी]] hbha319cd2foec130ht9fv9ge4jy4cx 2709279 2709272 2026-09-12T02:17:03Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[पाकोळ्या आणि ससाणे]] वरुन [[मसुदा:पाकोळ्या आणि ससाणे]] ला हलविला 2709272 wikitext text/x-wiki '''पाकोळ्या आणि ससाणे''' या पक्ष्यांच्या वर्गात खालील पक्षी येतात. #[[चिमणी स्विफ्ट]] ([[Chimney Swift]]). #[[कॉमन नाईटहॉक]] ([[Common Nighthawk]]). ==वैशिष्ट्ये== ==आढळस्थान== हे पक्षी अमेरिकेतील दक्षिण डाकोटा या राज्यात आढळतात. <ref>Backyard Birds of South Dakota - South Dakota, Wildlife Division, Department of Game, Fish and Parks.Authors: Eileen Dowd Stukel,Silka L.F.Kempema,Chad Tussing.2009 edition</ref> ==संदर्भ== [[वर्ग:पक्षी]] [[वर्ग:दक्षिण डाकोटा अमेरिका पक्षी]] [[वर्ग:विदेशी पक्षी]] hbha319cd2foec130ht9fv9ge4jy4cx 10 383835 2709276 2026-09-12T01:58:19Z Ganesh591 62733 नवीन पान: {{Sidebar with collapsible lists | name = आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा साइडबार | pretitle = '''या विषयावरील लेखमालेचा भाग''' | title = {{nobr|[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट#आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा]]}}... 2709276 wikitext text/x-wiki {{Sidebar with collapsible lists | name = आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा साइडबार | pretitle = '''या विषयावरील लेखमालेचा भाग''' | title = {{nobr|[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट#आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा]]}} | image = [[File:Cricket pictogram.svg|120px|class=skin-invert]] | above = {{flatlist| * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट|आढावा]] }} | list1title = प्रादेशिक संस्था | list1 = {{flatlist| * [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] * [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] * [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] * [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] * [[आयसीसी युरोप|युरोप]] }} | heading2 = <big>आयसीसी स्पर्धा</big> | heading3 = पुरुष | list3title = [[आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] | list3 = {{flatlist| * आयसीसी कसोटी अजिंक्यपद गदा * विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धेतील विक्रम }} | list4title = [[क्रिकेट विश्वचषक|एकदिवसीय विश्वचषक]] | list4 = {{flatlist| * क्रिकेट विश्वचषकाचा इतिहास ** [[आयसीसी विश्वचषक पात्रता सामने|पात्रता]] ** क्रिकेट विश्वचषक अंतिम सामन्यांची यादी ** क्रिकेट विश्वचषकातील संघ ** क्रिकेट विश्वचषक ट्रॉफी * क्रिकेट विश्वचषकातील विक्रम ** क्रिकेट विश्वचषकातील शतकांची यादी ** क्रिकेट विश्वचषकातील पाच बळींच्या कामगिरींची यादी * ''[[आयसीसी विश्व क्रिकेट लीग]]'' ** विभाग *** ''[[आयसीसी विश्व क्रिकेट लीग अजिंक्यपद स्पर्धा|अजिंक्यपद स्पर्धा]]'' *** ''[[आयसीसी विश्व क्रिकेट लीग विभाग दोन|दोन]]'' *** ''[[आयसीसी विश्व क्रिकेट लीग विभाग तीन|तीन]]'' *** ''[[आयसीसी विश्व क्रिकेट लीग विभाग चार|चार]]'' *** ''[[आयसीसी विश्व क्रिकेट लीग विभाग पाच|पाच]]'' *** ''[[आयसीसी विश्व क्रिकेट लीग विभाग सहा|सहा]]'' *** ''[[आयसीसी विश्व क्रिकेट लीग विभाग सात|सात]]'' *** ''[[आयसीसी विश्व क्रिकेट लीग विभाग आठ|आठ]]'' ** पात्रता *** ''आफ्रिका'' *** ''आयसीसी अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा'' *** ''[[एसीसी ट्रॉफी|आशिया]]'' *** ''पूर्व आशिया-प्रशांत'' *** ''युरोपियन क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा'' * [[आयसीसी विश्वचषक पात्रता सामने|पात्रता]] ** क्रिकेट विश्वचषक पात्रता प्ले-ऑफ * ''[[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग|सुपर लीग]]'' * [[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २|लीग २]] * [[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग|चॅलेंज लीग]] ** [[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग अ|अ]] ** [[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब|ब]] ** आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग प्ले-ऑफ }} | list5title = [[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|टी२० विश्वचषक]] | list5 = {{flatlist| * पुरुष टी२० विश्वचषकाचा इतिहास ** पुरुष टी२० विश्वचषक स्पर्धा * [[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|पात्रता]] ** पुरुष टी२० विश्वचषक जागतिक पात्रता ** पुरुष टी२० विश्वचषक प्रादेशिक पात्रता * पुरुष टी२० विश्वचषकातील विक्रम ** पुरुष टी२० विश्वचषकातील शतकांची यादी ** पुरुष टी२० विश्वचषकातील पाच बळींच्या कामगिरींची यादी ** पुरुष टी२० विश्वचषकातील हॅट्रिकची यादी }} | list6title = [[आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|चॅम्पियन्स चषक]] | list6 = {{flatlist| * विक्रम ** चॅम्पियन्स चषकातील शतकांची यादी ** चॅम्पियन्स चषकातील पाच बळींच्या कामगिरींची यादी }} | list7title = ''[[आयसीसी आंतरखंडीय चषक|आंतरखंडीय चषक]]'' | list7 = {{flatlist| * [[आयसीसी आंतरखंडीय चषक#स्पर्धेचा इतिहास|इतिहास]] * [[आयसीसी आंतरखंडीय चषक#विक्रम आणि आकडेवारी|विक्रम]] }} | list8title = [[१९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक|१९ वर्षांखालील विश्वचषक]] | list8 = {{flatlist| * विक्रम ** १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषकातील शतकांची यादी * पात्रता ** आयसीसी १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक आफ्रिका पात्रता ** आयसीसी १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका पात्रता ** [[१९ वर्षांखालील पुरुष आशिया चषक|आशिया]] ** आयसीसी १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक पूर्व आशिया-प्रशांत पात्रता ** आयसीसी १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक युरोप पात्रता }} | heading9 = महिला | list9title = [[महिला क्रिकेट विश्वचषक|एकदिवसीय विश्वचषक]] | list9 = {{flatlist| * [[महिला क्रिकेट विश्वचषक#इतिहास|इतिहास]] * महिला क्रिकेट विश्वचषकातील विक्रम * पात्रता ** [[महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता|पात्रता]] ** [[आयसीसी महिला चॅम्पियनशिप|चॅम्पियनशिप]] }} | list10title = [[आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|टी२० विश्वचषक]] | list10 = {{flatlist| * महिला टी२० विश्वचषकाचा इतिहास * महिला टी२० विश्वचषकातील विक्रम * [[महिला टी२० विश्वचषक पात्रता|पात्रता]] }} | list11title = [[आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक|चॅम्पियन्स चषक]] | list11 = {{flatlist| * [[आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक#इतिहास|इतिहास]] }} | list12title = [[१९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक|१९ वर्षांखालील विश्वचषक]] | list12 = {{flatlist| * पात्रता ** १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता ** १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक अमेरिका पात्रता ** १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता ** १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-प्रशांत पात्रता ** १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता }} | heading13 = <big>बहु-क्रीडा स्पर्धा</big><br/>{{icon|template}} क्रिकेट बहु-क्रीडा स्पर्धा साचा | content13 = {{flatlist| * उन्हाळी ऑलिंपिकमधील क्रिकेट ** ऑलिंपिक क्रिकेट पदकविजेत्यांची यादी * ''राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेतील क्रिकेट'' * आफ्रिकन क्रीडा स्पर्धेतील क्रिकेट * आशियाई क्रीडा स्पर्धेतील क्रिकेट ** आशियाई क्रीडा स्पर्धेतील क्रिकेट पदकविजेत्यांची यादी * ''पॅसिफिक क्रीडा स्पर्धेतील क्रिकेट'' * पॅन अमेरिकन क्रीडा स्पर्धेतील क्रिकेट * दक्षिण आशियाई क्रीडा स्पर्धेतील क्रिकेट * आग्नेय आशियाई क्रीडा स्पर्धेतील क्रिकेट }} | heading22 = <big>प्रादेशिक स्पर्धा</big> | list22title = आफ्रिका | list22 = {{flatlist| * क्विबुका टी२० स्पर्धा }} | list23title = अमेरिका | list23 = {{flatlist| * उत्तर अमेरिकन चषक * दक्षिण अमेरिकन क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा }} | list24title = आशिया | list24 = {{flatlist| ; पुरुष : ''आशियाई कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा'' : [[आशिया चषक]] :: एसीसी प्रीमियर चषक :: एसीसी पुरुष चॅलेंजर चषक : आशिया चषक रायझिंग स्टार्स : [[१९ वर्षांखालील पुरुष आशिया चषक|१९ वर्षांखालील आशिया चषक]] :: एसीसी १९ वर्षांखालील पुरुष प्रीमियर चषक : ''[[एसीसी ट्रॉफी]]'' : ''एसीसी ट्वेंटी२० चषक'' ; महिला : [[महिला आशिया चषक|आशिया चषक]] :: एसीसी महिला प्रीमियर चषक : महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स : १९ वर्षांखालील महिला टी२० आशिया चषक :: एसीसी १९ वर्षांखालील महिला प्रीमियर चषक }} | list25title = पूर्व आशिया-प्रशांत | list25 = {{flatlist| * पूर्व आशिया टी२० चषक }} | list26title = युरोप | list26 = {{flatlist| * मध्य युरोप चषक * ''महिला युरोपियन क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा'' }} | list27title = इतर | list27 = {{flatlist| * ''वर्ल्ड सिरीज क्रिकेट'' }} | content28 = '''टीप''': ''बंद झालेल्या स्पर्धा'' तिरप्या अक्षरांत दाखवल्या आहेत. | below = {{flatlist| * {{icon|category}} [[:वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा|वर्ग]] * {{icon|commons}} [[c:Category:International cricket|कॉमन्स]] * {{icon|template}} [[साचा:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद साइडबार|मुख्य साइडबार]] }} }}<noinclude> [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा|*]] </noinclude> j6gdpshqe5iwocrnjxzpt8go7vuc4zp 2709277 2709276 2026-09-12T02:02:41Z Ganesh591 62733 2709277 wikitext text/x-wiki {{Sidebar with collapsible lists | name = आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा साइडबार | pretitle = '''या विषयावरील लेखमालेचा भाग''' | title = {{nobr|[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट#आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा]]}} | image = [[File:Cricket pictogram.svg|120px|class=skin-invert]] | above = {{flatlist| * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट|आढावा]] }} | list1title = प्रादेशिक संस्था | list1 = {{flatlist| * [[आफ्रिका क्रिकेट असोसिएशन|आफ्रिका]] * [[आयसीसी अमेरिका|अमेरिका]] * [[आशिया क्रिकेट समिती|आशिया]] * [[आयसीसी पूर्व आशिया-प्रशांत|पूर्व आशिया-प्रशांत]] * [[आयसीसी युरोप|युरोप]] }} | heading2 = <big>आयसीसी स्पर्धा</big> | heading3 = पुरुष | list3title = [[आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] | list3 = {{flatlist| * आयसीसी कसोटी अजिंक्यपद गदा * विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धेतील विक्रम }} | list4title = [[क्रिकेट विश्वचषक|एकदिवसीय विश्वचषक]] | list4 = {{flatlist| * क्रिकेट विश्वचषकाचा इतिहास ** [[आयसीसी विश्वचषक पात्रता सामने|पात्रता]] ** क्रिकेट विश्वचषक अंतिम सामन्यांची यादी ** क्रिकेट विश्वचषकातील संघ ** क्रिकेट विश्वचषक ट्रॉफी * क्रिकेट विश्वचषकातील विक्रम ** क्रिकेट विश्वचषकातील शतकांची यादी ** क्रिकेट विश्वचषकातील पाच बळींच्या कामगिरींची यादी * ''[[आयसीसी विश्व क्रिकेट लीग]]'' ** विभाग *** ''[[आयसीसी विश्व क्रिकेट लीग अजिंक्यपद स्पर्धा|अजिंक्यपद स्पर्धा]]'' *** ''[[आयसीसी विश्व क्रिकेट लीग विभाग दोन|दोन]]'' *** ''[[आयसीसी विश्व क्रिकेट लीग विभाग तीन|तीन]]'' *** ''[[आयसीसी विश्व क्रिकेट लीग विभाग चार|चार]]'' *** ''[[आयसीसी विश्व क्रिकेट लीग विभाग पाच|पाच]]'' *** ''[[आयसीसी विश्व क्रिकेट लीग विभाग सहा|सहा]]'' *** ''[[आयसीसी विश्व क्रिकेट लीग विभाग सात|सात]]'' *** ''[[आयसीसी विश्व क्रिकेट लीग विभाग आठ|आठ]]'' ** पात्रता *** ''आफ्रिका'' *** ''आयसीसी अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा'' *** ''[[एसीसी ट्रॉफी|आशिया]]'' *** ''पूर्व आशिया-प्रशांत'' *** ''युरोपियन क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा'' * [[आयसीसी विश्वचषक पात्रता सामने|पात्रता]] ** क्रिकेट विश्वचषक पात्रता प्ले-ऑफ * ''[[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग|सुपर लीग]]'' * [[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २|लीग २]] * [[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग|चॅलेंज लीग]] ** [[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग अ|अ]] ** [[आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब|ब]] ** आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग प्ले-ऑफ }} | list5title = [[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|टी२० विश्वचषक]] | list5 = {{flatlist| * पुरुष टी२० विश्वचषकाचा इतिहास ** पुरुष टी२० विश्वचषक स्पर्धा * [[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|पात्रता]] ** पुरुष टी२० विश्वचषक जागतिक पात्रता ** पुरुष टी२० विश्वचषक प्रादेशिक पात्रता * पुरुष टी२० विश्वचषकातील विक्रम ** पुरुष टी२० विश्वचषकातील शतकांची यादी ** पुरुष टी२० विश्वचषकातील पाच बळींच्या कामगिरींची यादी ** पुरुष टी२० विश्वचषकातील हॅट्रिकची यादी }} | list6title = [[आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|चॅम्पियन्स चषक]] | list6 = {{flatlist| * विक्रम ** चॅम्पियन्स चषकातील शतकांची यादी ** चॅम्पियन्स चषकातील पाच बळींच्या कामगिरींची यादी }} | list7title = ''[[आयसीसी आंतरखंडीय चषक|आंतरखंडीय चषक]]'' | list7 = {{flatlist| * [[आयसीसी आंतरखंडीय चषक#स्पर्धेचा इतिहास|इतिहास]] * [[आयसीसी आंतरखंडीय चषक#विक्रम आणि आकडेवारी|विक्रम]] }} | list8title = [[१९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक|१९ वर्षांखालील विश्वचषक]] | list8 = {{flatlist| * विक्रम ** १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषकातील शतकांची यादी * पात्रता ** आयसीसी १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक आफ्रिका पात्रता ** आयसीसी १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका पात्रता ** [[१९ वर्षांखालील पुरुष आशिया चषक|आशिया]] ** आयसीसी १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक पूर्व आशिया-प्रशांत पात्रता ** आयसीसी १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक युरोप पात्रता }} | heading9 = महिला | list9title = [[महिला क्रिकेट विश्वचषक|एकदिवसीय विश्वचषक]] | list9 = {{flatlist| * [[महिला क्रिकेट विश्वचषक#इतिहास|इतिहास]] * महिला क्रिकेट विश्वचषकातील विक्रम * पात्रता ** [[महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता|पात्रता]] ** [[आयसीसी महिला चॅम्पियनशिप|चॅम्पियनशिप]] }} | list10title = [[आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|टी२० विश्वचषक]] | list10 = {{flatlist| * महिला टी२० विश्वचषकाचा इतिहास * महिला टी२० विश्वचषकातील विक्रम * [[महिला टी२० विश्वचषक पात्रता|पात्रता]] }} | list11title = [[आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक|चॅम्पियन्स चषक]] | list11 = {{flatlist| * [[आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक#इतिहास|इतिहास]] }} | list12title = [[१९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक|१९ वर्षांखालील विश्वचषक]] | list12 = {{flatlist| * पात्रता ** १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता ** १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक अमेरिका पात्रता ** १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता ** १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-प्रशांत पात्रता ** १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता }} | heading13 = <big>बहु-क्रीडा स्पर्धा</big><br/>{{icon|template}} क्रिकेट बहु-क्रीडा स्पर्धा साचा | content13 = {{flatlist| * उन्हाळी ऑलिंपिकमधील क्रिकेट ** ऑलिंपिक क्रिकेट पदकविजेत्यांची यादी * ''राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेतील क्रिकेट'' * आफ्रिकन क्रीडा स्पर्धेतील क्रिकेट * आशियाई क्रीडा स्पर्धेतील क्रिकेट ** आशियाई क्रीडा स्पर्धेतील क्रिकेट पदकविजेत्यांची यादी * ''पॅसिफिक क्रीडा स्पर्धेतील क्रिकेट'' * पॅन अमेरिकन क्रीडा स्पर्धेतील क्रिकेट * दक्षिण आशियाई क्रीडा स्पर्धेतील क्रिकेट * आग्नेय आशियाई क्रीडा स्पर्धेतील क्रिकेट }} | heading22 = <big>प्रादेशिक स्पर्धा</big> | list22title = आफ्रिका | list22 = {{flatlist| * क्विबुका टी२० स्पर्धा }} | list23title = अमेरिका | list23 = {{flatlist| * उत्तर अमेरिकन चषक * दक्षिण अमेरिकन क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा }} | list24title = आशिया | list24 = {{flatlist| ; पुरुष : ''आशियाई कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा'' : [[आशिया चषक]] :: एसीसी प्रीमियर चषक :: एसीसी पुरुष चॅलेंजर चषक : आशिया चषक रायझिंग स्टार्स : [[१९ वर्षांखालील पुरुष आशिया चषक|१९ वर्षांखालील आशिया चषक]] :: एसीसी १९ वर्षांखालील पुरुष प्रीमियर चषक : ''[[एसीसी ट्रॉफी]]'' : ''एसीसी ट्वेंटी२० चषक'' ; महिला : [[महिला आशिया चषक|आशिया चषक]] :: एसीसी महिला प्रीमियर चषक : महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स : १९ वर्षांखालील महिला टी२० आशिया चषक :: एसीसी १९ वर्षांखालील महिला प्रीमियर चषक }} | list25title = पूर्व आशिया-प्रशांत | list25 = {{flatlist| * पूर्व आशिया टी२० चषक }} | list26title = युरोप | list26 = {{flatlist| * मध्य युरोप चषक * ''महिला युरोपियन क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा'' }} | list27title = इतर | list27 = {{flatlist| * ''वर्ल्ड सिरीज क्रिकेट'' }} | content28 = '''टीप''': ''बंद झालेल्या स्पर्धा'' तिरप्या अक्षरांत दाखवल्या आहेत. | below = {{flatlist| * {{icon|category}} [[:वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा|वर्ग]] * {{icon|commons}} [[c:Category:International cricket|कॉमन्स]] * {{icon|template}} [[साचा:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद साइडबार|मुख्य साइडबार]] }} }}<noinclude> [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा|*]] </noinclude> ka7tgrx8u8rwto77nwovzr90ulqzjbe 0 383836 2709280 2026-09-12T02:17:03Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[पाकोळ्या आणि ससाणे]] वरुन [[मसुदा:पाकोळ्या आणि ससाणे]] ला हलविला 2709280 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[मसुदा:पाकोळ्या आणि ससाणे]] 05vz6jt18nl1kr2d4j6jt39ep42sxbp 0 383837 2709283 2026-09-12T03:05:41Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2709283 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[मोहम्मद अली जिना]] 5ejc3vyvffel4bc2mvso5a8kvdc0szx 0 383838 2709285 2026-09-12T03:10:02Z अभय नातू 206 नामभेद 2709285 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[लॉरेंझो दि पिएरो दे मेदिची]] koaqk81k01xk75aqkwofegydtrcv1oc 0 383839 2709286 2026-09-12T03:13:02Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2709286 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[आयरिन जोलिये-क्युरी]] hgt67mvoxhosp3dq8zormo83nao151l 0 383840 2709290 2026-09-12T04:27:28Z ~2026-49266-24 187320 नवीन पान: वसुधारा हा उत्तराखंडमधील बद्रीनाथजवळील ४०० फूट उंचीचा, पायऱ्यांसारखा खाली येणारा धबधबा आहे. हा एक निसर्गरम्य धबधबा असून, केवळ निर्मळ मन असलेल्या व्यक्तींनाच स्पर्श करण्याच्या... 2709290 wikitext text/x-wiki वसुधारा हा उत्तराखंडमधील बद्रीनाथजवळील ४०० फूट उंचीचा, पायऱ्यांसारखा खाली येणारा धबधबा आहे. हा एक निसर्गरम्य धबधबा असून, केवळ निर्मळ मन असलेल्या व्यक्तींनाच स्पर्श करण्याच्या त्याच्या अद्भुत वैशिष्ट्यासाठी तो प्रसिद्ध आहे.<ref>[https://www.manchalamushafir.com/vasudhara-falls/ वसुधारा धबधब्याचे गूढ]</ref> == भूगोल == वसुधारा धबधबा उत्तराखंडमधील चमोली जिल्ह्यात, गढवाल हिमालयीन क्षेत्रात स्थित आहे. हा धबधबा प्रसिद्ध बद्रीनाथ मंदिरापासून साधारणपणे ९ किमी अंतरावर आहे<ref>[https://www.manchalamushafir.com/badrinath-temple/ उत्तराखंडमधील बद्रीनाथ मंदिर]</ref> आणि माना गावापासून ६ किमीच्या छोट्या पदयात्रेने (trek) येथे सहज पोहोचता येते. चौखंबा, नीलकंठ आणि बालकुन या हिमालयीन पर्वतशिखरांच्या विहंगम पार्श्वभूमीमुळे या धबधब्याचा परिसर अत्यंत नयनरम्य बनला आहे. १२२ मीटर उंचीच्या कड्यावरून कोसळणारे हे पाणी बद्रीनाथ मंदिराच्या दिशेने वाहणाऱ्या अलकनंदा नदीत जाऊन मिळते. lm9am3sbld8ex1z14cgthfjkujjemyy 0 383841 2709296 2026-09-12T05:14:25Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2709296 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[माँट्रोझ प्रादेशिक विमानतळ]] lgtpmqhl9rx1eygf1ffjp7l888sh8wd 0 383842 2709299 2026-09-12T05:29:26Z अभय नातू 206 मूळ नाव 2709299 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[कार्तिक (अभिनेता)]] bnwgwryoqen2uaevclwnaqaocamj3an 0 383843 2709305 2026-09-12T06:01:33Z अभय नातू 206 पूर्ण नाव 2709305 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[आर. मुथुरामन]] m1lrs76qiz4hzf9hsamq9e3si0qqgir 0 383844 2709309 2026-09-12T06:10:21Z अभय नातू 206 मूळ नाव 2709309 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[चार्ले]] h78l4g9p0w33bloa6mgyshz5t4dcxff 0 383845 2709311 2026-09-12T06:12:53Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2709311 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[तिरुप्पूर लोकसभा मतदारसंघ]] aa3lygwb75to51hcexnkmg816guicps 0 383846 2709313 2026-09-12T06:21:12Z अभय नातू 206 मूळ नाव 2709313 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[पशुपती (तमिळ अभिनेता)]] 27q416neeb8putma4o808mvyob2ilba 0 383847 2709315 2026-09-12T06:25:08Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2709315 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[पी.सी. श्रीराम]] 78bz1vi8pevg0mb6py6xuy5b8mva2td 0 383848 2709316 2026-09-12T06:26:37Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2709316 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[हृदयाघात]] 5uxuo087wyzn14qevarvavjaoxax8q9 0 383849 2709319 2026-09-12T06:30:52Z अभय नातू 206 नामभेद 2709319 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[विक्रम कुमार]] mqztxoeqcplf1gg6gfqe5ys063qfgz8 0 383850 2709320 2026-09-12T06:32:52Z ~2026-41910-22 185743 नवीन पान: {{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम | कार्यक्रम = धाकट्या सूनबाई | चित्र = | लोगो_चित्र_शीर्षक = | उपशीर्षक = | प्रकार = | निर्माता = [[आदिनाथ कोठारे]] | निर्मिती संस्था = कोठारे व्हिजन | दिग्... 2709320 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम | कार्यक्रम = धाकट्या सूनबाई | चित्र = | लोगो_चित्र_शीर्षक = | उपशीर्षक = | प्रकार = | निर्माता = [[आदिनाथ कोठारे]] | निर्मिती संस्था = कोठारे व्हिजन | दिग्दर्शक = | क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = | सूत्रधार = | कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]] | पंच = | आवाज = | अभिवाचक = | थीम संगीत संगीतकार = | शीर्षकगीत = | अंतिम संगीत = | संगीतकार = | देश = [[भारत]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]] | वर्ष संख्या = | एपिसोड संख्या = | कार्यकारी निर्माता = | सुपरवायझिंग निर्माता = | असोसिएट निर्माता = | सह निर्माता = | कथा संकलन = | संकलन = | स्थळ = [[कोल्हापूर]], [[महाराष्ट्र]] | कॅमेरा = | चालण्याचा वेळ = दररोज संध्या. ६.३० वाजता | वाहिनी = [[झी मराठी]] | चित्र प्रकार = | ध्वनी प्रकार = | पहिला भाग = | प्रथम प्रसारण = २८ सप्टेंबर २०२६ | शेवटचे प्रसारण = चालू | आधी = [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] | नंतर = [[कृष्णाईच्या लेकी]] | सारखे = }} '''धाकट्या सूनबाई''' ही [[झी मराठी]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. या मालिकेची मूळ कथा [[झी टीव्ही]]वरील छोटी बहू या हिंदी मालिकेवर आधारित आहे. == कलाकार == * मंदार जाधव * चिन्मयी मोरे * मुग्धा कर्णिक * [[सविता मालपेकर]] * मानसी म्हात्रे * अमित फाटक == बाह्य दुवे == {{झी मराठी संध्या. ६.३०च्या मालिका}} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] dpdd3zmixf7ov7zb4grputypvvcr61q 2709324 2709320 2026-09-12T06:51:27Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[धाकट्या सूनबाई]] वरुन [[धाकट्या सूनबाई (दूरचित्रवाणी मालिका)]] ला हलविला: निःसंदिग्ध शीर्षक 2709320 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम | कार्यक्रम = धाकट्या सूनबाई | चित्र = | लोगो_चित्र_शीर्षक = | उपशीर्षक = | प्रकार = | निर्माता = [[आदिनाथ कोठारे]] | निर्मिती संस्था = कोठारे व्हिजन | दिग्दर्शक = | क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = | सूत्रधार = | कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]] | पंच = | आवाज = | अभिवाचक = | थीम संगीत संगीतकार = | शीर्षकगीत = | अंतिम संगीत = | संगीतकार = | देश = [[भारत]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]] | वर्ष संख्या = | एपिसोड संख्या = | कार्यकारी निर्माता = | सुपरवायझिंग निर्माता = | असोसिएट निर्माता = | सह निर्माता = | कथा संकलन = | संकलन = | स्थळ = [[कोल्हापूर]], [[महाराष्ट्र]] | कॅमेरा = | चालण्याचा वेळ = दररोज संध्या. ६.३० वाजता | वाहिनी = [[झी मराठी]] | चित्र प्रकार = | ध्वनी प्रकार = | पहिला भाग = | प्रथम प्रसारण = २८ सप्टेंबर २०२६ | शेवटचे प्रसारण = चालू | आधी = [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] | नंतर = [[कृष्णाईच्या लेकी]] | सारखे = }} '''धाकट्या सूनबाई''' ही [[झी मराठी]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. या मालिकेची मूळ कथा [[झी टीव्ही]]वरील छोटी बहू या हिंदी मालिकेवर आधारित आहे. == कलाकार == * मंदार जाधव * चिन्मयी मोरे * मुग्धा कर्णिक * [[सविता मालपेकर]] * मानसी म्हात्रे * अमित फाटक == बाह्य दुवे == {{झी मराठी संध्या. ६.३०च्या मालिका}} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] dpdd3zmixf7ov7zb4grputypvvcr61q 0 383851 2709323 2026-09-12T06:50:27Z अभय नातू 206 पूर्ण नाव 2709323 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[एलिझाबेथ प्रिडल]] sj8l2x49ei4vpgiylegsjwhkzstljhz 0 383852 2709325 2026-09-12T06:51:27Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[धाकट्या सूनबाई]] वरुन [[धाकट्या सूनबाई (दूरचित्रवाणी मालिका)]] ला हलविला: निःसंदिग्ध शीर्षक 2709325 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[धाकट्या सूनबाई (दूरचित्रवाणी मालिका)]] d8vy796qjwbw7rzhsms5li8y2bpqlhi 3 383853 2709329 2026-09-12T11:37:08Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2709329 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Sam4097}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १७:०७, १२ सप्टेंबर २०२६ (IST) g5p01ojfys0snomramcq8m9068zo40q